{"id":2277,"date":"2012-01-16T15:40:24","date_gmt":"2012-01-16T15:40:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2277"},"modified":"2014-10-08T12:04:21","modified_gmt":"2014-10-08T09:04:21","slug":"naziat-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/naziat-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Naziat Suresinin Tefsiri – Fizilal’il Kur’an – Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

1-Andolsun s\u00f6k\u00fcp \u00e7\u0131karanlara.<\/p>\n

2- Hemen \u00e7ekip alanlara.<\/p>\n

3- Y\u00fcz\u00fcp gidenlere.<\/p>\n

4- Yar\u0131\u015f\u0131p, ge\u00e7enlere.<\/p>\n

5- Derken i\u015fi d\u00fczenliyenlere!<\/strong><\/p>\n

Ayet-i kerimelerin bu ifadelerinin yorumu hakk\u0131nda denmi\u015ftir ki: Naziat ruhlar\u0131 sert bir \u015fekilde \u00e7ekip alan meleklerdir. “Na\u015fitat” hareketlerinde serbest olan melekler, “sabihat” y\u00fcceler aleminde y\u00fczen melekler, “sabikat” ise herkesten \u00f6nce imana veya Rabblerinin emrine itaata ko\u015fan melekler, “m\u00fcdebbirat” ise kendilerine havale edilen i\u015fleri d\u00fczenleyen, idare eden meleklerdir. Yine denmi\u015ftir ki, bunlar y\u00f6r\u00fcngelerinde giden, hareket eden, bir konaktan di\u011ferine ge\u00e7ip giden, Allah’\u0131n uzay bo\u015flu\u011funda ona ba\u011fl\u0131 olarak y\u00fcz\u00fcp giden ko\u015fu\u015funda ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde bir yar\u0131\u015f i\u00e7inde bulunanlar ve Allah’\u0131n kendilerine y\u00fckledi\u011fi g\u00f6revi yerine getiren y\u0131ld\u0131zlard\u0131r. Ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 en g\u00fczel \u015fekilde d\u00fcnyadaki hayat ve onunla ilgili olaylar \u00fczerinde etkilerini m\u00fckemmel idare eden y\u0131ld\u0131zlard\u0131r.<\/p>\n

Yine denmi\u015ftir ki; Naziat, na\u015fitat, sabihat ve sabikat y\u0131ld\u0131zd\u0131rlar. M\u00fcdebbirat ise meleklerdir.<\/p>\n

\u015e\u00f6yle de denmi\u015ftir: Naziat, na\u015fitat ve sabihat y\u0131ld\u0131zlar; sabikat ve m\u00fcdebbirat ise meleklerdir.<\/p>\n

Bu kelimelerin anlamlar\u0131 ne olursa olsun Kur’an’\u0131n atmosferdeki hayattan ve onlar\u0131n bu \u015fekilde sergileni\u015finden birtak\u0131m hislere kap\u0131l\u0131yoruz. Bunlar her \u015feyden \u00f6nce duygularda bir sars\u0131nt\u0131 meydana getirmektedir. Vicdanlarda bir \u00fcrperti, \u00fcrk\u00fcten ve korkutan bir \u015feyin tesirini ve etkisini meydana getirmektedir. Bu nedenle bunlar surenin giri\u015fi ile g\u00fc\u00e7l\u00fc bir b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011fe ula\u015fmaktad\u0131r. B\u00f6ylece sonda gelmekte olan \u00fcrpertici, y\u0131ld\u0131r\u0131c\u0131 b\u00fcy\u00fck tehlikenin olu\u015fturdu\u011fu korku ve deh\u015feti kar\u015f\u0131lamaya duyguyu haz\u0131rlamaktad\u0131r.<\/p>\n

Biz de bu duyarl\u0131l\u0131kla beraber olmak i\u00e7in onlar\u0131 oldu\u011fu gibi anlamlar\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na girip tart\u0131\u015fmaya gerek duymadan, b\u0131rakmay\u0131 tercih ediyoruz ki Kur’an’\u0131n mesaj\u0131na, direktiflerine a\u00e7\u0131k bir hayat ya\u015fayal\u0131m. Kur’an’\u0131 b\u00fct\u00fcn mesajlar\u0131 ve direktifleri ile kendi yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde tan\u0131\u015f\u0131p etkilerini i\u00e7imizde hissedelim. As\u0131l hedef kalbin sars\u0131larak uyar\u0131lmas\u0131d\u0131r. Kur’an bunu de\u011fi\u015fik y\u00f6ntemler kullanarak elde etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Sonra Hz. \u00d6mer bu konuda bizim i\u00e7in g\u00fczel bir \u00f6rnektir. Hz. \u00d6mer Abese suresini okumu\u015f “ve fakiheten ve ebben” ayetine geldi\u011finde \u015f\u00f6yle demi\u015fti: Fakihe meyvedir, anlad\u0131k bunu. Ebben nedir acaba? Ard\u0131ndan s\u00f6zlerine hemen \u015fu c\u00fcmleyi ilave etmi\u015fti: Ey Hattab\u0131n o\u011flu \u00d6mer, Allah’a yemin olsun ki bu tekell\u00fcft\u00fcr, i\u015fi yoku\u015fa s\u00fcrmektir. Y\u00fcce Allah’\u0131n kitab\u0131ndan bir kelimeyi bilmemen sana ne zarar verir ki? Ba\u015fka bir rivayete g\u00f6re ise O “bunlar\u0131n hepsini biliyoruz, fakat ebben nedir” demi\u015f, hemen ard\u0131ndan kendi kendine k\u0131zarak elindeki de\u011fne\u011fi k\u0131r\u0131p yere atarak \u015f\u00f6yle demi\u015ftir: “Bu Allah’a yemin olsun ki yoku\u015fa s\u00fcrmektir. Ey \u00fcmm\u00fc \u00d6mer’in o\u011flu sen Ebb’in ne oldu\u011funu bilmesen ne olur ki Sonra \u015f\u00f6yle demi\u015ftir. Bu kitab\u0131n a\u00e7\u0131k h\u00fck\u00fcmlerine uyun, a\u00e7\u0131k olmayanlar\u0131n\u0131 ise \u00f6yle b\u0131rak\u0131n”. Bunlar Allah’\u0131n y\u00fcce s\u00f6zlerine kar\u015f\u0131 edepten kaynaklanm\u0131\u015f davran\u0131\u015f \u00f6rnekleridir. Kulun Rabbin s\u00f6zleri kar\u015f\u0131s\u0131ndaki edebinin ifadesidir. Zira bu s\u00f6zlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fc itibar\u0131 ile kapal\u0131 kalmas\u0131 hedeflenmi\u015f ve b\u00f6ylece bu kapal\u0131l\u0131k bir amac\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesine yol a\u00e7m\u0131\u015f olabilir.<\/p>\n

Surenin “yemin edilme” havas\u0131ndaki bu giri\u015finden sonra gelen ayetler, bu \u00f6nemli ger\u00e7e\u011fi tasvir etmektedir:.<\/p>\n

6- o g\u00fcn bir sars\u0131nt\u0131 sarsar.<\/p>\n

7- Ard\u0131ndan bir ba\u015fka sars\u0131nt\u0131 gelir.<\/p>\n

8- O g\u00fcn kalpler titrer.<\/p>\n

9- G\u00f6zler korkudan a\u015fa\u011f\u0131 kayar.<\/p>\n

10- Diyorlar ki: “Biz yine eski halimize d\u00f6nd\u00fcr\u00fclecek miyiz?<\/p>\n

11- Biz \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f kemikler olduktan sonra ha?<\/p>\n

12- \u00d6yle ise bu, ziyanl\u0131 bir d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr” dediler.<\/p>\n

13- Do\u011frusu bir tek \u00e7\u0131\u011fl\u0131k yetecektir.<\/p>\n

14- Hepsi hemen bir d\u00fczl\u00fc\u011fe d\u00f6k\u00fclecektir.<\/strong><\/p>\n

Ayet-i kerimede ge\u00e7en racife kavram\u0131n\u0131n d\u00fcnya oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ba\u015fka bir surede ge\u00e7en bir ayette \u015f\u00f6yle denilmektedir: “Yer ve da\u011flar sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn.” (M\u00fczzemmil 14) Radife ise g\u00f6kt\u00fcr, denilmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6k evrendeki alt \u00fcst s\u0131ras\u0131nda yeri izler ve onun pe\u015finden gelir, yar\u0131l\u0131r, y\u0131ld\u0131zlar\u0131 da\u011f\u0131l\u0131p sa\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>\n

“Racife”nin yeri, da\u011flar\u0131 ve t\u00fcm canl\u0131lar\u0131 sarsan, g\u00f6klerde ve yerde ne varsa Allah’\u0131n diledikleri d\u0131\u015f\u0131nda herkesi bay\u0131lt\u0131p \u00f6ld\u00fcren birinci \u00e7\u0131\u011fl\u0131k oldu\u011fu, “Radife”nin ise insanlar\u0131 tekrar dirilten ve bir araya toplayan ikinci \u00e7\u0131\u011fl\u0131k oldu\u011fu da s\u00f6ylenmi\u015ftir. (Nitekim Z\u00fcmer suresinin 68. ayeti bu konuda delil olmaktad\u0131r). ister bu ister di\u011feri olsun, art\u0131k insan\u0131n kalbi sars\u0131lmay\u0131, titremeyi, korku ve \u00e7alkant\u0131y\u0131 hissetmi\u015f durumdad\u0131r. Korku, \u00fcrperti ve irkilme ile sars\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00fckunet ve rahattan tamamen uzak o g\u00fcnk\u00fc korkunun, kalbler \u00fczerinde ne kadar etkili oldu\u011funu anlamaya haz\u0131r duruma gelmi\u015ftir. “O g\u00fcn kalpler titrer. G\u00f6zler korkudan a\u015fa\u011f\u0131 kayar.” s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ekli\u011fini kavram\u0131\u015f ve hissetmi\u015ftir.<\/p>\n

Bu kalbler b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7indedir. Apa\u00e7\u0131k bir \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k i\u00e7indedir. Korku \u00fcrperti, irkili\u015f ve burukluk her yanlar\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fc ile kaplam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte sarsacak olan\u0131n sarst\u0131\u011f\u0131 ve pe\u015finden di\u011ferinin geldi\u011fi o g\u00fcnde meydana gelecek olan budur. \u0130\u015fte “Andolsun s\u00f6k\u00fcp \u00e7\u0131karanlara. Hemen \u00e7ekip alanlara. Y\u00fcz\u00fcp gidenlere. Yar\u0131\u015f\u0131p ge\u00e7enlere. Derken i\u015fi d\u00fczenleyenlere!” ifadelerindeki yeminin as\u0131l amac\u0131 da bu ger\u00e7e\u011fi ortaya koymakt\u0131r. Bu sahnenin b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 etki giri\u015fin i\u00e7eri\u011fi ile b\u00fct\u00fcnl\u00fck sa\u011flamaktad\u0131r. Surenin bundan sonraki ak\u0131\u015f\u0131, onlar\u0131n kabirlerden kalkt\u0131klar\u0131 zamanki \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131klar\u0131ndan ve Hayretlerinden s\u00f6z etmektedir.<\/p>\n

“Diyorlar ki: `Biz yine eski halimize d\u00f6nd\u00fcr\u00fclecek miyiz? Biz \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f kemikler olduktan sonra ha?”<\/p>\n

Onlar birbirlerine soruyorlar: Biz tekrar hayata m\u0131 d\u00f6nd\u00fcr\u00fclecek, ilk ya\u015famama m\u0131 geri gelece\u011fiz? Arap dilinde “recea fi haf\u0131retihi” denir. Yani geldi\u011fi yola tekrar d\u00f6nd\u00fc. Onlar bu \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131klar\u0131 ve Hayretleri i\u00e7inde soruyorlar Geldikleri yoldan hayata d\u00f6nmelerini Hayretle kar\u015f\u0131l\u0131yorlar. R\u00fczgar\u0131n i\u00e7inden ge\u00e7ebilece\u011fi kadar \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f, delik de\u015fik olmu\u015f kemikler haline geldikten sonra. Bu nas\u0131l olabilir? diyerek korkular\u0131n\u0131 ve deh\u015fetlerini dile getiriyorlar.<\/p>\n

Herhalde onlar ay\u0131l\u0131yorlar. Ya da basiretleri a\u00e7\u0131l\u0131yor. Bunun tekrar hayata d\u00f6n\u00fc\u015f oldu\u011funu, fakat bu hayat\u0131n ba\u015fka bir hayat oldu\u011funu anl\u0131yorlar. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn kendileri i\u00e7in bir y\u0131k\u0131m ve ceza oldu\u011funu hissediyorlar. Bu nedenle \u015f\u00f6yle diyorlar:<\/p>\n

“\u00d6yle ise bu, ziyanl\u0131 bir d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr’ dediler.”<\/p>\n

Bu onlar\u0131n hesaba katmad\u0131klar\u0131 bir durumdur. Hi\u00e7bir az\u0131k haz\u0131rlamam\u0131\u015flard\u0131r. Orada onlar\u0131n hi\u00e7bir paylar\u0131 olmaz.<\/p>\n

Burada, bu sahnenin kar\u015f\u0131s\u0131nda, Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 var olan bir ger\u00e7e\u011fi dile getirerek devam ediyor:<\/p>\n

“Do\u011frusu bir tek \u00e7\u0131\u011fl\u0131k yetecektir. Hepsi hemen bir d\u00fczl\u00fc\u011fe d\u00f6k\u00fclecektir.”<\/p>\n

Ayet-i kerimede ge\u00e7en “zecra” \u00e7\u0131\u011fl\u0131k demektir. Fakat surenin di\u011fer sahneleri ile bu sahnenin havas\u0131 uyum sa\u011flas\u0131n diye bu sert ve kat\u0131 s\u00f6zc\u00fckle ifade edilmektedir. “Sahire” ise parlayan beyaz yer demektir. Buras\u0131 mah\u015fer yeridir. Biz mah\u015ferin nerede kurulaca\u011f\u0131n\u0131 bilemeyiz. Onunla ilgili haberleri ancak inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z do\u011fru kaynaktan alabiliriz. Kesin sa\u011flam olmayan ve garanti edilmeyen \u015feyleri ona ilave etmeyiz.<\/p>\n

Kur’an’\u0131n di\u011fer ayetlerine dayanarak buradaki tek \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131n k\u0131yametteki ikinci \u00e7\u0131\u011fl\u0131k, dirili\u015f ve mah\u015fer \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Bu ifade h\u0131zl\u0131ca ge\u00e7ilmi\u015ftir. Zaten onun kendisi de h\u0131zl\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc surenin tamam\u0131 da bu t\u00fcrden bir h\u0131zl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve korkuyu telkin etmektedir. Korku dolu kalblerdeki bu titreyi\u015f, nabz\u0131n h\u0131zl\u0131 at\u0131\u015f\u0131yla paralellik arzetmektedir. Ak\u0131\u015f\u0131n t\u00fcm hareketlerinde , t\u00fcm i\u015faretlerinde ve her mesaj\u0131nda bu uyum g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bundan sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 ve vurgusu yeni gelen b\u00f6l\u00fcmdeki hikayelerin havas\u0131 ile uyum sa\u011flas\u0131n diye biraz yumu\u015famaktad\u0131r. Burada Hz. Musa ile Firavun aras\u0131nda ge\u00e7en olaylar ve bu zorba adam\u0131n azd\u0131\u011f\u0131nda ne t\u00fcr bir sona haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131, nas\u0131l bir sonla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 dile getirilmektedir.<\/p>\n

15- Musa’n\u0131n haberi sana geldi mi?<\/p>\n

16- Tiva’da, kutsal bir vadide, Rabbi ona \u015f\u00f6yle hitab etmi\u015fti:<\/p>\n

17- “Firavuna git \u00e7\u00fcnk\u00fc o azd\u0131.<\/p>\n

18- Ona de ki: `Ar\u0131nma\u011fa niyetin var m\u0131?<\/p>\n

19- Rabbine giden yolu g\u00f6stereyim ki O’na sayg\u0131 duyup korkas\u0131n.”<\/p>\n

20- Bunun \u00fczerine ona en b\u00fcy\u00fck mucizeyi g\u00f6sterdi.<\/p>\n

21- Fakat o Musa’y\u0131 yalanlad\u0131, kar\u015f\u0131 geldi.<\/p>\n

22- Sonra s\u0131rt\u0131n\u0131 d\u00f6nd\u00fc; \u00e7al\u0131\u015fma\u011fa koyuldu.<\/p>\n

23- Adamlar\u0131n: toplay\u0131p seslendi:<\/p>\n

24- “Sizin en y\u00fcce Rabbiniz benim” dedi.<\/p>\n

25- Allah bunun \u00fczerine onu d\u00fcnya ve ahiret azab\u0131na u\u011fratt\u0131.<\/p>\n

26- Do\u011frusu bunda .Allah’tan korkan kimseye ders vard\u0131r.
\n<\/strong>
\nHz. Musa’n\u0131n k\u0131ssas\u0131 Kur’an’da en \u00e7ok ve en detayl\u0131 bi\u00e7imde ge\u00e7en bir k\u0131ssad\u0131r. Daha \u00f6nce bir\u00e7ok surede ge\u00e7mi\u015ftir. \u00c7e\u015fitli halkalar yer alm\u0131\u015f ve bunlar \u00e7e\u015fitli \u00fcsluplarla ortaya konmu\u015ftur. Bu halkalar\u0131n ve \u00fcsluplar\u0131n herbiri i\u00e7inde yer ald\u0131klar\u0131 surelerin ak\u0131\u015f\u0131 ile uyum sa\u011flam\u0131\u015f ve Kur’an’\u0131n k\u0131ssalar\u0131 sergileme ve aktarma metoduna ba\u011fl\u0131 olarak anlat\u0131m i\u00e7indeki amaca ve hedefe do\u011frudan katk\u0131da bulunmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Burada Hz. Musa’n\u0131n k\u0131ssas\u0131 \u00f6zl\u00fc bir \u015fekilde ve h\u0131zl\u0131 bir anlat\u0131mla verilmektedir. Hz. Musa’ya kutsal vadide seslenilmesinden Firavun’un cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na kadar ge\u00e7en olaylara k\u0131saca yer verilmektedir. Bu d\u00fcnyadaki cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda ahiretteki cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131ndan da s\u00f6z edilmektedir. B\u00f6ylece surenin as\u0131l konusu ile yani ahiret ger\u00e7e\u011fi ile b\u00fct\u00fcnle\u015fmektedir. Hikayenin bu uzun zaman dilimi i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fen b\u00f6l\u00fcm\u00fc birka\u00e7 k\u0131sa ayette h\u0131zl\u0131 bir anlat\u0131mla verilmektedir ki surenin yap\u0131s\u0131na ve ana konusuna uyum sa\u011flas\u0131n.<\/p>\n

H\u0131zl\u0131 bir anlat\u0131mla ge\u00e7ilen bu k\u0131sa ayetler hikayenin de\u011fi\u015fik y\u00f6nlerini ve sahnelerini i\u00e7ermektedir.<\/p>\n

B\u00f6l\u00fcm Hz. Peygambere y\u00f6neltilen bir soru ile ba\u015flamaktad\u0131r:<\/p>\n

“Musa’n\u0131n haberi sana geldi mi?”<\/p>\n

Bu kalpleri ve alg\u0131lar\u0131 uyan\u0131k tutarak hikayeyi dinlemeye haz\u0131rlamak i\u00e7in sorulmu\u015f bir sorudur.<\/p>\n

Ayr\u0131ca belirtti\u011fi hikayeyi ana hatlar\u0131yla sergilemeye ba\u015flamaktad\u0131r. B\u00f6ylece onun ger\u00e7ekli\u011fini telkin ederek onun ya\u015fanm\u0131\u015f ger\u00e7ek bir olay oldu\u011funa i\u015faret etmektedir. \u00d6nce seslenme ve \u00e7a\u011f\u0131rma sahnesiyle ba\u015flamaktad\u0131r: “Hani Rabbi ona kutsal bir vadi olan Tuva’da \u015f\u00f6yle seslenmi\u015fti.” Tuva tercih edilen g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re vadinin ad\u0131d\u0131r. Buras\u0131 Hicaz’\u0131n kuzeyindeki, Medyen b\u00f6lgesine g\u00f6re Tur da\u011f\u0131n\u0131n sa\u011f taraf\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Seslenme an\u0131 ger\u00e7ekten deh\u015fet verici, y\u00fcce bir and\u0131r. Ayr\u0131ca insan\u0131 Hayretler i\u00e7inde b\u0131rakmaktad\u0131r. Y\u00fcce Allah’\u0131n bizzat kendisinin kullar\u0131ndan birine seslenmesi ger\u00e7ekten deh\u015fet vericidir. insanlar\u0131n kulland\u0131klar\u0131 s\u00f6zc\u00fcklerle anlat\u0131lamaz. Bu y\u00fcce ilahl\u0131\u011f\u0131n s\u0131rlar\u0131ndan oldu\u011fu gibi Allah’\u0131n bu insana yerle\u015ftirdi\u011fi olu\u015fumun s\u0131rlar\u0131ndan biridir de. \u0130nsan bu s\u0131r ile o y\u00fcce \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 alg\u0131layabilmektedir. Bu konuda s\u00f6yleyebilece\u011fimiz en son s\u00f6z budur. \u0130nsan\u0131n kavray\u0131\u015f ve akli donan\u0131m\u0131 bu konuda kendi ba\u015f\u0131na bilgi elde etmek imkan\u0131na sahip de\u011fildir. Belirlenen \u00e7izgide durmal\u0131d\u0131r. Allah bunu a\u00e7\u0131klayana kadar… \u0130nsan Allah’\u0131n bildirmesi ile bu s\u0131rlardan zevk alacakt\u0131r.<\/p>\n

Ba\u015fka yerlerde k\u0131ssan\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Hz. Musa ile Rabbi aras\u0131nda ge\u00e7en bu diyalog hayli geni\u015f anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Burad\u00e2 ise olaylara k\u0131saca de\u011finilmekte ve h\u0131zl\u0131 dokunu\u015flara yer verilmektedir. Bu nedenle kutsal bir vadi olan Tuva’da seslenme s\u00f6zkonusu edildikten hemen sonra y\u00fcce Allah’\u0131n Hz. Musa’ya y\u00f6nelik ilahi teklifine ge\u00e7ilmektedir:<\/p>\n

“Firavuna git \u00e7\u00fcnk\u00fc o azd\u0131. Ona de ki: Ar\u0131nma\u011fa niyetin var m\u0131?”<\/p>\n

Azg\u0131nl\u0131k, olmamas\u0131 ve devam etmemesi gereken k\u00f6t\u00fc bir haldir. Tiksindirici bir i\u015ftir. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn d\u00fczenini bozar. Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131na ayk\u0131r\u0131d\u0131r. O’nun ho\u015fnutsuzlu\u011funa yol a\u00e7ar. Bu azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in y\u00fcce Allah se\u00e7kin kullar\u0131ndan birini se\u00e7ip g\u00f6revlendirerek devreye sokmaktad\u0131r. Ama\u00e7 bu k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc durdurmak, bu bozgunculu\u011fu engellemek ve bu azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 durdurmakt\u0131r. Bu ger\u00e7ekten \u00e7ok tiksindirici bir i\u015ftir. Bu nedenle y\u00fcce Allah bizzat kendisi kullar\u0131ndan birine hitap ederek bu azg\u0131n adama gitmesini, onu bu \u0130\u015ften vazge\u00e7irmesini istemektedir. B\u00f6ylece hem d\u00fcnya hem ahiret cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lmadan Allah onun t\u00fcm mazeretlerini de ortadan kald\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

“Firavuna git. \u00c7\u00fcnk\u00fc o azd\u0131.”<\/p>\n

Sonra y\u00fcce Allah el\u00e7isine, bu azg\u0131n adama sevimli bir \u00fcslup ve g\u00f6n\u00fclleri etkisi alt\u0131na alan bir hitapla nas\u0131l seslenece\u011fini \u00f6\u011fretmektedir. Olur ki vazge\u00e7er. Allah’\u0131n gazab\u0131ndan ve cezas\u0131ndan korunur:<\/p>\n

“Ona de ki: Ar\u0131nma\u011fa niyetin var m\u0131? Rabbine giden yolu g\u00f6stereyim ki O’na sayg\u0131 duyup korkas\u0131n.”<\/p>\n

Sana Rabbinin yolunu g\u00f6stereyim mi? E\u011fer sen Rabbini tan\u0131rsan O’nun korkusunu kalbinde hissedersin. insan Rabbinden uzakla\u015fmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece kesinlikle azg\u0131nla\u015famaz, isyana kalk\u0131\u015famaz, Rabbine g\u00f6t\u00fcren yolu \u015fa\u015f\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece kalbi kat\u0131la\u015fmaz ve bozulmaz. Orada azg\u0131nl\u0131k ve inat bar\u0131nmaz.<\/p>\n

Sesleni\u015f ve davet sahnesinde bunlar vard\u0131. Bunun hemen ard\u0131ndan y\u00fczle\u015fme ve mesaj\u0131 iletme sahnesi yer almaktad\u0131r. Surenin ak\u0131\u015f\u0131 mesaj\u0131 iletme sahnesinde bunlar\u0131 tekrar dile getirmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar sergilenmi\u015ftir. Bu sebepten sesleni\u015f sahnesinden sonras\u0131n\u0131 atlayarak y\u00fczle\u015fme sahnesinde mesaj\u0131n metnini k\u0131sa tutmaktad\u0131r. Ard\u0131ndan perde kapanarak g\u00f6r\u00fc\u015fmeden sonra a\u00e7\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

“Bunun \u00fczerine ona en b\u00fcy\u00fck mucizeyi g\u00f6sterdi. fakat o Musa’y\u0131 yalanlad\u0131, kar\u015f\u0131 geldi.”<\/p>\n

Hz. Musa iletmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu mesaj\u0131 Rabbinin kendisine telkin edip \u00f6\u011fretti\u011fi \u00fcslupla tebli\u011f etti. Fakat bu g\u00fczel, sevimli \u00fcslup dahi Rabbinin bilgisinden, marifetinden tamamen uzakla\u015fm\u0131\u015f azg\u0131n\u0131n kalbini yumu\u015fatamad\u0131. Bunun \u00fczerine Hz. Musa ona b\u00fcy\u00fck mucizeyi g\u00f6sterdi. Kur’an’\u0131n ba\u015fka yerlerinde ge\u00e7ti\u011fi gibi ona y\u0131lana d\u00f6n\u00fc\u015fen asa ve bembeyaz el mucizelerini g\u00f6sterdi: “Fakat o yalanlad\u0131 ve kar\u015f\u0131 geldi.” B\u00f6ylece yalanlama ve kar\u015f\u0131 gelme eylemi ile g\u00f6r\u00fc\u015fme ve mesaj\u0131 iletme sahnesi k\u0131sa ve \u00f6zl\u00fc bir \u015fekilde sona erdi.<\/p>\n

\u015eimdi ba\u015fka bir sahneye ge\u00e7ilmektedir. Bu sahne de Firavun Hz. Musa’ya tav\u0131r koymakta ve b\u00fcy\u00fc ile ger\u00e7ek aras\u0131nda bir m\u00fccadeleye giri\u015fmeleri i\u00e7in b\u00fcy\u00fcc\u00fcleri toplamakla u\u011fra\u015fmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada o Hakka ve do\u011fru yola teslim olmay\u0131 kendine yedirememektedir.<\/p>\n

“Sonra s\u0131rt\u0131n\u0131 d\u00f6nd\u00fc, \u00e7al\u0131\u015fmaya koyuldu. Adamlar\u0131n\u0131 toplay\u0131p seslendi: `Sizin en y\u00fcce Rabbiniz benim’ dedi.<\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde bu azg\u0131n ve inkarc\u0131 adam\u0131n s\u00f6z\u00fc hemen verilmektedir. \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131, b\u00fcy\u00fcc\u00fcleri toplamas\u0131 ve bunlar\u0131n detaylar\u0131na ili\u015fkin \u00e7abas\u0131 k\u0131saca ge\u00e7ilmektedir. D\u00f6n\u00fcp gitmi\u015f, tuza\u011fa ve \u00e7al\u0131\u015fmaya koyulmu\u015ftur. Sihirbazlar\u0131 ve kitleleri toplam\u0131\u015f, ard\u0131ndan gurur ve cahillik dolu, azg\u0131nl\u0131k ve ta\u015fk\u0131nl\u0131kla yo\u011frulmu\u015f s\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyivermi\u015ftir:<\/p>\n

“Ben sizin en y\u00fcce Rabbinizim.”<\/p>\n

Bu azg\u0131n iktidar sahibi, halk\u0131n\u0131n cahilli\u011finden, kendisine boyun e\u011fi\u015finden ve ba\u011flan\u0131\u015f\u0131ndan destek olarak bu s\u00f6z\u00fc s\u00f6yleyebilmi\u015ftir. Zalim iktidar sahiplerini, kitlelerin cahilli\u011fi, zilleti, itaati ve ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 kadar hi\u00e7bir \u015fey aldatamaz. Asl\u0131nda bunlar bir ki\u015fiden ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildir. Ger\u00e7ekte ne bir g\u00fc\u00e7leri, ne de bir otoriteleri vard\u0131r. Ancak cahil ve itaatk\u00e2r kitleler e\u011filirse onlar da s\u0131rtlar\u0131na binerler. Onlar boyunlar\u0131n\u0131 uzat\u0131r zalimler de onlar\u0131n yular\u0131ndan tutarlar. Kitleler ba\u015flar\u0131n\u0131 e\u011fer, ta\u011futlar da onlar\u0131n \u00fczerlerine \u00e7\u0131karlar. izzet ve onura ili\u015fkin haklar\u0131ndan vazge\u00e7erler. Sonu\u00e7ta bu az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 azd\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n

Kitleler bunu bir taraftan aldand\u0131klar\u0131 i\u00e7in bir taraftan da korktuklar\u0131 i\u00e7in b\u00f6yle yaparlar. Bu korku ise kuruntudan ba\u015fka kayna\u011f\u0131 olmayan bir korkudur. Sadece bir tek \u015fah\u0131stan ibaret olan zalim iktidar sahibinin binlerce, milyonlarca insandan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Yeter ki bu binler ve milyonlar, insanl\u0131klar\u0131n\u0131n, onurlar\u0131n\u0131n, \u015fereflerinin ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin bilincinde olsunlar. Asl\u0131nda bu binlerin i\u00e7indeki tek bir fert, kuvvet a\u00e7\u0131s\u0131ndan azg\u0131n iktidar sahibine denktir. Fakat zalim iktidar sahibi onu aldat\u0131r. Kendisine sahip oldu\u011fu imaj\u0131n\u0131 verir. Onurlu bir toplulukta herhangi bir ferdin azg\u0131nla\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Rabbini tan\u0131yan, O’na iman eden, bilin\u00e7li, iyi bir toplulu\u011fun i\u00e7inde bir ferdin zorbal\u0131k yapmas\u0131 asla m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ayr\u0131ca kendilerine zarar verme ve yol g\u00f6sterme imkan\u0131na sahip olmayan, Allah’\u0131n yaratt\u0131klar\u0131ndan birine kulluk yapmay\u0131 reddeden bir topluluk i\u00e7inde bir ki\u015finin azg\u0131nla\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

Firavun, toplumunun cahilli\u011finden, zilletinden, kalplerinin imandan uzakla\u015fmas\u0131ndan cesaret alarak bu \u00e7irkinli\u011fin ve kafirli\u011fin sembol\u00fc olan s\u00f6z\u00fc s\u00f6yleme cesaretini bulmu\u015ftur. “Ben sizin en y\u00fcce Rabbinizim.” O, hi\u00e7bir \u015feye g\u00fcc\u00fc yetmiyen zay\u0131f bir yarat\u0131k oldu\u011funu bilen, k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir sine\u011fin ald\u0131\u011f\u0131na bile engel olam\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren, inanm\u0131\u015f, bilin\u00e7li ve onurlu bir toplum kar\u015f\u0131s\u0131nda olsayd\u0131 asla b\u00f6yle diyemezdi.<\/p>\n

Bu hayas\u0131zca b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslama ve k\u00fcstahca azg\u0131nla\u015fmadan sonra kar\u015f\u0131 konulmaz kuvvet harekete ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n

“Allah bunun \u00fczerine onu d\u00fcnya ve ahiret azab\u0131na u\u011fratt\u0131.”<\/p>\n

Burada ahiret cezas\u0131 d\u00fcnya cezas\u0131ndan \u00f6nce yer almaktad\u0131r. Zira ahiretin cezas\u0131 daha \u015fiddetli ve daha s\u00fcreklidir. Azg\u0131n iktidar sahiplerini ve isyan edenleri b\u00fct\u00fcn \u015fiddeti ve sonsuzlu\u011fu ile yakalayacak olan ger\u00e7ek ceza budur \u00e7\u00fcnk\u00fc. Ayr\u0131ca burada surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde en uygun gelecek ceza da budur. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada surenin kendisinden s\u00f6z etti\u011fi ve ana konusu haline getirdi\u011fi mesele ahirettir. Ayr\u0131ca ahiret cezas\u0131 manevi y\u00f6nden ana konu ve temel ger\u00e7ekle uyum sa\u011flamas\u0131n\u0131n yan\u0131nda s\u00f6z dizimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kafiyedeki musiki tonuna da en uygun d\u00fc\u015fen ifadedir.<\/p>\n

D\u00fcnyan\u0131n cezas\u0131 da \u015fiddetli ve ac\u0131mas\u0131z olmu\u015ftur. Ondan daha \u015fiddetli ve daha kat\u0131 olan ahiretin cezas\u0131 nas\u0131l olurdu acab\u00e2? Firavun atalar\u0131ndan gelen k\u00f6kl\u00fc bir \u015ferefe, g\u00fc\u00e7 ve otoriteye sahipti ve o buna ra\u011fmen b\u00f6yle cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u00d6yle ise mesaj\u0131 yalanlayan di\u011ferlerinin hali nice olacakt\u0131. islam\u0131n mesaj\u0131na kar\u015f\u0131 duran bu m\u00fc\u015friklerin durumu ne olacakt\u0131?<\/p>\n

“Do\u011frusu bunda Allah’tan korkan kimseye ders vard\u0131r.”<\/p>\n

Rabbini tan\u0131yan ve O’ndan korkan m\u00fcminler, Firavun olay\u0131nda anlat\u0131lmak istenen ibretleri kavrayabilir. Kalbi takva ile tan\u0131\u015fmayan insana gelince onunla ibret aras\u0131nda bir engel vard\u0131r. Onunla \u00f6\u011f\u00fct aras\u0131nda bir perde vard\u0131r. Bu hali ak\u0131betiyle y\u00fczy\u00fcze gelene kadar devam eder. Allah onu hem ahir\u00e8t, hem d\u00fcnya cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131ncaya kadar s\u00fcrer. Herkesin kolayla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir yolu, kolayla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir ak\u0131beti vard\u0131r. \u0130bret almak ise Allah’tan korkanlara mahsustur.<\/p>\n

Kendi g\u00fc\u00e7lerine g\u00fcvenerek azg\u0131nla\u015fan bu zalimlerin ak\u0131betlerine ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamadan sonra t\u0131pk\u0131 onlar gibi kendi g\u00fc\u00e7leri ile b\u00f6b\u00fcrlenen m\u00fc\u015friklere d\u00f6nmektedir. Onlar\u0131 b\u00fcy\u00fck yarat\u0131l\u0131\u015f mucizeleri ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getiriyor. Evrende yer alan bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc manzaralar insanlar\u0131n g\u00fcc\u00fc ile k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda ger\u00e7ekten insan g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bir hi\u00e7 oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

27- Ey inkarc\u0131lar!Sizi yaratmak m\u0131 daha zordur, yoksa g\u00f6\u011f\u00fc yaratmak m\u0131?<\/p>\n

28- Ki Allah onu bina edip y\u00fckseltmi\u015f ve ona \u015fekil vermi\u015ftir.<\/p>\n

29- Gecesini karanl\u0131k yapm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcnd\u00fcz\u00fcn\u00fc ayd\u0131nlatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

30- Ard\u0131ndan yeri d\u00fczenlemi\u015ftir.<\/p>\n

31- Suyunu ondan \u00e7\u0131karm\u0131\u015f ve otlak yer meydana getirmi\u015ftir.<\/p>\n

32- Da\u011flar\u0131 yerle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n

33- Bunlar\u0131 sizin ve hayvanlar\u0131n ge\u00e7inmesi i\u00e7in yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcm, tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmeyecek bi\u00e7imde tek cevab\u0131 bulunan bir soru ile ba\u015fl\u0131yor. “Ey inkarc\u0131lar! Sizi yaratmak m\u0131 daha zordur, yoksa g\u00f6\u011f\u00fc yaratmak m\u0131?” G\u00f6\u011f\u00fc! Bir \u015fey s\u00f6ylemeye ve tart\u0131\u015fmaya gerek yok! \u00d6yleyse g\u00f6k sizden daha b\u00fcy\u00fck bir yap\u0131ya sahip oldu\u011fu ve onu yaratan da ondan daha \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funa g\u00f6re sizi kendi g\u00fcc\u00fcn\u00fcze g\u00fcvenmeye iten sebep nedir? \u0130\u015fte sorunun mesajlar\u0131ndan biri budur. Bir y\u00f6n\u00fc daha var. Bu da \u015fudur: Dirili\u015finizi zor g\u00f6rmenize yol a\u00e7an nedir? Halbuki O g\u00f6\u011f\u00fc yaratm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6k ise, sizden daha zor bir \u015feydir. Dirili\u015finiz sizin tekrar yarat\u0131lman\u0131zd\u0131r. Sizden daha \u00f6nemli ve daha zor olan g\u00f6\u011f\u00fc yaratan, sizi haydi haydi yaratabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu di\u011ferine g\u00f6re daha kolayd\u0131r.<\/p>\n

Bu g\u00f6\u011f\u00fc yaratmak hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz daha zordur. “Allah onu kurmu\u015ftur.” Yaratma, kuvveti ve durdurmay\u0131 b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmeyi ifade eder. G\u00f6k de aynen bunun gibi. b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f durumdad\u0131r. Y\u0131ld\u0131zlar\u0131n ve hareket sistemlerinden d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmamakta, d\u00f6k\u00fcl\u00fcp y\u0131k\u0131lmamaktad\u0131r. \u00d6yle ise o sa\u011flam, k\u00f6kl\u00fc ve par\u00e7alar\u0131 birbirine kenetlenmi\u015f bir yap\u0131d\u0131r.<\/p>\n

“Ki Allah onu bina edip y\u00fckseltmi\u015f ve ona \u015fekil vermi\u015ftir.” Ayet-i kerimede ge\u00e7en “semk” kavram\u0131 her\u015feyin boyu ve y\u00fcksekli\u011fi anlam\u0131na gelir. G\u00f6k, bir uyum i\u00e7inde kenetlenmi\u015f haliyle y\u00fckseltilmi\u015ftir. \u0130\u015fte d\u00fczenlemede budur: “Ona \u015fekil verdi:’ Basiretini ve d\u00fc\u015f\u00fcnme yetene\u011fini kaybetmemi\u015f bir insan bu s\u0131n\u0131rs\u0131z ahenge rahatl\u0131kla tan\u0131kl\u0131k eder. Bu korkun\u00e7 b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki cisimlerin kenetlenmesi, etkileri ve etkilenmeleri aras\u0131nda uyumun ger\u00e7ek yasalar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek bu ifadelerin anlam\u0131n\u0131 geni\u015fletmekte, bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc ger\u00e7e\u011fin alan\u0131n\u0131, s\u0131n\u0131rs\u0131zla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. insanlar kendi bilgileri ile \u015fu anda bu yasalar\u0131n ancak k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 anlayabilmi\u015fler ve onlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda Hayrete kap\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Deh\u015fete d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, endi\u015feye kap\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Onlar\u0131 evirip, \u00e7eviren, planlay\u0131p d\u00fczenleyen b\u00fcy\u00fck bir kuvvetin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmeden onlar\u0131 a\u00e7\u0131klamaktan aciz d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir. insan hi\u00e7bir dine inanmasa dahi onlar\u0131 y\u00f6nlendiren bir kuvveti kabul etmekten ba\u015fka \u00e7\u0131kar yol bulamaz!<\/p>\n

“Gecesini karanl\u0131k yapm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcnd\u00fcz\u00fcn\u00fc ayd\u0131nlatm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

ifadede hem ses tonu hem de mana y\u00f6n\u00fcnden bir sertlik bulunmakta ve bu, g\u00fc\u00e7 ve sertlikten s\u00f6z eden konu ile b\u00fct\u00fcnl\u00fck arzetmektedir. Ayet-i kerimede ge\u00e7en “a\u011fta\u015fa leyleha” gecesini karartt\u0131, “ahraca duhaha” da g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn\u00fc ayd\u0131nlatt\u0131 demektir. Fakat burada kelimeler surenin ak\u0131\u015f\u0131 ile uyum sa\u011flayacak \u015fekilde se\u00e7ilmi\u015ftir. Karanl\u0131k ve ayd\u0131nl\u0131k halleri, gecede ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn ilk saatleri olan ku\u015flukta birbirlerini izlemektedir. Bu herkesin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir ger\u00e7ektir. Her kalb ondan etkilenir. insan bu olaylar\u0131n s\u00fcrekli tekrar edilmesi ve al\u0131\u015fkanl\u0131k yapmas\u0131 sonucu bu canl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6remeyebilir. Fakat Kur’an duygular\u0131 ona y\u00f6neltmekle canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tekrar geri getirmektedir. Bu olay s\u00fcrekli olarak yenidir. Herg\u00fcn yenilenmektedir. Ona beslenilen duygu ve onun etkisiyle olu\u015fan tepki de s\u00fcrekli yenilenmektedir. Bunlar\u0131n gerisindeki de\u011fi\u015fmez yasalar ise ayn\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fckte ve ayn\u0131 inceliktedir. Kendilerini tan\u0131yanlar\u0131 korkuya ve deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir. Bu konuya ili\u015fkin bilgi geni\u015fledik\u00e7e tan\u0131man\u0131n \u00e7ap\u0131 b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e bu ger\u00e7e\u011fin kalpler \u00fczerindeki etkisi ve tesiri daha da k\u00f6kle\u015fecektir.<\/p>\n

“Ard\u0131ndan yeri d\u00fczenlemi\u015ftir. Suyunu ondan \u00e7\u0131karm\u0131\u015f ve otlak yer meydana getirmi\u015ftir. Da\u011flar\u0131 yerle\u015ftirmi\u015ftir.”<\/p>\n

Ayet-i kerimede ge\u00e7en “dahf” kavram\u0131 yerin d\u00fczenlenmesi ve kabu\u011funun d\u00fczle\u015ftirilmesidir. \u00dczerinin y\u00fcr\u00fcmeye uygun hale getirilmesi, bitkilerin ye\u015fermesine m\u00fcsait bir topra\u011f\u0131n \u00fczerinde olu\u015fturulmas\u0131d\u0131r. Da\u011flar\u0131n sal\u0131verilmesi yer kabu\u011funun d\u00fczene kavu\u015fmas\u0131 ve s\u0131cakl\u0131k derecesinin hayata elveri\u015fli olan bu normal hale d\u00fc\u015fmesi sonucudur. Y\u00fcce Allah yerden suyunu \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. ister bu kaynaklardan f\u0131\u015fk\u0131ran su olsun, isterse g\u00f6kten inen ya\u011fmur suyu olsun farketmez. Zira ya\u011fmur suyu da asl\u0131nda yerin kendi suyudur. \u00d6nce buharla\u015fm\u0131\u015f, sonra ya\u011fmur \u015feklinde tekrar yere inmi\u015ftir. Ayr\u0131ca yerden otlaklar \u00e7\u0131karan da O’dur. Burada mera hem insanlar\u0131n, hem de hayvanlar\u0131n yedi\u011fi bitkileri ifade etmektedir. Canl\u0131lar\u0131n ya\u015famlar\u0131 ya do\u011frudan ya da dolayl\u0131 olarak ona ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bunlar\u0131n hepsi g\u00f6\u011f\u00fcn yap\u0131lmas\u0131ndan, gecenin karart\u0131lmas\u0131ndan ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131ndan sonra olmu\u015ftur. Modern astronomi teorileri de Kur’an’\u0131n bu h\u00fckm\u00fcn\u00fcn anlam\u0131na yak\u0131n bulunmaktad\u0131r. Bu teorilere g\u00f6re yery\u00fcz\u00fc d\u00fczeltilmeden, ekine elveri\u015fli hale getirilemeden ve yerkabu\u011fu \u00fczerindeki y\u00fckseklikler ve d\u00fczl\u00fckler ile istikrara kavu\u015fmadan y\u00fcz milyonlarca sene \u00f6nce d\u00fcnya d\u00fczeni devam edip durmu\u015f, gece ile g\u00fcnd\u00fcz birbirini izlemi\u015ftir.<\/p>\n

Kur’ana Kerim t\u00fcm bunlar\u0131n amac\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131kl\u0131yor: “Bunlar\u0131 sizin ve hayvanlar\u0131n ge\u00e7inmesi i\u00e7in yapm\u0131\u015ft\u0131r.” B\u00f6ylece insanlara bir y\u00f6nden Allah’\u0131n y\u00fcce tedbirini hat\u0131rlatm\u0131\u015f \u00f6b\u00fcr yandan Allah’\u0131n, m\u00fclk\u00fcndeki y\u00fcce takdirine parmak basm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6\u011f\u00fcn bu \u015fekilde kurulmas\u0131 ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn bu \u015fekilde d\u00fczenlenmesi de tesad\u00fcf olarak rastgele olmam\u0131\u015ft\u0131r. Her\u015fey bir plana g\u00f6re geli\u015fmi\u015ftir. Yery\u00fcz\u00fcnde halifelik g\u00f6revini \u00fcstlenecek insan\u0131n hesab\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, geli\u015fmesi ve ilerlemesi bu evrenin i\u00e7inde \u00f6zellikle g\u00fcne\u015f sistemi i\u00e7inde daha \u00f6zel bir anlam ile yery\u00fcz\u00fcnde uygun \u015fartlara ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim ger\u00e7e\u011fin temeline ili\u015fkin \u00f6zl\u00fc, mesaj y\u00fckl\u00fc derin anlaml\u0131 i\u015faret metoduna ba\u011fl\u0131 olarak bu ya\u015famaya uygun \u015fartlar\u0131n birka\u00e7\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmaktad\u0131r. Bunlar; g\u00f6klerin kurulmas\u0131, gecenin karalt\u0131lmas\u0131, g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131, yerin d\u00fczeltilmesi, suyunun ve meras\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve da\u011flar\u0131n\u0131n sal\u0131nmas\u0131d\u0131r. T\u00fcm bunlar, insanlar ve onlar\u0131n hayvanlar\u0131 i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ise herkese a\u00e7\u0131k bulunan ilahi tedbir ve takdirin ger\u00e7ek manzaralar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131na parmak basan bir i\u015farettir. G\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen bu manzaralarla her \u00e7evrede ya\u015fayan her insana hitap edilebilir. Bu konuda bilgi ve k\u00fclt\u00fcr derecesinin bir d\u00fczeyine ula\u015fmaya ihtiya\u00e7 yoktur. Nerede olursa olsun, insan\u0131n bu konudaki pay\u0131 hak etti\u011finden fazlad\u0131r. \u0130\u015fte bu nedenle Kur’an t\u00fcm devrelerdeki ve her zaman dilimindeki b\u00fct\u00fcn insano\u011fluna seslenerek hitab\u0131n\u0131 genelle\u015ftirmektedir.<\/p>\n

Bu d\u00fczeyin \u00f6tesinde s\u00f6zkonusu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fin daha ba\u015fka boyutlar\u0131 ve ufuklar\u0131 vard\u0131r. Bu koca evrenin \u00f6z\u00fcndeki takdir ve tedbir ger\u00e7e\u011fine, bu evrenin a\u00e7\u0131k\u00e7a hayk\u0131rd\u0131\u011f\u0131 tesad\u00fcf\u00fcn ve geli\u015fi g\u00fczelli\u011fin bu i\u015fleyi\u015ften tamamen uzak oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fine i\u015faret edilmektedir. Zira tesad\u00fcf\u00fcn do\u011fas\u0131 bunca Hayret verici uygunluklar\u0131n bir araya gelmelerini imkans\u0131zla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

D\u00fcnyan\u0131n da kendisine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu g\u00fcne\u015f sisteminin olu\u015fumundaki uygunluktan ba\u015flayan bu uyum ve ahenk y\u00fcz milyonlarca y\u0131ld\u0131z k\u00fcmesinin i\u00e7inde ger\u00e7ekten nadir rastlanan bir d\u00fczene sahiptir. D\u00fcnya da g\u00fcne\u015f sistemi i\u00e7indeki yeri ve konumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan gezegenler i\u00e7inde e\u015fsiz bir yap\u0131ya sahiptir. \u0130\u015fte bu e\u015fsiz yap\u0131 d\u00fcnyay\u0131 insan hayat\u0131 i\u00e7in elveri\u015fli k\u0131lmaktad\u0131r. \u015eu ana kadar insanlar binlerle ifade edilen, bu zorunlu uygunluklar\u0131n herhangi bir gezegende bulu\u015ftu\u011funu \u00f6\u011frenebilmi\u015f de\u011filler!<\/p>\n

“Hayat \u015fartlar\u0131 bu gezgende b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Uygun bir hacim normal bir uzakl\u0131k, maddenin elementlerinin hayat\u0131n hareketine elveri\u015fli bir oranda bulu\u015fup olu\u015fmas\u0131.<\/p>\n

Uygun bir hacmin bulunmas\u0131 gerekmektedir. Zira gezegenin etraf\u0131n\u0131 ku\u015fatan hava atmosferinin orada kalmas\u0131 ondaki \u00e7ekim g\u00fcc\u00fcne ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Normal bir uzakl\u0131\u011f\u0131n olmas\u0131 da \u015fartt\u0131r. Zira g\u00fcne\u015fe yak\u0131n olan k\u00fctleler \u00e7ok s\u0131cakt\u0131r. Cisimler orada b\u00fct\u00fcnl\u00fcklerini ve ba\u011flar\u0131n\u0131 koruyamazlar. G\u00fcne\u015fe uzak olan k\u00fctleler ise \u00e7ok so\u011fuktur. Cisimler oraya giremezler.<\/p>\n

Ayr\u0131ca hayat\u0131n hareketine ve \u015fartlar\u0131na uygun bir bi\u00e7imde elementlerin belli bir oranda bulu\u015fup olu\u015fumlar meydana getirmesi de zorunludur. Zira bu belli oranda bitkinin yeti\u015fmesi ve buna ba\u011fl\u0131 olarak da hayat\u0131n meydana gelmesi i\u00e7in ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u015fartt\u0131r.<\/p>\n

D\u00fcnyan\u0131n konumu hayat i\u00e7in vazge\u00e7ilmez olan bu \u015fartlar\u0131n hepsini kendisine toplayan konumlar\u0131n en m\u00fcsait olan\u0131d\u0131r. \u015eu ana kadar tan\u0131yabildi\u011fimiz ve ba\u015fka \u015feklini \u00f6\u011frenemedi\u011fimiz t\u00fcm \u015fartlar\u0131 burada bir arada bulunmaktad\u0131r.”<\/p>\n

Bu koca evrenin \u00f6z\u00fcndeki tedbir ve takdir ger\u00e7e\u011fine, yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131nda ve evirilip \u00e7evirilmesinde insan\u0131n konumunun hesaba kat\u0131lmas\u0131 ger\u00e7e\u011fine dikkat \u00e7ekilmesi insan\u0131n kalbini ve akl\u0131n\u0131 ahiret ger\u00e7e\u011fine, oradaki hesaba \u00e7ekilme ve kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6rme ger\u00e7eklerine g\u00fcven ve teslimiyetle \u00e7evirmektedir. Evrenin yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 ve insan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekten b\u00f6yle olup bunlar\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc ile tamamlanmamas\u0131 ve kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 bulmamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu d\u00fczenin ve bu sistemin fani d\u00fcnyadaki bu k\u0131sa hayat d\u00f6neminin sona ermesiyle noktalanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn, zalimlerin ve bat\u0131l\u0131n bu yery\u00fcz\u00fcnde b\u00fct\u00fcn cinayetleriyle \u00e7ekip gitmesi, iyili\u011fin, adaletin ve hakk\u0131n bu d\u00fcnyada onca haks\u0131zl\u0131klara u\u011frayarak ge\u00e7ip gitmesi sa\u011fduyu ile izah edilemez. B\u00f6yle bir ihtimal do\u011fas\u0131 itibariyle koca evrenin \u00f6z\u00fcndeki apa\u00e7\u0131k takdir ve tedbirin tabiat\u0131na ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte bu b\u00f6l\u00fcmde surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde k\u00e9ndisine temas edilen bu ger\u00e7ek suredeki ana konuyu olu\u015fturan ahiret ger\u00e7e\u011fi ile b\u00fct\u00fcnle\u015fmektedir. Kalblerde ve ak\u0131llarda bu ger\u00e7e\u011fe bir giri\u015f niteli\u011fini kazanmaktad\u0131r. Ve hemen ard\u0131ndan tam yerinde ve zaman\u0131nda “B\u00fcy\u00fck Bask\u0131n” ger\u00e7e\u011fi yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

34- Her\u015feyi bast\u0131ran o b\u00fcy\u00fck felaket geldi\u011fi zaman.<\/p>\n

35- O g\u00fcn insan, neyin pe\u015finde ko\u015fmu\u015f oldu\u011funu hat\u0131rlar.<\/p>\n

36- G\u00f6ren kimseler i\u00e7in cehennem ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

37- Art\u0131k kim azm\u0131\u015fsa.<\/p>\n

38- ve \u015fu yak\u0131n hayat\u0131 ye\u011flemi\u015fse.<\/p>\n

39- Onun bar\u0131na\u011fa cehennemdir.<\/p>\n

40- Ancak kim Rabbinin huzurunda durup hesap vermekten korkmu\u015f ve nefsini k\u00f6t\u00fc heveslerden menetmi\u015fse.<\/p>\n

41- Onun bar\u0131na\u011f\u0131 da cennettir.<\/strong><\/p>\n

\u015e\u00fcphesiz d\u00fcnya hayat\u0131 bir yararlanmad\u0131r. B\u00fct\u00fcn evrenle, hayat\u0131n ve insan\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 ile irtibat\u0131 bulunan tedbirin gere\u011fi olarak dikkatle ve sa\u011flam bi\u00e7imde takdir edilen bir yararlanma. fakat sadece bir yararlanmad\u0131r. Zaman\u0131 geldi\u011finde sona erecek bir yararlanma. B\u00fcy\u00fck bask\u0131n gelip \u00e7att\u0131\u011f\u0131nda her\u015feyin \u00fczerini ku\u015fat\u0131r. Her \u015feyin \u00fczerini kapat\u0131r. T\u00fcm ge\u00e7ici nimetlerin \u00fczerini \u00f6rter. Sa\u011flam, takdir edilmi\u015f d\u00fczenlenmi\u015f evreni ku\u015fat\u0131r. Kurulan g\u00f6\u011f\u00fc, d\u00fczeltilen yeri, sal\u0131nan da\u011flar\u0131, canl\u0131lar\u0131 ve hayat\u0131 t\u00fcm\u00fcyle avucuna Al\u0131r. Varolan her \u015feyin konumunu ve ak\u0131betini belirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, bunlar\u0131n hepsinden b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bunlar\u0131n hepsini ku\u015fat\u0131r ve bast\u0131r\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte o zaman insan yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlar. \u00c7abas\u0131n\u0131 hat\u0131rlar ve g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcne getirir. Hayat\u0131n olaylar\u0131n\u0131n ve u\u011fra\u015flar\u0131n\u0131n kendisini gaflete d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ahireti unuttu\u011funu anlar. Hat\u0131rlar ve g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcne getirir ama hat\u0131rlama, g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcne getirmenin hay\u0131flanma ve pi\u015fmanl\u0131ktan ba\u015fka i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131 bir zamanda. Art\u0131k bunun \u00f6tesindeki azab\u0131 ve felaketi d\u00fc\u015f\u00fcnmekten ba\u015fka \u00e7aresinin kalmad\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131rada.<\/p>\n

“G\u00f6ren kimseler i\u00e7in cehennem ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

Cehennem g\u00f6renlerin kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 apa\u00e7\u0131k ve ortada olan bir ger\u00e7ekliktir. “Ortaya \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r.” c\u00fcmlesiyle daha da sertle\u015ftirilmektedir. Hem mana y\u00f6n\u00fcnden hem de ses tonu y\u00f6n\u00fcnden. Ayr\u0131ca sahneyi t\u00fcm g\u00f6zlerin \u00f6n\u00fcnde canland\u0131rma a\u00e7\u0131s\u0131ndan.<\/p>\n

Burada insanlar\u0131n sonlar\u0131 ve ak\u0131betleri de\u011fi\u015fmekte ve ilk yarat\u0131l\u0131\u015ftaki tedbirin ve takdirin amac\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

“Art\u0131k kim azm\u0131\u015fsa ve \u015fu yak\u0131n hayat\u0131 ye\u011flemi\u015fse, onun bar\u0131na\u011f\u0131 cehennemdir.”<\/p>\n

Ayet-i kerimede ge\u00e7en “tu\u011fyan” kavram\u0131 normal anlam\u0131ndan daha kapsaml\u0131 bir mana ifade etmektedir burada. Bu hakk\u0131 ve hidayeti a\u015f\u0131p ge\u00e7en her ki\u015finin vasf\u0131d\u0131r. Alan\u0131 g\u00fc\u00e7 ve otorite sahibi olan zalim iktidar sahiplerini i\u00e7ermekten daha geni\u015ftir. Burada tu\u011fyan, hidayetin s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015fan, d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131 tercih eden, onu ahiretin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7iren, yaln\u0131z d\u00fcnyaya \u00e7al\u0131\u015fan, ahiret i\u00e7in hi\u00e7bir hesab\u0131 olmayan her insan\u0131 kapsamaktad\u0131r. Ahiret kriteri, insan\u0131n elindeki ve vicdan\u0131ndaki \u00f6l\u00e7\u00fcleri de\u011ferlendiren tek \u00f6l\u00e7\u00fcd\u00fcr. Ahiret hesab\u0131 bir kenara itildi\u011finde veya d\u00fcnya hayat\u0131 ona tercih edildi\u011finde elindeki b\u00fct\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fcler alt\u00fcst olur. \u00d6l\u00e7\u00fcs\u00fcndeki b\u00fct\u00fcn de\u011ferlerin d\u00fczeni bozulur. Hayat\u0131ndaki vicdani ve ahlaki t\u00fcm ilkeler ve prensipler y\u0131k\u0131l\u0131r. Azg\u0131n, isyankar, haddini a\u015fan bir insan konumuna d\u00fc\u015fer.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu adam\u0131n “Onun bar\u0131na\u011f\u0131 cehennemdir” ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f, yakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne getirilmi\u015f her hali ile deh\u015fet verici cehennem. B\u00fcy\u00fck bask\u0131n g\u00fcn\u00fc!<\/p>\n

“Ancak kim Rabbinin huzurunda durup hesap vermekten korkmu\u015f ve nefsini k\u00f6t\u00fc heveslerden men etmi\u015fse, onun bar\u0131na\u011f\u0131 da cennettir.”<\/p>\n

Rabbinin huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131lma endi\u015fesi ta\u015f\u0131yan g\u00fcnaha y\u00f6nelemez. Be\u015feri zaaf\u0131n\u0131n bask\u0131s\u0131yla ona y\u00f6neldi\u011fi zaman dahi bu y\u00fcce makam\u0131n endi\u015fesi onu hemen pi\u015fmanl\u0131\u011fa, isti\u011ffara ve tevbeye y\u00f6neltir. itaat dairesinde hareket etmeye devam eder.<\/p>\n

Ki\u015finin kendisini heva ve hevesten al\u0131koymas\u0131n\u0131n yolu itaat dairesindeki noktada yo\u011funla\u015fmakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc heva ve heves her t\u00fcr azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n, zalimli\u011fin, her t\u00fcr haddi a\u015fman\u0131n ve her \u00e7e\u015fit g\u00fcnah\u0131n itici g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Belan\u0131n esas\u0131 ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn kayna\u011f\u0131d\u0131r. insan\u0131n ba\u015f\u0131na ne gelirse hevas\u0131ndan gelir. Cahilli\u011fin tedavisi kolayd\u0131r. Fakat bilgiden sonraki heva heves, tedavisi i\u00e7in uzun zorlu bir m\u00fccadele gereken nefsin ba\u015fbelas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Allah korkusu, azg\u0131n isteklerin \u015fiddetli sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 sa\u011flam ve muhkem bir kale durumundad\u0131r. Heva ve hevesin sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 bu muhkem kaleden ba\u015fkas\u0131 ayakta duramaz. Bu nedenle Kur’an’\u0131n ifadesi bunlar\u0131n her ikisini de bir ayette topluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada konu\u015fan, nefsin hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 en iyi bilen y\u00fcce yarat\u0131c\u0131 olan Allah’t\u0131r. Tedavisini de bilen O’dur. Girintilerini ve \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 en iyi bilen de yaln\u0131z O’dur. Heva ve hevesinin nerede gizlendi\u011fini, gizliliklerinin ve hareketlerinin nas\u0131l koordine edildi\u011fini bilir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, insan\u0131 i\u00e7inden ta\u015fk\u0131n arzular\u0131 hi\u00e7 ge\u00e7irmemekle y\u00fck\u00fcml\u00fc tutmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah insan\u0131n buna g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetmeyece\u011fini bilir. insan\u0131n heva ve hevesini serbest b\u0131rakmamas\u0131n\u0131, onu frenlemesini ve dizginini eline almas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir. Bu konuda korkudan destek almas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir. \u00dcrpertici, ulu ve b\u00fcy\u00fck olan Rabbinin huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131lma endi\u015fesidir bu. Bu \u00e7etin cihad\u0131na kar\u015f\u0131 ona cenneti \u00f6d\u00fcl ve s\u0131\u011f\u0131nak olarak vermi\u015ftir. “Onun bar\u0131na\u011f\u0131 da cennettir.” B\u00f6yledir \u00e7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah bu cihad\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bilir. \u0130nsan\u0131n nefsini terbiye etmede, d\u00fczeltmede ve en y\u00fcce makama y\u00fckseltmedeki de\u011ferini takdir eder.<\/p>\n

\u015e\u00fcphesiz insan, bu al\u0131koyma, bu cihad, y\u00fckseli\u015f ile insand\u0131r. Hi\u00e7bir insan do\u011fas\u0131n\u0131n gere\u011fi budur, yap\u0131s\u0131nda bu vard\u0131r diye heva ve hevesini serbest b\u0131rakamaz. Nefsin cazibesine kap\u0131larak al\u00e7alamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u0131n i\u00e7ine heva ve hevesin d\u00fcrt\u00fclerinden etkilenme yetene\u011fi veren Allah ayn\u0131 zamanda heva ve hevesin dizginini tutma yetene\u011fini de vermi\u015ftir. Heva ve hevesi frenlemeyi, cazibesinden kurtulup y\u00fckselmeyi \u00f6neren de O’dur. \u0130nsan\u0131n bu m\u00fccadelede ba\u015far\u0131 olarak \u00e7\u0131k\u0131p y\u00fckselmesi ve y\u00fccelmesi halinde ona m\u00fckafat ve s\u0131\u011f\u0131nak olarak cenneti veren de O’dur.<\/p>\n

O insana yara\u015f\u0131r bir h\u00fcrriyet var ki, bu y\u00fcce Allah’\u0131n insan\u0131 onurland\u0131rmas\u0131na uygun d\u00fc\u015fmektedir. Bu h\u00fcrriyet heva ve hevesin etkilerine kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcn gelme, \u015fehvetin esaretinden kurtulma, dengeli, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc bir \u015fekilde hareket edip se\u00e7ebilme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve insani de\u011ferleri korumaya dayan\u0131r. Bir de hayvana yak\u0131\u015f\u0131r h\u00fcrriyet vard\u0131r. Bu da insan\u0131n heva ve hevesine kar\u015f\u0131 yenilgiye u\u011framas\u0131, \u015fehvetine kulluk yapmas\u0131, iradelerinin dizginini elinden ka\u00e7\u0131rmas\u0131d\u0131r. Buna insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitiren, k\u00f6lele\u015ftirmi\u015f, k\u00f6leli\u011fine h\u00fcrriyetten zay\u0131f bir maske \u00e7eken kimseden ba\u015fkas\u0131 Talip olmaz.<\/p>\n

E\u015fyan\u0131n haki kat\u0131n\u0131 en g\u00fczel bi\u00e7imde de\u011ferlendiren islam dininin kriterine g\u00f6re al\u00e7alma ve y\u00fckselmenin en do\u011fal seyri ve tabii s\u00fcreci bu iki durumdur. Son olarak, surenin \u00fcrpertici, derin etkili ve \u00e7arp\u0131c\u0131 son dokunu\u015fu gelmektedir:<\/p>\n

42- Ey Muhammed! Senden k\u0131yametin ne zaman gelip \u00e7ataca\u011f\u0131n\u0131 sorarlar.<\/p>\n

43- Sen nerede, onun vaktini s\u00f6ylemek nerede?<\/p>\n

44- Onun bilgisi Rabbine aittir.<\/p>\n

45- Sen ancak, ondan korkacak olanlar\u0131 uyar\u0131rs\u0131n.<\/p>\n

46-Onlar onu g\u00f6rd\u00fckleri zaman sanki d\u00fcnyada bir ak\u015fam veya onun ku\u015fluk vaktinden fazla kalmam\u0131\u015f gibi olurlar.<\/strong><\/p>\n

M\u00fc\u015friklerin inat\u00e7\u0131 olanlar\u0131 Hz. Peygamberden k\u0131yametin deh\u015feti ve olaylar\u0131na, oradaki hesaba \u00e7ekilme ve yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmeye ili\u015fkin bir \u015fey duyduklar\u0131nda hemen bu k\u0131yamet ne zaman kopacak? daha ne kadar var diye sorarlard\u0131. Nitekim burada onlar\u0131n s\u00f6yledikleri hikaye edilmektedir.<\/p>\n

“Ne zaman gelip \u00e7atacak?” Onlar\u0131n sorular\u0131na cevap \u015fudur: “Sen nerede onun vaktini s\u00f6ylemek nerede?” Bu, k\u0131yametin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve deh\u015fetini \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131ran bir cevapt\u0131r. Bu sorunun sa\u00e7ma ve tutars\u0131z oldu\u011funu, \u00e7ocukla\u015fmaktan ve haddini a\u015fmaktan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. \u0130\u015fte bak Hz. Peygambere \u015f\u00f6yle deniyor: “Sen nerede onun vaktini s\u00f6ylemek nerede?!” K\u0131yamet o kadar b\u00fcy\u00fckt\u00fcr ki ne sen ondan sormal\u0131s\u0131n ne de onun zaman\u0131 sana sorulmal\u0131d\u0131r. Onun i\u015fi Rabbine havale edilmi\u015ftir. Sadece O bilir onu. O senin i\u015fin de\u011fildir. “Onun bilgisi Rabbine aittir.”<\/p>\n

K\u0131yametin i\u015finin varaca\u011f\u0131 son merci O’dur. Onun zaman\u0131n\u0131 da ancak O bilir. Oradaki her\u015feyi d\u00fczenleyen de O’dur.<\/p>\n

“Sen ancak ondan korkacak olanlar\u0131 uyar\u0131rs\u0131n.”<\/p>\n

Senin g\u00f6revin budur. Senin s\u0131n\u0131rlar\u0131n da budur. Uyarman\u0131n kendisine fayda verdiklerini onunla uyarmal\u0131s\u0131n. K\u0131yametin ger\u00e7ek mahiyetini kalbinde hissedecek ondan yana endi\u015fe sahibi olacak ve onun i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015facak olan da O’dur. Takdis edilmi\u015f g\u00fcce sahibine havale edilen zaman\u0131n\u0131 bekleyecek olan da O’dur.<\/p>\n

Ard\u0131ndan k\u0131yametin deh\u015fetini ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc duygularda ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerdeki etkisiyle birlikte tasvir etmektedir. \u0130nsanlar\u0131n duygular\u0131nda ve de\u011ferlendirmelerinde ahireti d\u00fcnya ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n

“Onlar onu g\u00f6rd\u00fckleri zaman sanki d\u00fcnyada bir ak\u015fam veya onun ku\u015fluk vaktinden fazla kalmam\u0131\u015f gibi olurlar.”<\/p>\n

Onlar\u0131n bu halleri k\u0131yametin onlar\u0131n vicdanlar\u0131 \u00fczerindeki b\u00fcy\u00fck etkisinden kaynaklan\u0131yor. Bu deh\u015fetin yan\u0131nda d\u00fcnya hayat\u0131, \u00f6m\u00fcrleri, olaylar\u0131, nimetleri ve e\u015fyas\u0131 basitle\u015ftirmektedir. Bunlar\u0131 ya\u015fayanlar\u0131n kalbinde bir g\u00fcn\u00fcn belli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ak\u015fam\u0131 ve sabah\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n \u00fczerinde \u00e7arp\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 ve toku\u015ftuklar\u0131 bu d\u00fcnya hayat\u0131 b\u00f6ylece d\u00fcr\u00fcl\u00fcp gidiyor. insanlar\u0131n kendisini tercih ettikleri ve u\u011frunda ahiretteki paylar\u0131n\u0131, nasiplerini unuttuklar\u0131, onun u\u011frunda onca su\u00e7lar, g\u00fcnahlar ve zul\u00fcmler i\u015fledikleri, bu hayat sona eriyor. Heva ve heveslerinin kendilerine egemen oldu\u011fu ve kendisi i\u00e7in ya\u015fad\u0131klar\u0131 bu hayat, ya\u015fayanlar\u0131n i\u00e7lerinde dahi d\u00fcr\u00fcl\u00fcp gidiyor. Bizzat onlar da bu hayat\u0131n bir ak\u015fam veya sabah vaktinden \u00f6te bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorlar.<\/p>\n

\u0130\u015fte d\u00fcnya hayat\u0131 budur K\u0131sad\u0131r. Tez gelip ge\u00e7er. Basittir. Ge\u00e7icidir. De\u011fersizdir. \u00d6nemsizdir. Onlar s\u0131rf bir ak\u015fam veya sabah vakti i\u00e7in mi ahireti feda ediyorlar? Ge\u00e7ici bir ihtiras i\u00e7in mi kar\u015f\u0131l\u0131k ve s\u0131\u011f\u0131nak olarak verilecek cenneti bir kenara itiyorlar?<\/p>\n

\u015e\u00fcphesiz bu b\u00fcy\u00fck bir aptall\u0131kt\u0131r. G\u00f6rebilen g\u00f6z\u00fc, i\u015fitebilen kula\u011f\u0131 olan hi\u00e7bir insan\u0131n i\u015flemeye asla yana\u015famayaca\u011f\u0131 bir aptall\u0131kt\u0131r!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1-Andolsun s\u00f6k\u00fcp \u00e7\u0131karanlara. 2- Hemen \u00e7ekip alanlara. 3- Y\u00fcz\u00fcp gidenlere. 4- Yar\u0131\u015f\u0131p, ge\u00e7enlere. 5- Derken i\u015fi d\u00fczenliyenlere! Ayet-i kerimelerin bu ifadelerinin yorumu hakk\u0131nda denmi\u015ftir\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12371,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[5352,1583,1597,1630,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2277","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-naziat-suresinin-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2277","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2277"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2277\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12371"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2277"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2277"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2277"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}