{"id":2290,"date":"2012-01-16T16:10:55","date_gmt":"2012-01-16T16:10:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2290"},"modified":"2012-01-16T16:10:55","modified_gmt":"2012-01-16T16:10:55","slug":"insan-suresinin-1-18-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/insan-suresinin-1-18-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"\u0130nsan Suresi’nin 1-18.Ayet Tefsiri – Fizilal’il Kur’an – Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

1- \u0130nsan, an\u0131lmaya de\u011fer bir varl\u0131k olmadan \u00f6nce uzun y\u0131llar ge\u00e7ti, \u00f6yle de\u011fil mi?<\/p>\n

2- Biz insan\u0131 s\u0131navdan ge\u00e7irmek amac\u0131 ile kar\u0131\u015f\u0131m nitelikli bir s\u0131v\u0131 damlas\u0131ndan yaratt\u0131k. Bunun i\u00e7in onu i\u015fitme ve g\u00f6rme yetenekleri ile donatt\u0131k.<\/p>\n

3- biz ona yolu g\u00f6sterdik. Art\u0131k ister \u015f\u00fckreder isterse nank\u00f6r olur.
\n<\/strong>
\nSurenin ba\u015f taraf\u0131ndaki soru edat\u0131 c\u00fcmleye olumlu y\u00f6nde peki\u015ftirme anlam\u0131 katmaktad\u0131r. Fakat insan\u0131n kendi kendine \u015fu sorular\u0131 sormas\u0131na zemin haz\u0131rlar gibidir. Acaba insan, an\u0131lmaya de\u011fer bir varl\u0131k olmadan \u00f6nce uzun y\u0131llar ge\u00e7ti\u011fini bilmiyor mu? insan bu ger\u00e7e\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnmez, \u00fczerinde kafa yormaz m\u0131? i\u00e7inden bu ger\u00e7e\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce kendisini varl\u0131k sahnesine \u00e7\u0131karan, \u00fczerine \u0131\u015f\u0131k tutan, uzun bir “an\u0131lmazl\u0131k” d\u00f6neminden sonra kendisini an\u0131labilirlik a\u015famas\u0131na erdiren y\u00fcce “el”in fark\u0131na varmaz m\u0131?<\/p>\n

Bu soru i\u015fareti zihnimize bir\u00e7ok mesaj ta\u015f\u0131yor. Bu mesajlar vicdanlar\u0131m\u0131zda \u00e7ok say\u0131da d\u00fc\u015f\u00fcnceyi uyand\u0131ran yumu\u015fak ve k\u00f6kl\u00fc mesajlard\u0131r.<\/p>\n

Bu mesajlardan biri vicdanlar\u0131m\u0131z\u0131 insan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan, yoktan varedili\u015finden \u00f6nceki d\u00f6neme y\u00f6neltir. Vicdanlar\u0131m\u0131z bu “insans\u0131z” d\u00f6nemi evrenle birlikte hayalinde canland\u0131r\u0131r. Acaba vicdan\u0131n\u0131z o d\u00f6nemi nas\u0131l g\u00f6r\u00fcr? \u00c7\u00fcnk\u00fc insan kendini be\u011fenmi\u015f bir varl\u0131kt\u0131r, de\u011ferini \u00e7ok abart\u0131r. \u00d6yle ki, bu evrenin kendisi olmadan nice uzun y\u0131llar varoldu\u011funu, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutur. Kim bilir belki de evren “insan” denen bir varl\u0131\u011f\u0131n yarat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7 beklemiyordu. Fakat y\u00fcce Allah’\u0131n iradesi bu canl\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fcn varl\u0131k sahnesine \u00e7\u0131kmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde tecelli etti de bunun sonucunda varoldu.<\/p>\n

Bu mesajlar\u0131n bir di\u011feri hayalimizi insan\u0131n varoldu\u011fu ana do\u011fru \u00e7eker. Bu ana ili\u015fkin \u00e7e\u015fitli d\u00fc\u015f\u00fcnceler ve imajlar canland\u0131r\u0131r. Oysa bu yeni canl\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fc evrene katan o an\u0131n i\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc sadece y\u00fcce Allah bilir. Allah bu canl\u0131y\u0131 yaratmadan \u00f6nce ince hesapl\u0131 plan\u0131na alm\u0131\u015f, bu evrenin uzun ak\u0131\u015f \u00e7izgisindeki rol\u00fcn\u00fc \u00e7ok \u00f6nceden belirlemi\u015ftir.<\/p>\n

Bu mesajlar\u0131n bir ba\u015fkas\u0131 bizi y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc elini d\u00fc\u015f\u00fcnmeye y\u00f6neltir. Y\u00fcce Allah, “insan” denen bu yeni canl\u0131y\u0131 varl\u0131k sahnesine s\u00fcr\u00fcyor, onu rol\u00fcne haz\u0131rl\u0131yor, rol\u00fcn\u00fc ona haz\u0131rl\u0131yor, hayat\u0131n\u0131n iplerini t\u00fcm varl\u0131\u011f\u0131n olu\u015fturdu\u011fu ana eksene ba\u011fl\u0131yor, kendisi i\u00e7in ya\u015famaya ve rol\u00fcn\u00fc oynamaya elveri\u015fli \u015fartlar haz\u0131rl\u0131yor, arkas\u0131ndan onu att\u0131\u011f\u0131 her ad\u0131mda izliyor. Bu ad\u0131mlar\u0131 atarken ipinin ucu b\u00fcy\u00fck evrenin di\u011fer b\u00fct\u00fcn ipleri gibi varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn eksenine ba\u011fl\u0131 kal\u0131r.<\/p>\n

Bu ayetler bunlar gibi daha bir\u00e7ok mesaj\u0131 vicdanlar\u0131m\u0131za iletmekte, daha bir\u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnceyi kafam\u0131zda uyand\u0131rmaktad\u0131r. Bu mesajlar\u0131n ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerin sonucu olarak zihnimizde \u015fu bilin\u00e7 olu\u015fur: \u0130nsan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131, hayat yolculu\u011fu ve bu yolculu\u011fun ak\u0131beti bir amaca, belirli bir plana ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu hayat sahnesinde belirleme a\u015famas\u0131ndan sonra varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi, hayat s\u00fcrecini devam ettirmesine gelince bunun ayr\u0131 bir hikayesi vard\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n

“Biz insan\u0131 s\u0131navdan ge\u00e7irmek amac\u0131 ile kar\u0131\u015f\u0131m nitelikli bir su damlas\u0131ndan yaratt\u0131k. Bunun i\u00e7in onu i\u015fitme ve g\u00f6rme yetenekleri ile donatt\u0131k.”<\/p>\n

Ayetin orjinalinde ge\u00e7en “em\u015fac” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc “\u00e7e\u015fitli elementlerden olu\u015fmu\u015f kar\u0131\u015f\u0131m” anlam\u0131na gelir. Bu s\u00f6zc\u00fck belki insan yavrusunun ana maddesini olu\u015fturan su damlas\u0131n\u0131n erkeklik h\u00fccresi ile di\u015filik yumurtas\u0131n\u0131n d\u00f6llenme sonucundaki birle\u015fmesine i\u015farettir. Belki de kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 olu\u015fturan elementlerden maksat d\u00f6llenmi\u015f h\u00fccredeki kromozomlar\u0131n i\u00e7erdi\u011fi “gen”lerdir. Bu genler birinci derecede insan soyunun karakteristik niteliklerini, ikinci derecede de ailenin niteliklerini ta\u015f\u0131yarak geli\u015fecek olan insan yavrusuna a\u015f\u0131larlar. \u0130nsan yavrusunu olu\u015fturan su damlas\u0131 bu genler g\u00f6sterdi\u011fi do\u011frultuda geli\u015ferek ba\u015fka bir hayvan yavrusu de\u011fil de insan yavrusu olu\u015fturur. Bunun yan\u0131s\u0131ra bu genler aileden ge\u00e7en \u00f6zel niteliklerin de ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca bu deyim, \u00e7e\u015fitli kal\u0131t\u0131mlar\u0131n ortak kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 anlam\u0131na da gelebilir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah insan\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z kar\u0131\u015f\u0131m nitelikli su damlas\u0131ndan yarat\u0131rken i\u015f olsun diye, bo\u015funa ya da rastgele yaratmad\u0131. Tersine onu s\u0131navdan ge\u00e7irmek i\u00e7in, imtihan etmek i\u00e7in, denemek i\u00e7in yaratt\u0131. Asl\u0131nda y\u00fcce Allah insan\u0131n ne oldu\u011funu, ge\u00e7irece\u011fi s\u0131nav\u0131 ve bu s\u0131nav\u0131n sonunda ne not alaca\u011f\u0131n\u0131 ba\u015ftan biliyor. Fakat \u00f6n bilgisinin varl\u0131k sahnesinde ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131, varl\u0131\u011f\u0131n \u00f6z\u00fcnde pl\u00e2na ba\u011flanm\u0131\u015f olan bu \u00f6n bilginin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n insan\u0131n eylemlerine yans\u0131mas\u0131n\u0131, bu bilginin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n onu ad\u0131m ad\u0131m izlemesini ve s\u0131navdan ortaya \u00e7\u0131kacak sonu\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir.<\/p>\n

Bundan dolay\u0131 o, insan\u0131 “i\u015fitici” ve “g\u00f6r\u00fcc\u00fc” yapm\u0131\u015f, yani onu gerekli duyu organlar\u0131 ve alg\u0131lama yetenekleri ile donatm\u0131\u015ft\u0131r. Ama\u00e7 onun alg\u0131layabilmesi, kar\u015f\u0131l\u0131k verebilmesi, nesneleri ve de\u011ferleri kavrayabilmesi, bu alg\u0131lara ve kavramalara dayanarak h\u00fck\u00fcm verebilmesi ve se\u00e7im yapabilmesi ve yapt\u0131\u011f\u0131 tercihlere g\u00f6re s\u0131nav\u0131n\u0131 ba\u015far\u0131 ile ge\u00e7mesidir.<\/p>\n

Demek ki, y\u00fcce Allah’\u0131n insan soyunun s\u00fcrmesine ve belirledi\u011fi y\u00f6ntem -ki bu kar\u0131\u015f\u0131m nitelikli bir su damlas\u0131ndan insan yavrusu yaratmakt\u0131r- uyar\u0131nca insan fertlerinin \u00e7o\u011falmas\u0131na ili\u015fkin iradesinin arkas\u0131nda bir hikmet, bir ama\u00e7 vard\u0131r. Ortada “rastgele”lik diye bir \u015fey yoktur. Bu surenin ard\u0131ndaki ama\u00e7 bu canl\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fc s\u0131navdan ge\u00e7irmektir. Bundan dolay\u0131 ona alg\u0131lama, kar\u015f\u0131l\u0131k verme, bilgi edinme ve se\u00e7im yapabilme yetenekleri ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. insan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131, alg\u0131 ve kavrama yetenekleri ile donat\u0131lmas\u0131 ve hayat\u0131 boyunca denenmesi, b\u00fct\u00fcn bunlar belirli \u00f6l\u00e7\u00fclere ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Sonra Allah, insan\u0131 bilginin yan\u0131s\u0131ra yol se\u00e7me g\u00fcc\u00fc ile donatm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6nce ona ba\u015far\u0131ya erdiren yolu g\u00f6stermi\u015f sonra se\u00e7me yetkisini kendisine b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. isterse kendine g\u00f6sterilen d\u00fcz yoldan gider, dilerse bu yoldan saparak Allah’a erdirmeyen yollar pe\u015finde \u015fa\u015fk\u0131n \u015fa\u015fk\u0131n taban teper. Okuyoruz:<\/p>\n

“Biz ona yolu g\u00f6sterdik. Art\u0131k ister \u015f\u00fckreder, isterse nank\u00f6r olur.”<\/p>\n

Burada “hidayet” yani do\u011fru yola girme kavram\u0131 “\u015f\u00fck\u00fcr” kavram\u0131 ile ifade ediliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc hidayete eren kalbin en do\u011fal, en beklenen tepkisi Allah’a \u015f\u00fckretmektedir. Sebebine gelince bu kalb iyi biliyor ki, insan uzun y\u00fczy\u0131llar boyunca an\u0131lmaya de\u011fer bir varl\u0131k de\u011fildi. Sonra y\u00fcce Allah onun an\u0131lmaya de\u011fer bir varl\u0131k olmas\u0131n\u0131 istedi. Bunun i\u00e7in ona g\u00f6rme ve i\u015fitme yetenekleri ba\u011f\u0131\u015flad\u0131, kendisini \u00f6\u011frenme g\u00fcc\u00fc ile donatt\u0131. Sonra gidece\u011fi yolu g\u00f6sterip kendisini se\u00e7im yapma yetkisi ile ba\u015fba\u015fa b\u0131rakt\u0131. Bu y\u00fczden bu m\u00fcnasebetle m\u00fcmin kalbde belirmesi beklenen ilk duygu \u015f\u00fck\u00fcr duygusudur. E\u011fer \u015f\u00fckretmez ise nank\u00f6r olur. Hem de koyu bir nank\u00f6r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayetin orjinalinde yeralan “kefur” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, a\u015f\u0131r\u0131 dereceli bir nank\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc ifade eder.<\/p>\n

Bu \u00fc\u00e7 dokunu\u015ftan sonra insan i\u015fin ciddili\u011finin ve duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilincine var\u0131r ve iyice anlar ki, o bir ama\u00e7 u\u011fruna yarat\u0131ld\u0131, bir ana eksene ba\u011fl\u0131d\u0131r, \u00f6\u011frenme yetene\u011fi ile donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve bu yetene\u011fi gerek\u00e7esi ile hesaba \u00e7ekilecektir, o s\u0131navdan ge\u00e7mek ve ba\u015far\u0131l\u0131 bir s\u0131nav vermek i\u00e7in d\u00fcnyaya g\u00f6nderildi, yery\u00fcz\u00fcndeki hayat d\u00f6nemi oyun, e\u011flence ve sorumsuzluk d\u00f6nemi de\u011fil, ciddi bir imtihan d\u00f6nemidir. Okudu\u011fumuz bu \u00fc\u00e7 k\u0131sa ayetten \u0130\u015fte bu y\u00fcce ve k\u00f6kl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnce birikimi \u00e7\u0131k\u0131yor. Bunun yan\u0131s\u0131ra bu \u00fc\u00e7 ayet, okuyucuya hayata ili\u015fkin a\u011f\u0131r bir sorumluluk duygusu, ciddiyet ve k\u00e2r da kazand\u0131r\u0131r. insan\u0131, s\u00f6zkonusu s\u0131nav\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 konusunda bilin\u00e7li yapar, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n amac\u0131na, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n anlam\u0131na, genel olarak hayata ve de\u011ferler sistemine ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc, bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirir.<\/p>\n

Bundan dolay\u0131d\u0131r ki, ayetlerin devam\u0131nda bu s\u0131navdan veya \u015f\u00fck\u00fcr yolunu ya da nank\u00f6rl\u00fck yolunu se\u00e7mesinden sonra insan\u0131 bekleyen sonu\u00e7lar\u0131n sunulmas\u0131na ge\u00e7iliyor. Kafirlerin kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 sonu\u00e7lara k\u0131saca de\u011finilmekle yetiniliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc surenin havas\u0131 hem somut ve hem de soyut anlamda kulluk ve nimet havas\u0131d\u0131r, ayetlere g\u00f6n\u00fcl a\u00e7\u0131c\u0131 nimetlere \u00f6zendiren \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n ard\u0131ndan azaba k\u0131saca de\u011finilmekle yetiniliyor. <\/p>\n

4- Biz kafirler i\u00e7in zincirler, kelep\u00e7eler ve \u00e7\u0131lg\u0131n alevli cehennem haz\u0131rlad\u0131k.<\/strong><\/p>\n

Ayetin orjinalinde yeralan “sel\u00e2sil” ayaklar\u0131 ve “a\u011fl\u00e2l” da elleri birbirlerine ba\u011flayacak zincirler ve demirden yap\u0131lm\u0131\u015f ayg\u0131tlar anlam\u0131na gelir. Bir de ayaklar\u0131 zincire vurulmu\u015f ve elleri kelep\u00e7elenmi\u015f Kafirlerin i\u00e7ine at\u0131lacaklar\u0131 \u00e7\u0131lg\u0131n alevli cehennem ate\u015fi vard\u0131r.<\/p>\n

Sonraki ayetlerde bu azap tasvirininin hemen arkas\u0131ndan bol nimetlerin tan\u0131t\u0131m\u0131na ge\u00e7iliyor.<\/p>\n

5- \u0130yiler k\u00e2fur kar\u0131\u015f\u0131ml\u0131 bir i\u00e7ece\u011fi tastan i\u00e7erler.
\n1- \u0130nsan, an\u0131lmaya de\u011fer bir varl\u0131k olmadan \u00f6nce uzun y\u0131llar ge\u00e7ti, \u00f6yle de\u011fil mi?<\/p>\n

2- Biz insan\u0131 s\u0131navdan ge\u00e7irmek amac\u0131 ile kar\u0131\u015f\u0131m nitelikli bir s\u0131v\u0131 damlas\u0131ndan yaratt\u0131k. Bunun i\u00e7in onu i\u015fitme ve g\u00f6rme yetenekleri ile donatt\u0131k.<\/p>\n

3- biz ona yolu g\u00f6sterdik. Art\u0131k ister \u015f\u00fckreder isterse nank\u00f6r olur.<\/strong><\/p>\n

Surenin ba\u015f taraf\u0131ndaki soru edat\u0131 c\u00fcmleye olumlu y\u00f6nde peki\u015ftirme anlam\u0131 katmaktad\u0131r. Fakat insan\u0131n kendi kendine \u015fu sorular\u0131 sormas\u0131na zemin haz\u0131rlar gibidir. Acaba insan, an\u0131lmaya de\u011fer bir varl\u0131k olmadan \u00f6nce uzun y\u0131llar ge\u00e7ti\u011fini bilmiyor mu? insan bu ger\u00e7e\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnmez, \u00fczerinde kafa yormaz m\u0131? i\u00e7inden bu ger\u00e7e\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce kendisini varl\u0131k sahnesine \u00e7\u0131karan, \u00fczerine \u0131\u015f\u0131k tutan, uzun bir “an\u0131lmazl\u0131k” d\u00f6neminden sonra kendisini an\u0131labilirlik a\u015famas\u0131na erdiren y\u00fcce “el”in fark\u0131na varmaz m\u0131?<\/p>\n

Bu soru i\u015fareti zihnimize bir\u00e7ok mesaj ta\u015f\u0131yor. Bu mesajlar vicdanlar\u0131m\u0131zda \u00e7ok say\u0131da d\u00fc\u015f\u00fcnceyi uyand\u0131ran yumu\u015fak ve k\u00f6kl\u00fc mesajlard\u0131r.<\/p>\n

Bu mesajlardan biri vicdanlar\u0131m\u0131z\u0131 insan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan, yoktan varedili\u015finden \u00f6nceki d\u00f6neme y\u00f6neltir. Vicdanlar\u0131m\u0131z bu “insans\u0131z” d\u00f6nemi evrenle birlikte hayalinde canland\u0131r\u0131r. Acaba vicdan\u0131n\u0131z o d\u00f6nemi nas\u0131l g\u00f6r\u00fcr? \u00c7\u00fcnk\u00fc insan kendini be\u011fenmi\u015f bir varl\u0131kt\u0131r, de\u011ferini \u00e7ok abart\u0131r. \u00d6yle ki, bu evrenin kendisi olmadan nice uzun y\u0131llar varoldu\u011funu, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutur. Kim bilir belki de evren “insan” denen bir varl\u0131\u011f\u0131n yarat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7 beklemiyordu. Fakat y\u00fcce Allah’\u0131n iradesi bu canl\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fcn varl\u0131k sahnesine \u00e7\u0131kmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde tecelli etti de bunun sonucunda varoldu.<\/p>\n

Bu mesajlar\u0131n bir di\u011feri hayalimizi insan\u0131n varoldu\u011fu ana do\u011fru \u00e7eker. Bu ana ili\u015fkin \u00e7e\u015fitli d\u00fc\u015f\u00fcnceler ve imajlar canland\u0131r\u0131r. Oysa bu yeni canl\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fc evrene katan o an\u0131n i\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc sadece y\u00fcce Allah bilir. Allah bu canl\u0131y\u0131 yaratmadan \u00f6nce ince hesapl\u0131 plan\u0131na alm\u0131\u015f, bu evrenin uzun ak\u0131\u015f \u00e7izgisindeki rol\u00fcn\u00fc \u00e7ok \u00f6nceden belirlemi\u015ftir.<\/p>\n

Bu mesajlar\u0131n bir ba\u015fkas\u0131 bizi y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc elini d\u00fc\u015f\u00fcnmeye y\u00f6neltir. Y\u00fcce Allah, “insan” denen bu yeni canl\u0131y\u0131 varl\u0131k sahnesine s\u00fcr\u00fcyor, onu rol\u00fcne haz\u0131rl\u0131yor, rol\u00fcn\u00fc ona haz\u0131rl\u0131yor, hayat\u0131n\u0131n iplerini t\u00fcm varl\u0131\u011f\u0131n olu\u015fturdu\u011fu ana eksene ba\u011fl\u0131yor, kendisi i\u00e7in ya\u015famaya ve rol\u00fcn\u00fc oynamaya elveri\u015fli \u015fartlar haz\u0131rl\u0131yor, arkas\u0131ndan onu att\u0131\u011f\u0131 her ad\u0131mda izliyor. Bu ad\u0131mlar\u0131 atarken ipinin ucu b\u00fcy\u00fck evrenin di\u011fer b\u00fct\u00fcn ipleri gibi varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn eksenine ba\u011fl\u0131 kal\u0131r.<\/p>\n

Bu ayetler bunlar gibi daha bir\u00e7ok mesaj\u0131 vicdanlar\u0131m\u0131za iletmekte, daha bir\u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnceyi kafam\u0131zda uyand\u0131rmaktad\u0131r. Bu mesajlar\u0131n ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerin sonucu olarak zihnimizde \u015fu bilin\u00e7 olu\u015fur: \u0130nsan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131, hayat yolculu\u011fu ve bu yolculu\u011fun ak\u0131beti bir amaca, belirli bir plana ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu hayat sahnesinde belirleme a\u015famas\u0131ndan sonra varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi, hayat s\u00fcrecini devam ettirmesine gelince bunun ayr\u0131 bir hikayesi vard\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n

“Biz insan\u0131 s\u0131navdan ge\u00e7irmek amac\u0131 ile kar\u0131\u015f\u0131m nitelikli bir su damlas\u0131ndan yaratt\u0131k. Bunun i\u00e7in onu i\u015fitme ve g\u00f6rme yetenekleri ile donatt\u0131k.”<\/p>\n

Ayetin orjinalinde ge\u00e7en “em\u015fac” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc “\u00e7e\u015fitli elementlerden olu\u015fmu\u015f kar\u0131\u015f\u0131m” anlam\u0131na gelir. Bu s\u00f6zc\u00fck belki insan yavrusunun ana maddesini olu\u015fturan su damlas\u0131n\u0131n erkeklik h\u00fccresi ile di\u015filik yumurtas\u0131n\u0131n d\u00f6llenme sonucundaki birle\u015fmesine i\u015farettir. Belki de kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 olu\u015fturan elementlerden maksat d\u00f6llenmi\u015f h\u00fccredeki kromozomlar\u0131n i\u00e7erdi\u011fi “gen”lerdir. Bu genler birinci derecede insan soyunun karakteristik niteliklerini, ikinci derecede de ailenin niteliklerini ta\u015f\u0131yarak geli\u015fecek olan insan yavrusuna a\u015f\u0131larlar. \u0130nsan yavrusunu olu\u015fturan su damlas\u0131 bu genler g\u00f6sterdi\u011fi do\u011frultuda geli\u015ferek ba\u015fka bir hayvan yavrusu de\u011fil de insan yavrusu olu\u015fturur. Bunun yan\u0131s\u0131ra bu genler aileden ge\u00e7en \u00f6zel niteliklerin de ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca bu deyim, \u00e7e\u015fitli kal\u0131t\u0131mlar\u0131n ortak kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 anlam\u0131na da gelebilir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah insan\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z kar\u0131\u015f\u0131m nitelikli su damlas\u0131ndan yarat\u0131rken i\u015f olsun diye, bo\u015funa ya da rastgele yaratmad\u0131. Tersine onu s\u0131navdan ge\u00e7irmek i\u00e7in, imtihan etmek i\u00e7in, denemek i\u00e7in yaratt\u0131. Asl\u0131nda y\u00fcce Allah insan\u0131n ne oldu\u011funu, ge\u00e7irece\u011fi s\u0131nav\u0131 ve bu s\u0131nav\u0131n sonunda ne not alaca\u011f\u0131n\u0131 ba\u015ftan biliyor. Fakat \u00f6n bilgisinin varl\u0131k sahnesinde ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131, varl\u0131\u011f\u0131n \u00f6z\u00fcnde pl\u00e2na ba\u011flanm\u0131\u015f olan bu \u00f6n bilginin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n insan\u0131n eylemlerine yans\u0131mas\u0131n\u0131, bu bilginin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n onu ad\u0131m ad\u0131m izlemesini ve s\u0131navdan ortaya \u00e7\u0131kacak sonu\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir.<\/p>\n

Bundan dolay\u0131 o, insan\u0131 “i\u015fitici” ve “g\u00f6r\u00fcc\u00fc” yapm\u0131\u015f, yani onu gerekli duyu organlar\u0131 ve alg\u0131lama yetenekleri ile donatm\u0131\u015ft\u0131r. Ama\u00e7 onun alg\u0131layabilmesi, kar\u015f\u0131l\u0131k verebilmesi, nesneleri ve de\u011ferleri kavrayabilmesi, bu alg\u0131lara ve kavramalara dayanarak h\u00fck\u00fcm verebilmesi ve se\u00e7im yapabilmesi ve yapt\u0131\u011f\u0131 tercihlere g\u00f6re s\u0131nav\u0131n\u0131 ba\u015far\u0131 ile ge\u00e7mesidir.<\/p>\n

Demek ki, y\u00fcce Allah’\u0131n insan soyunun s\u00fcrmesine ve belirledi\u011fi y\u00f6ntem -ki bu kar\u0131\u015f\u0131m nitelikli bir su damlas\u0131ndan insan yavrusu yaratmakt\u0131r- uyar\u0131nca insan fertlerinin \u00e7o\u011falmas\u0131na ili\u015fkin iradesinin arkas\u0131nda bir hikmet, bir ama\u00e7 vard\u0131r. Ortada “rastgele”lik diye bir \u015fey yoktur. Bu surenin ard\u0131ndaki ama\u00e7 bu canl\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fc s\u0131navdan ge\u00e7irmektir. Bundan dolay\u0131 ona alg\u0131lama, kar\u015f\u0131l\u0131k verme, bilgi edinme ve se\u00e7im yapabilme yetenekleri ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. insan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131, alg\u0131 ve kavrama yetenekleri ile donat\u0131lmas\u0131 ve hayat\u0131 boyunca denenmesi, b\u00fct\u00fcn bunlar belirli \u00f6l\u00e7\u00fclere ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Sonra Allah, insan\u0131 bilginin yan\u0131s\u0131ra yol se\u00e7me g\u00fcc\u00fc ile donatm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6nce ona ba\u015far\u0131ya erdiren yolu g\u00f6stermi\u015f sonra se\u00e7me yetkisini kendisine b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. isterse kendine g\u00f6sterilen d\u00fcz yoldan gider, dilerse bu yoldan saparak Allah’a erdirmeyen yollar pe\u015finde \u015fa\u015fk\u0131n \u015fa\u015fk\u0131n taban teper. Okuyoruz:<\/p>\n

“Biz ona yolu g\u00f6sterdik. Art\u0131k ister \u015f\u00fckreder, isterse nank\u00f6r olur.”<\/p>\n

Burada “hidayet” yani do\u011fru yola girme kavram\u0131 “\u015f\u00fck\u00fcr” kavram\u0131 ile ifade ediliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc hidayete eren kalbin en do\u011fal, en beklenen tepkisi Allah’a \u015f\u00fckretmektedir. Sebebine gelince bu kalb iyi biliyor ki, insan uzun y\u00fczy\u0131llar boyunca an\u0131lmaya de\u011fer bir varl\u0131k de\u011fildi. Sonra y\u00fcce Allah onun an\u0131lmaya de\u011fer bir varl\u0131k olmas\u0131n\u0131 istedi. Bunun i\u00e7in ona g\u00f6rme ve i\u015fitme yetenekleri ba\u011f\u0131\u015flad\u0131, kendisini \u00f6\u011frenme g\u00fcc\u00fc ile donatt\u0131. Sonra gidece\u011fi yolu g\u00f6sterip kendisini se\u00e7im yapma yetkisi ile ba\u015fba\u015fa b\u0131rakt\u0131. Bu y\u00fczden bu m\u00fcnasebetle m\u00fcmin kalbde belirmesi beklenen ilk duygu \u015f\u00fck\u00fcr duygusudur. E\u011fer \u015f\u00fckretmez ise nank\u00f6r olur. Hem de koyu bir nank\u00f6r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayetin orjinalinde yeralan “kefur” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, a\u015f\u0131r\u0131 dereceli bir nank\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc ifade eder.<\/p>\n

Bu \u00fc\u00e7 dokunu\u015ftan sonra insan i\u015fin ciddili\u011finin ve duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilincine var\u0131r ve iyice anlar ki, o bir ama\u00e7 u\u011fruna yarat\u0131ld\u0131, bir ana eksene ba\u011fl\u0131d\u0131r, \u00f6\u011frenme yetene\u011fi ile donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve bu yetene\u011fi gerek\u00e7esi ile hesaba \u00e7ekilecektir, o s\u0131navdan ge\u00e7mek ve ba\u015far\u0131l\u0131 bir s\u0131nav vermek i\u00e7in d\u00fcnyaya g\u00f6nderildi, yery\u00fcz\u00fcndeki hayat d\u00f6nemi oyun, e\u011flence ve sorumsuzluk d\u00f6nemi de\u011fil, ciddi bir imtihan d\u00f6nemidir. Okudu\u011fumuz bu \u00fc\u00e7 k\u0131sa ayetten \u0130\u015fte bu y\u00fcce ve k\u00f6kl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnce birikimi \u00e7\u0131k\u0131yor. Bunun yan\u0131s\u0131ra bu \u00fc\u00e7 ayet, okuyucuya hayata ili\u015fkin a\u011f\u0131r bir sorumluluk duygusu, ciddiyet ve k\u00e2r da kazand\u0131r\u0131r. insan\u0131, s\u00f6zkonusu s\u0131nav\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 konusunda bilin\u00e7li yapar, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n amac\u0131na, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n anlam\u0131na, genel olarak hayata ve de\u011ferler sistemine ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc, bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirir.<\/p>\n

Bundan dolay\u0131d\u0131r ki, ayetlerin devam\u0131nda bu s\u0131navdan veya \u015f\u00fck\u00fcr yolunu ya da nank\u00f6rl\u00fck yolunu se\u00e7mesinden sonra insan\u0131 bekleyen sonu\u00e7lar\u0131n sunulmas\u0131na ge\u00e7iliyor. Kafirlerin kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 sonu\u00e7lara k\u0131saca de\u011finilmekle yetiniliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc surenin havas\u0131 hem somut ve hem de soyut anlamda kulluk ve nimet havas\u0131d\u0131r, ayetlere g\u00f6n\u00fcl a\u00e7\u0131c\u0131 nimetlere \u00f6zendiren \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n ard\u0131ndan azaba k\u0131saca de\u011finilmekle yetiniliyor.<\/p>\n

6- Bu Allah’\u0131n iyi kullar\u0131n\u0131n istedikleri yere akmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak i\u00e7ebilecekleri bir p\u0131nard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Bu ayetlerin ilkinde cennetteki iyi kullar\u0131n i\u00e7ece\u011finin kafur kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 bir s\u0131v\u0131 oldu\u011fu belirtiliyor. Cennetlikler yerden oluk oluk kaynayan bu bol ve g\u00fcr ak\u0131\u015fl\u0131 i\u00e7ece\u011fi k\u00e2se k\u00e2se i\u00e7erler. Eski araplar i\u00e7kilerine kimi zaman “k\u00e2fur” kimi zaman da “zencefil” katarak onun lezzetini art\u0131r\u0131rlard\u0131. Bu y\u00fczden onlara cennette, i\u00e7ine “kafur” kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bol ve g\u00fcr bir i\u00e7ecek p\u0131nar\u0131n\u0131n oldu\u011fu, \u00dcstelik bu i\u00e7ece\u011fin “temiz” yani sarho\u015fluk vermeyen bir nitelik tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 haber veriliyor. Bu i\u00e7ece\u011fin d\u00fcnya i\u00e7kilerinden daha tatl\u0131 oldu\u011funu, v\u00fccuda verdi\u011fi hazz\u0131n d\u00fcnya i\u00e7kilerinin sa\u011flad\u0131klar\u0131 hazdan \u00fcst\u00fcn ve kat kat fazla oldu\u011funu s\u00f6ylemeye bile gerek yok. Biz d\u00fcnyal\u0131lar, cennet nimetlerinin lezzet d\u00fczeyini ve t\u00fcr\u00fcn\u00fc kavrayamay\u0131z. Belirtilen niteliklerin amac\u0131, anlamay\u0131 yak\u0131nla\u015ft\u0131rmakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah biliyor ki, insanlar bu nitelikler olmaks\u0131z\u0131n, o bilgilerine kapat\u0131lm\u0131\u015f gayb alemini hayallerinde canland\u0131ramazlar.<\/p>\n

Cennetlikler ilk ayette “iyi kullar” ikinci ayette ise “Allah’\u0131n kullar\u0131” olarak tan\u0131mlan\u0131yorlar. Bu nimet ve onurland\u0131rma sergisi ortas\u0131nda ilk tan\u0131m\u0131n amac\u0131 cana yak\u0131nl\u0131k, a\u011f\u0131rlama ve ayr\u0131cal\u0131k ilan\u0131 iken ikinci tan\u0131mlaman\u0131n amac\u0131 y\u00fcce Allah’a yak\u0131nl\u0131k imaj\u0131n\u0131 peki\u015ftirmektir.<\/p>\n

ALLAH’IN \u0130Y\u0130 KULLARI<\/strong><\/p>\n

Arkas\u0131ndan s\u00f6zkonusu nimetlerle \u00f6d\u00fcllendirilecek olan bu “iyiler”in, bu “Allah’\u0131n has kullar\u0131”n\u0131n tan\u0131t\u0131m\u0131na ge\u00e7iliyor. Okuyoruz:<\/p>\n


\n7- Onlar verdikleri s\u00f6zleri tutarlar ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yayg\u0131n g\u00fcnden korkarlar.
\n8- Onlar i\u00e7leri \u00e7ekti\u011fi halde yemeklerini yoksullara, yetimlere ve tutsaklara yedirirler.<\/p>\n

9- Yemek ikram ederken derler ki; “Biz size s\u0131rf Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in yemek veriyoruz. Sizden kar\u015f\u0131l\u0131k ya da te\u015fekk\u00fcr beklemiyoruz.”<\/p>\n

10- “\u00c7\u00fcnk\u00fc biz as\u0131k suratl\u0131 ve \u00e7etin bir g\u00fcnde Rabbimizden korkar\u0131z.”<\/strong><\/p>\n

Bu tablo parlak, kalplere ho\u015f gelen, i\u00e7ten, ciddi bir tablodur. \u0130nan\u00e7 sistemlerinin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmeye azimli, yoksullara kar\u015f\u0131 kalpleri \u0131l\u0131k merhamet duygular\u0131 ile dolu, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n dertlerini kendi problemlerinden \u00f6nceye alan, Allah’tan \u00e7ekinen ve korkan, O’nun ho\u015fnutlu\u011funu \u0131srarla arayan insanlar\u0131 g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne getiriyor. Ayn\u0131 zamanda Allah’\u0131n azab\u0131ndan \u015fiddetle sak\u0131nan bu insanlarda bu duyguyu k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nma ve duyarl\u0131 g\u00f6rev bilinci geli\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n

Evet, “Onlar verdikleri s\u00f6zleri tutarlar.” Yani g\u00f6rev edindikleri ibadetleri yaparlar, \u00fcstlendikleri y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri yerine getirirler. Ba\u015fka bir deyimle bu i\u015fi ciddiye Al\u0131rlar, ona i\u00e7ten sar\u0131l\u0131rlar; sorumluluklar\u0131ndan ka\u00e7maya y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinden s\u0131yr\u0131lmaya kalk\u0131\u015fmazlar; bu inan\u00e7 sistemini benimsedikten sonra ondan yan \u00e7izmeye y\u00f6nelmezler. \u0130\u015fte bu anlamda “verdikleri s\u00f6zleri tutarlar”. Yoksa sadece “adaklar\u0131n\u0131 yerine getirirler” denmek istenmiyor. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yayg\u0131n g\u00fcnden korkarlar.”<\/p>\n

Onlar o g\u00fcn\u00fcn yayg\u0131n alanl\u0131, \u00e7ok say\u0131da g\u00fcnahkar\u0131 ve su\u00e7luyu kapsam\u0131na alan k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc iyi kavram\u0131\u015flard\u0131r. Bu y\u00fczden o k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn kendilerine de dokunaca\u011f\u0131ndan korkarlar. \u0130\u015fte takva sahiplerinin karakteristik \u00f6zelli\u011fi budur. Onlar ne kadar \u00e7ok ibadet ve iyi amel birikimine sahip olsalar da kusur ve g\u00fcnah i\u015flemi\u015f olmaktan \u00e7ekinirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6revlerinin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin \u00e7oklu\u011funun bilincindedirler. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Onlar i\u00e7leri \u00e7ekti\u011fi halde yemeklerini yoksullara, yetimlere ve tutsaklara yedirirler.”<\/p>\n

Burada “yemek yedirme” eyleminde somutla\u015fan onurlu bir iyilikseverlik, yard\u0131mseverlik, hay\u0131rseverlik tablosu \u00e7iziliyor. D\u00fc\u015f\u00fcnelim ki, adamlar ba\u015fkalar\u0131na yedirdikleri yemeklere asl\u0131nda kendileri muhta\u00e7t\u0131rlar. Bu anlamda ikram ettikleri yemeklere kar\u015f\u0131 i\u00e7lerinde bir sevgi vard\u0131r. Yoksa bu \u00f6zverili kalplerin \u00e7e\u015fitli yoksul gruplara yedirdikleri yemekleri bilinen anlamda “sevdikleri” s\u00f6ylenemez. Sadece bu yemeklere kendilerinin de muhta\u00e7 olduklar\u0131 belirtilmek isteniyor. Buna ra\u011fmen bu asil ruhlu iyilikseverler yoksullar\u0131 kendilerine tercih ederler.<\/p>\n

Bu \u00f6vg\u00fcl\u00fc vurgulama m\u00fc\u015frik Mekke toplumunda egemen olan kat\u0131 y\u00fcreklili\u011fe dikkatlerimizi \u00e7ekiyor. O g\u00fcn\u00fcn insanlar\u0131 zavall\u0131 yoksullar\u0131n y\u00fczlerine bile bakmazlard\u0131. Fakat nam olsun diye \u00e7ok \u015feylerini sa\u00e7\u0131p savururlard\u0131. Yaln\u0131z y\u00fcce “Allah’\u0131n se\u00e7kin kullar\u0131” bu k\u0131zg\u0131n \u00e7\u00f6l g\u00fcne\u015fi ortas\u0131nda adeta serin ve g\u00f6lgeli bir “vaha”y\u0131 and\u0131r\u0131yorlard\u0131. Onlar g\u00f6n\u00fclden co\u015fan bir \u00f6zveri ile, kalplerinden kaynayan bir merhametle, iyi niyetle, y\u00fcce Allah’a y\u00f6nelik bir ibadet a\u015fk\u0131 ile yemek yedirirlerdi. Bu soylu c\u00f6mertliklerine hem ayetlerde anlat\u0131lan durumlar\u0131 ve hem de kalplerinden geldi\u011fi belli olan s\u00f6zleri tan\u0131kl\u0131k ediyor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Yemek ikram ederlerken derler ki;’ `Biz size s\u0131rf Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in yemek veriyoruz. Sizden kar\u015f\u0131l\u0131k ya da te\u015fekk\u00fcr beklemiyoruz:<\/p>\n

`\u00c7\u00fcnk\u00fc biz as\u0131k suratl\u0131 ve \u00e7etin bir g\u00fcnde Rabbimizden korkar\u0131z.”<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, burada ince ve cana yak\u0131n kalplerden ta\u015fan bir merhametle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Bu merhamet y\u00fcce Allah’a y\u00f6neliktir, O’nun ho\u015fnutlu\u011funu ar\u0131yor, insanlardan ne \u00f6d\u00fcl ve ne de te\u015fekk\u00fcr bekliyor, yoksullara tepeden bakmak, onlara hava atmak gibi bir amac\u0131 da yok. Ayr\u0131ca bu se\u00e7kin kullar, bu merhametlerini son derece \u00e7at\u0131k ka\u015fl\u0131 bir g\u00fcne kar\u015f\u0131 kalkan olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. O g\u00fcnden korkuyorlar, \u00e7ekiniyorlar ve el a\u00e7\u0131kl\u0131klar\u0131 sayesinde onun k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden korunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc Peygamberimiz \u015fu s\u00f6z\u00fc ile onlar\u0131 b\u00f6yle davranmaya \u00f6zendirmi\u015ftir:<\/p>\n

“Yar\u0131m hurma ile bile olsa cehennem ate\u015finden kendini koru.”<\/p>\n

Bu \u015fekilde yoksullar\u0131n do\u011frudan do\u011fruya karn\u0131n\u0131 doyurmak o g\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131nda o soylu iyilikseverlik duygusunu, ifade etmenin ve yoksullar\u0131n ihtiyac\u0131n\u0131 gidermenin ge\u00e7erli bir yolu idi. Fakat iyilik yapman\u0131n bi\u00e7imleri ve y\u00f6ntemleri \u015fartlara ve ortamlara g\u00f6re de\u011fi\u015fir. Her zaman b\u00f6ylesine dolays\u0131z ve ilkel bi\u00e7imde olmas\u0131 gerekmez. Fakat bu uygulamada mutlaka korunmas\u0131 gereken motifler vard\u0131r. Bunlar kalp duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131, co\u015fku, iyilikseverlik tutkusu, Allah’\u0131n ho\u015fnutlu\u011funu kazanma arzusu; \u00f6d\u00fcl gibi, te\u015fekk\u00fcr gibi, d\u00fcnya \u00e7\u0131kar\u0131 gibi yery\u00fcz\u00fc kaynakl\u0131 endi\u015felerden ar\u0131nm\u0131\u015fl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

Sosyal g\u00fcvenlik amac\u0131 ile yoksullar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131m kar\u015f\u0131lamak gayesi ile birtak\u0131m vergiler konabilir, varl\u0131kl\u0131lara mal\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler bindirilebilir ve fonlar olu\u015fturulabilir. Fakat bu uygulamalar, yukardaki ayetlerin ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 sonucun sadece bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc, islam\u0131n zekat arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flamak istedi\u011fi y\u00f6n\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirebilirler. Bu “tek y\u00f6n” yoksullar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamakt\u0131r. Bu i\u015fin yar\u0131s\u0131d\u0131r. \u00d6b\u00fcr yar\u0131s\u0131 “veren”lerin, iyilik yapanlar\u0131n ruhlar\u0131n e\u011fitmek, onlar\u0131 soylu bir d\u00fczeye y\u00fckseltmektir. \u0130\u015fin bu “\u00f6b\u00fcr yar\u0131s\u0131”n\u0131 da asla g\u00f6zard\u0131 etmemeli, k\u00fc\u00e7\u00fcmsememelidir. Fakat sosyal g\u00fcvenlik ama\u00e7l\u0131 uygulamalarda, ne yaz\u0131k ki, de\u011ferler alt-\u00fcst edilmekte ve i\u015fin bu ayr\u0131lmaz “yar\u0131”s\u0131 karalanmakta, k\u00f6t\u00fclenmekte, g\u00f6lgelenmekte ve “alanlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcren ve verenlerin ahl\u00e2k\u0131n\u0131 bozan bir uygulama” damgas\u0131 ile damgalanmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130slam hem kalpleri besleyen bir inan\u00e7 sistemi ve hem de bu kalpleri ar\u0131nd\u0131rmay\u0131 ama\u00e7layan bir e\u011fitim y\u00f6ntemidir. Kalplerde geli\u015ftirilen soylu duygular hem sahiplerini e\u011fitirler hem hedef ald\u0131klar\u0131 karde\u015f M\u00fcsl\u00fcmanlara yarar sa\u011flarlar. B\u00f6ylece islam\u0131n ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 e\u011fitim her iki yan\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olur.<\/p>\n

\u0130\u015fte okudu\u011fumuz ayetlerin o y\u00fcce duyguyu b\u00f6ylesine \u00f6zendirici somut bi\u00e7imde ifade etmeleri bu y\u00fczdendir. Devam edelim:<\/p>\n

11- Allah da onlar\u0131 o g\u00fcn\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden korur, y\u00fczlerine parlakl\u0131k ve g\u00f6n\u00fcllerine sevin\u00e7 sunar.
\n<\/strong>
\nG\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, o se\u00e7kin kullar\u0131n o korkusunu ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 g\u00fcn\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden korunacaklar\u0131 hemen garanti ediliyor. B\u00f6ylece bu d\u00fcnyada bu Kur’an’\u0131n mesaj\u0131n\u0131 alarak onaylayan o bahtiyarlar\u0131n huzura kavu\u015fmalar\u0131 sa\u011flan\u0131yor. Allah’\u0131n onlara \u00e7etin ve \u00e7at\u0131k ka\u015fl\u0131 g\u00fcn g\u00f6stermeyece\u011fi, tersine onlara y\u00fczlerine parlakl\u0131k ve g\u00f6n\u00fcllerine sevin\u00e7 sunaca\u011f\u0131 belirtiliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ayr\u0131cal\u0131k onlar\u0131n korkular\u0131na, \u00e7ekingenliklerine, kalplerine ar\u0131nm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131na ve duygular\u0131n\u0131n temizli\u011fine yara\u015fan bir \u00f6d\u00fcld\u00fcr.<\/p>\n

Bunun arkas\u0131ndan o bahtiyarlar\u0131n i\u00e7inde a\u011f\u0131rlanacaklar\u0131 cennetin nimetlerinin tan\u0131t\u0131lmas\u0131na devam ediliyor:<\/p>\n

12- Sabretmelerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kendilerini cennetle ve ipekli elbiselerle \u00f6d\u00fcllendirir.<\/p>\n

13- Koltuklara kurulurlar. Orada ne yak\u0131c\u0131 g\u00fcne\u015f, ne de dondurucu so\u011fuk g\u00f6r\u00fcrler.
\n<\/strong>
\nYani kendilerine konut olarak cennet ve giyecek olarak da ipekten elbiseler verilecektir.<\/p>\n

Onlar g\u00fcvenli bir toplant\u0131da biraraya gelmi\u015f, sohbet ediyorlar. \u00c7evrelerini saran hava bolluk, refah havas\u0131d\u0131r. Bu hava s\u0131cak de\u011fil, \u0131l\u0131kt\u0131r; so\u011fuk de\u011fil, serindir. Ne yak\u0131c\u0131 r\u00fczgar estiren bir g\u00fcne\u015f ve ne de dondurucu so\u011fuk vard\u0131r. Bu tan\u0131tmaya \u015funu eklemeliyiz: Oras\u0131 ba\u015fka bir \u00e2lemdir; orada ne \u015fu bildi\u011fimiz g\u00fcne\u015f ve ne de onun benzeri olan ba\u015fka g\u00fcne\u015fler vard\u0131r, o kadar. Devam edelim:<\/p>\n

14- A\u011fa\u00e7lar\u0131n g\u00f6lgeleyici sa\u00e7aklar\u0131 ba\u015flar\u0131na yak\u0131n al\u00e7akl\u0131kta ve meyvalar\u0131n\u0131n dev\u015firilmesi son derece kolay olur.<\/p>\n

15- Onlara g\u00fcm\u00fc\u015f tabaklarla ve saydam kadehlerle servis yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n

16- Bu g\u00fcm\u00fc\u015ften saydam kadehlerin b\u00fcy\u00fckl\u00fckleri ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n

17- Onlara orada taslar i\u00e7inde zencefil kar\u0131\u015f\u0131ml\u0131 i\u00e7ecekler sunulur.<\/p>\n

18- Bu “selsebil ” ad\u0131 verilen bir cennet p\u0131nar\u0131d\u0131r.
\n<\/strong>
\nA\u011fa\u00e7lar\u0131n g\u00f6lgeleyici sa\u00e7aklar\u0131 ve meyva y\u00fckl\u00fc dallar\u0131 cennetliklere iyice yakla\u015f\u0131yor. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu durum hayal edilebilecek rahatl\u0131klar\u0131n ve g\u00f6lgelenmelerin en yararl\u0131s\u0131n\u0131 canland\u0131ran bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc olu\u015fturur.<\/p>\n

\u0130\u015fte y\u00fcce Allah’\u0131n iyi kullar\u0131na \u00f6d\u00fcl olarak sundu\u011fu cennetin genel g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc budur. Bu “iyi kullar” d\u00fcnyadaki hayatlar\u0131nda y\u00fcce Allah’\u0131n az yukarda \u00e7izdi\u011fi parlak, duyguland\u0131r\u0131c\u0131 ve g\u00f6n\u00fcl a\u00e7\u0131c\u0131 tablo uyar\u0131nca ya\u015fam\u0131\u015f kimselerdi. Sonra cennetteki nimetlere ve hizmetlere ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131lara ge\u00e7iliyor.<\/p>\n

Cennetlikler geni\u015f yaprakl\u0131 a\u011fa\u00e7lar\u0131n g\u00f6lgeleri, yere sarkm\u0131\u015f dallar\u0131n ve tatl\u0131, \u0131l\u0131k bir havan\u0131n alt\u0131nda, koltuklar\u0131na kurulmu\u015f olarak safa s\u00fcrerlerken buyruklar\u0131ndaki hizmet\u00e7iler kendilerine g\u00fcm\u00fc\u015f kaplarda getirilen ve yine g\u00fcm\u00fc\u015f ma\u015frapalarla da\u011f\u0131t\u0131lan i\u00e7ecekler sunarlar. Bu g\u00fcm\u00fc\u015f ma\u015frapalar g\u00fcm\u00fc\u015ften olmalar\u0131na ra\u011fmen kristal gibi \u015feffaft\u0131rlar ki, d\u00fcnyadaki g\u00fcm\u00fc\u015f kaplarda b\u00f6yle bir \u00f6zellik g\u00f6r\u00fclemez. Ayr\u0131ca bu ma\u015frapalar, bu kaseler hem yararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve hem de g\u00fczelli\u011fi biraraya getiren, uygun b\u00fcy\u00fckl\u00fcktedirler. Sonra bu i\u00e7ece\u011fe “zencefil” kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u0131pk\u0131 daha \u00f6nce tan\u0131t\u0131lan bir cennet i\u00e7ece\u011finin i\u00e7ine “kafur” kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi. Ayr\u0131ca i\u00e7ecek tatl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan ve ho\u015f i\u00e7imlili\u011finden dolay\u0131 “selsebil” ad\u0131 ile an\u0131lan bir cennet p\u0131nar\u0131ndan sa\u011flanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Dahas\u0131 var. Bu testilerle ve kaselerle cennetliklere i\u00e7ecek da\u011f\u0131tan hizmet\u00e7iler y\u00fczlerinde t\u00fcy bitmemi\u015f taze delikanl\u0131lard\u0131r. Ne zaman a\u015f\u0131n\u0131m\u0131na u\u011frarlar ve ne de ya\u015flan\u0131rlar. Hep gen\u00e7, delikanl\u0131 ve parlak y\u00fczl\u00fc kal\u0131rlar. Cennetin oras\u0131na buras\u0131na inciler gibi serpilmi\u015flerdir. Okuyoruz:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1- \u0130nsan, an\u0131lmaya de\u011fer bir varl\u0131k olmadan \u00f6nce uzun y\u0131llar ge\u00e7ti, \u00f6yle de\u011fil mi? 2- Biz insan\u0131 s\u0131navdan ge\u00e7irmek amac\u0131 ile kar\u0131\u015f\u0131m nitelikli bir s\u0131v\u0131 damlas\u0131ndan yaratt\u0131k. Bunun i\u00e7in onu i\u015fitme ve g\u00f6rme yetenekleri ile donatt\u0131k. 3- biz ona yolu g\u00f6sterdik. Art\u0131k ister \u015f\u00fckreder isterse nank\u00f6r olur. Surenin ba\u015f taraf\u0131ndaki soru edat\u0131 c\u00fcmleye olumlu y\u00f6nde …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1596,1635,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2290","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-insan-suresinin-1-18-ayet-tefsiri","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2290","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2290"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2290\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2290"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2290"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2290"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}