İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Seyid İbrahim Reisi, Çarşamba gecesi BRICS zirvesine katılmak üzere Güney Afrika’ya gitmeden önce “BRICS, ekonomik işbirliği ve tek taraflılığa karşı çıkma amacıyla bağımsız ülkeleri bir araya getirmeyi başardı ve amacımız bu grupla işbirliği yapmaktır.”açıklamasında bulundu.
Dışişleri Bakanı Hüseyin Emirabdollahian ve İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlık Ofisi Siyasi Yardımcısı Muhammed Cemşidi, Seyid İbrahim Reisi’nin bu gezideki heyeti arasında yer alıyor.
Bu gezi sırasında İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, 70 ülkenin liderinin davet edildiği 15. BRICS toplantısına katılıp konuşma yapmanın yanı sıra, bazı ülke liderleriyle de bir araya gelecek.
Johannesburg toplantısında aday ülkelerin BRICS grubuna kabulüne ilişkin kriterler, süreç ve zamanlama konusunda mutabakata varılması gerekiyor.
BRICS, Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika’nın İngilizce isimlerinin ilk harflerinin birleşmesinden oluşan, yükselen ekonomik güçlerin önderlik ettiği bir grubun adıdır.
BRICS üyelerinin ekonomik ve endüstriyel gelişim süreci, gelecekteki çok kutuplu dünyada rol oynamak ve mevcut düzene meydan okumak amacıyla bu grubun ortaya çıkan bir örgüt olarak oluşumunun hareket ve entelektüel temellerini göstermektedir. Uluslararası sistem; bu grubun temel yaklaşımları, küresel para ve bankacılık sisteminin iyileştirilmesi, doların ortadan kaldırılması ve milli para birimlerine odaklanma konusunda ciddi kararlılık, sultacılık karşıtı siyasi yaklaşımların benimsenmesi ve uluslararası kurum ve yapıların Batı egemenliğine karşı çıkmasıdır.
Şu anda 22 ülke resmi olarak BRICS üyeliğine başvurdu ve diğer 22 ülke de ittifaka katılma ilgilerini belirttiler.
BRICS grubu şu anda gayri safi milli hasılanın dörtte birine ve dünya topraklarının yaklaşık üçte birine sahip bulunuyor. Bu grubun üyeleri, 100 milyar dolar başlangıç sermayeli BRICS Bankası’nı kurarak dünya para ve finans sisteminde etkili bir kutup oluşturmak ve doların küresel ekonomide tek dolar haline gelmesini engellemek istiyor. Nitekim yerel para birimleri ve üye ülkelerle ticaret de BRICS’in gündeminde.
Bu faktörler, İran gibi gelişmekte olan ülkelerin diyalog ve ortaklığa dayalı bir kurumda küresel ticaretten daha fazla pay alabilmek için BRICS üyeliğine başvurmalarına neden olmuştur.
İran, BRICS üyeliğine başvuran ilk ülkelerden biri. BRICS’e yeni üye kabul edilme kriterleri arasında gayri safi yurtiçi hasıla, nüfus, yüzölçümü, doğal kaynak rezervleri, bölge ve dünyadaki siyasi ve güvenlik rolü, üye ülkelerle ilişkiler gibi faktörler yer alıyor; Elbette tüm BRICS üyeleri İran’ın bu ittifaka üyeliğini desteklemiş ve memnuniyetle karşılamış, özellikle Çin ve Rusya yeni ülkelerin üyeliğinin gerekliliğini vurgulamış ve İran’ı bu ekonomik gruba katılma potansiyeli olan ülkelerden biri olarak değerlendirmişlerdir.
Yakın zamanda Şanghay İşbirliği Örgütü’ne üye olan İran İslam Cumhuriyeti için BRICS’e katılmak, bölgesel örgütlerle siyasi ve ticari ilişkileri güçlendirmeye yönelik bir önlem olarak değerlendiriliyor; İran bu gruba üye olarak Güney Afrika ve Brezilya üzerinden Afrika ve Güney Amerika’daki ticaretini genişletebilir. İran İslam Cumhuriyeti ayrıca BRICS üyelerinin ilgisini çeken enerji, transit, inşaat, yol inşaatı, bilgi temelli faaliyetler ve teknik ve mühendislik hizmetlerinin ihracatı alanlarında da yüksek yetenek ve kapasiteye sahiptir.
Siyasi boyutta İran’ın BRICS’e üyeliği ve işbirliği de önem taşıyor. BRICS ittifakı, Avrupa ve ABD’nin katılımı olmadan oluşturulmuş olup, Amerika ve Avrupa’nın İran’a yönelik tek taraflı yaptırımları ve siyasi baskıları dikkate alındığında Tahran, bu yaptırımların ve siyasi baskıların etkilerini azaltabilecek Batı’ya alternatif olarak BRICS grubuna bakıyor.
İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ayrıca İran’ın dünyanın bağımsız ülkeleriyle ilişkilerini dış politika gündemine aldığını belirterek, şunları söyledi: “Şüphesiz BRICS bugün dünyada yükselen bir güçtür ve İran’ın temeli bu grupla işbirliğidir. BRICS’in çeşitli kapasiteleri var ve İran’ın kapasiteleri de bu grup için cazip ve karşılıklı işbirliği ile iyi bir şekilde kullanılabilecek.”
