{"id":2251,"date":"2012-01-16T14:31:05","date_gmt":"2012-01-16T14:31:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2251"},"modified":"2014-10-08T12:03:33","modified_gmt":"2014-10-08T09:03:33","slug":"sems-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/sems-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Sems Suresinin Tefsiri – Fizilal’il Kur’an – Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

1- G\u00fcne\u015fe ve onun \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na,<\/p>\n

2- Ard\u0131ndan gelmekte olan Ay’\u00e2,<\/p>\n

3- Onu ortaya koyan g\u00fcnd\u00fcze,<\/p>\n

4- Onu b\u00fcr\u00fcyen geceye,<\/p>\n

5- G\u00f6\u011fe ve onu yapana,<\/p>\n

6- Yere ve onu yayana.<\/strong><\/p>\n

Y\u00fcce Allah, bu varl\u0131klar\u0131n ve kainat tablolar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne yemin etti\u011fi gibi, ruhun \u00fcst\u00fcne, ona yetenekler verilmesinin ve iyilik ile k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ilham edilmesinin \u00fcst\u00fcne, yemin ediyor. Bu yemin ayette s\u0131ralanan yarat\u0131klara b\u00fcy\u00fck bir de\u011fer kazand\u0131rmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bu yeminden yararlans\u0131nlar ve “bu yarat\u0131klar ne gibi de\u011ferler ve ne gibi anlamlara sahip ki y\u00fcce Allah’\u0131n kendi \u00fczerlerine yemin etmesine uygun olmu\u015flar” diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri i\u00e7in insanlar\u0131n dikkatini bunlar\u0131n \u00fcst\u00fcne \u00e7eviriyor.<\/p>\n

Kainat sahneleri ve onun d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri ile insan kalbi aras\u0131nda kelimenin tam anlam\u0131 ile gizli bir dil vard\u0131r. insan kalbi bu dil ile f\u0131trat\u0131n \u00f6z\u00fcnde ve duygular\u0131n derinli\u011finde tan\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Kainat tablolar\u0131 ile insan ruhu aras\u0131nda, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fim ve hi\u00e7bir ses ve hi\u00e7bir \u00e7\u0131\u011fl\u0131k \u00e7\u0131kmadan kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir konu\u015fma ve dertle\u015fme vard\u0131r. Evet, kainat tablolar\u0131 insan kalbi ile konu\u015furken, ruha ilham verirken, canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirmemi\u015f insan denen varl\u0131\u011fa uygun bir hayat sunarken, hi\u00e7bir \u00e7\u0131\u011fl\u0131k ve ses duyulmaz. insan o tablolarla y\u00fczy\u00fcze gelirken, onlara y\u00f6nelirken ve kar\u0131\u015fl\u0131kl\u0131 dostlu\u011fu, konu\u015fmay\u0131, etkile\u015fimi ve ilham\u0131 yazarken hi\u00e7bir \u00e7\u0131\u011fl\u0131k ve ses duyulmaz.<\/p>\n

Bunun i\u00e7in Kur’an-\u0131 Kerim, insan kalbini \u00e7e\u015fitli yerlerde, \u00e7e\u015fitli \u00fcsluplarla kainat tablolar\u0131na y\u00f6neltir. Bazen do\u011frudan do\u011fruya yapar bunu bazen de, \u015fu yarat\u0131klar\u0131n ve tablolar\u0131n \u00fcst\u00fcne yemin edilmesinde oldu\u011fu gibi, dolayl\u0131 dokunu\u015flarla ve bunlar\u0131n arkalar\u0131ndan gelen ger\u00e7ekleri bir \u00e7er\u00e7eveye koyarak, yapar. Bizler \u00f6zellikle bu c\u00fczde, bu tarz y\u00f6nlendirme ve dokunu\u015flar\u0131 \u00e7ok fazla g\u00f6rd\u00fck. insan kalbini duygu ve ilham istesin ve -kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak anla\u015ft\u0131klar\u0131 dil ile- f\u0131s\u0131ldam\u0131\u015f oldu\u011fu i\u015faretleri, \u00e7evreye yayd\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmalar\u0131 kainattan als\u0131n diye, kainata var\u0131p konu\u015fmas\u0131 i\u00e7in uyarmayan, bir tek sure yoktur.<\/p>\n

Burada G\u00fcne\u015fin ve ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne insana ilhamlar veren bir yeminle and i\u00e7ildi\u011fini g\u00f6rmekteyiz… Evet genel olarak G\u00fcne\u015fin ve \u00f6zel olarak da onun ufuktan y\u00fckselip de ku\u015fluk vaktine girdi\u011fi zaman\u0131 \u00fcst\u00fcne yemin edildi\u011fini g\u00f6rmekteyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc G\u00fcne\u015fin en ho\u015f ve en tatl\u0131 oldu\u011fu zaman ku\u015fluk zaman\u0131d\u0131r. Bu, k\u0131\u015f\u0131n insan\u0131 \u0131s\u0131tan canland\u0131ran ve harekete ge\u00e7iren; yaz\u0131n da sevimli bir \u0131l\u0131kl\u0131\u011f\u0131n yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131, \u00f6\u011fle s\u0131ca\u011f\u0131n\u0131n insan\u0131 bunaltmas\u0131ndan \u00f6nceki parlak bir ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n \u00e7evreyi ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131 and\u0131r. O halde G\u00fcne\u015f, ku\u015fluk zaman\u0131 en sevimli ve en berrak an\u0131ndad\u0131r. Baz\u0131lar\u0131 ayet metninde yer alan (Duha) s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn bir g\u00fcn\u00fcn tamam\u0131 anlam\u0131na geldi\u011fini s\u00f6ylemi\u015fler ise de, biz bu s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn akla ilk gelen anlam\u0131 olan “Ku\u015fluk zaman\u0131” anlam\u0131nda oldu\u011funu kabul ediyor ve bu uzak anlama y\u00f6nelmeyi gerekli g\u00f6rm\u00fcyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, “Ku\u015fluk zaman\u0131n”n\u0131n insan hayat\u0131nda \u00f6zel anlamlar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n

Ve biz yine burada G\u00fcne\u015fi izleyen Ay’\u0131n \u00fcst\u00fcne de yemin edildi\u011fini g\u00f6rmekteyiz. G\u00fcne\u015fin ard\u0131ndan ho\u015f, \u015feffaf, parlak ve berrak \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ile do\u011fan ay\u0131n \u00fcst\u00fcne yemin edildi\u011fini g\u00f6rmekteyiz. Ku\u015fkusuz insan kalbi ile, parlayan mehtap aras\u0131nda eskiden beri s\u00fcregelen bir dostluk ve bir sevgi ba\u011f\u0131 vard\u0131r. insan\u0131n i\u00e7 alemine ve ruhunun derinliklerine i\u015fleyen vicdan\u0131n her noktas\u0131n\u0131 kaplayan bir sevgidir bu. insanlar hemen ileti\u015fim kurar, yak\u0131nla\u015f\u0131r ve insan kalbi bu sevgi ile hangi durumda bulu\u015fursa bulu\u015fsun derhal silkinir ve kendine gelir. Mehtab\u0131n insan kalbine y\u00f6nelik f\u0131s\u0131lt\u0131lar\u0131 ve ilhamlar\u0131 vard\u0131r. Mehtap yarat\u0131c\u0131y\u0131 tesbih eder, her t\u00fcrl\u00fc eksikliklerden uzak oldu\u011funu f\u0131s\u0131ldar durur. Ay\u0131n ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda duygu yetene\u011fini yitirmemi\u015f g\u00f6n\u00fcller, nerede ise bu f\u0131s\u0131lt\u0131lar\u0131 ve ilhamlar\u0131 duyar gibi olurlar. insan kalbi zaman zaman, mehtapl\u0131 bir gecede her yeri ku\u015fatan nur ve ayd\u0131nl\u0131k okyanusunda y\u00fczd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, kirlerinden ar\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, hisseder. Mehtapl\u0131 bu gecede susam\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamen giderir. Bu sevimli \u0131\u015f\u0131kla kucakla\u015f\u0131r da o nurun i\u00e7inde y\u00fcce Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ile s\u00fckunet bulup huzura kavu\u015fur.<\/p>\n

Sonra g\u00fcne\u015fi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karan g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn \u00fcst\u00fcne yemin edilmektedir. Ki bu da ayetin metninde ge\u00e7en (Duha)’n\u0131n b\u00fct\u00fcn g\u00fcn demek olmad\u0131\u011f\u0131na, aksine g\u00fcn\u00fcn \u00f6zel bir zaman\u0131 oldu\u011funa i\u015faret etmektedir. Ayet metninde yer alan “Onu ortaya \u00e7\u0131karan” ifadesinde “O” zamiri daha \u00f6nce ge\u00e7en g\u00fcne\u015f s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yerine kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk akla gelen b\u00f6yle olmas\u0131d\u0131r. Ne var ki Kur’an’\u0131n imas\u0131 bu zamirin “yery\u00fcz\u00fc” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc yerine kullan\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Buna g\u00f6re ayetin anlam\u0131, “Yery\u00fcz\u00fcn\u00fc ortaya \u00e7\u0131karan g\u00fcnd\u00fcze yemin ederim” demek olur. Kur’an \u00fcslubunun t\u0131pk\u0131 bunun gibi ifadelerin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde gizli, dolayl\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar insan hissi taraf\u0131ndan tan\u0131nmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131 ile Kur’an ifadesi bu \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 gizlice hissettirir. G\u00fcnd\u00fcz yery\u00fcz\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131r ve g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serer. G\u00fcnd\u00fcz\u00fcn insan hayat\u0131nda bilindi\u011fi gibi bir\u00e7ok etkileri vard\u0131r. Fakat insano\u011flu herg\u00fcn tekrar tekrar gelen g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn g\u00fczelli\u011fini ve etkilerini unutabilir. \u0130\u015fte bu gibi hallerde gelen b\u00f6ylesi k\u0131sac\u0131k dokunu\u015flar insan\u0131 uyand\u0131r\u0131r ve bu b\u00fcy\u00fck olay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye te\u015fvik eder. “Onu \u00f6rt\u00fcp b\u00fcr\u00fcyen geceye” ifadesi de b\u00f6yledir. Buradaki “b\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f” yukardaki “a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131\u015f”\u0131n kar\u015f\u0131t\u0131 ve tersidir. Gece her\u015feyi ba\u011fr\u0131na basar ve b\u00fcr\u00fcy\u00fcp gizler. Bu tablonun da insan ruhuna etkisi ve aynen g\u00fcnd\u00fcz gibi insan hayat\u0131nda izleri vard\u0131r.<\/p>\n

Sonra da y\u00fcce Allah, g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn ve onun kurulu\u015funun \u00fcst\u00fcne yemin etmekte ve “G\u00f6\u011fe ve onu yapana yemin ederim.” buyurmaktad\u0131r. Ayet metninde ge\u00e7en “Ma” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, ba\u015f\u0131na geldi\u011fi fiil burada oldu\u011fu gibi mastar isme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren edatlardand\u0131r. G\u00f6ky\u00fcz\u00fc denince insan\u0131n akl\u0131na ilk gelen \u015fey, nereye d\u00f6nersek d\u00f6nelim, i\u00e7ine y\u0131ld\u0131zlar\u0131n ve kendi y\u00f6r\u00fcngelerinde yol alan y\u0131\u011f\u0131n y\u0131\u011f\u0131n serpi\u015ftirilmi\u015f oldu\u011fu kubbe gibi tepemizde g\u00f6rm\u00fc\u015f oldu\u011fumuz enginliktir. G\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcn\u00fc ise kavramaktan aciziz. Bizim tepemizde birbirini tutmu\u015f olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz nesne, sistemi bozulmayan ve de\u011fi\u015fmeyen bir yap\u0131ya sahiptir. Bundan dolay\u0131 g\u00f6ky\u00fcz\u00fc de\u011fi\u015fmezli\u011fi ve birbirini tutmu\u015f olmas\u0131 ile “kurulma ve yap\u0131lma” \u00f6zelli\u011fini elde eder. Ancak g\u00f6ky\u00fcz\u00fc nas\u0131l kurulmu\u015ftur, ba\u015f\u0131n\u0131 ve sonunu bilmedi\u011fimiz uzayda y\u00fczercesine yol al\u0131rken, kendisini olu\u015fturan par\u00e7alar da\u011f\u0131lmas\u0131nlar diye onlar\u0131 tutan nedir? \u0130\u015fte bizler b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 bilmiyoruz. Bu konuda s\u00f6ylenenler, de\u011fi\u015fme ve \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan sadece birer varsay\u0131mdan ibarettir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015flerin ne de\u011fi\u015fmezli\u011fi ve ne de s\u00f6ylenmi\u015f son s\u00f6z almalar\u0131 s\u00f6zkonusudur. Ancak her\u015feyin arkas\u0131ndan kesin olarak bildi\u011fimiz bir \u015fey varsa o da; bu ak\u0131llara durgunluk veren yap\u0131y\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n kudret elinin tutuyor olmas\u0131d\u0131r. “G\u00f6kleri ve yeryuvarla\u011f\u0131n\u0131 dengede tutarak y\u00f6r\u00fcngelerinden \u00e7\u0131kmalar\u0131n\u0131 \u00f6nleyen sadece Allah’t\u0131r. E\u011fer onlar y\u00f6r\u00fcngelerinden \u00e7\u0131kacak olsalar onlar\u0131 O’ndan ba\u015fka hi\u00e7 kimse dengeye getiremez.” (Fat\u0131r 41) \u0130\u015fte bilgi ad\u0131na kesin olarak bildi\u011fimiz biricik ger\u00e7ek budur.<\/p>\n

Yine y\u00fcce Allah yery\u00fcz\u00fcne ve onun yay\u0131lmas\u0131na yemin etmektedir. Ayet metninde ge\u00e7en (Tahv) s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, t\u0131pk\u0131 (dahv) gibi, yaymak, d\u00f6\u015femek, hayata elveri\u015fli hale getirmek demektir. Bu ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir ger\u00e7ektir ki, gerek insan cinsinin ve gerekse canl\u0131 olan \u00f6teki yarat\u0131klar\u0131n hayatlar\u0131 bu ger\u00e7e\u011fe dayan\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcnde y\u00fcce Allah’\u0131n kudret elinin yoktan var etti\u011fi bu \u00f6zellik ve uygunluklar, evet O’nun planlamas\u0131 ve idaresi uyar\u0131nca yery\u00fcz\u00fcn\u00fc ya\u015famaya elveri\u015fli yapan. iste bu \u00f6zellikler ve bu uygunluklard\u0131r. Anlayabildi\u011fimiz kadar\u0131 ile, bu \u00f6zelliklerden birisi aksasa veya bozulsa, ne yery\u00fcz\u00fc ya\u015fanabilir olma \u00f6zelli\u011fini koruyabilir ve ne de burada ya\u015fama, bu bi\u00e7imi ile s\u00fcrerdi. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn yay\u0131lmas\u0131 bir ba\u015fka ayette \u015f\u00f6yle ifade olunur: “Ard\u0131ndan yeri d\u00fczenlemi\u015ftir. Soyunu ondan \u00e7\u0131karm\u0131\u015f ve otlak yer meydana getirmi\u015ftir.” (Naziat 30) \u0130\u015fte yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn d\u00f6\u015fenmesi bu \u00f6zelliklerin ve uygunlu\u011fun en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Ve bu i\u015fi \u00fcstlenen ise sadece y\u00fcce Allah’\u0131n kudret elidir. Burada yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn d\u00f6\u015fenmesi bu \u00f6zelliklerin ve uygunlu\u011fun en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Ve bu i\u015fi \u00fcstlenen ise sadece y\u00fcce Allah’\u0131n kudret elidir. Burada yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn d\u00f6\u015fenmesinden s\u00f6z ediliyorsa, bununla ancak ve ancak bu d\u00f6\u015femenin gerisindeki kudret elinden s\u00f6z ediliyor demektir. Ve insan kalbi ibret almas\u0131 ve \u00f6\u011f\u00fct elde etmesi i\u00e7in b\u00f6ylesi bir dokunu\u015fla ele al\u0131n\u0131yor ve ona dokunuluyor.<\/p>\n

\u015eimdi bu yeminin devam\u0131nda evrene, evrenin tablolar\u0131na ve d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerine ba\u011fl\u0131 olarak insan yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131na ait en b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ek geliyor. Bu ger\u00e7ek, birbirine ba\u011fl\u0131 ve birbiri ile uyumlu olan \u015fu varl\u0131k alemindeki en b\u00fcy\u00fck mucizelerden birisidir.<\/p>\n

7- Ki\u015fiye ve onu \u015fekillendirene,<\/p>\n

8- Sonra da ona iyilik ve k\u00f6t\u00fcl\u00fck kabiliyeti verene andolsun ki,<\/p>\n

9- Kendini ar\u0131tan saadete ermi\u015ftir.<\/p>\n

10- Kendini fenal\u0131klara g\u00f6men kimse de ziyana u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Bu d\u00f6rt ayet, buna ek olarak daha \u00f6nce ge\u00e7en Beled suresinin “Biz ona e\u011fri ve do\u011fru iki yol g\u00f6sterdik” (Beled 10) ayeti ve insan suresinin, “Ve ger\u00e7ekten biz ona yolunu g\u00f6sterdik. O ya \u015f\u00fckredicidir ya inkar edicidir.” (\u0130nsan 3) ayeti, islam\u0131n, insan psikolojisinin temelini olu\u015fturur. Bu ayet insan\u0131n karekterinin ve mizac\u0131n\u0131n \u00e7ift y\u00f6nl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade eden ayetlerin hem tamamlay\u0131c\u0131s\u0131 ve hem de o ayetlerle ilgisi olan bir ayettir. S\u00f6z gelimi bu ayetlerden birisi Sad suresinin “Rabbin meleklere demi\u015fti ki: Ben \u00e7amurdan bir insan yarataca\u011f\u0131m. Onu bi\u00e7imlendirip ona ruhumdan \u00fcfledi\u011fim zaman, derhal secde edin. Meleklerin hepsi birden secde ettiler.” (Sad 71-73) \u00d6te yandan bu ayet ki\u015fisel sorumlulu\u011fu ifade eden ayetlerle de ili\u015fkilidir ve onlara da tamamlamaktad\u0131r. Nitekim y\u00fcce Allah, M\u00fcddessir suresinde “Her nefis kazand\u0131\u011f\u0131 ile tutukludur.” (M\u00fcddesir 38) buyurur. Ayraca bu ayet y\u00fcce Allah’\u0131n insana y\u00f6nelik olarak yapt\u0131klar\u0131n\u0131, o insan\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6re ayarlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden ayetlerin de tamamlay\u0131c\u0131s\u0131 gibidir ve onlarla ilgisi vard\u0131r. Nitekim y\u00fcce Allah, Ra’d suresinde \u015f\u00f6yle buyurur: “Herhangi bir toplum tutumunu de\u011fi\u015ftirmedik\u00e7e Allah onun konumunu de\u011fi\u015ftirmez.” (Rad 11)<\/p>\n

Bu ve benzeri ayetlerden \u0130slam’\u0131n insana bak\u0131\u015f\u0131 b\u00fct\u00fcn \u00e7izgileri ile ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Buna g\u00f6re insan denen \u015fu yarat\u0131k, \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc bir miza\u00e7ta, \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc yetenekte ve \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc e\u011filimde yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Biz “\u00e7ift y\u00f6nl\u00fc” deyimi ile insan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f ger\u00e7e\u011fini ifade etmek istiyoruz. \u015e\u00f6yle ki insan ilahi soluk ile bir \u00e7amur par\u00e7as\u0131ndan yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ger\u00e7ek bize insan yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ift y\u00f6nl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yani hem iyili\u011fe hem k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe, hem do\u011frulu\u011fa hem de sap\u0131kl\u0131\u011fa meyyal oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. insan neyin iyilik ve neyin k\u00f6t\u00fcl\u00fck oldu\u011funu ay\u0131rabilir. Nitekim yine insan kendini iyili\u011fe de k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe de ayn\u0131 oranda y\u00f6neltebilir. Bu g\u00fc\u00e7, onun benli\u011finin \u00f6z\u00fcnde gizlidir. Kur’an-\u0131 Kerim bu g\u00fcc\u00fc, zaman zaman “ilham” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ile ifade eder. “Ki\u015fiye ve onu \u015fekillendirene, sonra da ona iyilik ve k\u00f6t\u00fcl\u00fck kabiliyeti verene andolsun.” Bazen de bu g\u00fcc\u00fc Kur’an “hidayet” do\u011fru yolu bulma, s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ile ifade eder. “Biz ona e\u011fri ve do\u011fru iki yol g\u00f6sterdik.” (Beled 10) K\u0131sacas\u0131 bu g\u00fc\u00e7 insan\u0131n \u00f6z\u00fcnde “yetenek” \u015feklinde gizlidir. Kutsal mesajlar, y\u00f6nlendirmeler ve d\u0131\u015f etkenler bu yetenekleri uyarmaktan, bilemekten \u00f6teye gidemez. Bunlar ancak ve ancak bu yetenekleri \u015fu veya bu y\u00f6ne y\u00f6nlendirme fonksiyonunu \u00fcstlenebilirler. Ancak hi\u00e7bir zaman bu yetenekleri yoktan var edemezler. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, do\u011fu\u015ftan yarat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. insan\u0131n tineti \u015feklinde i\u00e7ine yer etmi\u015ftir. Ve ona gizlice ilham edilmi\u015ftir.<\/p>\n

Bir de insan\u0131n benli\u011finde gizli olan ve do\u011fu\u015ftan gelme yeteneklerinin yan\u0131nda sa\u011f duyu vard\u0131r ki, bu g\u00fc\u00e7 insan\u0131n benli\u011finde onu y\u00f6nlendirir. \u0130\u015fte insan bu g\u00fcce g\u00f6re sorumluluk ta\u015f\u0131r. Kim bunu kendini ar\u0131t\u0131p temizlemede, kendisindeki yeteneklerini geli\u015ftirmede kullan\u0131rsa, o ki\u015fi kurtulu\u015fa ermi\u015ftir. Kim de bunu karart\u0131r, k\u00f6reltir ve c\u0131l\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131rsa, ziyana u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. “Kendini ar\u0131tan saadete ermi\u015ftir, kendini fenal\u0131klara g\u00f6men kimse de ziyana u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

\u00d6yleyse insana, se\u00e7meyi ve y\u00f6nlendirmeyi sa\u011flayan sa\u011f duyunun bah\u015fedilmesinin bir sonucu olarak sorumluluk y\u00fcklenecektir. “Y\u00f6nlendirmeyi sa\u011flayan” dedik, bununla insan\u0131n do\u011fu\u015ftan gelen ve hem iyilik alan\u0131nda hem de k\u00f6t\u00fcl\u00fck alan\u0131nda ayn\u0131 derecede geli\u015fmeye uygun olan yeteneklerin y\u00f6nlendirmesini sa\u011flayan g\u00fc\u00e7t\u00fcr demek istiyoruz. O halde bu \u00f6yle bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr ki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sorumluluk vard\u0131r, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler vard\u0131r ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00f6zveri vard\u0131r.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah insanlara ac\u0131d\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, onlar\u0131 ne f\u0131tratlar\u0131na kaz\u0131nm\u0131\u015f yeteneklerine ve ne de hareketlerine hakim olan sa\u011fduyu g\u00fcc\u00fcne b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r, aksine insano\u011fluna, ince ve de\u011fi\u015fmez \u00f6l\u00e7\u00fcler veren, iman\u0131n ilhamlar\u0131n\u0131 gerek ruhunda gerek v\u00fccudunda ve gerekse kendini saran \u00e7evresinde bulunan “do\u011fru yol”un delillerini g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcne seren, azg\u0131n arzular\u0131n k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6n\u00fcnden kald\u0131r\u0131p Hakk’\u0131 ger\u00e7ek bi\u00e7imi ile g\u00f6rmesini sa\u011flayan “Kutsal mesajlarla” ile onu desteklemi\u015ftir. B\u00f6ylece insano\u011flunun \u00f6n\u00fcnde yol hi\u00e7bir ku\u015fku ve karanl\u0131\u011fa yer kalmadan apa\u00e7\u0131k olarak belirir. Ve \u0130\u015fte o zaman sa\u011fduyu kendi se\u00e7ti\u011fi ve \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc y\u00f6n\u00fcn ger\u00e7ek niteli\u011fini bilerek ve kavrayarak hareket eder.<\/p>\n

\u0130\u015fte bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc y\u00fcce Allah’\u0131n insano\u011flu i\u00e7in istedikleridir. Bunlar\u0131n \u00e7er\u00e7evesinde ger\u00e7ekle\u015fen \u015feylerin t\u00fcm\u00fc y\u00fcce Allah’\u0131n dilemesi ve genel planlamas\u0131 uyar\u0131nca ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f demektir.<\/p>\n

Olabildi\u011fince k\u0131sa olarak ifade edilen bu de\u011ferlendirmeden e\u011fitim alan\u0131nda y\u00f6nlendirmeye dair de\u011ferli bir\u00e7ok ger\u00e7ekler \u00e7\u0131kar. Bu ger\u00e7eklerden birincisi insan denen \u015fu varl\u0131\u011f\u0131n de\u011ferinin y\u00fckseltilmesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan y\u00f6neldi\u011fi y\u00f6n\u00fcn sorumlulu\u011funu y\u00fcklenmeye uygun duruma getirilmi\u015ftir. Ve kendisine se\u00e7me ve tercih etme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc verilmi\u015ftir. (Bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck insana, tercihinde v\u00e9 se\u00e7iminde s\u00f6zkonusu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn verilmesini dileyen kutsal dileme \u00e7er\u00e7evesinde verilmi\u015ftir.) \u015eu halde, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve sorumluluk insan denen \u015fu yarat\u0131\u011fa \u015ferefli bir yer sa\u011flar. Ve bu iki \u00f6zellik, \u015fu varl\u0131k aleminde y\u00fcce Allah’\u0131n ruhundan \u00fcfledi\u011fi ve kudret eli ile bi\u00e7imlendirdi\u011fi, d\u00fcnyada bir\u00e7ok yarat\u0131ktan daha \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015fu insana uygun y\u00fcce bir mertebe sa\u011flar.<\/p>\n

Bu ger\u00e7eklerden ikincisi, insan denen \u015fu yarat\u0131\u011fa gelecek sorumlulu\u011fun y\u00fcklenmesi ve daha \u00f6nce de\u011findi\u011fimiz gibi kutsal dileme \u00e7er\u00e7evesinde kendi i\u015finin kendi eline verilmesidir. Bunun sonucu olarak insan\u0131n duygular\u0131nda uyanma sa\u011flan\u0131r. \u00c7ekinme ve takva duygusu meydana gelir. Ve insano\u011flu bilir ki, y\u00fcce Allah’\u0131n kendisi hakk\u0131ndaki kaderi (planlamas\u0131) bizzat kendisinin davran\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6re ger\u00e7ekle\u015fir. “Herhangi bir toplum, tutumunu de\u011fi\u015ftirmedik\u00e7e, Allah onun konumunu de\u011fi\u015ftirmez.” (Rad 11) Bu a\u011f\u0131r bir sorumluluktur. Bunu y\u00fcklenen ki\u015fi dikkatsizlik edemez ve dalg\u0131nl\u0131\u011fa d\u00fc\u015femez.<\/p>\n

S\u00f6zkonusu ger\u00e7eklerden \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, insana de\u011fi\u015fmeyen kutsal \u00f6l\u00e7\u00fclere s\u00fcrekli olarak ba\u015fvurma ihtiyac\u0131n\u0131 hissettirmesidir. Bundan hedefi ise, insan\u0131n arzular\u0131n\u0131n kendisini yan\u0131l\u0131p sapt\u0131rmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, ve ihtiraslar\u0131n\u0131n kendisini felakete s\u00fcr\u00fcklemedi\u011finin ve arzular\u0131n\u0131 tanr\u0131la\u015ft\u0131ranlara y\u00fcce Allah’\u0131n belirledi\u011fi ak\u0131bete kendisinin lay\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kesin inanc\u0131 i\u00e7inde olmas\u0131d\u0131r. Ve insano\u011flu b\u00f6ylelikle y\u00fcce Allah’a yak\u0131n olur. Onun do\u011fru yolu g\u00f6stermesi ile do\u011fruyu bulur. Yolun karanl\u0131klar\u0131ndan O’nun verdi\u011fi \u0131\u015f\u0131k ile ayd\u0131nlan\u0131r.<\/p>\n

\u015eu halde, insano\u011flunun nefsin temizlenmesi ve ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7abas\u0131nda ula\u015fabilece\u011fi y\u00fcksekli\u011fin sonu yoktur. Evet insan y\u00fcce Allah’\u0131n co\u015fkun nurunda y\u0131kan\u0131rken ve \u00e7evresinde f\u0131\u015fk\u0131ran varl\u0131k kaynaklar\u0131n\u0131n selinde temizlenip ar\u0131n\u0131rken ula\u015fabilece\u011fi y\u00fcksekli\u011fin sonu yoktur.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra y\u00fcce Allah, nefsini sapt\u0131ran do\u011fru yolu bulmas\u0131na engel olan ve onu kirleten kimsenin ba\u015f\u0131na gelecek zarara ve k\u00f6t\u00fc ak\u0131bete \u00f6rnek sergiliyor. Bu \u00f6rnek Semud kavminin ba\u015f\u0131na gelen ilahi gazap (k\u0131zg\u0131nl\u0131k) ceza ve helak ta canlanmaktad\u0131r.<\/p>\n


\n11- Semud kavmi azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcz\u00fcnden Hakk\u0131 yalanlad\u0131.<\/p>\n

12- \u0130\u00e7inden azg\u0131n\u0131 ileri at\u0131l\u0131nca<\/p>\n

13- Allah’\u0131n el\u00e7isi onlara: ‘ Allah’\u0131n devesine ve onun su i\u00e7me hakk\u0131na dokunmay\u0131n” dedi.<\/p>\n

14- Onu yalanlad\u0131lar, deveyi kestiler. Rabbleri de, g\u00fcnahlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden azab\u0131 ba\u015flar\u0131na ge\u00e7irdi, oray\u0131 d\u00fcmd\u00fcz etti.<\/p>\n

15- Allah bu i\u015fin sonundan korkmaz.
\n<\/strong>
\nSemud kavminin ve Peygamberleri Salih (a.s.)’\u0131n hikayesi Kur’an’da bir \u00e7ok yerde ge\u00e7er. Biz de tefsirimizde bu kavimden s\u00f6z edildi\u011fi her yerde bu konuya de\u011findik. Bu yerlerin en yak\u0131n\u0131 bu c\u00fczde, yer alan Fecr suresidir. Hikayenin ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek isteyen oraya ba\u015fvurabilir.<\/p>\n

Burada ise, y\u00fcce Allah, Semud kavminin azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcz\u00fcnden peygamberlerini yalanlad\u0131klar\u0131n\u0131 ve yalanlaman\u0131n nedeninin sadece azg\u0131nl\u0131k oldu\u011funu belirtiyor. Bu azg\u0131nl\u0131k ise onlar\u0131n en sap\u0131klar\u0131n\u0131n ileri at\u0131lmas\u0131 \u015feklinde somutla\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah’\u0131n devesini kesen, o ileri at\u0131land\u0131r. T\u00fcm Semud kavmi i\u00e7inde i\u015flemi\u015f oldu\u011fu su\u00e7 y\u00fcz\u00fcnden en az\u0131l\u0131 ve u\u011fursuz olan\u0131 da o idi. Oysa y\u00fcce Allah’\u0131n Peygamberi, bu hareketi yapmadan \u00f6nce onlar\u0131 uyarm\u0131\u015f ve onlara: “Sak\u0131n Allah’\u0131n devesine el s\u00fcrmeyiniz. Sak\u0131n bir g\u00fcn size bir g\u00fcn deveye ay\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fu suyun b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm d\u00fczenini \u00e7i\u011fnemeyiniz:’ demi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Peygamberden bir mucize isteyince kendilerine bunu \u015fart ko\u015fmu\u015f ve bu di\u015fi deveyi bir mucize olarak vermi\u015fti. Ku\u015fkusuz bu devenin \u00f6zel bir durumu vard\u0131. Ancak biz bunun ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na girmeyece\u011fiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah bu konuda bize daha fazla bilgi vermemektedir. \u0130\u015fte bunun \u00fczerine onlar Peygamberlerini yalanlam\u0131\u015flar ve deveyi kesmi\u015flerdi. Deveyi kesen ise \u0130\u015fte en azg\u0131nlar\u0131 idi. Ancak ne var ki hepsi sorumlu tutuldular ve di\u015fi deveyi t\u00fcm\u00fc birden kesmi\u015f kabul edildiler. Asl\u0131nda onlar o azg\u0131n\u0131n elini tutup da deveyi ortakla\u015fa kesmemi\u015flerdi fakat onun yapmas\u0131na g\u00f6z yummu\u015flard\u0131. B\u00f9, d\u00fcnya hayat\u0131nda, sosyal sorumlulu\u011fu ortakla\u015fa y\u00fcklenme konusundaki islam\u0131n temel prensiplerinden birisidir. Ancak bu prensip ahirette verilecek cezalarda ki\u015fisel sorumluluk ilkesi ile \u00e7eli\u015fmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7bir kimse ba\u015fkas\u0131n\u0131n g\u00fcnah\u0131n\u0131 y\u00fcklenmez. \u00dcstelik, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak nasihat etmeyi, dayan\u0131\u015fmay\u0131 ve iyili\u011fe te\u015fvik etmeyi ihmal etmek, azg\u0131nl\u0131k ve k\u00f6t\u00fcl\u00fck edenlere engel olmamak da g\u00fcnaht\u0131r.<\/p>\n

Ve \u0130\u015fte o anda kudret eli harekete ge\u00e7iyor ve b\u00fcy\u00fck bir darbe ile k\u0131sk\u0131vrak yakal\u0131yor. “Rabbleri de g\u00fcnahlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden azab\u0131 ba\u015flar\u0131na ge\u00e7irdi. Oray\u0131 d\u00fcmd\u00fcz etti.”<\/p>\n

Ayet metninde ge\u00e7en “demdeme” gazap ve arkas\u0131ndan gelenlerin ibret alaca\u011f\u0131 bi\u00e7imde cezaland\u0131rmak ve k\u0131sk\u0131vrak yakalamak demektir. Kelimenin s\u00f6yleni\u015fi bile, gerisinde nelerin oldu\u011funu \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rmakta ve ses tonu ile anlam\u0131n\u0131 canland\u0131rmakta nerede ise korkun\u00e7 ve deh\u015fetli bir tablo \u00e7izmektedir. Y\u00fcce Allah onlar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 yerleri d\u00fcmd\u00fcz etmi\u015f alt\u0131n\u0131 \u00fcst\u00fcne getirmi\u015fti. Bu, sert ve \u015fiddetli felaketin canland\u0131\u011f\u0131 bir tablodur.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, “Bu i\u015fin sonundan korkmaz.” Kimden korksun? Ni\u00e7in korksun? Niye korksun? Ayetin bu ifadesi ile, sonu\u00e7 olarak kendisinden \u00e7\u0131kan anlam kastedilmektedir. Yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n sonucundan korkmayan ki\u015fi e\u011fer k\u0131sk\u0131vrak yakalayacak olursa, adamak\u0131ll\u0131 s\u0131ms\u0131k\u0131 yakalar. Nitekim Allah’\u0131n s\u0131ms\u0131k\u0131 yakalamas\u0131 b\u00f6yle olmu\u015ftur. Rabbinin k\u0131sk\u0131vrak yakalamas\u0131 \u015fiddetlidir. Bu etki, ilham\u0131 ve \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m\u0131 g\u00f6n\u00fcllere i\u015flemesi hedeflenen bir etkidir.<\/p>\n

B\u00f6ylece insan nefsinin ger\u00e7ekleri bu b\u00fcy\u00fck varl\u0131k aleminin ger\u00e7ekleri ve de\u011fi\u015fmez tablolar\u0131 ile birbirine ba\u011flan\u0131yor. Ayr\u0131ca bunlar\u0131n ikisi de, y\u00fcce Allah’\u0131n yalanlayanl\u00e0r\u0131 ve azg\u0131nlar\u0131 yakalamak ve helak edi\u015fteki kanununa ba\u011flan\u0131yor. Bu helak edi\u015f, her\u015feye bir s\u00fcre belirleyen, her olaya bir olu\u015f zaman\u0131na, her i\u015fi bir hedefe ba\u011flayan hikmet sahibinin takdiri dahilinde oluyor. O hem ruhlar\u0131n , hem kainat\u0131n ve hem de kaderin Rabbidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1- G\u00fcne\u015fe ve onun \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na, 2- Ard\u0131ndan gelmekte olan Ay’\u00e2, 3- Onu ortaya koyan g\u00fcnd\u00fcze, 4- Onu b\u00fcr\u00fcyen geceye, 5- G\u00f6\u011fe ve onu yapana, 6- Yere ve onu yayana. Y\u00fcce Allah, bu varl\u0131klar\u0131n ve kainat tablolar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne yemin etti\u011fi gibi, ruhun \u00fcst\u00fcne, ona yetenekler verilmesinin ve iyilik ile k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ilham edilmesinin \u00fcst\u00fcne, yemin ediyor. Bu …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12357,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[5352,1583,1597,1600,1620,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2251","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-sems-suresinin-tefsiri","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2251","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2251"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2251\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12357"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2251"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2251"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2251"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}