{"id":2260,"date":"2012-01-16T14:47:25","date_gmt":"2012-01-16T14:47:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2260"},"modified":"2014-10-08T12:03:48","modified_gmt":"2014-10-08T09:03:48","slug":"al%c2%b4a-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/al%c2%b4a-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Al\u00b4a Suresinin Tefsiri – Fizilal’il Kur’an – Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

1- Rabbinin .y\u00fcce ad\u0131n\u0131 takdis et.<\/p>\n

2- O yaratan ve d\u00fczeltendir.<\/p>\n

3- \u00d6l\u00e7\u00fcleri belirleyip yolunu g\u00f6sterendir.<\/p>\n

4-Yemye\u015fil meralar\u0131 bitirendir.<\/p>\n

5-Sonra da onlar\u0131 kupkuru \u00e7\u00f6pe \u00e7evirendir.<\/strong><\/p>\n

B\u00f6yle derin, yumu\u015fak bir giri\u015fle surenin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 ta ba\u015ftan takdisin yank\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 bir havay\u0131 olu\u015fturuyor. Takdisin anlam\u0131 yan\u0131nda bu yank\u0131larda etrafa yay\u0131l\u0131yor. ,Ard\u0131ndan takdisi emreden s\u0131fatlar yer Al\u0131yor. “O yaratt\u0131 d\u00fczene koydu. O her\u015feyi \u00f6l\u00e7\u00fcyle yap\u0131p do\u011fru yolu g\u00f6stermi\u015ftir. O, ye\u015fillikler bitirmi\u015ftir. Sonra da onlar\u0131 siyah bir \u00e7\u00f6pe \u00e7evirmi\u015ftir.”<\/p>\n

B\u00f6ylece b\u00fct\u00fcn bu varl\u0131k seslerin yank\u0131land\u0131\u011f\u0131 bir mabede, e\u015fsiz sanat\u0131n eserlerini sergileyen bir galeriye d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir: “O yaratt\u0131, d\u00fczene koydu. O, her \u015feyi \u00f6l\u00e7\u00fcyle yap\u0131p do\u011fru yolu g\u00f6stermi\u015ftir.”<\/p>\n

Ayet-i kerimede ge\u00e7en tesbih kavram\u0131, y\u00fcceltmek, tenzih etmek, Allah’\u0131n g\u00fczel s\u0131fatlar\u0131n\u0131n anlamlar\u0131n\u0131 zihinde canland\u0131rmak; hayat\u0131 onlar\u0131n kalbe ve vicdana verdi\u011fi par\u0131lt\u0131lar, feyzler, \u0131\u015f\u0131klar ve zevkler aras\u0131nda ya\u015famakt\u0131r. Yoksa sadece “Suphanallah” s\u00f6z\u00fcn\u00fc soyut bir \u015fekilde tekrar edip durmak de\u011fildir… “Rabbinin y\u00fcce ad\u0131n\u0131 takdis et” ifadesi insan\u0131n vicdan\u0131nda \u00f6yle bir mana ve duygu olu\u015fturuyor ki, onu s\u00f6zlerle, kelimelerle ifade etmek \u00e7ok zordur. Bu ancak vicdanla tad\u0131labilecek bir olgudur. S\u0131fatlar\u0131n manalar\u0131n\u0131 g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne getirmekten kaynaklanan par\u0131lt\u0131larla beraber-, ya\u015famay\u0131 ifade etmektedir.<\/p>\n

Bu ayet-i kerimede s\u00f6z\u00fc edilen en birinci ve a\u00e7\u0131k s\u0131fat Rabbl\u0131k ve y\u00fccelik s\u0131fat\u0131d\u0131r. Rabb terbiye eden, e\u011fiten, koruyup g\u00f6zetendir. Bu sevgi ve \u015fefkat dolu s\u0131fat\u0131n yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 anlam surenin havas\u0131, m\u00fcjdeleri ve rahatlatan vurgular\u0131 ile m\u00fckemmel bir uyum i\u00e7ine girmektedir. Y\u00fcce s\u0131fat\u0131 ise sonsuz ufuklara y\u00fckselme duygusunu harekete ge\u00e7iriyor. Ruhu engin deryalara do\u011fru y\u00f6neltip serbest b\u0131rak\u0131yor. Ayr\u0131ca y\u00fcceltme ve tenzih etme ile de ahenk i\u00e7ine giriyor. Bu ise \u00f6z\u00fc itibar\u0131 ile y\u00fccelik s\u0131fat\u0131n\u0131 hissetmektir. Bilincine varmakt\u0131r. Burada hitap \u00f6ncelikle Hz. peygambere y\u00f6neltilmektedir. Ve bu emir O’nun Rabbinden gelmektedir. Hem de \u015fu ifade ile: “Y\u00fcce olan Rabbinin ad\u0131n\u0131 takdis et.” Burada s\u00f6zle ifade edilemeyecek kadar b\u00fcy\u00fck bir yak\u0131nl\u0131k ve \u00fcnsiyet bulunmaktad\u0131r. Nitekim Hz. Peygamber Rabbinin bu emrini okur ve surenin di\u011fer ayetlerine ge\u00e7meden \u00f6nce O’na do\u011frudan cevap verir; `.Y\u00fcce Rabb’imi takdis ederim” derdi. Bu hitap da O’nun cevab\u0131d\u0131r. Emir ve O’na itaattir. \u00dcnsiyet ve O’na kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n verilmesidir. O Rabbinin huzurundad\u0131r. Do\u011frudan direktif almakta ve cevap vermektedir, \u00e7ok yak\u0131n bir dostluk ve ili\u015fki i\u00e7inde. Bu ayet indi\u011finde Hz. Peygamber “bu ayeti secdelerinizde s\u00f6yleyiniz” buyurdu. Ondan \u00f6nce “\u00d6yle ise y\u00fcce Rabbinin ad\u0131n\u0131 takdis et” ayeti indi\u011finde ise “bunu r\u00fckular\u0131n\u0131zda s\u00f6yleyiniz” buyurdu. \u0130\u015fte r\u00fckularda ve secdelerde s\u00f6ylenen namaza ilave edilmi\u015f hayat dolu kelimedir. Ona hayat doldurmu\u015ftur. B\u00f6ylece Allah’\u0131n do\u011frudan emrine, do\u011frudan bir kar\u015f\u0131l\u0131k verilmi\u015ftir. .Allah’\u0131n kullar\u0131na, kendisine \u00f6vg\u00fcde bulunmalar\u0131 ve O’nu takdis etmeleri i\u00e7in izin vermesi, Allah’\u0131n onlar \u00fczerindeki nimetlerinden ve l\u00fctuflar\u0131ndan biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, y\u00fcce Allah’la bir ba\u011f\u0131n kurulmas\u0131na izin verilmesidir.<\/p>\n

\u0130nsan\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 olan kavray\u0131\u015flar\u0131yla yak\u0131nl\u0131k kurma \u015fekillerinden biridir. Bu, y\u00fcce Allah’\u0131n kendini \u00f6zel s\u0131fatlar\u0131 ile onlara tan\u0131ma l\u00fctfunda bulundu\u011fu bir ileti\u015fim \u015feklidir. \u0130nsanlar\u0131n samimiyetleri ve g\u00fc\u00e7leri oran\u0131nda Allah’\u0131 tan\u0131malar\u0131na vesile olmaktad\u0131r. Herhangi bir \u015fekilde kullar\u0131n Allah’la ileti\u015fim kurmalar\u0131na izin verilmesi bir ikramd\u0131r. Ve Allah’\u0131n kullar\u0131na l\u00fctfudur.<\/p>\n

“Y\u00fcce Rabbinin ad\u0131n\u0131 takdis et. O her\u015feyi \u00f6l\u00e7\u00fcyle yap\u0131p do\u011fru yolu g\u00f6stermi\u015ftir.”<\/p>\n

Her\u015feyi yaratan ve d\u00fczelten m\u00fckemmel \u015fekilde yapan ve onu kemalin zirvesine \u00e7\u0131karan O’dur. Her yarat\u0131\u011f\u0131n g\u00f6revini ve amac\u0131n\u0131 belirleyen; u\u011frunda yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hedefe do\u011fru y\u00f6nlendiren, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n amac\u0131n\u0131 g\u00f6steren, varl\u0131\u011f\u0131 s\u00fcresince kendisine yararl\u0131 \u015feyleri belirleyen ve buna do\u011fru yol g\u00f6steren O’dur.<\/p>\n

Bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ek evrendeki her\u015feyde a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir. Varl\u0131\u011f\u0131n alemindeki her\u015fey b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcnden k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcne, m\u00fckemmelinden basitine, O’nun sanat\u0131nda ayn\u0131d\u0131r. yarat\u0131\u015f\u0131 itibar\u0131 ile eksiksizdir. G\u00f6revini yapmaya uygundur. Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n amac\u0131 belirlenmi\u015ftir. En kolay yoldan bu amac\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmesi sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn varl\u0131klar eksiksiz bir uyum i\u00e7indedir. Toplu ya\u015famlardaki sosyal g\u00f6revleri i\u00e7in her\u015fey kolayla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u0131pk\u0131 bireysel g\u00f6revleri yapmas\u0131 i\u00e7in her\u015feyi kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi.<\/p>\n

Tek ba\u015f\u0131na bir atom elektronlar\u0131, protonlar\u0131 ve n\u00f6tronlar\u0131 ile eksiksiz bir uyum i\u00e7indedir. Atomun durumu t\u0131pk\u0131 g\u00fcne\u015fi, gezegenleri ve uydular\u0131 ile tam bir uyum i\u00e7inde bulunan g\u00fcne\u015f sistemi gibidir. O da g\u00fcne\u015f sistemi gibi, yolunu bilmekte ve onun gibi fonksiyonunu yerine getirebilmektedir. Tek olan canl\u0131 h\u00fccre t\u00fcm g\u00f6revlerini yapmas\u0131 i\u00e7in m\u00fckemmel bir yap\u0131ya ve yetene\u011fe sahiptir. Bu konuda h\u00fccrenin durumu, en karma\u015f\u0131k kompleks varl\u0131klar\u0131n en m\u00fckemmelinin durumundan farks\u0131zd\u0131r.<\/p>\n

Yaln\u0131z ba\u015f\u0131na bir atom ile g\u00fcne\u015f sistemi aras\u0131nda bir canl\u0131 h\u00fccre ile canl\u0131 varl\u0131klar\u0131n en karma\u015f\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda pek \u00e7ok d\u00fczenleme olu\u015fum ve birle\u015fim dereceleri vard\u0131r ve bu derecelerin hepsi yarat\u0131l\u0131\u015ftaki bu m\u00fckemmelli\u011fi korumaktad\u0131r. Toplu ahengi muhafaza etmektedir. Kendisine h\u00fckmedip idare eden tedbire ve takdire boyun e\u011fmektedir. B\u00fct\u00fcn bir evren bu derin ger\u00e7e\u011fe bizzat kendisi \u015fahit-tir.<\/p>\n

\u0130nsan kalbi bu evrendeki direktifleri ve mesajlar\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak ele ald\u0131\u011f\u0131nda, sa\u011fduyusunu kullanarak varl\u0131klar \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde bu ger\u00e7e\u011fi kavrayacakt\u0131r. Duygu ile dolu bir kavray\u0131\u015f\u0131 hangi toplumda ya\u015farsa ya\u015fas\u0131n ve hangi ilmi seviyede bulunursa bulunsun her insan zorlanmadan elde edebilir. Yeter ki kalb a\u00e7\u0131lan pencereleri a\u00e7\u0131l: tutsun ve varl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6nderdi\u011fi mesajlar\u0131 almas\u0131 i\u00e7in al\u0131c\u0131 cihazlar\u0131n\u0131 haz\u0131r tutsun.<\/p>\n

\u0130lk bak\u0131\u015fta duyamad\u0131\u011f\u0131m bu ger\u00e7ekleri, \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnerek ve deneysel ilmi kullanarak daha yak\u0131ndan kavramak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Art\u0131k evrendeki herbir varl\u0131\u011f\u0131n, bu kapsaml\u0131 ger\u00e7e\u011fe i\u015faret etti\u011fine ili\u015fkin bir\u00e7ok de\u011ferlendirme ve ara\u015ft\u0131rmalar elimizin alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

Newyork \u0130limler Akademisi ba\u015fkan\u0131 bilgin A. Crassy Morrisson “\u0130nsan Tek Ba\u015f\u0131na Ayakta Duramaz” adl\u0131 kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n

“Ku\u015flar\u0131n yuvaya d\u00f6n\u00fc\u015f i\u00e7g\u00fcd\u00fcleri vard\u0131r. Kap\u0131n\u0131z\u0131n \u00fczerinde yuva yapan nar b\u00fclb\u00fcl\u00fc sonbaharda g\u00fcneye g\u00f6\u00e7 eder, fakat ilkbahar gelir gelmez do\u011fruca eski yuvas\u0131na d\u00f6ner. Her Eyl\u00fcl ay\u0131nda memleketimizde (Amerika’da) bulunan ku\u015flar\u0131n \u00e7o\u011fu s\u00fcr\u00fcler halinde g\u00fcneye g\u00f6\u00e7 eder. Bu ku\u015flar yolculuklar\u0131 esnas\u0131nda engin denizler \u00fczerinde a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 bin mil kadar bir mesafe Al\u0131rlar. Fakat hi\u00e7bir zaman yollar\u0131n\u0131 \u015fa\u015f\u0131rmazlar. Posta g\u00fcvercini, kendisine kapal\u0131 bir kutu i\u00e7inde yapt\u0131r\u0131lan uzun yolculuk esnas\u0131nda tepesi \u00fczerindeki yeni yeni seslerden bunal\u0131p \u015fa\u015fk\u0131na d\u00f6n\u00fcnce bir m\u00fcddet tur att\u0131ktan sonra hi\u00e7 \u015fa\u015f\u0131rmadan vatan\u0131na do\u011fru y\u00f6nelir. Esen r\u00fczgar, a\u011fa\u00e7lar\u0131 ve dallar\u0131 ne kadar kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131rsa kar\u0131\u015ft\u0131rs\u0131n, ar\u0131, maharetle kovan\u0131n\u0131 bulur. B\u00fct\u00fcn bunlar g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen delillerdir.<\/p>\n

Meskene d\u00f6n\u00fc\u015f duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 insanda zay\u0131ft\u0131r. Fakat o, bu alandaki eksikli\u011fini birtak\u0131m aletlerle yapar. Demek ki biz b\u00f6yle bir i\u00e7g\u00fcd\u00fcye muhtac\u0131z, fakat akl\u0131m\u0131z bu ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r. Halbuki nice mikroskobik g\u00f6zlere sahiptir. \u015eahin, kartal, akbaba gibi y\u0131rt\u0131c\u0131 ku\u015flar\u0131n teleskopik bir g\u00f6z ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 \u015f\u00fcphesizdir. \u0130nsan bu konuda da mekanik aletleriyle \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan icat etti\u011fi teleskop sayesinde, g\u00f6rme kuvvetinin ancak iki milyon defa art\u0131r\u0131lmas\u0131 halinde g\u00f6rebilece\u011fi y\u0131ld\u0131z k\u00fcmelerini seyretmektedir. Yine o, elektron mikroskobu yard\u0131m\u0131yla \u00e7\u0131plak g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclmeyecek bir bakteriyi g\u00f6rebilir.<\/p>\n

\u0130htiyar at\u0131n\u0131z\u0131 tek ba\u015f\u0131na b\u0131rakacak olursan\u0131z, karanl\u0131k ne kadar koyu olursa olsun, yolunu bulacakt\u0131r. At, karanl\u0131kta net olmasa da g\u00f6rebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, yolun yayd\u0131\u011f\u0131 k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00f6tesi rengin \u0131\u015f\u0131nlar\u0131ndan az da olsa faydalanan g\u00f6zleri sayesinde yol ile iki taraf\u0131n \u0131s\u0131 derecesindeki fark\u0131 hisseder. Bayku\u015f, gece karanl\u0131\u011f\u0131 ne kadar koyu olursa olsun, serin otlar \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcyen s\u0131cak kanl\u0131 fareyi fark eder. Biz insanlar ise \u0131\u015f\u0131k dedi\u011fimiz demette radyasyon olay\u0131n\u0131 icat ederek geceyi g\u00fcnd\u00fcze \u00e7evirebiliyoruz.<\/p>\n

\u0130\u015f\u00e7i ar\u0131lar peteklerinde \u00fcremek i\u00e7in de\u011fi\u015fik hacimli h\u00fccreler yaparlar. K\u00fc\u00e7\u00fck h\u00fccreleri yeni do\u011facak i\u015f\u00e7i ar\u0131lara, b\u00fcy\u00fckleri de erkek ar\u0131lara ay\u0131r\u0131rlar. \u00c0yr\u0131ca m\u00fcstakbel krali\u00e7eler (ar\u0131 beyi) i\u00e7in de \u00f6zel h\u00fccreler haz\u0131rlarlar. Krali\u00e7e, d\u00f6llenmemi\u015f yumurtalar\u0131 erkek ar\u0131lara tahsis edilen h\u00fccrelere, d\u00f6llenmi\u015f yumurtalar\u0131 da yeni do\u011facak di\u015fi i\u015f\u00e7iler ve m\u00fcstakbel krali\u00e7eler i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f m\u00fcnasip h\u00fccrelere yerle\u015ftirir. De\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011fram\u0131\u015f olan i\u015f\u00e7i ar\u0131lar yeni ar\u0131 neslinin geli\u015fini uzun zaman beklerken ar\u0131 yavrular\u0131n\u0131n (kurt\u00e7uklar\u0131n) beslenmeleri i\u00e7in gereken haz\u0131rl\u0131klar\u0131 da yaparlar. Yavrular, ilk \u00f6nce, bal ve \u00e7i\u00e7ek tozundan haz\u0131rlanm\u0131\u015f lokmalar ve i\u015f\u00e7i ar\u0131lar\u0131n ba\u015flar\u0131ndaki bezeden \u00e7\u0131kan s\u00fct koyulu\u011funda besleyici bir s\u0131v\u0131 ile beslenirler. Fakat erkek ve di\u015fi ar\u0131 yavrular\u0131n\u0131n geli\u015fmesine ba\u011fl\u0131 olarak, belirli bir devreden sonra, bal\u0131n \u00e7i\u011fnenmesi ve \u00f6n sindirim i\u015finden vazge\u00e7ilir ve bu andan itibaren sadece bal ve \u00e7i\u00e7ek tozu verilir. Bu \u015fekilde beslenen di\u015fi ar\u0131 yavrular\u0131 i\u015f\u00e7i ar\u0131lar olur. Krali\u00e7e h\u00fccrelerinde bulunan di\u015fi yavrulara gelince; bunlara \u00e7i\u011fnenmi\u015f ve \u00f6n sindirime u\u011fram\u0131\u015f besinlerin verilmesine devam edilir. B\u00f6yle \u00f6zel bir \u015fekilde bak\u0131m g\u00f6ren yavrular krali\u00e7e ar\u0131lar olur ve d\u00f6llenmi\u015f yumurtalar\u0131 yaln\u0131z bu krali\u00e7e ar\u0131lar verir.<\/p>\n

Buraya kadar s\u00f6zkonusu etti\u011fimiz ar\u0131lar\u0131n \u00fcreme \u015fekli peteklerde hususi h\u00fccrelerin bulunu\u015funa ve bu h\u00fccrelere has yumurtalar\u0131n konulu\u015funa ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca g\u0131day\u0131 de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in ona esrarengiz bir tesir yapmak bahis konusudur. B\u00fct\u00fcn bunlar belirli s\u00fcreler i\u00e7inde beklemeyi \u00e7e\u015fitli elemanlar\u0131 ve hadiseleri birbirinden ay\u0131rd etmeyi, verilen g\u0131dan\u0131n do\u011furdu\u011fu tesir safhalar\u0131n\u0131 takip etmeyi gerektirir. B\u00f6ylesi de\u011fi\u015fiklikler, \u00f6zellikle bir topluluk hayat\u0131na tatbik edilmekte ve onun varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in zaruri g\u00f6r\u00fclmektedir. Bunun i\u00e7in gerekli olan bilgi ve maharet mutlaka ar\u0131lar\u0131n toplum halindeki ya\u015fay\u0131\u015flar\u0131 ba\u015flad\u0131ktan sonra te\u015fekk\u00fcl etmi\u015ftir. Fakat ar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 ve hayat\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in bu b\u00fcy\u00fck bilgi ve maharetin do\u011fu\u015ftan mevcut olmas\u0131 zaruri de\u011fildir. O halde \u00f6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, belirli \u015fartlar alt\u0131nda g\u0131dan\u0131n g\u00f6sterece\u011fi tesirleri bilmekte ar\u0131 insan\u0131 bile ge\u00e7mi\u015ftir. Koklama ve i\u015fitme duygular\u0131:<\/p>\n

K\u00f6pek, ge\u00e7mekte olan hayvan\u0131 bakmadan hissedebilir. \u0130nsan, zay\u0131f olan koklama duyusunu kuvvetlendirecek herhangi bir cihaz hen\u00fcz icat edememi\u015ftir. Hatta biz koklama duyumuzun mesafesini uzatma \u00e7arelerini ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in i\u015fe nereden ba\u015flayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bile kestiremiyoruz. Fakat bizim bu duyumuz, zay\u0131f olmas\u0131na ra\u011fmen, son derece k\u00fc\u00e7\u00fck, mikroskobik zerreleri te\u015fhis edebilecek kadar bir keskinli\u011fe sahiptir. Acaba ayn\u0131 korkuyu hepimiz Ayn\u0131 \u015fekilde mi hissederiz? \u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki her birimizin ald\u0131\u011f\u0131 tesir ayn\u0131 olmuyor. Tat her birimizde farkl\u0131 bir tatma duyusu meydana getirmektedir. \u0130\u015fin Hayret edilecek bir y\u00f6n\u00fc de duyumlar\u0131n b\u00f6yle farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermesinde irsi yetin ehemmiyetidir.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn hayvanlar i\u015fitir. Hayvanlar\u0131n duyabildi\u011fi seslerin bir\u00e7o\u011fu bizim duyabilece\u011fimiz titre\u015fim s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. \u00d6yle ince ve hafif sesler vard\u0131r ki bizim s\u0131n\u0131rl\u0131 i\u015fitme duyumuzun kat kat \u00fcst\u00fcnde kal\u0131r. Fakat insan, icat etti\u011fi cihazlar sayesinde, kilometrelerce uzakta y\u00fcr\u00fcyen bir sine\u011fin sesini kulak kep\u00e7esinin \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcyormu\u015f gibi duyabilmektedir. \u0130nsan buna benzer cihazlarla g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n tesirini bile tespit etmi\u015ftir.<\/p>\n

\u00d6r\u00fcmcekler, bal\u0131klar, kelebekler…<\/p>\n

Su \u00f6r\u00fcmceklerinden biri, kendisi i\u00e7in, \u00f6r\u00fcmcek a\u011f\u0131 ipli\u011finden balon \u015feklinde yuva yapar ve onu suyun alt\u0131nda bir yere ba\u011flar. Sonra su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kar ve gayet ince bir ustal\u0131kla v\u00fccudunun alt\u0131ndaki k\u0131llar aras\u0131nda bir hava kabarc\u0131\u011f\u0131 saklayarak suyun i\u00e7ine dalar. Hava kabarc\u0131\u011f\u0131n\u0131 yuvas\u0131n\u0131n alt\u0131na b\u0131rak\u0131r. Bu i\u015fi defalarca tekrar eder, nihayet balon bi\u00e7imindeki yuva \u015fi\u015fince i\u00e7ine girip yavrular. \u015eu \u00f6r\u00fcmce\u011fi, bu balon i\u00e7inde hava cereyanlar\u0131ndan emin olarak yavrular\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fct\u00fcr. Burada dokuma, m\u00fchendislik, in\u015fa ve havac\u0131l\u0131k ilimlerinin bir sentezi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmi\u015f bulunuyoruz.<\/p>\n

Yavru halindeki “som” bal\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarca denizde ya\u015far. Fakat birg\u00fcn gelir do\u011fdu\u011fu nehre d\u00f6ner. \u0130\u015fin enteresan taraf\u0131 “som” bal\u0131\u011f\u0131n\u0131n, i\u00e7inde do\u011fdu\u011fu nehir kolunun b\u00fcy\u00fck nehirle birle\u015fti\u011fi yerden i\u00e7e do\u011fru girmesidir. Belki bu nehrin iki taraf\u0131nda bulunan iki Amerikan eyaletinden birinde kanunlar kesin, di\u011ferinde gev\u015fektir, fakat kanunlar, nehrin sadece bir k\u0131y\u0131s\u0131n\u0131 tercih etti\u011fini s\u00f6yleyebilece\u011fimiz som bal\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re mutlak manada kesindir. Peki, bu bal\u0131\u011f\u0131 o kadar ince ve titiz hesaplarla do\u011fum yerine d\u00f6nd\u00fcren \u015fey nedir? Do\u011fdu\u011fu yer istikametinde y\u00fczmekte olan som bal\u0131\u011f\u0131 nehrin ba\u015fka bir koluna nakledilse yanl\u0131\u015f yolda oldu\u011funu fark eder ve ana nehre ula\u015ft\u0131ktan sonra yolunu de\u011fi\u015ftirerek as\u0131l gidece\u011fi yere y\u00f6nelir.<\/p>\n

Bu konuda \u00e7\u00f6z\u00fcm bekleyen daha g\u00fc\u00e7 bir bilmece vard\u0131r; yukar\u0131da anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z hareketin tan\u0131 aksini yapan y\u0131lan bal\u0131klar\u0131n\u0131n maceras\u0131. Bu Hayret verici yarat\u0131klar, olgunluk \u00e7a\u011f\u0131na eri\u015fince, bulunduklar\u0131 \u00e7e\u015fitli g\u00f6l ve nehirlerden g\u00f6\u00e7 etmeye ba\u015flar. S\u00f6z gelimi Avrupa’da bulunan y\u0131lan bal\u0131klar\u0131 denizde binlerce kilometre seyrettikten sonra, hepsi de Bermudan\u0131n g\u00fcney a\u00e7\u0131klar\u0131ndaki dipsiz derinliklere gider. Burada yavrulad\u0131ktan sonra \u00f6l\u00fcr. Yavru bal\u0131klar, engin denizin ortas\u0131nda hi\u00e7bir \u015feyden haberi olmayan o hayvanlar da yolculu\u011fa \u00e7\u0131kar. \u00d6lm\u00fc\u015f annelerinin geli\u015f yolunu bularak onlar\u0131n geldikleri sahile var\u0131rlar. Orada da kalmayarak eskiden annelerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 nehri, g\u00f6l\u00fc veya su birikintisini bulurlar. B\u00f6ylece suyun her bir zerresi y\u0131lan bal\u0131\u011f\u0131yla tan\u0131\u015fm\u0131\u015f olur. D\u00fc\u015f\u00fcnelim ki, bu hayvan buraya gelebilmek i\u00e7in en kuvvet!i ak\u0131nt\u0131lara g\u00f6\u011f\u00fcs germi\u015f, b\u00fct\u00fcn deniz kabarmalar\u0131 ve kas\u0131rgalar\u0131na mukavemet g\u00f6stermi\u015f ve bir\u00e7ok azg\u0131n dalgalarla bo\u011fu\u015farak onlar\u0131 yenmi\u015ftir. \u015eimdi art\u0131k geli\u015febilir. Nihayet birg\u00fcn olgunluk \u00e7a\u011f\u0131na gelince gizli bir kuvvet onu d\u00f6nmeye, geldi\u011fi yere do\u011fru tekrar yola \u00e7\u0131kmaya sevk eder.<\/p>\n

O halde y\u0131lan bal\u0131\u011f\u0131na b\u00f6yle y\u00f6n veren kuvvet nereden do\u011fmaktad\u0131r? \u015eimdiye kadar hi\u00e7bir Amerikan y\u0131lan bal\u0131\u011f\u0131 Avrupa sular\u0131nda yakalanmad\u0131\u011f\u0131 gibi hi\u00e7bir Avrupa y\u0131lan bala\u011f\u0131na da Amerika sular\u0131nda rastlanamam\u0131\u015ft\u0131r. Tabiat Avrupa y\u0131lan bala\u011f\u0131n\u0131n geli\u015fmesini di\u011ferlerine nispetle bir veya birka\u00e7 y\u0131l daha geciktirmi\u015ftir ki y\u00fcr\u00fcyece\u011fi uzun mesafe i\u00e7in gerekli kuvveti kazanm\u0131\u015f olsun.<\/p>\n

Ne dersiniz, maddenin en k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7alar\u0131, atomlar ve molek\u00fcller, y\u0131lan bal\u0131\u011f\u0131n\u0131 te\u015fkil etmek i\u00e7in bir araya geldiklerinde, bunlarda bir y\u00f6n verme \u015fuuru ve icra i\u00e7in gerekli bir irade g\u00fcc\u00fc m\u00fc do\u011fmaktad\u0131r, acaba?<\/p>\n

R\u00fczgar\u0131n di\u015fi bir kelebe\u011fi \u00fcst kattaki odan\u0131z\u0131n penceresinden i\u00e7eriye att\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Di\u015fi kelebek hemen gizli bir i\u015faretle erke\u011fine haber verir. Erkek kelebek ne kadar uzakta bulunursa bulunsun bu i\u015fareti Al\u0131r ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verir. Siz bu iki kelebe\u011fi \u015fa\u015f\u0131rtmak i\u00e7in ne yapsan\u0131z faydas\u0131zd\u0131r.<\/p>\n

Acaba bu \u00e7elimsiz ve c\u0131l\u0131z yarat\u0131\u011f\u0131n verici ve radyo istasyonu ve erke\u011finin de antenli bir al\u0131c\u0131 radyosu mu vard\u0131r, yoksa di\u015fisi, havay\u0131 titre\u015ftiriyor da \u00f6teki bu titre\u015fimleri mi al\u0131yor?<\/p>\n

Biz bug\u00fcn, uzakta bulunan bir kimse ile b\u00f6yle bir m\u00fcnasebet kurabilecek kudreti elde etmek i\u00e7in pek hassas cihazlara ba\u015fvurmak mecburiyetindeyiz. Birg\u00fcn gelecektir ki delikanl\u0131, hi\u00e7bir mekanik cihaz kullanmadan, uzak mesafelerdeki dostuna seslenecek ve ondan cevap alabilecektir, bunlara hi\u00e7bir engel mani olamayacakt\u0131r.<\/p>\n

Telefon ve radyo (telsiz) pek m\u00fckemmel iki cihazd\u0131r. Her ikisi de uzakta bulunan kimselerle \u00e7abuk temas kurmay\u0131 sa\u011flar. Fakat bunlar\u0131 kullanabilmek i\u00e7in tel \u015febekesine ve belirli makinaya ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Bu bak\u0131mdan kelebek bizden \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. Ne var ki onu k\u0131skanmaya hakk\u0131m\u0131z yoktur. Biz insanlar da akl\u0131m\u0131z\u0131 kullanmal\u0131 ve ferd\u00ee bir telsiz sistemi ke\u015ffetmeliyiz. Ancak o zamand\u0131r ki biz de telepati sahibi olaca\u011f\u0131z.<\/p>\n

Bitkiler, d\u00f6llenmeyi sa\u011flamak ve dolay\u0131s\u0131yle varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in baz\u0131 arac\u0131lar kullanmas\u0131n\u0131 ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131r. Yapt\u0131klar\u0131 \u0130\u015ften habersiz olan bu arac\u0131lar bir \u00e7i\u00e7ekten di\u011ferine \u00e7i\u00e7ek tozu ta\u015f\u0131yan b\u00f6cekler, r\u00fczgar, tohumlar\u0131 o \u00e7i\u00e7ekten bu \u00e7i\u00e7e\u011fe ta\u015f\u0131yan u\u00e7ar y\u00fcr\u00fcr. Nihayet bitkiler insan\u0131, o y\u00fcce mahluku da tuza\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130nsan, do\u011frusu, tabiat\u0131 g\u00fczelle\u015ftirmi\u015f, tabiat da onu bol bol m\u00fckafatland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat insan \u00e7ok \u00fcreyen bir mahluktur, bu sebeple de ziraata ba\u015fvurmak mecburiyetinde kalm\u0131\u015ft\u0131r. O, tohum ekmeye, ekini yeti\u015ftirip bi\u00e7meye, depolamaya, ayr\u0131ca bitkileri geli\u015ftirmeye, a\u015f\u0131lamaya ve g\u00fcbrelemeye mecburdur. E\u011fer insan bu i\u015flemi ihmal edecek olursa a\u00e7 kal\u0131r. B\u00f6ylelikle medeniyet y\u0131k\u0131l\u0131r, yery\u00fcz\u00fc tekrar ilk haline d\u00f6ner.<\/p>\n

Hen\u00fcz yavru halinde iken yuvalar\u0131ndan Al\u0131nan ku\u015flar, b\u00fcy\u00fcd\u00fckleri zaman kendi familyalar\u0131n\u0131n tipinde yuva yaparlar. \u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, nesilden nesle intikal eden gelenekler \u00e7ok eski ve derin temellere sahiptir. Acaba b\u00fct\u00fcn bu i\u015fler bir tesad\u00fcf eseri mi, yoksa hikmetli bir varl\u0131\u011f\u0131n yaratmas\u0131 mahsul\u00fc m\u00fcd\u00fcr? Bir k\u0131sm\u0131ndan s\u00f6z etti\u011fimiz, hayvanlara ait bu kudret ve imkanlar, “i\u00e7g\u00fcd\u00fc” diye isimlendirdi\u011fimiz ve nesilden nesile ge\u00e7en (irs\u00ee) bir gelene\u011fin kuvvetinin belirtileridir. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her k\u00f6\u015fesini i\u015fgal eden bunca canl\u0131 i\u00e7inde, insanda oldu\u011fu gibi, ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme ve netice \u00e7\u0131karma kudretine sahip bulunan hi\u00e7bir varl\u0131k yoktur. Canl\u0131lar d\u00fcnyas\u0131nda \u00e7evre \u015fartlar\u0131na uyma sayesinde hayata devam etmek vard\u0131r, bunun yan\u0131nda \u015fartlara uymada \u00e7ok ‘ileri gidildi\u011fi takdirde yok olmak tehlikesi de s\u00f6zkonusudur. Fakat sadece insand\u0131r ki rakam bilgisi ve matematik zek\u00e2s\u0131 ilerleyebilmi\u015ftir. B\u00f6ceklerden biri ayaklar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 bilecek olsa bile kendi familyas\u0131ndan iki b\u00f6ce\u011fin ayak say\u0131s\u0131n\u0131 bilme imkan\u0131na sahip olamayacakt\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu, ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme kudretine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Istakoz gibi bir\u00e7ok hayvan vard\u0131r ki, s\u00f6zgelimi, pen\u00e7elerinden birini kaybedecek olsa v\u00fccudundan par\u00e7a koptu\u011funu farkeder, h\u00fccrelerini \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak ve bakiye unsurlar\u0131ndan faydalanmak suretiyle hemen kaybolan organ\u0131 yerine getirmeye koyulur. Organ tam olarak yerine gelince h\u00fccrelerin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 durur, \u00e7\u00fcnk\u00fc h\u00fccreler, bilinmeyen bir yolla i\u015fi b\u0131rakma zaman\u0131n\u0131n geldi\u011fini anlar.<\/p>\n

Tatl\u0131 su polipi ikiye ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman, bu par\u00e7alardan biri yoluyla yeniden te\u015fekk\u00fcl etme imkan\u0131n\u0131 bulur. Solucan\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 kesecek olursan\u0131z hemen yeni bir ba\u015f imal etti\u011fini g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Biz insanlar da yaralar\u0131m\u0131z\u0131 iyile\u015ftirme imkan\u0131na sahibiz. Fakat operat\u00f6r -ger\u00e7ekten olabilecekse- h\u00fccreleri harekete ge\u00e7irip de yeni yeni kollar, t\u0131rnaklar… Ve sinirler elde etme imkan\u0131na ne zaman kavu\u015facaklard\u0131r?<\/p>\n

Burada “yeniden yaratma” bilmecesine bir par\u00e7a \u0131\u015f\u0131k tutan m\u00fcthi\u015f bir ger\u00e7ek vard\u0131r: H\u00fccreler ilk geli\u015fimi s\u0131ras\u0131nda b\u00f6l\u00fcnecek olursa, b\u00f6l\u00fcnen her par\u00e7a tam bir canl\u0131 meydana getirme kudretine sahip olmaktad\u0131r. O halde ilk h\u00fccre iki ayr\u0131 par\u00e7aya ayr\u0131l\u0131rsa her bir par\u00e7adan ayr\u0131 ayr\u0131 fertler olu\u015fur. \u0130kizlerin birbirine benzemesi bu olayla izah edilebilir. Fakat hadiseden daha \u00f6nemli bir netice \u00e7\u0131karmal\u0131y\u0131z: Demek ki ba\u015flang\u0131\u00e7ta mevcut olan her h\u00fccre b\u00fct\u00fcn ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla t\u00fcr\u00fcn\u00fcn tam bir ferdi olabilmektedir. O halde hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yok ki sen her h\u00fccre ve dokuda aynen sensin.<\/p>\n

Palamut a\u011fac\u0131n\u0131n yemi\u015fi yere d\u00fc\u015fer, sert, kahve rengi kabu\u011fu onu korur, toprak i\u00e7inde \u00e7ukurlardan birine yuvarlan\u0131r. ilkbahar geldi mi yemi\u015fin i\u00e7indeki \u00f6z dirilir, kabuk yar\u0131l\u0131r; i\u00e7inde genlerin saklad\u0131\u011f\u0131 yumurta bi\u00e7imindeki \u00f6zden bir yemek ziyafeti haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Palamut yemi\u015fi topra\u011fa k\u00f6k salar, \u0130\u015fte size bir filiz, taze bir fidan ve birka\u00e7 y\u0131l sonra bir palamut a\u011fac\u0131 daha. Genleri bulunduran pala mat yemi\u015finin \u00f6z\u00fc, bu tomurcuk milyarlarca defa \u00e7o\u011falm\u0131\u015f ve dallar\u0131, g\u00f6vdesi, yapraklar\u0131 ve meyvesiyle yeni bir a\u011fa\u00e7 meydana getirmi\u015ftir, her taraf\u0131yla, zaman\u0131nda meyvesi oldu\u011fu pala muta benzeyen bir a\u011fa\u00e7. Y\u00fczlerce y\u0131l say\u0131lmayacak kadar \u00e7ok palamut yemi\u015flerinde ayn\u0131 atom d\u00fczeni mevcuttur. Belki \u00fc\u00e7 milyon y\u0131l \u00f6nce palamut a\u011fac\u0131n\u0131 meydana getiren bir d\u00fczen.<\/p>\n

Her h\u00fccre, hangi canl\u0131da bulunursa bulunsun, bir et par\u00e7as\u0131 olabilmesi i\u00e7in kendisine bi\u00e7im vermesi veya hemen eskiyi veren cildin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 te\u015fkil edebilmesi i\u00e7in kendisini kurban etmesi gereklidir. Yine h\u00fccre di\u015flerdeki mine tabakas\u0131n\u0131 olu\u015fturmaya, g\u00f6zdeki saydam s\u0131v\u0131y\u0131 meydana getirmeye ve mesela burunla kula\u011f\u0131n olu\u015fumunda vazife almaya mecburdur. Ayn\u0131 zamanda herbir h\u00fccre, vazifesini yerine getirebilmesi i\u00e7in gerekli form ve \u00f6zellikleri elde etmelidir.<\/p>\n

Herhangi bir h\u00fccrenin sa\u011f veya sol eli bulunabilece\u011fini tasarlamam\u0131z pek g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Fakat \u015fu bir ger\u00e7ektir ki, h\u00fccrelerden biri sa\u011f kula\u011f\u0131n bir par\u00e7as\u0131n\u0131 te\u015fkil ederken di\u011feri de sol kula\u011f\u0131n bir c\u00fcz\u00fc oluverir. Kimyevi \u00f6zellikleri bak\u0131m\u0131ndan birbirinin ayn\u0131 olan baz\u0131 kristallerin, g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131 sola, di\u011ferlerinin de sa\u011fa sapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. B\u00f6yle bir \u00f6zelli\u011fin h\u00fccrelerde de mevcut olmas\u0131 muhtemeldir. \u00c7\u00fcnk\u00fc h\u00fccreler, kendilerine has ve ger\u00e7ekten isabetli bir mekanda bulunduklar\u0131 takdirde, \u00f6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, ya sa\u011f veya sol kula\u011f\u0131n bir par\u00e7as\u0131n\u0131 te\u015fkil eder. Kulaklar\u0131n\u0131z ba\u015f\u0131n\u0131zda ayn\u0131 hizadad\u0131r ve mesela a\u011fustos b\u00f6ce\u011finde oldu\u011fu gibi dirse\u011fin \u00fcst\u00fcnde de\u011fildir. Kulaklarda birbirine ters d\u00fc\u015fen girinti ve \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lar vard\u0131r. iki kulak birbirine o kadar benzer ki birini \u00f6tekinden ay\u0131rd etmek son derece g\u00fc\u00e7t\u00fcr.<\/p>\n

Y\u00fcz binlerce h\u00fccre en do\u011fru i\u015fi en m\u00fcnasip zamanda ve en uygun yerde yapmaya mecbur edilmi\u015f gibidir.<\/p>\n

Baz\u0131 kar\u0131ncalar, i\u00e7g\u00fcd\u00fcn\u00fcn veya d\u00fc\u015f\u00fcncenin -hangisi ho\u015funuza giderse onu tercih ediniz- sevkiyle, g\u0131das\u0131n\u0131 temin etmek i\u00e7in, “mantar tarlalar\u0131” diyebilece\u011fimiz yerlerde besin olarak mantar yeti\u015ftirirler. Bu kar\u0131ncalar ayn\u0131 zamanda g\u00fcl biti ve t\u0131rt\u0131l gibi k\u00fc\u00e7\u00fck b\u00f6cekleri avlar. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck yarat\u0131klar kar\u0131ncalar\u0131n sa\u011fmal inekleri ve ke\u00e7ileri gibidir. Kar\u0131ncalar bunlardan bala benzer belirli bir su alarak beslenirler.<\/p>\n

Kar\u0131ncalar di\u011fer baz\u0131 kar\u0131ncalar\u0131 esir alarak i\u015flerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131rlar. Baz\u0131 kar\u0131ncalar da yuva yaparken bitki yapraklar\u0131n\u0131 arzu edilen ebada uygun olarak keserler. i\u015f\u00e7i kar\u0131ncalar yuvan\u0131n etraf\u0131n\u0131 d\u00fczene koyarken bu i\u015f i\u00e7in yavru kar\u0131ncalar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc -ipekb\u00f6ce\u011fi gibi- ipek iplik salg\u0131layan bu yavrular yuvan\u0131n etraf\u0131n\u0131 beraberce \u00f6rerler. \u00c7o\u011fu defa yavru kar\u0131nca kendisi i\u00e7in bir yuva (koza) yapmaya f\u0131rsat bulamaz, fakat bununla beraber o, topluma hizmet etmi\u015f olur!<\/p>\n

Kar\u0131ncay\u0131 olu\u015fturan cans\u0131z atomlar ve molek\u00fcller bu kadar karma\u015f\u0131k i\u015flerin i\u00e7inden nas\u0131l \u00e7\u0131kabiliyor?<\/p>\n

\u015e\u00fcphe etmemelidir ki b\u00fct\u00fcn bu i\u015fleri yaparken kar\u0131ncaya yol g\u00f6steren bir Yarat\u0131c\u0131 vard\u0131r.”<\/p>\n

Evet… Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz ona ve k\u00fc\u00e7\u00fck-b\u00fcy\u00fck di\u011fer t\u00fcm yarat\u0131klara yol g\u00f6steren bir yarat\u0131c\u0131 vard\u0131r. Ve o yarat\u0131c\u0131 “Rabbinin y\u00fcce ad\u0131n\u0131 takdis et. O yaratt\u0131, d\u00fczene koydu. O, her\u015feyi \u00f6l\u00e7\u00fcyle yap\u0131p do\u011fru yolu g\u00f6stermi\u015ftir.”<\/p>\n

Bu bilginin s\u00f6zlerinden aktard\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu pasajlar insanlar\u0131n bitkiler, b\u00f6cekler, ku\u015flar ve hayvanlar d\u00fcnyas\u0131nda tesbit ettiklerinin sadece bir k\u0131sm\u0131d\u0131r. Bunlar\u0131n \u00f6tesinde daha y\u0131\u011f\u0131nlarca ger\u00e7ekler bulunmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bunlar\u0131n hepsi de y\u00fcce Allah’\u0131n: “O yaratt\u0131, d\u00fczene koydu. O her\u015feyi \u00f6l\u00e7\u00fcyle yap\u0131p do\u011fru yolu g\u00f6stermi\u015ftir.” s\u00f6z\u00fcn\u00fcn geni\u015f anlam\u0131ndan sadece bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc dile getirmektedir. G\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcndeki bu varl\u0131\u011f\u0131n ne yaz\u0131k ki, ancak pek az bir k\u0131sm\u0131n\u0131 tan\u0131yor, biliyoruz. Bu varl\u0131klar\u0131n \u00f6tesinde gayb alemi yer almaktad\u0131r. Gayb ile ilgili d\u00fcnyay\u0131 da ancak y\u00fcce Allah’\u0131n bize bildirdi\u011fi kadar\u0131 ile; zay\u0131f olan be\u015feri yap\u0131m\u0131z\u0131n kald\u0131rabilece\u011fi kadar\u0131 ile tan\u0131yabiliyoruz.<\/p>\n

Koca evrenin sayfas\u0131ndan Al\u0131nan bu geni\u015f kapsaml\u0131 ifadeden, kainat\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda yank\u0131lanan takdis \u00e7\u0131nlamalar\u0131ndan, evrenin en \u00fccra k\u00f6\u015felerinin bile bu yank\u0131ya kar\u015f\u0131l\u0131k vermesinden sonra kendisine g\u00f6re y\u00fckl\u00fc mesaj\u0131 ve anlam\u0131 bulunan bitki hayat\u0131na ili\u015fkin bir dokunu\u015f yer almaktad\u0131r:<\/p>\n

“O, ye\u015filler bitirmi\u015ftir. Sonra da onlar\u0131 siyah bir \u00e7\u00f6pe \u00e7evirmi\u015ftir.”<\/p>\n

Ye\u015fillik, her t\u00fcrl\u00fc bitkiyi kapsamaktad\u0131r. Hi\u00e7bir bitki yoktur ki Allah’\u0131n yarat\u0131klar\u0131ndan birine yaramas\u0131n. Yani buradaki ye\u015fillik hayvanlar\u0131n otlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7ay\u0131rlar\u0131n \u00f6tesinde bir anlam ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah bu d\u00fcnyay\u0131 yaratm\u0131\u015f ve burada ya\u015fayan her canl\u0131n\u0131n g\u0131das\u0131n\u0131 da temin etmi\u015ftir. isterse bu yarat\u0131k topra\u011f\u0131n \u00fczerinde dola\u015fs\u0131n, ister yerin i\u00e7inde ya\u015fas\u0131n isterse havada u\u00e7sun farketmez.<\/p>\n

Bitkiler ilk \u00f6nce yemye\u015fil olarak boy verir. Sonra sarar\u0131p solarak kupkuru bir hale gelir. Bitki, hem yemye\u015fil iken hem de kupkuru hale geldikten sonra yiyecek olarak kullan\u0131l\u0131r. Yaratan ve d\u00fczenleyen, takdir edip yol g\u00f6sterenin dilemesi ile her iki halde de bu bitkiler i\u015fe yaramaktad\u0131r.<\/p>\n

Burada bitkilerin hayat\u0131na de\u011finilmesi, gizliden gizliye \u015fu ger\u00e7e\u011fi \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rmaktad\u0131r: Her ekinin bir hasad\u0131, her canl\u0131n\u0131n mutlaka bir sonu vard\u0131r. Bu dokunu\u015f, d\u00fcnya hayat\u0131 ile ahiret hayat\u0131ndan s\u00f6z eden konunun i\u00e7eri\u011fi ile b\u00fct\u00fcnle\u015fmektedir… “Fakat siz \u015fu yak\u0131n hayat\u0131 tercih ediyorsunuz. Oysa ahiret daha iyi ve daha kal\u0131c\u0131d\u0131r.” D\u00fcnya hayat\u0131 t\u0131pk\u0131 bu Ye\u015fillik gibidir. Sonra eriyip kupkuru hale gelen ot gibidir. Ahiret hayat\u0131 ise sonsuza dek kal\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde ele Al\u0131nan bu ger\u00e7ekler, koca evrenin sayfas\u0131ndan Al\u0131nan ve derin anlamlar ta\u015f\u0131yan bu giri\u015ften sonra bu varl\u0131k alemi ve bu alemdeki yarat\u0131klarla temasa ge\u00e7mektedir. Hem de bu g\u00fczel sunu\u015f ve sergileni\u015f i\u00e7inde. Zaten bu c\u00fczdeki surelerin tamam\u0131 bu t\u00fcrden bir \u00e7er\u00e7eveye oturmaktad\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7eve, ayetlerin havas\u0131 g\u00f6lgesi ve vurgular\u0131 ile ger\u00e7ek bir uyum sergilemektedir. Tam bir ahenk i\u00e7ine girmektedir.<\/p>\n

Bundan sonra Hz. Peygambere ve O’nun arkas\u0131ndaki \u00fcmmetine b\u00fcy\u00fck m\u00fcjde yer al\u0131yor:<\/p>\n

6- Ey Muhammed! Sana Kur’an’\u0131 biz okutaca\u011f\u0131z ve asla unutmayacaks\u0131n.<\/p>\n

7- Yaln\u0131z Allah’\u0131n diledi\u011fi ba\u015fka. O a\u00e7\u0131\u011f\u0131 da bilir gizliyi de.<\/p>\n

8- Seni en kolay yolu tutma\u011fa muvaffak edece\u011fiz.<\/p>\n

9- O halde hat\u0131rlatmak fayda verirse hat\u0131rlat.<\/strong><\/p>\n

Burada m\u00fcjde Kur’ana Kerimin ezberlenmesi ve haf\u0131zada tutulmas\u0131 i\u00e7in gereken \u00e7aba ve yorgunlu\u011fun Hz. Peygamberin boynundan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ile ba\u015fl\u0131yor: “Ey Muhammed! Sana Kur’an’\u0131 biz okutaca\u011f\u0131z ve asla unutmayacaks\u0131n.” Peygamberin g\u00f6revi sadece okumakt\u0131r. Onu Rabbinden almakt\u0131r. Bundan sonra onu kalbe yerle\u015ftirecek ve O’nun okuttu\u011funun unutulmamas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak olan Rabb indir. Rabbi bu konuda O’na teminat vermektedir.<\/p>\n

Bu Hz. Peygamberi bu y\u00fcce, g\u00fczel Kur’an konusunda rahatlat\u0131p huzura kavu\u015fturan b\u00fct\u00fcn bir kalbiyle sevdi\u011fi Kur’an konusundaki endi\u015felerini silip s\u00fcp\u00fcren bir m\u00fcjdedir. Daha \u00f6nceleri Hz. Peygamber g\u00f6nl\u00fcnden gelen bir sevgi ile O’nu koruma bilinci ve arzusuyla ve bu konudaki b\u00fcy\u00fck sorumlulu\u011fuyla heyecana kap\u0131l\u0131yor, Hz. Cebrail O’nu bir ayet getirdi\u011finde hemen onu defalarca tekrar ediyor, herhangi bir harfini unuturum endi\u015fesiyle Cebrail’in s\u00f6ylediklerini arkas\u0131ndan tekrarl\u0131yordu. Bu tutumu, g\u00f6nl\u00fcn\u00fc rahatlatan ve Rabbinin bu konuda kendisine teminat verdi\u011fini bildiren m\u00fcjdeler gelinceye kadar b\u00f6yle devam etmi\u015fti.<\/p>\n

Bu ayn\u0131 zamanda peygamberin izinden giden \u00fcmmeti i\u00e7in de bir m\u00fcjde idi. \u00dcmmet bu m\u00fcjde ile inan\u00e7 sistemi konusunda g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde olacakt\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sistemi g\u00f6nderen Allah’t\u0131. Peygamberin kalbinde O’nu koruyup teminat alt\u0131na alan O’ydu. Bu da y\u00fcce Allah’\u0131n kendi himayesini, bu dinin O’nun kat\u0131ndaki de\u011ferini ve bu dinin Allah’\u0131n terazisindeki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyordu.<\/p>\n

Kesin bir s\u00f6z\u00fcn verildi\u011fi veya \u015fa\u015fmaz bir ilkenin dile getirildi\u011fi her yerde oldu\u011fu gibi burada da Allah’\u0131n iradesinin \u00f6zg\u00fcr oldu\u011fu, herhangi bir kay\u0131tla s\u0131n\u0131rlanamayaca\u011f\u0131 ifade ediliyor. isterse bu kay\u0131t ve s\u0131n\u0131r ilahi iradenin verdi\u011fi s\u00f6zden, belirlendi\u011fi yasadan kaynaklans\u0131n. ilahi irade verilen s\u00f6ze ve belirlenen yasaya ra\u011fmen tam anlam\u0131yla \u00f6zg\u00fcrd\u00fcr. Kur’an-\u0131 Kerim her yerde bu ger\u00e7e\u011fi kafalar\u0131m\u0131za yerle\u015ftirmeye \u00f6zen g\u00f6stermektedir. Nitekim biz de Fizilal’de bu konuya zaman zaman de\u011findik. \u0130\u015fte buradaki ifade de ayn\u0131 ger\u00e7e\u011fe parmak basmaktad\u0131r:<\/p>\n

“Yaln\u0131z Allah’\u0131n diledi\u011fi ba\u015fka.” Bu, Hz. Peygambere Kur’an’\u0131 asla unutmayaca\u011f\u0131na dair verilen ger\u00e7ek s\u00f6z\u00fcn ard\u0131ndan ilahi iradenin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve enginli\u011fini ortaya koymak i\u00e7in s\u00f6zkonusu edilmi\u015ftir. B\u00f6ylece i\u015f yine de \u00f6zg\u00fcr iradenin denetiminde kalmaktad\u0131r. S\u00f6z verdi\u011fi konularda bile s\u00fcrekli olarak herkes bu mutlak iradeye y\u00f6nelecek, s\u00fcrekli g\u00f6z\u00fcn\u00fc ona dikecektir. Kalb Allah’\u0131n iste\u011fine, sonsuza kadar canl\u0131 ve diri bir \u015fekilde ba\u011fl\u0131 kalacakt\u0131r.<\/p>\n

“O a\u00e7\u0131\u011f\u0131 da bilir, gizliyi de bilir.” Sanki bu a\u00e7\u0131klama bu b\u00f6l\u00fcmde ge\u00e7en, koruma ve istisnan\u0131n bir sebebi niteli\u011findedir. Bunlar\u0131n hepsi bir hikmete ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu hikmeti de gizli ve a\u00e7\u0131k her\u015feyin g\u00f6zeticisi Allah bilmektedir. i\u015fi her y\u00f6n\u00fcyle en iyi bilen sadece O’dur, Bu eksiksiz g\u00f6zetimi ve bilgisi uyar\u0131nca karar\u0131n\u0131 O belirler ve O a\u00e7\u0131klar.<\/p>\n

\u0130kinci kapsaml\u0131 m\u00fcjde ise \u015fudur: “Seni en kolay yolu tutma\u011fa muvaffak edece\u011fiz.”<\/p>\n

Bu hem Hz. peygamberin \u015fahs\u0131na, hem de izinden giden \u00fcmmetine y\u00f6nelik bir m\u00fcjdedir. Ayr\u0131ca bu dinin yap\u0131s\u0131n\u0131 bu davan\u0131n ger\u00e7ek mahiyetini, insan hayat\u0131ndaki fonksiyonunu ve varl\u0131k d\u00fczenindeki yerini, konumunu belirlemektedir. iki kelime ile de olsa: “Seni en kolay yolu tutma\u011fa muvaffak edece\u011fiz”. Bu iki kelime inan\u00e7 sisteminin ve ayn\u0131 zamanda bu evrenin en \u00f6nemli ger\u00e7eklerinden birini dile getirmektedir. B\u00f6ylece bu peygamberin karakteri bu inan\u00e7 sisteminin karakteri ve bu evrenin karakteri ile ili\u015fkiye ge\u00e7mektedir. Kudretin elinden kolayl\u0131kla yarat\u0131lan; yoluna kolayl\u0131kla devam eden, kolayl\u0131kla amac\u0131na do\u011fru y\u00f6nelen varl\u0131kla, peygamber ve akidenin ba\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. \u00d6yle ise bu bir \u0131\u015f\u0131k patlamas\u0131d\u0131r. S\u0131n\u0131r\u0131 olmayan ger\u00e7e\u011fin ufuklar\u0131na, boyutlar\u0131na ve derinliklerine kadar ula\u015fan bir patlama…<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n kendisini kolay olana muvaffak etti\u011fi insan b\u00fct\u00fcn hayat\u0131 boyunca kolay bir yol izleyecektir. Olu\u015fuma, hareket ve y\u00f6neli\u015fi Allah’a do\u011fru olan bu evrenle uyum i\u00e7inde yoluna davam edecektir. Bu koca evrenin \u00e7izgisinden sapanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimseyle \u00e7at\u0131\u015fmayacakt\u0131r. Bunlar ise koca evrenle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131nda hi\u00e7bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve hi\u00e7bir de\u011feri olmayan yarat\u0131klard\u0131r. Bu durumda insan b\u00fct\u00fcn bir evren ile b\u00fct\u00fcn olaylar, varl\u0131klar ve ki\u015filerle ayr\u0131ca olaylara varl\u0131klara ve ki\u015filere h\u00fckmeden yasalar ile b\u00fct\u00fcnle\u015ferek kolay, yumu\u015fak, d\u00fczenli bir hareket i\u00e7ine girer. Elinde kolayl\u0131k, dilinde kolayl\u0131k, att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131m\u0131nda kolayl\u0131k, i\u015finde, eyleminde kolayl\u0131k, yakla\u015f\u0131m\u0131nda kolayl\u0131k, d\u00fc\u015f\u00fcncesinde kolayl\u0131k, i\u015fleri ele al\u0131\u015f\u0131nda kolayl\u0131k, i\u015flere \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmesinde kolayl\u0131k vard\u0131r. Kendisine kar\u015f\u0131 kolayl\u0131k, ba\u015fkas\u0131na kar\u015f\u0131 kolayl\u0131k vard\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu \u015fekilde Hz. Peygamberin her i\u015finde kolayl\u0131k vard\u0131. iki \u015fey aras\u0131ndan tercih yapmak durumunda kald\u0131\u011f\u0131nda kolay\u0131n\u0131 tercih ederdi. Nitekim Hz. Ai\u015fe’den gelen bir rivayette bu ger\u00e7e\u011fe parmak bas\u0131lmaktad\u0131r. Hz. Ai\u015fe diyor ki: “Hz. Peygamber evinin i\u00e7inde insanlar\u0131n en yumu\u015fak olan\u0131yd\u0131. Sevin\u00e7li-g\u00fcle\u00e7 y\u00fczl\u00fcyd\u00fc.”(Buhari, M\u00fcslim) Sahih-i Buhari’de deniyor ki: “Bir cariye Hz. Peygamberin elini tutar ve onu diledi\u011fi yere Al\u0131r g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fc.”<\/p>\n

Hz. Peygamberin giyimi, yiyece\u011fi, yat\u0131\u015f\u0131 ve di\u011fer t\u00fcm hareketlerinde kolayl\u0131\u011f\u0131 tercih etti\u011fi ve s\u00fcrekli k\u00fclfetsiz olan\u0131n\u0131 se\u00e7ti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

Ebu Abdullah \u015eemseddin, Muhammed \u0130bni Kayyim, EI Cevziye’nin “Zadu’l Meal” adl\u0131 kitab\u0131nda Hz. Peygamberin giyimi ile ilgili olarak \u015funlar\u0131 kaydetmektedir: “Hz. Peygamberin “sehap” ad\u0131 verilen bir sar\u0131\u011f\u0131 vard\u0131. Onu Ali’ye giydirdi. Hz. Peygamber bu fesi sarar ve alt\u0131nda takke de giyerdi. Bazen fes olmadan sadece takke giyer, bazen de takkesiz fes giyerdi. Sar\u0131k sard\u0131\u011f\u0131 zaman sar\u0131\u011f\u0131n ucunu iki omsuzunun aras\u0131na sal\u0131verirdi. Nitekim M\u00fcslim “Sahih”inde \u00d6mer ibni Haris’ten \u015f\u00f6yle bir hadisi aktarmaktad\u0131r: “Hz. Peygamberi minber \u00fczerinde g\u00f6rd\u00fcm. Ba\u015f\u0131nda siyah bir sar\u0131k vard\u0131. Ucunu iki omsuzunun aras\u0131na sal\u0131vermi\u015fti.” Yine M\u00fcslim’de Cabir’den gelen hadiste sar\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir uzunlu\u011fu oldu\u011fu ifade edilmektedir. B\u00f6ylece anla\u015f\u0131l\u0131yor ki Hz. Peygamber sar\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrekli olarak omuzlar\u0131n\u0131n aras\u0131na sark\u0131tmazd\u0131. Yine denilir ki Hz. Peygamber Mekke’ye girdi\u011finde \u00fczerinde sava\u015f k\u0131yafeti vard\u0131. Ba\u015f\u0131nda ise mi\u011fferi bulunuyordu. Yani her yerde uygun olan k\u0131yafeti giymi\u015ftir.<\/p>\n

Ba\u015fka bir b\u00f6l\u00fcmde diyor ki, do\u011frusu \u015fudur ki yollar\u0131n en g\u00fczeli Peygamberin yoludur. Peygamberin belirledi\u011fi, uyulmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi, te\u015fvik etti\u011fi ve s\u00fcrekli uygulad\u0131\u011f\u0131 yoldur. Bu yola g\u00f6re O’nun s\u00fcnneti insan\u0131n en kolay olan\u0131 tercih edip giymesidir. Bazen y\u00fcnden, bazen pamuktan, bazen ketenden giyinmesidir. Peygamber bazen Yemen abas\u0131n\u0131 giymi\u015f, bazen ye\u015fil aba giymi\u015f, c\u00fcbbe giymi\u015f, ba\u015f\u0131na takke \u00f6rtm\u00fc\u015f, g\u00f6mlek giymi\u015f, \u015falvar giymi\u015f, fistan giymi\u015f, k\u00fcrk giymi\u015f, mest giymi\u015f, ayakkab\u0131 giymi\u015f, bazen sa\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6r\u00fcklerini arkaya sark\u0131tm\u0131\u015f, bazen de oldu\u011fu gibi b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r…<\/p>\n

Peygamberin yeme\u011fi hususunda ise \u015funlar\u0131 kaydetmektedir: Hz. Peygamberin yeme\u011fine ili\u015fkin hayat\u0131 da b\u00f6yle idi. Var olan\u0131 geri \u00e7evirmez, olmayan\u0131 aratmazd\u0131. G\u00fczel \u015feyleri kendisine ikram edildi\u011fi zaman yerdi. Ho\u015funa gitmeyeni yemez ancak ba\u015fkas\u0131n\u0131n yemesine de engel olmazd\u0131. Asla bir yeme\u011fe kusur aramazd\u0131. Ho\u015funa giderse yer, yoksa b\u0131rak\u0131rd\u0131. Nitekim kendisine ikram edilen keler yeme\u011fini al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yememi\u015f, fakat onu \u00fcmmetine de haram k\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu yemek O’nun kendi sofras\u0131nda yenmi\u015f, O’da bakm\u0131\u015ft\u0131r. Tatl\u0131 ve bal yemi\u015f ve bunlar\u0131 \u00e7ok sevmi\u015ftir. Ya\u015f hurmay\u0131 da kuru hurmay\u0131 da yemi\u015f, s\u00fct\u00fc hem sade olarak hem de ba\u015fka \u015feylerle kar\u0131\u015f\u0131k olarak i\u00e7mi\u015ftir. Ka\u011fut ve bal\u0131, su ile i\u00e7mi\u015f, hurma \u015ferbetini i\u00e7mi\u015f, s\u00fctten ve undan yap\u0131lan \u00e7orbay\u0131 yemi\u015f, salatal\u0131\u011f\u0131 ya\u015f hurma ile yemi\u015f, kaymak yemi\u015f, hurmay\u0131 ekmekle, ekme\u011fi sirke ile yemi\u015ftir. Kavrulmu\u015f eti yemi\u015f, pi\u015firilmi\u015f kaba\u011f\u0131 yemi\u015f ve bu yeme\u011fi sevmi\u015ftir. Ha\u015flanm\u0131\u015f paz\u0131- , yeme\u011fini yemi\u015f, tiridi ya\u011fla yemi\u015f, peynir yemi\u015f, ekme\u011fi zeytinya\u011f\u0131 ile yemi\u015f, karpuzu ya\u015f hurma ile yemi\u015ftir. Hurmay\u0131 kaymakla yemi\u015f ve bunu sevmi\u015ftir. G\u00fczel bir yeme\u011fi reddetmemi\u015f ve zorla yemeye \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r, zorluk \u00e7\u0131karmam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130zledi\u011fi yol buldu\u011fu yemekti, bulamad\u0131\u011f\u0131nda ise sabretmekte…<\/p>\n

Peygamberin uykusu ve uyanmas\u0131 ile ilgili olarak da, \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemektedir: Bazen d\u00f6\u015fek \u00fczerine, bazen post \u00fczerine, bazen has\u0131r \u00fczerine bazen yere, bazen divan\u0131n kumlar\u0131 \u00fczerine, bazen de siyah bir \u00f6rt\u00fc \u00fczerine yatard\u0131.<\/p>\n

Hz. Peygamberin i\u015fleri d\u00fczenlemesinde kolayl\u0131\u011f\u0131, yumu\u015fakl\u0131\u011f\u0131 ve toleransl\u0131 davranmay\u0131 te\u015fvik eden hadisleri ise ger\u00e7ekten pek \u00e7oktur. Hepsini burada vermemiz zordur. Kolayl\u0131k g\u00f6sterilen konular\u0131n ba\u015f\u0131nda inan\u00e7 sistemi ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri gelmektedir. Bu konuda Hz. Peygamber “\u015f\u00fcphesiz bu din kolayd\u0131r. Dinin t\u00fcm emirlerine sar\u0131lmay\u0131 deneyen herkes ma\u011flup olur.” (Buhari) “i\u015finizi kendi kendinize zorla\u015ft\u0131rmay\u0131n\u0131z. Yoksa i\u015finiz zorla\u015f\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir topluluk kendi i\u015fini zorla\u015ft\u0131rmaya y\u00f6neldi\u011finde i\u015fleri zorla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.”(Ebu Davud)<\/p>\n

“Bitkiler ne bir a\u015f\u0131lmad\u0131k d\u00fczl\u00fck b\u0131rakm\u0131\u015f ne de bir s\u0131rt\u0131 \u00e7\u0131plak toprak b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.”(Buhari)<\/p>\n

“Kolayla\u015ft\u0131r\u0131n\u0131z, zorla\u015ft\u0131rmay\u0131n\u0131z.”(Buhari, M\u00fcslim)<\/p>\n

Sosyal ili\u015fkilerle ilgili ise \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur: “Sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131nda, satt\u0131\u011f\u0131nda ve h\u00fck\u00fcm verdi\u011finde toleransl\u0131 davranan adama Allah’\u0131n rahmeti \u00fczerine olsun.”(Buhari)<\/p>\n

“M\u00fcmin kolayc\u0131d\u0131r ve yumu\u015fak huyludur.”(Beyhaki)<\/p>\n

“M\u00fcmin ba\u015fkalar\u0131yla iyi ge\u00e7inen kendisi ile iyi ge\u00e7inilendir.”(Darakutni) “Allah’\u0131n en sevmedi\u011fi adam, a\u015f\u0131r\u0131 kin ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k besleyendir.”(Buhari, M\u00fcslim) Hz. Peygamberin tak\u0131lan isimlerde ve jest ve mimiklerde bile zorluk ve kat\u0131l\u0131ktan ho\u015flanmamas\u0131 derin anlaml\u0131 i\u015faretlerden say\u0131lmaktad\u0131r. Bu da onun f\u0131trat\u0131n\u0131n ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcn\u00fc Rabbinin O’nu d\u00fczenlemesini, yap\u0131 ve karakter olarak kolayl\u0131\u011fa muvaffak k\u0131l\u0131\u015f\u0131 g\u00f6stermektedir. Said ibni Musayyib babas\u0131ndan (Allah ondan raz\u0131 olsun) rivayetle babas\u0131n\u0131n Hz. Peygambere geldi\u011fini bildiren bir rivayeti kaydeder. Burada Peygamber Musayyib’e sorar: Ad\u0131n nedir? O da sert ve kat\u0131 anlam\u0131na gelen Hazn der. Bunun \u00fczerine Peygamber: Aksine sen Sehl’sin, kolays\u0131n der. Musayyib ise: Babam\u0131n bana verdi\u011fi ismi de\u011fi\u015ftirmem! der. \u0130bni Musayyib der ki: O aram\u0131zda bundan sonra hep Hazune kat\u0131, \u00fcz\u00fcnt\u00fcl\u00fc olarak kalm\u0131\u015ft\u0131r.(Buhari)<\/p>\n

\u0130bni \u00d6mer derki: Hz. Peygamber \u00c2siye ismini Cemile diye de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. (M\u00fcslim) Hz. Peygamberin s\u00f6zlerinden biri de \u015fudur: Karde\u015fini g\u00fczel bir y\u00fczle kar\u015f\u0131laman iyiliktendir. (Tirmizi)<\/p>\n

Bu \u00f6yle \u015fefkatle dolu bir duygudur ki isimlerdeki ve detaylardaki sertlik ve kat\u0131l\u0131\u011f\u0131 bile g\u00f6rmekte ve ondan nefret etmektedir. Kolayl\u0131\u011fa ve yumu\u015fakl\u0131\u011fa e\u011filim duymaktad\u0131r.<\/p>\n

Hz. Peygamberin b\u00fct\u00fcn hayat\u0131 ho\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcm, kolayl\u0131\u011f\u0131n, sakinli\u011fin, yumu\u015fakl\u0131\u011f\u0131n ve t\u00fcm i\u015flerde kolayl\u0131kla b\u00fct\u00fcnle\u015fmenin en a\u00e7\u0131k \u00f6rnekleri ile doludur. Hz. Peygamberin g\u00f6n\u00fclleri nas\u0131l tedavi etti\u011fini g\u00f6steren a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rnek Ayn\u0131 zamanda O’nun metodunu ve karakterini, ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n

“Birg\u00fcn k\u0131rsal kesimde ya\u015fayan bir k\u00f6yl\u00fc Hz. Peygambere geldi. O’ndan bir\u015feyler istiyordu. istedi\u011fini verdi ve ona dedi ki: sana iyilik ettim mi? K\u00f6yl\u00fc adam, hay\u0131r iyilikte etmedin, g\u00fczel de davranmad\u0131n! M\u00fcsl\u00fcmanlar \u00f6fkelendiler ve \u00fczerine y\u00fcr\u00fcd\u00fcler. Hz. Peygamber kendilerine i\u015faret ederek durmalar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Sonra evine gitti. K\u00f6yl\u00fc adam\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131 ve bir\u015feyler daha verdi. Sonra ona dedi: Sana iyilikte bulundum mu? Adam evet dedi. Allah sana g\u00fczel bir aile, g\u00fczel bir akraba \u00e7evresini vererek m\u00fckafatland\u0131rs\u0131n. Hz. Peygamber ona sen daha \u00f6nce bir\u015feyler s\u00f6ylemi\u015f ve arkada\u015flar\u0131m\u0131n kalbini k\u0131rm\u0131\u015ft\u0131n. E\u011fer dilersen yan\u0131mda s\u00f6yledi\u011fin bu s\u00f6z\u00fc onlar\u0131n yan\u0131nda da s\u00f6yle. B\u00f6ylece onlar\u0131n g\u00f6nl\u00fcndeki sana olan k\u0131rg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 giderebilirsin dedi. Adam olur dedi. Sabah oldu\u011funda adam geldi. Hz. Peygamber de geldi ve \u015f\u00f6yle buyurdu: Bu k\u00f6yl\u00fc adam s\u00f6yledi\u011fini s\u00f6ylemi\u015fti. Biz de ona biraz daha ikramda bulunduk. O da buna raz\u0131 oldu, \u00f6yle de\u011fil mi? K\u00f6yl\u00fc adam evet dedi. Allah sana g\u00fczel bir aile ve hay\u0131rl\u0131 bir akraba \u00e7evresi versin. Bunun \u00fczerine Hz. Peygamber \u015f\u00f6yle buyurdu: Benimle bu k\u00f6yl\u00fc adam\u0131n durumu devesi ka\u00e7an bir adam\u0131n durumu gibidir. insanlar devenin pe\u015finde ko\u015fmu\u015f ama bu kalabal\u0131k deveyi daha \u00e7ok \u00fcrk\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr. Deve sahibi sonunda insanlara benimle devemi ba\u015fba\u015fa b\u0131rak\u0131n. Ben onun dilinden anlar, ona nas\u0131l davranaca\u011f\u0131m\u0131 bilirim diye seslenmi\u015ftir. Devenin sahibi ona \u00f6n taraf\u0131ndan yava\u015f yava\u015f yakla\u015fm\u0131\u015f ve sonu\u00e7ta devesi sakinle\u015ferek gelip \u00f6n\u00fcne \u00e7\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fcr. O da y\u00fck\u00fcn\u00fc y\u00fcklemi\u015f ve \u00fcst\u00fcne binmi\u015ftir. E\u011fer ben adam\u0131 s\u00f6yledi\u011fi o yerde kendi haline b\u0131raksayd\u0131m onu \u00f6ld\u00fcr\u00fcrd\u00fcn\u00fcz ve ate\u015fe girerdiniz.<\/p>\n

\u0130\u015fte Hz. Peygamber kendisinden ka\u00e7an g\u00f6n\u00fclleri b\u00f6yle avucuna Al\u0131yordu. Hem de bu sadelik, bu kolayl\u0131k, bu yumu\u015fakl\u0131k ve bu uyum ile. Peygamberin hayat\u0131nda bu konuda pek\u00e7ok \u00f6rnekler vard\u0131r. \u0130\u015fte bunlar\u0131n hepsi Rabbinin O’na m\u00fcjdeledi\u011fi hayat\u0131nda, \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda ve t\u00fcm i\u015flerinde kendisini muvaffak k\u0131ld\u0131\u011f\u0131, i\u015flerin kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 t\u00fcr\u00fcnden davran\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Kolayl\u0131\u011fa muvaffak k\u0131l\u0131nan bu de\u011ferli, sevimli \u015fahsiyet insanl\u0131\u011fa bu davay\u0131 ta\u015f\u0131y\u0131p g\u00f6t\u00fcrs\u00fcn diye b\u00f6yle yeti\u015ftirilmi\u015ftir. B\u00f6ylece davan\u0131n do\u011fas\u0131 ile bu ki\u015fili\u011fin do\u011fas\u0131, bu davan\u0131n ger\u00e7ekli\u011fi ile bu ki\u015fili\u011fin ger\u00e7ekli\u011fi b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015ftir. \u0130\u015fte bu da Allah’\u0131n kolayla\u015ft\u0131rmas\u0131 ve ba\u015far\u0131l\u0131 k\u0131lmas\u0131 ile O’nun onca b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ra\u011fmen b\u00fcy\u00fck emaneti omuzlamas\u0131 i\u00e7in bir yeterlilik kazand\u0131r\u0131yordu. Bu kolayla\u015ft\u0131rma ile peygamberlik mesaj\u0131 a\u011f\u0131r bir y\u00fck olmaktan \u00e7\u0131k\u0131yor, sevilen bir i\u015fe, g\u00fczel bir u\u011fra\u015f\u0131ya sevince ve i\u00e7 rahatl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu.<\/p>\n

Hz. Muhammed’in misyonu ve yerine getirmesi i\u00e7in g\u00f6revlendirildi\u011fi davan\u0131n s\u0131fat\u0131 hakk\u0131nda Kur’an-\u0131 Kerim’de \u015fu a\u00e7\u0131klama yer almaktad\u0131r: “Biz seni ancak alemlere rahmet olarak g\u00f6nderdik.” (Enbiya 107)<\/p>\n

“\u00dcmmi olan Resule, Nebiye uyanlar onu ellerindeki Tevrat ve incil’de g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Peygamber onlara iyili\u011fi emrediyor, kendilerini k\u00f6t\u00fcl\u00fckten al\u0131koyuyor, g\u00fczel \u015feyleri kendilerine helal, k\u00f6t\u00fc \u015feyleri kendilerine haram k\u0131l\u0131yor, y\u00fcklerini hafifletiyor ve boyunlar\u0131ndaki a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri kald\u0131r\u0131yordu.” (A`raf 157)<\/p>\n

Hz. Peygamberin omsuzuna ald\u0131\u011f\u0131 peygamberlik misyonu hakk\u0131nda ise Kur’an \u015f\u00f6yle buyuruyor: “Biz Kur’an’\u0131 \u00f6\u011f\u00fct i\u00e7in kolayla\u015ft\u0131rd\u0131k. \u00d6\u011f\u00fct alan yok mudur?” (Kamer 22)<\/p>\n

“Allah dinde sizin \u00fczerinize bir zorluk y\u00fcklememi\u015ftir.” (Hac 78)<\/p>\n

“Y\u00fcce Allah hi\u00e7 kimseye g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131 y\u00fckten fazlas\u0131n\u0131 y\u00fcklemez.” (Bakara 286) “Allah size bir zorluk y\u00fcklemek istemez. Sadece sizi ar\u0131nd\u0131rmak ister.” (Maide 6) Bu peygamberlik misyonu insan\u0131n g\u00fcc\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde kolayla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. insanlara bir zorluk ve s\u0131k\u0131nt\u0131 y\u00fcklemez. Bu kolayl\u0131k onun t\u00fcm y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine sirayet etti\u011fi gibi ruhuna da yerle\u015fmi\u015ftir. “Ey Muhammed! Hakka y\u00f6nelerek kendini Allah’\u0131n insanlara yarat\u0131l\u0131\u015fta verdi\u011fi dine ver. Zira Allah’\u0131n yarat\u0131\u015f\u0131nda de\u011fi\u015fme yoktur; \u0130\u015fte dosdo\u011fru din budur, fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler.” (Rum 30)<\/p>\n

\u0130nsan nerede bu inan\u00e7 sistemi ile beraber y\u00fcr\u00fcrse y\u00fcr\u00fcs\u00fcn, orada kolayl\u0131\u011f\u0131, insan g\u00fcc\u00fcn\u00fcn g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funu, insan\u0131n de\u011fi\u015fik hallerinin, her \u00e7evrede ve her durumda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015fartlar\u0131n hesaba kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6recektir. inan\u00e7 sisteminin kendisi dahi kolay kavranabilecek bir d\u00fc\u015f\u00fcncedir. Bir tek ilah vard\u0131r. O’nun hi\u00e7bir benzeri yoktur. O her\u015feyi yoktan var etmi\u015ftir. Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n amac\u0131na do\u011fru y\u00f6neltmi\u015ftir. Peygamberler g\u00f6ndermi\u015f, insanlara varl\u0131klar\u0131n\u0131n amac\u0131n\u0131 hat\u0131rlatm\u0131\u015f, onlar\u0131 yarat\u0131c\u0131s\u0131na do\u011fru \u00e7evirmi\u015ftir. Bunun \u00f6tesindeki t\u00fcm y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler hi\u00e7bir e\u011frilik ve sapma g\u00f6stermeden s\u0131n\u0131rs\u0131z bir ahenkle bu inan\u00e7 sisteminden kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r. insanlar onun kendilerine y\u00fckledi\u011fi g\u00f6revi s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015fmeden, zorlanmadan yerine getirebilmektedirler. “Size bir \u015fey emredildi\u011finde g\u00fcc\u00fcn\u00fcz \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde onu yerine getiriniz. Size neyi yasak etmi\u015fsem ondan sak\u0131n\u0131n.” (Buhari,M\u00fcslim) Yasak olan konularda bile zaruret halinde bir sak\u0131nca yoktur. “Mecbur kald\u0131klar\u0131n\u0131z hari\u00e7.” (En’am) \u0130\u015fte bu geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcler \u00e7er\u00e7evesinde t\u00fcm y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler bir bir belirlenir.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu nedenle peygamberin do\u011fas\u0131 ile peygamberlik misyonun do\u011fas\u0131 b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015ftir. Davet yapan adam ger\u00e7e\u011fi ile davan\u0131n ger\u00e7e\u011fi birle\u015fmi\u015ftir. Hem de bu k\u00f6kl\u00fc apa\u00e7\u0131k. olu\u015fum i\u00e7inde. Ayn\u0131 \u015fekilde kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 peygamberin kolayla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir risalet misyonu ile kendisine g\u00f6nderildi\u011fi \u00fcmmet de bu do\u011faya sahip idi. Bu orta bir \u00fcmmetti. Rahmetle m\u00fcjdelenmi\u015f iyili\u011fi ve kolayl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcklenmi\u015f bir \u00fcmmetti. Bu \u00fcmmetin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 ile bu koca evrenin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ek bir uyum i\u00e7ine girmi\u015fti.<\/p>\n

Bu evren b\u00fct\u00fcn bir uyumu ve hareketindeki ahengi ile Allah’\u0131n sanat\u0131n\u0131 somutla\u015ft\u0131rmakta hi\u00e7bir \u00e7at\u0131\u015fmaya ve s\u00fcrt\u00fc\u015fmeye mahal vermeyen kolayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ahengini g\u00f6stermektedir. Milyonlarca cisim, Allah’\u0131n fezas\u0131nda y\u00fczmekte, ger\u00e7ek bir uyum ve \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde y\u00f6r\u00fcngelerinde ak\u0131p gitmektedir. Herhangi bir \u00e7at\u0131\u015fma kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ve s\u00fcrt\u00fc\u015fmeye yer vermeden. Milyarlarca canl\u0131 yarat\u0131\u011f\u0131 hayat, gayet d\u00fczenli ve m\u00fckemmel bir \u015fekilde uzak ve yak\u0131n, ama\u00e7lar\u0131na do\u011fru y\u00f6nlendirmektedir. Her biri yarat\u0131l\u0131\u015f g\u00f6revini rahatl\u0131kla yerine getirir, belirlenmi\u015f bi\u00e7imde amac\u0131na g\u00f6re yol al\u0131r. Milyonlarca hareket, olay ve varl\u0131klar belirlenmi\u015f hedefleri do\u011frultusunda topluca veya kendi ba\u015flar\u0131na seyreder. T\u0131pk\u0131 ayn\u0131 m\u00fczik aletlerinden yay\u0131lan farkl\u0131 melodiler gibi. B\u00f6ylece hepsi uzun ve devaml\u0131 bir orkestra ile b\u00fct\u00fcnle\u015fmektedir!<\/p>\n

Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz bu, varl\u0131\u011f\u0131n do\u011fas\u0131, liderlik misyonunun do\u011fas\u0131. Peygamberin do\u011fas\u0131 ve M\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin do\u011fas\u0131 aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rs\u0131z uyumun bir ifadesidir. Zira bu tek olan Allah’\u0131n sanat\u0131d\u0131r. Yoktan var eden, usta yarat\u0131c\u0131n\u0131n eseridir.<\/p>\n

“O halde hat\u0131rlatmak fayda verirse hat\u0131rlat.”<\/p>\n

Allah kelimesini O’na okutmu\u015ftur ve o art\u0131k unutmayacakt\u0131r. Allah’\u0131n diledi\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015feyi unutmayacakt\u0131r. O’nu kolay olana muvaffak etmi\u015ftir. B\u00fcy\u00fck emaneti omuzlayabilsin diye, hat\u0131rlatmada bulunsun diye. \u00c7\u00fcnk\u00fc O bunun i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f, bunun i\u00e7in m\u00fcjdelenmi\u015ftir. Nerede kalplere \u00f6\u011f\u00fct i\u00e7in f\u0131rsat bulabilirsen yol bulabilirsen, ula\u015ft\u0131rma i\u00e7in ara\u00e7 bulabilirsen orada \u00f6\u011f\u00fct ver. \u00d6\u011f\u00fct ver “fayda verecekse tabi’. Hat\u0131rlatma s\u00fcrekli fayda verir. Ondan az \u00e7ok yararlananlar asla t\u00fckenmez. Hi\u00e7bir nesil ve hi\u00e7bir yerle\u015fim birimi \u00f6\u011f\u00fctten faydalanma ve yararlanma yetene\u011fini tamamen yitirmez. \u0130nsanlar ne kadar bozulursa bozulsun kalbler ne kadar kat\u0131la\u015f\u0131rsa kat\u0131la\u015fs\u0131n, perdeler ne kadar kal\u0131nla\u015f\u0131rsa kal\u0131nla\u015fs\u0131n.<\/p>\n

Ayetlerin bu s\u0131ralan\u0131\u015f\u0131 ve dizili\u015fi \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde peygamberlik misyonunun de\u011ferini ve emanetin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kavrar\u0131z. Bu emaneti yerine getirmek bu kolayl\u0131\u011fa muvaffak olmay\u0131 gerektirmi\u015f, s\u00f6z\u00fc edilen okutmay\u0131 ve Allah’\u0131n teminat\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki Hz. Peygamber bu az\u0131kla donand\u0131ktan sonra hat\u0131rlatman\u0131n zorluklar\u0131n\u0131n \u00fcstesinden gelebilsin.<\/p>\n

Hz. Peygamber bu g\u00f6revini ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirdi\u011finde vazifesini yapm\u0131\u015f olur. Ondan sonra insanlar kendi halleri ile ba\u015fba\u015fad\u0131rlar. Bu konudaki tutumlar\u0131 ve ak\u0131betleri farkl\u0131 olabilir. Y\u00fcce Allah bunlar\u0131n bu \u00f6\u011f\u00fcde kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak diledi\u011fi \u015fekilde onlar\u0131 cezaland\u0131r\u0131r veya \u00f6d\u00fcllendirir:<\/p>\n

10- Allah’tan korkan, \u00f6\u011f\u00fct Al\u0131r.<\/p>\n

11- Bedbaht olan ondan ka\u00e7acakt\u0131r.<\/p>\n

12-O en b\u00fcy\u00fck ate\u015fe yaslanacakt\u0131r.<\/p>\n

13- Sonra onun i\u00e7inde ne \u00f6l\u00fcr ne de ya\u015far.<\/strong><\/p>\n

Sen \u00f6\u011f\u00fct ver, hat\u0131rlat. “Allah’tan korkan.” bu \u00f6\u011f\u00fctten yararlanacakt\u0131r. Korkacak olan kalbi takva ile donanm\u0131\u015f oland\u0131r. Allah’\u0131n \u00f6fkesinden ve azab\u0131ndan korkand\u0131r. Diri olan kalb \u00fcrperir ve korkar. \u00c7\u00fcnk\u00fc o varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yarat\u0131p d\u00fczelten, takdir edip yol g\u00f6steren insan\u0131 kendi haline b\u0131rakmayan, onlar\u0131 ihmal etmeyen, mutlaka iyili\u011fe ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131 hesaba \u00e7ekilecek olan do\u011frulukla, adaletle onlar\u0131 cezaland\u0131racak olan bir ilah\u0131 oldu\u011funu bilir. Bu nedenle korkar. Hat\u0131rlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman kendine gelir. G\u00f6sterildi\u011fi zaman g\u00f6r\u00fcr. \u00d6\u011f\u00fct verildi\u011fi zaman ibret Al\u0131r.<\/p>\n

“Bedbaht olan ondan ka\u00e7acakt\u0131r.” \u00d6\u011f\u00fctten ka\u00e7\u0131n\u0131r. Ona kulak asmaz, ondan yararlanmaz. \u00d6yle ise o “Bedbahtt\u0131r.” B\u00fct\u00fcn anlam\u0131 ve kapsam\u0131 ile k\u00f6t\u00fc. Bedbahtl\u0131\u011f\u0131n son s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n ve zirvesinin kendisinden somutla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bedbaht. Bo\u015f, \u00f6l\u00fc, maddeye ve e\u011flenceye g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015f varl\u0131\u011f\u0131n ger\u00e7eklerini hissetmeyen onun dosdo\u011fru tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131na kulak asmayan, k\u00f6kl\u00fc ve derin mesajlar\u0131ndan etkilenmeyen, ruhu ile d\u00fcnyada bedbaht olan yery\u00fcz\u00fcndeki k\u00fc\u00e7\u00fck ve basit de\u011ferler pe\u015finden, korku ve endi\u015fe i\u00e7inde s\u00fcr\u00fcklenerek ya\u015fayan insan d\u00fcnyada da bedbahtt\u0131r. Ahirette de haddi hesab\u0131 olmayan azab\u0131 hak etmesiyle yine bedbaht olacakt\u0131r:<\/p>\n

“O en b\u00fcy\u00fck ate\u015fe yaslanacakt\u0131r. Sonra onun i\u00e7inde ne \u00f6l\u00fcr ne de ya\u015far.” B\u00fcy\u00fck ate\u015f cehennem ate\u015fidir. \u015eiddeti ile korkun\u00e7, s\u00fcresi ile sonsuz, hacmi ile b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. \u0130nsan orada s\u00fcrekli olarak kalacakt\u0131r. Ne orada \u00f6l\u00fcp rahat\u0131n tad\u0131na varacak, ne de rahat ve g\u00fcven i\u00e7inde ya\u015fayacakt\u0131r. Sadece s\u00fcrekli azap g\u00f6recektir. Bu \u00f6yle bir azapt\u0131r ki, onunla kar\u015f\u0131la\u015fanlar \u00f6l\u00fcm\u00fc en b\u00fcy\u00fck kurtulu\u015f umudu olarak g\u00f6receklerdir.<\/p>\n

Kar\u015f\u0131daki sayfada ise kurtulu\u015fun temizlenmek ve ar\u0131nmakla beraber oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

14- Do\u011frusu mutlulu\u011fa ermi\u015ftir.<\/p>\n

15- Rabbinin ad\u0131n\u0131 an\u0131p namaz k\u0131lan.<\/p>\n

16- Fakat siz \u015fu d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131 \u00fcst\u00fcn tutuyorsunuz.<\/p>\n

17- Oysa ahiret daha iyi ve daha kal\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n

18- Bu h\u00fck\u00fcm elbette ilk sahifelerde de vard\u0131r.<\/p>\n

19- \u0130brahim’in ve Musa’n\u0131n sahifelerinde.
\n<\/strong>
\n“Do\u011frusu mutlulu\u011fa ermi\u015ftir. Rabbinin ad\u0131n\u0131 an\u0131p namaz k\u0131lan.” Ayet-i kerimede ge\u00e7en teskiye her t\u00fcr pislik ve kirden ar\u0131nmakt\u0131r. Y\u00fcce Allah ar\u0131nan ve Rabbinin ad\u0131n\u0131 anan, kalbine O’nun y\u00fcceli\u011fini yerle\u015ftirip “namaz k\u0131lan”. Evet \u0130\u015fte bu ar\u0131nan, \u00f6\u011f\u00fct alan ve namaz k\u0131lan insan\u0131n “kurtuldu\u011funu” kesin bi\u00e7imde a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Hem bu d\u00fcnyada kurtulmu\u015f hem de diri bir kalb ile Rabbine ba\u011fl\u0131 bir halde ya\u015fayarak hat\u0131rlaman\u0131n tatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissederek kurtulmu\u015ftur, hem de ahirette kurtulmu\u015ftur. Cehennemin b\u00fcy\u00fck ate\u015finden kurtularak, nimetleri ve Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 elde etmi\u015ftir. Bu ayette ge\u00e7en fesalla kavram\u0131n\u0131n sayg\u0131 ile \u00fcrpererek ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 veya literat\u00fcrdeki anlam\u0131 ile namaz\u0131 ifade etmesi aras\u0131nda fark yoktur. Her ikisi de hat\u0131rlamadan, Allah’\u0131n y\u00fcceli\u011fini kalbe yerle\u015ftirmeden ve onun \u00fcrpertisini vicdan\u0131nda hissetmeden kaynaklanabilir.<\/p>\n

Bu ak\u0131bet nerede, di\u011feri nerede? Bu son nerede, di\u011feri nerede?<\/p>\n

Bu sahnenin g\u00f6lgesinde bedbahtlar\u0131 bekleyen b\u00fcy\u00fck ate\u015f ve ar\u0131nanlar\u0131 bekleyen kurtulu\u015f ve ba\u015far\u0131 sahnesinin havas\u0131ndan muhataplar\u0131 onlar\u0131n bedbahtl\u0131klar\u0131n\u0131n sebebine gafletlerinin kayna\u011f\u0131na onlar\u0131 \u00f6\u011f\u00fct almaktan ar\u0131nmaktan, kurtulu\u015f ve ba\u015far\u0131dan al\u0131koyan, b\u00fcy\u00fck ate\u015fe ve ac\u0131 bedbahtl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fckleyen sebebe y\u00f6neltmektedir:<\/p>\n

\u015e\u00fcphesiz d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131 tercih etmek her k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ba\u015f\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte bu tercihten dolay\u0131 insan \u00f6\u011f\u00fctten\/hat\u0131rlatmadan y\u00fcz \u00e7evirir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6\u011f\u00fct onlar\u0131n ahireti hesaba katmalar\u0131n\u0131 ve onu tercih etmelerini gerektirir. Halbuki onlar d\u00fcnyay\u0131 istemekte ve onu tercih etmektedirler.<\/p>\n

D\u00fcnyaya d\u00fcnya denmesi tesad\u00fcf de\u011fildir. D\u00fcnya hem a\u015fa\u011f\u0131lat\u0131c\u0131 hem d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Ayr\u0131ca fanidir. \u00c7abucak ge\u00e7er. “Oysa ahiret daha iyi ve daha kal\u0131c\u0131d\u0131r.” \u00d6z\u00fc itibariyle daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Zaman itibariyle daha kal\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu ger\u00e7e\u011fin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcnyay\u0131 ahirete t\u00e8rcih etmek aptall\u0131k ve k\u00f6t\u00fc de\u011ferlendirme olarak ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ak\u0131ll\u0131, sa\u011fduyu sahibi hi\u00e7 kimse onu ahirete tercih edemez.<\/p>\n

Surenin sonunda bu davan\u0131n tarihi seyri, kayna\u011f\u0131n\u0131n k\u00f6kl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, k\u00f6klerinin zaman\u0131n derinliklerine yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131, yer ve zaman s\u00fcreci boyunca ilkelerinin birli\u011fine ili\u015fkin bir i\u015faret yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

“Bu h\u00fck\u00fcm elbette ilk sahifelerde de vard\u0131r. \u0130brahim’in ve Musa’n\u0131n sahifelerinde.”<\/p>\n

Bu akidenin b\u00fcy\u00fck ilkelerini i\u00e7eren, ve bu surede yer alan bu k\u00f6kl\u00fc-engin ger\u00e7ek ilk kutsal sayfalarda; Hz. \u0130brahim ve Hz. Musa’n\u0131n kutsal sayfalar\u0131nda yer alan ger\u00e7e\u011fin ayn\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ger\u00e7e\u011fin birli\u011fi, inan\u00e7 sisteminin birli\u011fi, bunlar\u0131n kendisinden kaynakland\u0131\u011f\u0131 yerin birli\u011finin, insanlara peygamber g\u00f6ndermeyi gerektiren iradenin birli\u011finin gere\u011fidir. Ger\u00e7ek bir tanedir. Bir tek kayna\u011fa dayanmaktad\u0131r. Yenilenen ihtiya\u00e7lar\u0131n ve ardarda gelen devrelerin de\u011fi\u015fmesine g\u00f6re detaylar\u0131 ve c\u00fczi b\u00f6l\u00fcmleri de\u011fi\u015fir. Fakat yine de tek olan bir kaynaktan gelen asl\u0131, temeli de\u011fi\u015fmez. Bu de\u011fi\u015fmeyen as\u0131l yaratan ve d\u00fczelten takdir edip yol g\u00f6steren y\u00fcce Rabbinden gelmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1- Rabbinin .y\u00fcce ad\u0131n\u0131 takdis et. 2- O yaratan ve d\u00fczeltendir. 3- \u00d6l\u00e7\u00fcleri belirleyip yolunu g\u00f6sterendir. 4-Yemye\u015fil meralar\u0131 bitirendir. 5-Sonra da onlar\u0131 kupkuru \u00e7\u00f6pe \u00e7evirendir. B\u00f6yle derin, yumu\u015fak bir giri\u015fle surenin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 ta ba\u015ftan takdisin yank\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 bir havay\u0131 olu\u015fturuyor. Takdisin anlam\u0131 yan\u0131nda bu yank\u0131larda etrafa yay\u0131l\u0131yor. ,Ard\u0131ndan takdisi emreden s\u0131fatlar yer Al\u0131yor. “O yaratt\u0131 …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12361,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1623,5352,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2260","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-ala-suresinin-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2260","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2260"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2260\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12361"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2260"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2260"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2260"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}