Türkiyənin İraq Kürdüstan Bölgəsi neftinin , Amerika və İsrailə satışına vasitəçilik etdiyi bildirildi.
Reuters Julia Payne və Ron Bousso imzalı xəbərinə gore İsrailli və ABŞlı neft təmizlənmə şirkətləri , İraq Kürdüstani neftinin müştərilərinin getdikcə qabaran siyahısına iştirak edirlər.
Gəmi izleme və sənaye qaynaqlarının bildirdiyinə görə , Amerika ilk neft yükünü iki həftə əvvəl idxal edərkən , ocaqdan bəri ən az dörd dənəsi İsrailə getdi , iki dənə də keçən yaz getmişdi.
İraq hökuməti dəfələrlə , Bağdadı baypas edən neft satışlarının qeyri-qanuni olduğunu bildirmiş və bu ticarətdə olan hər şirkəti iddia etməklə təhdid etmişdi ; ancaq Kürdüstan xam nefti və yüngül kondensat nefti müxtəlif Avupalı satıclara satıldı.
Bağdad , digər ərəb dövlətləri kimi , İsrailə neft satmağı rədd edir.
İsrail enerji naziri , ölkənin neft qaynaqları üzərinə danışmırlar ifadə edərək , şərh etməyi rədd etdi.
Üst səviyyə bir İraq neft nazirliyi səlahiyyətlisi , Bağdadın satışlar haqqında məlumatı olmadığını ; ancaq istintaq edildiyini söylədi və ” əgər bu xəbərlər doğrudursa , dəhşətli nəticələr qaçınılmaz olacaq. Bu , ciddi və təhlükəli bir inkişaf. Kürdüstan Bölgəsinə , İraq xam neftini Türkiyəyə kamyonlarla qaçırmağı dayandırması mövzusunda daim xəbərdar etdik … və indi əgər bu doğru çıxarsa , çox irəli gedirlər deməkdir “dedi.
Kürdüstan Bölgəsi təbii qaynaqlar nazirliyindən bir səlahiyyətli , bölgənin paytaxtı Erbildə belə dedi: “Kürdüstan regional hökuməti , birbaşa və ya dolayı olaraq sözü edilən yerlərə xam neft satmamıştır . ”
Kürdüstanın müstəqil neft satışları , bölgənin Bağdadın büdcəsi xaricindən gəlir əldə etməsini təmin edərək bölgəni daha çox muxtariyyət itələdiyini , risklər böyük.
Ticarət və nakliyat qaynaqlarının bildirdiyinə görə , razılaşmalar , böyük beynəlxalq məhsul tüccarlarını da ehtiva edir , bunlardan biri də dünyadakı ən üst üç neft ticarət şirkətindən biri olan Trafigura .
Trafigura’dan bir spiker , şərh etməyi rədd etdi.
Mövzuyla maraqlanan ticarət və nakliyat qaynaqlarının ifadəsinə görə anbar tankları , indi 2,4 milyon barrel neftlə az qala dolu . Bu neftin ixracı bu ayın sonları qədər erkən bir vaxtda belə başlaya bilər.
Kürdüstan neftinin İsrailə satılmasına vasitəçilik edən Türk firması
Powertrans adlı bir Türk şirkəti , kürd hökuməti üçün vasitəçilik edərək , tenderlər vasitəsilə nefti tacirlərə satır.
Xam neftin çoxu İtaliyada Trieste’ye gedərkən , kondensat neft Fransa , Almaniya , Hollandiya , hətta Latın Amerikaya getdi.
Nəqliyyat qaynaqlarının bildirdiyinə və Reuters AIS Live gəmi izleme proqramının göstərdiyinə görə , Marinoula adlı tanker 265000 barrel ətrafında ağır sirkə İraq Shaikan xam neftini 1 Mayda Hyustondakı Oiltanking terminalında boşaltdı.
Terminal , Gulf Coast və Cushing , Oklahoma arasında dağılmış 23 təmizləyici , istehsal və yığma təsisinə bağlı olduğundan , alıcının şəxsiyyəti naməlum.
Mənbələrə görə neft , ticarət şirkəti Petraco tərəfindən Türkiyə Dörtyol’daki Delta Rubis terminalında yüklənmişdi , bura Kürd nefti ixrac edən iki limandan biri. Şirkət şərh etməyi rədd etdi.
Bu ilin əvvəlindən bəri , Kürd petrolüyle yüklü ən az dörd yük İsrailə getdi . Ticarət qaynaqları İsrailin Hayfadakı Neft emalı Limited ( ORL ) zavodunun bu neftin bir qismini işlədiyini ifadə etdi.
Tacirlərin ifadəsinə görə , Aşdod yaxınlarındakı bir zavodları sahibi olan Paz Neft Şirkəti , son doqquz ayda ən az iki neft yükü alıb.
ORL’den bir spiker , ” ORL xam neftini zavodları ehtiyaclarına və bazar şərtlərinə görə fərqli qaynaqlardan satın etməkdədir” dedi.
Paz’dan bir spiker , fabrika’nın Kürd xam nefti istifadə rədd etdi.
Qaynaqlar , ayrıca bir miqdar Kürd neftinin yalnız depolandığını ifadə etdi.
Bazar qaynaqları və gəmi izlemenin göstərdiyinə görə , Cenevrə mərkəzli ticarət şirkəti Mocoh , Baltik Komodor’a Türkiyə Dörtyol’da Shaikan nefti qaldırdı , Baltik Komodor İsrailə Aşkelon’a 31 Yanvarda vardı.
Şirkətdən bir səlahiyyətli , “İsrail zavodları illa da bu nefti istifadə etməməkdən , ” dedi ; amma ətraflı şərhi rədd etdi.
Trafigura , Hope A tankeriyle bir yük Kürd xam neftini İsrailə göndərdi , tanker 10-15 Fevral arasında əvvəl Aşkelon’a sonra Hayfa’ya getdi.
Qaynaqların və gəmi izlemenin göstərdiyinə görə , Kriti Jade , Türkiyədən kürd xam nefti yüklənərək 3 Martda Aşkelon’a və bir neçə gün sonra da Hayfa’ya getdi.
İkinci tanker , Kriti Sea , Kürd neftini 5 Mart ətrafında yükləndi. Gəmi ondan sonra Kipr Limassol’da demirledi ; ancaq nefti boşaltmadı . Petraco iki yükü də qaldırdı.
Nefti boşaltmaq yerinə , tanker yüklü dayanmağa davam etdi və monitorinq İsrail sahili yaxınlığında 17-20 May arasında bağlanıldı.
Tanker yenidən ortaya çıxdığında , hələ İsrailə yaxın və boş idi.
( Xəbərə dəstək təmin : Qüdsdə Steven Sheer , Bağdadda Əhməd Raşid , Erbildə Isabel Coles , Londonda David Sheppard , redaktorluq : William Hardy )