Aksine Sonuçlar

Ali b. Ebutalib’in üstünlüğü veya hilâfeti hususundaki iddia ve istidlallerimiz apaçık ve dosdoğru olmasına rağmen ne yazık ki aksine sonuçlar vermiştir. Şöyle ki:

Resulullah (s.a.a) ahiret yurduna göçünce, Ali b. Ebu-talip o hazretin gusül ve defniyle meşgulken “Benî Saide Sakifesi” olayı yaratılmış ve hilâfet “Ebu Bekir b. Kuhafe”-ye intikal etmiştir. Hâlbuki ashabın tümü bu amelin, aksine sonuçlar doğuracağını tahmin ediyorlardı. Çünkü Resulul-lah’ın vefatıyla sonuçlanan hastalığını rivayet eden “İmam Muhammed Buharî”, Sahih-i Buharî’de şöyle rivayet etmektedir (ben burada ravileri zikretmeyerek sadece hadisin metnini kaydediyorum):

“Resulullah’ın (s.a.a) hastalığı şiddetlenince, ‘Bana bir kağıt ve kalem getirin de benden sonra sapmayasınız diye sizin için bir şey yazayım.’ buyurdu. Bir kişi, yani Ömer b. Hattap, ‘Ateşi yükseldiğinden sayıklıyor, yanımızdaki Allah’ın Kitabı bize yeter.’ dedi. Onlardan bazısı, ‘Kalem ve kağıt getirin.’ dedi. Böylece tartışma yükseldi; oysa Resulullah’ın huzurunda tartışmak yakışmazdı. Bunun üzerine Resul-i Ekrem (s.a.a) ‘Yanımdan çıkın.’ buyurdu!!!”

Burada naklettiğim bu hadisi inkâr edecek bir Müslüman bile düşünülemez. Bütün Sünnî ve Şiî uleması bu hadisi nakletmiş, kitaplarında kaydedip buna şerhler yazmışlardır. Bunlardan en önemlisini Buharî’ye şerh yazan Allâme Aynî, Mişkat ve Mirkat’a şerh yazan Allâme Kârî yazmış, fakat etki ve sonucunu yazmaya cesaret edemeyip taklide tâbi olmuşlardır.

Fakat ben bunun etki ve sonucu hakkında kısaca şöyle diyorum: Bu olay İslâm âleminde öyle zararlı sonuçlar doğurdu ki bu güne kadar onun acı meyvesini tatmaktayız. Çünkü Resulullah (s.a.a) mübarek son nefesinde ümmeti için gerekli olan vasiyetini yazacak olsaydı, onun vasıtasıyla İslâm ümmeti delalet ve tefrikaya düşmeyecek ve kıyamete kadar nifak ve dağınıklıktan korunacaktı. Fakat Ömer b. Hattap şöyle demiştir: “Resulullah ateşinin yükselmesi nedeniyle sayıklıyor, kağıt ve kaleme gerek yoktur; yanımızda Allah’ın Kitabı var!!!”

Şimdi Ömer b. Hattab’a soruyoruz: Niçin Birinci Halife Ebu Bekir b. Kuhafe, son nefesinde vasiyetname yazıp seni halife tayin edince, “Yanımızda Kur’ân vardır; başka yazıya gerek yoktur.” demedin; ama Resulullah’a (s.a.a) kar-şı böyle bir cesarette bulundun?!

Oysa bu sorunun cevabı çok açıktır: Ömer, Ebu Bekir’in kendisini halife tayin edeceğini bildiği gibi Resululla-h’ın (s.a.a) da o vasiyetle Ali’yi vasi ve halife tayin edeceğini biliyordu; işte bu nedenle Resulullah’a (s.a.a) engel olmuştur.

Evet; Ebu Bekir’in hilâfete geçtiğini Ali’ye haber verdiklerinde çok üzüldü ve mescide gidip Resulullah (s.a.a) tarafından kendisinin vasi tayin edildiğini ispatladı. Ashabın tümü pişman olup “Ey Ebe’l-Hasan! Eğer daha önce bunları bize söylemiş olsaydın, başkasına biat etmezdik.” dediler. Ebe’l Hasan Ali de şöyle dedi:

“Acaba Resulullah’ın (s.a.a) mübarek naşını evde bırakıp hilâfet peşinde koşmam yakışır mıydı? Oysa hilâfetin bizim hakkımız olduğunu inkâr edecek bir kişinin bile olacağını düşünmezdim.”

Halife Ebu Bekir hilâfeti kabul ettiğine bir nevi pişman olduysa da etrafındakiler hilâfeti bırakmasına engel oldular. Ali b. Ebutalib Ebu Bekir’e biat etmedi. Haşim-oğulları da Ali’nin evinde toplandılar. Bunun üzerine Ömer b. Hattab bir grupla Ali’nin evine gidip onu biate davet etti. Fakat Ali ve taraftarları bunu reddettiler. Buna karşı Ömer, yanındaki adamlara, “Biraz ateş getirin…” dedi. Bu feci du-ruma karşı Resulullah’ın (s.a.a) kızı Fatıma-ı Zehra, “Ey Ömer! Benim evimi mi yakacaksın?”! dedi.

Bunun üzerine Ali taraftarı olan Zübeyr b. Avam, Ömer’e karşı kılıç çekti. Ömer’in emri üzerine, taraftarları Zübeyr’i tuttular, Selme b. Eşyem ve Esed adlarındaki kişiler onun elinden kılıcı alıp Ömer’e verdiler. Ömer kılıcı alıp taşa vurdu. Sonra “Ali”yi mescide götürdüler. “Ali” bu olaya karşı birçok yürek yakıcı konuşmadan sonra Ebu Be-kir’e biat etmeye mecbur oldu… Ben burada ancak biz Ehlisünnet’in en önemli ve en muteber rivayetlerimizi gösteriyorum. Bu hadiselerde rivayet edilen bütün olayları nakledecek olursak, o zaman herkes bunu bir volkan patlamasıyla ret ve defetmeye mecbur olur. Geçelim…

İkinci Halife’nin Hilâfete Gelmesi

Ebu Bekir, hilâfet kürsüsüne oturduktan sonra ölüm anında bir vasiyetnameyle Ömer b. Hattab’ı halife tayin etti. Biz daha önce bu tayin hususunda teşrih ve muhakemede bulunduk; isteyenler birkaç sayfa önceye müracaat edebilirler.

Bunun üzerine Ali b. Ebutalib hiçbir müdafaaya girişmedi; çünkü Ali, Ebu Bekir’i hilâfet kürsüsüne Ömer’in oturttuğunu, onun bu fedakârlığına karşılık Ebu Bekir’in Ömer’i kendisinden sonra halife tayin edeceğini ve bunun iki halife arasında resmî bir anlaşma şekline getirildiğini biliyordu. Evet; Resulullah’ın (s.a.a) bir vasiyetname yazmasını gerekli görmeyen Ömer, Ebu Bekir’in vasiyetini can-ı gönülden kabul etti. Ebu Bekir öldü, Ömer halife oldu, Ali de ona biat etti…

Biz burada, Allâme İbn-i Abdurabbih’in, “İkdu’l-Ferid” adlı kitabının üçüncü cildinde naklettiği, Birinci Halife Ebu Bekir b. Kuhafe’nin bir sözünü zikretmeyi gerekli görüyoruz:

“Birinci Halife son nefeslerinde şöyle diyordu: Ben birkaç şey yaptım ki keşke onları hiç yapmasaydım ve birkaç şeyi de yapmadım ki keşke onları da yapsaydım.”

“Birincisi, hilâfete kimin daha lâyık olduğunu Resulullah’tan öğrenmedim; keşke bunu öğrenseydim.”

“İkincisi ve üçüncüsü, falan ve filan şahısları defetmedim; keşke onları defetseydim.”

“Dördüncüsü, hilâfeti kabul ettim; keşke hiç kabul etmeseydim.”

“Beşincisi, Ali’den biat almak için Fatıma’nın evine adam gönderdim; keşke göndermeseydim.”

“Altıncısı, keşke Fedek’i Fatıma’ya bırakıp bu işe hiç girişmeseydim…”

Oysa biz de arzu ederdik ki o yersiz hareketlerin hiçbirisine girişmeseydi, girişmeseydi, girişmeseydi. Fakat bunun sorgulanması şüphesiz hak sahiplerine aittir…

Ehlisünnet ulema ve fakihlerinden birçoklarının, bunları okuyunca hayret edecekleri açıktır. Fakat hayret edeceklerine, önemli kitaplarımızdan olan Sahih-i Buharî, İbn-i Haldun, Ağanî, Dairetu’l-Mearif’i mütalaa edip durumu görsünler. Evet; tarihî tekamül, kendi vazifesini yerine getirerek sonunda kendi yerini bulacaktır…

Üçüncü Halife’nin Hilâfete Gelmesi ve Altı Kişilik Şûra

İkinci Halife hilâfet sırasını tamamlayıp hilâfeti altı kişilik şûraya havale etti. Evet, bunun böyle olması gerekirdi; çünkü kainattaki her şey asıl mevzusu ve doğal yörüngesinden uzaklaşınca, birçok uygun olmayan durumlara girmesi kaçınılmaz olur. Fakat biz bu şûra hususunda az önce teşrih ve muhakememizi yapıp bu şûranın hem nas, hem tayin ve hem de icmaya aykırı bir facia olduğunu ispatladık; oraya müracaat ediniz…

Fakat burada şunu demek istiyorum: İkinci Halife şûrayı öyle kişilerden seçmişti ki Ali b. Ebutalib’in hilâfete ulaşmayacağı apaçık belliydi. Zira:

Birincisi: Abdurrahman b. Avf, Ali sayesinde ulaşamayacağı dünyevî arzularına Osman vasıtasıyla ulaşacağı için Osman’ı himaye edecekti. Sad b. Ebi Vakkas da Abdurrahman’ın amcası oğlu olduğu için onun düşüncesine uyacaktı. Talha b. Abdullah da Temimoğulları’ndan olduğu için Ali’ye oy vermeyecekti. Osman ise tabii ki kendisini öne geçirecekti. Böylece Zübeyr Ali’ye oy verecekti. Bu durumu, Ali (a.s) Nehcü’l-Belâğa’da kaydedilen ve toplanan hikmetli sözlerinde, tüm ayrıntılarını, işaret ve kinayelerle beyan etmektedir.

Fakat biz mütevatir rivayetlerle İkinci Halife’nin Ali hakkında, “Ali olmasaydı Ömer helak olurdu”, “Ali olmasaydı ben bir şeyi halledemezdim” ve (Gadir-i Hum’da) “Ne mutlu, ne mutlu sana ey Ebe’l-Hasan! Bu gün benim ve tüm mümin erkek ve kadınların velisi oldun” dediğini bildik.

Acaba, Ali olmasaydı Ömer helak olurdu, Ali olmasaydı Ömer hiçbir şeyi halledemezdi ve Ey Ali, bugün müminlerin velisi oldun “ne mutlu sana!” demek de nedir?! Bu kadar aksine sonuçlar da neyin nesidir? Evet, tarihin öyle noktaları ve öyle sayfaları vardır ki gerçekten kalem yazmaktan ve el hareket etmekten çekiniyor ve bunun aksi sonucu olarak Abdurrahman b. Avf’ın çevirdiği dolaplarla Üçüncü Halife hilâfete tayin edilmiş oldu…

Abdurrahman’ın kız kardeşinin oğlu olan “Musevver b. Mahrum” şöyle rivayet ediyor:

“Biz bu kez Ali b. Ebutalib’ten başka birisinin halife olacağını sanmazdık ve tüm sahabeler yarın Ali’nin halife olacağını umuyorlardı. Fakat Abdur-rahman geceleyin sabaha dek şuraya buraya gidip geldi, çalışıp çabaladı. Amr b. As ve Muğire b. Şu’be’yi ve diğerlerini de gizlice kendine uydurdu ve sabah olunca Ali’nin değil, Osman’ın halife olduğunu haber aldık…”

Bu olayı yazarken aklıma Gazalî’nin, “Sahabeleri tezkiye etmek (temize çıkarmak) gerekir.” şeklindeki sözü geldi… Oysa, temize çıkarıp çıkarmamak tarihe ait bir olay olup temize çıkarmak veya hatalı saymak hususunda tarih kendi vazifelerini ifa etmek için ne Gazalîleri ve ne de başka icraatı mani ve engel görmektedir; çünkü tarih, hâkim ve zaman ise mahkemedir.

Leave a Reply