Ərəbistanı neft bazarındakı hiyləgər hərəkətlərini davam etdirir
Ərəbistanı rejiminin İran ilə neft bazarındakı payı üzərinə rəqabəti, Avropada neft qiymətinin düşməsinə gətirib çıxardı. Bu eniş, Ərəbistanının OPEC zirvəsində istehsal tavanını təyin mövzusunda müvəffəqiyyətsiz olmasının ardından yaşandı.
Ərəbistanının Aramco neft firması müştərilərinə göndərdiyi yazıda, Qərbi Avropa üçün yüngül neftinin qiymətini iyul ayında təslim etmək üzrə barrel başına 35 sent və Aralıq dənizidəki müştərilərinə 10 sent saldığını bildirib.
Əslində Ərəbistanının neft qiymətindən yaşanan bu eniş heyrətlə qarşılandı, çünki neft qiymətlərinə istiqamətli tələb hər ilin ikinci yarısında artım yazır. Ərəbistanı bu qərarı, İran keçən fevral ayında AB-yə neft ihracatına yenidən başladığı bir sırada gündəmə gəlir. Hazırda İranın Avropaya xam neft ixracatı gündə 400 min barelə çatıb. İranlı səlahiyyətlilər isə bu rəqəmin önümüzdəki aylarda gündə 700 min barelə yüksələcəyini ifadə edir. Beynəlxalq enerji agentliyinin hesabatına görə Ərəbistanı keçən il Avropaya gündə 800 min barel xam neft ixrac edirdi və indi bu qitəyə ixrac etdiyi neftin qiymətini salmaqla İranın bu bazara geri dönməsini maneə törətməyə çalışır.
İran neft naziri Bijen Namdar Zəngənə keçən həftə OPEC zirvəsində jurnalistlərə etdiyi şərhdə, İran 2016ın sonuna qədər neft istehsalını gündə 4 milyon barelə qədər yükseltmekte qərarlı olduğunu ifadə etdi. İranın sanksiyalardan əvvəl neft bazarlarındakı% 14.5’lik payına işarə edərək Zəngənə, İran bu anda gündə 3.8 milyon barrel neft istehsal etdiyini vurğuladı.
Əslində bir çox ətraf İranın neft istehsalını bu qədər sürətli bir şəkildə köhnə səviyyəsinə gətirə biləcəyini və bazardakı köhnə payını tutana qədər də artırmağa davam edəcəyini təxmin belə etmirdi.
Digər tərəfdən neft qiymətlərinin düşməsi üzündən 100 milyard dollar kimi böyük bir büdcə kəsiri ilə qarşılaşan Ərəbistanı indi Aramco neft firmasının səhmləri satışa çıxardığı müşahidə edilir.
Hər vəziyyətdə Ərəbistanı bir tərəfdən özü üçün təyin olunan kontingent üzərində istehsal etdiyi bir sırada OPEC-in digər üzvlərindən onlar üçün təyin olunan kontingent üstünə çıkmamalarını tələb edə bilməyəcəyi qətidir.