Yard\u0131m Dilemek \u0130nsan\u0131n Hayat\u0131nda Bir Zarurettir<\/p>\n
\u201c\u0130yyake na\u2019budu (sadece senden yard\u0131m dileriz).\u201d ifadesi hakk\u0131nda biraz daha bahsettikten sonra \u201cihdine\u2019s-s\u0131rata\u2019l-m\u00fcstakim\u201d ayetinde bahsedilen \u201chidayet\u201d hakk\u0131nda konu\u015faca\u011f\u0131z. \u201c\u0130yyake na\u2019budu\u201d kulun sadece Allah\u2019tan yard\u0131m istedi\u011finin ifadesidir. Acaba bu yard\u0131m dileme ibad\u00ee ve gayr-i ibad\u00ee b\u00fct\u00fcn i\u015flerde mi ge\u00e7erlidir? Bunun biraz izaha ihtiyac\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n
\u0130badetler d\u0131\u015f\u0131ndaki i\u015flerde yard\u0131m dileme, be\u015fer hayat\u0131n\u0131n bir gere\u011fidir. Be\u015fer tek ba\u015f\u0131na ya\u015fayamaz. B\u00fct\u00fcn i\u015flerinde yard\u0131ma muhta\u00e7t\u0131r. Mesel\u00e2 erkek, kad\u0131ndan yard\u0131m almad\u0131k\u00e7a tek ba\u015f\u0131na aile te\u015fkil edemez. Her ikisi de yiyecek, elbise ve mesken meselesinde birbirine muhta\u00e7t\u0131r. \u0130nsan hastaland\u0131\u011f\u0131nda da, doktora ve ilaca ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Hakeza hayat\u0131nda birtak\u0131m bela ve musibetlere du\u00e7ar oldu\u011funda da, ona buna m\u00fcracaat etmektedir. Mesel\u00e2 bor\u00e7 almak zorunda kal\u0131nca, birilerinden yard\u0131m istemektedir.<\/p>\n
\u0130badet olmayan i\u015fler d\u0131\u015f\u0131nda Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131na m\u00fcracaat etmenin h\u00fckm\u00fc nedir? Bu konu bir tevhid\u00ee mevzu oldu\u011fundan b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlarca dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u201cSadece senden yard\u0131m dileriz\u201ds\u00f6z\u00fc, genel olarak ibadetlerdedir. \u0130badet etmek isteyen bir insan, sadece Allah\u2019tan yard\u0131m istemelidir ki, vazifesini eda edebilsin ve Allah\u2019\u0131n emaneti olan namaz\u0131 hakk\u0131yla k\u0131labilsin. Ayet-i \u015ferifede \u015f\u00f6yle buyruluyor:<\/p>\n
\u015e\u00fcphe yok ki biz arz ettik emaneti g\u00f6klere ve yery\u00fcz\u00fcne ve da\u011flara, derken onlar, onu y\u00fcklenmekten \u00e7ekindiler ve ondan korktular ve insan, onu y\u00fcklendi. [1]\n
Bu emanetin tefsirlerinden biri de namazd\u0131r. Allah\u2019\u0131m, sen bana yard\u0131m et ki, bu emaneti eda edebileyim. Namaz, oru\u00e7 ve hac farizalar\u0131n\u0131 eda edeyim. \u015eeytan ve nefsin elinden kurtulup da, amellerimi halis bir bi\u00e7imde sadece senin i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015ftireyim.<\/p>\n
\u201c\u0130yyake na\u2019budu\u201d, yani sadece sana ibadet ederiz. \u201c\u0130yyake nestain\u201d, yani bu tevhidi ibadeti eda etmede sadece senden yard\u0131m dileriz. Ama ibadet d\u0131\u015f\u0131ndaki i\u015flerde, Allah\u2019tan gayrisine m\u00fcracaat etmenin h\u00fckm\u00fc nedir? Mesel\u00e2 birbirinden alman bor\u00e7lar ve sosyal ihtiya\u00e7lar\u0131n giderilmesi hususunda isteme ve ricalar\u0131n h\u00fckm\u00fc nedir? Genel olarak \u0130sl\u00e2m, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca istemeyi nehyetmi\u015ftir.<\/p>\n
M\u00fcsl\u00fcman m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca, kendini ihtiya\u00e7s\u0131zl\u0131\u011fa al\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131d\u0131r. Ama bazen \u015fer\u2019i bir mesele s\u00f6z konusu olursa istemek vaciptir. \u00d6rne\u011fin hastad\u0131r; doktordan ila\u00e7 istemelidir. Veya zor bir belaya m\u00fcptela olmu\u015ftur; ba\u015fkalar\u0131na dan\u0131\u015fmas\u0131 gerekir. Veya susuzluk ve a\u00e7l\u0131ktan \u00f6lmek \u00fczeredir; hemen di\u011ferlerinden yard\u0131m dilemelidir. Ama zaruri durumlar d\u0131\u015f\u0131nda, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar istememeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Mesel\u00e2 bir rivayette \u015f\u00f6yle nakledilmi\u015ftir:<\/p>\n
Sofran\u0131n ba\u015f\u0131na oturunca arkada\u015f\u0131na, \u201cBana \u015fu yemekten ver.\u201d deme. \u00d6n\u00fcnde olandan ye, doyars\u0131n.<\/p>\n
Elbette bu nehiy, keraheti ifade etmektedir. Yani mekruhtur. Haram de\u011fildir. Bu, insan\u0131n kendisini ihtiya\u00e7s\u0131zl\u0131\u011fa al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 i\u00e7indir. M\u00fcsl\u00fcman b\u00f6ylece kendisini Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131na muhta\u00e7 g\u00f6rmeyecek ve dilenen elini mahl\u00fbka do\u011fru uzatmayacakt\u0131r. Elbette bu, c\u00fcz\u00ee veya k\u00fcll\u00ee b\u00fct\u00fcn i\u015flerde s\u00f6z konusudur.<\/p>\n
Nehyedilen \u015feylerden biri de bor\u00e7lanmakt\u0131r. M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar bor\u00e7 almaktan sak\u0131n. Ger\u00e7ekten de insan\u0131n bor\u00e7lanmas\u0131 zillettir. \u0130nsan m\u00fcmk\u00fcn mertebe sabretmeli, acele etmemelidir. Ne yaz\u0131k ki M\u00fcsl\u00fcmanlar, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 gidermek i\u00e7in de\u011fil, mallar\u0131n\u0131 \u00e7o\u011faltmak i\u00e7in bor\u00e7lanmaktad\u0131rlar. Servetleri fazlala\u015fs\u0131n diye bor\u00e7 dilenmektedirler. Gelirleri \u00e7o\u011fals\u0131n diye mallar\u0131n\u0131 ipotek ettirmekte ve bor\u00e7lanmaktad\u0131rlar. Oysa M\u00fcsl\u00fcman, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar bor\u00e7 alt\u0131na girmemelidir. \u00d6zellikle de borcunu \u00f6deyemeyecek durumda olanlar asla bor\u00e7lanmamal\u0131d\u0131r. Sen \u00f6deyemeyecek isen, ni\u00e7in bor\u00e7lan\u0131yorsun?<\/p>\n
\u0130man ehli birisi, tan\u0131d\u0131k bir kasab\u0131n \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7iyordu. Onu \u00e7a\u011f\u0131rarak, \u201cBug\u00fcn et istemiyor musun?\u201d diye sordu. \u201cHay\u0131r.\u201d dedi. Kasap, \u201cBug\u00fcn \u00e7ok iyi etim var. G\u00f6t\u00fcrsen iyi olur.\u201d dedi. M\u00fcmin \u015fah\u0131s, \u201cHakikate bakarsan et alacak param yok.\u201d dedi. Kasap, \u201c\u00d6nemli de\u011fil, eti g\u00f6t\u00fcr paras\u0131n\u0131 sonra \u00f6dersin.\u201d dedi. M\u00fcmin, \u201cSana sonradan paran\u0131 \u00f6derim diye s\u00f6z verece\u011fime, karn\u0131ma s\u00f6z veririm. \u0130n\u015fallah para elime ge\u00e7ince, sana g\u00fczel bir et alaca\u011f\u0131m diye mideme s\u00f6z verecek olursam daha iyi de\u011fil mi? Sana s\u00f6z vermemle, mideme s\u00f6z vermemin fark\u0131 ise \u015fudur: Birisi ba\u015fkalar\u0131n\u0131n minneti alt\u0131nda kalmak ve bor\u00e7 dilenmek, di\u011feri ise tam bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7inde bor\u00e7lanmamak ve tahamm\u00fcl etmek demektir.\u201d O h\u00e2lde genel olarak ba\u015fkalar\u0131ndan bir \u015fey istemek nehyedilmi\u015ftir.<\/p>\n
Vesail\u00fc\u2019\u015f-\u015eia ve di\u011fer baz\u0131 kitaplarda yer ald\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, Peygamber (s.a.a), Ebuzer ve Selman gibi yedi veya dokuz b\u00fcy\u00fck sahab\u00eeyle oturdu\u011fu bir s\u0131rada \u015f\u00f6yle buyurdu: \u201cDiyece\u011fim \u015feyler hakk\u0131nda her kim bana s\u00f6z verirse, ben de onun i\u00e7in cenneti garantilerim.\u201d Ashap, \u201cYa Resulallah, sen her ne buyurduysan biz itaat ettik.\u201d dediler. Resulullah (s.a.a), \u201cSiz ba\u015fka bir \u015fey i\u00e7in de s\u00f6z vermelisiniz ki ben de sizlere cenneti garanti edeyim.\u201d buyurdu. Ashap, \u201cSiz ne buyurursan\u0131z biz haz\u0131r\u0131z.\u201d dediler. Resulullah (s.a.a) da, \u201cO h\u00e2lde hi\u00e7 kimseden bir \u015fey istemeyin.\u201dbuyurdu.<\/p>\n
Elbette dedi\u011fim gibi zaruret h\u00e2li bunun d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Yani bazen ger\u00e7ekten de istemek zorunda kal\u0131nca, bunun hi\u00e7bir sak\u0131ncas\u0131 yoktur.<\/p>\n
\u0130mam Cafer Sad\u0131k (a.s) yukar\u0131daki rivayetle ilgili \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n
Resulullah\u2019a (s.a.a) bu hususta s\u00f6z veren sahab\u00eeler, ger\u00e7ekten de s\u00f6zlerinde durdular. Hi\u00e7 kimseden bir \u015fey istememeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. \u00d6yle ki, sofra ba\u015f\u0131nda uzakta bulunan suyu bile hi\u00e7 kimseden istemiyor ve kalk\u0131p kendileri i\u00e7iyorlard\u0131. Veya biri merkebine bindi\u011finde elindeki kam\u00e7\u0131 yere d\u00fc\u015f\u00fcnce birinden istemiyor, inerek kendisi al\u0131yordu.<\/p>\n
Hi\u00e7 kimseye rica etme ve kimsenin minneti alt\u0131na girme. E\u011fer k\u00f6r veya topal olsayd\u0131n, o ba\u015fka\u2026<\/p>\n
\u0130sl\u00e2m M\u00fcsl\u00fcman\u0131n tevekk\u00fcl ehli olmas\u0131n\u0131 ve kendisini gani ve sadece Allah\u2019a muhta\u00e7 g\u00f6rmesini istiyor. Mecbur kal\u0131r da birinden bir \u015fey istemek zorunda kal\u0131rsan, yine de sadece Allah istedi\u011fi takdirde m\u00fc\u015fk\u00fcl\u00fcn\u00fcn o \u015fah\u0131s vas\u0131tas\u0131yla hallolaca\u011f\u0131ndan gaflet etme. E\u011fer Allah istemezse, hi\u00e7bir m\u00fc\u015fk\u00fcl\u00fcn hallolmaz.<\/p>\n
E\u011fer bor\u00e7 istemek ve yard\u0131m dilemek an\u0131nda bu manay\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde ve zihninde bulundurmazsan, \u015firkin her \u00e7e\u015fidine m\u00fcptela olursun. Birinden yard\u0131m dileyince \u00fcmidini Allah\u2019a ba\u011fla, i\u015fleri Allah\u2019tan bil. E\u011fer Allah dilerse, i\u015flerin onun eliyle \u0131slah olur. Ama s\u0131rf ona buna g\u00fcvenerek bir i\u015fi g\u00f6recek olursan, dinin tehlikeye d\u00fc\u015fer. E\u011fer sadece i\u015flerini d\u00fczeltecek \u00fcmidiyle onun yan\u0131na gidecek olursan, iki ihtimal var: Ya i\u015flerini yapar ya da yapmaz. Her iki h\u00e2lde de tehlikedesin. Zira e\u011fer i\u015fini yapacak olursa, hemen onu methiyeler saymaya ba\u015flars\u0131n, \u201c\u0130nsanlar\u0131n m\u00fc\u015fk\u00fcl\u00fcn\u00fc halleden sensin; ke\u015fke bu \u015fehirde senin gibi birka\u00e7 ki\u015fi daha bulunsayd\u0131!\u201d diyerek hamt ve \u00f6vg\u00fcde \u015firke d\u00fc\u015fersin. Hamd\u0131 sadece Allah\u2019a has bilmelisin.<\/p>\n
\u00d6nceden hamd\u0131n manas\u0131nda kul ve mahl\u00fbka hamdetmenin \u201celhamd\u00fclillah\u201d\u0131n muhtevas\u0131yla \u00e7eli\u015fti\u011fini tafsilat\u0131yla beyan etmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131k. Allah\u2019\u0131 kulun verdi\u011fi o de\u011fersiz \u015feyler kar\u015f\u0131s\u0131nda terk ettin. H\u00e2lbuki bunu da Allah onun kalbine ilham etti. O da hakikatte Allah\u2019\u0131n mal\u0131n\u0131 sana vermi\u015ftir. De ki: \u201cSenin elinle i\u015fimi halleden Allah\u2019a \u015f\u00fck\u00fcrler olsun.\u201d Ona m\u00fcstakil bir \u015fekilde \u00f6vg\u00fcler ya\u011fd\u0131rmaman gerekir.<\/p>\n
E\u011fer i\u015flerini yapmaz da sana ihsanda bulunmazsa, bu sefer de g\u0131ybetini eder, haram olan kin ve d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa m\u00fcptela olursun. Oraya onun \u00fcmidiyle gittin. Ama Allah senin \u00fcmidini bo\u015fa \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n
Hepimiz b\u00f6yleyiz. E\u011fer birinden bir \u015fey isteyince bize vermeyecek olursa, hemen d\u00fc\u015fman kesiliyoruz. Rahats\u0131z oluyoruz. H\u00e2lbuki rahats\u0131z olmamam\u0131z gerekir. Evet, \u201cAllah onun vas\u0131tas\u0131yla bir hayr\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesini istemedi. Allah m\u00fc\u015fk\u00fcl\u00fcm\u00fc halletme tevfikini ona vermedi.\u201d demelisin. Kul Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131na \u00fcmit ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e, \u015firke d\u00fc\u015fme tehlikesi vard\u0131r. Bu hususta s\u00f6ylenecek en g\u00fczel s\u00f6z \u0130mam Zeynelabidin\u2019in (a.s) Sahife-i Seccadiye\u2019de s\u00f6yledi\u011fi \u015fu s\u00f6zlerdir:<\/p>\n
Ey Allah! Muhammed ve \u00c2l-i Muhammed\u2019e rahmet g\u00f6nder ve kolayl\u0131k vererek y\u00fcz\u00fcm\u00fcn suyunu koru. S\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015fmek neticesinde haysiyetimi \u00e7i\u011fnetme ki senin kullar\u0131na muhta\u00e7 olmayay\u0131m ve k\u00f6t\u00fc insanlara el a\u00e7mayay\u0131m. Yoksa r\u0131zk\u0131 vermenin veya kesmenin senin elinde oldu\u011funu unutup ba\u015fkalar\u0131n\u0131 bana bir \u015fey verdikleri i\u00e7in \u00f6vme veya benden bir \u015feyi esirgedikleri i\u00e7in k\u0131nama bedbahtl\u0131\u011f\u0131na du\u00e7ar olurum\u2026<\/p>\n
O h\u00e2lde ey M\u00fcsl\u00fcman, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar hi\u00e7 kimseden bir \u015fey isteme. E\u011fer mecbur kal\u0131rsan, o zaman da bir \u015fey istemeden \u00f6nce \u015firke d\u00fc\u015fmemeye dikkat et. \u201cAllah\u2019\u0131m, senin \u00fcmidinle gidiyorum. E\u011fer maslahat g\u00f6r\u00fcyorsan i\u015flerimi onun eliyle \u0131slah et.\u201d diye dua ediniz. Allah\u2019a \u00fcmit ba\u011flayarak bor\u00e7, doktor veya emanet pe\u015fine d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz. Kullardan istedi\u011finiz her yard\u0131m\u0131 Allah\u2019a \u00fcmit ba\u011flayarak isteyiniz. \u201cAllah\u2019\u0131m, sadece senden yard\u0131m dileriz.\u201d Hatta k\u00fc\u00e7\u00fck ve c\u00fczi i\u015flerimizde dahi\u2026<\/p>\n
Rivayetlerde i\u015flerin arkas\u0131ndan ko\u015fmak ve insanlardan bir \u015feyler istemek hususunda birtak\u0131m emirler yer alm\u0131\u015ft\u0131r ki, m\u00fcminlerin buna riayet etmesi gerekir. Birine ihtiyac\u0131n oldu\u011funda birka\u00e7 \u015feyi riayet etmen gerekir. \u0130mam,\u2019\u0130nsanlara muhta\u00e7 oldu\u011funda git m\u00fcminlerden iste.\u201d demektedir. Yani iman\u0131 ve Ehlibeyt\u2019e sevgisi olmayan kimselerden bir \u015fey isteme. Sen d\u00fc\u015fmanlardan bir \u015fey istemekten \u00e7ok daha aziz ve \u00fcst\u00fcns\u00fcn. Zira k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde d\u00fcnyada kendisine ihsanda bulunan \u015fah\u0131s, \u201cEy m\u00fcmin, benim senin \u00fczerinde hakk\u0131m var. \u015eimdi eda etmelisin.\u201d diye feryat edecektir. Bu y\u00fczden kendisine hakk\u0131n\u0131 eda etmesi gerekir. E\u011fer Allah indinde bir ihtiram\u0131 varsa, ona \u015fefaatte bulunur veya azab\u0131n\u0131 hafifletir. O h\u00e2lde, insan niye iman ve Allah ile hi\u00e7bir i\u015fi olmayan insanlar\u0131n borcu alt\u0131na girsin ki? Zira yar\u0131n k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde ona cevap vermek ve hakk\u0131n\u0131 eda etmek zorunda kalacakt\u0131r.<\/p>\n
\u0130kinci direktif ise asl\u0131 nesebi olmayan kimselerden bir \u015fey istememen ve onlara el a\u00e7mamand\u0131r. Muteber bir asl\u0131 olmayanlara a\u011f\u0131z a\u00e7ma\u2026<\/p>\n
Hakeza hay\u00e2s\u0131z kimselerden de bir \u015fey istememelisin. Zira hay\u00e2s\u0131 olmayan\u0131n hakikatte hi\u00e7bir \u015feyi yoktur. Hay\u00e2 da genellikle g\u00f6zde zuhur etmektedir. Bu y\u00fczden rivayette de, \u201cHay\u00e2 sahibi birinden bir \u015fey isteyeceksen, g\u00fcnd\u00fcz iste.\u201d denmektedir. Zira g\u00fcnd\u00fcz g\u00f6z g\u00f6z\u00fc g\u00f6rmekte ve hay\u00e2 zuhur etmektedir.<\/p>\n
Hadislerde, g\u00f6rmemi\u015flerin yan\u0131na gidip onlardan bir \u015feyler istemek de nehyedilmi\u015ftir. Uzun m\u00fcddet fakirlik \u00e7ekmi\u015f ve birdenbire g\u00f6z\u00fc para g\u00f6rm\u00fc\u015f kimselerden bir \u015fey istememelisin. Rivayette b\u00f6yle birinden bir \u015fey istemek, engerek y\u0131lan\u0131n\u0131n a\u011fz\u0131na elini sokup da ondan bir dirhem \u00e7\u0131karmaya benzetilmi\u015ftir. Zira b\u00f6yle birisi o durumda paray\u0131 \u00e7ok sever. Para sevgisinin kalbinden silinmesi \u00e7ok zor bir \u015feydir. O h\u00e2lde onun reddi ve d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131na du\u00e7ar olmamak i\u00e7in, \u00f6nceden bir \u015fey istememek daha iyidir.<\/p>\n
Konu, Usul-i K\u00e2fi\u2019de ise \u015f\u00f6yle yer alm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n
Bir \u015fah\u0131s Emir\u00fc\u2019l-M\u00fcminin\u2019in (a.s) huzurunda \u201cAllah\u2019\u0131m, beni kullar\u0131na muhta\u00e7 k\u0131lma.\u201d diye dua edince, \u0130mam (a.s), \u201c\u00d6yle deme.\u201d buyurdu.\u201d\u0130nsanlara muhta\u00e7 olmayan kimdir ki? \u0130nsan, hayat\u0131nda ba\u015fkalar\u0131na muhta\u00e7t\u0131r.\u201d \u201cO h\u00e2lde, ne diyeyim ey Emir\u00fc\u2019l-M\u00fcminin?\u201d diye sordu\u011funda \u0130mam (a.s) \u015f\u00f6yle buyurdu: \u201cAllah\u2019\u0131m, beni al\u00e7ak ve soysuz kimselere muhta\u00e7 k\u0131lma diye dua et.\u201d<\/p>\n
Yani Allah\u2019\u0131m beni, al\u00e7ak, rezil, hay\u00e2s\u0131z, kasavetli, imans\u0131z ve soysuz kimselere muhta\u00e7 k\u0131lma.<\/p>\n
Emir\u00fc\u2019l-M\u00fcminin (a.s) hakeza \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur:<\/p>\n
Allah\u2019\u0131m, beni uhdesinden gelemeyece\u011fim imtihanlara t\u00e2bi tutma\u2026<\/p>\n
O h\u00e2lde, \u201cAllah\u2019\u0131m, beni imtihan etme.\u201d demek yersizdir. Bilahare imtihan vard\u0131r. Mal ve evlat birer imtihand\u0131r. Makam ve mevki b\u00fct\u00fcn\u00fcyle imtihand\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u201cAllah\u2019\u0131m, beni sapt\u0131r\u0131c\u0131 belalara du\u00e7ar k\u0131lma.\u201d diye dua etmek gerekir. Fitne de imtihan ve \u00e7etin m\u00fckellefiyetler manas\u0131nad\u0131r. Baz\u0131 fitneler \u00e7ok tehlikelidir. Bazen insan fakirlik sebebiyle dinsizlik tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmaktad\u0131r. Allah\u2019\u0131m, bizleri, sapt\u0131r\u0131c\u0131 olgularla imtihan etme!\u2026<\/p>\n
Resulullah\u2019tan (s.a.a) \u015f\u00f6yle nakledilmi\u015ftir:<\/p>\n
E\u011fer M\u00fcsl\u00fcman, birinden bir \u015fey istemede, ne gibi bir zilletin oldu\u011funu bilseydi, asla ba\u015fkalar\u0131ndan bir \u015fey istemezdi. Hakeza e\u011fer birinin iste\u011fini reddetmenin (neticesinin) de ne oldu\u011funu bilseydi, asla kimsenin iste\u011fini geri \u00e7evirmezdi.<\/p>\n
Bu rivayette de yer ald\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, insan mecbur kalmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e insanlardan bir \u015fey istememelidir. Ama e\u011fer sizden bir \u015fey isterlerse, asla geri \u00e7evirmeyin. Rivayetler bizim amel etmemiz i\u00e7indir. Size muhta\u00e7 olan herkes dilenci olacak de\u011fildir ki? Sizden gelip de bir \u00e7are veya bir adresi sorsalar da, onlara yard\u0131m\u0131n\u0131z\u0131 esirgememeniz gerekir. Bazen insan birini reddedince, bir\u00e7ok hay\u0131rlardan mahrum kalmakta ve sonradan \u00e7ok zor belalara du\u00e7ar olmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u0130mam Zeynelabidinn (a.s) bu manay\u0131 Ebu Hamza Sumal\u00ee\u2019ye de ifade etmi\u015ftir. Ebu Hamza, \u201cEfendim, bizden bir \u015feyler isteyen kimselerin hepsi m\u00fcstahak de\u011filler ki!\u201d diye arz etti\u011finde, \u0130mam (a.s) \u015f\u00f6yle buyurdu:<\/p>\n
Hepsinin de m\u00fcstahak olmad\u0131klar\u0131n\u0131 nereden biliyorsun? Belki aralar\u0131nda m\u00fcstahak kimseler de vard\u0131r. Yakup\u2019un (a.s) ba\u015f\u0131na gelen belalar\u0131n senin de ba\u015f\u0131na gelmesinden korkmuyor musun? Yakup (a.s) kendi ailesi i\u00e7in bir koyun kesmi\u015fti. Tesad\u00fcfen o g\u00fcn, fakir bir m\u00fcmin de onun evinin etraf\u0131nda, kendisine de yiyecek bir \u015feyler versinler diye dola\u015f\u0131yordu. A\u00e7l\u0131k ve \u00e7aresizlikten Peygamber\u2019in evinin etraf\u0131nda geziniyor, ama iste\u011fini dile getirmek istemiyordu, kendili\u011finden bir \u015feyler versinler istiyordu. Ama Yakup\u2019un (a.s) ailesi m\u00fcsamahak\u00e2rl\u0131k edince bu de\u011ferli m\u00fcmin a\u00e7l\u0131ktan d\u00fc\u015f\u00fcp bay\u0131ld\u0131. Ertesi g\u00fcn Yakup\u2019un (a.s) Yusuf tan (a.s) ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 meselesi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Yakup (a.s) tam yirmi y\u0131l boyunca a\u011flay\u0131p durdu. Ayn\u0131 gece ona \u015f\u00f6yle hitap edildi: \u201cBelaya katlanman\u0131 gerektiren bir i\u015f yapt\u0131n. Allah\u2019\u0131n dostlar\u0131ndan birini mahrum b\u0131rakt\u0131n!<\/p>\n
E\u011fer Allah i\u00e7in birinin ihtiyac\u0131n\u0131 giderecek olursan, Allah\u2019\u0131n rahmet ve bereketlerine mazhar olursun. D\u00fcnya ve ahirette Allah\u2019\u0131n fazl-u keremini g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn.<\/p>\n
Allah-u Te\u00e2l\u00e2, m\u00fcminin bir ihtiyac\u0131n\u0131 gideren kimsenin, biri d\u00fcnyada, yetmi\u015f ikisi ise ahirette olmak \u00fczere tam yetmi\u015f \u00fc\u00e7 rahats\u0131zl\u0131k ve h\u00fczn\u00fcn\u00fc giderir.<\/p>\n
Allah\u2019\u0131n yard\u0131m ve l\u00fctf\u00fcne muhta\u00e7 olaca\u011f\u0131n o zorluklarda Allah imdad\u0131na yeti\u015fir ve elinden tutar senin. Ahmed b. Muhammed b. Halid-i Bark\u00ee\u2019nin \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc duymu\u015fsunuzdur belki. Bu da \u0130mam Cafer Sad\u0131k\u2019\u0131n (a.s) kerametlerinden biridir. Bu \u015fah\u0131s, \u201cel-Mehasin\u201d kitab\u0131n\u0131n sahibi olup \u0130mam Hasan Asker\u00ee\u2019nin (a.s) muas\u0131r\u0131 olan b\u00fcy\u00fck \u00e2limlerden biridir. Mezk\u00fbr \u015fah\u0131s \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n
H\u00fck\u00fcmete on bin dirhem vergi veriyordum. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k olarak vezir olan Ebu\u2019l-Hasan Maderan\u00ee de her y\u0131l on bin dirhemi \u201c\u00f6d\u00fcl\u201d olarak bana geri veriyordu. Dolay\u0131s\u0131yla da benden ald\u0131klar\u0131n\u0131 yeniden bana geri \u00e7eviriyorlard\u0131. Bu vergiyi ise Ka\u015fan\u2019da sahip oldu\u011fum k\u00f6y sebebiyle benden al\u0131yorlard\u0131. Velhas\u0131l, benden bir \u015fey alm\u0131\u015f olmuyorlard\u0131. Ama her y\u0131l birini g\u00f6ndererek benden bu vergi borcumu tahsil ettiler. Ben de kalk\u0131p \u0130ran h\u00e2kimi Kuktin\u2019in veziri olan Maderan\u00ee\u2019nin yan\u0131na gittim. Sonunda Rey \u015fehrine girerek mezk\u00fbr vezirin bulundu\u011fu yere do\u011fru hareket ettim. Bu esnada ya\u015fl\u0131 ve iffetli bir \u015fah\u0131sla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m ki, yaralanm\u0131\u015f, kan revan i\u00e7inde kalm\u0131\u015ft\u0131. Olduk\u00e7a kan kaybetmi\u015fti. H\u00e2linin nas\u0131l oldu\u011funu sorunca \u015f\u00f6yle dedi: \u201cEy Ahmed, her ikimiz de Ehlibeyt\u2019in dostlar\u0131y\u0131z. Ben musibete u\u011frad\u0131m. Ne olur bana yard\u0131m et.\u201d \u201cNe oldu s\u00f6ylesene?\u201d diye sordu\u011fumda \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n
\u201cBen zengin ve Ehlibeyt\u2019in dostu olan biriyim. Casuslar beni \u0130ran\u2019\u0131n h\u00e2kimi olan Kuktin\u2019in aleyhinde faaliyet g\u00f6stermek ve komplo haz\u0131rlamakla su\u00e7lad\u0131lar. Kuktin de baz\u0131 kimseleri g\u00f6ndererek b\u00fct\u00fcn mal\u0131ma el koydu. Beni de o kadar d\u00f6vd\u00fcler ki, malumunuz. O kadar kan kaybettim ki, neredeyse \u00f6lecektim. Ailemden de uzak d\u00fc\u015ft\u00fcm. E\u011fer m\u00fcmk\u00fcnse bana yard\u0131m et.\u201d<\/p>\n
Bark\u00ee diyor ki: E\u011fer Maderan\u00ee\u2019ye bu ya\u015fl\u0131 \u015fahs\u0131n i\u015fini s\u00f6yleyecek olursam, art\u0131k kendi i\u015fimi s\u00f6yleyemem. \u00dcstelik hi\u00e7birimizin de i\u015fi olmayabilir, diye oturmu\u015f d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorken, elimdeki kitab\u0131 a\u00e7t\u0131m. Kitab\u0131n evvelinde \u0130mam Cafer Sad\u0131k\u2019\u0131n (a.s) \u015f\u00f6yle buyurdu\u011fu yer alm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n
Her kim bir m\u00fcminin hacetini giderirse Allah da onun hacetini giderir.<\/p>\n
Sevindim, \u0130mam Cafer Sad\u0131k (a.s) ne yapmam gerekti\u011fini g\u00f6sterdi bana, diyerek kalkt\u0131m ve o ya\u015fl\u0131 m\u00fcminin i\u015fini halletmeye gittim. B\u00f6ylece Allah da benim hacetimi giderir, diyordum kendi kendime. Maderan\u00ee\u2019nin yan\u0131na var\u0131nca \u015fu ayeti okudum:<\/p>\n
Allah\u2019\u0131n sana verdi\u011fi mal menal y\u00fcz\u00fcnden ahiret yurdunu aramaya bak ve d\u00fcnyadaki nasibini de unutma ve Allah sana nas\u0131l ihsan ettiyse, sen de ihsan et\u2026[2]\n
Maderan\u00ee, erdem sahibi ve de\u011ferli bir \u015ei\u00ee\u2019ydi. Ehlibeyt\u2019e b\u00fcy\u00fck bir sevgisi vard\u0131. Kuktin\u2019in veziriydi. \u201cSelamun aleykum Ahmed, bu ayeti okumandan maksad\u0131n nedir?\u201d diye sorunca \u015f\u00f6yle dedim: \u201cMal\u0131 ya\u011fmalanm\u0131\u015f ve ac\u0131mas\u0131zca vurulmu\u015f olan ya\u015fl\u0131 bir mazlumu kastediyorum. Zavall\u0131ya ithamda bulunarak ne h\u00e2le getirmi\u015fler.\u201d Ebu\u2019l-Hasan, \u201cOnun m\u00fcmin ve su\u00e7suz oldu\u011funa inan\u0131yor musun?\u201d diye sordu. \u201cEvet, O Ehlibeyt\u2019in dostu ve taraftar\u0131d\u0131r.\u201d dedim. Maderan\u00ee hemen ya\u015fl\u0131 adam\u0131n dosyas\u0131n\u0131 getirterek i\u015flerini d\u00fczeltti. B\u00fct\u00fcn mallar\u0131n\u0131 geri verdi. Bir tak\u0131m elbise ve \u015fahs\u00ee bine\u011fini de ona hediye olarak g\u00f6nderdi. Ard\u0131ndan da, Ahmed ona hi\u00e7bir \u015fey demeden bir k\u00e2\u011f\u0131t alarak \u015f\u00f6yle yazd\u0131: \u201cAhmed\u2019e on bin dirhem verin. Bu paray\u0131 da kendisinden al\u0131nan vergi yerine kabul edin.\u201d Ayr\u0131ca ba\u015fka bir havaleye de \u015f\u00f6yle yazd\u0131: \u201cOn bin dirhem de bizlere etti\u011fi hizmet mukabilinde Ahmed\u2019e takdim edilsin.\u201d Yani bizlere yard\u0131m etti de Ehlibeyt dostlar\u0131ndan birine yard\u0131mc\u0131 olduk. Onu zul\u00fcmden kurtard\u0131k.<\/p>\n
Ben elini \u00f6pmek istedim. Ama Maderan\u00ee elini saklayarak \u015f\u00f6yle dedi: \u201cAmelimi bat\u0131l k\u0131lmak m\u0131 istiyorsun? B\u00f6yle yapt\u0131\u011f\u0131n i\u00e7in ayaklar\u0131n\u0131 \u00f6pmem gerekir.\u201d<\/p>\n
Ehlibeyt\u2019in muhabbeti neler yap\u0131yor! B\u00f6yle hizmet ediyor, mal veriyor, sonra da kendisini mahcup g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n
Saili\/Dilenciyi kap\u0131n\u0131zdan mahrum etmeyiniz. Bizlere b\u00f6yle emretmi\u015flerdir. \u0130mam Zeynelabidin (a.s) de Ebu Hamza Sumal\u00ee duas\u0131nda \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n
Allah\u2019\u0131m, bizlere dilenciyi kap\u0131m\u0131zdan geri \u00e7evirmememizi emrettin. Sen bu i\u015fe daha lay\u0131ks\u0131n.<\/p>\n
Allah-u Te\u00e2l\u00e2 da bir saili (bir \u015fey isteyeni) geri \u00e7evirmekten hay\u00e2 etmektedir. O h\u00e2lde gelin de O\u2019nun derg\u00e2h\u0131na y\u00f6nelelim. Sana geldik Ya Rabbi! \u201cArzun i\u00e7in a\u00e7acaksan, Allah\u2019a a\u00e7mal\u0131s\u0131n, Kerim, Rahim, Vedud ve Gafur oldu\u011funu unutmayas\u0131n!\u2026\u201d<\/p>\n
E\u011fer Allah\u2019\u0131 tan\u0131yacak olursan, asla ba\u015fkas\u0131na el a\u00e7mazs\u0131n. Rivayette de yer ald\u0131\u011f\u0131 \u00fczere ellerinizi duaya kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, teberr\u00fck olsun diye ellerinizi ba\u015f\u0131n\u0131za ve y\u00fcz\u00fcn\u00fcze s\u00fcr\u00fcn. Zira Allah kendisine uzat\u0131lan bir eli bo\u015f \u00e7evirmez. Hem de Ramazan ay\u0131nda ve Allah\u2019\u0131n evinde (camilerde) kalkan elleri!\u2026<\/p>\n
Allah-u Te\u00e2l\u00e2 b\u00f6yle halis elleri yakinen geri \u00e7evirmez. O h\u00e2lde tembellik ve ihmal etme. Allah\u2019tan ne ihtiyac\u0131n varsa iste. Allah\u2019\u0131m, bizleri ba\u011f\u0131\u015fla!..<\/p>\n
\u015eeyh \u015eu\u015fter\u00ee \u201cHasais\u201d kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor:<\/p>\n
Peygamber (s.a.a) insanlardan bir \u015fey istemeyi nehyetti. Hz. H\u00fcseyin (a.s) de asla kimseden bir \u015fey istemezdi. Ama bilemiyorum ne oldu ki, A\u015fura g\u00fcn\u00fcnde kundaktaki \u00e7ocu\u011fu, \u015fer sald\u0131rganlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda tutarak onlardan \u00e7ocu\u011fun telef olmamas\u0131 i\u00e7in su istemek zorunda kald\u0131? \u00c7ocu\u011fu; soysuz, kalbi kasvetli, imans\u0131z ve al\u00e7ak kimseler kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131karmak da bir musibettir. Ama ne yapabilirdi ve \u00e7ocu\u011fa su verebilmek i\u00e7in nereye gidebilirdi ki?\u2026<\/p>\n[1]- Ahz\u00e2b\/72<\/p>\n[2]- Kasas\/77<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Yard\u0131m Dilemek \u0130nsan\u0131n Hayat\u0131nda Bir Zarurettir \u201c\u0130yyake na\u2019budu (sadece senden yard\u0131m dileriz).\u201d ifadesi hakk\u0131nda biraz daha bahsettikten sonra \u201cihdine\u2019s-s\u0131rata\u2019l-m\u00fcstakim\u201d ayetinde bahsedilen \u201chidayet\u201d hakk\u0131nda konu\u015faca\u011f\u0131z. \u201c\u0130yyake na\u2019budu\u201d kulun sadece Allah\u2019tan yard\u0131m istedi\u011finin ifadesidir. Acaba bu yard\u0131m dileme ibad\u00ee ve gayr-i ibad\u00ee b\u00fct\u00fcn i\u015flerde mi ge\u00e7erlidir? Bunun biraz izaha ihtiyac\u0131 vard\u0131r. \u0130badetler d\u0131\u015f\u0131ndaki i\u015flerde yard\u0131m dileme, be\u015fer …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16281,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5072],"tags":[5309,5310,5311,5083,5312,5313,2191,1583,5314,5316,5315],"class_list":["post-16280","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ramazan-ayi-dersleri","tag-15-ders-yardim-dilemek-insanin-hayatinda-bir-zarurettir","tag-allahtan-yardim-dilemek","tag-fatiha-sure","tag-fatiha-suresinin-tefsiri","tag-fatiha-tefsir","tag-fatihanin-tefsiri","tag-fitrat","tag-kuran","tag-tegsir-fatiha","tag-yardim-dilemek-mecburidir","tag-yardim-dilemek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16280","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16280"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19645,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16280\/revisions\/19645"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16281"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}