82-\u0130NF\u0130TAR:<\/p>\n
S\u00fbresi denilen bu s\u00fbre de Mekke’de inmi\u015ftir.<\/p>\n
\u00c2yetleri : Ondokuz;<\/p>\n
Kelimeleri : Seksen,<\/p>\n
Harfleri : \u00dc\u00e7y\u00fcz yirmiyedidir.<\/p>\n
Fas\u0131las\u0131 : harfleridir.<\/p>\n
Me\u00e2l-i \u015eerifi<\/p>\n
1- G\u00f6k \u00e7atlad\u0131\u011f\u0131 vakit,<\/p>\n
2- Y\u0131ld\u0131zlar d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc vakit,<\/p>\n
3- Denizler yar\u0131l\u0131p ak\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vakit,<\/p>\n
4- Kabirlerin i\u00e7i d\u0131\u015f\u0131na getirildi\u011fi vakit,<\/p>\n
5- Herkes neyi \u00f6n\u00fcnden g\u00f6nderdi\u011fini ve neyi geri b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilir.<\/p>\n
6- Ey insan! \u0130hsan\u0131 bol Rabb’ine kar\u015f\u0131 seni aldatan nedir?<\/p>\n
7- O Allah ki seni yaratt\u0131, seni d\u00fczg\u00fcn yap\u0131l\u0131 k\u0131l\u0131p \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc bir bi\u00e7im verdi.<\/p>\n
8- Seni diledi\u011fi her hangi bir \u015fekilde par\u00e7alardan olu\u015fturdu.<\/p>\n
9- Hay\u0131r hay\u0131r, siz cezay\u0131 yalanl\u0131yorsunuz.<\/p>\n
10- Oysa \u00fczerinizde koruyucular var.<\/p>\n
11- De\u011ferli yaz\u0131c\u0131lar<\/p>\n
12- Onlar, siz her ne yaparsan\u0131z bilirler<\/p>\n
13- Ku\u015fkusuz iyiler nimet i\u00e7indedirler.<\/p>\n
14- K\u00f6t\u00fcler de cehennemdedirler.<\/p>\n
15- Ceza g\u00fcn\u00fc ona girecekler.<\/p>\n
16- Onlar o cehennemin g\u00f6z\u00fcnden ka\u00e7amazlar.<\/p>\n
17- Ceza g\u00fcn\u00fcn\u00fcn ne oldu\u011funu sen bilir misin?<\/p>\n
18- Evet, bilir misin nedir acaba o ceza g\u00fcn\u00fc?<\/p>\n
19- O g\u00fcn, hi\u00e7 kimsenin ba\u015fkas\u0131 i\u00e7in hi\u00e7bir \u015feye sahip olamad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnd\u00fcr. O g\u00fcn buyruk yaln\u0131z Allah’\u0131nd\u0131r.<\/p>\n
“G\u00f6k \u00e7atlad\u0131\u011f\u0131 vakit”.<\/p>\n
\u0130NF\u0130TAR, yar\u0131lmak demek ise de, yar\u0131lman\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 olmas\u0131 daha \u00e7ok yara\u015f\u0131r. “O g\u00fcn g\u00f6k, bulutlar ile yar\u0131lacak ve melekler ard arda indirilecek”(Furkan, 25\/25); “G\u00f6k yar\u0131l\u0131p da k\u0131zaran, yanan ve ya\u011f gibi eriyen bir g\u00fcl gibi oldu\u011fu zaman” (Rahm\u00e2n, 55\/37); “O g\u00fcn g\u00f6k yar\u0131lm\u0131\u015f, sarkm\u0131\u015ft\u0131r.” (H\u00e2kka, 69\/16); “O g\u00fcn\u00fcn \u015fiddetinden g\u00f6k \u00e7atlam\u0131\u015ft\u0131r.” (M\u00fczzemmil, 73\/18), “G\u00f6k a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r da kap\u0131 kap\u0131 olmu\u015ftur.” (Nebe’, 78\/19) \u00e2yetlerinin ifade etti\u011fi gibi meleklerin inmesi i\u00e7in yar\u0131lmaya ba\u015flamas\u0131d\u0131r ki g\u00f6\u011f\u00fcn terkibi, g\u00f6kte bulunan cisimlerin d\u00fczeni bozularak \u00e2lemin harap olmaya y\u00fcz tuttu\u011fu zamand\u0131r.<\/p>\n
\u00d6nceki s\u00fbrenin ba\u015f\u0131ndaki k\u0131yamet kopaca\u011f\u0131 s\u0131rada olacak oniki al\u00e2met gibi burada da d\u00f6rt al\u00e2met zikrediliyor. Bunlardan ikisi yukar\u0131da, ikisi de a\u015fa\u011f\u0131da olan \u015feylere ait bulunuyor.<\/p>\n
2. Birincisi g\u00f6\u011f\u00fcn \u00e7atlamas\u0131, ikincisi y\u0131ld\u0131zlar sa\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vakit.<\/p>\n
\u0130NT\u0130SER, dizili bir \u015feyin ba\u011f\u0131 koparak d\u00f6k\u00fcl\u00fcp da\u011f\u0131lmas\u0131d\u0131r. Y\u0131ld\u0131zlar\u0131n d\u00f6k\u00fclmesi de genel \u00e7ekim dengesinin bozulmas\u0131yla meydana gelecek d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ve yok olu\u015flar\u0131d\u0131r ki ipli\u011fi kopmu\u015f inci dizilerinin d\u00f6k\u00fcl\u00fcp sa\u00e7\u0131lmalar\u0131na benzetilerek yok olu\u015flar\u0131n\u0131 ifade eden bir istiare-i musarraha veya mekniyye oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015flerdir.<\/p>\n
3. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, denizler tefcir olundu\u011fu vakit.<\/p>\n
Denizlerin tefciri; yar\u0131l\u0131p ak\u0131t\u0131lmas\u0131, aralar\u0131ndaki ince uzun kara par\u00e7alar\u0131n\u0131n y\u0131rt\u0131l\u0131p hepsinin bir deniz haline gelmesi veya sular\u0131n\u0131n \u00e7ekilip kalmamas\u0131 durumlar\u0131n\u0131 ifade edebilir ki \u00f6nceki s\u00fbrede ge\u00e7en “denizlerin ate\u015flenmesi” ile ilgilidir.<\/p>\n
4. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, kabirler de\u015fildi\u011fi vakit.<\/p>\n
BA’SERE, bahsere gibi topra\u011f\u0131 de\u015fip da\u011f\u0131tarak alt\u0131n\u0131 \u00fcst\u00fcne, i\u00e7ini d\u0131\u015f\u0131na \u00e7evirmektir. Ki bu i\u015fin zorunlu neticesi olan “\u00e7\u0131karmak” m\u00e2n\u00e2s\u0131nda da kullan\u0131l\u0131r. Bu durumda \u00c2diy\u00e2t S\u00fbresi’nde gelece\u011fi gibi \u00f6ld\u00fckten sonra diriltme ve \u00e7\u0131karmadan mecaz da olur.<\/p>\n
Zemah\u015fer\u00ee ve di\u011fer baz\u0131lar\u0131 \u015f\u00f6yle demi\u015ftir: “Bu kelime asl\u0131nda iki ayr\u0131 kelimeden meydana gelmi\u015f olup “ba’s” ve “isare”den k\u0131salt\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. “Bu’siret ve usire”nin hafifletilmi\u015f yani k\u0131salt\u0131lm\u0131\u015f \u015feklidir. Bu, yontma yahut tra\u015flama tabir olunur. Bunun Arap\u00e7a’da Besmele, demek; salvele demek; hamdele, demek; havkale, demek ve dem’aze “Allah onun izzet ve \u015ferefini devam ettirsin.” demek oldu\u011fu gibi bir\u00e7ok benzeri vard\u0131r.” Nitekim son zamanlarda T\u00fcrk\u00e7e’de de \u00f6rnekleri \u00e7o\u011falmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Buna g\u00f6re “bu’siret”, \u00f6ld\u00fckten sonra dirilme vuku bulup kabirlerin i\u00e7indekiler d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vakit demek olur ki “Yer deh\u015fetli sars\u0131nt\u0131 ile sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve yer a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 vakit..” (Zilz\u00e2l, 99\/1-2) S\u00fbresi’nin m\u00e2n\u00e2s\u0131 demektir.<\/p>\n
5. Bu d\u00f6rt al\u00e2met meydana geldi\u011fi vakit her nefis d\u00fcnyada neyi \u00f6ne alm\u0131\u015f ve neyi geri b\u0131rakm\u0131\u015f oldu\u011funu bilecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6nceki s\u00fbrede an\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere o vakit toplan\u0131p da\u011f\u0131lma olacakt\u0131r. Takdim ve tehir etmek s\u00f6zlerinin birka\u00e7 m\u00e2n\u00e2s\u0131 vard\u0131r:<\/p>\n
1. Takdim etti\u011fi, d\u00fcnyada hay\u0131r olsun, \u015fer olsun, \u00f6nce kendi i\u015flemi\u015f oldu\u011fu amel, tehir etti\u011fi de geriye b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131, yani \u00f6rnek olup da kendisinden sonra gelenlerin i\u015flemelerine sebep oldu\u011fu iyi veya k\u00f6t\u00fc amel. \u00c7\u00fcnk\u00fc hadisi \u015ferifi gere\u011fince “her kim g\u00fczel bir gelene\u011fe yol a\u00e7arsa ona onu i\u015fleyenlerin m\u00fck\u00e2fat\u0131 vard\u0131r. Her kim de k\u00f6t\u00fc bir gelene\u011fe yol a\u00e7arsa ona da onu i\u015fleyenlerin g\u00fcnah ve vebali vard\u0131r.” Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6nce kendi yapt\u0131\u011f\u0131, takdim etti\u011fi ameli; ondan \u00f6\u011frenip de sonra yapanlar\u0131nki de tehir etti\u011fi geriye miras olarak b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 ameli demektir. Bu m\u00e2n\u00e2 \u0130bn\u00fc Abbas ve \u0130bn\u00fc Mesud Hazretlerinden rivayet edilmi\u015ftir.<\/p>\n
2. Takdim etti\u011fi, i\u015flemi\u015f oldu\u011fu g\u00fcnah; tehir etti\u011fi de yapmam\u0131\u015f oldu\u011fu itaattir. Bu m\u00e2n\u00e2da yine \u0130bn\u00fc Abbas’tan bir rivayet olup ayn\u0131 zamanda Kat\u00e2de’nin de g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
3. Takdim etti\u011fi, y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu \u015feylerden i\u015flemi\u015f oldu\u011fu; tehir etti\u011fi de i\u015flememi\u015f oldu\u011fu ameller.<\/p>\n
4. Takdim etti\u011fi, mallar\u0131ndan kendisi i\u00e7in harcad\u0131\u011f\u0131; tehir etti\u011fi de varislerine b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
5. Takdim etti\u011fi, amelinin evveli; tehir etti\u011fi de sonudur denilmi\u015ftir.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bunlar tekrar dirili\u015ften sonra de\u015filip sahifeleri ile ortaya konacakt\u0131r. Her nefis de, \u00f6nceki s\u00fbrede ge\u00e7ti\u011fi gibi, hakk\u0131nda iyi mi, k\u00f6t\u00fc m\u00fc yapm\u0131\u015f oldu\u011funu b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131yla ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak o vakit bilecektir.<\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n ge\u00e7icili\u011fini duyuracak olan herhangi bir ac\u0131 de\u011fi\u015fiklik ve felaket an\u0131nda, \u00f6l\u00fcm geldi\u011fi ve \u00f6l\u00fcm belirtilerinin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 saatlerde insan, \u00f6mr\u00fcnde ileri geri ne yapt\u0131\u011f\u0131na k\u0131sa ve toplu bir ilim edinirse de bunun ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 as\u0131l tekrar dirildikten sonra sahifelerin a\u00e7\u0131lmas\u0131 ile olacakt\u0131r.<\/p>\n
6. B\u00f6ylece toplan\u0131p da\u011f\u0131lman\u0131n vuku bulaca\u011f\u0131 haber verildikten sonra aklen de onu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmesi gereken bir hat\u0131rlatma ve ihtar olmak \u00fczere buyruluyor ki: Ey insan!. Ey o vakitler ba\u015f\u0131na gelecek olan insan!<\/p>\n
Ata’dan bu \u00e2yetin Velid b. Mu\u011fire sebebiyle; \u0130krime’den \u00dcbeyy b. Halef sebebiyle indi\u011fi; Kelb\u00ee ve Mukatil’den de Esed b. Kelede sebebiyle indi\u011fi rivayet edilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu ki\u015fi Hz. Peygamber (s.a.v)’e vurmu\u015ftu. Y\u00fcce Allah hemen onu cezaland\u0131rmay\u0131p bu \u00e2yeti indirdi, diye rivayet edilmi\u015ftir. Sonra da “Hay\u0131r hay\u0131r, do\u011frusu siz cezay\u0131 yalanl\u0131yorsunuz.” buyrulmu\u015f oldu\u011fundan dolay\u0131 bir\u00e7oklar\u0131 burada insandan murad\u0131n k\u00e2fir insan” demek oldu\u011fu kanaat\u0131na varm\u0131\u015flard\u0131r. Fakat “ini\u015f sebebinin \u00f6zel olmas\u0131 h\u00fckm\u00fcn genelli\u011fine engel olam\u0131yaca\u011f\u0131” i\u00e7in di\u011fer bir\u00e7oklar\u0131 da gurur ile isyan eden insanlar\u0131n hepsini kapsam\u0131\u015f olmas\u0131 lafz\u0131n genelli\u011fine daha uygun oldu\u011funu beyan etmi\u015flerdir. Ey insan! Seni ne ma\u011frur etti?. Seni hangi \u015fey aldatt\u0131, gaflete d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc de isyana s\u00fcr\u00fckledi, seni yak\u0131\u015fmayacak i\u015fler yapacak \u015fekilde gururland\u0131rd\u0131?<\/p>\n
O ikr\u00e2m\u0131 bol Rabbine kar\u015f\u0131?.<\/p>\n
Bu hitap ve soru korkutma hitab\u0131 olmas\u0131 nedeniyle gururlanmaya engel olacak kahr ve celal yani \u00fcst\u00fcn gelerek y\u0131k\u0131p ezme ve ululuk s\u0131fatlar\u0131ndan biri zikredilmesi daha a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fcn\u00fcrken “kerim” vasf\u0131 ile \u00f6zel olarak il\u00e2h\u00ee ikram\u0131n hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131nda ince bir n\u00fckte ile b\u00fcy\u00fck bir ahlak\u00ee m\u00e2n\u00e2ya i\u015faret vard\u0131r. Bu, her \u015feyden \u00f6nce \u015funu anlat\u0131yor ki, ikram ve ihsan\u0131n gere\u011fi ona kar\u015f\u0131 gururlanarak sayg\u0131s\u0131zl\u0131k etmek, ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131k yapmak, g\u00fcnaha girmek de\u011fil, aksine o ikram\u0131n y\u00fcksekli\u011fi oran\u0131nda iman ve \u015f\u00fck\u00fcr ile itaat\u0131, sayg\u0131y\u0131, h\u00fcrmet ve tazimi art\u0131rmak, nank\u00f6rl\u00fck ve isyandan sak\u0131narak y\u00fcce ahl\u00e2ka y\u00fckselmektir. \u015eeytanlar\u0131n dedi\u011fi gibi, “Adam sen de Allah kerimdir. \u0130stedi\u011fini yap. D\u00fcnyada sana etti\u011fi iyilik ve ikram\u0131n\u0131 ahirette de eder.” diyerek umursamamak yaln\u0131z bir k\u0131yas yaparak aldanmakt\u0131r. O l\u00fctuf ve ikrama lay\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, onu hak etmedi\u011fini g\u00f6stermektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ek ikram bir hikmet g\u00f6zetilerek yap\u0131lan ikramd\u0131r. Ger\u00e7i ikram eden, yapt\u0131\u011f\u0131 l\u00fctuf ve ikrama, g\u00f6sterdi\u011fi b\u00fcy\u00fckl\u00fck ve iyili\u011fe kar\u015f\u0131 kendisi i\u00e7in bir bedel ve kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6zetmeye tenezz\u00fcl etmez. Fakat hikmetli davranmayan, ikram\u0131n\u0131 lay\u0131k oldu\u011fu yerde kullanmayan da kerim de\u011fil, bir m\u00fcsrif demek olur. Onun i\u00e7in ikram sahibine kar\u015f\u0131 iman ve \u015f\u00fck\u00fcr ile itaat ve sayg\u0131y\u0131 art\u0131racak yerde onun keremine ma\u011frur olup da sayg\u0131s\u0131zl\u0131k etmek b\u00fcy\u00fck bir aldan\u0131\u015f oldu\u011fu hat\u0131rlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki, bu m\u00e2n\u00e2 tamamen “Sak\u0131n o aldat\u0131c\u0131 \u015feytan sizi Allah’\u0131n aff\u0131na g\u00fcvendirerek aldatmas\u0131n.”(Lokman, 31\/33; F\u00e2t\u0131r, 35\/5) \u00e2yetinin m\u00e2n\u00e2s\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu soruyu baz\u0131lar\u0131, “beni senin keremin ma\u011frur etti ey Rabbim!” dedirtmek i\u00e7in kulun g\u00f6sterece\u011fi delili onu telkin etmek t\u00fcr\u00fcnden bir kerem olarak anlamak istemi\u015fler ve bu bir hayli yay\u0131lm\u0131\u015f ise de, bu anlay\u0131\u015f s\u00fbrenin ifade etti\u011fi korkutma ak\u0131\u015f ve \u00fcslubuna uygun d\u00fc\u015fmez. Ahl\u00e2k y\u00fcksekli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc zaman Allah’\u0131n kerem sahibi oldu\u011funa iman\u0131 oldu\u011fu halde isyan etmi\u015f bir m\u00fcminin bu hitaptan duyaca\u011f\u0131 utan\u00e7 ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc k\u00e2firlerin duyamayaca\u011f\u0131 bir \u00fcz\u00fcnt\u00fc hissi olmak gerekir. Nitekim, “Suheyb ne g\u00fczel kuldur. Allah’tan korkmasa bile, isyan etmezdi.”( hadisinde bu y\u00fcce ahl\u00e2ka i\u015faret buyrulmu\u015ftur.<\/p>\n
Baz\u0131 \u00e2riflerin “Allah’tan korkmasayd\u0131m yine isyan etmezdim.” demesi de bu sayg\u0131d\u0131r. Fat\u0131r S\u00fbresi’ndeki “Allah’tan, kullar\u0131 i\u00e7inde ancak \u00e2limler hakk\u0131yla korkar.”(Fat\u0131r, 35\/28) \u00e2yetinin de bunu ifade etti\u011fi daha \u00f6nce ge\u00e7mi\u015fti.<\/p>\n
Tefsirciler bu gurura sebep olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 \u015fey nakletmi\u015flerdir:<\/p>\n
Birisi, Katade’den rivayet olundu\u011fu \u00fczere \u015feytan\u0131n k\u00f6t\u00fc bir \u015feyi g\u00fczel g\u00f6stererek aldatmas\u0131d\u0131r. “O aldat\u0131c\u0131 \u015feytan sizi Allah’a kar\u015f\u0131 aldatt\u0131.”(Hadid, 57\/14).<\/p>\n
Di\u011feri, Hasen’den rivayet edildi\u011fi \u00fczere cehalettir.<\/p>\n
Di\u011feri de, Mukatil’den rivayet edildi\u011fi \u00fczere, i\u015fin ba\u015flang\u0131c\u0131nda hemen ceza verilmedi\u011finden dolay\u0131 affa aldanmakt\u0131r.<\/p>\n
Bir de Fuzayl b. Iyaz Hazretlerine k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc, “\u0130hsan\u0131 bol Rabb’ine kar\u015f\u0131 seni aldatan nedir?” buyurdu\u011fu zaman ne dersin denildi\u011finde, “indirilmi\u015f perdelerin”, yani “g\u00fcnahlara \u00f6rtt\u00fc\u011f\u00fcn \u00f6rt\u00fcler” derim demi\u015f oldu\u011fu da s\u00f6ylenmi\u015ftir.<\/p>\n
Gayet a\u00e7\u0131kt\u0131r ki, bu son ikisi, yani hemen cezaland\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 afva ve g\u00fcnahlar\u0131n \u00f6rt\u00fclmesine g\u00fcvenmek bir cahilliktir. \u015eeytan\u0131n k\u00f6t\u00fc \u015feyleri g\u00fczel g\u00f6stermesine aldanmak da \u00f6yle demektir. Ger\u00e7ekten Ebu Hayyan ve Al\u00fbs\u00ee’nin kaydettikleri gibi Hz. Peygamber (s.a.v)’den rivayet olundu\u011funa g\u00f6re, O bu \u00e2yeti okumu\u015f ve “onun cahilli\u011fi” demi\u015ftir. Keza Hz. \u00d6mer (r.a) de bunu s\u00f6yleyip “\u0130nsan cidden \u00e7ok zalim, \u00e7ok cahildir.” (Ahzab, 33\/72) \u00e2yetini okumu\u015ftur. Bunun “Allah’tan, kullar\u0131 aras\u0131nda ancak \u00e2lim olanlar hakk\u0131yla korkar.”(Fat\u0131r, 35\/28) \u00e2yetinin ifade etti\u011fi “ancak” m\u00e2n\u00e2s\u0131na uygun oldu\u011fu ortadad\u0131r. Demek ki korkmak, Allah’a dair bilginin derecesi ile do\u011fru orant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n
7. Y\u00fcce Allah’\u0131n Rabli\u011fi ve kerem sahibi oldu\u011fu da en a\u00e7\u0131k misali olmak \u00fczere insan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131nda herkesin kendisine g\u00f6r\u00fcn\u00fcp duran kudret eserleri ve kerem ile \u015f\u00f6yle hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor:<\/p>\n
O Rabbin ki seni yaratt\u0131. Burada yaratma; b\u00fcnye ve uzuvlar\u0131 d\u00fczg\u00fcnle\u015ftirme, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc yapma, \u015fekil verme ve par\u00e7alar\u0131 birle\u015ftirip olu\u015fturmadan daha \u00f6nce olmak karinesiyle \u00f6nce var k\u0131lmak demek oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Yine bilinmektedir ki her nimetin esas\u0131 olan var olma, il\u00e2h\u00ee l\u00fctuf ve keremin birincisidir.<\/p>\n
Sonra da senin b\u00fcnye ve uzuvlar\u0131n\u0131 d\u00fczg\u00fcnle\u015ftirdi . “Seni bir topraktan, sonra bir nutfeden yaratt\u0131. Sonra da seni bir insan \u015fekline getirdi.”(Kehf, 18\/37) buyruldu\u011fu ve daha bir \u00e7ok \u00e2yette ge\u00e7ti\u011fi gibi yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 a\u015famadan a\u015famaya ge\u00e7irerek ruh \u00fcflenecek \u015fekilde insanl\u0131k seviyesine getirdi; b\u00fcnyeni, uzuvlar\u0131n\u0131, kuvvetlerini d\u00fczenine koydu, d\u00fczg\u00fcnle\u015ftirdi de sana bir uyum ve itidal verdi. Burada biri “adl” k\u00f6k\u00fcnden birisi de “ta’dil” k\u00f6k\u00fcnden \u015feklinde olmak \u00fczere iki k\u0131r\u00e2et vard\u0131r. \u0130kisi de bir m\u00e2n\u00e2ya olarak denkle\u015ftirmek, normal hale getirmek demek oldu\u011funa g\u00f6re az \u00f6nce ge\u00e7en “tesviye”nin m\u00fckemmel hale gelmi\u015f oldu\u011funu ifade etmek \u00fczere birka\u00e7 \u015fekilde tefsir edilmi\u015ftir.<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130S\u0130, Mukatil’den rivayet edildi\u011fine g\u00f6re g\u00f6z, kulak, el, ayak gibi \u00e7ift uzuvlar\u0131n denkli\u011fi ve ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 anatomide bilindi\u011fi \u00fczere v\u00fccudun her taraftan orant\u0131l\u0131 ve d\u00fczg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc demek olup “Evet, onun parmak u\u00e7lar\u0131n\u0131 bile d\u00fczeltmeye kadir oldu\u011fumuz halde”(K\u0131yamet, 75\/4) \u00e2yetinin ifade etti\u011fi gibi olur. Fakat bunda insanl\u0131k \u00f6zelli\u011fini ifade eden itibar ve de\u011fer a\u00e7\u0131k de\u011fildir.<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130S\u0130, Ata’n\u0131n \u0130bn\u00fc Abbas’tan rivayet etti\u011fi izah \u015feklinde ise: “Belini do\u011frultu, dik ve dengeli k\u0131ld\u0131, e\u011fri belli hayvanlar gibi yapmad\u0131.” diye tefsir edilmi\u015ftir ki, bunun hem insan\u0131n olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren \u00f6zelli\u011fi, hem de b\u00fcnye ve uzuvlar\u0131 d\u00fczene koyduktan ve insan\u0131, insan denilecek \u015fekle getirdikten sonra olmas\u0131 daha a\u00e7\u0131kt\u0131r. Zira \u00e7ocuklarda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi insan\u0131n belini do\u011frultup da ayakta dik ve do\u011fru olarak y\u00fcr\u00fcyebilmesi de uzuvlar\u0131 d\u00fczene koyman\u0131n tekam\u00fcl\u00fcnde bir a\u015famad\u0131r.<\/p>\n
\u00dc\u00c7\u00dcNC\u00dcS\u00dc, Ebu Ali F\u00e2ris\u00ee’nin yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, “sana itidal verdi” demek, bu m\u00e2n\u00e2lar\u0131n hepsini ifade edici olarak “Seni en g\u00fczel \u015fekle koyup en g\u00fczel bi\u00e7imde \u00e7\u0131kard\u0131 ve bu denge ile seni ak\u0131l, fikir ve kudreti kabul etmeye yetenekli k\u0131l\u0131p bu \u015fekilde di\u011fer canl\u0131 ve bitkilere hakim k\u0131ld\u0131. Seni, bu \u00e2lemdeki di\u011fer varl\u0131klar\u0131n ula\u015famad\u0131\u011f\u0131 bir olgunluk derecesine \u00e7\u0131kard\u0131.” diye tefsir edilmi\u015ftir ki “Onun yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 tamamlad\u0131\u011f\u0131m ve i\u00e7ine ruhumdan \u00fcfledi\u011fim vakit.” (H\u0131cr, 15\/29) ve “Onlar\u0131, yaratt\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n bir \u00e7o\u011fundan ger\u00e7ekten \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131k.” (\u0130sra, 17\/70) m\u00e2n\u00e2lar\u0131na uygundur. Bunlar\u0131n hepsi Allah’\u0131n bir l\u00fctuf ve keremidir.<\/p>\n
Bundan ba\u015fka \u015feddesiz olarak d\u00f6nd\u00fcrmek, e\u011fip \u00e7evirmek m\u00e2n\u00e2s\u0131na da tefsir edilmi\u015ftir ki, bunun da iki ayr\u0131 m\u00e2n\u00e2ya gelme ihtimali vard\u0131r.<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130S\u0130, eksiklikten olgunlu\u011fa, uygun olmayan \u015fekilden uygun olan \u015fekle \u00e7evire \u00e7evire en g\u00fczel suret ve bi\u00e7ime getirdi demek olarak, yine ar\u0131nma mertebelerini ifade etmi\u015f olur ki bu da kerem say\u0131lan \u015feylerdendir.<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130S\u0130, d\u00fczg\u00fcnle\u015ftirilerek en g\u00fczel bi\u00e7ime getirildikten sonra<\/p>\n
“Sonra da onu a\u015fa\u011f\u0131lar\u0131n a\u015fa\u011f\u0131s\u0131na \u00e7evirdik.” (Tin, 95\/5) buyruldu\u011fu \u00fczere olgunla\u015ft\u0131ktan sonra eksiltmek ve a\u015fa\u011f\u0131lara do\u011fru \u00e7evirmek m\u00e2n\u00e2s\u0131n\u0131 ifade etmi\u015f olur ki, bu m\u00e2n\u00e2 keremi de\u011fil de o kereme aldananlara kar\u015f\u0131 kerem sahibinin tasarruf kudretini g\u00f6stererek korkutma ve ahiretin var oldu\u011funu g\u00f6sterme mahiyetinde olmu\u015f olur.<\/p>\n
8. “Seni diledi\u011fi her hangi bir \u015fekilde par\u00e7alardan olu\u015fturdu”. Bu \u00e2yetin de bir ka\u00e7 izah \u015fekli vard\u0131r:<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130S\u0130, edat\u0131 fiili ile ilgili yani onun mef’\u00fbl\u00fc; kelimesi me\u00e2linde sorudan \u00e7evrilmi\u015f s\u0131fat, onu desteklemek i\u00e7in ziyade edilmi\u015f; c\u00fcmlesi kelimesinin s\u0131fat\u0131 ve bunlarla c\u00fcmlesi ‘nin bir beyan\u0131 olmaktad\u0131r ki me\u00e2li \u015f\u00f6yle olur: “Allah seni \u00e7e\u015fitli suretlerden diledi\u011fi her hangi bir surette olu\u015fturup \u015fekil verdi”. Bu m\u00e2n\u00e2ya g\u00f6re “terkib”, “ahsen-i takvim”i, yani en g\u00fczel bi\u00e7imde yaratmay\u0131 beyan ile Allah’\u0131n keremlerinden biri olur.<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130S\u0130, ‘nin \u015fart edat\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla gelecek zaman m\u00e2n\u00e2s\u0131nda olarak, “Seni hangi surette dilerse \u00f6yle olu\u015fturup \u015fekil verir. Dilerse o g\u00fczel insan k\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131r da en \u00e7irkin suretlere kor, a\u015fa\u011f\u0131lar\u0131n a\u015fa\u011f\u0131s\u0131na yuvarlar.” demek olur. Bu m\u00e2n\u00e2ya g\u00f6re, gururun cezas\u0131na i\u015faretle bir korkutma olur.<\/p>\n
\u00dc\u00c7\u00dcNC\u00dcS\u00dc; , fiilinin mef’\u00fbl\u00fc; e s\u0131fat; c\u00fcmlesi de ‘n\u0131n mevs\u00fbl veya s\u0131fat veya \u015fart olmas\u0131na g\u00f6re ayr\u0131 bir c\u00fcmle olmakt\u0131r. Bu takdirde m\u00e2n\u00e2, “Seni her hangi bir surette denkle\u015ftirdi, yahut evirdi \u00e7evirdi, diledi\u011fi gibi seni olu\u015fturdu, yahut dilerse ba\u015fka bir surette olu\u015fturur.” demek olup \u00f6nceki iki m\u00e2n\u00e2n\u0131n ikisini de kapsar. \u00c2yetin, bu m\u00e2n\u00e2lar\u0131n hepsine gelme ihtimali vard\u0131r ve bu m\u00e2n\u00e2lar\u0131 vermek sahihtir. Baz\u0131s\u0131nda suret, farkl\u0131 g\u00fczellik mertebelerinden herhangi birisi; baz\u0131s\u0131nda da g\u00fczellik ve \u00e7irkinlikte farkl\u0131 ve de\u011fi\u015fik \u015fekillerden herhangi birisi demektir. Dolay\u0131s\u0131yla ana, baba ve di\u011fer akrabaya benzeyip benzememek, renk, uzunluk, k\u0131sal\u0131k, erkeklik di\u015filik, sa\u011flaml\u0131k, \u00e7\u00fcr\u00fckl\u00fck, iyi veya k\u00f6t\u00fc ki\u015fi olmak, zekilik ve ahmakl\u0131k gibi madd\u00ee ve manev\u00ee b\u00fct\u00fcn suret ve vas\u0131flar\u0131 kapsar.<\/p>\n
\u0130bn\u00fc Cerir, Ebu Rebah Lahmi’den \u015f\u00f6yle rivayet etmi\u015ftir: Hz. Peygamber (s.a.v) Ebu Rebah’a, “neyin oldu?” diye sormu\u015f. Sonra aralar\u0131nda \u015fu konu\u015fma ge\u00e7mi\u015f:<\/p>\n
– Ey Allah’\u0131n Resul\u00fc! Ne \u00e7ocu\u011fum olabilir. Ya o\u011flan, ya k\u0131z.<\/p>\n
– Kime benziyor?<\/p>\n
– Ey Allah’\u0131n Resul\u00fc! Kime benzeyebilir? Ya babas\u0131na, ya anas\u0131na.<\/p>\n
– \u00d6yle deme. Meni rahimde yerle\u015fince y\u00fcce Allah onunla \u00c2dem aras\u0131ndaki her nesebi haz\u0131r eder. Allah’\u0131n kitab\u0131nda \u015fu \u00e2yeti okumad\u0131n m\u0131? “Seni diledi\u011fi herhangi bir \u015fekilde terkib etti.” Buradaki demektir. Yani, seni diledi\u011fi \u015fekle sokar, o surete koyar.<\/p>\n
G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi hadis \u00fc\u00e7 \u015feye i\u015faret ediyor:<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130S\u0130, yahut ‘da \u015fart m\u00e2n\u00e2s\u0131n\u0131n bulunmas\u0131,<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130S\u0130, atalara \u00e7ekme (atavizm) denilen soya \u00e7ekme \u00f6zelli\u011fidir ki, bir meni \u00c2dem’den beri atalar\u0131ndan intikal ede gelen soylar\u0131n, \u00f6zelliklerin her birini kapsayabilir.<\/p>\n
\u00dc\u00c7\u00dcNC\u00dcS\u00dc de tabi\u00ee (do\u011fal) ve irs\u00ee (kal\u0131tsal) demek olan bu soya \u00e7ekim hususunda da etkili olan\u0131n, do\u011fa de\u011fil, y\u00fcce Allah’\u0131n dilemesi oldu\u011funun isbat\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ana-baba gibi yak\u0131n akrabalar\u0131n \u00f6zelliklerine ta \u00c2dem’e kadar varan uzak atalardan birinin \u00f6zelli\u011finin galip getirilmesi, o farkl\u0131 ve de\u011fi\u015fik tabiat ve suretler \u00fczerinde y\u00fcce Allah’\u0131n irade ve dilemesinin hakim oldu\u011funu g\u00f6sterir. Demek ki iyi veya k\u00f6t\u00fc olarak tabi\u00ee (do\u011fal) ve irs\u00ee(kal\u0131tsal) de\u011ferler yok de\u011fildir. Onlar da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir. Fakat h\u00fckm\u00fcn onlarda de\u011fil, sadece y\u00fcce Allah’\u0131n dilemesinde oldu\u011fu bilinmeli ve ona y\u00fckselmeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Bu ise y\u00fcce Allah’\u0131n keremine aldanmakla de\u011fil, onun keremiyle beraber kudret ve hikmetini de d\u00fc\u015f\u00fcnerek ilerde ona lay\u0131k olmak hakk\u0131n\u0131 kazanmak ve azab\u0131ndan korunmak i\u00e7in iman ve \u015f\u00fck\u00fcr ile itaate ve iyi amellere sar\u0131lmakla olur.<\/p>\n
9. Hay\u0131r hay\u0131r. Bu, Allah’\u0131n keremine g\u00fcvenip aldanmaktan sak\u0131nd\u0131rmakt\u0131r. Yani “\u00f6yle ma\u011frur olmay\u0131n”. Fakat siz, O keremin k\u0131ymetini bilmiyorsunuz dini yalanl\u0131yorsunuz, o kerim olan Rabb’\u0131n\u0131z\u0131n keremine kar\u015f\u0131 onun emir ve yasaklar\u0131na teslim olarak, yani tam bir ihl\u00e2s (i\u00e7tenlik) ve boyun e\u011fi\u015fle itaat ederek o kereme lay\u0131k y\u00fcksek ahl\u00e2k ile g\u00fczel ameller yapmak g\u00f6rev ve sorumlulu\u011funa ve ona g\u00f6re hesap ve ceza olaca\u011f\u0131na inanm\u0131yorsunuz. Bir g\u00fcn olup da Allah’\u0131n iyilere iyiliklerine kar\u015f\u0131l\u0131k sevap ve m\u00fckafat verece\u011fini, k\u00f6t\u00fclere de k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri sebebiyle ceza verce\u011fini yalanlar bir \u015fekilde gururlan\u0131yor, aldan\u0131yorsunuz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n l\u00fctuf ve kereminden \u00fcmidi kesmek, sevap ve m\u00fck\u00e2fat\u0131na inanmamak k\u00fcf\u00fcr oldu\u011fu gibi, azap ve cezas\u0131ndan emin olmak, g\u00fc\u00e7 ve kudretini tan\u0131mamak da k\u00fcf\u00fcrd\u00fcr. Bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a yapmak a\u00e7\u0131k k\u00fcf\u00fcr, dolayl\u0131 yapmak da dolayl\u0131 k\u00fcf\u00fcr olmu\u015f olur.<\/p>\n
Bundan hitab\u0131n k\u00e2firlere oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131rsa da kelimesi ile iki c\u00fcmleyi birbirine ba\u011flamak, kel\u00e2mda bir kesinti ve ge\u00e7i\u015f ifade etti\u011fi i\u00e7in daha \u00f6nce ifade edilen \u015feylerin k\u00e2fir ve asiyi kapsamas\u0131na engel olmaz. O gururun k\u00fcfre kadar varabilece\u011fini beyan ile sak\u0131nd\u0131rmay\u0131 takviye edip desteklemi\u015f olur.<\/p>\n
Fatiha S\u00fbresinde “din g\u00fcn\u00fcn\u00fcn sahibi”(Fatiha, 1\/4) \u00e2yetinin tefsirinde ge\u00e7ti\u011fi \u00fczere burada da “din”, k\u00fcll\u00ee ve c\u00fcz’\u00ee olarak iki m\u00e2n\u00e2 ile de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr: \u0130sl\u00e2m ve ceza. \u00c7\u00fcnk\u00fc din, l\u00fcgatte ceza, yani yap\u0131lan bir i\u015fe iyi veya k\u00f6t\u00fc bir kar\u015f\u0131l\u0131k vermektir. Bunun hakk\u0131 da iyiye iyi ile, k\u00f6t\u00fcye k\u00f6t\u00fc ile cezad\u0131r. Bunun i\u00e7in Yusuf S\u00fbresi’nde “melik’in kanununa g\u00f6re.” (Yusuf, 12\/76) \u00e2yetinde ge\u00e7ti\u011fi \u00fczere g\u00f6rev ve sorumluluk h\u00fck\u00fcmlerini belirleyen kural ve \u00e2detlere dahi din ve \u015feriat denir. “Sizin i\u00e7in dinden Nuh’a tavsiye etti\u011fini \u015feriat yapt\u0131.”(\u015e\u00fbr\u00e2, 42\/13) \u00e2yetinin tefsirine bkz.)<\/p>\n
Bu nedenle \u00f6rf ve \u015feriatte din, insanlar\u0131 hamde, yani medih ve \u00f6vg\u00fc ile m\u00fckafata lay\u0131k, g\u00fczel tercihleriyle iyi olan \u015feylere kendiliklerinden sevk eden il\u00e2h\u00ee kanundur. Bunun hakikati de “Do\u011frusu Allah kat\u0131nda din ancak \u0130sl\u00e2m’d\u0131r.”(\u00c2l-i \u0130mran, 3\/19) buyruldu\u011fu \u00fczere \u0130sl\u00e2m’d\u0131r. Bunun esaslar\u0131ndan biri de ahirette tekrar dirilmek ve cezad\u0131r. \u0130\u015fte burada Allah’\u0131n keremine ma\u011frur olup aldanmakla dini yalanlamak, do\u011frudan doruya Allah’\u0131n dini olan \u0130sl\u00e2m’\u0131 yalanlamak demek olursa da, bu yalanlama, \u00f6zellikle onun h\u00fck\u00fcmlerinden biri olan \u00f6ld\u00fckten sonra dirilme ve cezay\u0131 ve bunun gere\u011fi olarak g\u00f6rev ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yalanlamak m\u00e2n\u00e2s\u0131na geldi\u011fi i\u00e7in, “siz ma\u011frurlan\u0131p sayg\u0131s\u0131zl\u0131k etmekle cezay\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla dini k\u00f6k\u00fcnden yalanlam\u0131\u015f oluyorsunuz” me\u00e2linde olur. Bundan dolay\u0131 b\u00f6yle yerlerde “din”i sadece “ceza” ile tefsir etmek daha kestirme olaca\u011f\u0131ndan \u00e7o\u011funlukla bu m\u00e2n\u00e2 tercih olunmu\u015ftur. Yani, siz demek ki cezay\u0131 yalanl\u0131yorsunuz ve onun i\u00e7in Allah’tan korkmuyor ma\u011frurlan\u0131yorsunuz.<\/p>\n
10. Oysa \u00fczerinizde muhakkak koruyucular var, yani iyi ve k\u00f6t\u00fc her yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6zetip korumak ve zab\u0131t (tutanak) tutmakla g\u00f6revli haf\u0131za g\u00fc\u00e7leri, “hafaza” ve “h\u00e2fiz\u00een” denilen g\u00f6zc\u00fc melekler var.<\/p>\n
11. \u00d6yle ki de\u011ferli ve yaz\u0131c\u0131 \u00fcnvan\u0131n\u0131 alm\u0131\u015flard\u0131r. Her biri Allah kat\u0131nda sayg\u0131n, g\u00f6revlerinde kusur etmez k\u00e2tipler, d\u00fcr\u00fcst hak yaz\u0131c\u0131lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
12. Her ne yap\u0131yorsan\u0131z bilirler, iyi ve k\u00f6t\u00fc hi\u00e7 birini kaybetmeden hepsini hak yaz\u0131s\u0131yla amel defterinize bile bile yazarlar ve \u00f6yle \u015fahitlik ederler.<\/p>\n
\u00d6nceki s\u00fbrede an\u0131lan sahifeler \u00f6yle da\u011f\u0131t\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n
Bu k\u00e2tiplerin bu niteliklerle nitelenmesinde hesap ve ceza i\u015finin \u00f6nemini hat\u0131rlatma vard\u0131r. \u00d6yle ki y\u00fcce Allah bu i\u015f i\u00e7in \u00f6yle de\u011ferli k\u00e2tipler memur etmi\u015ftir. Onun i\u00e7in o yaz\u0131n\u0131n, o ilim ve koruman\u0131n neticesini beyan m\u00e2n\u00e2s\u0131nda buyruluyor ki:<\/p>\n
13. Ku\u015fkusuz iyiler, s\u00f6z\u00fcnde ve fiilinde do\u011fru, hay\u0131r ehli iyi ki\u015filer (Geni\u015f bilgi i\u00e7in Dehr S\u00fbresinin tefsirine bkz.) Muhakkak bir Na\u00eem cennetinde<\/p>\n
14. ve ku\u015fkusuz ki su\u00e7lular, Rabb’ine kar\u015f\u0131 terbiyesizlik edip a\u015f\u0131r\u0131 isyan ve muhalefet yoluna sapanlar muhakkak bir Cah\u00eem, (yani \u015fiddetli bir cehennem ate\u015fi) i\u00e7indedirler.<\/p>\n
15. O din g\u00fcn\u00fc, yani yalanlad\u0131klar\u0131 o ceza g\u00fcn\u00fc ona yaslanacaklard\u0131r.<\/p>\n
16. Ve onlar o cehennemden gaip olmayacaklard\u0131r. Daima ve sonsuza kadar onun i\u00e7inde kalacaklard\u0131r.<\/p>\n
\u0130\u015fte o yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n, o ilmin, o yaz\u0131n\u0131n, o koruman\u0131n neticesi iyiler ile k\u00f6t\u00fcleri b\u00f6yle ay\u0131rt ederek iyileri cennete, k\u00f6t\u00fcleri cehenneme g\u00f6nderecek olan sonsuz cezad\u0131r.<\/p>\n
\u0130bn\u00fc Kuteybe’nin “Kitabu’l\u0130m\u00e2me”sinde ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere \u015f\u00f6yle nakledilir: S\u00fcleyman b. Abd\u00fclmelik Mekke’ye giderken Medine’ye u\u011frad\u0131\u011f\u0131nda ileri gelen zatlardan biri olan Ebu Hazim’i getirtmi\u015f ve onunla kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir sohbette bulunmu\u015f idi. Ebu Hazim ona \u00e7ok ac\u0131 \u00f6\u011f\u00fctler vermi\u015f, neticede aralar\u0131nda \u015fu sorulu cevapl\u0131 konu\u015fma olmu\u015ftu.<\/p>\n
S\u00fcleyman: Ey Ebu Hazim! Yar\u0131n Allah’a varmak nas\u0131l olacak?<\/p>\n
Ebu Hazim: \u0130hsan sahibine gelince o, yolculu\u011fundan evine ve \u00e7oluk \u00e7ocu\u011funa d\u00f6nen bir yolcu gibi; isyank\u00e2r ise efendisine geri d\u00f6nen ka\u00e7ak k\u00f6le gibi Allah’a varacak.<\/p>\n
Bunun \u00fczerine S\u00fcleyman a\u011flad\u0131 da:<\/p>\n
Ke\u015fke Allah yan\u0131nda bize ne var bilseydim dedi.<\/p>\n
Ebu Hazim: Amelini Allah’\u0131n kitab\u0131na arzet.<\/p>\n
S\u00fcleyman: Allah’\u0131n kitab\u0131n\u0131n neresinde?<\/p>\n
Ebu Hazim: “iyiler cennette, k\u00f6t\u00fcler cehennemde.”<\/p>\n
Bu hat\u0131rlatmadan sonra o ceza g\u00fcn\u00fcn\u00fcn zeka ile ve ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmeyle tahmin edilemeyen azamet ve deh\u015feti haber verilmek \u00fczere buyruluyor ki:<\/p>\n
17. Sana o din g\u00fcn\u00fcn\u00fcn ne oldu\u011funu ne bildirdi? Yani, onun ne b\u00fcy\u00fck ceza g\u00fcn\u00fc oldu\u011funu bildin mi? Ey muhatap! Hay\u0131r sen onu ak\u0131l yoluyla bilemezsin. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, d\u00fcnyada bir benzeri olmu\u015f, ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmeyle bilinebilecek ceza g\u00fcnleriyle \u00f6l\u00e7\u00fclemez.<\/p>\n
Baz\u0131lar\u0131 buradaki hitab\u0131n, engel olma ve korkutma yoluyla k\u00e2fire oldu\u011fu kanaatine varm\u0131\u015f ise de \u00e7o\u011funlu\u011fun a\u00e7\u0131klamas\u0131na g\u00f6re Resulullah (s.a.v)’a hitapt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc vahiy gelmezden evvel bunu bilmiyordu. Bununla beraber \u00f6nceki s\u00fbrede ge\u00e7mi\u015f olan “Her nefis ne haz\u0131rlay\u0131p getirdi\u011fini bilecek.” (Tekvir, 81\/14) \u00e2yeti ile bu s\u00fbrenin ba\u015f\u0131nda ge\u00e7mi\u015f bulunan \u00e2yeti gere\u011fi her nefis i\u00e7in o g\u00fcn\u00fcn deh\u015fet ve azametini hakk\u0131yla bilmek ancak bizzat bu olay\u0131n meydana gelme ve g\u00f6r\u00fclme zaman\u0131nda olabilece\u011finden dolay\u0131 hitab\u0131n her nefse yap\u0131lm\u0131\u015f genel bir hitap olmas\u0131 bizce daha uygundur.<\/p>\n
18. “Evet, bildin mi nedir o ceza g\u00fcn\u00fc?” Bu tekrarda iki n\u00fckte vard\u0131r:<\/p>\n
Birisi, korkutmay\u0131 desteklemek i\u00e7in te’kit (vurgu)tir. Biri de, cennetliklere ait olan ile cehennemliklere ait olana ayr\u0131 ayr\u0131 i\u015faret olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu sorudan sonra \u015f\u00f6yle haber veriliyor:<\/p>\n
19. O din g\u00fcn\u00fc, o ceza o g\u00fcnd\u00fcr ki, hi\u00e7bir nefis bir nefis i\u00e7in bir \u015feye m\u00e2lik olamaz. Hi\u00e7 kimse ne m\u00fcmin ne k\u00e2fir, ne iyi ne k\u00f6t\u00fc hi\u00e7 kimsenin hesab\u0131na zerre kadar bir \u015fey yapamaz. O g\u00fcn emir yaln\u0131z Allah’\u0131nd\u0131r. O ne emrederse ancak o olacakt\u0131r. Onun i\u00e7in, “\u00d6l\u00e7\u00fc ve tart\u0131da hile yapanlar\u0131n vay haline…”(Mutaffifin, 83\/1)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
82-\u0130NF\u0130TAR: S\u00fbresi denilen bu s\u00fbre de Mekke’de inmi\u015ftir. \u00c2yetleri : Ondokuz; Kelimeleri : Seksen, Harfleri : \u00dc\u00e7y\u00fcz yirmiyedidir. Fas\u0131las\u0131 : harfleridir. Me\u00e2l-i \u015eerifi 1- G\u00f6k \u00e7atlad\u0131\u011f\u0131 vakit, 2- Y\u0131ld\u0131zlar d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc vakit, 3- Denizler yar\u0131l\u0131p ak\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vakit, 4- Kabirlerin i\u00e7i d\u0131\u015f\u0131na getirildi\u011fi vakit, 5- Herkes neyi \u00f6n\u00fcnden g\u00f6nderdi\u011fini ve neyi geri b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilir. 6- Ey insan! …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12157,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1003],"tags":[1070,1069,5030,5031,5219,5351,5222,5220,1583,5221,1582,1586],"class_list":["post-1786","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hak-dini-kuran-dili","tag-82-infitar","tag-82-infitar-tefsiri","tag-elmalili","tag-elmalili-hamdi-yazir","tag-elmalili-tefsir-oku","tag-hak-dini-kuran-dili","tag-hak-dini-tefsiri","tag-hamdi-yazir-tefsir-oku","tag-kuran","tag-sure-tefsirleri","tag-tefsir","tag-tefsir-oku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1786","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1786"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1786\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12157"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1786"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1786"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1786"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}