İran Devrim Muhafızları’ndan Tümgeneral Ahmet Rasti, deniz odaklı ekonominin ülke kalkınması için önemli bir itici güç olabileceğini, ancak mevcut durumda İran ekonomisinin %2’den azının deniz temelli olduğunu açıkladı.
İran Devrim Muhafızları Donanması Komutan Yardımcısı Tümgeneral Ahmet Rasti, “Ülkemizin Deniz Odaklı Kalkınma Stratejisi Taslağı”nın hazırlanması amacıyla Emir Kebir Üniversitesi’nde düzenlenen toplantıda yaptığı konuşmada; deniz odaklı ekonominin ülke kalkınmasında önemli bir itici güç olabileceğini belirterek, “Yapılan araştırmalara göre şu anda ekonomimizin yüzde 2’sinden azı deniz temellidir” dedi.
Tümgeneral Rasti, bu alandaki potansiyelin komşu Fars Körfezi ülkeleri ile Türkiye’nin deneyimlerine atıfla şöyle açıkladı:
“Deniz ürünleri yetiştiriciliği gibi alanlarda biz ve Türkiye 1970’lerde bu sektöre başladık. 1990’ların sonunda Türkiye’ye yaptığımız bir ziyarette, onların 500 bin ton üretim sınırını aştığını gördük; oysa biz hâlâ 5 bin tonu geçememiştik. Halbuki iklim koşullarımız, deniz ürünleri yetiştiriciliği açısından Türkiye’den çok daha elverişlidir.”
Rasti, deniz kalkınmasında “koridorlara” dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayarak, “Bu sektörün faydaları herkesçe bilinmektedir; artık somut adımlara geçme zamanıdır” dedi.
Ayrıca, strateji taslağını hazırlayan ekibin toplantılarından birini Bumusa’da (Hürmüz Adası’nda) yapmalarını öneren Rasti, Fars Körfezi’ndeki adaların yerleşime açılmasının önemine dikkat çekti:
“Bu adalarda yaşayan nüfusa yönelik teşvikler verilmelidir. Komşu ülkeler, bu bölgelerdeki yerleşimleri sürdürülebilir kılmak için Bangladeş ve Filipinler gibi ülkelerden iş gücü getiriyor ve onlara çeşitli teşvikler sunuyor.”
Rasti, mevzuatın genellikle engelleyici olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Balık yetiştirme tesisleri için izin alırken 14 farklı kurumun şartlarını yerine getirmek gerekiyordu; bu, özel sektör için son derece zorlayıcıdır. Hatta Çevre ve Tarım Bakanlığı gibi kurumlar, tesisler faaliyete geçtikten sonra destek yerine engel olabiliyor. Bu durumda, düzenleyici kurumların yaklaşımını ‘kolaylaştırıcı’ olacak şekilde gözden geçirmek gerekir.”
Rasti, Hürmüz Adası’nın coğrafi zenginliğine dikkat çekerek, “Düşünebileceğiniz her türlü maden bu adada mevcuttur; yataklarından her türlü madeni çıkarabilirsiniz,” dedi.
Son olarak, “Ülkemiz maalesef daima ‘kıta merkezli’ bir bakış açısıyla yönetildi. Eğer deniz politikasına ciddi önem verirsek, birçok sorun çözülür; ‘Snapback’ gibi yaptırımların etkisi de ortadan kalkar” diye konuştu.
