İran ile Batı Afrika ülkeleri arasındaki ekonomik işbirliklerin ilk oturumunda İran ile Batı Afrika ülkeleri arasında 20 kadar ikili ve çok taraflı anlaşma ve sözleşme imzalandı.
İran İslam Cumhuriyeti’nin Batı Afrika ülkeleriyle ekonomik işbirliği zirvesi, 10 Batı Afrika ülkesinden yetkililerin ve iş insanların katılımıyla üç gün boyunca Tahran’da gerçekleştiriliyor. Cumhurbaşkanı birinci yardımcısı “Muhammed Muhbir” Pazartesi günkü bu toplantıda şunları söyledi: “Bu tür konferansların ve zirvelerin düzenlenmesi, özel sektörün İran’ın Afrika ülkeleri ile ekonomik yaşamındaki varlığını, katılımını ve rolünü mümkün olduğunca kolaylaştırmak için ortak bir siyasi iradenin varlığını gösteriyor ve Afrika ülkeleri ile ticari ilişkilerin geliştirilmesi iradesine işaret ediyor.”
İran İslam Cumhuriyeti, özellikle 13. hükümette, farklı ülkelerle etkileşimleri genişletme ve dengeli bir dış politikayı teşvik etme vurgusu doğrultusunda, geçtiğimiz bir buçuk yılda Afrika ile etkileşim içinde olduğunu ve çeşitli kapasitelerden yararlandığını defalarca duyurdu. İran Afrika’nın görünüşte fakir ancak ciddi zenginliklere sahip ülkeleriyle işbirliği içerisinde ciddi olduğunu açıkça ortaya koydu. Bu dönemde aralarında Nijerya, Gana, Fildişi Sahili, Kenya, Tanzanya, Kamerun, Senegal, Gine ve Mali’nin de bulunduğu Afrika kıtasından ekonomik heyetler de İran’a geldi.
İstatistikler aynı zamanda İran ile Afrika ülkeleri arasındaki ticari ilişkilerin arttığını da gösteriyor. 4 ay önceye kadarki ilk sekiz aylık dönemde İran’ın Afrika ülkeleri ile yaptığı toplam ithalat ve ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 39’luk artış göstererek 1 milyar 56 milyon doları buldu. Sanayi, Maden ve Ticaret Bakanı Seyyid Reza Fatemi Emin de son bir yılda Afrika ülkeleriyle ticaretin önemli ölçüde arttığına işaret ederek, İran’ın Afrika’ya olan ihracatını ikiye katladığını açıkladı.
Buna rağmen İran’ın Afrika ile ticaret hacmi düşük sayılıyor çünkü Afrika’nın ithalatı yaklaşık 600 milyar dolar ve İran’ın bu miktardaki payı 2 milyar doları bile bulmuyor. Aynı zamanda, Afrika kıtası sanayileşmiş ülkelerle ekonomik olarak ilgileniyor ve onlar da bu kıtanın engin zenginlik kaynaklarında yatırım yapmak ve çıkarlarını güvenceye almak istiyorlar.
Bu bağlamda İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Seyyid İbrahim Reisi, İran ile Afrika ülkeleri arasındaki ekonomik işbirliğinin özellikle enerji, teknik-mühendislik, ulaşım, tarım ve madencilik alanlarında gelişmesi gerektiğine atıfta bulunarak şunları söyledi: “Mevcut ticaret ve deneyim alışverişi istatistikleri İran ve Afrika arasında kabul edilebilir değildir ve ve Batı Afrika ülkeleri yetkililerinin kapasite ve çabalarına göre, aralarında işbirliği ve ekonomik ve ticari ilişkilerin daha geniş olması beklenmektedir.”
Siyasi açıdan da Afrika ülkeleriyle ilişkilerin geliştirilmesi Tahran için önemlidir. Bu kıtanın 55 ülkesinden 50’si Bağlantısızlar Hareketi’nin üyesi ve bazıları yaptırım altında; ayrıca bu kıtada 30 İslam ülkesi var ve nüfusunun yaklaşık %50’si Müslüman.
Bu nedenle, Afrika’nın zengin doğal kaynaklara sahip olması ve ekonomik olarak İran için uygun bir ortak olarak kabul edilebilmesine ilaveten, siyasi olarak da bölgesel ve uluslararası kuruluşlarda İran’ın destekçisi rolünü oynayabilmesi, ve müşterek yönler dikkate alındığında önemlidir.
Artık İran ve Afrika yetkililerinin iradesi, ilişkileri olabildiğince geliştirmek ve teknoloji, iletişim, sanayi siteleri, enerji santralleri, yeni enerji, konut, tıbbi ekipman ve tarım alanlarını geliştirmeye odaklanmıştır. Ayrıca düzenli deniz taşımacılığı hatları kurmak, altyapı sağlamak, gümrük vergilerini düşürmek ve ticari tarifeleri düşürmek için bir anlaşma imzalamak da İran ile Afrika kıtası arasındaki ticaretin artmasını etkileyebilir. İran’ın Batı Afrika ülkeleriyle Tahran’da düzenlediği ilk ekonomik işbirliği zirvesi de her iki tarafın tüm kısıtlamalara rağmen ekonomik ve ticari ilişkileri güçlendirme konusundaki siyasi iradesini gösteriyor.
-
-
-
-
