İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, el konulan İran kaynaklarının serbest bırakılması ve ABD’nin yasa dışı bir şekilde gözaltına aldığı çok sayıda mahkumun serbest bırakılmasına ilişkin açıklama yaptı.
Bu bağlamda Güney Kore’de, yasa dışı bir şekilde bir kaç yıl önce ABD tarafından el konulan malvarlıkların serbest bırakılması sürecinin başladığı belirtildi. İran, Amerika’nın bu konudaki yükümlülüklerine bağlı kalması için gerekli güvenceyi aldığı da açıklandı. Bu açıklamaya göre, geçtiğimiz yıllarda bu ülkede ABD’nin acımasız yaptırımlarını savuşturmakla suçlanarak yasadışı bir şekilde tutuklanan ve hapsedilen çok sayıda masum İranlı mahkumun serbest bırakılması diplomatik organı tarafından ciddi bir şekilde takip edilmiştir. El konulan İran kaynaklarının serbest bırakılmasına ilişkin olarak, bu kapsamda ABD tarafından hukuka aykırı olarak gözaltına alınan çok sayıda mahkumun da serbest bırakılması yakın zamanda gerçekleşecektir.
Washington, Perşembe günü İran’daki hapishanelerden beş Amerikalı tutuklunun serbest bırakıldığını doğrulayarak, “Uyruklarının serbest bırakılması konusunda varılan anlaşmaya rağmen Tahran’a yönelik baskı ve yaptırımlar devam ediyor azalmayacak.”açıklamasında bulunmuştu. Biden hükümeti de bunu doğruladı: “Dondurulmuş varlıkların bir kısmının serbest bırakılması karşılığında 5 Amerikalı mahkumun serbest bırakıldığını ” açıkladı İran’ın Birleşmiş Milletler heyeti de Perşembe akşamı bu kişilerin hapishaneden serbest bırakıldığı ve ev hapsinde gözetim altına alındığı haberini doğruladı. Milyarlarca dolarlık İran varlığının serbest bırakılması sürecinin başladığını belirten Dışişleri Bakanlığı, “Amerika’nın yükümlülüklerini yerine getirmesi için gerekli güvenceyi aldık ve tutuklu çok sayıda İranlının serbest bırakılması da bu çerçevede. .”ABD dışişleri bakanı Anthony Blinken ise şöyle bir iddiada bulundu: “İran’ın sermayesi belirli hesaplara aktarılmalı ki sadece insani amaçlarla kullanılabilsin”. Amerikalı makamların vurgu yaptığı bu iddialarına rağmen, İranlı makamlar Tahran’ın serbest bırakılan varlıkları kullanma yolunun tamamen İran’ın kontrolünde olduğunu söylüyor.
Bu kapsamda İran Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, “El konulan kaynakların ve mali varlıkların kullanım şekli İran İslam Cumhuriyeti’nin tasarrufunda olup, bu kaynaklar İran’ın çeşitli ihtiyaçları için harcanacaktır. İran ile Amerika arasındaki diyaloglarda, iki taraf arasında esir ve mahpus takasının yanı sıra İran’ın yurtdışında bloke edilen mali kaynaklarının dolaylı ve doğrudan serbest bırakılması da uzun süredir konuşuluyor.Mart 2023’te bu konuda genel bir mutabakata varıldı ancak aksamalar ve Amerika tarafından yeni vakaların başlatılması nedeniyle bu konu durduruldu.ABD, şimdi ise Tahran’ın düşündüğü şartları fiilen kabul etti. İran ABD’ye olan güvensizliği nedeniyle İran’ın bloke edilen parasının tamamı aktarılıncaya kadar güvenlik suçu işleyen çifte vatandaşlıklı tutukluların İran’da hüküm giymeye devam edeceğini ve tam olarak serbest bırakılmayacağını belirtti.
Burada önemli olan nokta, İran’ın Biden hükümeti ile İran’ın Güney Kore’de bloke ettiği parasının serbest bırakılmasının yanı sıra İranlı mahkumların serbest bırakılmasını da içeren anlaşmanın ABD’de protestoya neden olmasıdır. Bu bağlamda radikal Cumhuriyetçi senatör Tom Cotton yaptığı açıklamada çifte vatandaş tutukluların serbest bırakılmasını memnuniyetle karşıladı ancak Joe Biden’ı bu konuda Tahran’la anlaştığı için şiddetle eleştirdi ve bunu Joe Biden’ın zayıf noktası niteleyip İran’ın istediklerine boyun eğmekle suçladı.
ABD’nin eski başkanı “Donald Trump” yönetiminin katı dışişleri bakanı “Mike Pompeo” da X sosyal ağı (eski Twitter sosyal ağı ) üzerinden esir ve mahpus takası anlaşmasına tepki olarak öfkesini ve kızgınlığını dile getirdi. “Tahran’a altı milyar doları serbest bırakmak ve sırf Amerikalı rehineleri başka tür bir hapishaneye göndermek korkunç bir anlaşma.” dedi.
