{"id":2302,"date":"2012-01-16T16:41:42","date_gmt":"2012-01-16T16:41:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2302"},"modified":"2012-01-16T16:42:37","modified_gmt":"2012-01-16T16:42:37","slug":"cin-suresinin-16-28-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/cin-suresinin-16-28-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Cin Suresi’nin 16-28.Ayet Tefsiri – Fizilal’il Kur’an – Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

16- E\u011fer onlar do\u011fru yola girselerdi kendilerine g\u00fcr\u00fcl g\u00fcr\u00fcl su sunard\u0131k.<\/p>\n

17- B\u00f6ylece onlar\u0131 s\u0131navdan ge\u00e7irirdik. Kim Rabbini anmaktan vazge\u00e7erse gittik\u00e7e artan a\u011f\u0131r azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle diyor: Cinler bizim ad\u0131m\u0131za \u00f6zetle \u015fu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yap\u0131yorlar: “E\u011fer insanlar do\u011fru yolu izleselerdi, ya da ger\u00e7e\u011fe s\u0131rt d\u00f6nenler e\u011fer do\u011fru yola girselerdi, biz onlar\u0131n \u00fczerine g\u00fcr\u00fcl g\u00fcr\u00fcl su ak\u0131t\u0131rd\u0131k, kendilerine bol r\u0131zk sunarak refaha bo\u011fard\u0131k.” “B\u00f6ylece onlar\u0131 s\u0131navdan ge\u00e7irirdik.” Kendilerine verilen nimetlere \u015f\u00fck\u00fcr m\u00fc ediyorlar, yoksa nank\u00f6rce mi davran\u0131yorlar, bunu belirlerdik.<\/p>\n

Bu ayetlerde cinlerin s\u00f6zlerini oldu\u011fu gibi aktarma y\u00f6ntemi b\u0131rak\u0131larak onlar\u0131n s\u00f6zlerinin \u00f6zetinin sunulmas\u0131 y\u00f6ntemine ge\u00e7iliyor. Bu y\u00f6ntem s\u00f6zleri oldu\u011fu gibi aktarma ve s\u00f6ylenenleri y\u00fcce Allah’\u0131n vaadi bi\u00e7iminde dile getirme y\u00f6nteminden daha vurgulu ve daha anlaml\u0131d\u0131r. Bu t\u00fcr anlat\u0131m de\u011fi\u015fikliklerine Kur’an’da \u00e7ok rastlan\u0131r. Ama\u00e7 s\u00f6ylenenlerin anlamlar\u0131na canl\u0131l\u0131k kazand\u0131rmak, etkinliklerini artt\u0131rmak ve onlar\u0131 daha dikkat \u00e7ekici hale getirmektir.<\/p>\n

Bu de\u011fi\u015fik \u00fcsluplu ayetler bir dizi ger\u00e7e\u011fi i\u00e7erir. Bu ger\u00e7ekler m\u00fc’minin inan\u00e7 sisteminin ve olaylar\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 ile bu olaylar aras\u0131ndaki ili\u015fkilere ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncesinin yap\u0131 ta\u015flar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r. \u015eimdi bu ger\u00e7eklerin ba\u015fl\u0131calar\u0131n\u0131 irdeleyelim:<\/p>\n

1- Milletlerin ve toplumlar\u0131n Allah’a vard\u0131ran tek yolu izlemeleri ile toplum refah\u0131 ve bu refah\u0131 sa\u011flayacak imkanlar aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir ba\u011f vard\u0131r. Bu refah imkanlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda toplumlar\u0131n bol suya kavu\u015fturulmalar\u0131 gelir. Hayat her y\u00f6rede suya ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bolluk ve refah suyun bereketli ak\u0131\u015f\u0131m izler. Sanayile\u015fmenin yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131, tar\u0131m\u0131n tek ge\u00e7im ve refah kayna\u011f\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz-de bile bu b\u00f6yledir. Yani su kalk\u0131nmadaki \u00f6nemini hal\u00e2 korumaktad\u0131r.<\/p>\n

Do\u011fru yolda olmak ile refah ve yery\u00fcz\u00fc egemenli\u011fi aras\u0131ndaki ba\u011f, olaylar\u0131n her zaman do\u011frulad\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ektir. Mesela araplar vaktiyle \u00e7\u00f6l ortas\u0131nda s\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7inde ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Do\u011fru yola koyulunca yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn kap\u0131lar\u0131 y\u00fczlerine a\u00e7\u0131ld\u0131, bol sulara ve zengin ge\u00e7im kaynaklar\u0131na kavu\u015ftular. Sonra do\u011fru yoldan sap\u0131nca sahip olduklar\u0131 bol ge\u00e7im kaynaklar\u0131 ellerinden al\u0131n\u0131verdi. \u015eimdilerde yine s\u0131k\u0131nt\u0131 ve peri\u015fanl\u0131k i\u00e7inde ya\u015f\u0131yorlar. Tekrar do\u011fru yola girinceye kadar bu b\u00f6yle devam edecektir. Ne zaman do\u011fru yola d\u00f6nerlerse y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine y\u00f6nelik vaadi bir daha ger\u00e7ekle\u015fecektir.<\/p>\n

Diyeceksiniz ki, d\u00fcnyada y\u00fcce Allah’\u0131n do\u011fru yolunu izlemedikleri halde refah i\u00e7inde y\u00fczen nice zengin milletler var. Bu g\u00f6zlem do\u011frudur. Fakat bu t\u00fcr toplumlar ba\u015fka afetlerle cezaland\u0131r\u0131l\u0131yorlar. insanl\u0131klar\u0131, g\u00fcvenlikleri, psikolojik huzurlar\u0131, de\u011ferleri ve onurlar\u0131 konusunda kay\u0131plara u\u011frat\u0131l\u0131yorlar. \u00d6yle ki, bu kay\u0131plar ve bunal\u0131mlar y\u00fcz\u00fcnden refahlar\u0131 ve zenginlikleri anlamlar\u0131n\u0131 yitiriyor, hayatlar\u0131 insanl\u0131klar\u0131n\u0131n, insan ahl\u00e2k\u0131n\u0131n, insan onurunun, g\u00fcvenli\u011fin ve huzurun aleyhine i\u015fleyen u\u011fursuz bir l\u00e2nete d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. (Nitekim Nuh suresini a\u00e7\u0131klarken bu ger\u00e7e\u011fe de\u011finmi\u015ftik).<\/p>\n

2- Bu ayetlerin ortaya koyduklar\u0131 ikinci ger\u00e7ek \u015fudur: Maddi refah ve bolluk y\u00fcce Allah’\u0131n kullara y\u00f6nelik bir s\u0131nav\u0131, ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131 bir denemesidir. Nitekim y\u00fcce Allah “Nas\u0131l davranaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6relim diye sizi hem k\u00f6t\u00fcl\u00fckle ve hem de iyilikle s\u0131navdan ge\u00e7iririz” buyuruyor. (Enbiya 35) Bollu\u011fa sabretmek, gerektirdi\u011fi \u015f\u00fck\u00fcr g\u00f6revini yerine getirmek ve ona uygun davran\u0131\u015flar\u0131 yapmak s\u0131k\u0131nt\u0131lara sabretmekten daha zor ve daha az g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir ba\u015far\u0131d\u0131r. Oysa aceleci bir bak\u0131\u015f, ilk anda bunun tersini g\u00f6r\u00fcr. \u00c7o\u011fu insanlar s\u0131k\u0131nt\u0131ya katlan\u0131rlar, s\u0131k\u0131nt\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda so\u011fukkanl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 korurlar, s\u0131k\u0131nt\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda enerjileri bir noktada yo\u011funla\u015f\u0131r, uyan\u0131kl\u0131klar\u0131 ve kar\u015f\u0131 koyma g\u00fc\u00e7leri bilenir. Bu bilince ba\u011fl\u0131 olarak y\u00fcce Allah’\u0131 anarlar, O’na s\u0131\u011f\u0131n\u0131rlar, O’ndan yard\u0131m dilerler. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131 s\u0131ras\u0131nda daha \u00f6nce g\u00fcvenilen b\u00fct\u00fcn dayanaklar d\u00fc\u015fer ve Allah’\u0131n dergah\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir s\u0131\u011f\u0131nak kalmaz. Bollu\u011fa ve refaha gelince bu durum insana Allah’\u0131 unutturur, oyuna e\u011flenceye dald\u0131r\u0131r, v\u00fccudun b\u00fct\u00fcn organlar\u0131n\u0131 gev\u015fetir, ruhtaki direnme noktalar\u0131n\u0131 uyu\u015fturur, nimetle gururlanmaya ve \u015feytana uymaya f\u0131rsat haz\u0131rlar.<\/p>\n

Nimet arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fen s\u0131nav, insan\u0131 azg\u0131nl\u0131ktan koruyacak s\u00fcrekli bir uyan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 gerektirir. Servet ve varl\u0131k nimeti \u00e7o\u011fu kere insan\u0131 \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ve \u015f\u00fck\u00fcr yetersizli\u011finin yan\u0131s\u0131ra ya savurganl\u0131\u011fa ya cimrili\u011fe s\u00fcr\u00fckler. Bunlar\u0131n her ikisi de hem insan psikolojisini hem hayat\u0131n\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 sarsan birer afettir. G\u00fc\u00e7 nimeti \u00e7o\u011funlukla insan\u0131 \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ve \u015f\u00fck\u00fcr yetersizli\u011finin yan\u0131s\u0131ra zalimli\u011fe, azg\u0131nl\u0131\u011fa, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemeye, Allah’\u0131n yasaklar\u0131n\u0131 ayak alt\u0131na almaya s\u00fcr\u00fckler. G\u00fczellik nimeti \u00e7o\u011fu kez insan\u0131 kendini be\u011fenmi\u015fli\u011fe, al\u00e7akl\u0131\u011fa, g\u00fcnahk\u00e2rl\u0131k ve ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131k batakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n derinliklerine d\u00fc\u015fmeye s\u00fcr\u00fckler. Zek\u00e2 nimeti insan\u0131 \u00e7o\u011fu zaman gururlanmaya, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeye, ahl\u00e2k de\u011ferlerini ve kriterlerini hafife almaya s\u00fcr\u00fckler. Her nimetin \u00f6n\u00fcnde kesinlikle bir azg\u0131nl\u0131k tuza\u011f\u0131 vard\u0131r. Bu tuzaklardan kurtulabilmenin tek \u00e7aresi y\u00fcce Allah’\u0131 anmak ve O’nun taraf\u0131ndan korunmakt\u0131r.<\/p>\n

3- Bu ayetlerin dile getirdikleri \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ger\u00e7ek \u015fudur: Servetle ve refahla s\u0131nava \u00e7ekilmenin olumsuz bir sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131kabilecek olan Allah’\u0131 hat\u0131rdan \u00e7\u0131karma afeti insan\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n azab\u0131 ile y\u00fczy\u00fcze getirir. Ayetin sonunda bu azaptan s\u00f6zedilirken “Kim Rabbini anmaktan vazge\u00e7erse gittik\u00e7e artan a\u011f\u0131r bir azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131r.” buyuruluyor. Bu ifadede bir da\u011fa t\u0131rmanan ki\u015finin yukar\u0131ya \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n artaca\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan bir \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m\u0131n izleri vard\u0131r. Zaten Kur’an’da s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n yukar\u0131ya t\u0131rmanma imaj\u0131 ile simgelendi\u011fine s\u0131k s\u0131k rastlan\u0131r. Mesela bir yerde \u015f\u00f6yle deniyor:<\/p>\n

“Allah kimi do\u011fru yola iletmek isterse g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fc islama a\u00e7ar. Kimi de sapt\u0131rmak isterse g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fc, sanki g\u00f6\u011fe t\u0131rman\u0131yormu\u015f gibi dar ve t\u0131kan\u0131k yapar.” (En’am 125) Ba\u015fka bir yerde “Onu sarp bir yoku\u015fa sard\u0131raca\u011f\u0131m” buyuruluyor. (M\u00fcddesir 17) Bu imaj herkes\u00e7e bilinen somut bir ger\u00e7ektir. Bolluk s\u0131nav\u0131nda u\u011fran\u0131lan ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k afeti ile bu y\u00fczden kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lacak azab\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131tl\u0131k, g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, son derece belirgindir.<\/p>\n

Bir sonraki ayet, cinlerin s\u00f6z\u00fcn\u00fcn aktar\u0131lm\u0131\u015f bi\u00e7imi say\u0131labilece\u011fi gibi do\u011frudan do\u011fruya y\u00fcce Allah’\u0131n s\u00f6z\u00fc olarak da kabul edilebilir. Okuyal\u0131m:
\n18- Mescidler, camiler Allah i\u00e7indirler. \u00d6yleyse oralarda Allah’\u0131n yan\u0131s\u0131ra ba\u015fkas\u0131na yalvarmay\u0131n\u0131z.
\n<\/strong>
\nHer iki durumda da ayetin verdi\u011fi mesaj \u015fudur: Secde yerleri, yani camiler sadece Allah i\u00e7in olabilirler. Oralarda Allah’\u0131n birli\u011fi ilkesi ge\u00e7erlidir. Oralara hi\u00e7bir kesimin, hi\u00e7bir de\u011ferin, hi\u00e7bir g\u00f6r\u00fc\u015f tarz\u0131n\u0131n g\u00f6lgesi yans\u0131t\u0131lamaz. Buralar\u0131n havas\u0131na sadece y\u00fcce Allah’a kulluk etmenin havas\u0131 egemen olur. Ayetin orjinalinde kullan\u0131lan “Allah’tan ba\u015fkas\u0131na dua etmek” deyimi ya Allah’tan ba\u015fkas\u0131na kulluk etme ya Allah d\u0131\u015f\u0131nda birine s\u0131\u011f\u0131nmak ya da Allah d\u0131\u015f\u0131nda birine kalpte yer vermek anlam\u0131na gelir.<\/p>\n

E\u011fer bu ayetin cinlerin s\u00f6zlerinin aktar\u0131lm\u0131\u015f bi\u00e7imi ise ibadetten ve secdeden s\u00f6zedilen bu \u00f6zel noktada onlar\u0131n surenin ba\u015flar\u0131nda ge\u00e7en “Art\u0131k Rabbimize hi\u00e7bir ortak ko\u015fmayaca\u011f\u0131z” bi\u00e7imindeki s\u00f6zlerinin peki\u015ftirilmi\u015f bir tekrar\u0131 niteli\u011findedir. Yok e\u011fer do\u011frudan do\u011fruya y\u00fcce Allah’\u0131n s\u00f6z\u00fc ise cinlerin Rabblerinin birli\u011fi dile getiren s\u00f6zleri dolay\u0131siyle, Kur’an’\u0131n \u00fcslubu uyar\u0131nca tam yerinde yap\u0131lm\u0131\u015f bir “y\u00f6nlendirme” giri\u015fimidir.<\/p>\n

Bir sonraki ayet de ayn\u0131 niteli\u011fi ta\u015f\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n

19- Allah’\u0131n kulu Muhammed, Rabbine yalvarmaya durunca m\u00fc\u015frikler birbirlerine abanarak ke\u00e7e gibi \u00e7evresini sararlard\u0131.<\/strong><\/p>\n

Yani Peygamberimiz namaza durup Rabbine dua ederken toplu halde etraf\u0131na \u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcrler. Bilindi\u011fi gibi ayetin orjinalinde ge\u00e7en “sal\u00e2t” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc asl\u0131nda “dua” anlam\u0131na gelir. E\u011fer ayet cinlerin s\u00f6z\u00fc say\u0131l\u0131rsa Peygamberimiz namaz k\u0131larken ya da Kur’an okurken gruplar halinde \u00e7evresini saran m\u00fc\u015frik araplar\u0131n durumunu anlat\u0131yor demektir. Nitekim “Mearic” suresinin “Kafirler ne oluyor da sa\u011fl\u0131-sollu gruplar halinde sana do\u011fru ko\u015fuyorlar” bi\u00e7imindeki ayetleri ayn\u0131 olaya de\u011finiyor (Mearic 36-37). Yani Kur’an’\u0131 deh\u015fet i\u00e7inde dinliyorlar, fakat ona olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k vermiyorlar. Ya da m\u00fc\u015friklerin gruplar h\u00e2linde biraraya gelmesi Peygamberimize eziyet etmek i\u00e7indir de y\u00fcce Allah, O’nu onlar\u0131n \u015ferlerinden koruyor. Nitekim birka\u00e7 kez b\u00f6yle oldu. O takdirde cinlerin soyda\u015flar\u0131na y\u00f6nelik bu s\u00f6zlerinin amac\u0131 m\u00fc\u015friklerin bu davran\u0131\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131 duyduklar\u0131 \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 dile getirmektir.<\/p>\n

E\u011fer ayet do\u011frudan do\u011fruya y\u00fcce Allah’\u0131n kendi s\u00f6z\u00fc ise o zaman bu cinlerin durumlar\u0131n\u0131 anlat\u0131yor olabilir. Bilindi\u011fi gibi bu cinler, kendi deyimleri ile bu “harikul\u00e2de” Kur’an’\u0131 birbirleri \u00fczerine abanarak Peygamberimizin \u00e7evresine \u00fc\u015f\u00fc\u015fm\u00fc\u015fler, lifleri birbirine s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya yap\u0131\u015fm\u0131\u015f bir ke\u00e7e gibi olmu\u015flar. Bana \u00f6yle geliyor ki, bu ikinci a\u00e7\u0131klama ayetin anlam\u0131 ile daha iyi ba\u011fda\u015f\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc cinlerin okudu\u011fumuz t\u00fcm s\u00f6zlerinde a\u00e7\u0131\u011fa vurulan Hayret, deh\u015fet, \u00e7arp\u0131lm\u0131\u015fl\u0131k ve kendinden ge\u00e7me hali ile tam bir uyum yans\u0131t\u0131yor. Do\u011frusunu Allah bilir.<\/p>\n

ALLAH’IN RAS\u00dbL\u00dcNE H\u0130TABI<\/strong><\/p>\n

Buraya kadar okudu\u011fumuz ayetlerde cinler Kur’an’dan ve Peygamberimizin g\u00f6revlendirilmesi olay\u0131ndan s\u00f6zettiler. Kur’an bu yarat\u0131klar\u0131n vicdanlar\u0131nda s\u00fcrpriz etkisi yapm\u0131\u015f, duygular\u0131n\u0131 alt-\u00fcst etmi\u015ftir. Bu kitab\u0131n g\u00f6klerin, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn, meleklerin ve y\u0131ld\u0131zlar\u0131n hareketlerinde meydana getirdi\u011fi de\u011fi\u015fikliklerden, t\u00fcm evrenin i\u015fleyi\u015fi \u00fczerinde b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 etkilerden, i\u00e7erdi\u011fi ciddiyetten ve beraberinde getirdi\u011fi yasalar sisteminden onlar\u0131 haberdar etmi\u015ftir.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra Peygamberimize sesleniliyor. Bu sesleni\u015flerin mesajlar\u0131 a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131l\u0131k, kesinlik ve tok seslilik yans\u0131t\u0131yor. Bu sesleni\u015flerde Peygamberimize verilen direktifler \u015funlard\u0131r: O sadece ilahi mesaj\u0131 duyurmakla yetinmelidir, i\u015fin bundan sonras\u0131na hi\u00e7 kar\u0131\u015fmamal\u0131d\u0131r; bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra gayp alemi, insanlar\u0131n gelecekte ne olacaklar\u0131, ahirette ellerine ne ge\u00e7ece\u011fi konular\u0131nda da kafas\u0131n\u0131 yormamal\u0131d\u0131r. Bu sesleni\u015flerin havas\u0131nda ciddiyetleri ve kesinlikleri ile uyumlu bir h\u00fcz\u00fcn ve teselli meltemi esmektedir. Okuyoruz:<\/p>\n

20- De ki: “Ben s\u0131rf Rabbime yalvar\u0131r\u0131m, O’na hi\u00e7 kimseyi ortak ko\u015fmam.”<\/p>\n

21- De ki: “Ben size ne zarar verebilirim ve ne de fayda sa\u011flayabilirim.” <\/p>\n

22- De ki: “Hi\u00e7 kimse beni Allah’\u0131n elinden kurtaramaz; ben O’nun d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir s\u0131\u011f\u0131nak bulamam.”<\/p>\n

23- “Benim g\u00f6revim, sadece Allah’tan gelen direktifleri, O’nun mesaj\u0131n\u0131 duyurmakt\u0131r. Allah’a ve Peygamber’e ba\u015fkald\u0131ranlar\u0131, i\u00e7inde s\u00fcrekli kalacaklar\u0131 cehennem ate\u015fi bekliyor.”<\/p>\n

24- Onlar kendilerine y\u00f6nelik tehditlerin somut olarak ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6rd\u00fcklerinde hangi taraf\u0131n destek bak\u0131m\u0131ndan zay\u0131f ve say\u0131ca az oldu\u011funu anlayacaklard\u0131r.<\/p>\n

25- De ki: “Size y\u00f6neltilen tehdit yak\u0131n m\u0131d\u0131r, yoksa Rabbim onun i\u00e7in uzun bir vade mi belirlemi\u015ftir, bilmiyorum.”<\/p>\n

26- Gayb\u0131n bilgisi O’nun tekelindedir. O gayb\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 hi\u00e7 kimseye a\u00e7maz.<\/p>\n

27- Bu s\u0131rlar\u0131 sadece se\u00e7ti\u011fi peygamberlerine a\u00e7ar. Onlar\u0131n \u00f6nlerinden ve arkalar\u0131ndan g\u00f6zc\u00fcler, korucular salar.<\/p>\n

28- B\u00f6ylece onlar\u0131n, Rabblerinin mesajlar\u0131n\u0131 insanlara duyurduklar\u0131n\u0131 belirler. O onlar\u0131n durumlar\u0131n\u0131 ve tutumlar\u0131n\u0131 bilgisi ile ku\u015fatm\u0131\u015f, her\u015feyi bir bir saym\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Evet, ya Muhammed, insanlara de ki:<\/p>\n

“Ben s\u0131rf Rabbime yalvar\u0131r\u0131m, O’na hi\u00e7 kimseyi ortak ko\u015fmam.”<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131klama cinlerin “Art\u0131k Rabbimize hi\u00e7bir ortak ko\u015fmayaca\u011f\u0131z” bi\u00e7imindeki kendi soyda\u015flar\u0131na y\u00f6nelik a\u00e7\u0131lamalar\u0131ndan sonra geliyor. Bu y\u00fczden ayr\u0131 bir tad, ayr\u0131 bir etkileme g\u00fcc\u00fc kazan\u0131yor. Buna g\u00f6re bu s\u00f6z insanlar\u0131n ve cinlerin \u00fczerinde g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fine vard\u0131klar\u0131 ortak bir ilkedir. Kim -m\u00fc\u015friklerin yapt\u0131klar\u0131 gibi- bu ilkeyi \u00e7i\u011fnerse bu iki alemden soyutlanm\u0131\u015f, onlar\u0131n olu\u015fturduklar\u0131 ortak \u00e7er\u00e7evenin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015f olur. Ayetleri okumaya devam edelim:<\/p>\n

“De ki: `Ben size ne zarar verebilirim ve ne de fayda sa\u011flayabilirim.”<\/p>\n

Bu ayette de Peygamberimize kulluk etti\u011fi ve kendisine hi\u00e7bir ortak ko\u015fmad\u0131\u011f\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n yetkisinde olan konularda hi\u00e7bir iddiada bulunmamas\u0131, bu konulardan el \u00e7ekmesi ve uzak durmas\u0131 emrediliyor. Zarar verebilme ve fayda dokundurabilme yetkisi sadece Allah’\u0131n tekelindedir. Ayetin orjinalinde “zarar” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kar\u015f\u0131t\u0131 olarak “hidayet” anlam\u0131na gelen “ru\u015fd” kelimesi kullan\u0131l\u0131yor. Ayn\u0131 kelimenin cinlerin “Acaba yery\u00fcz\u00fcndekiler i\u00e7in k\u00f6t\u00fcl\u00fck m\u00fc dileniyor, yoksa Rabbleri onlar hakk\u0131nda iyilik mi diliyor bunu bilmiyoruz.” Bi\u00e7iminde s\u00f6zlerinde de kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, bu iki s\u00f6z aras\u0131nda hem i\u00e7erik hem de s\u00f6zc\u00fckler bak\u0131m\u0131ndan b\u00fcy\u00fck oranda uyum vard\u0131r. Hik\u00e2ye ile o hikayeye ili\u015fkin de\u011ferlendirme aras\u0131ndaki bu uyum, Kur’an’\u0131n bir\u00e7ok yerinde g\u00f6zetildi\u011fi, arand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclen bir ifade \u00f6zelli\u011fidir.<\/p>\n

Bu iki ayetle bir yandan fayda ve zarar verecek g\u00fc\u00e7te olduklar\u0131 san\u0131la gelmi\u015f olan cinler, \u00f6b\u00fcr yandan Peygamberimiz kenara \u00e7ekiliyorlar. Sonu\u00e7ta bu yetki b\u00fct\u00fcn\u00fc ile y\u00fcce Allah’\u0131n tekelinde kal\u0131yor. B\u00f6ylece imana dayal\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kesin, belirgin ve kay\u0131ts\u0131z-\u015farts\u0131z soyutlanma ilkesi \u00fczerine oturarak tutarl\u0131l\u0131k kazan\u0131yor. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“De ki: `Hi\u00e7 kimse beni Allah’\u0131n elinden kurtaramaz; ben O’nun d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir s\u0131\u011f\u0131nak bulamam.”<\/p>\n

Bu s\u00f6z peygamberlik ve Allah’a \u00e7a\u011fr\u0131 konusunda kalbi ciddiyetle doldurup ta\u015f\u0131ran m\u00fcthi\u015f bir s\u00f6zd\u00fcr. Peygamber’e bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fi ilan etmesi ve \u015f\u00f6yle demesi emrediliyor: Beni hi\u00e7 kimse Allah’\u0131n elinden kurtaramaz. O’nun d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir himaye yeri, hi\u00e7bir s\u0131\u011f\u0131nak bulamam. Tek \u00e7arem bu mesaj\u0131 insanlara duyurmak, bu emaneti yerine getirmektir. Benim i\u00e7in tek s\u0131\u011f\u0131nak, tek g\u00fcvenilir kurtulu\u015f yolu budur. i\u015f, benim kendi i\u015fim de\u011fildir. Benim bu \u0130\u015fte duyurmaktan ba\u015fka hi\u00e7bir fonksiyonum yoktur. Bu duyurma g\u00f6revini yerine getirmek benim i\u00e7in ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc benden bu g\u00f6revi yapmam\u0131 istiyor. O’nun elinden beni hi\u00e7 kimse kurtaramaz. O’nun d\u0131\u015f\u0131nda beni koruyacak hi\u00e7bir s\u0131\u011f\u0131nak bulamam. Buna g\u00f6re O’nun bana indirdi\u011fi mesaj\u0131 duyurmak, bu g\u00f6revi yerine getirmek, benim i\u00e7in tek kurtulu\u015f yoludur.<\/p>\n

Aman Allah’\u0131m, bu ne korku, bu ne deh\u015fet, bu ne ciddiyet!<\/p>\n

\u00c7a\u011fr\u0131n\u0131n \u00f6nderi olan Peygamberimizin g\u00f6n\u00fcll\u00fc giri\u015fimi de\u011fildir s\u00f6zkonusu olan. S\u00f6zkonusu olan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckt\u00fcr. Ciddi ve kesin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck. Yerine getirilmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck. \u00c7\u00fcnk\u00fc arkas\u0131nda y\u00fcce Allah var.<\/p>\n

Hidayeti ve iyili\u011fi s\u0131rtlay\u0131p insanlara iletmenin sa\u011flayaca\u011f\u0131 psikolojik haz de\u011fildir s\u00f6zkonusu olan. G\u00f6rev, ne savsaklanabilecek ne teredd\u00fctle kar\u015f\u0131lanabilecek olan y\u00fcce bir g\u00f6revdir.<\/p>\n

\u0130\u015fte \u00e7a\u011fr\u0131 g\u00f6revinin niteli\u011fi b\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturuluyor, b\u00f6yle belirleniyor. Bu i\u015f bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckt\u00fcr, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir g\u00f6revdir. Arkas\u0131nda deh\u015fet vard\u0131r, arkas\u0131nda ciddiyet vard\u0131r, arkas\u0131nda y\u00fcceler y\u00fccesi Allah vard\u0131r. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Allah’a ve Peygambere ba\u015fkald\u0131ranlar\u0131, i\u00e7inde s\u00fcrekli kalacaklar\u0131 cehennem ate\u015fi bekliyor.<\/p>\n

Onlar kendilerine y\u00f6nelik tehditlerin somut olarak ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6rd\u00fcklerinde hangi taraf\u0131n destek bak\u0131m\u0131ndan zay\u0131f ve say\u0131ca az oldu\u011funu anlayacaklard\u0131r.”<\/p>\n

Duyurma g\u00f6revinin kesin ciddili\u011finin ortaya konulu\u015funu izleyen bu hem a\u00e7\u0131k ve hem de kapal\u0131 tehdit il\u00e2hi mesaj\u0131 ald\u0131ktan sonra, duyuru g\u00f6revinin yerine getirili\u015finin arkas\u0131ndan ba\u015fkald\u0131ranlara y\u00f6neliktir.<\/p>\n

O g\u00fcn\u00fcn m\u00fc\u015frikleri g\u00fc\u00e7lerine ve say\u0131sal \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerine s\u0131\u011f\u0131n\u0131yorlar, kendi g\u00fc\u00e7lerini Peygamberimizin ve yan\u0131nda bulunan az say\u0131daki M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u00fc\u00e7leri ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak kar\u015f\u0131 tarafa tepeden bak\u0131yorlard\u0131. Ama d\u00fcnyada ya da ahirette kendilerine y\u00f6nelik tehditlerin somut olarak ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6rd\u00fcklerinde “Hangi taraf\u0131n destek y\u00f6n\u00fcnden zay\u0131f ve say\u0131ca az oldu\u011funu” hangi taraf\u0131n peri\u015fan, g\u00fc\u00e7s\u00fcz, zavall\u0131 ve y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu \u00f6\u011freneceklerdir.<\/p>\n

Bu noktada e\u011fer cinlerin s\u00f6zlerine d\u00f6nersek onlar\u0131n “Yery\u00fcz\u00fcnde Allah ile ba\u015fedemeyece\u011fimizi ve O’ndan ka\u00e7\u0131p kurtulamayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 kesinlikle anlad\u0131k” bi\u00e7imindeki a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ile y\u00fczy\u00fcze geliriz. B\u00f6ylece hikaye ile hikayeye ili\u015fkin de\u011ferlendirmenin uyu\u015ftu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Hikayenin, de\u011ferlendirmeye zemin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve de\u011ferlendirmenin de tam zaman\u0131nda ve yerinde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemi\u015f oluruz.<\/p>\n

Bir sonraki ayette Peygamberimize gayp aleminden el \u00e7ekmesi, s\u0131yr\u0131lmas\u0131 emrediliyor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“De ki: `Size y\u00f6neltilen tehdit yak\u0131n m\u0131d\u0131r, yoksa Rabbim onun i\u00e7in uzun bir vade mi belirlemi\u015ftir, bilmiyorum.”<\/p>\n

Bu \u00e7a\u011fr\u0131 Peygamberimizin kendi i\u015fi de\u011fildir, \u00f6z\u00fcnde O’nun hi\u00e7bir rol\u00fc, hi\u00e7bir katk\u0131s\u0131 yoktur. O’na d\u00fc\u015fen sadece y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00fcstlenerek bu mesaj\u0131 duyurmak ve b\u00f6ylece kendini g\u00fcvenlik b\u00f6lgesine \u00e7\u0131karabilmektir. E\u011fer ilah\u00ee mesaj\u0131 duyurma g\u00f6revini yerine getirmezse s\u00f6zkonusu g\u00fcvenlik b\u00f6lgesine \u00e7\u0131kamaz. Allah’a ba\u015fkald\u0131ranlara, O’nun mesaj\u0131n\u0131 yalanlayanlara ne gibi tehditler y\u00f6neltildi\u011fi de Peygamberin yetkisi d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r, O’nun bu konuda ne bir rol\u00fc vard\u0131r ne de bu tehditlerin ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi zaman\u0131 bilir. Y\u00fcce Allah bu isyanc\u0131lar\u0131n yakas\u0131na yak\u0131nda yap\u0131\u015f\u0131r m\u0131, yoksa onlara uzun s\u00fcreli bir m\u00fchlet mi tan\u0131r, O’nun bu konuda bir bilgisi yoktur. Peygamberimizin bu bilgisizli\u011fi ve habersizli\u011fi d\u00fcnya azab\u0131 i\u00e7in de ahiret azab\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Bunlar\u0131n her ikisi de sadece y\u00fcce Allah’\u0131n bildi\u011fi “gayb” s\u0131rlar\u0131d\u0131r. Peygamberimizin o alanda hi\u00e7bir yetkisi yoktur, ne zaman ger\u00e7ekle\u015feceklerine ili\u015fkin bir bilgisi de yoktur. Gayb aleminin bilgisi Allah’\u0131n tekelindedir, bu alan yarat\u0131klara kapal\u0131d\u0131r. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Gayb\u0131n bilgisi O’nun tekelindedir. O gayb\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 hi\u00e7 kimseye a\u00e7maz.” B\u00f6ylece Peygamber her t\u00fcrl\u00fc s\u0131fattan soyutlan\u0131yor, kendisine sadece “kulluk” s\u0131fat\u0131 b\u0131rak\u0131l\u0131yor. O Allah’\u0131n kuludur. Bu en y\u00fcksek derecesi ile, en \u00fcst\u00fcn r\u00fctbesi ile O’nun s\u0131fat\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece islam d\u00fc\u015f\u00fcncesi her t\u00fcrl\u00fc ku\u015fkudan, her t\u00fcrl\u00fc d\u0131\u015f s\u0131z\u0131nt\u0131dan ar\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc do\u011frudan do\u011fruya bu dinin Peygamberine “De ki: `Size y\u00f6neltilen tehdit yak\u0131n m\u0131d\u0131r, yoksa Rabbim onun i\u00e7in uzun bir vade mi belirlemi\u015ftir, bilmiyorum. Gayb\u0131n bilgisi O’nun tekelindedir. O gayb\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 hi\u00e7 kimseye a\u00e7maz” demesini emrediyor, Peygamber de bu ger\u00e7ekleri ilan ediyor.<\/p>\n

Bu kesin ilkenin bir tek istisnas\u0131 var. O da y\u00fcce Allah’\u0131n izni ile Peygamberlere verilen gayb bilgileridir. Onlara verilen bu bilgiler, il\u00e2h\u00ee mesaj\u0131 insanlara duyurmaya ili\u015fkin g\u00f6revlerini kolayla\u015ft\u0131rma amac\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Her \u015feyden \u00f6nce onlara vahiy yolu ile indirilen mesaj, gayb biliminin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah zaman\u0131 gelince bu bilgiyi peygamberlerine a\u00e7\u0131yor, miktar\u0131n\u0131 belirliyor, bu mesaj\u0131 insanlara duyururlarken kendilerini g\u00f6zetiyor ve denetliyor. Okuyaca\u011f\u0131m\u0131z ayetlerde y\u00fcce Allah, Peygamberimize bu ger\u00e7e\u011fi il\u00e2n etmesini emrediyor. Bu emrin dili son derece ciddi ve deh\u015fet uyand\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Bu s\u0131rlar\u0131 sadece se\u00e7ti\u011fi peygamberlerine a\u00e7ar. Onlar\u0131n \u00f6nlerinden ve arkalar\u0131ndan g\u00f6zc\u00fcler, korucular koyar.<\/p>\n

B\u00f6ylece onlar\u0131n, Rabblerinin mesajlar\u0131n\u0131 insanlara duyurduklar\u0131n\u0131 belirler. O; onlar\u0131n durumlar\u0131n\u0131 ve tutumlar\u0131n\u0131 bilgisi ile ku\u015fatm\u0131\u015f, her\u015feyi bir bir saym\u0131\u015ft\u0131r.” Y\u00fcce Allah, mesaj\u0131n\u0131 insanlara duyurmak \u00fczere se\u00e7ti\u011fi peygamberlere gayba ili\u015fkin s\u0131rlar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bildirir. Bu bilgiler “vahiy” diye adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z il\u00e2h\u00ee mesaj\u0131, bu mesaj\u0131n konusunu, duyurma y\u00f6ntemini, onu getiren melekleri, kayna\u011f\u0131n\u0131, “Levh-i Mahfuz”daki saklan\u0131\u015f\u0131n\u0131, Peygamberin g\u00f6revleri ile ilgili ve daha \u00f6nce bilmedikleri di\u011fer gayb s\u0131rlar\u0131n\u0131 i\u00e7erir.<\/p>\n

Bu arada y\u00fcce Allah, g\u00f6nderdi\u011fi bu peygamberleri s\u0131k\u0131 g\u00f6zetim ve denetim alt\u0131nda bulundurur. Bu g\u00f6zetim ve denetim i\u015fini yapmak \u00fczere ba\u015flar\u0131na g\u00f6zc\u00fcler ve denetleyiciler diker. Bu g\u00f6revliler \u015feytan\u0131n d\u00fcrt\u00fclerine ve ayartma giri\u015fimlerine kar\u015f\u0131 nefislerinin i\u00e7g\u00fcd\u00fclerine ve k\u0131\u015fk\u0131rtmalar\u0131na kar\u015f\u0131, g\u00f6rev ihtimaline yola\u00e7abilecek insani zaaflar\u0131na kar\u015f\u0131, unutma ve sapma tehlikelerine kar\u015f\u0131, k\u0131sacas\u0131 insano\u011flunda g\u00f6r\u00fclebilecek olan b\u00fct\u00fcn yetersizliklere ve zay\u0131fl\u0131klara kar\u015f\u0131 peygamberleri korurlar.<\/p>\n

\u0130lk ayetteki “Onlar\u0131n \u00f6nlerinden ve arkalar\u0131ndan g\u00f6zc\u00fcler koyar” ifade ger\u00e7ekten deh\u015fet sa\u00e7\u0131c\u0131d\u0131r. Bu ifade Peygamberlerin b\u00fcy\u00fck g\u00f6revleri s\u0131ras\u0131nda s\u0131k\u0131 ve s\u00fcrekli bir denetim alt\u0131nda tutulduklar\u0131n\u0131 somut bi\u00e7imde dile getirir. Arkas\u0131ndan \u015fu c\u00fcmle ile y\u00fczy\u00fcze geliyoruz:<\/p>\n

“B\u00f6ylece onlar\u0131n, Rabblerinin mesajlar\u0131n\u0131 insanlara duyurduklar\u0131n\u0131 belirler.”<\/p>\n

Asl\u0131nda y\u00fcce Allah, peygamberlerinin neler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilir. Fakat ama\u00e7, onlar\u0131n duyurma g\u00f6revlerini yapmalar\u0131 ve g\u00f6revin pratikte yerine getirildi\u011fine ili\u015fkin bilginin Allah’\u0131n bilgisine ba\u011flanmas\u0131d\u0131r. Sonra da \u015f\u00f6yle buyuruluyor:<\/p>\n

“O, onlar\u0131n durumlar\u0131n\u0131 ve tutumlar\u0131n\u0131 bilgisi ile ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

Peygamberlerin i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131nda, hayatlar\u0131nda ve \u00e7evrelerinde olup biten b\u00fct\u00fcn geli\u015fmeler y\u00fcce Allah’\u0131n bilgi alan\u0131 i\u00e7indedir, hi\u00e7bir geli\u015fme bu alan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalmaz. \u015eimdi de surenin son c\u00fcmlesini okuyoruz:<\/p>\n

“O, her\u015feyi bir bir saym\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

Onun bilgisi sadece peygamberlere ili\u015fkin geli\u015fmelerle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir, tersine akla gelen ve gelmeyen her\u015feyi i\u00e7erir, her \u015feyi tek tek saym\u0131\u015f, hesaba getirmi\u015ftir. Tek tek saymak ve hesaba ge\u00e7irmek, bilgi yolu ile kapsaman\u0131n en duyarl\u0131 bi\u00e7imini ifade eder.<\/p>\n

Deminden beri okuduklar\u0131m\u0131z\u0131 zihnimizde yeniden canland\u0131ral\u0131m: Peygamber s\u0131k\u0131 bir g\u00f6zetim ve denetim ablukas\u0131 alt\u0131ndad\u0131r. Y\u00fcce Allah i\u00e7inden ge\u00e7en ve \u00e7evresinde olup biten her\u015feyi bilmektedir. O bir emir kuludur. G\u00f6revini yapmaktan ba\u015fka bir se\u00e7ene\u011fi yoktur. G\u00f6rev yolunu izlerken ne nefsinin i\u00e7g\u00fcd\u00fcleri ile ne insan\u00ee zaaflar\u0131 ile ne ki\u015fisel arzular\u0131 ile ne sevgileri ve sempatileri ba\u015fba\u015fa b\u0131rak\u0131lmamaktad\u0131r. Tersine son derece kesin bir ciddili\u011fin bilerek hi\u00e7 sa\u011fa-sola bakmadan yolunda ilerlemektedir. \u00c7evresini saran g\u00f6zetim ve denetim a\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131ndad\u0131r. Y\u00fcce Allah’\u0131n \u00fczerine d\u00f6n\u00fck bilgi ve ke\u015fif projekt\u00f6r\u00fcnde haberdard\u0131r.<\/p>\n

Bu tablo bir yandan Peygamberlerin konumuna y\u00f6nelik ilgiye yo\u011funluk y\u00fcklerken \u00f6b\u00fcr yandan da bu y\u00fcce g\u00f6revi \u00fcrpertici deh\u015fet duygusunun odak noktas\u0131 haline getirir.<\/p>\n

Cinlerin \u00e7arp\u0131c\u0131, \u00fcrpertici, sars\u0131c\u0131, uzun ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 konu\u015fmalar\u0131 ile ba\u015flayan sure, bu m\u00fcthi\u015f ve \u00fcrpertici mesaj\u0131n sars\u0131nt\u0131lar\u0131 ile noktalan\u0131yor. Sadece yirmi sekiz ayetten olu\u015fan bu k\u0131sa sure bir\u00e7ok temel ger\u00e7e\u011fi dile getiriyor. Bu temel ger\u00e7ekler M\u00fcsl\u00fcman\u0131n inan\u00e7 sisteminin, dengele, tutarl\u0131 ve berrak d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131n\u0131n tu\u011flalar\u0131 niteli\u011findedirler. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131 her t\u00fcrl\u00fc a\u015f\u0131r\u0131l\u0131ktan uzak, bilgi edinme kanallar\u0131n\u0131 insan\u0131n y\u00fcz\u00fcne kapamayan, bununla birlikte insan\u0131 masallar\u0131n ve as\u0131ls\u0131z kuruntular\u0131n pe\u015finden ko\u015fturmayan, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Kur’an’\u0131 dinler-dinlemez hemen iman eden cinler ne kadar do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyorlar:<\/p>\n

“Biz harikul\u00e2de bir Kur’an dinledik. O do\u011fru yola iletiyor. Hemen inand\u0131k ona.”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

16- E\u011fer onlar do\u011fru yola girselerdi kendilerine g\u00fcr\u00fcl g\u00fcr\u00fcl su sunard\u0131k. 17- B\u00f6ylece onlar\u0131 s\u0131navdan ge\u00e7irirdik. Kim Rabbini anmaktan vazge\u00e7erse gittik\u00e7e artan a\u011f\u0131r azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131r. Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle diyor: Cinler bizim ad\u0131m\u0131za \u00f6zetle \u015fu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yap\u0131yorlar: “E\u011fer insanlar do\u011fru yolu izleselerdi, ya da ger\u00e7e\u011fe s\u0131rt d\u00f6nenler e\u011fer do\u011fru yola girselerdi, biz onlar\u0131n \u00fczerine g\u00fcr\u00fcl g\u00fcr\u00fcl …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1640,1596,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2302","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-cin-suresinin-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2302","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2302"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2302\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2302"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2302"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2302"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}