31 il mədən işçiliyi edən bir işçi , 2 tip qaz maskasının olduğunu , Soma’da işçilərə paylanan ” işə yaramaz” növdən sayıldığını iddia etdi.
Manisanın Soma mahalında meydana gələn və son məlumatlara görə 284 işçinin həyatını itirdiyi mədən faciəsində , qırğına səbəb olan hərəkətsizlik nələr olduğu müzakirə edilir. İlk gün yanığının trafodan qaynaqlandığı deyilərkən ehtimal siyahısına son əlavə Soma’daki qaz maskalarının növü oldu.
Zonguldakdan 31 il mədən işçiliyi edən Əhməd Öztürk , T24’e etdiyi şərhdə iki cür maska olduğunu və Soma’da istifadə edilən qaz maskasının işçilərin xilas olmasını təmin edəcək cinsdən olmadığını irəli sürdü.
Zonguldakdan Soma’ya gedərək axtarış qurtarma fəaliyyətlərinə qatılan yoldaşlarından məlumat aldığını ifadə edən Öztürk , Soma’da istifadə edilən qaz maskasının filtrli Tip Ferdi Kurtarıcılar’dan ( FFK ) olduğunu söylədi.
Öztürk , mədən iki tip qaz maskasının istifadə ifadə edərək Soma’da istifadə edilən qaz maskaları haqqında bunları söylədi:
” FFK yüzdə 18’den az oksigen ya da yüzdə 1,5 ‘ ten çox karbonmonoksit kimi boğucu qazların olduğu mühitlərdə tətbiq edilməməlidir. Bunlar hərəkətlərdə də görülən , bibər qazından qorunmaq üçün istifadə edilən qaz maskalarının . Çöldəki havanı alır , təmizləyərək içəriyə verər.
Ancaq Soma’daki kimi bir mühitdə bu qaz maskası işə yaramaz. Bunun yerinə oksigenlə Tip Ferdi kurtarıcıların ( OFK ) üstünlük edilməli idi. ”
OFK’nın bağlı dövrə bir qaz maskası olduğunun köçürən Öztürk , Soma’da səbəb OFK’ların istifadə lazım olduğunu belə izah etdi:
“Maska içərisində olan kartuşta kalium süperoksit ( KO2 ) vardır. Bu , patron işçinin nəfəsini təmizləyərək oksigen çıxarar. Bu maskalarla 100 dəqiqə hərəkətsiz gözlənilə , 30 dəqiqə da qoşula bilər. Əgər ölən işçilər bu maskanı istifadə olsaydılar , ocaqdan qaçaraq rahatlıqla çıkabilirlerdi ya da çöllə ünsiyyətə keçərək , olduqları yerlərini söyləyər və 100 dəqiqə hərəkət etmədən xilas bekleyebilirlerdi . ”
Zonguldak’taki mədən ocaqlarında istifadə ancaq Soma’dakilerde istifadəsiz söylədiyi OFK haqqında məlumat verən Öztürk , sözlərini belə davam etdirdi:
” Maskanı kisə olaraq düşünün. Içində kimyəvi maddə var. O kisədən snorkeling xortumu kimi bir xortumu ağızınıza sıxışdırır . Burnunuzu da klipsle bağlayarıq. Bu sizi mühitdən təcrid edər. Kisəyə üflediğinizde nəfəslə oksigen çıxarar. Cihazı istifadə edən adam , ilk nəfəsini bu torbadaki havadan alaraq mühit havasından soyutlanır . Yuzerin mühitdəki zəhərli havadan nəfəs alması önlənmiş olar . Xarici mühitdən təsirlənməz. ”
Soma’daki mədən ocağının son olaraq Mart ayında Müfəttişlər tərəfindən nəzarət edilməsinə baxmayaraq bu böyüklükdə bir fəlakətin yaşanmasını qiymətləndirən Öztürk , iş təhlükəsizliyi mütəxəssisliyi sertifikatının kafi xüsusiyyətlər aranmadan verildiyi söylədi.
Öztürk prosesə dair bunları izah etdi:
” Müfəttişlər əhəmiyyətli bir hissəsi mədənçiliyi bilən kəslər deyil. Son çıxan qanuna görə hər hansı bir universitetin fən-ədəbiyyat fakültəsindən məzun olmaq iş təhlükəsizliyi mütəxəssisi olmağa kafi. Kimya mühəndisliyinə bitirən bir adam iş təhlükəsizliyi sertifikatı verən yerlərdən C sinifi , class B, A sinifi sənəd alıb mütəxəssis olur. Vasitə istifadə səlahiyyəti kimi … Ehliyet almaq üçün vasitə istifadə etməyə ehtiyac yoxdur. ”
Edilən DENETLEMEK bürokratik işlərə bakıldığını , mədən ocaqları ilə ilgilenilmediğini vurğulayan Öztürk , “Kağız üzərində baxırlar. Fəaliyyət planları varmı ? Sənədlər tamam mı ? Xəbərdarlıqlar asılmış mı ? Işçilər bilgilendirilmiş mi ? Bunlara baxırlar. İş təhlükəsizliyi müfəttişi 10 günlük yoxlamaları boyunca , 8-9 gün büro fəaliyyəti edir , yalnız 1-2 günü ocaqları araşdırır “dedi.