İran Dışişleri Bakanı, ECO dışişleri bakanları toplantısında yaptığı konuşmada, Fars Körfezi’nde hâkim olan güvensizliğin ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmelerin, ABD ve İsrail rejiminin İran’a yönelik düşmanca politikaları ve saldırgan eylemlerinden kaynaklandığını söyledi.
İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Seyyid Abbas Irakçi, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (ECO) Dışişleri Bakanları Konseyi’nin 30. toplantısında üye ülkeler arasındaki bütünleşme ve işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Irakçi, ticaret, ulaştırma ve enerjiyi bölgesel işbirliğinin üç stratejik ekseni olarak nitelendirdi. Bölgesel bağlantıların güçlendirilmesi, bölge içi ticaretin kolaylaştırılması ve enerji alanındaki işbirliğinin geliştirilmesinin ortak dayanıklılığı artıracağını, üye ülkelerin dış etkenler karşısındaki kırılganlığını azaltacağını ve iç kapasitelere dayanan daha bütünleşmiş bir bölgenin oluşmasına katkı sağlayacağını belirtti.
İran Dışişleri Bakanı, uluslararası sistemin sürekli değiştiği ve küresel ekonomi dinamiklerinin dönüşüm geçirdiği mevcut koşullarda ECO’nun geleneksel rolünü aşarak ortak eylem, işbirliğinin güçlendirilmesi ve müşterek çabalar için etkili bir platforma dönüşme yolunda ilerlediğini söyledi. Irakçi, bu platformun üye ülkelerin yeni ortaya çıkan sorunlarla mücadele etmelerini ve kapsayıcı, adil bir küresel ekonomik düzenin şekillenmesine katkıda bulunmalarını sağlayacağını ifade etti.
Irakçi şöyle devam etti:
“Mevcut küresel ve bölgesel koşullarda ticaret, ulaştırma ve enerji, ECO işbirliğinin üç stratejik temelini oluşturmalıdır. Bölgesel bağlantıların ve ilişkilerin güçlendirilmesi, bölge içi ticaretin kolaylaştırılması ve enerji işbirliğinin geliştirilmesi ortak dayanıklılığımızı artıracak, dış etkenlerden kaynaklanan kırılganlıkları azaltacak ve kendi kapasitesine dayanan daha bütünleşmiş bir bölgenin oluşmasına katkı sağlayacaktır.”
Irakçi, İran İslam Cumhuriyeti’nin ECO Ticaret Anlaşması’nın (ECOTA) değiştirilmesine yönelik teknik müzakere komitesinin kurulmasını memnuniyetle karşıladığını vurgulayarak, anlaşmanın mevcut taraflarının gözden geçirme ve yeniden müzakere sürecini aktif biçimde yürütmelerinin, aynı zamanda diğer üye ülkeleri de bu sürece katılmaya teşvik etmelerinin gerekli olduğunu belirtti. Irakçi, yeni nesil, modern, daha kapsayıcı, etkili ve uygulanabilir bir ticaret anlaşmasının hazırlanmasının bölgesel ticareti genişletebileceğini, ekonomik dayanıklılığı güçlendirebileceğini ve bölge halklarının tamamının çıkarları doğrultusunda ekonomileri destekleyebileceğini kaydetti.
Irakçi, İran’ın uluslararası hukuka bağlılığına ilişkin olarak da şunları söyledi:
“İran İslam Cumhuriyeti, uluslararası hukuka, Birleşmiş Milletler Şartı’na ve diplomasi de dâhil olmak üzere anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözülmesi ilkesine her zaman bağlı kalmıştır. İran, son iki yıl boyunca diplomatik diyaloğa ve barışçıl çözümlere bağlılığını korumuştur.”
Irakçi, ABD’nin ise üzücü biçimde tamamen farklı bir yol izlediğini belirterek, bu yolun saldırganlık, tehditler, hedefli suikastlar, ekonomik baskı ve abluka ile şekillendiğini; uluslararası hukukun ve BM Şartı’nın açık bir ihlali olduğunu söyledi.
Bu eylemlerin, İran İslam Devrimi’nin Yüce Lideri’nin ve ülkenin çok sayıda üst düzey siyasi ve askerî yetkilisinin şehit edilmesine, ayrıca Minab’daki okulda bulunan 168 öğrenci ve öğretmen de dâhil olmak üzere 5 binden fazla İran vatandaşının acımasızca öldürülmesine yol açtığını ifade etti.
Irakçi şöyle konuştu:
“Dolayısıyla Fars Körfezi’nde hâkim olan güvensizlik ve Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler, ABD ile İsrail rejiminin İran’a karşı ortaklaşa yürüttüğü düşmanca politikaların ve saldırgan eylemlerin sonucudur. Bu gerçek çarpıtılamaz.”
Irakçi sözlerini şöyle sürdürdü:
“İran İslam Cumhuriyeti, komşularıyla her zaman dostane ve yapıcı ilişkiler kurmaya çalışmıştır. Bölge ülkeleriyle özünde herhangi bir anlaşmazlığımız yoktur. Bununla birlikte, bir ilke yeterince açık ve nettir: Bölge ülkelerinin toprakları, hava sahaları ve tesisleri birbirlerine yönelik saldırıların gerçekleştirilmesi için bir platforma dönüştürülmemelidir.
İran’ın meşru savunma eylemleri yalnızca saldırganların askerî hedeflerini ve üslerini kapsamaktadır; hiçbir şekilde komşu ülkelerin halklarına veya hükümetlerine karşı bir eylem olarak değerlendirilmemelidir.
Bu koşullar, güvenlik düzenlemeleri konusunda bölge ülkelerinin öncülüğünde ve sahipliğinde gerçek ve kapsayıcı bir diyaloğun başlatılmasının aciliyetini ortaya koymaktadır. Bu diyalog özellikle saldırmazlık ilkesi ve hiçbir üçüncü ülkenin başka bir ülkeye saldırmak amacıyla bir ülkenin topraklarını veya tesislerini kullanmasının önlenmesi esasına dayanmalıdır.”
İran Dışişleri Bakanı, İran halkına yönelik ekonomik baskılar konusunda da şunları söyledi:
“İran halkını temel haklarından mahrum bırakmak ve ekonomik baskıyı artırmak amacıyla uygulanan yaptırımların sürdürülmesi, halkın iradesini zayıflatmak bir yana, meşru haklarını ve çıkarlarını savunma, aşırı ve hukuka aykırı taleplere karşı direnme kararlılığını daha da güçlendirmiştir.
Bu zor koşullarda İran halkıyla dayanışma gösteren üye ülkelere içtenlikle teşekkür ediyorum.
ABD ve İsrail rejiminin saldırgan eylemlerinin bölgesel enerji güvenliği üzerindeki etkisinin giderek artması nedeniyle enerji alanındaki işbirliğinin güçlendirilmesi acil ve stratejik bir gereklilik hâline gelmiştir. Bölgemizin yalnızca bağımsız bir güvenlik çerçevesine değil, aynı zamanda enerji alanında güvenilir ve sürdürülebilir bir bölgesel mekanizmaya da ihtiyacı vardır.
Böyle bir mekanizma enerji nakil akışını korumalı, istikrarlı enerji arzını güvence altına almalı, dış etkenlerden kaynaklanan kırılganlıkları azaltmalı ve jeopolitik şoklar ile aksaklıklar karşısında ortak dayanıklılığımızı artırmalıdır.”/
