35-FATIR:<\/p>\n
1- G\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131c\u0131s\u0131, yani b\u00fct\u00fcn alemi yokken yaratan, f\u0131trat\u0131n\u0131 ilk ba\u015fta yoktan var eden yahut yaran, yoktan varl\u0131\u011fa \u00e7\u0131karan ve yine yaratacak, “G\u00f6k yar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman.” (\u0130n\u015fikak, 84\/1) ve “G\u00f6k yar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman.” (\u0130nfitar, 82\/1) h\u00fckm\u00fcn\u00fc yerine getirecek olan.<\/p>\n
En’am S\u00fbresi’nde de ge\u00e7ti\u011fi \u00fczere, “Fatara” asl\u0131nda yarmak m\u00e2n\u00e2s\u0131nad\u0131r. Ra\u011f\u0131b, uzunlu\u011funa yarmak der. Bundan daha \u00f6nce \u00f6rne\u011fi ge\u00e7meksizin ilk olarak yaratmak m\u00e2n\u00e2s\u0131na me\u015fhur olmu\u015ftur. Bu m\u00e2n\u00e2ya g\u00f6re “Fat\u0131r” ilk yaratmaya g\u00f6redir. Ve di’li ge\u00e7mi\u015f zaman m\u00e2n\u00e2s\u0131na olaca\u011f\u0131 i\u00e7in, izafet-i maneviye olarak “marife” olup Allah kelimesine s\u0131fat olmu\u015ftur. Bu \u015fekilde ahirete, ikinci yarat\u0131lmaya i\u015fareti, intikal\u00ee ve istidlal\u00ee olmu\u015f olur. Bununla birlikte baz\u0131 tefsir bilginlerinin dedi\u011fi gibi, yarmak m\u00e2n\u00e2s\u0131ndan ismi fail olmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu \u015fekilde biz bundan “G\u00f6k yar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman” (\u0130nfitar, 82\/1) ifadesindeki “\u0130nfitar”\u0131 (yar\u0131lmay\u0131) da anlamak isteriz ki, bu durumda ahiret yarat\u0131lmas\u0131 dahi a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f olur. Ancak yaratacak demek olan bu m\u00e2n\u00e2 gelecek zamana ait oldu\u011fu i\u00e7in, “Fat\u0131r” dilbilgisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan amil (ba\u015fka kelimelerde amel eden) olarak “lafz\u00ee izafet” olaca\u011f\u0131ndan marifelik kazanmaz ve Allah ismine s\u0131fat olmamas\u0131 gerekir. O halde iki ihtimal kal\u0131r: Birisi bedel yap\u0131lmak, birisi de “Din g\u00fcn\u00fcn\u00fcn sahibi.” (Fatiha, 1\/3) gibi s\u00fcreklilik ve sebat kastolunarak ge\u00e7mi\u015f zaman ve gelecek zaman, kapsamakt\u0131r. En uygunu da budur. O halde hem ilk yarat\u0131lmay\u0131, ve hem ikinci yarat\u0131lmay\u0131 kapsayarak m\u00e2n\u00e2 i\u015faret etti\u011fimiz gibi \u015fu olur: G\u00f6kleri ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fc yaran ve ay\u0131racak olan, d\u00fcnyay\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131 gibi ahireti de yaratan ve melekleri el\u00e7iler yapan, yani kendisinden kullar\u0131n\u0131n \u015fuurlar\u0131na tebli\u011f vas\u0131talar\u0131, peygamberlere vahiy, salih insanlara ilham, ak\u0131llara do\u011fru d\u00fc\u015f\u00fcnme fikrini getiren ara\u00e7lar, yahut kudretini, eserlerini yarat\u0131klar\u0131na iletici vas\u0131talar k\u0131lan, \u00f6yle ki iki\u015fer \u00fc\u00e7er, d\u00f6rder \u00e7ok kanatl\u0131.<\/p>\n
ECN\u0130HA: “Cenah” kelimesinin \u00e7o\u011fuludur. Cenah da kanat demektir. Me\u015fhur olan budur. Bir \u015feyin kol ve kanat gibi \u015fubelerine ve cihetlerine dahi denilir. Meleklerin “cenahlar\u0131”n\u0131n ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcn\u00fc ve nas\u0131l oldu\u011funu ise Allah bilir. Ger\u00e7i cenah kelimesini cihet ile tevil edenler de olmu\u015ftur. \u0130fadenin ak\u0131\u015f\u0131ndan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, burada zikrolunan say\u0131lar tam say\u0131y\u0131 belirleme ve sadece bu kadar oldu\u011funu ifade etmek (tahsis) i\u00e7in de\u011fil, \u00e7oklu\u011fu beyan etmek i\u00e7indir. Buna g\u00f6re d\u00f6rtten yukar\u0131 kanad\u0131 olan melek yok demek de\u011fildir. Ger\u00e7i Buhar\u00ee M\u00fcslim, Tirmiz\u00ee, “Andolsun ki o, Rabbinin en b\u00fcy\u00fck \u00e2yetlerinden bir k\u0131sm\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.” (Necm, 53\/18) \u00e2yetinde \u0130bn\u00fc Mes’ud hazretlerinden rivayet etmi\u015flerdir ki, Resulullah Cebrail’i alt\u0131 y\u00fcz kanatla g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Tirmiz\u00ee’nin Hz. Ai\u015fe’den rivayetine g\u00f6re de Resulullah Cebrail’i kendi \u015fekliyle ancak iki kez g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bir kere Sidre-i M\u00fcnteha’n\u0131n yan\u0131nda, bir kez de Ciyad (atlar) i\u00e7inde ki alt\u0131 y\u00fcz kanad\u0131 vard\u0131, ufku kapatm\u0131\u015ft\u0131. Ger\u00e7ekten d\u00f6rtten fazla olabilece\u011fini de anlatmak i\u00e7in buyuruluyor ki yaratmada diledi\u011fi kadar art\u0131r\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla meleklerin kanatlar\u0131n\u0131 daha \u00e7ok yapabilece\u011fi gibi, di\u011fer yarat\u0131klar\u0131nda da diledi\u011fi art\u0131rmay\u0131 yapabilir. Mesela g\u00fczel y\u00fczler, g\u00fczel sesler, g\u00fczel sa\u00e7lar, g\u00fczel hatlar, g\u00f6zlerde g\u00fczellik, boy ve endamda ho\u015fluk, incelik, bi\u00e7imde uyumluluk, organlarda tamaml\u0131k, g\u00fc\u00e7te \u015fiddet, ak\u0131lda keskinlik, g\u00f6r\u00fc\u015fte ve d\u00fc\u015f\u00fcncede verimlilik ve bereket, kalbte cesaret, ruhta ho\u015fg\u00f6r\u00fc, dilde g\u00fczel ifade, konu\u015fmakta yeterlilik, i\u015fte beceriklilik ilh… Neler, ne m\u00fckemmellikler, ne fazlal\u0131klar yarat\u0131r. Bu y\u00fczden Allah’\u0131n yarat\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 suretlerle s\u0131n\u0131rlamaya kalk\u0131\u015fmamal\u0131d\u0131r. \u015e\u00fcphesiz ki Allah her \u015feye kadirdir.<\/p>\n
2-Onun i\u00e7in \u015fart\u0131 ifade eden edat, Allah insanlara rahmetinden her neyi a\u00e7arsa, hazinesinin rahmetinden herhangi bir rahmeti, madd\u00ee veya manev\u00ee herhangi lutfu ve nimeti a\u00e7ar sal\u0131verirse, art\u0131k onu, o rahmeti ba\u015fka tutacak yoktur. Ya\u011far da ya\u011far, il\u00e2h\u00ee feyz co\u015far da co\u015far. Her neyi de tutarsa onu da ondan ba\u015fka salacak yoktur. Ve O, \u00f6yle aziz \u00f6yle hakimdir. Aziz, iradesine, kudretine kar\u015f\u0131 gelinmek ihtimali yok, hi\u00e7bir kay\u0131t ve \u015fart\u0131n tesiri alt\u0131nda bulunmayan, hi\u00e7bir kanun ile kay\u0131tl\u0131 olmayan, istedi\u011fi harikay\u0131 yapan yenilmez galibtir. Bununla birlikte hak\u00eemdir de izzet ile fail oldu\u011fu gibi, hikmet ile de faildir. O’nun yaratmas\u0131ndan hikmetler, kanunlar \u00e7\u0131kar, bu sayede ilimler fenler edinilerek sebeplerine sar\u0131lmakla nimetlerine erilir. \u0130zzetinin s\u0131n\u0131r\u0131na yana\u015f\u0131lmaz, yani eserlerinin hikmetinden \u00e7al\u0131\u015fma ve \u00e7abalama ile yararlan\u0131l\u0131r. \u0130zzet ve rahmetiyle peygamber, kitap g\u00f6nderir. Hikmetiyle din ve ilim \u00f6\u011fretir.<\/p>\n
3- Ey insanlar, b\u00fct\u00fcn insanlar! Allah’\u0131n \u00fczerinizdeki nimetini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ki sizi izzet ve hikmetinden yararland\u0131rmak \u00fczere emanetin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 insan yaratm\u0131\u015f. Allah’tan ba\u015fka yarat\u0131c\u0131 var m\u0131? Ni\u00e7in siz O’nun nimetini d\u00fc\u015f\u00fcnmeyip, Allah i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131p da ba\u015fkalar\u0131na kul olacaks\u0131n\u0131z. O size g\u00f6kten ve yerden r\u0131z\u0131k veriyor, e\u011fer O vermezse di\u011fer vas\u0131talar\u0131n hepsi h\u00fck\u00fcms\u00fcz kal\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u015fimdi ge\u00e7ti\u011fi \u00fczere O’nun tuttu\u011funu ba\u015fkas\u0131 koyuveremez. O’ndan ba\u015fka kulluk edilecek Tanr\u0131 yoktur. O halde siz nas\u0131l \u00e7evirilirsiniz, nas\u0131l da O’na \u015firk ko\u015far, ba\u015fkalar\u0131na tapars\u0131n\u0131z?<\/p>\n
4- “E\u011fer seni yalanlarlarsa..” Bu \u00e2yet peygambere teselli veren bir \u00e2yettir.<\/p>\n
5-6-7- Allah’\u0131n vaadi mutlaka hakt\u0131r. Ahiret gelecek, o cezaland\u0131rma ve m\u00fckafat verme herhalde olacakt\u0131r. O halde Sak\u0131n d\u00fcnya hayat\u0131 sizi ma\u011frur etmesin, aldatmas\u0131n. Bug\u00fcn keyfimize bakal\u0131m da yar\u0131n ne olursa olsun demeyin. D\u00fcnyaya dal\u0131p da ahirete dair g\u00f6revlerinizi unutmay\u0131n. D\u00fcnya i\u00e7in ahiretinizi feda etmeyin; \u00e7\u00fcnk\u00fc gen\u00e7lik u\u00e7up ihtiyarl\u0131k \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc gibi, d\u00fcnya her ne olursa bir r\u00fcya gibi gelir ge\u00e7er, ahiret ebed\u00ee olmak \u00fczere gelir \u00e7atar. Ve sak\u0131n o \u00e7ok aldat\u0131c\u0131 ma\u011frur \u015feytan sizi Allah ile de aldatmas\u0131n, Allah’a da ma\u011frur etmesin. Yani Allah kerimdir, Allah \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, \u00e7ok merhametlidir. Allah her \u015feye vekildir diyerek g\u00fcnahlara, tenbelliklere sefihliklere sevketmesin, g\u00f6revlerinizi k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131rmas\u0131n. Ger\u00e7i Allah \u00f6yledir. Fakat \u00f6yledir diye ma\u011frurlanmak, Allah sayg\u0131s\u0131n\u0131 duymamak, izzetini ve celalini hesaba katmamak, Allah’\u0131n cezas\u0131n\u0131 tan\u0131mamak gibi bir cinayet ve ayn\u0131 zamanda Allah’\u0131n iman ile \u00e7al\u0131\u015fan salih kullar\u0131na vaad olunan nimetlerinden mahrumiyettir. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00fcf\u00fcr ve k\u00fcfran edenlere \u015fiddetli azab, iman ile salih amallere \u00e7al\u0131\u015fanlara ba\u011f\u0131\u015flama ve b\u00fcy\u00fck bir ecir vard\u0131r. Bunu mukayese ile anlatmak i\u00e7in buyuruluyor ki:<\/p>\n
Me\u00e2l-i \u015eerifi<\/p>\n
8- Ya k\u00f6t\u00fc ameli kendisine allanm\u0131\u015f pullanm\u0131\u015f da onu g\u00fczel g\u00f6rm\u00fc\u015f olan kimse de mi (iman edip salih amel i\u015fleyenler gibi olacak)? \u015e\u00fcphe yok ki Allah diledi\u011fini \u015fa\u015f\u0131rt\u0131r, diledi\u011fini de do\u011fru yola \u00e7\u0131kar\u0131r. O halde can\u0131n onlara kar\u015f\u0131 hasretlerle (\u00fcz\u00fcnt\u00fclerle) s\u0131k\u0131l\u0131p gitmesin. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilir.<\/p>\n
9- R\u00fczg\u00e2rlar\u0131 g\u00f6nderip bir bulut kald\u0131ran da Allah’t\u0131r. Derken biz o (bulutu) \u00f6lm\u00fc\u015f bir beldeye sevketmi\u015fizdir. B\u00f6ylece yery\u00fcz\u00fcne \u00f6lm\u00fcnden sonra onunla hayat veririz. \u0130\u015fte o dirilme de b\u00f6yledir.<\/p>\n
10- Her kim izzet istiyorsa bilsin ki izzet tamam\u0131yla Allah’\u0131nd\u0131r. O’na ho\u015f kelimeler y\u00fckselir, onu da salih amel y\u00fckseltir. K\u00f6t\u00fcl\u00fckler kuranlara gelince, onlara \u015fiddetli bir azab vard\u0131r. Onlar\u0131n tuzaklar\u0131 hep darmada\u011f\u0131n olur.<\/p>\n
11- Hem Allah sizi bir topraktan, sonra bir damla sudan yaratt\u0131. Sonra sizi \u00e7iftler k\u0131ld\u0131. O’nun bilgisi olmadan ne bir di\u015fi hamile olur, ne do\u011furur. Kendisine \u00f6m\u00fcr verilenin de \u00f6mr\u00fcn\u00fcn uzat\u0131lmas\u0131 da, \u00f6mr\u00fcnden k\u0131salt\u0131lmas\u0131 da mutlaka bir kitapta yaz\u0131l\u0131d\u0131r. \u015e\u00fcphe yok ki bu, Allah’a g\u00f6re kolayd\u0131r.<\/p>\n
12- Hem iki deniz e\u015fit olmuyor. \u015eu tatl\u0131, hararet keser, i\u00e7erken (bo\u011fazdan) kayar; \u015fu da tuzlu, yakar kavurur. Bununla beraber her birinden taze bir et yersiniz ve bir ziynet \u00e7\u0131kar\u0131r, giyinirsiniz. Allah’\u0131n l\u00fctfundan nasib arayas\u0131n\u0131z diye suyu yara yara giden gemileri de g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. Gerek ki \u015f\u00fckredeceksiniz.<\/p>\n
13- O, geceyi g\u00fcnd\u00fcze sokuyor, g\u00fcnd\u00fcz\u00fc de geceye sokuyor. G\u00fcne\u015fi ve ay\u0131 emrine \u00e2m\u00e2de k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Her biri mukadder bir gayeye ak\u0131p gidiyor. \u0130\u015fte bu g\u00f6rd\u00fcklerinizi yapan Allah sizin Rabbinizdir. M\u00fclk (h\u00fck\u00fcmranl\u0131k) O’nundur. O’ndan ba\u015fka tapt\u0131klar\u0131n\u0131z ise, bir \u00e7ekirdek zar\u0131n\u0131 bile idare edemezler.<\/p>\n
14- Kendilerine dua ederseniz duan\u0131z\u0131 i\u015fitmezler. \u0130\u015fitseler bile size cevab\u0131n\u0131 veremezler. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc de kendilerini Allah’a ortak ko\u015ftu\u011funuzu ink\u00e2r ederler. Sana her \u015feyden haberdar olan (Allah) gibi bir haber veren olmaz.<\/p>\n
8- Ya art\u0131k o kimsede mi ki, \u00e2yetin a\u015fa\u011f\u0131 k\u0131sm\u0131n\u0131 yukar\u0131s\u0131n\u0131n bir kolu, bir dal\u0131 yapma, de bunu ink\u00e2r i\u00e7indir. C\u00fcmlenin haberi (y\u00fcklemi)de gizlidir. Yani iman edip salih ameller yapan kimselere ma\u011ffiret ve b\u00fcy\u00fck bir ecir var diye, onun tersi olan o ma\u011frur kimsede mi onun gibi olacak ki kendisine k\u00f6t\u00fc ameli s\u00fcsl\u00fc g\u00f6sterilmi\u015f, h\u0131rs\u0131 \u015fehvetle allanm\u0131\u015f pullanm\u0131\u015f cazibeli, hem zevkine, hem menfaatine uygun, sonu iyi gelecek bir amel gibi ho\u015f g\u00f6sterilmi\u015f de onu g\u00fczel g\u00f6rm\u00fc\u015f, vehminin kuruntusu ve hevesleri akl\u0131na bask\u0131n gelmi\u015f, \u015fehvetlerinin sarho\u015flu\u011fu g\u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6nl\u00fcn\u00fc b\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f.<\/p>\n
\u00d6yle i\u00e7erim ki nihayet beni g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn.<\/p>\n
\u00c7irkin benim kat\u0131mda g\u00fczel diyen, kendini bilmeyecek derecede sarho\u015f gibi tersi d\u00f6nm\u00fc\u015f, bat\u0131l\u0131 hak, k\u00f6t\u00fcy\u00fc iyi, fenal\u0131\u011f\u0131 g\u00fczel g\u00f6r\u00fcr olmu\u015ftur. \u0130\u015fte al\u00e7ak bir hayata aldanan bu hale gelece\u011fi gibi, Allah gafur diye g\u00fcnahlarda \u0131srar eden ma\u011frurlar da bu hale gelir. Bir insan b\u00f6yle k\u00f6t\u00fcy\u00fc iyi g\u00f6recek kadar \u015fa\u015fk\u0131n ve vicdans\u0131z nas\u0131l olur diye hayret etme! \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah diledi\u011fini \u015fa\u015f\u0131rt\u0131r, diledi\u011fini de yola getirir? Peygamberlerine ve onlara uyanlara hidayet verdi\u011fi gibi, \u015feytanlara ve onlara uyanlara da sap\u0131kl\u0131k verir. Onun i\u00e7in nefsin onlara i\u00e7 yang\u0131s\u0131 ile, \u00fcz\u00fcnt\u00fclerle ge\u00e7mesin. \u00dcz\u00fclme de g\u00f6revine bak. Allah onlar\u0131n ne sanatlar yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve yapacaklar\u0131n\u0131 da bilir. Yani onlar\u0131 en ba\u015fta \u00f6yle \u015fa\u015f\u0131rtmas\u0131 hikmetsiz, s\u0131rf zorla olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, sonunda da yapt\u0131klar\u0131n\u0131 yanlar\u0131na b\u0131rakacak de\u011fildir. \u015e\u00fcphe yoktur ki k\u00f6t\u00fcy\u00fc iyi g\u00f6ren sonunda iyilik g\u00f6recek de\u011fildir. Elbette onlar salih amel yapan m\u00fcminler gibi, ma\u011ffiret ve ecre erecek de\u011filler, bir g\u00fcn gelip belalar\u0131n\u0131 bulacaklard\u0131r.<\/p>\n
9-Ya o nas\u0131l ve ne zaman olacakt\u0131r denilirse, bunun bir ink\u0131lap (de\u011fi\u015fim) ve n\u00fc\u015fur ile olaca\u011f\u0131 anlat\u0131lmak \u00fczere buyuruluyor ki: “R\u00fczgarlar\u0131 g\u00f6nderen Allah’t\u0131r…” \u0130\u015fte “n\u00fc\u015f\u00fbr” da b\u00f6yledir. B\u00f6yle bir ink\u0131lap ile durgun hevesleri harekete getirerek g\u00f6klere y\u00fckselecek bulutlar gibi yetenekli unsurlar\u0131 co\u015fturarak yararl\u0131 r\u00fczgarlara benzer il\u00e2h\u00ee bir cereyan\u0131n sevk ve idaresiyle bir \u00f6l\u00fc beldeye nas\u0131l bir hayat veriliyorsa, hesap i\u00e7in \u00f6l\u00fclerin dirilmesi demek olan “n\u00fc\u015fur”, yani \u00f6ld\u00fckten sonra dirilme de i\u015fte \u00f6yle bir k\u0131yam ve k\u0131yamet iledir. (N\u00fc\u015fur kelimesi i\u00e7in Furkan S\u00fbresi, 25\/3. \u00e2yetin tefsirine bkz.)<\/p>\n
10- Her kim izzet istiyorsa, zillet ve hakaretten kurtulup \u015ferefli, haysiyetli, kuvvetli olmak arzu ediyorsa bilsin ki, izzet tamam\u0131 ile Allah’\u0131nd\u0131r. D\u00fcnyada da Allah’\u0131nd\u0131r; ahirette de Allah’\u0131nd\u0131r; dolay\u0131s\u0131yla izzet isteyen \u015funa buna tapmakla kendisini zelil etmemeli, hepsini ge\u00e7ip Allah’a y\u00fckselmelidir. Fakat O’na ho\u015f kelimeler y\u00fckselir. Onu da salih amel y\u00fckseltir.<\/p>\n
KEL\u0130M\u0130 TAYYIB: Ba\u015fta, Kelime-i tevhit olmak \u00fczere tesbih (s\u00fcbhanellah), tahmid (elhamd\u00fclillah), tekbir (Allah\u00fc ekber), dua, isti\u011ffar ve zikirler gibi ho\u015f kelimelerin hepsini i\u00e7ine al\u0131r. Ve bunlar\u0131n il\u00e2h\u00ee ar\u015fa y\u00fckselip de “Ger\u00e7ekten iyilerin kitaplar\u0131 hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz ‘illiyy\u00een’dedir.” (Mutaffif\u00een, 83\/18) buyuruldu\u011fu \u00fczere makbul ameller defterine yaz\u0131lmas\u0131, ancak bunlar\u0131 tahakkuk ve tasdik ettirecek salih amellere yakla\u015fmakla olur. Hz. Peygamber (s.a.v)den rivayet edildi\u011fi \u00fczere ho\u015f kelimelerdir. Bir kul bunu dedi\u011fi zaman melek onunla semaya \u00e7\u0131kar, onu Rahm\u00e2n’\u0131n kat\u0131na arzeder, fakat salih amel olmazsa kabul olunmaz. Yine hadiste yer alm\u0131\u015ft\u0131r ki, Allah Te\u00e2l\u00e2 bir s\u00f6z\u00fc amelsiz kabul buyurmaz, s\u00f6z\u00fc, ameli, niyeti de ancak s\u00fcnnete uygun olmakla kabul buyurur. K\u0131sacas\u0131 izzeti elde etmek s\u00f6zl\u00fc ve fiil\u00ee itaat ile olur; yoksa gurur ve tembellik, \u015feytanl\u0131k ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerle de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc Seyyiat, t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fcklere tedbir alan \u015feytanl\u0131k ve entrika ile u\u011fra\u015fanlara veya riyakarl\u0131k yapanlara gelince “Onlar i\u00e7in \u015fiddetli bir azab vard\u0131r. Onlar\u0131n tuzaklar\u0131 darmada\u011f\u0131n olur.” Kurey\u015f’in, Darunnedve’de Peygambere yapmak istedikleri hileler gibi bozuk \u00e7\u0131kar ba\u015flar\u0131na ge\u00e7er.<\/p>\n
11-Allah’\u0131n izzeti ve diriltmesi ve n\u00fc\u015f\u00fbrun do\u011frulu\u011fu di\u011fer \u00e2yetlerle de a\u00e7\u0131klanarak buyuruluyor ki: “Allah sizi bir topraktan yaratt\u0131..” Bu \u00f6yle bir ger\u00e7ektir ki maymundan yarat\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 iddia edenler bile, daha \u00f6nce topraktan sonra da bir nutfeden (spermden) geldiklerini ink\u00e2r edemezler. \u0130stidlal zincirinde bir halka daha itiraf etmi\u015f olurlar. B\u00fct\u00fcn bunlar, Allah Te\u00e2l\u00e2’n\u0131n tabiatlar \u00fczerindeki izzet ve hakimiyetini g\u00f6sterir; nitekim sonra sizi \u00e7iftler yapt\u0131, o nutfeden (spermden) sade erkek de\u011fil, di\u015filer de yapt\u0131 ve evlenme kanunu koydu, hem bunlar\u0131 yap\u0131p da b\u0131rak\u0131vermedi. Herhangi bir di\u015finin hamile kalmas\u0131 ve \u00e7ocu\u011funu do\u011furmas\u0131 hep O’nun ilmiyledir. Dolay\u0131s\u0131yla gizli g\u00fcnah yapmak isteyenler de bilmelidirler ki Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilir ve ne ya\u015fat\u0131lana \u00f6m\u00fcr verilmesi ne de \u00f6mr\u00fcnden eksiltilmesi, yani do\u011fmadan \u00f6lmesi veya az ya\u015famas\u0131 veya ya\u015fad\u0131k\u00e7a \u00f6mr\u00fcn\u00fcn t\u00fckenmesi olmaz ki herhalde bir kitapta yaz\u0131l\u0131 olmas\u0131n, yani hi\u00e7birisi geli\u015fi g\u00fczel bir tesad\u00fcf ile de\u011fil, herbiri mutlaka ilahi ilimde takdir edilmi\u015f ve levh-i mahfuzda yaz\u0131lm\u0131\u015f olarak meydana gelir. Bu kadar par\u00e7alar nas\u0131l bilinir diye uzak g\u00f6rmemelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, Allah’a g\u00f6re kolayd\u0131r. Onun i\u00e7in O’na g\u00f6re \u00f6ld\u00fckten sonra diriltmek de kolayd\u0131r.<\/p>\n
12- “\u0130ki deniz bir de\u011fildir.” Bu da tabiat\u0131n hakim olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispat eder. Burada m\u00fcmin ile k\u00e2firin veya d\u00e2r-\u0131 \u0130slam ile dar-\u0131 k\u00fcfr\u00fcn de temsil yoluyla fark\u0131na bir i\u015faret vard\u0131r. Biri tatl\u0131 biri ac\u0131d\u0131r taze et, evet ac\u0131 denizde tatl\u0131 bal\u0131k oluyor, ac\u0131 sularda da. Demek ki muhitin (okyanuslar\u0131n-\u00e7evrenin) tabiat\u0131 \u00fcst\u00fcnde yarat\u0131c\u0131n\u0131n etkisi ile b\u00f6yle de g\u00f6r\u00fcl\u00fcp duruyor. Giyinece\u011finiz bir s\u00fcs, bir ziynet de \u00e7\u0131kar\u0131yorsunuz. \u0130nci, mercan gibi tak\u0131lan ziynetler. Fakat bunlar\u0131n tatl\u0131 sulardan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmedi\u011fine g\u00f6re “Her birinden” kayd\u0131na ba\u011flanmas\u0131 dikkat \u00e7eken bir nokta olmu\u015ftur.<\/p>\n
13- “O, geceyi g\u00fcnd\u00fcze sokuyor..” Bu da il\u00e2h\u00ee izzetin zaman \u00fczerinde dahi hakim oldu\u011funu ve b\u00fct\u00fcn de\u011fi\u015fikliklerin onun h\u00fckm\u00fcyle cereyan etti\u011fini g\u00f6sterir. K\u0131sacas\u0131 “\u0130\u015fte Rabbiniz budur. H\u00fck\u00fcmranl\u0131k O’nundur. O’ndan ba\u015fka tapt\u0131klar\u0131n\u0131z ise, bir \u00e7ekirdek zar\u0131n\u0131 bile idare edemezler.”<\/p>\n
KITM\u0130R: Asl\u0131nda hurma ile \u00e7ekirde\u011finin aras\u0131nda ince zar veya \u00e7ekirde\u011fin arkas\u0131ndaki ince p\u00fcr\u00fcz demek olup sonra hak\u00eer ve k\u00fc\u00e7\u00fck olan \u015feylerde mesel olmu\u015ftur. Nitekim dilimizde “N\u0131k\u0131r k\u0131tm\u0131r” diye bilinmektedir.<\/p>\n
14- Sana bir \u015feyden haberdar olan gibi, yani hab\u00eer olan Allah gibi haber veren olmaz, Allah’tan ba\u015fkas\u0131 peygamberlik vermez.<\/p>\n
Me\u00e2l-i \u015eerifi<\/p>\n
15- Ey insanlar! Siz Allah’a muhta\u00e7s\u0131n\u0131z. Allah ise zengin ve her hamde l\u00e2y\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
16- E\u011fer O dilerse sizi yok eder ve yerinize yeni bir halk getirir.<\/p>\n
17- Ve bu, Allah’a g\u00f6re zor bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n
18- Hem g\u00fcnah \u00e7eken bir kimse, ba\u015fkas\u0131n\u0131n g\u00fcnah\u0131n\u0131 \u00e7ekmeyecek; y\u00fck\u00fc a\u011f\u0131r basan, onun y\u00fcklenilmesine \u00e7a\u011f\u0131rsa da ondan bir \u015fey y\u00fcklenilmeyecek, isterse bir yak\u0131n\u0131 olsun. Fakat sen ancak o kimseleri sak\u0131nd\u0131r\u0131s\u0131n ki, gaybda Rablerinin korkusunu duyarlar, namaz\u0131 d\u00fcr\u00fcst k\u0131larlar. Temizlenen de s\u0131rf kendisi i\u00e7in temizlenir. Nihayet d\u00f6n\u00fc\u015f Allah’ad\u0131r.<\/p>\n
19- Ne k\u00f6r ile g\u00f6ren e\u015fit olur,<\/p>\n
20- Ne de karanl\u0131klar ile ayd\u0131nl\u0131k,<\/p>\n
21- Ve ne de g\u00f6lge ile s\u0131cakl\u0131k.<\/p>\n
22- \u00d6l\u00fclerle diriler de e\u015fit olmaz. Ger\u00e7i Allah, her diledi\u011fine i\u015fittirirse de sen, kabirlerdekine i\u015fittirecek de\u011filsin.<\/p>\n
23- Sen sadece bir uyar\u0131c\u0131s\u0131n.<\/p>\n
24- Muhakkak ki biz seni hak ile hem bir m\u00fcjdeci, hem bir uyar\u0131c\u0131 olarak g\u00f6nderdik. Hi\u00e7bir \u00fcmmet de yoktur ki, i\u00e7lerinde bir uyar\u0131c\u0131 ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131n.<\/p>\n
25- Seni yalanl\u0131yorlarsa, onlardan \u00f6ncekiler de yalanlam\u0131\u015flard\u0131. Onlara peygamberleri mucizelerle, sahifelerle ve ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 kitaplarla gelmi\u015flerdi.<\/p>\n
26- Sonra ben o ink\u00e2r edenleri tutup yakalad\u0131m. O zaman beni ink\u00e2r etmek nas\u0131l oldu?<\/p>\n
15- Sizsiniz Allah’a muhta\u00e7 fakirler, c\u00fcmlesinde m\u00fcsnedin (\u00f6znenin) marife (elif laml\u0131) olmas\u0131 kasr (ancak, sadece, yaln\u0131z anlam)\u0131 ifade eder. Yani din ve ibadet Allah’\u0131n ihtiyac\u0131 de\u011fil, insanlar\u0131n ihtiyac\u0131d\u0131r. Hem yaratt\u0131klar\u0131 i\u00e7inde Allah’a ihtiyac\u0131 en \u00e7ok olan fakirler sadece insanlard\u0131r. \u0130nsan “\u0130nsan da zay\u0131f olarak yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.” (Nis\u00e2, 4\/28) ifadesine g\u00f6re zay\u0131f olarak yarat\u0131lm\u0131\u015f olmakla, hangi mertebede olursa olsun hi\u00e7bir zaman Allah’a ihtiya\u00e7tan kurtulamayaca\u011f\u0131 gibi, emaneti ta\u015f\u0131yan insan ruhunun duydu\u011fu ihtiya\u00e7 o kadar \u00e7oktur ki, onun yan\u0131nda di\u011fer yarat\u0131klara fakir bile denmez. \u0130nsan\u0131n bu ihtiyac\u0131n\u0131 tatmin etmek i\u00e7in de Allah’tan ba\u015fka mabud bulunmaz. Ba\u015fkalar\u0131 bir k\u0131tmire bile malik de\u011fil Allah ise ganiydir. Hi\u00e7bir ihtiyac\u0131 olmayan ve her \u015feyden m\u00fcsta\u011fni, tam m\u00e2n\u00e2s\u0131 ile zengin, ganiy O, yaln\u0131z O’dur. O sizin ibadetinize muhta\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, b\u00fct\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131z\u0131 tatmin edebilecek g\u00fcce de sahiptir. \u00d6yle, fakat bakal\u0131m, korur g\u00f6zetir mi dersiniz? Hem hamiddir. Hamd ve \u015f\u00fck\u00fcr ile kendisine tazim ve ibadet olunacak veliyy-i nimet de ancak O’dur. Ger\u00e7ekte O’ndan ba\u015fka nimet veren, O’ndan ba\u015fka hamd ve tazime lay\u0131k olan yoktur. Onun i\u00e7in dileklerinizi verirse, ancak O verir. Hem O kendisine hamd ettirmesini bilir.<\/p>\n
16-O \u00f6yle ganiy, \u00f6yle hamiddir ki, dilerse sizi giderir de yepyeni bir halk getirir. Hamd etmek istemeyen siz nank\u00f6rleri savar da yerinize hi\u00e7 bilmedi\u011finiz ba\u015fka bir kavim, hamd edecek bir devlet getirir. Veya yery\u00fcz\u00fcnde b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 yok eder siler s\u00fcp\u00fcr\u00fcr de hi\u00e7 g\u00f6r\u00fclmedik bamba\u015fka yeni bir mahluk, tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir \u00e2lem yarat\u0131r.<\/p>\n
17- Ve Allah’a g\u00f6re bu olmaz bir \u015fey de de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc “O’nun emri bir \u015feyi diledi\u011fi zaman O’na ancak “ol” demesinden ibarettir. O da oluverir. (Y\u00e2s\u00een, 36\/82)<\/p>\n
18- Bununla birlikte y\u00fcce Allah’\u0131n adaleti hat\u0131rlat\u0131larak buyuruluyor ki Hem g\u00fcnah \u00e7eken bir nefis di\u011ferinin g\u00fcnah\u0131n\u0131 \u00e7ekmez.<\/p>\n
V\u0130ZR: A\u011f\u0131rl\u0131k, a\u011f\u0131r y\u00fck, a\u011f\u0131r g\u00fcnah, vebal demektir. Burada g\u00fcnah\u0131n cezas\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 demektir. Herkes kendi g\u00fcnah\u0131ndan sorumlu olur, kendi g\u00fcnah\u0131n\u0131n cezas\u0131n\u0131 \u00e7eker; nitekim “Her koyun kendi baca\u011f\u0131ndan as\u0131l\u0131r” deriz. Zalimlerin, zorbalar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi birinin g\u00fcnah\u0131 di\u011ferine y\u00fckletilmez. Ankebut S\u00fbresi’nde “Onlar mutlaka kendi y\u00fcklerini de, o y\u00fckleriyle birlikte daha nice y\u00fckleri de bizzat y\u00fcklenecekler.” (Ankebut, 29\/13) buyurulmu\u015f olmas\u0131 da buna ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o hem sap\u0131tm\u0131\u015f, hem de sapt\u0131rm\u0131\u015f olanlar hakk\u0131ndad\u0131r. Ba\u015fkas\u0131n\u0131 da sap\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015fanlar hem sap\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131n, hem sapt\u0131rmalar\u0131n\u0131n g\u00fcnah\u0131n\u0131 \u00e7ekerler ki, ikisi de kendi g\u00fcnahlar\u0131d\u0131r. Nitekim “Her kim bir k\u00f6t\u00fc adet \u00e7\u0131kar\u0131rsa, ona hem onun g\u00fcnah\u0131, hem de onu i\u015fleyenlerin g\u00fcnah\u0131 vard\u0131r.” hadisi de b\u00f6yledir. Yani di\u011fer i\u015fleyenler \u00e7ekmeyecek demek de\u011fil, onlar\u0131n hepsi kadar da fazla \u00e7ekecek demektir. Demek ki birisi \u015funu \u015f\u00f6yle yap da g\u00fcnah\u0131 varsa benim boynuma olsun diye kefalet ederek di\u011ferini bir g\u00fcnaha sokarsa, o boynuna ald\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnah\u0131 \u00e7ekmeyecek de\u011fildir, ancak sevketti\u011fi kimseyi kurtarm\u0131\u015f olmayacak, onun \u00e7ekece\u011fini \u00e7ekmeyecek; birisi aldand\u0131\u011f\u0131n\u0131n cezas\u0131n\u0131 \u00e7ekecek birisi aldatt\u0131\u011f\u0131n\u0131n cezas\u0131n\u0131 \u00e7ekecektir. \u015eu tabirinde bunlara i\u015faret de var gibidir. Y\u00fck\u00fc a\u011f\u0131r basan, \u00e7ok a\u011f\u0131r y\u00fck alt\u0131nda bulunan g\u00fcnahkar bir nefis, y\u00fck\u00fcn\u00fcn ba\u015fkas\u0131 taraf\u0131ndan al\u0131n\u0131p y\u00fcklenilivermesine \u00e7a\u011f\u0131rsa, yalvarsa da ondan hi\u00e7bir \u015fey y\u00fcklenilmez. R\u0131za ve tercih ile de y\u00fcklenilmez, cebren de y\u00fcklenilmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc o k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc “O g\u00fcnden sak\u0131n\u0131n ki hi\u00e7bir kimse kimseden yana bir \u015fey \u00f6deyemez. Kimseden bedel kabul olunmaz. Kimseye de \u015fefaat fayda vermez.” (Bakara 2\/123) diye tan\u0131mlanan bir g\u00fcnd\u00fcr. “Ne bir al\u0131\u015f-veri\u015f, ne de bir dostluk olan” (\u0130brahim, 14\/31) bir g\u00fcnd\u00fcr. Gerekse bir yak\u0131n\u0131 olsun. Yani \u00e7a\u011f\u0131ran veya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lan bir yak\u0131n\u0131 bile olsa, yine y\u00fcklenilmez. O halde Allah’\u0131n emaneti gibi g\u00f6klerin ve yerin \u00e7ekemedi\u011fi a\u011f\u0131r bir y\u00fck\u00fc y\u00fcklenmi\u015f olan insan, bir de o emanete h\u0131yanet ederek ve \u015funu bunu sap\u0131tarak sen yap da g\u00fcnah\u0131 benim boynuma olsun demek gibi, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00fcnah\u0131n\u0131 boynuna almaya kalk\u0131\u015fmamal\u0131; di\u011fer birtak\u0131m\u0131 da \u00f6ylelere uyup g\u00fcnah\u0131 filan\u0131n boynuna diye kendini ate\u015fte yakmamal\u0131d\u0131r. Fakat ey Muhammed! Sen bu uyarmay\u0131 ancak \u015fu kimselere duyurur, ancak \u00f6yle kimseleri sak\u0131nd\u0131r\u0131rs\u0131n ki Rablerinden gaybde, yani hen\u00fcz huzuruna varmadan g\u0131yabda korkarlar. Allah korkusunu, Allah sayg\u0131s\u0131n\u0131 duyar da namaz\u0131 d\u00fcr\u00fcst k\u0131larlar. “Onlar ki ger\u00e7ekten Rablerine kavu\u015facak olduklar\u0131n\u0131 bilirler.” (Bakara, 2\/46) \u00e2yetinin ifadesi gere\u011fince Rablerinin huzurunda O’na kavu\u015facaklar\u0131na kani olarak k\u0131larlar. Ve bu \u015fekilde maddeten ve manen temizlenirler. Temizlenen de ancak kendisi i\u00e7in temizlenir, feyizlenir. Bu, i\u015fte g\u00fcnah \u00e7ekmenin tam aksidir. Yani insanlar bu iki s\u0131n\u0131ftan d\u0131\u015far\u0131 de\u011fildir. Ya g\u00fcnah \u00e7ekecekler veya g\u00fcnahtan temizleneceklerdir. G\u00fcnah \u00e7ekenler, ba\u015fkas\u0131n\u0131n g\u00fcnah\u0131n\u0131 \u00e7ekmeyece\u011fi gibi, nefislerini kamil iman ve \u00fcst\u00fcn ahlak ve salih amel ile temizleyenler de s\u0131rf kendi menfaatlerine olarak temizlenmi\u015f olurlar. \u00d6yle ya ak\u0131bet gidi\u015f Allaha’d\u0131r. Herkes ona g\u00f6re mukafat veya cezas\u0131n\u0131 alacakt\u0131r.<\/p>\n
19-22- “K\u00f6rle g\u00f6ren bir de\u011fildir.” Bu c\u00fcmlede m\u00fcmin ile k\u00e2firin temsil\u00ee olmak \u00fczere yukar\u0131daki “Hem iki deniz e\u015fit olmuyor” (F\u00e2t\u0131r, 35\/12) \u00e2yeti \u00fczerine matuf denilmi\u015f ise de “Fakat sen ancak Rablerinden korkanlar\u0131 sak\u0131nd\u0131r\u0131rs\u0131n.” (F\u00e2t\u0131r, 35\/18) h\u00fckm\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n devam\u0131nda istinaf (yeni bir c\u00fcmle) olmas\u0131 bizce daha uygundur.<\/p>\n
23-26- Sen ancak bir uyar\u0131c\u0131s\u0131n, bir habercisin, zorba ve musallat de\u011filsin, yani \u00e2yette yap\u0131lan “kasr” (ancak sen, diye yap\u0131lan tahsis) ifadesi, m\u00fcjdeci olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade i\u00e7in de\u011fil, fiilen azab memuru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmek i\u00e7indir. Nitekim bunu vurgulamak i\u00e7in “Biz seni hak ile bir m\u00fcjdeci ve uyar\u0131c\u0131 olarak g\u00f6nderdik..” buyurulmu\u015ftur. Ve hi\u00e7bir \u00fcmmet yoktur ki i\u00e7lerinde bir korkutucu ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131n. \u015eu halde Araplarda da ge\u00e7mi\u015ftir. Kasas S\u00fbresi’nde beyan olundu\u011fu \u00fczere Tevrat’tan \u00f6nce, ilk zamanda (kurun-i \u00fbl\u00e2da) ge\u00e7mi\u015ftir. Kurun-i vust\u00e2 (orta zamanda) yani Musa’dan Hz. Peygamber’in g\u00f6nderili\u015fine kadar ge\u00e7medi.<\/p>\n
Me\u00e2l- \u015eerifi<\/p>\n
27- G\u00f6rmedin mi Allah g\u00f6kten bir su indirdi. Biz onunla renkleri ba\u015fka ba\u015fka meyveler \u00e7\u0131kard\u0131k. Da\u011flarda da yollar, beyazl\u0131 k\u0131rm\u0131z\u0131l\u0131 \u00e7e\u015fitli renklerde ve kapkara topraklar var.<\/p>\n
28- Yine insanlardan, hayvanlardan ve davarlardan da t\u00fcrl\u00fc renklileri vard\u0131r. Kullar\u0131 i\u00e7inde Allah’tan ancak \u00e2limler korkar. \u015e\u00fcphe yok ki Allah \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. H\u00fck\u00fcm ve hikmet sahibidir.<\/p>\n
29- Allah’\u0131n kitab\u0131n\u0131 okuyan, namaz\u0131 k\u0131lan ve kendilerine verdi\u011fimiz r\u0131z\u0131ktan gizli ve a\u00e7\u0131k olarak verenler, kesinlikle batma ihtimali olmayan bir ticaret umarlar.<\/p>\n
30- \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah m\u00fckafatlar\u0131n\u0131 kendilerine tamamen \u00f6dedikten ba\u015fka, l\u00fctfundan onlara fazlas\u0131n\u0131 da verecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc O \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 ve \u015f\u00fckr\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vericidir.<\/p>\n
31- Kitaplar i\u00e7inde sana vahyetti\u011fimiz kitap da kendinden \u00f6ncekileri tasdik edici olmak \u00fczere bir hakt\u0131r. \u015e\u00fcphe yok ki, Allah, kullar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn hallerinden haberdard\u0131r ve her \u015feyi g\u00f6rendir.<\/p>\n
32- Sonra biz o kitab\u0131 kullar\u0131m\u0131zdan s\u00fcz\u00fcp se\u00e7tiklerimize miras b\u0131rakt\u0131k. Onlardan da nefislerine zulmeden var, orta yolu tutan var, Allah’\u0131n izniyle hay\u0131rlarda ileri ge\u00e7enler var. \u0130\u015fte bu b\u00fcy\u00fck l\u00fctuftur.<\/p>\n
33- Onlara Adn cennetleri vard\u0131r. Onlar oraya gireceklerdir. Orada alt\u0131n bilezikler ve incilerle s\u00fcsleneceklerdir. Orada elbiseleri de ipektir.<\/p>\n
34- Onlar orada \u015f\u00f6yle derler: “Hamd olsun Allah’a, bizden o \u00fcz\u00fcnt\u00fcy\u00fc giderdi. Ger\u00e7ekten Rabbimiz \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 ve \u015f\u00fckr\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vericidir.”<\/p>\n
35- “L\u00fctfundan bizi durulacak bir yurda kondurdu. Burada bize yorgunluk gelmeyecek, burada bize usan\u00e7 gelmeyecektir.” 36- \u0130nk\u00e2r edenlere gelince, onlara cehennem ate\u015fi vard\u0131r. H\u00fck\u00fcm verilmez ki \u00f6ls\u00fcnler, kendilerinden biraz azab da hafifletilmez. \u0130\u015fte biz her nank\u00f6r\u00fc b\u00f6yle cezaland\u0131r\u0131r\u0131z.<\/p>\n
37- Onlar, orada \u015f\u00f6yle feryad ederler: “Ey Rabbimiz! Bizleri \u00e7\u0131kar, yapageldiklerimizden ba\u015fka salih bir amel yapal\u0131m.” (Onlara): “Size d\u00fc\u015f\u00fcnecek olan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnece\u011fi kadar bir \u00f6m\u00fcr vermedik mi? Hem size uyar\u0131c\u0131 da gelmi\u015fti. O halde azab\u0131 tad\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc zalimleri kurtaracak yoktur.” (denir).<\/p>\n
27- “G\u00f6rmedin mi Allah g\u00f6kten bir su indirdi..” Burada yine y\u00fcce Allah’\u0131n tabiat \u00fczerinde tasarruf ve Rabl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren ve onu bir su gibi bir tek sebep alt\u0131nda, \u00e7e\u015fitli \u00f6zellikler ve yetenek ile, \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerle, de\u011fi\u015fik de\u011fi\u015fik cinslere ve \u00e7e\u015fitlere ay\u0131ran iradesinin bir alameti demek olan “\u0131st\u0131fa”, se\u00e7me kanunun a\u00e7\u0131k ve \u00f6nemli bir hat\u0131rlatma ve uygulamas\u0131 vard\u0131r. “Onunla \u00e7\u0131kard\u0131k..” Burada ifade \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc tekil \u015fah\u0131stan (g\u0131yab) birinci \u00e7o\u011ful \u015fahsa (tekell\u00fcm) y\u00f6nelmektedir. Yani indirdik de, o su ile \u015funlar\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131k. Renkleri \u00e7e\u015fitli olmak \u00fczere bir \u00e7ok meyveler, \u00fcr\u00fcnler. Demek ki onlar\u0131 \u00e7\u0131karan suyun \u00f6zelli\u011fi, yap\u0131s\u0131 de\u011fil, Allah’\u0131n iradesidir ve meyvelerin birbirinden farkl\u0131 olmas\u0131, \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit olmas\u0131 yarat\u0131c\u0131n\u0131n murad\u0131d\u0131r. Bilinmektedir ki \u00e7e\u015fitli meyvelerin yaln\u0131z renkleri de\u011fil, daha bir\u00e7ok \u00f6zellikleri ve yap\u0131lar\u0131 da de\u011fi\u015fiktir. Ancak renkleri pek belirgin oldu\u011fu i\u00e7in, onlar\u0131n zikriyle di\u011ferleri s\u00f6ylenmemi\u015f, bununla yetinilmi\u015ftir. Hem bu yaln\u0131z bitkilerde de\u011fil, da\u011flardan da “c\u00fcdde”ler, yol yol alacalar var.<\/p>\n
C\u00dcDED: Cim harfinin \u00f6tresiyle “c\u00fcdde”nin \u00e7o\u011fuludur. C\u00fcdde bir rengi di\u011fer renkten ay\u0131ran yol gibi ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00e7izgidir. Nitekim “cim” harfinin \u00fcst\u00fcn okunmas\u0131 ile “cedde” de cadde demektir. Ve kapkara, yani koyu kuzg\u00fbn\u00ee siyah renkte. GAR\u00c2B\u00ceB: “\u011eayn” harfinin kesresiyle (girb\u00eeb)in \u00e7o\u011fuludur. G\u0131rb\u00eeb, siyah\u0131n \u015fiddetlisi demektir, ki peki\u015ftirme olsun diye abartma i\u00e7in kulan\u0131l\u0131r. \u0130\u015fte da\u011flar\u0131n ta\u015flar\u0131nda ve topraklar\u0131nda b\u00f6yle yol, de\u011fi\u015fik de\u011fi\u015fik alacalar da sadece bir tesad\u00fcf eserinden ibaret de\u011fil, yarat\u0131c\u0131n\u0131n \u00f6zel bir se\u00e7imi ve ortaya \u00e7\u0131karmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
28- \u0130nsanlardan, hayvanlardan, davarlardan da b\u00f6yle de\u011fi\u015fik de\u011fi\u015fik renklileri vard\u0131r. Bunlar da \u00f6yle \u015fekl\u00ee ve manev\u00ee g\u00f6r\u00fcnt\u00fclere ayr\u0131larak se\u00e7ilmi\u015flerdir. \u00d6yle ki insanlar i\u00e7inde ilmi olanlar, olmayanlar vard\u0131r. Fakat Allah ha\u015fyetini, Allah korkusunu, Allah sayg\u0131s\u0131n\u0131 kullar\u0131 i\u00e7inden ancak bilginler duyar, ancak Allah’\u0131 bilenler o sayg\u0131y\u0131 hissederler. Yani “Sen ancak g\u00f6rmeden Rabbinden korkmakta olanlar\u0131 sak\u0131nd\u0131racaks\u0131n.” (F\u00e2t\u0131r, 35\/18) buyuruldu\u011fu \u00fczere, Allah sayg\u0131s\u0131n\u0131 s\u00fcrekli duyup da Peygamberin uyarmas\u0131ndan yararlanacak ve dolay\u0131s\u0131yla temizlenip korunacak olanlar, Allah’\u0131 celal ve cemaliyle, kemal s\u0131fat\u0131yla bilen ilim sahibleridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir \u015fey hakk\u0131nda sayg\u0131, onun \u015fan\u0131na olan bilgi ve bilginin dercesiyle uyumlu olur. Bir kulun da Allah’a dair ilmi ne kadar m\u00fckemmel ise, korkusu da o oranda m\u00fckemmel olur. Onun i\u00e7in Resulullah (s.a.v.) “Ben sizin Allah’tan en \u00e7ok korkan\u0131n\u0131z ve en \u00e7ok m\u00fcttaki olan\u0131n\u0131z\u0131m” demi\u015ftir. Ni\u00e7in Allah’\u0131 bilmek korkmaya sebeb oluyor? \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr, ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r. Yaln\u0131z ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 de\u011fil g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r. Sadece bir ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 olsayd\u0131, O’nu bilmek belki nazlanmaya, ma\u011frur olmaya, hi\u00e7 korkusuz \u00fcmit ba\u011flamaya s ebeb olabilirdi. Fakat Allah yaln\u0131z ba\u011f\u0131\u015flayan, merhamet eden de\u011fil, aziz, hi\u00e7 bir sebebe boyun e\u011fmeyen, yenilmeyen, hi\u00e7bir kanun alt\u0131na al\u0131nma ihtimali bulunmayan, diledi\u011fi anda kahredip yerle bir eden, \u00e7ok kuvvetli, \u00e7ok azametli, galib ve kahredici bir ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r. Ma\u011ffireti \u00e7ok oldu\u011fu gibi cezas\u0131, intikam\u0131 da \u00e7ok \u015fiddetlidir. Onun i\u00e7in Allah’\u0131 bilmeyenler her halt\u0131 ederler. O’nu bir kul ne kadar iyi bilirse, o kadar \u00e7ok sayg\u0131l\u0131, o kadar \u00e7ok h\u00fcrmetli olur. Bununla birlikte bilginlerin sayg\u0131s\u0131, korkusu, ha\u015fyeti ne kadar y\u00fcksek olursa, \u00fcmidi de o oranda \u00e7ok olaca\u011f\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
29-\u00c7\u00fcnk\u00fc yani Allah kitab\u0131n\u0131 vird ederek okuyup i\u00e7indekini izleyenler ve onunla birlikte namaz\u0131 d\u00fcr\u00fcst k\u0131l\u0131p kendilerine r\u0131z\u0131k k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feylerden gizli ve a\u00e7\u0131k, nas\u0131l gerekirse \u00f6yle harcayanlar, yani Allah’\u0131n kitab\u0131ndaki h\u00fck\u00fcmlerin yerine getirilmesi i\u00e7in masraf yap\u0131p zekat ve sadaka verenler \u00f6yle bir ticaret \u00fcmdi ederler ki asla batmak, iflas etmek ihtimali yoktur.<\/p>\n
30- \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah onlara ecirlerini tamam\u0131 ile \u00f6deyecek, hem de ihsan\u0131ndan art\u0131r\u0131p fazlas\u0131n\u0131 vercektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, Allah hem gaf\u00fbr, hem \u015fek\u00fbrdur O’nun kuvvetini sayd\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131, ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 ile onlar\u0131n g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flar. Hizmetlerini fazlas\u0131yla takdir edip \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 makbul k\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc kuvvet, ink\u00e2r ve nank\u00f6rl\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131 “kahr”\u0131 gerektirdi\u011fi gibi, hizmet ve \u015f\u00fckre kar\u015f\u0131 da nimet ve ikram\u0131 gerektirir. \u015eu halde Allah’tan en \u00e7ok korku duyan bilginler olunca, Allah’\u0131n kullar\u0131 i\u00e7inde en \u00e7ok \u015feref verdi\u011fi de bilginler olmu\u015f olur. Bu y\u00fczdendir ki, “\u0130lim r\u00fctbesi b\u00fct\u00fcn r\u00fctbelerin \u00fcst\u00fcndedir.” \u0130lmin bu \u00f6zelli\u011fi de yaln\u0131z nazar\u00ee (teorik) \u00f6zelli\u011fi ile de\u011fil, amel\u00ee (pratik) \u00f6zelli\u011fi iledir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yukar\u0131da “Onu da iyi amel y\u00fckseltir.” (F\u00e2t\u0131r, 35\/10) buyuruldu\u011fu gibi, burada da korku ve makbuliyetin bir \u00f6zelli\u011fe dayanmas\u0131 g\u00f6sterilmektedir.<\/p>\n
31-\u015eimdi de il\u00e2h\u00ee tercihde kitaplar\u0131n en se\u00e7kini Kur’\u00e2n, ilmini Hakk’\u0131n vahyinden alan peygamberler i\u00e7inde de en se\u00e7kini Muhammed Mustafa, \u00fcmmetlerin i\u00e7inde en se\u00e7kini Muhammed \u00fcmmeti, onlar i\u00e7inde de en se\u00e7kini Kur’\u00e2n haf\u0131zlar\u0131 olan ilim adamlar\u0131 oldu\u011fu hat\u0131rlat\u0131lmak \u00fczere buyuruluyor ki: Kitaplar i\u00e7inde sana vahy ile g\u00f6nderdi\u011fimiz kitap var ya, \u00f6n\u00fcndekileri tasdik edici ve ay\u0131r\u0131c\u0131 olmak \u00fczere hak olan ancak odur. Di\u011ferlerinde onun tasdikine eri\u015fmeyen noktalarla amel edilemez. \u015e\u00fcphe yok ki Allah kullar\u0131ndan herhalde haberdard\u0131r, onlar\u0131 g\u00f6rmektedir. Bat\u0131n ve zahirleriyle b\u00fct\u00fcn \u00f6zelliklerini ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
32-Onun i\u00e7in seni lay\u0131k g\u00f6rmeseydi, bunu sana vahy etmez, seni b\u00f6yle son Peygamber Muhammed Mustafa k\u0131lmazd\u0131. Sonra o kitab\u0131, yani Kur’\u00e2n’\u0131 kullar\u0131m\u0131zdan se\u00e7ti\u011fimiz se\u00e7kinlere miras k\u0131ld\u0131k. Yani senden sonra \u00fcmmetin olan kullar\u0131m\u0131z i\u00e7inden se\u00e7ip be\u011fendi\u011fimiz s\u00fczme kullar\u0131 ona varis k\u0131ld\u0131k. Bu \u015fekilde Muhammed \u00fcmmeti en ileri, en s\u00fczme \u00fcmmet oldu\u011fu gibi, onlar i\u00e7inde de en se\u00e7kinleri, Kur’\u00e2n’\u0131 ezberleyen kimseler olarak peygambere varis olan bilginlerdir. Ki onlar i\u00e7inden de kimisi nefsine zulmeder, kitaba varis oldu\u011fu halde gere\u011fi gibi okuyarak, amel edemeyerek. kimi de muktes\u0131d, orta yoldad\u0131r. K\u00e2h amel ediyor, kah etmiyor. Kimisi de Allah’\u0131n izniyle hay\u0131rlarda ileri gider. Hay\u0131rlarda \u00f6ne ge\u00e7er, imam, \u00f6nder, reis ba\u015fkan olur ki, i\u015fte as\u0131l peygamber varisi olanlar, “Hay\u0131r yar\u0131\u015flar\u0131nda, ta \u00f6ne ge\u00e7ip kazananlar: Onlar \u00f6nc\u00fcd\u00fcrler. \u0130\u015fte onlar en \u00e7ok yakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olanlard\u0131r. Naiym cennetlerindedirler.” (V\u00e2k\u0131a, 56\/10,11,12) \u00f6vg\u00fcs\u00fcne ermi\u015f bulunanlar onlard\u0131r. \u0130\u015fte b\u00fcy\u00fck l\u00fctuf budur. B\u00f6yle hay\u0131rlarda ileri gidip \u00f6ne ge\u00e7mektir.<\/p>\n
33- 37-\u015e\u00f6yle ki: Adn cennetlerine girecekler ve orada alt\u0131n bileziklerden zinetlenecekler, hem de inci ve alt\u0131n bileziklerden. Allah, en iyisini bilir. D\u00fcnyada o hay\u0131rlar yapmak i\u00e7in ettikleri infaklar\u0131 kazanmalar\u0131na sebeb olan sanatlar, y\u00fckselmelerine ara\u00e7 olan salih amellerdir. Bundan dolay\u0131 olsa gerektir ki “Sanat alt\u0131n bileziktir” s\u00f6z\u00fc bizde me\u015fhur bir atas\u00f6z\u00fc olmu\u015ftur. \u00c2yette ge\u00e7en “inci” kelimesi alt\u0131nlar\u0131n duru ve safl\u0131klar\u0131ndan kinayedir. Yani ikamet yurdu, ikametgah, ikamet vatan\u0131, kal\u0131nacak yurt, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp anlayacak kimsenin d\u00fc\u015f\u00fcnece\u011fi kadar bir s\u00fcre size \u00f6m\u00fcr vermedik mi? Tecr\u00fcbe zaman\u0131 dahi denilen bu s\u00fcreyi ya\u015fayan bir kimse i\u00e7in yaratan\u0131n\u0131 bilmemekte bir \u00f6z\u00fcr kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u00fcre hakk\u0131nda \u00e7e\u015fitli rivayetler gelmi\u015ftir. Altm\u0131\u015f, k\u0131rk alt\u0131, k\u0131rk, b\u00fclu\u011f ya\u015f\u0131, yirmi, yirmiden altm\u0131\u015fa kadar denilmi\u015f ise de ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcn\u00fc Allah bilir. B\u00fclu\u011fdan sonra her \u00f6len hakk\u0131nda bu s\u00fcre ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f demektir. Altm\u0131\u015f, Peygamberden rivayet edildi\u011fi \u00fczere en \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 demektir. Yani bundan sonra k\u00e2firli\u011fe hi\u00e7 mazeret kalm\u0131yor demektir. “Size uyar\u0131c\u0131 da geldi.” Bu da h\u00fck\u00fcmlerin ayr\u0131nt\u0131s\u0131na g\u00f6redir.<\/p>\n
Me\u00e2l-i \u015eerifi<\/p>\n
38- \u015e\u00fcphe yok ki Allah, g\u00f6klerin ve yerin gayb\u0131n\u0131 bilir. Elbette o, sinelerin i\u00e7inde olanlar\u0131 da bilir.<\/p>\n
39- Sizi yery\u00fcz\u00fcnde halifeler yapan O’dur. Art\u0131k kim k\u00fcfrederse, k\u00fcfr\u00fc kendi aleyhinedir. K\u00e2firlerin k\u00fcf\u00fcrleri, Rablerinin kat\u0131nda kendilerine bu\u011fzdan ba\u015fka bir \u015fey art\u0131rmaz, k\u00e2firlerin k\u00fcf\u00fcrleri kendilerine zarardan ba\u015fka bir \u015fey art\u0131rmaz.<\/p>\n
40- De ki: “G\u00f6rd\u00fcn\u00fcz ya, Allah’\u0131 b\u0131rak\u0131p da tapmakta oldu\u011funuz ortaklar\u0131n\u0131z\u0131! G\u00f6sterin bana, yer y\u00fcz\u00fcnden neyi yaratm\u0131\u015flard\u0131r?” Yoksa onlar\u0131n g\u00f6k y\u00fcz\u00fcnde bir ortakl\u0131\u011f\u0131 m\u0131 var? Yoksa biz kendilerine bir kitap vermi\u015fiz de ondan bir delil \u00fczerinde mi bulunuyorlar? Hay\u0131r o zalimler, birbirlerine aldatmadan ba\u015fka bir vaadde bulunmuyorlar.<\/p>\n
41- Do\u011frusu g\u00f6kleri ve yeri yok oluvermekten, Allah tutuyor. Andolsun ki e\u011fer yok oluverirlerse, onlar\u0131 O’ndan ba\u015fka kimse tutamaz. Ger\u00e7ekten O, \u00e7ok yumu\u015fak davran\u0131r, \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n
42- Olanca g\u00fc\u00e7leriyle Allah’a yemin etmi\u015flerdi ki, kendilerine uyar\u0131c\u0131 bir peygamber gelirse, mutlaka ilerideki \u00fcmmetlerin herhagi birinden daha do\u011fru yolda olacaklard\u0131. Fakat kendilerine uyar\u0131c\u0131 bir peygamber geldi\u011fi zaman bu, onlar\u0131n s\u0131rf \u00fcrk\u00fcnt\u00fclerini art\u0131rd\u0131.<\/p>\n
43- (Bu da) yery\u00fcz\u00fcnde bir kibirlenme ve bir suikast d\u00fczenidir. Halbuki fena d\u00fczen ancak sahibinin ba\u015f\u0131na ge\u00e7er. O halde \u00f6ncekilerin kanunundan ba\u015fka ne g\u00f6zetiyorlar? Sen Allah’\u0131n s\u00fcnnetinde asla bir de\u011fi\u015fme bulamazs\u0131n. Sen Allah’\u0131n s\u00fcnnetinde asla bir ba\u015fkala\u015fma da bulamazs\u0131n.<\/p>\n
44- Yery\u00fcz\u00fcnde gezip bir bakmad\u0131lar m\u0131, kendilerinden \u00f6ncekilerin sonu nas\u0131l olmu\u015f? Halbuki onlar, bunlardan daha kuvvetliydiler. Ne g\u00f6klerde ve ne de yerde hi\u00e7bir \u015fey Allah’\u0131 aciz b\u0131rakamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc o her \u015feyi bilendir, her \u015feye k\u00e2dir oland\u0131r.<\/p>\n
45- Bununla beraber Allah, insanlar\u0131 kazand\u0131klar\u0131 (g\u00fcnahlar) y\u00fcz\u00fcnden hemen yakalay\u0131verseydi, yery\u00fcz\u00fcnde hi\u00e7bir canl\u0131 b\u0131rakmazd\u0131. Fakat onlar\u0131 belli bir s\u00fcreye kadar erteliyor. Nihayet ecelleri gelince gere\u011fini yapar.<\/p>\n
\u015e\u00fcphe yok ki Allah, kullar\u0131n\u0131 g\u00f6rmektedir.<\/p>\n
38-39- O’dur ki sizi yery\u00fcz\u00fcnde halifeler k\u0131ld\u0131. Hilafet verip bundan b\u00f6yle il\u00e2h\u00ee h\u00fck\u00fcmlerin yerine getirilmesine memur eyledi. Bu \u00e2yet Muhammed \u00fcmmetine gelece\u011fin h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131n\u0131 vaad eden gay\u0131b haberlerindendir. Mekke’de bu s\u00fbrenin nazil oldu\u011fu zaman, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, bu \u00e2yetin ne b\u00fcy\u00fck bir mucizeyi kapsamakta oldu\u011fu kolayl\u0131kla kabul edilir. \u015e\u00fcphe yok ki, bu \u00e7ok b\u00fcy\u00fck nimettir. \u0130mdi her kim k\u00fcfreder; b\u00f6yle nimete kar\u015f\u0131 nank\u00f6rl\u00fck eder de iman ve \u015f\u00fck\u00fcr yolunu tutmazsa, ink\u00e2r\u0131 s\u0131rf kendi aleyhinedir. Cezas\u0131n\u0131 kendi \u00e7eker, \u00f6yle ya, k\u00e2firlere ink\u00e2rlar\u0131 Rablar\u0131n\u0131n kat\u0131nda, bu\u011fz edilen kimseler olmaktan ba\u015fka bir \u015feyi art\u0131rmaz. K\u00fcf\u00fcr, bir k\u00fcfran, bir nank\u00f6rl\u00fck olmas\u0131 itibariyle, Allah yan\u0131nda bu\u011fz edilen, gazaba u\u011frayan, nefret edilen ki\u015fi olmaktan ba\u015fka bir sonu\u00e7 vermez. Ve k\u00e2firlere k\u00fcf\u00fcrleri zarardan ba\u015fka bir \u015fey art\u0131rmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc imans\u0131zl\u0131k hem mahrumiyet, hem de felaket sebebidir.<\/p>\n
40-Ey Peygamber! De ki: G\u00f6rd\u00fcn\u00fcz m\u00fc Allah’tan ba\u015fkas\u0131ndan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131z ortaklar\u0131n\u0131z\u0131? Yani Allah’a ortak ko\u015farak tapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z veya ad\u0131na davet eyledi\u011finiz mabudlar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6sterin bana, bu yery\u00fcz\u00fcnden neyi yaratm\u0131\u015flar? Ba\u015fl\u0131ba\u015f\u0131na yaratm\u0131\u015flar da siz onlara tap\u0131yor, onlara yalvar\u0131yorsunuz, halk\u0131 onlara \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yorsunuz? Yoksa onlar\u0131n g\u00f6klerde mi bir ortakl\u0131klar\u0131 var? Yery\u00fcz\u00fcnden hi\u00e7bir par\u00e7ay\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ba\u015fl\u0131ba\u015f\u0131na yaratmad\u0131larsa da g\u00f6klerde yaratma veya di\u011fer bir h\u00fck\u00fcm ve tasarruf itibar\u0131yla Allah’a ortak olarak kat\u0131lmalar\u0131 m\u0131 var? H\u00e2\u015f\u00e2, ne o, ne de o; hi\u00e7biri de olmad\u0131\u011f\u0131 apa\u00e7\u0131k belli iken, bilinirken nas\u0131l olur da siz onlara tapar veya davet edersiniz? O ne cahillik, ne ahmakl\u0131k, ne haks\u0131zl\u0131k! Yoksa biz onlara bir kitap vermi\u015fiz de kendileri ondan bir delil \u00fczerinde mi bulunuyorlar? Yerde g\u00f6kte bir ortakl\u0131klar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 malum olmakla birlikte, biz onlara mabudluk payesi verdik, ilahl\u0131\u011f\u0131m\u0131za ortak k\u0131ld\u0131k diye ellerine bir kitap, bir ferman vermi\u015fiz de bundan dolay\u0131 a\u00e7\u0131k bir delile, kesin bir h\u00fcccete mi sahip bulunuyorlar. Hay\u0131r yaln\u0131z zalimler birbirlerine sadece bir gurur, s\u0131rf bir aldan\u0131\u015f vaad eder dururlar. Onlar bizim Allah yan\u0131nda \u015fefaat\u00e7ilerimizden diye \u00f6ncekiler sonrakileri, ba\u015flar geridekileri aldat\u0131r giderler. Bu \u00e2yetin h\u00fckm\u00fcn yaln\u0131z putperestlere de\u011fil, Allah’tan ba\u015fka gerek put, gerek melek, gerek h\u00fck\u00fcmdarlar ve gerekse di\u011fer herhangi bir \u015feye tapan m\u00fc\u015friklerin hepsine genel ve hepsini ku\u015fat\u0131r oldu\u011funda \u015f\u00fcphe yoktur.<\/p>\n
41- \u015e\u00fcphe yok ki g\u00f6kleri ve yeri yok olmamalar\u0131 i\u00e7in Allah tutuyor. Yani \u015firk ve zul\u00fcm \u00f6yle fena, o kadar b\u00fcy\u00fck cinayettir ki onun u\u011fursuzlu\u011fundan yerler, g\u00f6kler y\u0131k\u0131l\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar ancak adalet ve hak ile ayaktad\u0131rlar. Hakk\u0131n dengesi bozulunca kendilerini tutamazlar. Varl\u0131klar\u0131nda, ba\u015fkas\u0131na muhta\u00e7 olduklar\u0131 i\u00e7in kendilerine yeterli de\u011fildirler. Onun i\u00e7in haks\u0131zl\u0131k \u00e2lemin d\u00fczenini bozar. Allah’a \u015firk ko\u015fmak ise en b\u00fcy\u00fck zul\u00fcm oldu\u011fundan, m\u00fc\u015friklerin meydan alan (yay\u0131lan) zul\u00fcm ve fesatlar\u0131yla alem y\u0131k\u0131lmak \u00fczere bulunuyor. Fakat Allah onlar\u0131n belirli vakitlerinden \u00f6nce yok olmalar\u0131n\u0131 istemedi\u011fi i\u00e7in tutuyor, muhafaza buyuruyor da hen\u00fcz y\u0131k\u0131lm\u0131yorlar. Yemin olsun ki, e\u011fer yok olurlarsa onlar\u0131 ondan sonra, o yok olmaktan sonra, yahut Allah’tan ba\u015fka hi\u00e7bir tutacak yoktur. O cidden halim ve gafur bulunuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ululu\u011funa kar\u015f\u0131 yap\u0131lan o \u015firk ve zul\u00fcm y\u00fcz\u00fcnden “Neredeyse g\u00f6kler par\u00e7lanacak, yer yar\u0131lacak, da\u011flar da\u011f\u0131l\u0131p \u00e7\u00f6kecektir”. (Meryem, 19\/90) \u00e2yetinin ifadesince, y\u0131k\u0131lmak \u00fczere bulunan g\u00f6kleri ve yeri tutuyor.<\/p>\n
42- “Olanca g\u00fc\u00e7leriyle yemin ettiler ki, e\u011fer kendilerine bir uyar\u0131c\u0131 gelirse, di\u011fer \u00fcmmetlerin herhangi birinden daha do\u011fru yolda olacaklard\u0131.” \u00c7\u00fcnk\u00fc Kurey\u015f kitap ehlinin peygamberlerini yalanlad\u0131klar\u0131n\u0131 i\u015fitmi\u015fler ve \u015f\u00f6yle demi\u015flerdi: “Allah, yahudilere ve h\u0131ristiyanlara lanet etsin, e\u011fer bize bir peygamber gelseydi, herhalde biz \u00fcmmetlerin her birinden daha \u00e7ok do\u011fru yola girerdik.” Sonra da kendilerine bir peygamber, yani Muhammed (s.a.v.) geldi\u011fi zaman onlara fazla bir \u00fcrkeklik verdi,<\/p>\n
43-yeminleri gibi hakk\u0131 kabul de\u011fil de, haktan bir ka\u00e7\u0131nma yery\u00fcz\u00fcnde bir kibirlenme, yahut kibirlendikleri i\u00e7in k\u00f6t\u00fcl\u00fck hilesi, suikast d\u00fczeni, “Hani bir zaman o ink\u00e2r edenler seni tutup ba\u011flamalar\u0131 veya seni \u00f6ld\u00fcrmeleri yahut seni \u00e7\u0131karmalar\u0131 i\u00e7in sana tuzak kuruyorlard\u0131.” (Enfal, 8\/30) ifadesince o Peygamberin can\u0131na k\u0131ymaya haz\u0131rlanma tertibi. Halbuki k\u00f6t\u00fc hile, tuzak, s\u0131rf sahibinin yani yapan\u0131n ba\u015f\u0131na ge\u00e7er. Nitekim onlar\u0131n tuza\u011f\u0131 da “Bedr”de ba\u015flar\u0131na ge\u00e7ti. Demek ki onlar da s\u0131rf \u00f6ncekilerin s\u00fcnnetine bak\u0131yorlar. \u00d6nceki ink\u00e2r eden, k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapan \u00fcmmetlerin ba\u015flar\u0131na gelen Allah’\u0131n adetini, il\u00e2h\u00ee kanunu g\u00f6zetiyorlar. O halde Allah’\u0131n s\u00fcnnetinde (adetinde) bir de\u011fi\u015fiklik bulamazs\u0131n. Hakk\u0131 ink\u00e2r edenlere ve k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapanlara azab kanununu, \u0130sl\u00e2m dinini y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131racak de\u011fildir. Ve Allah’\u0131n s\u00fcnnetinde (adetinde) bir de\u011fi\u015ftirme de bulamazs\u0131n. O azab\u0131, hak edenlerden ba\u015fkas\u0131na \u00e7evirmezsin de.<\/p>\n
44- Yery\u00fcz\u00fcnde dola\u015f\u0131p da bir bakmad\u0131lar da m\u0131, bir k\u0131s\u0131m, \u00e2yetin \u00f6nce ge\u00e7en ifadesine (ma kabline) bir delil getimedir. Yani \u015eam’a, Yemen’e, Irak’a, ticaret ve herhangi bir sebeble gidi\u015f geli\u015flerinde hi\u00e7 bak\u0131p g\u00f6rmediler de mi? Peygamberlerini dinlemeyen ge\u00e7mi\u015f \u00fcmmetler \u015fu yery\u00fcz\u00fcnde nas\u0131l helak olmu\u015flar, yurtlar\u0131 nas\u0131l harabelere d\u00f6nm\u00fc\u015f? Halbuki onlar, o \u00c2d’lar, Semud’lar, kendilerinden \u00e7ok kuvvetli idiler. Allah’\u0131n emirleri dairesinde hareket etmedikleri i\u00e7in azab kanunlar\u0131yla k\u00f6kleri kaz\u0131nd\u0131. ne g\u00f6klerde, ne yerde hi\u00e7bir \u015feyin Allah’\u0131 aciz b\u0131rakmak ihtimali yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, \u00e2lim, kadir bulunuyor. Her \u015feye kar\u015f\u0131 ilmi, kudreti, nihayetsiz olan y\u00fcce Zat ise, hi\u00e7bir \u015fekilde aciz olmaz.<\/p>\n
45-Peki \u00f6yle de, bu kadar k\u00e2firleri, m\u00fc\u015frikleri niye ya\u015fat\u0131yor da mahvedivermiyor? denilirse, buyuruluyor ki: E\u011fer Allah b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 kazand\u0131klar\u0131 ile, kazand\u0131klar\u0131 g\u00fcnahlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden hemen hesaba \u00e7ekiverecek olsa, yery\u00fcz\u00fcnde hi\u00e7bir deprenen b\u0131rakmazd\u0131. \u0130nsan g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n u\u011fursuzlu\u011fundan bir hayvan bile kalmazd\u0131 demi\u015flerse de, deprenir bir insan b\u0131rakmazd\u0131 m\u00e2n\u00e2s\u0131na olmas\u0131 daha makuld\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fu f\u0131kralardaki “onlar” zamirinin, ak\u0131ll\u0131 olan varl\u0131klarda kullan\u0131lmas\u0131 daha a\u00e7\u0131kt\u0131r. Fakat, derhal hesaba \u00e7ekivermez de o insanlar\u0131 belirli bir s\u00fcreye kadar te’hir eder, geri b\u0131rak\u0131r ki o k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Ecelleri geldi\u011fi zaman da \u015f\u00fcphe yok ki Allah kullar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcp duruyor. Hi\u00e7birini ka\u00e7\u0131rmaz, her ne kazan\u00e7lar\u0131 varsa, ona g\u00f6re iyili\u011fe iyilik, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe k\u00f6t\u00fcl\u00fck cezalar\u0131n\u0131 verir. Bu c\u00fcmle “onun kullar\u0131” nitelemesiyle, kullu\u011funu bilen kullara bir teselliyi bildirmekle birlikte, herkes i\u00e7in a\u011f\u0131r bir azarlamay\u0131 hat\u0131rlatan korkun\u00e7 bir uyar\u0131d\u0131r. Ve i\u015fte bu sonucu, a\u00e7\u0131k bir heyecan ile doyurup ya\u015fatmak i\u00e7in, Yasin S\u00fbresi il\u00e2h\u00ee a\u015fk ile \u00e7arpan, vuslata ula\u015fan bir kalbin \u00e7arp\u0131nt\u0131s\u0131 ile takib edecek ve a\u00e7\u0131klayacakt\u0131r. \u015e\u00fcphesiz her \u015feyi g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn Y\u00e2 Rab! Biz kullar\u0131n\u0131 da b\u00fct\u00fcn hallerimizle g\u00f6r\u00fcr g\u00f6zetirsin, g\u00f6zet, l\u00fctuf ve rahmetinle g\u00f6zet, il\u00e2h\u00ee!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
35-FATIR: 1- G\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131c\u0131s\u0131, yani b\u00fct\u00fcn alemi yokken yaratan, f\u0131trat\u0131n\u0131 ilk ba\u015fta yoktan var eden yahut yaran, yoktan varl\u0131\u011fa \u00e7\u0131karan ve yine yaratacak, “G\u00f6k yar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman.” (\u0130n\u015fikak, 84\/1) ve “G\u00f6k yar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman.” (\u0130nfitar, 82\/1) h\u00fckm\u00fcn\u00fc yerine getirecek olan. En’am S\u00fbresi’nde de ge\u00e7ti\u011fi \u00fczere, “Fatara” asl\u0131nda yarmak m\u00e2n\u00e2s\u0131nad\u0131r. Ra\u011f\u0131b, uzunlu\u011funa yarmak der. Bundan daha …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12100,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1003],"tags":[1162,1161,5030,5031,5219,5351,5222,5220,1583,5221,1582,1586],"class_list":["post-1880","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hak-dini-kuran-dili","tag-35-fatir","tag-35-fatir-tefsiri","tag-elmalili","tag-elmalili-hamdi-yazir","tag-elmalili-tefsir-oku","tag-hak-dini-kuran-dili","tag-hak-dini-tefsiri","tag-hamdi-yazir-tefsir-oku","tag-kuran","tag-sure-tefsirleri","tag-tefsir","tag-tefsir-oku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1880","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1880"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1880\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12100"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1880"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1880"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1880"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}