Çin dışişleri bakanlığı sözcüsü Pekin’in İran ile ilgili nükleer anlaşma Kapsamlı Ortak Eylem Planı-KOEP’i ayakta tutmak için ilgili taraflarla koordinasyon içerisinde hareket etmeye ve müzakereleri sürdürmeye çalıştığını belirtti.
Wang Wenbin Cuma günü düzenlediği basın toplantısında “İran’ın nükleer sorununu çevreleyen mevcut durumun nedeni, ABD’nin tek taraflı olarak KOEP’ten çekilmesi ve İran’ı en ağır baskı koşulları altına sokmaya çalışmasıdır.” dedi. Wang Wenbin, Güvenlik Konseyi’nin 2231 sayılı Kararının niteliğinin Kapsamlı Ortak Eylem Planı’nın (KOEP) uygulanması doğrultusunda olduğunu belirterek, İran’ın uygun karşı önlemleri aldığını vurguladı.
Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, ilgili tarafların mevcut önceliğinin diyalog ve müzakere yoluyla KOEP’in tam ve etkili bir şekilde uygulanmasını sağlamak olduğunu kaydetti. Çinli diplomat, diplomatik çabaların önünü açmak için durumun gerginliğinin yoğunlaşmasına ve çelişkilerin tırmanmasına yol açacak her türlü girişimin önlenmesinin engelleyici olacağına de işaret etti. Çin’in ilgili taraflarla etkileşime ve koordinasyona devam edeceğini belirten Çinli yetkili, KOEP’in hızla doğru yola dönmesine yardımcı olacaklarını, Güvenlik Konseyi’nin 2231 sayılı Kararının yetki ve etkinliğini sürdüreceğini ve İran nükleer sorununun siyasi-diplomatik çözümünü ilerleteceğini vurguladı.
BM Güvenlik Konseyi’nin 2231 sayılı Karar ve KOEP ile ilgili kararnamesi 6 Temmuz tarihinde uygulanmasına ilişkin periyodik toplantısı, Amerikalı ve İngiliz diplomatlar ile Rusya arasında Ukrayna’yı İran’ın caydırıcılık savunma programına katmaya çalışılan tartışma alanına dönüştü. Bu bağlamda Ukrayna, İran’a karşı yaptırımlara katılmaya teşvik edildi. Güvenlik Konseyi’nin İran ile ilgili periyodik toplantısının bir önceki ay yani Haziran ayında BAE başkanlığı döneminde yapılması gerekiyordu ancak Batı’nın, özellikle ABD ve İngiltere’nin baskısıyla bu toplantı ertelendi. Böylece bu toplantı, içinde bulunduğumuz ayda, yani Temmuz’da, geçici başkanlıktan sorumluluğunun Londra’nın elinde bulunduğu döneme denk getirildi ve İran aleyhine bir karar çıkarılmaya çalışıldı.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in raporunu gözden geçirmek ve tartışmak üzere 6 ayda bir, periyodik olarak 2231 sayılı Kararın ve KOEP’in uygulanmasına ilişkin Güvenlik Konseyi toplantıları düzenlenmektedir. İngiltere’nin toplantıdaki temsilcisi ve elçisi Barbara Woodward ise toplantısının başında Ukrayna temsilcisini davet ettiğinde Rusya’nın elçisi ve temsilcisi Vassily Nebenzia’dan itiraz geldi. Rusya temsilcisi Ukrayna’nın Birleşmiş Milletler elçisi ve temsilcisinin davetini protesto ederek şunları söyledi: “Ukrayna KOEP üyesi olmadığı halde neden Ukrayna’yı kürsüye ve katılmaya davet ettiniz?”
Rus büyükelçisi şunları da söyledi: “Güvenlik Konseyi başkanının KOEP üyesi olmayan bir ülkeyi Güvenlik Konseyi’nin 2231 sayılı Karar konusundaki toplantısına katılmaya davet etme kararı garazkarlığın ta kendisidir. Geçmişte, bu kararla ilgili toplantılar sadece Güvenlik Konseyi üyelerinin yanı sıra KOEP üyelerinin katılımıyla yapılırdı.”
Nebenzia açıklamalarının devamında “KOEP, Güvenlik Konseyi’nin ortak bir başarısıydı ve 2018’de üyelerden birinin (ABD) tek taraflı geri çekilmesinin ardından tehlikeye girdi. İngiltere, Güvenlik Konseyi’nin dönem başkanı olarak, bu konseyin tüm konularını Ukrayna’ya bağlama niyetindedir. Sonunda, KOEP ile uğraşmak yerine tamamen siyasallaşan Güvenlik Konseyi ile karşı karşıya kalacağız.” dedi.
İran’ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi ve elçisi Emir Said İrevani ise, 2231 sayılı Kararın uygulanmasına ilişkin Güvenlik Konseyi toplantısında Ukrayna temsilcisinin bulunmasına karşı çıktı ve şunları söyledi: “Ukrayna’nın bu toplantının gündemiyle doğrudan veya dolaylı bir bağlantısı yoktur. Bu eylemi ne yapıcı ne de iyi niyetli olarak değerlendiriyoruz. Bunun yerine, dikkati acil bir sorundan uzaklaştırmak, yani KOEP’in uygulanmasından ve bazı Batılı tarafların anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi gerçeğinden uzaklaştırılmaya çalışıldığı gibi alaycı bir girişim olarak görünüyor.”/
-
-
-
-
