{"id":2240,"date":"2012-01-16T13:23:37","date_gmt":"2012-01-16T13:23:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2240"},"modified":"2014-10-08T11:41:20","modified_gmt":"2014-10-08T08:41:20","slug":"alak-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/alak-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Alak Suresinin Tefsiri – Fizilal’il Kur’an – Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

1- Yaratan Rabbinin ad\u0131yla oku.
\n2- O, insan\u0131 bir kan p\u0131ht\u0131s\u0131ndan yaratt\u0131.
\n3- Oku, Rabbin en b\u00fcy\u00fck kerem sahibidir.
\n4- O, insana kalemle yazmay\u0131 \u00f6\u011fretti.
\n5- \u0130nsana bilmedi\u011fini \u00f6\u011fretti.<\/strong><\/p>\n

Kur’an’\u0131n ilk suresi bu suredir. Ve bu sure Allah’\u0131n ad\u0131 ile ba\u015flamaktad\u0131r. Resulullah’\u0131 y\u00f6nlendirdi\u011fi ilk esnada, y\u00fccelerin y\u00fccesi ile ba\u011flant\u0131 kurdu\u011fu ilk anda, se\u00e7ilmi\u015f oldu\u011fu davet yolunda atm\u0131\u015f oldu\u011fu ilk ad\u0131mda onu Allah’\u0131n ad\u0131 ile okumaya y\u00f6nlendirmektedir: “Oku yaratan Rabbinin ad\u0131 ile.” Ve sure Allah’\u0131n ad\u0131 ile ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 gibi, Rabbin s\u0131fatlar\u0131ndan olan yaratman\u0131n ve hayata ba\u015flaman\u0131n kendisi ile sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 yaratma s\u0131fat\u0131 ile ba\u015flamakta ve Allah’\u0131 “yaratan” diye nitelemektedir.<\/p>\n

Sure sonra insan\u0131n yarat\u0131lmas\u0131n\u0131 ve hayata ba\u015flamas\u0131n\u0131 \u00f6zel olarak ele almaktad\u0131r. “O, insan\u0131 bir kan p\u0131ht\u0131s\u0131ndan yaratt\u0131”. Evet Allah insan\u0131, bu donmu\u015f ve rahime yap\u0131\u015fan bir damlac\u0131k kandan yaratt\u0131. \u0130\u015fte bu son derece sade ve k\u00fc\u00e7\u00fck kaynaktan yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r insano\u011flu. Bu bir damlac\u0131k kan p\u0131ht\u0131s\u0131 da Yarat\u0131c\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6stermekle birlikte ondan da \u00f6te O’nun keremini, ihsan\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun l\u00fctfu ile bu kan p\u0131ht\u0131s\u0131 \u00f6\u011fretilebilen ve buna dayal\u0131 olarak da, \u00f6\u011frenen insan seviyesine y\u00fckselmi\u015ftir. “Oku Rabbin en b\u00fcy\u00fck kerem sahibidir. O insana kalemle yazmay\u0131 \u00f6\u011fretti, insana bilmedi\u011fini \u00f6\u011fretti.”<\/p>\n

Ger\u00e7ekten insan\u0131n do\u011fu\u015fu ile vard\u0131\u011f\u0131 son durum aras\u0131nda son derece b\u00fcy\u00fck bir a\u015famad\u0131r bu. Ama Allah’\u0131n her\u015feye g\u00fcc\u00fc yeter. ikram\u0131 \u00e7oktur. Zaten bu y\u00fczden o ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc a\u015famay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n

Bu ger\u00e7e\u011fin yan\u0131s\u0131ra, \u00f6\u011fretme ger\u00e7e\u011fi, Rabbin insan\u0131 “Kalemle” \u00f6\u011fretme ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kalem eskiden oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de, insan hayat\u0131na en geni\u015f ve en derin etkiyi yapm\u0131\u015f ve yapan \u00f6\u011fretim arac\u0131d\u0131r. O zamanlar bu ger\u00e7ek \u015fu anda bizim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ve insan hayat\u0131nda bildi\u011fimiz bi\u00e7imi ile bu a\u00e7\u0131kl\u0131kta de\u011fildi. Ama y\u00fcce Allah kalemin de\u011ferini biliyor ve insanl\u0131\u011fa gelen en son kutsal mesaj\u0131n inmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ilk anda ve Kur’an’\u0131n ilk suresinde kalemin \u00f6nemine dikkatleri \u00e7ekiyordu. Halbuki bu kutsal mesaj\u0131 getiren peygamber kalemle yazabilen birisi de\u011fildi.<\/p>\n

\u015eayet Hz. Muhammed bu Kur’an’\u0131 kafas\u0131ndan uydurmu\u015f olsayd\u0131, \u015fayet bu Kur’an vahiy \u00fcr\u00fcn\u00fc olmam\u0131\u015f olsayd\u0131 ve e\u011fer onun getirdi\u011fi \u00e7a\u011fr\u0131 kutsal mesaj olmam\u0131\u015f olsayd\u0131, kalemin \u00f6nemini vurgulayan bu ger\u00e7ek daha ilk anda kesinlikle ortaya \u00e7\u0131kamazd\u0131.<\/p>\n

Sonra sure bilginin Al\u0131naca\u011f\u0131 kayna\u011f\u0131 g\u00f6steriyor. Bilginin tek kayna\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcce Allah oldu\u011funu, insan\u0131n bildi\u011fi ve bilece\u011fi her\u015feyi, \u015fu varl\u0131k aleminin gizemlerine, \u015fu hayat\u0131n ve insan\u0131n kendi nefsinin bilinmezliklerine dair \u00e7\u00f6zebildi\u011fi neler varsa bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn kayna\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcce Allah oldu\u011funu belirtiyor. \u0130nsan\u0131n t\u00fcm bildikleri, oradan, bir ba\u015fkas\u0131 daha olmayan bu tek kaynaktan, ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor.<\/p>\n

Rasulullah’\u0131n y\u00fcceler y\u00fccesi ile ba\u011flant\u0131 kurdu\u011fu ilk anda inen bu biricik b\u00f6l\u00fcmle evet bu b\u00f6l\u00fcmle iman d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminin geni\u015f olan temeli at\u0131lm\u0131\u015f oldu. Her i\u015f, her davran\u0131\u015f, her ad\u0131m, her \u00e7al\u0131\u015fma Allah’\u0131n ad\u0131 ile, O’nun ad\u0131na yap\u0131l\u0131r. Allah’\u0131n ad\u0131 ile ba\u015flar, Allah’\u0131n ad\u0131 ile y\u00fcr\u00fcr, Allah’a y\u00f6nelir ve sonu\u00e7ta O’na var\u0131r. Allah’t\u0131r yaratan. O’dur \u00f6\u011freten. Do\u011fu\u015f ve ba\u015flang\u0131\u00e7 O’ndan d\u0131r. \u00d6\u011fretme O’ndan, bilgi O’ndan d\u0131r. \u0130nsan \u00f6\u011frenebildi\u011fini \u00f6\u011frenir. \u00d6\u011fretebildi\u011fini \u00f6\u011fretir. Ama b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n kayna\u011f\u0131 yaratan ve \u00f6\u011freten y\u00fcce Allah’t\u0131r. “O insana bilmedi\u011fini \u00f6\u011fretti.”<\/p>\n

Rasulullah’a o andan itibaren hayat\u0131 boyunca b\u00fct\u00fcn duygular\u0131na hakim olan, dilini Allah’a ba\u011flayan, davran\u0131\u015f ve y\u00f6neli\u015fine etki eden kalbinin daha ilk anda alm\u0131\u015f oldu\u011fu bu ilk Kur’an ger\u00e7e\u011fidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ger\u00e7ek iman\u0131n ilk temeli oluyordu. imam \u015eemseddin Ebu Abdullah Muhammed b. Kayyim El Cevziyye Zadu’l Mead isimli eserinde, Resulullah’\u0131n Allah’\u0131 zikretmesini \u015f\u00f6ylece \u00f6zetliyor:<\/p>\n

“Yarat\u0131klar i\u00e7inde y\u00fcce Allah’\u0131 en m\u00fckemmel zikreden Resulallah idi. Hatta a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kan b\u00fct\u00fcn s\u00f6zler Allah’\u0131 zikirdi. Allah ile ilgili idi. \u00dcmmetine her emri, yasaklamas\u0131, yasa koymas\u0131 Allah’\u0131 zikri demekti. Rabbinin isimlerini, s\u0131fatlar\u0131n\u0131, h\u00fck\u00fcmlerini, fiillerini, vaadini ve ihtar\u0131n\u0131 onlara anlatmas\u0131 hep Allah’\u0131 zikir demekti. Allah’\u0131 nimetleri ile \u00f6vmesi, y\u00fcceltmesi, hamd etmesi tesbih etmesi, O’nun Allah’\u0131 zikri demekti. Allah’tan istemesi, O’na dua etmesi, O’na y\u00f6nelik sevgisi ve O’ndan korkmas\u0131 da Allah’\u0131 zikri demekti. Susmas\u0131 hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylememesi Allah’\u0131 kalbi ile zikri idi:’ K\u0131sacas\u0131 Resulallah her an ve her \u015fartta Allah’\u0131n\u0131 zikrederdi. Ayakta iken, otururken, yere uzanm\u0131\u015fken, y\u00fcr\u00fcrken, binerken, yolculuk ederken, bir yerde konaklarken, bir yere giderken bir yerde kal\u0131rken al\u0131p verdi\u011fi nefeslerle ak\u0131p giden hep Allah’\u0131n zikri idi. Uykudan uyan\u0131nca, “Hamd olsun bizi \u00f6ld\u00fcrd\u00fckten sonra yeniden dirilene. Son gidi\u015f ancak O’nad\u0131r.” derdi. Hz. Ai\u015fe der ki: Gece uyan\u0131nca, on kere tekbir ve on kere de tehlil (La ilahe illallah demektir) getirir ve sonra on kez: “Ya Rab! D\u00fcnyan\u0131n ve k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131ndan sana s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m. Senden ba\u015fka hi\u00e7bir ilah yok. Seni tesbih ederim. Allah’\u0131m senden g\u00fcnahlar\u0131m\u0131 ba\u011f\u0131\u015flaman\u0131 ve rahmetini dilerim. Allah’\u0131m benim bilgimi art\u0131r. Bana do\u011fru yolu g\u00f6sterdikten sonra kalbimi kayd\u0131rma. Kat\u0131ndan bana rahmet bah\u015fet. Ku\u015fkusuz sen \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flar ve verirsin” derdi. Bu rivayet Ebu Davut’da yer Al\u0131r. Ba\u015fka bir rivayette Resulallah \u015f\u00f6yle buyurur: “Bir ki\u015fi geceleyin uykusundan uyan\u0131r da, bir olan Allah’tan ba\u015fka ilah yoktur, O’nun hi\u00e7bir ortay yoktur, m\u00fclk O’nundur, hamd O’nad\u0131r, O’nun her\u015feye g\u00fcc\u00fc yeter, hamd Allah’ad\u0131r, Allah’\u0131 tesbih ederim, Allah’tan ba\u015fka hi\u00e7bir ilah yoktur, Allah en b\u00fcy\u00fckt\u00fcr, g\u00fc\u00e7 ve kuvvet ancak y\u00fcce ve ulu Allah’a aittir” der sonra da “Allah’\u0131m beni ba\u011f\u0131\u015fla” derse ya da ba\u015fka bir dua okursa, duas\u0131 kabul olunur. Bu ki\u015fi e\u011fer abdest al\u0131r ve namaz k\u0131larsa, namaz\u0131 da kabul olunur” buyurur. Bu rivayet de Buhari de yer al\u0131r.<\/p>\n

\u0130bn Abbas, Peygamberin yan\u0131nda ge\u00e7irdi\u011fi geceyi \u015f\u00f6yle anlat\u0131r: “Resulallah, uykusundan uyan\u0131nca ba\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne do\u011fru \u00e7evirdi. Ve Al-i \u0130mran suresinin “G\u00f6klerin ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131nda gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn birbirini kovalay\u0131\u015f\u0131nda derin d\u00fc\u015f\u00fcnceliler i\u00e7in bir\u00e7ok ibret dersi vard\u0131r.” diye ba\u015flayan son on ayetini okudu. Sonra \u015f\u00f6yle dua etti: “Allah’\u0131m hamd sanad\u0131r. Sen g\u00f6klerin, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn ve bunlarda bulunanlar\u0131n nurusun. Hamd sanad\u0131r. Sen g\u00f6klerin yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn ve onlarda bulunanlar\u0131n hakimisin. Hamd sanad\u0131r. Ger\u00e7ek Hak sensin. Senin verdi\u011fin s\u00f6z hak ve ger\u00e7ektir. S\u00f6z\u00fcn do\u011fru ve hakt\u0131r. Sana kavu\u015fmak hak ve ger\u00e7ektir. Cennet hakt\u0131r ve vard\u0131r, cehennem de hakt\u0131r ve ger\u00e7ektir. Peygamberler hakt\u0131rlar, do\u011fruyu s\u00f6ylemi\u015flerdir. Muhammed de do\u011fruyu s\u00f6ylemi\u015ftir. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc do\u011frudur mutlaka gelecektir. Allah’\u0131m sana teslim oldum. Sana inand\u0131m. Sana g\u00fcvendim. Sana d\u00f6nd\u00fcm. Senin yard\u0131m\u0131nla sava\u015ft\u0131m. Senin h\u00fckm\u00fcne ba\u015fvurdum. Benim ge\u00e7mi\u015f ve gelecek g\u00fcnahlar\u0131m\u0131 ba\u011f\u0131\u015fla. Gizli ve a\u00e7\u0131k yapt\u0131klar\u0131m\u0131 affet. Sen benim ilah\u0131ms\u0131n. Senden ba\u015fka hi\u00e7bir ilah yoktur. G\u00fc\u00e7 ve kuvvet ancak ve ancak y\u00fcce ve ulu Allah’a aittir.” Hz. Ai\u015fe der ki: Peygamber geceleyin kalkt\u0131\u011f\u0131n zaman, “Cebrail’in, Mikailin ve israfilin Rabbi olan, g\u00f6kleri ve yeri yaratan, g\u00f6r\u00fcleni ve g\u00f6r\u00fclmeyeni bilen ey Allah’\u0131m. Kullar\u0131n\u0131n birbirleri ile anla\u015fmazl\u0131klara d\u00fc\u015ft\u00fckleri konularda sen h\u00fckm\u00fcn\u00fc verirsin. Hakka ayk\u0131r\u0131 davrand\u0131\u011f\u0131m noktalarda izninle bana do\u011fru yolu g\u00f6ster. Sen diledi\u011fine do\u011fru yolu g\u00f6sterirsin” Hz. Ai\u015fe, “Peygamber namaz\u0131na bu dualarla ba\u015flard\u0131” demi\u015f de olabilir.<\/p>\n

“Resulallah vitir namaz\u0131 k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman, vitrin sonunda \u00fc\u00e7 kez “Kuddus (Gafletten, hatadan ve her t\u00fcrl\u00fc eksiklikten \u00e7ok uzak) olan Allah’\u0131 tesbih ederim” der ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fcnde sesini uzat\u0131rd\u0131.”<\/p>\n

“Evimden \u00e7\u0131k\u0131nca, Allah’\u0131n ad\u0131 ile \u00e7\u0131k\u0131yorum. Allah’a g\u00fcvendim. Sapmaktan veya sapt\u0131r\u0131lmaktan aya\u011f\u0131m\u0131n kaymas\u0131ndan, zulmetmekten veya zulme u\u011framaktan, bilmemekten ya da cahilce davran\u0131\u015flara muhatap olmaktan sana s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m:’ dedi. (Hadis sahihtir).<\/p>\n

Resulallah der ki: “Kim evinden \u00e7\u0131karken, `Allah’\u0131n ad\u0131 ile \u00e7\u0131k\u0131yorum. Allah’a g\u00fcvendim. Ondan ba\u015fka g\u00fc\u00e7 ve kuvvet yoktur derse, kendisine,sana do\u011fru yol g\u00f6sterildi, senin y\u00f6netilmen \u00fcstlenildi, sen koruma alt\u0131na al\u0131nd\u0131n, denir. Ve \u015feytan ondan uzakla\u015f\u0131r” (Hadis hasen hadistir.)<\/p>\n

\u0130bn Abbas Peygamberin yan\u0131nda ge\u00e7irdi\u011fi geceyi ve g\u00f6rd\u00fcklerini \u015f\u00f6yle anlat\u0131r: Peygamber sabah namaz\u0131na kalkt\u0131 ve \u015f\u00f6yle dedi: “Allah’\u0131m, kalbime ayd\u0131nl\u0131k ver. Dilime ayd\u0131nl\u0131k ver. Kula\u011f\u0131ma ayd\u0131nl\u0131k ver. G\u00f6z\u00fcme ayd\u0131nl\u0131k ver. Arkamdan ayd\u0131nl\u0131k \u00f6n\u00fcmden ayd\u0131nl\u0131k, ver. \u00dcst\u00fcm\u00fc ayd\u0131nlat, aya\u011f\u0131m\u0131n alt\u0131n\u0131 ayd\u0131nlat. Allah’\u0131m benim nurumu b\u00fcy\u00fct.”<\/p>\n

Merzuk o\u011flu Fazl Avf’l\u0131 At\u0131yye’den o da Ebu Said el-Hudri’den nakleder. Ebu Said’in nakline g\u00f6re Resulallah \u015f\u00f6yle buyurur: “Kim namaza gitmek \u00fczere evinden \u00e7\u0131karken, `Allah’\u0131m,senden isteyenlerin hakk\u0131 i\u00e7in, sana y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn hakk\u0131 i\u00e7in senden istiyorum. Ben \u015f\u0131mararak, azarak, g\u00f6steri\u015f olsun diye, ba\u015fkalar\u0131 duysun diye \u00e7\u0131kmad\u0131m. Aksine senin gazab\u0131ndan korktu\u011fum i\u00e7in, ho\u015fnutlu\u011funu arzulad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in, \u00e7\u0131kt\u0131m. Beni cehennemden kurtarman\u0131, g\u00fcnahlar\u0131m\u0131 ba\u011f\u0131\u015flaman\u0131, diliyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc senden ba\u015fkalar\u0131 g\u00fcnahlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flayamaz” derse y\u00fcce Allah bu ki\u015fi i\u00e7in yetmi\u015f bin mele\u011fi, kendisi ad\u0131na ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131 dilesinler diye g\u00f6revlendirir. Y\u00fcce Allah namaz\u0131n\u0131 bitirinceye dek y\u00fcz\u00fcn\u00fc bu kuluna \u00e7evirir”<\/p>\n

Ebu Davut da Hz. Peygamberden \u015f\u00f6yle rivayet eder: “Resulallah mescide girince “Kovulmu\u015f \u015feytandan ulu Allah’a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m” derdi. Resulallah bunu deyince, \u015feytan da “Bu g\u00fcn\u00fcn di\u011fer anlar\u0131nda da benden korundu” derdi:’<\/p>\n

Resulallah \u015f\u00f6yle buyurur: “Mescide girdi\u011finizde namaz k\u0131l\u0131n\u0131z. Bana dua ediniz. Sonra da “Allah’\u0131m bana rahmet kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7.” deyiniz. Mescitten \u00e7\u0131k\u0131nca ise: “Ya rabbi senin ihsan\u0131ndan ve fazl\u0131ndan istiyorum” deyiniz.” Bir rivayete g\u00f6re Resulallah mescide girince, Muhammed’e ve ona uyanlara dua eder ve sonra “Allah’\u0131m benim g\u00fcnahlar\u0131m\u0131 ba\u011f\u0131\u015fla. Bana rahmetinin kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7.” Mescitten \u00e7\u0131k\u0131nca da, yine Muhammed’e ve ona uyanlara dua eder ard\u0131ndan da “Allah’\u0131m benim g\u00fcnahlar\u0131m\u0131 ba\u011f\u0131\u015fla, ihsan\u0131n\u0131n kap\u0131s\u0131n\u0131 bana a\u00e7” diye dua edermi\u015f.<\/p>\n

Resulallah sabah namaz\u0131n\u0131 k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman namaz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerde oturarak g\u00fcne\u015f do\u011fana kadar Allah’\u0131 zikrederdi. Sabaha erince “Allah’\u0131m senin yard\u0131m\u0131nla sabaha erdik. Senin yard\u0131m\u0131nla ak\u015fama erdik. Senin sayende ya\u015f\u0131yoruz. Bizim can\u0131m\u0131z\u0131 alacak olan sensin. Kabirlerimizden dirilip kalkt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda sana d\u00f6nece\u011fiz” diye dua ederdi. (Hadis sahih hadistir). Ve derdi ki: “Sabaha erdik. Sahibi yaln\u0131z Allah olan m\u00fclk de sabahlad\u0131. Hamd Allah’ad\u0131r. Bir olan Allah’tan ba\u015fka hi\u00e7bir ilah yoktur. O’nun hi\u00e7bir orta\u011f\u0131 yoktur. M\u00fclk O’nun dur, hamd O’nun dur. Onun g\u00fcc\u00fc her\u015feye yeter. Allah’\u0131m bu g\u00fcn en hay\u0131rl\u0131 olan\u0131 ve yar\u0131n da ve yar\u0131ndan sonra da hay\u0131rl\u0131 olan\u0131 senden diliyorum. Bug\u00fcn\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden, yar\u0131n\u0131n ve yar\u0131ndan sonras\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden sana s\u0131\u011f\u0131n\u0131yorum. Rabbim, tembellikten ve ihtiyarlay\u0131p kocaman\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden sana s\u0131\u011f\u0131n\u0131yorum. Ya Rabbi, cehennemin ve kabrin azab\u0131ndan sana s\u0131\u011f\u0131n\u0131yorum. Ak\u015fam olunca ise “Biz ak\u015fama erdik. Sahibi yaln\u0131z Allah olan b\u00fct\u00fcn m\u00fclk de ak\u015fama erdi… vs.” derdi. (M\u00fcslim)<\/p>\n

Hz. Ebu Bekir Rasulullah’a “Ey Allah’\u0131n peygamberi, sabahlad\u0131\u011f\u0131m ve ak\u015fama erdi\u011fim zaman hangi dualar\u0131 okumal\u0131y\u0131m bana \u00f6\u011fretir misin?” diye sorar. Resulallah da ona: “G\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131c\u0131s\u0131 olan g\u00f6r\u00fcleni ve g\u00f6r\u00fclmeyeni bilen her\u015feyin Rabbi, her\u015feyin sahibi ve her m\u00fclk\u00fcn h\u00fck\u00fcmdar\u0131 olan Allah’\u0131m! Senden ba\u015fka bir ilah olmad\u0131\u011f\u0131na tan\u0131kl\u0131k ederim. Nefsimin ve \u015feytan\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden ve sana \u015firk ko\u015fmaktan sana s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m. Kendi nefsime ya da bir M\u00fcsl\u00fcmana k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn dokunmas\u0131ndan sana s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m:’ dedi. Sonra bu urdu ki: “Ey Ebu Bekir, sabaha \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, ak\u015fama erdi\u011finde ve yata\u011f\u0131na uzand\u0131\u011f\u0131nda bu duay\u0131 oku.” Bu hadis de sahihtir. Sonra ibn Kayy\u0131m bu konuda bir\u00e7ok hadis zikreder.<\/p>\n

Resulallah sar\u0131k, veya g\u00f6mlek ya da aba gibi yeni bir giysi giydi\u011finde duas\u0131nda o giysinin ad\u0131n\u0131 anarak \u015f\u00f6yle derdi: “Allah’\u0131m sana hamd olsun. Sen giydirdin bunu (giydi\u011fi ne ise onun ad\u0131n\u0131 s\u00f6ylerdi) bana. Onun ve yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gayenin Hayr\u0131n\u0131 dilerim senden. Onun ve yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gayenin \u015ferrinden sana s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m:’ (Hadis sahihtir)<\/p>\n

Bize gelen haberlere g\u00f6re Hz. Peygamber evine d\u00f6n\u00fcnce, “Hamd olsun her ihtiyac\u0131m\u0131 gideren ve beni bar\u0131nd\u0131ran Allah’a. Hamd olsun beni yediren ve i\u00e7irene Allah’a. Hamd olsun bana ihsanda bulunan Allah’a. Senden beni ate\u015ften korumam diliyorum.” derdi.<\/p>\n

Buhari ve M\u00fcslim’de yer ald\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re Resulallah tuvalete girece\u011fi zaman “Allah’\u0131m pislikten ve pis ve k\u00f6t\u00fc olan \u015feylerden sana s\u0131\u011f\u0131n\u0131yorum” derdi. Tuvaletten \u00e7\u0131k\u0131nca “Aff\u0131n\u0131 dilerim” der. “Benden s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 gideren ve bana rahatl\u0131k veren Allah’a Hamd olsun” dedi\u011fi de rivayet edilir. (\u0130bn Mace)<\/p>\n

Rasulullah’\u0131n elini i\u00e7inde su olan bir kaya sokarak daha sonra sahabelere<\/p>\n

“Allah’\u0131n ad\u0131 ile abdest al\u0131n\u0131z” dedi\u011fi de rivayetler aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

Rasulullah’\u0131n g\u00f6kte hilali g\u00f6r\u00fcnce, “Allah’\u0131m hilali bize g\u00f6sterirken bizi g\u00fcvenli, esenlikte ve islam dini \u00fczere k\u0131l. Ey Hilal! Benim ve senin Rabbimiz Allah’t\u0131r.” derdi. (Tirmizi hadisin hasen hadis oldu\u011funu belirtmi\u015ftir.)<\/p>\n

Elini yeme\u011fe uzatt\u0131\u011f\u0131 zaman, “Allah’\u0131n ad\u0131 ile ba\u015fl\u0131yorum” der, yemek yiyenlere besmele \u00e7ekmesini emrederek, “Yemek yemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman, Allah’\u0131n ad\u0131n\u0131 an\u0131n\u0131z. E\u011fer ba\u015flang\u0131c\u0131nda Allah’\u0131n ad\u0131n\u0131 anmay\u0131 unutursan\u0131z hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z anda “Ba\u015f\u0131nda da sonunda da Allah’\u0131n ad\u0131 ile” deyiniz” derdi. (Hadis sahihtir)<\/p>\n

Rasulullah’\u0131n hayat\u0131 en ince ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na kadar \u0130\u015fte b\u00f6yle idi. \u0130lk anda ald\u0131\u011f\u0131 ve iman\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminin derin ve k\u00f6kl\u00fc temeline oturdu\u011fu kutsal emirlerin etkisi ile de\u011fi\u015fmi\u015f ve yenilenmi\u015f bir hayatt\u0131.<\/p>\n

\u0130nsan\u0131n Allah’\u0131 tan\u0131mas\u0131, O’na \u015f\u00fckretmesi bu ger\u00e7e\u011fin, yani yaratan\u0131n, \u00f6\u011fretenin ve ihsan edenin Allah oldu\u011fu ger\u00e7e\u011finin gereklerindendi. Ama g\u00f6r\u00fclen manzara hi\u00e7 de b\u00f6yle de\u011fildi. \u0130\u015fte surenin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ele ald\u0131\u011f\u0131 ve konu edindi\u011fi bu sap\u0131kl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

6- Hay\u0131r insan azar.
\n7- Kendini zengin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in.
\n8- D\u00f6n\u00fc\u015f Rabbinedir.<\/strong><\/p>\n

\u0130nsan\u0131 yaratan ona ihsanda bulunan ve \u00f6\u011freten Allah oldu\u011fu gibi, ona veren ve onu zengin eden de y\u00fcce Allah’t\u0131r. Fakat insano\u011flu genellikle, genellikle diyoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc bu yarg\u0131m\u0131zdan sadece Allah’\u0131n imanlar\u0131n\u0131 korudu\u011fu kimseler hari\u00e7tir, kendisine verilip de zengin olunca \u015f\u00fckretmez, kendisini zengin eden kayna\u011f\u0131 tan\u0131maz, oysa kendisini yaratan ve \u00f6\u011freten arkas\u0131ndan da r\u0131zk\u0131n\u0131 veren bu kaynakt\u0131r. \u0130nsan ise bunlara kar\u015f\u0131l\u0131k Allah’\u0131 tan\u0131mas\u0131 ve \u015f\u00fckretmesi gerekirken azm\u0131\u015f, g\u00fcnaha dalm\u0131\u015f, \u015f\u0131marm\u0131\u015f ve b\u00f6b\u00fcrlenmi\u015ftir.<\/p>\n

Do\u011fu\u015funu unutan ve zenginli\u011fine aldan\u0131p \u015f\u0131maran insan tipi \u00e7izildikten sonra ard\u0131ndan bunu \u00fcst\u00fc kapal\u0131 bir tehdid izliyor. “D\u00f6n\u00fc\u015f Rabbinedir” Peki bu az\u0131t\u0131p kendisini hi\u00e7bir \u015feye muhta\u00e7 g\u00f6rmeyen ki\u015fi nereye gidecektir?<\/p>\n

Ayn\u0131 zamanda surede iman d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminin temellerinden bir ba\u015fkas\u0131 daha, “D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn Allah’a olaca\u011f\u0131” prensibi a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. Her\u015feyde, her \u0130\u015fte, her niyette, her davran\u0131\u015fta d\u00f6n\u00fc\u015f Allah’ad\u0131r. O’ndan ba\u015fka d\u00f6necek ikinci bir nokta yoktur. iyi ki\u015fi de O’na d\u00f6necektir, \u015f\u0131mar\u0131k da. itaatk\u00e2r da isyank\u00e2r da. Hakl\u0131 da haks\u0131z da. Hay\u0131rl\u0131 da k\u00f6t\u00fc de. Zengin de fakir de… Kendini hi\u00e7bir \u015feye muhta\u00e7 g\u00f6rmeyip az\u0131tan bu ki\u015fi de O’na d\u00f6necektir… Dikkat edin her i\u015f Allah’a d\u00f6n\u00fcp var\u0131r. Do\u011fu\u015f O’ndan d\u0131r. D\u00f6n\u00fc\u015f O’nad\u0131r.<\/p>\n

B\u00f6ylece iki b\u00f6l\u00fcmde iman d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminin u\u00e7 noktalar\u0131 bir araya gelmi\u015f oluyor. Bir yandan yaratma ve do\u011fu\u015f, Allah’\u0131n insana ihsanda bulunmas\u0131 ve onu \u00f6\u011fretmesi noktas\u0131. Buna kar\u015f\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f ve var\u0131\u015f\u0131n hi\u00e7bir orta\u011f\u0131 olmayan bir olan Allah’a olmas\u0131. “D\u00f6n\u00fc\u015f Rabbinedir.”<\/p>\n

Bu k\u0131sa surede \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm azg\u0131nl\u0131k bi\u00e7imlerinden birisini ele Al\u0131yor ve Kur’an’\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc e\u015fsiz \u00fcslubu ile azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n \u00e7irkinli\u011fini sergileyerek onu yad\u0131rg\u0131yor ve \u00e7ok \u00e7irkin oldu\u011funu ifade ediyor.<\/p>\n

9- G\u00f6rd\u00fcn m\u00fc \u015fu men edeni.
\n10- Namaz k\u0131larken bir kulu.
\n11- G\u00f6rd\u00fcn m\u00fc, ya o kul do\u011fru yolda ise.
\n12- Yahut k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nmay\u0131 emrederse.
\n13- G\u00f6rd\u00fcn m\u00fc, ya bu adam yalanlar, y\u00fcz \u00e7evirirse.
\n14- O, Allah’\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bilmiyor mu?<\/strong><\/p>\n

Azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n \u00e7irkinli\u011finin ve onu yad\u0131rgaman\u0131n ifadesi yaz\u0131 dili ile anlat\u0131lmas\u0131 imkans\u0131z olan ifade bi\u00e7iminde gayet a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu anlam ancak canl\u0131 konu\u015fma \u00fcslubu ile ifade edilebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00fcslup, anlam\u0131 h\u0131zl\u0131 ve haf\u0131z bir bi\u00e7imde k\u0131sa k\u0131sa dokunu\u015flarla dile getirir.<\/p>\n

“G\u00f6rd\u00fcn m\u00fc sen?” Bu \u00e7irkin i\u015fi g\u00f6rd\u00fcn m\u00fc sen? Bu \u00e7irkin i\u015fi yap\u0131l\u0131rken g\u00f6rd\u00fcn m\u00fc? “G\u00f6rd\u00fcn m\u00fc \u015fu men edeni? Namaz k\u0131larken bir kulu?” i\u011fren\u00e7li\u011fe i\u011fren\u00e7lik kat\u0131l\u0131rken g\u00f6rd\u00fcn m\u00fc sen? \u00c7irkinli\u011fe \u00e7irkinlik eklenirken g\u00f6rd\u00fcn m\u00fc? Bir d\u00fc\u015f\u00fcn bakal\u0131m ne dersin \u015fu namaz k\u0131lan ve onun namaz k\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in kar\u015f\u0131s\u0131na dikilen kimse, do\u011fru yolu izleseler ya da takvay\u0131 emretseler, fena m\u0131 olur. Sonra o kul kendisi do\u011fru yolu izleyip takvay\u0131 emrederek insanlara k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yasak etse fena m\u0131 olur?<\/p>\n

Bir de yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7irkin i\u015fe daha da \u00e7irkinini eklerse ne dersin? “G\u00f6rd\u00fcn m\u00fc ya bu adam yalanlar, y\u00fcz \u00e7evirirse?” \u0130\u015fte burada da daha \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcm\u00fcn sonundaki gibi \u00fcst\u00fc kapal\u0131 tehdid gelmektedir: “O Allah’\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bilmiyor mu?” Allah onu yalanlamas\u0131n\u0131 ve do\u011fru yoldan y\u00fcz \u00e7evirmesini g\u00f6rmektedir. Do\u011fru yolu izleyen, takvay\u0131 emreden m\u00fc’min kulun namaz k\u0131lmas\u0131n\u0131 engellerken onu g\u00f6rmektedir. G\u00f6r\u00fcyor ve bu g\u00f6rmenin elbette bir sonu vard\u0131r. “O Allah’\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bilmiyor mu?”<\/p>\n

\u0130slam \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n, iman\u0131n ve itaat\u0131n \u00f6n\u00fcne dikilen azg\u0131nl\u0131k tablosuna kar\u015f\u0131n cayd\u0131r\u0131c\u0131 ve kesin ve en son tehdid bu kez \u00fcst\u00fc kapal\u0131 olarak de\u011fil aksine a\u00e7\u0131k olarak gelmektedir.<\/p>\n

15- Hay\u0131r e\u011fer bundan vazge\u00e7mezse onu per\u00e7eminden yakalar\u0131z.
\n16- O yalanc\u0131 g\u00fcnahkar per\u00e7eminden.
\n17- O zaman gitsin de taraftarlar\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rs\u0131n.
\n18- Biz de zebanileri \u00e7a\u011f\u0131raca\u011f\u0131z.
\n19- Hay\u0131r ona boyun e\u011fme. Rabbine secde et ve yakla\u015f.<\/strong><\/p>\n

Bu sert ve \u015fiddetli bir ifade ile tam zaman\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f bir tehdiddir. “Hay\u0131r e\u011fer bundan vazge\u00e7mezse onu per\u00e7eminden yakalar\u0131z.” \u0130\u015fte b\u00f6yle yakalar\u0131z. Tehdid \u015fiddetli ve ses tonu ile anlam\u0131n\u0131 canland\u0131ran bir s\u00f6zc\u00fckle yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ayet metninde ge\u00e7en “Saf” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc \u015fiddetle yakalamak demektir. “Nasiye” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ise al\u0131n demektir. Al\u0131n azg\u0131n ve kibirli bir insan\u0131n yukar\u0131 dikti\u011fi en y\u00fcksek organ\u0131d\u0131r. Ba\u015f\u0131n yukardan en \u00f6n taraf\u0131na nasiye denir ki yakalay\u0131p yere \u00e7arpmaya elveri\u015fli olan organ bu organd\u0131r, bu k\u0131s\u0131md\u0131r. “O yalanc\u0131 g\u00fcnahkar per\u00e7eminden.” Ger\u00e7ekten bu yakalay\u0131p yere \u00e7arpma an\u0131d\u0131r. Belki o anda, akrabalar\u0131ndan ve arkada\u015flar\u0131ndan kendisine kuvvet ve g\u00fc\u00e7 katan kimseleri imdad\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rmak bu ki\u015finin akl\u0131ndan ge\u00e7ebilir. “O zaman gitsin de taraftarlar\u0131m \u00e7a\u011f\u0131rs\u0131n.” Biz ise evet biz “Zebanileri \u00e7a\u011f\u0131raca\u011f\u0131z.” Kat\u0131 ve \u015fiddetli zebanileri \u00e7a\u011f\u0131raca\u011f\u0131z. O halde sava\u015f\u0131n sonucu bellidir.<\/p>\n

Bu korkun\u00e7 ve yukarda canland\u0131r\u0131lan ak\u0131betin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda sure itaatkar m\u00fc’mini iman\u0131nda ve itaat\u0131nda \u0131srarl\u0131 olmaya ve onlardan ayr\u0131lmay\u0131p dayanmaya \u00e7a\u011f\u0131rarak son buluyor.<\/p>\n

Sak\u0131n, islam \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 ve namaz\u0131 engelleyen \u015fu azg\u0131na boyun e\u011fme. Rabbine secde et O’na itaatlerle ve ibadetlerle yakla\u015f. Bu azg\u0131n ve engelleyen ki\u015fiyi b\u0131rak. Onu zebanilere b\u0131rak.<\/p>\n

Baz\u0131 sahih rivayetlerde ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda bu surenin Ebu Cehil hakk\u0131nda indi\u011fi belirtilir. Ebu Cehil Hz. Peygamber Kabe’de namaz k\u0131larken ona rastlam\u0131\u015f ve demi\u015fti ki: “Ey Muhammed! Sana bunu yasak etmemi\u015f miydim?” Sonra Rasulullah’a tehdidiler savurmu\u015ftu. Resulallah da ona sert davranarak onu kovmu\u015ftu. Belki de Rasulullah’\u0131n Ebu Cehil’in bo\u011faz\u0131ndan tutup “Vay ba\u015f\u0131na geleceklere” dedi\u011fi olay budur. O s\u0131rada Ebu Cehil Hz. Peygamber’e Ey Muhammed beni ne ile tehdid ediyorsun? diye sormu\u015f sonra, Allah’a and i\u00e7erim ki, bu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn vadide en \u00e7ok taraftar\u0131 olan insan benim demi\u015fti. Bunun \u00fczerine y\u00fcce Allah da \u015fu ayeti indirdi. “O zaman gitsin de taraftarlar\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rs\u0131n.” ibn Abbas der ki: “Ebu Cehil taraftarlar\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rmaya kalksayd\u0131 azap melekleri o anda i\u015fini bitirirlerdi.”<\/p>\n

Ama surenin ifade etti\u011fi anlam\u0131n genel oldu\u011fu da bir ger\u00e7ektir. Sure itaat eden, ibadet eden ve Allah’a \u00e7a\u011f\u0131ran her m\u00fc’mini ve azg\u0131n, namaz\u0131 k\u0131lmay\u0131 engelleyen, itaat edeni tehdid eden, kuvvet ve zor kullanarak b\u00f6b\u00fcrlenen her zalimi kapsar. Y\u00fcce Allah’\u0131n son emri de \u015fudur:<\/p>\n

“Hay\u0131r ona boyun e\u011fme. Rabbine secde et ve yakla\u015f.”<\/p>\n

\u0130\u015fte surenin b\u00f6l\u00fcmleri b\u00f6ylece birbiri ile ahenk i\u00e7inde oluyor ve her b\u00f6l\u00fcm\u00fcn b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 etkiler birbirini tamaml\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1- Yaratan Rabbinin ad\u0131yla oku. 2- O, insan\u0131 bir kan p\u0131ht\u0131s\u0131ndan yaratt\u0131. 3- Oku, Rabbin en b\u00fcy\u00fck kerem sahibidir. 4- O, insana kalemle yazmay\u0131 \u00f6\u011fretti. 5- \u0130nsana bilmedi\u011fini \u00f6\u011fretti. Kur’an’\u0131n ilk suresi bu suredir. Ve bu sure Allah’\u0131n ad\u0131 ile ba\u015flamaktad\u0131r. Resulullah’\u0131 y\u00f6nlendirdi\u011fi ilk esnada, y\u00fccelerin y\u00fccesi ile ba\u011flant\u0131 kurdu\u011fu ilk anda, se\u00e7ilmi\u015f oldu\u011fu davet …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12341,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1615,5352,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2240","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-alak-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","tag-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2240","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2240"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2240\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12341"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2240"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2240"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2240"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}