{"id":2275,"date":"2012-01-16T15:35:14","date_gmt":"2012-01-16T15:35:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2275"},"modified":"2014-10-08T12:04:18","modified_gmt":"2014-10-08T09:04:18","slug":"abese-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/abese-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Abese Suresinin Tefsiri – Fizilal’il Kur’an – Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

1-Surat ast\u0131 ve d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n

2- Yan\u0131na \u00e2ma geldi diye.<\/p>\n

3- Ne bileceksin sen belki o ar\u0131nacak?<\/p>\n

4- Yahut \u00f6\u011f\u00fct alacak da bu \u00f6\u011f\u00fct, kendisine fayda verecek.<\/p>\n

5- Kendisini yeterli g\u00f6r\u00fcp tenezz\u00fcl etmeyene gelince.<\/p>\n

6- Sen onunla ilgileniyorsun!<\/p>\n

7- Onun ar\u0131nmamas\u0131ndan sana ne?<\/p>\n

8- Fakat ko\u015farak sana gelene;<\/p>\n

9- Allah’tan sak\u0131narak gelmi\u015fken.<\/p>\n

10- Sen onunla ilgilenmiyorsun!<\/p>\n

11- Asla olmaz b\u00f6yle \u015fey! Kur’an ayetleri birer hat\u0131rlatmad\u0131r \u00f6\u011f\u00fctt\u00fcr.<\/p>\n

12- Dileyen onu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u00f6\u011f\u00fct Al\u0131r.<\/p>\n

13- Sahifeler i\u00e7indedirler, de\u011ferli, \u015fansl\u0131.<\/p>\n

14- Y\u00fckseltilen ve tertemiz tutulan (sahifeler)<\/p>\n

15- Ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n ellerindedirler.<\/p>\n

16- (Allah’a g\u00f6re) de\u011ferli ve \u00e7ok iyi (yaz\u0131c\u0131 ve ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n).
\n<\/strong>
\nBu olayla ilgili olarak inen bu y\u00f6nlendirme ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fck bir olayd\u0131r. ilk bak\u0131\u015fta ortaya \u00e7\u0131kan\u0131n \u00e7ok \u00f6tesinde bir b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011fe sahiptir. Bu ve onun yery\u00fcz\u00fcnde yerle\u015ftirmeyi hedefledi\u011fi ger\u00e7ek bir mucizedir. Onun insanl\u0131\u011f\u0131n hayat\u0131na bilfiil kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bunun meydana getirdi\u011fi etkiler ger\u00e7ekten bir mucizedir. Belki de bu islam\u0131n ilk mucizesi ve ayn\u0131 zamanda en b\u00fcy\u00fck mucizesidir. Fakat bu y\u00f6nlendirme Kur’an’\u0131n ilahi metoduna ba\u011fl\u0131 olarak ferdi bir olaydan sonra bu \u015fekilde verilmektedir. Kur’an bu ilahi metodu gere\u011fi bireysel olaylar\u0131 ve s\u0131n\u0131rl\u0131 ilgileri, s\u0131n\u0131rs\u0131z ger\u00e7e\u011fi ve \u015fa\u015fmaz sistemi yerle\u015ftirmek i\u00e7in bir f\u0131rsat bir ara\u00e7 olarak kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Yoksa bu y\u00f6nlendirmenin burada yerle\u015ftirmeyi hedefledi\u011fi ger\u00e7ek ve bu ger\u00e7e\u011fin M\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin hayat\u0131na yerle\u015ftirilmesinden kaynaklanan ger\u00e7ek etkiler \u00f6zde, islam\u0131n kendisidir. Bu islam\u0131n ve ondan \u00f6nceki t\u00fcm semavi dinlerin mesajlar\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde ekmeye dikmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fin kendisidir. Bu ger\u00e7ek bir insana nas\u0131l davran\u0131laca\u011f\u0131n\u0131, insanlar\u0131n bir kesimine nas\u0131l muamele edilece\u011fini g\u00f6stermekten ibaret de\u011fildir. Olay\u0131n ve ona getirilen yorumun ilk \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 olgu bu olsa da bu ger\u00e7e\u011fin ger\u00e7ekten \u00e7ok boyutlu oldu\u011fu ve bundan daha \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011fu bir realitedir. Bu ger\u00e7ek insanlar\u0131n hayattaki t\u00fcm i\u015fleri nas\u0131l d\u00fczenleyecekleri, nas\u0131l de\u011ferlendirecekleri ile ilgilidir. \u00d6l\u00e7me ve de\u011ferlendirmenin kriterlerini nereden almalar\u0131 gerekti\u011fi ile ilgilidir.<\/p>\n

Bu y\u00f6nlendirmenin yerle\u015ftirmeyi hedefledi\u011fi ger\u00e7ek \u015fudur: “Yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fayan insanlar de\u011ferlerini ve \u00f6l\u00e7\u00fclerini, yal\u0131n, semavi, ilahi kriterlerden almal\u0131d\u0131rlar. Bu kriterler onlara g\u00f6kten gelmelidir. \u00dczerinde ya\u015fad\u0131klar\u0131 hayat\u0131n \u015fartlar\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmamal\u0131d\u0131r. Hayatlar\u0131n\u0131n d\u00fczenleri ile ba\u011f\u0131ml\u0131 olmamal\u0131d\u0131r. Bu d\u00fczenler ve \u015fartlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 olan d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden kaynaklanmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fck bir i\u015ftir. Ayn\u0131 zamanda ger\u00e7ekten zor bir i\u015ftir. insanlar\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde g\u00f6kten gelen de\u011ferlerle ya\u015famalar\u0131, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn de\u011ferlerine kar\u015f\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z ve bu de\u011ferlerden kaynaklanan bask\u0131lara kar\u015f\u0131 \u00f6zg\u00fcr ya\u015famalar\u0131 ger\u00e7ekten zor bir i\u015ftir.<\/p>\n

\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n geni\u015f \u00e7apl\u0131 ger\u00e7ekli\u011fini ve bu ger\u00e7ekli\u011fin duygular \u00fczerindeki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6n\u00fcller \u00fczerindeki bask\u0131s\u0131n\u0131 kavrad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu i\u015fin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve zorlu\u011funu daha rahat anlayabiliriz. insanlar\u0131n pratik hayatlar\u0131ndan kaynaklanan \u015fartlar\u0131n ve bask\u0131lar\u0131n hepsinden s\u0131yr\u0131lman\u0131n zorlu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde bu i\u015fi daha rahat anlayabiliriz. insan\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 zorluklar, ya\u015fam \u015fartlar\u0131ndan, hayatlar\u0131n\u0131n ba\u011flar\u0131ndan, \u00e7evrelerinin geleneklerinden, tarihlerin tortular\u0131ndan ve insan\u0131 sa\u011flam bir \u015fekilde yere ba\u011flayan yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fclerini, de\u011ferlerini ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini g\u00f6n\u00fcllere a\u011f\u0131r bi\u00e7imde yerle\u015ftiren di\u011fer \u015fartlar\u0131 hesaba katt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda onlarla ba\u015f etmenin ne kadar zor oldu\u011funu daha iyi anlar\u0131z.<\/p>\n

Hz. Peygamber Rabbinden b\u00f6yle bir direktif almaya ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in bu konuda uyar\u0131lmaya ihtiya\u00e7 duymas\u0131n\u0131 kavrad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu i\u015fin \u00f6nemini ve zorlu\u011funu daha iyi anlayabiliriz ki y\u00fcce Allah O’nu sadece uyarmakla kalmam\u0131\u015f O’nu sert bir \u015fekilde azarlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu da O’nun yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fin ger\u00e7ekten Hayret edilecek, ak\u0131lalmaz bir i\u015f oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu i\u015fin veya herhangi bir i\u015fin \u00f6nemini tasvir etmek i\u00e7in \u015f\u00f6yle denmesi yeterlidir. Bizzat Hz. Peygamberin kendiside bu noktaya ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in uyar\u0131ya ve y\u00f6nlendirmeye ihtiya\u00e7 duymu\u015ftur.<\/p>\n

Evet b\u00f6yle bir uyar\u0131 dahi yeterlidir. Zira Hz. Muhammed’in \u00fcst\u00fcn ki\u015fili\u011fi, b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve y\u00fcceli\u011fi yan\u0131nda yine de bu konuda uyar\u0131ya ve direktife ihtiya\u00e7 duyuyorsa bu onun \u00e7ok daha \u00f6nemli, \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir mesele oldu\u011funu ortaya koyar. \u0130\u015fte ilahi y\u00f6nlendirmenin bu bireysel olay nedeniyle yery\u00fcz\u00fcne yerle\u015ftirmeyi hedefledi\u011fi ilkenin ger\u00e7ek mahiyeti budur. insanlar\u0131n de\u011ferlerini ve \u00f6l\u00e7\u00fclerini yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn sosyal realitelerinden kaynaklanan, de\u011ferlerinden ve \u00f6l\u00e7\u00fclerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u015fekilde g\u00f6kten almalar\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte en b\u00fcy\u00fck mesele budur.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n peygamberler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile insanlara g\u00f6nderip t\u00fcm de\u011ferleri kendisi ile \u00f6l\u00e7meyi istedi\u011fi kriter budur. “Sizin Allah kat\u0131nda en de\u011ferliniz, en \u00e7ok takva sahibi olan\u0131n\u0131zd\u0131r.” (Hucurat 13) \u0130\u015fte insan\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131ran veya d\u00fc\u015f\u00fcren yegane de\u011fer budur. Bu yal\u0131n semavi bir de\u011ferdir.<\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131 ve durumlar\u0131 ile hi\u00e7bir ilgisi yoktur, hi\u00e7bir ilgisi.<\/p>\n

Ne var ki insanlar yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015famaktad\u0131rlar ve birbirlerine bir\u00e7ok ba\u011flarla ba\u011fl\u0131 bulunmaktad\u0131rlar ve bu ba\u011flar\u0131n kendi hayatlar\u0131nda yerine g\u00f6re bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 bir de\u011feri ve bir \u00e7ekicili\u011fi bulunmaktad\u0131r. Sonra insanlar soy gibi, g\u00fc\u00e7 gibi, mal gibi ba\u015fka de\u011ferlere de yer vermekte, g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131nda bunlarla d\u00fc\u015f\u00fcp kalkmaktad\u0131rlar. Sonra bu de\u011ferlerin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndan kaynaklanan birtak\u0131m pratik ili\u015fkiler de do\u011fmaktad\u0131r. Bu ili\u015fkilerin bir k\u0131sm\u0131 ekonomiktir, bir k\u0131sm\u0131 ekonomik de\u011fildir. \u0130\u015fte bu de\u011ferlerden insanlar\u0131n birbirlerine kar\u015f\u0131 konumlar\u0131 farkl\u0131la\u015fmakta ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn de\u011ferlerine g\u00f6re baz\u0131lar\u0131 baz\u0131lar\u0131na \u00fcst\u00fcn gelmekte \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

Sonra islam geliyor. Onlara diyor ki: “Sizin Allah kat\u0131nda en hay\u0131rl\u0131n\u0131z, en de\u011ferliniz en \u00e7ok takva sahibi olanlar\u0131n\u0131zd\u0131r.” B\u00f6ylece insanlar\u0131n hayat\u0131nda b\u00fcy\u00fck de\u011feri olan, duygular\u0131n \u00fczerinde a\u011f\u0131r bask\u0131lar olu\u015fturan ve onu etkileyici bir cazibe ile yere ba\u011flayan t\u00fcm de\u011ferleri elinin tersi ile itiyor. Bunlar\u0131n hepsinin yerine do\u011frudan g\u00f6kten Al\u0131nan ve g\u00f6\u011f\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde kabul edilen tek \u00f6l\u00e7\u00fc olan yeni de\u011ferlere onlar\u0131 ba\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

Sonra bu olay geliyor. S\u0131n\u0131rl\u0131 \u015fartlarda meydana gelen bu hadise s\u00f6zkonusu de\u011ferin yerle\u015ftirilmesi i\u00e7in bir f\u0131rsat kabul ediliyor. Bu vesile ile temel ilke belirleniyor. \u00d6l\u00e7\u00fc g\u00f6\u011f\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcd\u00fcr. De\u011fer g\u00f6\u011f\u00fcn de\u011feridir. \u0130slam \u00fcmmetinin insanlar\u0131n bildi\u011fi al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 her\u015feyden elini \u00e7ekmesi, yery\u00fcz\u00fcnden kaynaklanan ili\u015fkilerden, de\u011ferlerden, d\u00fc\u015f\u00fcncelerden \u00f6l\u00e7\u00fclerden ve kriterlerden kurtulmas\u0131 gerekir ki de\u011ferlerini yaln\u0131z g\u00f6kten alabilsin. Yaln\u0131z g\u00f6\u011f\u00fcn tart\u0131s\u0131 ile tartabilsin!<\/p>\n

Fakir ve \u00e2ma bir adam olan ibni \u00dcmm\u00fc Mektum Hz. Peygambere geliyor. Bu arada Peygamber Kurey\u015f’in ileri gelenlerinden bir toplulukla me\u015fguld\u00fcr. Onlar\u0131 islama \u00e7a\u011f\u0131rmaktad\u0131r. Onlar\u0131n M\u00fcsl\u00fcman olmas\u0131 ile islam\u0131n Mekke’de kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 zorluk ve s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n hafifleyece\u011fini bunlar\u0131n islama yararl\u0131 olacaklar\u0131n\u0131 ummaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Rebia’n\u0131n iki o\u011flu olan Utbe ve \u015eeybe ba\u015fka bir ad\u0131 Ebu Cehil olan Amr ibni Hi\u015fam, Ummeye ibni Halef ve Velid ibni Mu\u011fire’den olu\u015fan bu b\u00fcy\u00fckler ile peygamberin yolunda duruyor. insanlar\u0131 ondan uzakla\u015ft\u0131r\u0131yor ve ona birtak\u0131m \u00e7etin tuzaklar kurarak a\u00e7\u0131k\u00e7a onu Mekke’de dondurmak istiyorlard\u0131. Bu toplulukla beraber Abd\u00fclmuttalib’in o\u011flu Abbas da Peygamberi dinlemeye gelmi\u015fti. Kabileye her\u015feyin \u00fcst\u00fcnde bir de\u011fer ve sayg\u0131nl\u0131k kazand\u0131ran ve kabileye dayal\u0131 cahili bir ortamda, bir insana kendisine en yak\u0131n \u00e7evresi ve ona en \u00e7ok ba\u011fl\u0131 olanlar\u0131 sayg\u0131 g\u00f6stermez \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 kabul etmezse d\u0131\u015f\u0131ndaki insanlar\u0131n bu davay\u0131 kabul etmeleri daha da zorla\u015facakt\u0131.<\/p>\n

Hz. Peygamber \u0130\u015fte bu kadar \u00f6nemli olan bu toplulukla u\u011fra\u015f\u0131rken fakir ve \u00e2ma adam geliyor. Burada peygamber kendisi ve \u00e7\u0131kar\u0131 i\u00e7in de\u011fil, islam ve islam\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131 i\u00e7in u\u011fra\u015f\u0131yor. E\u011fer bu topluluk M\u00fcsl\u00fcman olursa Mekke’deki davan\u0131n \u00f6n\u00fcndeki, yolundaki zorlu engeller, sivri dikenler temizlenmi\u015f olacak ve bundan sonra islam Mekke \u00e7evresine yay\u0131lacakt\u0131. Ama bu ileri gelen b\u00fcy\u00fcklerin M\u00fcsl\u00fcman olmas\u0131ndan sonra tabi.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu adan\u0131 geliyor ve Hz. Peygambere diyor ki: “Ey Allah’\u0131n el\u00e7isi, bana da oku, bana da \u00f6\u011fret, Allah’\u0131n sana \u00f6\u011frettiklerinden.” Rasulullah’\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu \u015fartlar\u0131 ve kiminle u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 bile bile bu s\u00f6zlerini tekrar ediyor. Hz. Peygamber ikide bir s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ve \u00e7abas\u0131n\u0131n kesilmesinden rahats\u0131z oluyor ve adam\u0131n g\u00f6rmedi\u011fi y\u00fcz\u00fcnde ho\u015fnutsuzluk ifadeleri beliriyor. Y\u00fcz\u00fcn\u00fc ek\u015fitiyor ve onunla ilgilenmiyor. Fakir ve kimsesiz olan ve kendisini bu b\u00fcy\u00fck i\u015ften al\u0131koyan adama ald\u0131rm\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015feyin ard\u0131nda davas\u0131 ve dini i\u00e7in b\u00fcy\u00fck umutlar besliyor. Asl\u0131nda o bunlarla u\u011fra\u015f\u0131rken dininin zafere ula\u015fmas\u0131n\u0131 arzu etmektedir. \u00c7a\u011fr\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 samimiyetini, islam\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve onun yay\u0131lmas\u0131 i\u00e7in a\u015f\u0131r\u0131 iste\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n

\u0130\u015fte tam bu s\u0131rada g\u00f6k meseleye el koyuyor. Meseleye el koyuyor ki bu konudaki kesin h\u00fckm\u00fcn\u00fc belirlesin. Yolun t\u00fcm i\u015faretlerini ortaya koysun. De\u011ferlerin kendisi ile \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kriterleri belirlesin. \u015eartlar\u0131 ve de\u011ferlerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc bir kenara itsin. isterse bu \u015fartlar ve de\u011ferlendirmeler insanlar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcleri ile belirlenen ve davan\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131 g\u00f6zeten \u00f6l\u00e7\u00fcler olsun. isterse bu \u00f6l\u00e7\u00fcler; insanl\u0131\u011f\u0131n efendisi Hz. Muhammed belirlemi\u015f olsun.<\/p>\n

Bu arada y\u00fccelerin y\u00fccesi Allah’tan onurland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f e\u015fsiz bir ahlak sahibi olan Peygamberine sert bir \u00fcslup i\u00e7inde azarlama geliyor. Bu b\u00fct\u00fcn bir Kur’an i\u00e7inde yak\u0131n ve sevgili dost peygambere kar\u015f\u0131 “kella-hay\u0131r!” kelimesinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tek yerdir. “Kella” kavram\u0131 hitapta azarlama ve sitem anlam\u0131na gelir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu b\u00fct\u00fcn bir dinin kendisine dayand\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli bir meseledir.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim’in bu ilahi azar\u0131 ortaya koyu\u015f \u00fcslubu da e\u015fsiz bir \u00fcslubtur. Bunu be\u015feri yaz\u0131m diliyle dile getirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Zira yaz\u0131m dilinin kendisine has ilkeleri, gelenekleri ve disiplinleri vard\u0131r. Bu da bu mesajlar\u0131n do\u011frudan ve b\u00fct\u00fcn dirili\u011fi ile b\u00fct\u00fcn s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 ile ortaya konmalar\u0131n\u0131 engellemektedir. Bu konuda sadece kullan\u0131lan \u00fcslubu, onlar\u0131 bu \u015fekilde sergileme g\u00fcc\u00fcne sahiptir. Kur’an h\u0131zl\u0131 dokunu\u015flar, k\u0131sa ifadeleri ile ortaya koymaktad\u0131r. Sanki bu ifadeler birer tepkidir, hayat kokan \u00e7izgiler, par\u0131lt\u0131lar ve hatlard\u0131r.<\/p>\n

“Surat ast\u0131 ve d\u00f6nd\u00fc, yan\u0131na \u00e2ma geldi diye.” Sanki burada muhataptan ba\u015fka \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir \u015fah\u0131stan s\u00f6z edilmektedir. Bu \u00fcslupta \u015f\u00f6yle bir incelik sezilmektedir. Burada s\u00f6zkonusu olan konu yani Allah’\u0131n ho\u015fnutsuzlu\u011fu direk olarak y\u00fcce Allah peygamberine ve sevgilisine y\u00f6neltmek istememektedir, O’na \u015fefkatinden ve merhametinden dolay\u0131. B\u00f6yle ho\u015f olmayan bir ifadeyi O’na y\u00f6neltmeyi ikram\u0131ndan dolay\u0131 uygun bulmamaktad\u0131r.<\/p>\n

Ard\u0131ndan azarlaman\u0131n kendisinden kaynakland\u0131\u011f\u0131 i\u015fe i\u015faret edildikten sonra ifade y\u00f6n de\u011fi\u015ftiriyor. Hitap \u015feklinde bir azara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Bir \u00f6l\u00e7\u00fcde yumu\u015fak bir ifade ile ba\u015fl\u0131yor. “Ne bileceksin belki o ar\u0131nacak. Yahut \u00f6\u011f\u00fct alacak da bu \u00f6\u011f\u00fct kendisine fayda verecek.” Nereden bileceksin o b\u00fcy\u00fck iyili\u011fin ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini? Senin elindeki iyili\u011fe istekli olarak gelen bu fakir ve \u00e2ma adam\u0131n ar\u0131nmak istedi\u011fini. Kalbinin uyanarak \u00f6\u011f\u00fct alaca\u011f\u0131n\u0131 ve bu \u00f6\u011f\u00fct\u00fcn kendisine yarayaca\u011f\u0131n\u0131. Bu kalbin Allah’\u0131n nuru ile ayd\u0131nlanaca\u011f\u0131n\u0131, g\u00f6\u011f\u00fcn ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak yery\u00fcz\u00fcndeki bir ayd\u0131nl\u0131k kulesine d\u00f6n\u00fc\u015fece\u011fini. Sen nerden bileceksin? Bu hidayete a\u00e7\u0131lan her kalbin i\u00e7inde iman ger\u00e7e\u011fi yerle\u015fti\u011finde meydana gelen bir olgudur ve Allah’\u0131n terazisinde a\u011f\u0131r basan, b\u00fcy\u00fck \u00f6nemi olan da budur.<\/p>\n

Sonra azar\u0131n ibresi y\u00fckseliyor. \u00dcslup a\u011f\u0131rla\u015f\u0131yor. Azarlamaya yol a\u00e7an i\u015fin ger\u00e7ekten Hayret verici bir i\u015f oldu\u011fu dile getiriliyor. “Kendisini yeterli g\u00f6r\u00fcp tenezz\u00fcl etmeyene gelince sen ona y\u00f6neliyorsun. Onun ar\u0131nmamas\u0131ndan sana ne? Fakat ko\u015farak sana gelene Allah’tan korkarak gelmi\u015fken sen onunla ilgilenmiyorsun.” Sana ve dinine kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck taslayan getirdi\u011fin hidayete, iyili\u011fe, ayd\u0131nl\u0131\u011fa ve temizli\u011fe ilgi duymayan adama gelince, sen ona ilgi g\u00f6sterip kendisine \u00f6nem veriyorsun. Hidayete gelmesi i\u00e7in u\u011fra\u015f\u0131yorsun. Senden y\u00fcz \u00e7evirdi\u011fi halde sen habire ona mesaj\u0131n\u0131 takdim ediyorsun! Onun ar\u0131nmamas\u0131ndan sana ne? E\u011fer o pisli\u011fi ve kiri i\u00e7inde kalmak istiyorsa bu seni ne ilgilendirir? Sen onun g\u00fcnah\u0131ndan hesaba \u00e7ekilmeyeceksin, onunla \u00fcst\u00fcn gelmeyeceksin, onun deste\u011fiyle ayakta de\u011filsin. “Fakat ko\u015farak sana gelene” seni se\u00e7erek ve sana itaat ederek “Allah’tan sak\u0131narak” ve g\u00fcnahlardan sak\u0131narak gelene “sen onunla ilgilenmiyorsun!” iyili\u011fi ve takvay\u0131 dileyerek gelen inanm\u0131\u015f adamla ilgilenmemek bo\u015f i\u015fle u\u011fra\u015fmak diye adland\u0131r\u0131l\u0131yor. Bu ise a\u011f\u0131r bir nitelemedir.<\/p>\n

Ard\u0131ndan azar\u0131n ibresi biraz daha y\u00fckseliyor. Kesin red ve sert tepki s\u0131n\u0131r\u0131na ula\u015f\u0131yor. “Asla olamaz.” Bu ifade bu ortamda ger\u00e7ekten dikkatle \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken bir hitap \u015feklidir.<\/p>\n

Sonra bu davan\u0131n ger\u00e7ekli\u011fi, y\u00fcceli\u011fi, b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131klan\u0131yor. Hi\u00e7 kimseye, hi\u00e7bir deste\u011fe ihtiyac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor. Bu dava bizzat kendisine y\u00f6nelenlere sadece kendisini isteyenlere y\u00f6nelmelidir. Bu istekli insan\u0131n d\u00fcnya \u00f6l\u00e7\u00fclerindeki de\u011feri ve konumu ne olursa olsun. “Kur’an ayetleri birer hat\u0131rlatmad\u0131r, \u00f6\u011f\u00fctt\u00fcr. Dileyen O’nu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u00f6\u011f\u00fct Al\u0131r. O sahifeler i\u00e7indedir. De\u011ferli ve \u015fanl\u0131, y\u00fckseltilen ve temiz tutulan sahifeler de. Bunlarda ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n ellerindedir. Allah kat\u0131nda de\u011feri olan \u00e7ok iyi yaz\u0131c\u0131 ve ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n.” O her y\u00f6n\u00fc ile de\u011ferli, \u015fereflidir. Sahifelerinde \u015fereflidir, bu tertemiz sahifeleri melekler y\u00fcceler aleminden al\u0131p yery\u00fcz\u00fcndeki se\u00e7ilmi\u015f insanlara ula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in ta\u015f\u0131y\u0131p getirmektedir. Onu getiren meleklerde onurlu ve ar\u0131nm\u0131\u015ft\u0131rlar. Dolay\u0131s\u0131yla o her y\u00f6n\u00fcyle, kendisi ile ilgili her a\u00e7\u0131dan \u015fanl\u0131 tertemizdir. Uzaktan yak\u0131ndan bununla ilgili olan her\u015feyde \u00f6yle. Ve o ger\u00e7ekten \u00e7ok de\u011ferlidir. Kendisine ihtiya\u00e7 duymad\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yleyen ondan y\u00fcz \u00e7eviren kimselere takdim edilmez. O sadece de\u011ferini bilenler ve O’nunla ar\u0131nmak isteyenler i\u00e7indir.<\/p>\n

\u0130\u015fte \u00f6l\u00e7\u00fc budur. Allah’\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc, de\u011ferlerin ve \u00f6l\u00e7\u00fclerin kendisi ile \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc insanlar\u0131n ve konumlar\u0131n kendisi ile takdir edildi\u011fi kriter budur. \u0130\u015fte s\u00f6z budur, Allah’\u0131n s\u00f6z\u00fc. Her s\u00f6z\u00fcn, her h\u00fckm\u00fcn ve her \u00f6l\u00e7\u00fcn\u00fcn gelip kendisine dayand\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z.<\/p>\n

Peki bu ilke nerede ve ne zaman belirleniyor? Mekke’de. islam\u0131n mesaj\u0131n\u0131n itildi\u011fi ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n az\u0131nl\u0131kta oldu\u011fu Mekke’de. Sonra bu b\u00fcy\u00fcklerle ilgilenme ki\u015fisel bir \u00e7\u0131kardan kaynaklanm\u0131yor. Fakir bir \u00e2ma ile ilgilenmekte ki\u015fisel bir de\u011ferlendirmeden gelmiyor. Her\u015feyin ba\u015f\u0131 da sonu da davad\u0131r burada. Eni sonu davad\u0131r bunun. Fakat \u0130\u015fte davan\u0131n kendisi de bu \u00f6l\u00e7\u00fcn\u00fcn kendisidir. Bu de\u011ferlerin kendileridir. Dava bu \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc ve bu de\u011ferleri insanl\u0131\u011f\u0131n hayat\u0131na yerle\u015ftirmek i\u00e7in gelmi\u015ftir. Bu nedenle bu \u00f6l\u00e7\u00fcn\u00fcn ve bu de\u011ferlerin belirlediklerinin d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015feyle onurland\u0131r\u0131lamaz, g\u00fc\u00e7lendirilemez, zafere g\u00f6t\u00fcr\u00fclemez.<\/p>\n

Daha \u00f6ncede belirtti\u011fimiz gibi bu tespit az \u00f6nce s\u00f6z\u00fc edilen ki\u015fisel olaydan ve onu ilgilendiren konusundan \u00e7ok kapsaml\u0131 ve \u00e7ok \u00f6nemlidir. Burada belirlenen ilke insanlar\u0131n de\u011ferlerini ve \u00f6l\u00e7\u00fclerini yerden de\u011fil, g\u00f6kten almalar\u0131d\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn kriterlerinden de\u011fil, g\u00f6\u011f\u00fcn kriterlerinden almalar\u0131d\u0131r. “Sizin Allah kat\u0131nda en de\u011ferliniz takvas\u0131 en ileri olan\u0131n\u0131zd\u0131r.” Allah kat\u0131nda en de\u011ferli olan ebetteki korunmaya, \u00f6nem verilmeye ve ilgi duyulmaya en \u00e7ok uygun olan kimsedir. isterse bu insan insanlar\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki hayatlar\u0131n\u0131n bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda olu\u015fan ve d\u00fcnyadaki konumlar\u0131na g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steren insanlar\u0131n Al\u0131\u015fageldikleri soy, g\u00fc\u00e7 ve mal gibi de\u011ferlerinden, \u00f6l\u00e7\u00fclerinden ve daha akla gelen ba\u015fka de\u011ferlerden tamamen soyutlanm\u0131\u015f olsun. Zira bu de\u011ferler imandan ve takvadan soyutland\u0131\u011f\u0131 zaman hi\u00e7bir anlam ifade etmezler. Bunlar iman ve takva u\u011frunda harcand\u0131klar\u0131 takdirde ancak bir de\u011fer ve anlam ifade edebilirler.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu olay m\u00fcnasebeti ile ilahi direktifin yerle\u015ftirmeyi ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ek budur. Zaten Kur’an-\u0131 Kerim metodu gere\u011fi bireysel olaylar\u0131 ve dar kapsaml\u0131 uygun zeminleri s\u0131n\u0131rs\u0131z ger\u00e7e\u011fi ve de\u011fi\u015fmez sistemi ortaya koymak i\u00e7in birer ara\u00e7 olarak kullan\u0131r.<\/p>\n

Hz. Peygamberin g\u00f6nl\u00fc bu direktif ve azar kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fcz\u00fcnt\u00fcye bo\u011fulmu\u015ftur. B\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fc ve b\u00fct\u00fcn s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131yla ona teslim olmu\u015ftur. \u0130slam’\u0131n en temel ger\u00e7eklerinden biri olmas\u0131 nedeniyle bu hakikat\u0131 b\u00fct\u00fcn hayat\u0131 boyunca canl\u0131 bir \u015fekilde yerle\u015ftirmeyi hedefledi\u011fi gibi M\u00fcsl\u00fcman cemaatin hayat\u0131na yerle\u015ftirmeyi de ama\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Hz. Peygamberin bu konudaki ilk hareketi bu olay nedeni ile kendisine gelen direktifi ve azar\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 olmu\u015ftur. Bu a\u00e7\u0131klama ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fck ve ger\u00e7ekten takdire \u015fayand\u0131r. Peygamberin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015fartlarda hangi a\u00e7\u0131dan bakarsak bakal\u0131m bir peygamberden ba\u015fkas\u0131 bu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yapma cesaretini ve samimiyetini kendinde bulamaz.<\/p>\n

Evet insanlara i\u015fledi\u011fi bir hata y\u00fcz\u00fcnden b\u00f6yle e\u015fsiz bir \u015fekilde ve ac\u0131 ifadelerle azarland\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak ancak bir peygamberin g\u00fc\u00e7 yetirebilece\u011fi bir i\u015ftir. Peygamberden ba\u015fka bir b\u00fcy\u00fck i\u00e7in bu yanl\u0131\u015f\u0131 kabul etmesi ve gelecekte onu telafi etmesi bile yeterli olurdu. Fakat peygamberlik ba\u015fkad\u0131r. Onun yasas\u0131 ba\u015fka, ilkeleri ba\u015fkad\u0131r.<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131klamay\u0131 islam davetinin i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu zor \u015fartlar i\u00e7inde Kurey\u015f’in b\u00fcy\u00fcklerine kar\u015f\u0131 bomba tesiri yapabilecek b\u00f6yle bir a\u00e7\u0131klamay\u0131 ancak bir peygamber yapabilir. Zira bu \u00e7evre, bu ortam insanlar\u0131n soylar\u0131, mallar\u0131, makamlar\u0131 ve kuvvetleri ile \u00f6v\u00fcnd\u00fckleri ve piyasada bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki hi\u00e7bir de\u011ferin \u00f6nemsenmedi\u011fi bir karaktere sahiptiler. Ha\u015fimo\u011flu Abd\u00fclmuttalib o\u011flu Abdullah o\u011flu Muhammed’e bu ortamda \u015f\u00f6yle denmi\u015fti: “Bu Kur’an iki \u015fehir halk\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir adama indirilmeli de\u011fil miydi?”(Zuhruf 31) Muhammed’in soyu belli idi. Fakat onlar Hz. Muhammed’in peygamberlikten \u00f6nce bir ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, ki\u015fisel bir liderli\u011fi olmamas\u0131 nedeniyle onun peygamberli\u011fini red edebilecek kadar yanl\u0131\u015f de\u011ferlere saplanm\u0131\u015flard\u0131! Sonra b\u00f6yle bir eylemin bu t\u00fcr bir ortamda g\u00f6\u011f\u00fcn vahyinden ba\u015fka bir yerden kaynaklanmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Bunun yerden kaynaklanmas\u0131 \u00f6zellikle bu zamanda bu yerden f\u0131\u015fk\u0131rmas\u0131 olacak \u015fey de\u011fildi.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu, bu kadar \u00f6nemli bir ilkeyi yoluna koyan g\u00f6\u011f\u00fcn g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Bu ilke Hz. Peygamberin g\u00f6nl\u00fc arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla onun etraf\u0131ndaki \u00e7evreye yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fc\u00e7l\u00fc, k\u00f6kl\u00fc ve sa\u011flam bir \u015fekilde olaya yerle\u015fmi\u015ftir. M\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin hayat\u0131nda uzun devirler boyunca varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Bu insanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn karakterleri ile do\u011fu\u015fu gibi yeniden do\u011fmas\u0131 kadar \u00f6nemli idi. De\u011fer bak\u0131m\u0131ndan ondan \u00e7ok daha y\u00fcce ve b\u00fcy\u00fck bir anlam ifade ediyordu. \u0130nsan\u0131n teorik ve pratik olarak ger\u00e7ekten yery\u00fcz\u00fcnden kaynaklanan her t\u00fcrl\u00fc de\u011ferlerden kurtulmas\u0131, onlara kar\u015f\u0131 \u00f6zg\u00fcr hale gelmesi, g\u00f6kten inen ba\u015fka de\u011ferlere ba\u011flanmas\u0131, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn t\u00fcm de\u011ferlerinden, \u00f6l\u00e7\u00fclerinden, kriterlerinden, pratik \u015fartlar\u0131ndan bask\u0131s\u0131 ve a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 bulunan ger\u00e7e\u011fe dayal\u0131 ba\u011flar\u0131ndan ete, damara, kana ve duygulara kar\u0131\u015fan t\u00fcm yery\u00fcz\u00fc ilkelerinden, ba\u011flar\u0131ndan kopar\u0131lmas\u0131 ve ayr\u0131lmas\u0131 sonra bu yeni de\u011ferlerin herkes taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131lmas\u0131 kabul g\u00f6r\u00fcp uygulanmas\u0131 ger\u00e7ek bir yeniden do\u011fu\u015fu ifade ediyordu. Hz. Peygamberin bizzat kendi g\u00f6nl\u00fcn\u00fcn dahi bu noktada olgunla\u015fmas\u0131 i\u00e7in uyar\u0131ya ve direktife ihtiya\u00e7 duymas\u0131, onca b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fe ula\u015fmas\u0131. Ve bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fin M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n vicdan\u0131nda apa\u00e7\u0131k bir ger\u00e7e\u011fe M\u00fcsl\u00fcman toplumun hukukunda temel bir ilkeye d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ve uzun as\u0131rlar boyunca M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n hayat\u0131nda yank\u0131s\u0131n\u0131 bulan islam toplumundaki hayat\u0131n temel ger\u00e7eklerinden biri haline gelmesi elbette ki bir yeniden do\u011fu\u015f demekti.<\/p>\n

Biz dahi bug\u00fcn bu yeni do\u011fu\u015fun ger\u00e7ekli\u011fini yeteri kadar kavrayabilmi\u015f de\u011filiz. Zira biz g\u00f6n\u00fcllerimizde ve vicdanlar\u0131m\u0131zda bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ger\u00e7e\u011fini somut bi\u00e7imde \u015fekillendiremiyoruz. Yery\u00fcz\u00fcnden kaynaklanan konumlar\u0131n ve ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu de\u011ferler, \u00f6l\u00e7\u00fcler ve kriterler \u00f6yle ezici bir a\u011f\u0131rl\u0131ktad\u0131r ki “ilericilik!” iddias\u0131nda bulunan baz\u0131 felsefi ekoller yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn bu de\u011ferlerini veya bunlardan birini, yani ekonomik d\u00fczenlemeyi insan\u0131n b\u00fct\u00fcn bir gidi\u015fat\u0131n\u0131 inan\u00e7lar\u0131n\u0131, sanatlar\u0131n\u0131, edebiyat\u0131n\u0131, yasalar\u0131n\u0131, geleneklerini ve hayata ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin t\u00fcm\u00fcn\u00fc belirledi\u011fini sanm\u0131\u015flard\u0131r. Nitekim insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n gereklerinden ve hayat\u0131n ger\u00e7eklerinden haberi olmayan azg\u0131n bir cahillik i\u00e7inde ve dar bir a\u00e7\u0131dan olaylar\u0131 de\u011ferlendiren tarihi maddecilik ekol\u00fcn\u00fcn tarih iddialar\u0131nda oldu\u011fu gibi!<\/p>\n

De\u011ferlerin bu \u015fekilde d\u00fczenlenmesi ger\u00e7ekten bir mucizedir. O zamanda ve o \u015fartlarda islam\u0131n eli ile ger\u00e7ekle\u015fen insan\u0131n yeniden do\u011fu\u015fu mucizesidir.<\/p>\n

Bu do\u011fu\u015ftan itibaren evrensel \u00e7aptaki bu b\u00fcy\u00fck olayla beraber gelen de\u011ferler egemen olmu\u015ftur. Fakat mesele Arap toplumunda ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kendi i\u015flerinde bile o kadar kolay ve basit de\u011fildi. Fakat Hz. Peygamber Allah’\u0131n iradesi ile ve kendisinin Kur’an’\u0131n de\u011fi\u015fmez direktifleri kar\u015f\u0131s\u0131ndaki atakl\u0131\u011f\u0131ndan ve s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklanan uygulamalar\u0131 ve y\u00f6nlendirmeleri ile bu ger\u00e7e\u011fi g\u00f6n\u00fcllere ve hayata ekip yerle\u015ftirmeyi iyice k\u00f6kle\u015fip dal budak salmas\u0131 ve uzun as\u0131rlar boyunca i\u015fi tersine \u00e7evirme giri\u015fiminde bulunan etkenlerin ve fakt\u00f6rlerin t\u00fcm\u00fcne ra\u011fmen M\u00fcsl\u00fcman cemaatin hayat\u0131 \u015fenlendirmesi i\u00e7in ba\u015f\u0131nda beklemi\u015f ve onu titizlikle koruyabilmi\u015ftir.<\/p>\n

Hz. Peygamber bu olaydan sonra ibni \u00dcmm\u00fc Mektub’a iltifat eder ve onu korurdu. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc her yerde ona \u015f\u00f6yle derdi: “Hakk\u0131nda Rabbimin beni azarlad\u0131\u011f\u0131 adam. Ho\u015f geldin, merhaba:’ Hz. Peygamber ayr\u0131ca onu hicretten sonra iki kere Medine’ye kendisinin vekili tayin etmi\u015ftir.<\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fc kaynakl\u0131 d\u00fcnya de\u011ferlerinden ve \u015fartlar\u0131ndan kaynaklanan toplumsal \u00e7evrenin \u00f6l\u00e7\u00fclerini ve de\u011ferlerini ayak alt\u0131na Al\u0131p \u00e7i\u011fnemek i\u00e7in Hz. Peygamber halas\u0131n\u0131n k\u0131z\u0131 Zeynep binti Cah\u015f Esedi’yi azadl\u0131s\u0131 Zeyd bin Harise ile evlendirmi\u015ftir. Evlilik ve h\u0131s\u0131ml\u0131k ger\u00e7ekten \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde hassas bir konudur. \u00d6zellikle de Arap toplumunda bu mesele daha da hassasiyet ta\u015f\u0131yordu.<\/p>\n

Bundan \u00f6nce hicretin ilk y\u0131llar\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 karde\u015f yaparken amcas\u0131 Hamza ile azadl\u0131s\u0131 Zeyd’i Halid bin Ruveyha Has’ami ile Bilal \u0130bni Rebah’\u0131 karde\u015f yapm\u0131\u015ft\u0131r. Mute sava\u015f\u0131nda Zeyd’i komutan tayin etmi\u015ftir. O’nu ba\u015fkomutan yapm\u0131\u015ft\u0131r. ikinci komutan Cafer ibni Ebu Talip’tir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc komutan Abdullah bin Revaha Ensari’dir. Zeyd, Halid ibni Velid’in de i\u00e7inde bulundu\u011fu ensar ve muhacirlerden olu\u015fan \u00fc\u00e7 bin ki\u015filik bir ordunun ba\u015f\u0131na tayin edilmi\u015ftir.<\/p>\n

Hz. Peygamber bizzat kendisi bu orduyu yolcu etmi\u015ftir. Bu sava\u015fta her \u00fc\u00e7 komutan da \u015fehid olmu\u015ftur. (Allah hepsinden raz\u0131 olsun.)<\/p>\n

Hz. Peygamberin yapt\u0131\u011f\u0131 son i\u015flerden biri de \u00dcsame ibni Zeyd’i Bizans’a kar\u015f\u0131 sava\u015facak bir orduya komutan tayin etmesidir. Bu orduda ensar ve muhacirlerden b\u00fcy\u00fck bir kesim yer alm\u0131\u015ft\u0131r. iki \u00f6zel dostu, iki veziri ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fi ile ondan sonraki iki halifesi Ebu Bekir ve \u00d6mer’de bu ordunun i\u00e7indedir. Onlar\u0131n i\u00e7inde Kurey\u015f’in en erken islam\u0131 kabul eden ve Hz. Peygamberin yak\u0131n dostu Saad \u0130bni Ebi Vakkas da vard\u0131.<\/p>\n

Gen\u00e7 ya\u015fta ordu komutan\u0131 tayin edilen \u00dcsame hakk\u0131nda baz\u0131 insanlar ileri geri konu\u015fmu\u015ftu. ibni \u00d6mer (Allah ikisinden de raz\u0131 olsun) bu konuda der ki: Hz. Peygamber bir ordu haz\u0131rlad\u0131 ve ba\u015f\u0131na \u00dcsame ibni Zeyd’i komutan tayin etti. Baz\u0131 insanlar onun komutan tayin edilmesini ele\u015ftirdiler. Hz. Peygamber buyurdu ki: “E\u011fer siz onun komutanl\u0131\u011f\u0131na dil uzat\u0131rsan\u0131z garipsemem. \u00c7\u00fcnk\u00fc siz daha \u00f6nce onun babas\u0131n\u0131n da komutan tayin edilmesini ele\u015ftirmi\u015ftiniz. Allah’a yemin ederim ki bu adam komutanl\u0131k i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ona en lay\u0131k olan kimsedir. O insanlar i\u00e7inde en \u00e7ok sevdi\u011fim kimselerden biridir, buyurmu\u015ftur.”(Buhari, M\u00fcslim, tirmizi)<\/p>\n

Selmani Farisi hakk\u0131nda birtak\u0131m s\u00f6zlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve insanlar\u0131n Fars\u00e7\u0131l\u0131k ve Arap\u00e7\u0131l\u0131ktan s\u00f6z etmeleri dar kapsaml\u0131, ulus\u00e7u telkinlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00fczerine Hz. Peygamber bu konuda kesin tavr\u0131n\u0131 ortaya koyarak bu anlay\u0131\u015f\u0131 bir \u00e7\u0131rp\u0131da kesip att\u0131 ve \u015f\u00f6yle buyurdu: “Selman bizdendir. Bizim ailedendir.” (Taberani, Hakim) B\u00f6ylece g\u00f6\u011f\u00fcn de\u011ferlerini ve \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc onlar\u0131n kendileri ile \u00f6v\u00fcnd\u00fckleri soy ufuklar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7irdi. Duyarl\u0131l\u0131kla ba\u011fl\u0131 bulunduklar\u0131 dar soyculu\u011fun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131 ve onu do\u011frudan kendi ailesinden sayd\u0131.<\/p>\n

Ebuzer Gifari ile Bilal ibni Rebah aras\u0131nda Ebuzer’in dilinin s\u00fcr\u00e7mesi neticesinde “Ey kara kad\u0131n\u0131n o\u011flu” c\u00fcmlesi ile bir so\u011fukluk meydana geldi\u011finde Hz. Peygamber buna \u00e7ok \u00f6fkelenmi\u015f ve bu \u00f6fkesini a\u011f\u0131r ve korkun\u00e7 bir ifade ile Ebuzer’in y\u00fcz\u00fcne vurmu\u015ftur: “Ey Ebuzer! Barda\u011f\u0131 ta\u015f\u0131rd\u0131n. Beyaz kad\u0131n\u0131n o\u011flunun, siyah kad\u0131n\u0131n o\u011fluna hi\u00e7bir \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc yoktur.” (\u0130bni M\u00fcbarek Elbir Vessela`da az bir de\u011fi\u015fiklikle rivayet etmi\u015ftir.) B\u00f6ylece peygamber i\u015fi k\u00f6k\u00fcnden halletmi\u015ftir. Ya islam, ya cahiliyye islam g\u00f6\u011f\u00fcn de\u011ferleri g\u00f6\u011f\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fcleridir. Cahiliye ise yery\u00fcz\u00fc kaynakl\u0131 de\u011ferler ve yery\u00fcz\u00fc kaynakl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fclerdir.<\/p>\n

Hz. Peygamberin bu g\u00fczel s\u00f6z\u00fc b\u00fct\u00fcn s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 ile Ebuzer’in hassas kalbine ula\u015ft\u0131. Ebuzer son derece etkilendi ve \u00fcz\u00fcld\u00fc. Aln\u0131n\u0131 yere koydu ve Bilal aln\u0131na basmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e kafas\u0131n\u0131 yerden kald\u0131rmayaca\u011f\u0131na yemin etti. B\u00f6ylece s\u00f6yledi\u011fi b\u00fcy\u00fck s\u00f6z\u00fcn g\u00fcnah\u0131n\u0131 temizlemek istiyordu. Bilal’in kendisi ile y\u00fckseldi\u011fi de\u011fer kazand\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fc g\u00f6\u011f\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc idi. Ebu Hureyre’den gelen rivayette deniyor ki: Hz. Peygamber \u015f\u00f6yle buyurdu: “Ey Bilal! islamda kendi kendine yapt\u0131\u011f\u0131n i\u015fin en \u00fcst\u00fcn\u00fcnden, en g\u00fczelinden s\u00f6z et bana. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben bu gece cennette senin ayak seslerini i\u015fittim:’ Bilal de \u015f\u00f6yle dedi: “islamda en \u00e7ok yarar\u0131n\u0131 umdu\u011fum i\u015f gece olsun, g\u00fcnd\u00fcz olsun tam bir abdest ald\u0131\u011f\u0131mda, temizlendi\u011fimde bu abdestle Allah’\u0131n bana verdi\u011fi \u0130mkan \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde mutlaka bir ka\u00e7 rekat namaz k\u0131lmamd\u0131r.” (Buhari, M\u00fcslim)<\/p>\n

Hz. Peygamber yan\u0131na gelmek i\u00e7in izin isteyen Ammar ibni Yasir’e \u015f\u00f6yle dedi: “Ona izin verin gelsin. Temiz ve ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f insan ho\u015f geldin.” (Tirmizi) Yine onun hakk\u0131nda “Ammar iliklerine kadar imanla doludur” buyurmu\u015ftur. (Nesei) Huzeyfe’den (Allah ondan raz\u0131 olsun) gelen rivayette Peygamberin \u015f\u00f6yle dedi\u011fi ifade ediliyor: Sizin aran\u0131zda daha ne kadar kalaca\u011f\u0131m\u0131 bilemiyorum. Ebu Bekir ve \u00d6mer’e i\u015faret ederek benden sonraki iki ki\u015fiye uyunuz. Ammar’\u0131n izinden gidiniz. ibni Mesud’un size s\u00f6ylediklerini tasdik ediniz. (Tirmizi)<\/p>\n

Medine’li olmayan insanlar\u0131n ibni Mesud’u Hz. Peygamberin ailesinden san\u0131rlard\u0131. Ebu Musa (Allah ondan raz\u0131 olsun) der ki: Ben ve karde\u015fim Yemen’den geldik. Bir s\u00fcre Medine’de kald\u0131k. ibni Mesud ve annesini Hz. Peygamberin aile fertlerinden g\u00f6r\u00fcyorduk. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Hz. Peygamberin yan\u0131na o kadar \u00e7ok girip \u00e7\u0131k\u0131yorlard\u0131 ki, O’na o kadar ba\u011fl\u0131lard\u0131 ki biz onlar\u0131 akraba sand\u0131k. (Buhari, M\u00fcslim, Tirmizi)<\/p>\n

Azadl\u0131 k\u00f6lelerden biri olan C\u00fcleybib i\u00e7in Hz. Peygamberin bizzat kendisi onu Ensar’dan bir kad\u0131nla evlendirmek i\u00e7in u\u011fra\u015fm\u0131\u015f, kendisi ona k\u0131z istemeye gitmi\u015ftir. K\u0131z\u0131n anne-babas\u0131 kabul etmeyince k\u0131z \u015f\u00f6yle demi\u015ftir: “Siz Hz. Peygamberin emrini geri mi \u00e7evirmek istiyorsunuz? E\u011fer o buna raz\u0131 olmu\u015fsa dedi\u011fini yap\u0131n. Beni ona verin.” Bunun \u00fczerine anne-babas\u0131 da raz\u0131 olmu\u015f ve C\u00fcleybib’i k\u0131zlar\u0131 ile evlendirmi\u015flerdir. (\u0130mam ahmed`in M\u00fcsned`inde Enes`ten gelen bir hadis)<\/p>\n

Evlili\u011finden k\u0131sa bir d\u00f6nem sonra \u015fehid edildi C\u00fcleybib. \u015eehid edildi\u011fi bu sava\u015fta Hz. Peygamber onu bizzat kendisi aram\u0131\u015ft\u0131r. Ebu Berze Eslemi’den (Allah ondan raz\u0131 olsun) gelen rivayette deniyor ki: Hz. Peygamber bir sava\u015ftayd\u0131. Y\u00fcce Allah ona sava\u015fmadan zafer ba\u011f\u0131\u015flad\u0131. Bundan sonra Hz. Peygamber: “Aran\u0131zda g\u00f6remedi\u011fimiz kimse var m\u0131?” diye sordu. Evet; falan\u0131, falan\u0131 ve falan\u0131 g\u00f6remiyoruz dediler. Hz. Peygamber tekrar: “Aran\u0131zda g\u00f6remedi\u011finiz kimse var m\u0131?”diye sordu. Evet; falan\u0131, falan\u0131 ve falan\u0131 g\u00f6remiyoruz, dediler. Hz. Peygamber \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak “Aran\u0131zda g\u00f6remedi\u011finiz kimse var m\u0131?” diye sordu. Hay\u0131r, dediler. Hz. Peygamber bunun \u00fczerine “Ama ben C\u00fcleybib’i g\u00f6remiyorum” buyurdu. O’nu aramaya koyuldular. \u00d6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ki\u015finin yan\u0131nda onu da \u00f6l\u00fc buldular. Hz. Peygamber gelip ba\u015f\u0131nda durdu: “Yedi ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f, sonra O’nu \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015fler. Bu adam bendendir ben de O’ndan\u0131m” buyurdu. Sonra O’nun \u00f6l\u00fcs\u00fcn\u00fc kucaklad\u0131. Rasulullah’\u0131n iki elinden ba\u015fka bu adam\u0131n bir tabutu olmad\u0131. Mezar\u0131n\u0131 kazd\u0131lar ve Resulallah O’nu bizzat kendisi kabrine koydu. Bu rivayette y\u0131kand\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilmemi\u015ftir.(M\u00fcslim)<\/p>\n

Bu ilahi y\u00f6nlendirme ve peygamberin sergiledi\u011fi bu uygulama ile insanl\u0131k b\u00f6yle e\u015fsiz bir \u015fekilde yeniden do\u011fuyordu. Yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 halde d\u00fcnyan\u0131n ba\u011flar\u0131ndan s\u0131yr\u0131lm\u0131\u015f, \u00f6zg\u00fcrle\u015fmi\u015f bir halde de\u011ferlerini ve \u00f6l\u00e7\u00fclerini g\u00f6kten alan Rabbani toplum ye\u015fermeye ba\u015flad\u0131. \u0130\u015fte bu islam\u0131n en b\u00fcy\u00fck mucizesi idi. Ancak Allah’\u0131n iradesi ile ve peygamberin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015febilecek bir mucize. O mucizenin kendisi dahi bu dinin Allah kat\u0131ndan geldi\u011fini ve onu insanlara getiren ki\u015finin peygamber oldu\u011funu a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde belgelemektedir.<\/p>\n

\u0130slam\u0131n Allah taraf\u0131ndan belirlenen bir g\u00fczelli\u011finde bir plan\u0131n gere\u011fi olarak Hz. Peygamberden sonra en yak\u0131n dostu Ebu Bekir’i ve ikinci derecedeki en yak\u0131n\u0131 \u00d6mer’i O’nun yerine halife getirmesi idi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu dinin karakterini en iyi kavrayan Hz. Peygamberin yoluna, izine en fazla ba\u011fl\u0131 olan, O’na uyum sa\u011flayan bu se\u00e7kin \u015fahsiyetlerdi. Peygamberin sevgisine yol a\u00e7acak i\u015fleri ve att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlar\u0131 en iyi takib edecek kimselerdi.<\/p>\n

Hz. Ebu Bekir dostu olan Hz. Peygamberin \u00dcsame’nin komutan tayin edilmesi yolundaki iste\u011fini yerine getirmi\u015ftir. Se\u00e7ildikten hemen sonra yapt\u0131\u011f\u0131 ilk i\u015f Hz. Peygamberin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 ordunun ba\u015f\u0131na \u00dcsame’nin getirili\u015fini onaylayarak bu konudaki peygamberin emrini yerine getirmesidir. Medine’nin d\u0131\u015f\u0131na kadar bizzat kendisi O’nu u\u011furlad\u0131. \u00dcsame binek \u00fczerinde Hz. Ebu Bekir ise yaya y\u00fcr\u00fcyordu. Gen\u00e7 ya\u015fta olan \u00dcsame kendisinin binek \u00fczerinde bulunmas\u0131ndan utan\u00e7 duyuyor ve diyordu ki: Ey Allah el\u00e7isinin halifesi! Ya sen de bine\u011fe binersin, ya da bende inerim. Halife de \u015f\u00f6yle yemin ediyordu: Allah’a yemin ederim ki sen inmeyeceksin ve yine Allah’a yemin ederim ki ben de binmeyece\u011fim. Bir s\u00fcre Allah yolunda ayaklar\u0131m\u0131n tozlanmas\u0131nda ne sak\u0131nca var ki?<\/p>\n

Sonra Ebu Bekir halifeli\u011fin a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fcn\u00fc omuzlad\u0131\u011f\u0131ndan Hz. \u00d6mer’e ihtiyac\u0131 oldu\u011funu hissetti. Fakat \u00d6mer \u00dcsame ordusunda bir askerdi. Komutan ise \u00dcsame idi. Dolay\u0131s\u0131 ile komutandan Hz. \u00d6mer’i Medine’de b\u0131rakmak i\u00e7in izin almak gerekiyordu. Halife ba\u015fkomutana d\u00fc\u015f\u00fcncesini \u015fu tatl\u0131 ifade ile dile getirdi: “E\u011fer \u00d6mer’i vererek bana yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 uygun g\u00f6r\u00fcrsen yard\u0131mc\u0131 ol:’ Aman Allah’\u0131m! E\u011fer bana yard\u0131m etmeyi uygun g\u00f6r\u00fcrsen yard\u0131m et… Bunlar ger\u00e7ekten y\u00fcce, \u00e7ok y\u00fcce ufuklard\u0131r. \u0130nsanlar ancak Allah’\u0131n iradesi ile Allah taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen bir peygamberin e\u011fitimi ile ancak bu ufuklara y\u00fckselebilirler. Ard\u0131ndan zaman\u0131n \u00e7ark\u0131 d\u00f6n\u00fcyor. \u00d6mer ibni Hattab halife oluyor. Ammar \u0130bni Yasir’i Kufe’ye vali tayin ediyor. \u00d6mer’in \u00f6n\u00fcnde S\u00fcheyl \u0130bni Amr, ibni Haris, \u0130bni Hi\u015fam, Ebu S\u00fcfyan \u0130bni Harb ve Mekke’nin fethi s\u0131ras\u0131nda kendisine ili\u015filmeden serbest b\u0131rak\u0131lan Kurey\u015fin b\u00fcy\u00fcklerinden bir topluluk kap\u0131s\u0131nda duruyor. \u00d6mer, onlardan \u00f6nce S\u00fcheyl’i ve Bilal’i i\u00e7eri Al\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar islama ilk sar\u0131lanlar ve Bedir sava\u015f\u0131na kat\u0131lanlardand\u0131r. Burada Ebu S\u00fcfyan’\u0131n burnu \u015fi\u015fiyor. Cahiliye \u00f6fkesi ve tepkisi ile diyor ki: “Bug\u00fcn gibisini hi\u00e7 g\u00f6rmedim. Bu k\u00f6leleri i\u00e7eri Al\u0131yor da bizi kap\u0131s\u0131nda bekletiyor” G\u00f6nl\u00fcne islam\u0131n hakikat\u0131 yerle\u015fmi\u015f olan arkada\u015f\u0131 ona diyor ki: “Efendiler Allah’a yemin ederim ki ben sizin y\u00fcz\u00fcn\u00fczdeki hiddeti ve \u00f6fkeyi g\u00f6r\u00fcyorum. E\u011fer ille de \u00f6fkelenecekseniz kendi kendinize \u00f6fkeleniniz. Onlar da islama \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131lar, siz de. Ama onlar hemen kabul ettiler, siz ise ge\u00e7 kald\u0131n\u0131z. E\u011fer k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde onlar \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131p siz \u00e7a\u011fr\u0131lmazsan\u0131z haliniz nice olur.”<\/p>\n

Hz. \u00d6mer \u00dcsame ibni Zeyd’e Abdullah \u0130bni \u00d6mer’den daha fazla bir maa\u015f ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. O\u011flu Abdullah kendisine bunun hikmetini sordu\u011funda O’na \u015f\u00f6yle demi\u015ftir: “Evlad\u0131m! dedi. Zeyd Hz. Peygamberin kat\u0131nda senin babandan daha sevimli idi. \u00dcsame’de Hz. Peygamberin kat\u0131nda senden daha sevimli idi. Bu nedenle ben Hz. Peygamberin sevgisini kendi sevgime tercih ettim.” (Tirmizi)<\/p>\n

Hz. \u00d6mer, bu s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylerken Hz. Peygamberin sevgisini g\u00f6\u011f\u00fcn kriteriyle \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00e7ok iyi biliyordu.<\/p>\n

Hz. \u00d6mer Ammar’\u0131 soylu bir aileden olan ve muzaffer bir komutan olan Halid bin Velid’i tefti\u015fe g\u00f6nderiyor. Ammar O’nu babas\u0131 ile, ba\u015fka bir rivayete g\u00f6re ise sar\u0131\u011f\u0131n\u0131n bezi ile Halid’i ba\u011fl\u0131yor. Soru\u015fturma sona erip su\u00e7suzlu\u011fu ortaya \u00e7\u0131k\u0131ncaya kadar b\u00f6yle kal\u0131yor. Sonra kalk\u0131yor. Kendi elleriyle ba\u011flar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcyor ve sar\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131na sar\u0131yor. Ve Halid her\u015feye ra\u011fmen bunda hi\u00e7bir sak\u0131nca g\u00f6rm\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ammar Rasulullah’\u0131n en yak\u0131n dostu, islam\u0131n ilk fedailerindendi ve Resulallah O’nun hakk\u0131nda \u00f6v\u00fcc\u00fc s\u00f6zler s\u00f6ylemi\u015fti.<\/p>\n

Hz. \u00d6mer, Hz. Ebu Bekir’den s\u00f6z ederken diyor ki: “O bizim efendimizdir. Efendimizi azad etmi\u015ftir.” Azad edilen efendi ile Bilal’i kastediyor. Bilal \u00dcmeyye \u0130bni Halefin k\u00f6lesi idi. \u00dcmeyye O’na \u00e7ok i\u015fkence ediyordu. Hz. Ebu Bekir Bilal’i ondan sat\u0131n alarak azad etti. \u0130\u015fte bu nedenle \u00d6mer \u0130bni Hattab Bilal’den s\u00f6z ederken efendimiz diyor!<\/p>\n

Ayn\u0131 \u00d6mer \u015funlar\u0131 da s\u00f6yl\u00fcyor: “E\u011fer bug\u00fcn Ebu Huzeyfe’nin azadl\u0131 k\u00f6lesi Salim sa\u011f olsayd\u0131 onu halife aday\u0131 olarak g\u00f6sterirdim” demektedir. Halbuki ayn\u0131 \u00d6mer o zaman sa\u011f olan Hz. Osman’\u0131, Hz. Ali’yi, Talha ve Z\u00fcbeyr’i halife aday\u0131 olarak g\u00f6steremiyor. Kendisinden sonra i\u015fi alt\u0131 ki\u015filik \u015f\u00fbra’ya b\u0131rak\u0131yor. Belli bir ki\u015fiyi bizzat kendi eliyle halife aday\u0131 g\u00f6steremiyor!<\/p>\n

Ali \u0130bni Ebu Talib (Allah onun y\u00fcz\u00fcn\u00fc a\u011farts\u0131n) Ammar’\u0131 ve o\u011flu Hasan’\u0131 K\u00fcfelilere g\u00f6nderiyor. Kendisi ile Hz. Ai\u015fe aras\u0131nda \u00e7\u0131kan anla\u015fmazl\u0131k nedeni ile onlar\u0131 sava\u015fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Bu arada diyor ki: Ben \u015f\u00fcphesiz biliyorum ki Hz. Ai\u015fe Peygamberimizin d\u00fcnya ve ahiretteki han\u0131m\u0131d\u0131r. Fakat y\u00fcce Allah Peygambere mi yoksa O’nun e\u015fine mi uyaca\u011f\u0131n\u0131z konusunda sizi s\u0131namaktad\u0131r.(Buhari) Bunun \u00fczerine m\u00fcminlerin annesi ve Ebu Bekir S\u0131dd\u0131k’\u0131n k\u0131z\u0131 Hz. Ai\u015fe konusunda insanlar Hz. Ali’nin s\u00f6z\u00fcne uyuyorlar.<\/p>\n

Bilal ibni Rebaha islamdaki karde\u015fi Ebu Ruveyha Has’amiye Yemenli bir kad\u0131nla evlenmek i\u00e7in karde\u015finin arac\u0131l\u0131k yapmas\u0131n\u0131 rica ediyor. Bilal Yemenlilere der ki; ben Bilal ibni Rebah’\u0131m. Bu da karde\u015fim Ebu Ruveyha’d\u0131r. Ahlaki ve dini duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 pek iyi de\u011fildir. E\u011fer k\u0131z\u0131n\u0131z\u0131 O’na vermek isterseniz veriniz. Yok vermek istemezseniz siz bilirsiniz. Bilal onlar\u0131 aldatm\u0131yor, karde\u015finin hi\u00e7bir \u015feyini gizlemiyor. Bu arada kendisinin arac\u0131 oldu\u011fu, s\u00f6yledi\u011fi \u015feyler hususunda Allah kat\u0131nda sorumlu oldu\u011funu unutmuyor. Yemenliler bu d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6n\u00fcl huzuruna kavu\u015fuyorlar ve karde\u015fini evlendiriyorlar. Soylu bir aileden olan bu Araba Habe\u015fistan’l\u0131 azadl\u0131 k\u00f6le Bilal’in arac\u0131l\u0131k yapmas\u0131n\u0131 yeterli buluyorlar!<\/p>\n

\u0130\u015fte bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ek islam toplumunda yerle\u015fmi\u015ftir ve pek \u00e7ok engelleyici, olumsuz etkenlere ra\u011fmen uzun d\u00f6nemler boyunca varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Abdullah \u0130bni Abbas’tan s\u00f6z edildi\u011finde O’nunla birlikte azadl\u0131 k\u00f6lesi \u0130krime’den de s\u00f6z edilirdi. Abdullah ibni \u00d6mer’den s\u00f6z edildi\u011finde azadl\u0131 k\u00f6lesi Nafi’den de s\u00f6z edilirdi. Enes ibni Malik’ten bahsedildi\u011finde azadl\u0131 k\u00f6lesi ibni Sirin’den de s\u00f6z edilirdi. Ebu Hureyre’den laf a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda azadl\u0131 k\u00f6lesi Abdullah ibni H\u00fcrm\u00fcz’den de bahsedilirdi. Basra’da Hasan-\u0131 Basri, Mekke’de M\u00fccahid \u0130bni Cebr, Ata \u0130bni Rebah ve Tavus ibni Keysan fakihleri olu\u015fturuyorlard\u0131. \u00d6mer ibni Abd\u00fclaziz d\u00f6neminde M\u0131s\u0131r’da Denkal’dan siyah bir azadl\u0131 k\u00f6le olan Yezid \u0130bni Ebi Hadib fetva makam\u0131na tayin edilmi\u015fti.<\/p>\n

G\u00f6\u011f\u00fcn terazisi takva ehlini her zaman \u00f6ne \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130sterse onlar yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn t\u00fcm de\u011ferlerinden soyutlanm\u0131\u015f olsunlar. Kendilerinin g\u00f6z\u00fcnde ve etraftaki insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde onlar en \u00fcst\u00fcn kimselerdir. Bu terazi yery\u00fcz\u00fcnden ger\u00e7ekten \u00e7ok yak\u0131n bir d\u00f6nemde kald\u0131r\u0131ld\u0131. Cahiliyenin b\u00fct\u00fcn yery\u00fcz\u00fcn\u00fc ku\u015fatan kapsaml\u0131 egemenli\u011finden sonra bu kriter de\u011ferini yitirdi. Ve insan bat\u0131l\u0131 devletlerin lideri konumundaki Amerika’da bankada biriken dolarlar\u0131 ile de\u011ferlendirilmeye ba\u015fland\u0131. Do\u011fu devletlerinin lideri olan Rusya’da egemen materyalist felsefede ise insan\u0131n bir makine kadar de\u011feri yoktu. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yurduna gelince, burada da islam\u0131n s\u00f6k\u00fcp atmak i\u00e7in geldi\u011fi eski cahiliye egemenli\u011fi olu\u015ftu. \u0130slam\u0131n k\u00f6k\u00fcn\u00fc kaz\u0131d\u0131\u011f\u0131 sloganlar, d\u00fc\u015f\u00fcnceler yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu ilahi \u00f6l\u00e7\u00fc \u00e7i\u011fnenmi\u015f, iman ve takva ile ilgisi olmayan ve basit, yal\u0131n cahili de\u011ferlere d\u00f6n\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n

Bug\u00fcn b\u00fct\u00fcn bir insanl\u0131\u011f\u0131 bir kere daha cahiliyeden kurtarmak i\u00e7in islam davas\u0131na sar\u0131lmaktan ba\u015fka bir \u00fcmit \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 yoktur. insanl\u0131k islam\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ile yeniden do\u011fmal\u0131. T\u0131pk\u0131 birinci yeni do\u011fu\u015funda oldu\u011fu gibi. Nitekim surenin giri\u015finde anlat\u0131lan bu olay bu yeniden do\u011fu\u015fu a\u00e7\u0131kl\u0131yordu. Hem de k\u0131sa kesin ve derin \u00e7izgileri ortaya koyan ayetlerle bu yeniden do\u011fu\u015f dile getiriliyordu.<\/p>\n

Surenin bu ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde anlat\u0131lan olay\u0131n hemen ard\u0131nda gelen yorumda bu ger\u00e7ek kesin bi\u00e7imde yerle\u015ftirildikten sonra ikinci b\u00f6l\u00fcmde surenin ak\u0131\u015f\u0131 insana y\u00f6nelmektedir. Do\u011fru yoldan y\u00fcz \u00e7eviren, imana ihtiya\u00e7 duymayan, Rabbine yap\u0131lan \u00e7a\u011fr\u0131ya \u00fcstten bakan insan\u0131n bu tutumuna Hayret ediliyor. Tutumuna ve inkar\u0131na Hayretle bak\u0131l\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc o varl\u0131\u011f\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 ve yeti\u015fmesinin asl\u0131n\u0131 hat\u0131rlam\u0131yor. D\u00fcnya ve ahiretteki yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131nda ve geli\u015fmesinin her a\u015famas\u0131nda Allah’\u0131n kendi \u00fczerindeki ihsan\u0131, l\u00fctfunu ve hakimiyetini g\u00f6rm\u00fcyor. Kendini yaratan, koruyan ve hesaba \u00e7ekecek olan Allah’a kar\u015f\u0131 g\u00f6revini yerine getirmiyor:<\/p>\n

17- Kahrolas\u0131 insan ne kadar da nank\u00f6rd\u00fcr.<\/p>\n

18- Allah onu hangi \u015feyden yaratt\u0131.<\/p>\n

19- Nutfe (sperm) den. Onu yaratt\u0131 ve ona bi\u00e7im verdi.<\/p>\n

20- Sonra ona yolu kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

21- Sonra onu \u00f6ld\u00fcrd\u00fc, kabre koydurdu.<\/p>\n

22- Sonra diledi\u011fi zaman onu yeniden diriltti.<\/p>\n

23- Hay\u0131r, insan hala Allah’\u0131n kendisine emretti\u011fini yapmad\u0131.<\/strong><\/p>\n

“Kahrolas\u0131 insan!” \u00c7\u00fcnk\u00fc o Hayret verici i\u015fleriyle kahrolmay\u0131 hak etmektedir. Bu ifade bi\u00e7imi onun yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fin deh\u015fetini, \u00e7irkinli\u011fini ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade etmektedir. Ayr\u0131ca onun \u00e7irkinli\u011fi ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc y\u00fcz\u00fcnden \u00f6l\u00fcm\u00fc gerektirecek cinayetler i\u015fledi\u011fi dile getirilmektedir.<\/p>\n

“Ne kadar inkarc\u0131d\u0131r o!” Kafirli\u011fi ve inkarc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ne de kat\u0131d\u0131r. Yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n ve geli\u015fmesinin gereklerini ne de \u00e7ok reddetmektedir, tan\u0131mamaktad\u0131r. E\u011fer bu gereklere riayet etseydi yarat\u0131c\u0131s\u0131na \u015f\u00fckreder, d\u00fcnyada al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fc olur, ahiretini hat\u0131rlard\u0131.<\/p>\n

Yoksa o neye dayanarak b\u00fcy\u00fckleniyor, y\u00fcz \u00e7eviriyor ve ihtiya\u00e7 duymuyor. Onun asl\u0131 nedir ki, kayna\u011f\u0131 nedir ki?<\/p>\n

“Allah onu hangi \u015feyden yaratt\u0131?”<\/p>\n

Onun asl\u0131 yal\u0131n, al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fc bir k\u00f6ktendir. B\u00fct\u00fcn de\u011ferini Allah’\u0131n l\u00fctfundan ve nimetinden, takdirinden ve plan\u0131ndan almaktad\u0131r.<\/p>\n

“Nutfe (sperm)den. Onu yaratt\u0131 ve ona bi\u00e7im verdi.”<\/p>\n

Hi\u00e7bir de\u011feri olmayan bu \u015feyden ve hi\u00e7bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 bulunmayan, dayana\u011f\u0131 olmayan bu as\u0131ldan yaratt\u0131. Fakat onun yarat\u0131c\u0131s\u0131 ona bi\u00e7im verdi. G\u00fczelce her\u015feyini d\u00fczenledi. Sa\u011flam bir yap\u0131 olarak onu takdir buyurdu. Kendi ba\u011f\u0131\u015f\u0131ndan ona bir de\u011fer, bir k\u0131ymet kazand\u0131rd\u0131. B\u00f6ylece o eli aya\u011f\u0131 d\u00fczg\u00fcn bir yarat\u0131k oldu. \u015eerefli bir varl\u0131k konumuna geldi. Bu al\u00e7ak asl\u0131ndan onu y\u00fcksek makama \u00e7\u0131kard\u0131. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fc i\u00e7indeki t\u00fcm varl\u0131klarla onun emrine verdi.<\/p>\n

“Sonra ona yolu kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

Hayat yolunun veya hidayet yolunun imkanlar\u0131n\u0131 \u00f6n\u00fcne serdi. B\u00fcnyesine yerle\u015ftirdi\u011fi \u00f6zellikler ve yeteneklerle ya\u015fam\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rd\u0131. Hem hayat s\u00fcrecini hem de hidayet yolunu \u00f6n\u00fcne yayd\u0131.<\/p>\n

Yolculuk sona erene kadar. Her canl\u0131n\u0131n ister istemez ve \u00e7aresiz olarak gelip dayanaca\u011f\u0131, varaca\u011f\u0131 sona yeti\u015fene kadar.<\/p>\n

“Sonra onu \u00f6ld\u00fcrd\u00fc ve kabre koydurdu.”<\/p>\n

Demek ki onun en sondaki durumu, en ba\u015ftaki durumu gibidir. Diledi\u011finde onu hayata \u00e7\u0131karan ve diledi\u011finde hayat\u0131n\u0131 sona erdirenin elindedir her \u015fey. \u0130\u015fte bu kudret eli onun son s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131n\u0131 yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn ba\u011fr\u0131nda haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Bunun i\u00e7in bir ikram ve bir korumad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun kendi halinde \u00e7\u00fcr\u00fcmesini ve k\u0131r\u0131l\u0131p un ufak olmas\u0131n\u0131 yasa haline getirmemi\u015ftir. Onun f\u0131trat\u0131n\u0131 \u00f6l\u00fcs\u00fcn\u00fc saklamay\u0131 ve kabre koyma arzusunu yerle\u015ftirmi\u015ftir. \u0130\u015fte bu da y\u00fcce Allah’\u0131n ona y\u00f6nelik plan\u0131 ve takdirinin bir par\u00e7as\u0131 idi.<\/p>\n

\u0130nsan Allah’\u0131n diledi\u011fi zaman gelip \u00e7at\u0131ncaya kadar topra\u011f\u0131n ba\u011fr\u0131nda kalacakt\u0131r. Allah’\u0131n emri gelince tekrar onu hayata d\u00f6nd\u00fcrecek ve yapmak istedi\u011fini yapacakt\u0131r.<\/p>\n

“Sonra diledi\u011fi zaman onu yeniden diriltir.”<\/p>\n

Yani o ba\u015f\u0131 bo\u015f b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Hesaba \u00e7ekilmede n yapt\u0131klar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 almadan \u00e7ekip gidecek te de\u011fildir. Bu i\u015f i\u00e7in haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu yetenekte yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fcyor mu?<\/p>\n

“Hay\u0131r insan hala Allah’\u0131n kendisine emretti\u011fini yapmad\u0131.”<\/p>\n

\u0130nsan b\u00fct\u00fcn bireyleri ile b\u00fct\u00fcn nesilleri ile insan genel olarak hayat\u0131n\u0131n son demine kadar Allah’\u0131n emrini hakk\u0131yla yerine getiremeyecektir. \u0130\u015fte Lemma edat\u0131 ile c\u00fcmlenin verdi\u011fi mesaj budur. Hay\u0131r o kusurludur, eksiktir. G\u00f6revini hakk\u0131 ile yapmam\u0131\u015ft\u0131r. Asl\u0131n\u0131 ve yeti\u015fmesini ger\u00e7ek anlamda hat\u0131rlay\u0131p \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015ftir. Kendisini yaratana do\u011fru yolu g\u00f6sterene, koruyana kar\u015f\u0131 hakk\u0131 ile \u015f\u00fck\u00fcr g\u00f6revini yerine getirmemi\u015ftir. Hesap ve ceza g\u00fcn\u00fcne haz\u0131rl\u0131k niteli\u011findeki bu d\u00fcnya \u00fczerindeki g\u00f6\u00e7\u00fc sona ermemi\u015ftir. \u0130\u015fte insan b\u00fct\u00fcn\u00fc ile bundan ibarettir. Buna ra\u011fmen \u00e7o\u011funluk y\u00fcz \u00e7evirip burun k\u0131v\u0131r\u0131r. Do\u011fru yola kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck kompleksine kap\u0131l\u0131r. Kendini ona muhta\u00e7 hissetmez!<\/p>\n

Yeni bir b\u00f6l\u00fcmde surenin ak\u0131\u015f\u0131 ba\u015fka bir dokunu\u015fa ge\u00e7mektedir. Bu yeni dokunu\u015f insan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 ve yeti\u015fmesi ger\u00e7e\u011fidir. insan bu yolculu\u011fu boyunca yeme\u011fine, kendi yiyeceklerine ve hayvanlar\u0131n\u0131n yiyeceklerine bakmaz m\u0131? Bunlar y\u00fcce yarat\u0131c\u0131 olan Allah’\u0131n kendi hizmetine verdi\u011fi nimetlerden sadece baz\u0131lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

24- \u0130nsan yiyece\u011fine bir baks\u0131n.<\/p>\n

25-O suyu d\u00f6kt\u00fck\u00e7e d\u00f6kt\u00fck.<\/p>\n

26- Sonra topra\u011f\u0131 g\u00fczelce yard\u0131k.<\/p>\n

27- Orada bitirdik, taneleri.<\/p>\n

28- \u00dcz\u00fcmler, goncalar,<\/p>\n

29- Zeytinler, hurmalar.<\/p>\n

30- \u0130ri ve s\u0131k a\u011fa\u00e7l\u0131 bah\u00e7eler.<\/p>\n

31- Meyveler ve \u00e7ay\u0131rlar.<\/p>\n

32- Sizin ve hayvanlar\u0131n\u0131z\u0131n yarar\u0131na.<\/strong><\/p>\n

\u0130\u015fte insan\u0131n yiyeceklerinin a\u015fama a\u015fama detayl\u0131 hikayesi budur. insan \u0130\u015fte bu nimetlere baks\u0131n. Bunlarda kendisinin herhangi bir fonksiyonu var m\u0131? Onlar\u0131n d\u00fczenlenmesinde bir yetkisi, bulunuyor mu? Kendisine hayat\u0131 kazand\u0131ran ve onu en g\u00fczel \u015fekilde dile getiren el, yiyeceklerini meydana getiren ve onlar\u0131 harika bir \u015fekilde dile getiren elin kendisidir.<\/p>\n

\u0130nsan yiyece\u011fine bir baks\u0131n. Bunlar insana en yak\u0131n, yap\u0131\u015f\u0131k, en vazge\u00e7ilmez nimetlerdir. S\u00fcrekli olarak g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde tekrarlanan ve kolayca kendisine sunulan bu vazge\u00e7ilmez nimetlere insan bir baks\u0131n. Hayret verici bir kolayl\u0131kla meydana gelen bu nimetlerin meydana geli\u015f s\u00fcrecine baks\u0131n. Zira bunlar\u0131n kolayca meydana gelmeleri onlardaki Hayret verici ger\u00e7ekli\u011fi unutturmaktad\u0131r. Halbuki bu da insan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 ve geli\u015fip yeti\u015fmesi gibi bir mucizedir. Att\u0131\u011f\u0131 her ad\u0131m onu yaratan kudretin elindedir.<\/p>\n

“Biz suyu d\u00f6kt\u00fck\u00e7e d\u00f6kt\u00fck.”<\/p>\n

Suyun ya\u011fmur \u015feklinde d\u00f6k\u00fclmesi hangi \u00e7evrede ya\u015farsa ya\u015fas\u0131n, hangi derecede bilgi deneyimi olursa olsun her insan\u0131n bilip tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir hakikatt\u0131r. Bu bir ger\u00e7ektir. Her insan onunla muhatapt\u0131r, onunla y\u00fcz y\u00fczedir. insanl\u0131k bilimde ilerledik\u00e7e bu ayetin anlam\u0131n\u0131 daha geni\u015f boyutlarda kavramakta ve eski d\u00f6nemlerde bilinenin \u00f6tesinde bilgiler elde etmektedir. B\u00f6ylece her insan\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve herg\u00fcn tekrarlanan bu ya\u011fmur hakk\u0131nda insan\u0131n bilgisi derinle\u015fmektedir.<\/p>\n

B\u00fcy\u00fck okyanuslar\u0131n meydana geli\u015fine ili\u015fkin \u015fu anki teorilerin do\u011fruya en yak\u0131n\u0131, bu okyanuslar\u0131n \u00f6nce g\u00f6kte \u00fcst\u00fcm\u00fczde olu\u015ftuklar\u0131, sonra yery\u00fcz\u00fcne bo\u015fand\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen teoridir. Bug\u00fcn ise okyanuslardan buharla\u015fan su, ya\u011fmur \u015feklinde yere inmekt\u00e9dir.<\/p>\n

\u00c7a\u011fda\u015f bilginlerden biri bu konuda diyor ki; “E\u011fer yer k\u00fcresinin g\u00fcne\u015ften ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0131radaki s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 on iki bin derece civar\u0131nda idi. Veya yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn s\u0131cakl\u0131k derecesi bu kadard\u0131 \u015feklindeki g\u00f6r\u00fc\u015f do\u011fru ise bu demektir ki orada t\u00fcm elementler \u00f6zg\u00fcr ve ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r. Bu nedenle \u00f6nemli kimyasal herhangi bir olu\u015fumun meydana gelmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Yerk\u00fcresi ya da onu olu\u015fturan par\u00e7alar yava\u015f yava\u015f so\u011fumaya ba\u015flay\u0131nca olu\u015fumlar meydana geldi ve tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi d\u00fcnyan\u0131n h\u00fccresi olu\u015ftu, darl\u0131k oksijen ve hidrojenin birle\u015febilmesi i\u00e7in s\u0131cakl\u0131k derecesinin d\u00f6rt bin dereceye d\u00fc\u015fmesi gerekiyordu. Bu noktaya gelindi\u011finde elementler birle\u015ftiler. \u015eimdi bildi\u011fimiz su meydana geldi. Ve yerk\u00fcrenin semas\u0131n\u0131 ku\u015fatt\u0131. Bu s\u0131radan olay ger\u00e7ekten korkun\u00e7 b\u00fcy\u00fckl\u00fckte meydana gelmi\u015f olmal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn okyanuslar g\u00f6kte bulunuyordu. Birbiriyle birle\u015fmeyen elementlerin tamam\u0131 havada gaz halinde bulunuyorlard\u0131. Atmosferin d\u0131\u015f y\u00fczeyinde olu\u015ftuktan sonra yere do\u011fru inmeye ba\u015flad\u0131. Fakat ona ula\u015fmas\u0131 hen\u00fcz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Zira s\u0131cakl\u0131k derecesi binlerce mil uzakl\u0131ktaki mesafeye oranla yere yakla\u015ft\u0131k\u00e7a art\u0131yordu. Do\u011fal olarak suyun yery\u00fcz\u00fcne ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 tufan zaman\u0131 geldi. Ula\u015f\u0131p buhar \u015feklinde tekrar y\u00fckseliyordu. Okyanuslar\u0131n havada oldu\u011fu s\u0131ralarda so\u011fuman\u0131n ilerlemesi ile meydana gelen ta\u015fmalar ger\u00e7ekten her t\u00fcrl\u00fc tahminin \u00fcst\u00fcnde beklenenin \u00e7ok ilerisinde meydana gelmi\u015ftir. Ve bu co\u015fku patlamalarla birlikte devam edip gitmi\u015ftir:<\/p>\n

Biz Kur’an ayetlerini bu teoriye ba\u011flamasak ta bu teori bizim bu ayetlere ve i\u015faret edilen tarihe ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmektedir. Suyun bardaktan bo\u015fan\u0131rcas\u0131na d\u00f6k\u00fclmesi tarihine bir boyut kazand\u0131rmaktad\u0131r. Bu teori do\u011fru da olabilir. Yery\u00fcz\u00fcndeki suyun asl\u0131na ili\u015fkin ba\u015fka teoriler de s\u00f6z konusu olabilir. Fakat Kur’an’\u0131n h\u00fckm\u00fc her \u00e7evrede ve her nesilde yeti\u015fen t\u00fcm insanlara h\u00fckmedecek niteli\u011fini her zaman korur.<\/p>\n

\u0130\u015fte yiyece\u011fin ilk k\u0131ssas\u0131 budur: “Biz suyu d\u00f6kt\u00fck\u00e7e d\u00f6kt\u00fck.” Hi\u00e7 kimse herhangi bir \u015fekilde bu suyu meydana getirdi\u011fini iddia edemez. Meydana geli\u015f tarihinde veya onun yery\u00fcz\u00fcne g\u00f6nderilmesinde etkisi oldu\u011funu, fonksiyonu oldu\u011funu s\u00f6yleyemez. Yiyece\u011fin k\u0131ssas\u0131 bu yolda kendi yasas\u0131na g\u00f6re s\u00fcr\u00fcp gider. M\u00fcdahale kabul etmez.<\/p>\n

“Sonra topra\u011f\u0131 g\u00fczelce yard\u0131k.”<\/p>\n

Bu suyun d\u00f6k\u00fclmesinden sonraki a\u015famad\u0131r. \u0130\u015fte bu a\u015fama kendi kudretinden ba\u015fka bir kudretle, kendi planlamas\u0131ndan ba\u015fka bir planlama ile suyun g\u00f6kten yere indi\u011fini, yeri yard\u0131\u011f\u0131n\u0131, topra\u011f\u0131n\u0131n aras\u0131na s\u0131zd\u0131\u011f\u0131n\u0131 seyreden veya yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n kudreti ile yerin topra\u011f\u0131n\u0131 yaran ve yery\u00fcz\u00fcnde havaya do\u011fru y\u00fckselen bitkinin acizli\u011fine ve c\u0131l\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen \u00fczerindeki kat kat a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yararak \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 seyreden, idare eden elin ona yeri yard\u0131k\u00e7a yard\u0131\u011f\u0131n\u0131, yumu\u015fak, nazik ve k\u00f6rpe olan filizlerin topra\u011fa hakim olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan rahman\u0131n elini g\u00f6ren, her ilkel insana bununla hitab edilmesi uygundur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu herkesin g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde meydana gelen bir mucizedir. Tohumun topraktan \u00e7imlenip, filizlenmesini d\u00fc\u015f\u00fcnen herkes bu mucizeyi g\u00f6r\u00fcr. Yumu\u015fac\u0131k filizin i\u00e7inde gizli olan g\u00fcc\u00fcn ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hisseder.<\/p>\n

\u0130nsanl\u0131k bilim alan\u0131nda ilerledi\u011finde ise Kur’an’\u0131n bu h\u00fckm\u00fcne ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncesinde yeni yeni boyutlara eri\u015febilir. Yerin bitkiler i\u00e7in yar\u0131lmas\u0131 olay\u0131nda bizim d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerimizin \u00e7ok ilerisinde d\u00fc\u015f\u00fcncelere ula\u015fabilirler. Az \u00f6nce de\u011findi\u011fimiz bilimsel teorinin i\u015faret etti\u011fi korkun\u00e7 ta\u015fmalar sebebi ile yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn kabuk k\u0131sm\u0131ndaki kayalar\u0131n ufalanmalar\u0131 bug\u00fcnk\u00fc bilginlerin yery\u00fcz\u00fcn\u00fc kaplayan ve kabu\u011funu olu\u015fturan sert kayalar\u0131n ufalanmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu varsayd\u0131klar\u0131 pek\u00e7ok atmosferde etkili fakt\u00f6rleri zamanla yery\u00fcz\u00fcnde etkine elveri\u015fli bir toprak tabakas\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011fu ifade edilmektedir. \u0130\u015fte bu da suyun d\u00f6k\u00fcld\u00fck\u00e7e d\u00f6k\u00fclmesi tarihinde meydana getirdi\u011fi suyun yan etkilerinden biridir ve bu Kur’an ayetlerinin de\u011findi\u011fi birbirini izleyen olaylarla daha \u00e7ok uyum sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu, ister \u015fu, isterse bunlardan ba\u015fka bir\u015fey olsun, meydana gelen \u00f6nceki iki ayetin i\u015faret etti\u011fi bu olay s\u00fcrecin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc a\u015famas\u0131d\u0131r. Bu a\u015fama b\u00fct\u00fcn \u00e7e\u015fitleri ve t\u00fcrleri ile bitkilerdir. Burada bu bitkilerin muhataba en yak\u0131nlar\u0131ndan insan ve hayvanin en g\u00fczel ihtiya\u00e7lar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131 zikredilmi\u015ftir.<\/p>\n

“Orada taneler bitirdik.” Bu b\u00fct\u00fcn taneleri kapsamaktad\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n herhangi bir \u015fekilde yedi\u011fi taneleri ve hayvanlar\u0131n herhangi bir halde kendisiyle beslendikleri b\u00fct\u00fcn taneleri ile beslenmektedir.<\/p>\n

“\u00dcz\u00fcmler, goncalar.”<\/p>\n

\u00dcz\u00fcm herkes\u00e7e bilinen \u00fcz\u00fcmd\u00fcr. Sebzeler ise taze ve ya\u015f olarak yenen ve pe\u015fpe\u015fe kopar\u0131lan ye\u015fil bitkilerdir.<\/p>\n

“Zeytinler, hurmalar, iri ve s\u0131k a\u011fa\u00e7l\u0131 bah\u00e7eler, meyveler ve \u00e7ay\u0131rlar.”<\/p>\n

Zeytin ve hurma her Arab\u0131n bildi\u011fi meyvelerdir. T\u00fcm bah\u00e7eleri kapsamaktad\u0131r. Bunlar meyve a\u011fa\u00e7lar\u0131ndan olu\u015fan ve etraf\u0131 duvarlarla \u00e7evrilen bah\u00e7elerdir. Ayet-i kerimede ge\u00e7en “gulben” kelimesi guleban\u0131n \u00e7o\u011fuludur. Yani dallar\u0131 birbirine girmi\u015f b\u00fcy\u00fck ve iri a\u011fa\u00e7lar. Meyve ise bah\u00e7elerin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Eb kavram\u0131 ise hakim kanaata g\u00f6re hayvanlar\u0131n yiyecekleridir. Hz. \u00d6mer bu kelimenin anlam\u0131n\u0131 sormu\u015f, sonra bu konuda kendi kendini k\u0131nam\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim Naziat suresinde bununla ilgili hadisi aktarm\u0131\u015ft\u0131k. Biz bu konuda ba\u015fka bir\u015f<\/p>\n

33- Kulaklar\u0131 sa\u011f\u0131r edercesine y\u00fcksek o g\u00fcr\u00fclt\u00fc geldi\u011fi zaman.<\/p>\n

34- \u0130\u015fte o g\u00fcn ki\u015fi ka\u00e7ar, karde\u015finden,<\/p>\n

35- Anas\u0131ndan, babas\u0131ndan,<\/p>\n

36- E\u015finden ve o\u011fullar\u0131ndan.<\/p>\n

37- O g\u00fcn herkesin ba\u015f\u0131ndan a\u015fk\u0131n i\u015fi vard\u0131r.<\/p>\n

38- Baz\u0131 y\u00fczler o g\u00fcn par\u0131l par\u0131ld\u0131r.<\/p>\n

39- G\u00fcle\u00e7 ve sevin\u00e7li.<\/p>\n

40- Baz\u0131 y\u00fczler o g\u00fcn tozlanm\u0131\u015f.<\/p>\n

41- Karanl\u0131klar b\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr onlar\u0131.<\/p>\n

42- \u0130\u015fte onlar hayas\u0131z pis kafirlerdir.
\n<\/strong>
\n\u0130\u015fte d\u00fcnyadaki nimetlerin sonu budur ve uzun takdire kapsaml\u0131 tedbire ve insan\u0131n yarat\u0131lmas\u0131nda ve yeti\u015fmesinde at\u0131lan her ad\u0131ma ve her a\u015famaya en uygun d\u00fc\u015fen de budur. Bu sahnede surenin giri\u015fi ile uyum sa\u011flayan bir sonu\u00e7 yer almaktad\u0131r. Nitekim giri\u015fte bir adam Allah korkusu ile geliyordu. Bir adamda ihtiya\u00e7 hissetmiyor ve do\u011fru yoldan y\u00fcz \u00e7eviriyordu. \u0130\u015fte burada bu her iki adam\u0131n Allah’\u0131n terazisindeki de\u011feri ortaya konmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ayet-i kerimede ge\u00e7en “saahha” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc etkili ve sert bir musiki tonuna sahiptir. insan\u0131n kulak zar\u0131n\u0131 patlat\u0131rcas\u0131na bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. A\u011f\u0131zdan \u00e7\u0131k\u0131p kula\u011fa ula\u015f\u0131ncaya kadar \u015fiddetli bir g\u00fcr\u00fclt\u00fc ile havay\u0131 yara yara yeti\u015fmektedir.<\/p>\n

Bu sert ve rahats\u0131z edici melodi ile pe\u015finde gelen sahneye zemin haz\u0131rlanmaktad\u0131r. Bu sahne ki\u015finin kendisine en yak\u0131n olan insanlardan bile ka\u00e7\u0131p kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 sahnedir. “O g\u00fcn ki\u015fi ka\u00e7ar; karde\u015finden, anas\u0131ndan, babas\u0131ndan, e\u015finden ve o\u011fullar\u0131ndan”. Kopmayan ba\u011flarla ve sa\u011flam ili\u015fkilerle ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 insanlardan ka\u00e7ar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu k\u0131yamet ve g\u00fcr\u00fclt\u00fc b\u00fct\u00fcn ba\u011flar\u0131 ezip ge\u00e7mekte ve onlar\u0131 birden kopar\u0131p atmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu sahnedeki korku tamamen psikolojik bir korkudur. \u0130nsan\u0131 psikolojik olarak \u00fcrk\u00fctmekte ve onu kayna\u011f\u0131ndan kopard\u0131ktan sonra egemenli\u011fi alt\u0131na almaktad\u0131r. \u015eimdi herkes ne hali varsa g\u00f6rmek durumundad\u0131r. Herkesin i\u015fi ba\u015f\u0131ndan a\u015fk\u0131nd\u0131r. Herkesin derdi kendisine yeter. Herkes \u00f6yle bir u\u011fra\u015f vermektedir ki \u00e7aba ve gayretinin bir zerresini dahi geride b\u0131rakmamaktad\u0131r. “O g\u00fcn herkesin ba\u015f\u0131ndan a\u015fk\u0131n i\u015fi vard\u0131r.”<\/p>\n

Bu ifadelerin ard\u0131nda gizli olan mesajlar ve bunlar\u0131n aras\u0131na yerle\u015ftirilen sinyaller ger\u00e7ekten derindir ve ezip ge\u00e7mektedir. \u0130nsan\u0131n vicdan\u0131n\u0131 ve duygular\u0131n\u0131 me\u015fgul eden bu \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve kederi tasvir etmek i\u00e7in bu ifadeden daha \u00f6zl\u00fc ve daha kapsaml\u0131 bir ifade d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. “O g\u00fcn herkesin kendine yeter derdi vard\u0131r.”<\/p>\n

O g\u00fcnde t\u00fcm insanlar\u0131n hali endi\u015fedir. Korku i\u00e7indedir herkes. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u0131yamet gelmi\u015ftir art\u0131k. Sonra m\u00fcminlerin durumlar\u0131 ile Kafirlerin durumlar\u0131n\u0131 tasvir etmektedir. Cenab\u0131 Allah kendi terazisi ile onlar\u0131n de\u011ferini ve a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirledikten sonraki hallerini g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne getirmektedir.<\/p>\n

“Baz\u0131 y\u00fczler o g\u00fcn par\u0131l par\u0131ld\u0131r; g\u00fcle\u00e7, sevin\u00e7li.”<\/p>\n

Bunlar, nurlanm\u0131\u015f, ayd\u0131nlanm\u0131\u015f, sevin\u00e7li, g\u00fcle\u00e7 Allah’a y\u00f6nelmi\u015f y\u00fczlerdir. Rabblerine \u00fcmitlerini ba\u011flam\u0131\u015flard\u0131r. O’nun r\u0131zas\u0131n\u0131 elde ettiklerini hissettiklerinden huzur i\u00e7indedirler. Bunlar korkun\u00e7 g\u00fcr\u00fclt\u00fcn\u00fcn korkusundan ve endi\u015fesinden kurtulmu\u015flar. Bu nedenle ferahlam\u0131\u015f, benzi a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, g\u00fcle\u00e7 ve sevin\u00e7 dolu hale gelmi\u015flerdir. Veya varacaklar\u0131 yeri \u00f6\u011frenmi\u015f ve gidecekleri yer belli olmu\u015f. Bu nedenle ak\u0131llar\u0131 durduran korkudan sonra i\u00e7leri a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve sevinmi\u015flerdir.<\/p>\n

“Baz\u0131 y\u00fczler o g\u00fcn tozlanm\u0131\u015f, karanl\u0131klar b\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr, onlar\u0131. \u0130\u015fte onlar g\u00fcnaha batm\u0131\u015f kafirlerdir.”<\/p>\n

Bunlara gelince bunlar\u0131n \u00fczerini de \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve h\u00fcsran tozlar\u0131 kaplam\u0131\u015ft\u0131r. Zilletin ve b\u00fcz\u00fclmenin karanl\u0131\u011f\u0131 kendilerini kapatm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6nceden ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmektedir ve kendisini bekleyen cezan\u0131n ne oldu\u011funu iyiden iyiye anlam\u0131\u015ft\u0131r. “\u0130\u015fte onlar g\u00fcnaha batm\u0131\u015f kafirlerdir:’ Yani Allah’a ve peygamberlerine inanmayanlard\u0131r. Onun s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kanlar, yasaklar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fneyenlerdir.<\/p>\n

Onlar ile onlar\u0131n y\u00fczleri her iki kesimin gidece\u011fi yeri tasvir edip \u00e7izmektedir. S\u00f6zc\u00fckler ve ifadelerle t\u00fcm \u00f6zellikleri ve \u00e7ehreleri g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kur’an ifadesinin g\u00fcc\u00fc ve ince dikkatli dokunu\u015flar\u0131 ile bu y\u00fczler sanki somut hale getirilmi\u015ftir.<\/p>\n

B\u00f6ylece surenin ba\u015f\u0131 ile sonu uyum i\u00e7ine girmektedir. Giri\u015f \u00f6l\u00e7\u00fc ger\u00e7e\u011fini yerle\u015ftirmekte sonu\u00e7 \u00f6l\u00e7\u00fcn\u00fcn neticesini dikte etmektedir. Ve bu k\u0131sa sure onca b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ekleri sahneleri ve manzaralar\u0131 vurgular\u0131 ve mesajlar\u0131 ile \u00f6zel bir ki\u015fili\u011fe ula\u015fmaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu \u00f6zellikleri ile sure bu g\u00fczel ince yap\u0131s\u0131yla kendisine has kimli\u011fini kazanmaktad\u0131r<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1-Surat ast\u0131 ve d\u00f6nd\u00fc. 2- Yan\u0131na \u00e2ma geldi diye. 3- Ne bileceksin sen belki o ar\u0131nacak? 4- Yahut \u00f6\u011f\u00fct alacak da bu \u00f6\u011f\u00fct, kendisine fayda verecek. 5- Kendisini yeterli g\u00f6r\u00fcp tenezz\u00fcl etmeyene gelince. 6- Sen onunla ilgileniyorsun! 7- Onun ar\u0131nmamas\u0131ndan sana ne? 8- Fakat ko\u015farak sana gelene; 9- Allah’tan sak\u0131narak gelmi\u015fken. 10- Sen onunla ilgilenmiyorsun! …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12368,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1629,5352,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2275","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-abese-suresinin-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2275","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2275"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2275\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12368"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2275"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2275"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2275"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}