{"id":2374,"date":"2012-01-16T19:42:11","date_gmt":"2012-01-16T19:42:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2374"},"modified":"2012-01-16T19:42:11","modified_gmt":"2012-01-16T19:42:11","slug":"hadid-suresinin-20-29-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/hadid-suresinin-20-29-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Hadid Suresi’nin 20-29.Ayet Tefsiri – Fizilal’il Kur’an – Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

\n20- Biliniz ki, d\u00fcnya hayat\u0131 oyundan, e\u011flenceden, s\u00fcs ve g\u00f6steri\u015ften, birbirinize kar\u015f\u0131 \u00f6v\u00fcnmeden, mal ve evlad\u0131 \u00e7o\u011faltma yar\u0131\u015f\u0131ndan ibarettir. Bu hayat, ekini ve bitkisi \u00e7ift\u00e7isinin y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00fcld\u00fcren bol ya\u011fmura benzer. Fakat bir s\u00fcre sonra kuruyan bu bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn sarard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. Arkas\u0131ndan da ot k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. ahirette ise bir yanda a\u011f\u0131r bir azab, \u00f6b\u00fcr yanda Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 ve ho\u015fnutlu\u011fu vard\u0131r. D\u00fcnya hayat\u0131, aldat\u0131c\u0131 bir hazdan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n

D\u00fcnya, kendi kriterlerine g\u00f6re de\u011ferlendirildi\u011finde, kendi \u00f6l\u00e7\u00fcleri ile tart\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00f6nemli bir de\u011fermi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, alg\u0131lan\u0131r. Fakat evrenin kriterleri ile de\u011ferlendirildi\u011finde ve ahiret \u00f6l\u00e7\u00fcleri ile tart\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00f6nemsiz ve de\u011fersiz bir \u015fey oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kar. D\u00fcnya bu ayette ahiretin ciddiyeti yan\u0131nda \u00e7ocuk oyunca\u011f\u0131na benzetiliyor. \u0130nsanlar d\u00fcnyadaki \u00e7ocuk oyununun arkas\u0131ndan ahirete var\u0131nca b\u00f6ylesine bir akibetle y\u00fczy\u00fcze gelirler.<\/p>\n

Evet oyun, e\u011flence, s\u00fcs ve g\u00f6steri\u015f, \u00f6v\u00fcnme ve say\u0131y\u0131 art\u0131rma yar\u0131\u015f\u0131. d\u00fcnyada ciddi ve \u00f6nemli g\u00f6r\u00fclen her olay\u0131n, her geli\u015fmenin arkas\u0131nda bu ger\u00e7ekler vard\u0131r. Arkas\u0131ndan Kur’an’\u0131n orjinal \u00fcslubuna uygun d\u00fc\u015fen somut bir \u00f6rnekle y\u00fczy\u00fcze geliyoruz.<\/p>\n

“Bu hayat, ekini ve bitkisi \u00e7ift\u00e7isinin y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00fcld\u00fcren bol ya\u011fmura benzer.”<\/p>\n

Ayetin orjinalinde ge\u00e7en ve “kafir” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00e7o\u011fulu olan “k\u00fcffar” burada “\u00e7ift\u00e7iler” anlam\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Zaten “kafir” kelimesi s\u00f6zl\u00fck anlam\u0131 ile “tohumu gizleyen, toprakla \u00f6rten ki\u015fi, anlam\u0131na gelir. Fakat burada s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn hem s\u00f6zl\u00fck anlam\u0131nda hem de tarihsel anlam\u0131ndan birlikte yararlan\u0131lm\u0131\u015f, bu yolla k\u00e2firlerin d\u00fcnya hayat\u0131na y\u00f6nelik tutkunluklar\u0131na dolayl\u0131 bi\u00e7imde parmak bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Fakat bir s\u00fcre bu bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn sarard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn.”<\/p>\n

Yani harman zaman\u0131n\u0131n geldi\u011fini g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. Bu olay\u0131n s\u00fcresi k\u0131s\u0131tl\u0131d\u0131r, \u00e7abuk dolar, zaman\u0131 hemen ge\u00e7er. Peki, sonra?<\/p>\n

“Arkas\u0131ndan da ot k\u0131r\u0131nt\u0131s\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.”<\/p>\n

olay\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyen filmin \u015feridi, g\u00fcndelik hayat\u0131n g\u00f6zlemlerinden al\u0131nm\u0131\u015f bir canl\u0131 tablo ile, “ot k\u0131r\u0131nt\u0131s\u0131” tablosu ile noktalan\u0131r.<\/p>\n

Ahiretin niteli\u011fi ise bundan farkl\u0131d\u0131r. Oran\u0131n hesaba kat\u0131lmas\u0131, dikkatten ka\u00e7\u0131r\u0131lmamas\u0131, haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olunmas\u0131 gereken bir \u00f6zelli\u011fi vard\u0131r.<\/p>\n

“Ahirette ise bir yandan a\u011f\u0131r bir azap, \u00f6b\u00fcr yanda Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 ve ho\u015fnutlu\u011fu vard\u0131r.”<\/p>\n

Oradaki hayat, d\u00fcnya hayat\u0131 gibi de\u011fildir, g\u00f6z a\u00e7\u0131p kapayana kadar sona ermez. Oran\u0131n hayat\u0131, bi\u00e7me mevsimi gelen sararm\u0131\u015f ekin gibi de ot k\u0131r\u0131nt\u0131s\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ferek noktalanmaz. Orada hesapla\u015fma vard\u0131r, \u00f6d\u00fcl vard\u0131r, ceza vard\u0131r, s\u00fcreklilik vard\u0131r. K\u0131sacas\u0131 oradaki hayat \u00f6nem verilmeye de\u011fer bir hayatt\u0131r, Ayetin sonunu okuyoruz:<\/p>\n

“D\u00fcnya hayat\u0131, aldat\u0131c\u0131 bir hazdan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.”<\/p>\n

Bu haz, \u00f6z\u00fcnde ger\u00e7eklik ta\u015f\u0131maz. Onun temeli yan\u0131lt\u0131c\u0131 bir aldanmaya dayan\u0131r. Ayr\u0131ca tutkunlar\u0131n\u0131 oyalar, unutkan yapar ve yan\u0131lt\u0131c\u0131 bir gururun batakl\u0131\u011f\u0131na sapland\u0131r\u0131r.<\/p>\n

Kendini ger\u00e7e\u011fi aramaya adayan insan kalbi, bu de\u011ferlendirmenin ger\u00e7ek oldu\u011funu kavramakta gecikmez. Fakat Kur’an’\u0131n vurgulad\u0131\u011f\u0131 bu ger\u00e7e\u011fin amac\u0131 insan\u0131 d\u00fcnya hayat\u0131ndan koparmak, insano\u011flunun omuzlar\u0131na y\u00fcklenen halifelik g\u00f6revinin gere\u011fi olan yery\u00fcz\u00fc kalk\u0131nmas\u0131n\u0131 ihmal ettirmek, hafife ald\u0131rmak de\u011fildir.(Daha geni\u015f bilgi i\u00e7in, “Zariyat” suresindeki “Ben insanlar\u0131 ve cinleri s\u0131rf bana kulluk etsinler diye yaratt\u0131m” ayetinin a\u00e7\u0131klamas\u0131na ba\u015fvurabilir) Bu ger\u00e7e\u011fin amac\u0131 zihnin \u00f6l\u00e7\u00fclerini ve psikolojik de\u011ferleri d\u00fczeltmek, d\u00fcnya ile s\u0131n\u0131rl\u0131 ge\u00e7ici hazz\u0131n \u00e7ekicili\u011fi \u00fczerine y\u00fckselmeyi sa\u011flamakt\u0131r. Bu y\u00fckseli\u015f, bu surenin ilk muhataplar\u0131 i\u00e7in, onlar\u0131n imanlar\u0131n\u0131 hayatlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirebilmeleri i\u00e7in gerekli oldu\u011fu gibi her inan\u00e7 sahibi i\u00e7in de gereklidir. insan ancak bu “y\u00fckselme”nin sonunda inanc\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc inanc\u0131 hayata ge\u00e7irebilmek i\u00e7in kimi zaman hayat\u0131 t\u00fcm\u00fc ile feda etmek, g\u00f6zden \u00e7\u0131karmak gerekir.<\/p>\n

Bu gerek\u00e7e ile m\u00fcminler ger\u00e7ek yar\u0131\u015f alan\u0131nda, yar\u0131\u015fmaya de\u011fer bir ama\u00e7 u\u011fruna yar\u0131\u015fmaya \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131yorlar. U\u011frunda yar\u0131\u015fmaya \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131klar\u0131 ama\u00e7, d\u00fcnya hayatlar\u0131n\u0131n biti\u015f noktas\u0131 ile \u00e7ak\u0131\u015fan ve sonsuzluk aleminde de kendilerinden hi\u00e7 ayr\u0131lmayacak olan ama\u00e7t\u0131r. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

21- O halde Rabbinizin ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 ve Allah ile Peygambere inananlar i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f, g\u00f6kle yer aras\u0131 kadar geni\u015fli\u011fi olan cennet u\u011fruna yar\u0131\u015f\u0131n\u0131z. Bu Allah’\u0131n dilediklerine verdi\u011fi bir l\u00fctfudur. Allah b\u00fcy\u00fck l\u00fctuf sahibidir.<\/strong><\/p>\n

Boyunlar\u0131n\u0131 tutsakl\u0131k halkas\u0131ndan kurtararak oyun ve e\u011flence d\u00fcnyas\u0131n\u0131 \u00e7ocuklara b\u0131rakan soylu kimselere yara\u015fan yar\u0131\u015f oyun, e\u011flence, \u00f6v\u00fcnme ve say\u0131sal art\u0131\u015flar elde etme alanlar\u0131nda giri\u015filecek yar\u0131\u015f de\u011fildir. Onlara yara\u015fan yar\u0131\u015f, \u015fu ufuk u\u011fruna, \u015fu hedef u\u011fruna, \u015fu engin “m\u00fclk” u\u011fruna giri\u015filecek olan yar\u0131\u015ft\u0131r. “…G\u00f6kle yer aras\u0131 kadar geni\u015fli\u011fi olan cennet u\u011fruna yar\u0131\u015f\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Eski d\u00f6nemlerde, yani evrenin ve uzay\u0131n u\u00e7suz-bucaks\u0131z enginli\u011fine ili\u015fkin ger\u00e7eklerin hen\u00fcz bilinmedi\u011fi d\u00f6nemlerde gerek bu ayeti gerekse buna yak\u0131n anlama gelen hadisleri mecaz anlamlar\u0131 ile yorumlamay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnenler olabilirdi. Nitekim normal cennetliklerin y\u00fckseklerdeki k\u00f6\u015fklerde oturanlar\u0131 bizim do\u011fu ya da bat\u0131 ufkundan ge\u00e7en y\u0131ld\u0131zlara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi bakacaklar\u0131n\u0131 belirten, yukarda okudu\u011fumuz hadis de vaktiyle mecaz anlam\u0131nda yorumlanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Ama insanlar\u0131n ellerindeki k\u00fc\u00e7\u00fck teleskoplar\u0131n evrenin s\u0131n\u0131rs\u0131z ve m\u00fcthi\u015f enginli\u011fini ortaya koyduklar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde cennetin u\u00e7suz-bucaks\u0131z geni\u015fli\u011fine ve cennet k\u00f6\u015fklerine y\u0131ld\u0131zlara bakar gibi bak\u0131laca\u011f\u0131na ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalar, kesin ve g\u00f6zlenebilir ger\u00e7ekler haline gelmi\u015flerdir. Art\u0131k bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131 mecaz anlamlar\u0131na yorman\u0131n hi\u00e7bir mant\u0131k\u00ee gere\u011fi kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Mesela yerk\u00fcresi ile g\u00fcne\u015f aras\u0131ndaki uzakl\u0131k, evrenin enginli\u011fi yan\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey de\u011fildir!.<\/p>\n

Kim isterse cennetteki bu geni\u015f “m\u00fclk”e erebilir. Kim isterse bu u\u011furda yar\u0131\u015fa girebilir. Bunun tek \u015fart\u0131 Allah’a ve Peygambere inanmakt\u0131r. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Bu Allah’\u0131n dilediklerine verdi\u011fi bir l\u00fctfudur. Allah b\u00fcy\u00fck l\u00fctuf sahibidir.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n l\u00fctfu hi\u00e7 kimsenin tekelinde, hi\u00e7 kimsenin ambargosu alt\u0131nda de\u011fildir. O b\u00fct\u00fcn isteklere, b\u00fct\u00fcn yar\u0131\u015f\u00e7\u0131lara a\u00e7\u0131kt\u0131r, serbesttir. O halde yar\u0131\u015fmak isteyenler, boyutlar\u0131 ve s\u00fcresi s\u0131n\u0131rl\u0131 bir toprak par\u00e7as\u0131 u\u011fruna de\u011fil, bu u\u011furda yar\u0131\u015fs\u0131nlar.<\/p>\n

\u0130nanan adam, mutlaka \u015fu b\u00fcy\u00fck evrenle ili\u015fki halinde olmas\u0131 gerekir; vicdan\u0131n\u0131, bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcncesini, idealini ve duygular\u0131n\u0131 d\u00fcnyan\u0131n dar ve k\u00fc\u00e7\u00fck kal\u0131plar\u0131 i\u00e7inde hapsetmemesi gerekir. Kendisinden beklenen g\u00f6revi yerine getirmesi i\u00e7in ufkunun b\u00f6ylesine geni\u015f olmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Bu zor g\u00f6rev insanlar\u0131n hakaretleri ve ihtiraslar\u0131 ile, ayn\u0131 zamanda kalplerin sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve vicdanlar\u0131n d\u00f6nekli\u011fi ile \u00e7at\u0131\u015f\u0131r, e\u011fri yolun direni\u015fi ve yere \u00e7ak\u0131l\u0131p kalan inad\u0131 ile bo\u011fu\u015fmak zorunda kal\u0131r. Bu s\u0131k\u0131nt\u0131lara kar\u015f\u0131 koyabilmek i\u00e7in insan\u0131n bu hayattan daha b\u00fcy\u00fck, bu yery\u00fcz\u00fcnden daha engin, bu ge\u00e7ici alemden daha kal\u0131c\u0131 bir alemle ili\u015fki i\u00e7inde olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

\u015eu yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fcleri ve tart\u0131lar\u0131, inan\u00e7l\u0131 adam\u0131n vicdan\u0131nda yer etmeye lay\u0131k bir ger\u00e7e\u011fi temsil etmezler. Bu \u00f6l\u00e7\u00fcler ile bu tart\u0131lar\u0131n s\u00f6zkonusu ger\u00e7e\u011fi temsil etme oranlar\u0131 yerk\u00fcrenin hacminin, evren hacmi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki oran\u0131 kadard\u0131r, yerk\u00fcrenin \u00f6mr\u00fcn\u00fcn, art\u0131 ve eksi sonsuza g\u00f6re oran\u0131 ne ise d\u00fcnya kriterlerinin bu ger\u00e7ek kar\u015f\u0131s\u0131ndaki de\u011feri de o kadard\u0131r. Bilindi\u011fi gibi bu iki kategori aras\u0131ndaki fark ve uzakl\u0131k korkun\u00e7tur. T\u00fcm yery\u00fcz\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcleri birbirine eklense, \u00fcst\u00fcste konsa, bu farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 belirlemek \u015f\u00f6yle dursun, ona yakla\u015f\u0131k olarak i\u015faret bile edemezler.<\/p>\n

Bundan dolay\u0131 b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fin ufkunda, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn basit realitesinin \u00fcst\u00fcnde kal\u0131r. Bu pratik ne kadar kabarsa, ne kadar uzasa ve ne kadar salk\u0131m sa\u00e7ak salsa bile ona metelik vermez. \u0130nan\u00e7l\u0131 adam \u015fu basit prati\u011fin k\u00f6steklerinden s\u0131yr\u0131lan \u00f6zg\u00fcr ve b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ekle ili\u015fki halinde olur. O ayn\u0131 zamanda art\u0131 ve eksi sonsuzda, ahiret aleminin engin “m\u00fclk”\u00fcnde ve de\u011fi\u015fmez iman de\u011ferlerinde temsil edilen u\u00e7suz-bucaks\u0131z alemle s\u0131k\u0131 ili\u015fki i\u00e7inde olur. Aldat\u0131c\u0131 d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n oynak kriterlerinde meydana gelen de\u011fi\u015fiklikler, bu inanc\u0131n de\u011ferlerinde sars\u0131nt\u0131 meydana getirmez. Hayat\u0131n de\u011ferlerini ve \u00f6l\u00e7\u00fclerini de\u011fi\u015ftirmek isteyen, onlarla uzla\u015fmaya ve gereklerine boyun e\u011fmeye yana\u015fmayan \u00f6zg\u00fcr iradeli inan\u00e7l\u0131 adam\u0131n hayat\u0131nda inanc\u0131n fonksiyonu i\u015fte budur.<\/p>\n

VARLIK ALEM\u0130N\u0130 A\u015eAB\u0130LENLER<\/strong><\/p>\n

Arkas\u0131ndan bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc vurgusu devreye giriyor. Mesaj\u0131 kalbin derinliklerine i\u015fleyen bu vurgunun konusu hi\u00e7bir varl\u0131\u011f\u0131 ve olu\u015fumu d\u0131\u015farda b\u0131rakmayan ilahi pland\u0131r. Okuyoruz: <\/p>\n

22- Gerek yery\u00fcz\u00fcnde g\u00f6r\u00fclen, gerekse ba\u015f\u0131n\u0131za gelen her musibet taraf\u0131m\u0131zdan yarat\u0131lmadan \u00f6nce kesinlikle bir kitapta belirlenmi\u015ftir. Bu ayr\u0131nt\u0131l\u0131 planlama Allah i\u00e7in kolay bir i\u015ftir.<\/p>\n

23- Ama\u00e7, kaybettiklerinize \u00fcz\u00fclmemeniz ve O’nun size verdikleri y\u00fcz\u00fcnden \u015f\u0131marmaman\u0131zd\u0131r. Allah kendini be\u011fenmi\u015f \u015f\u0131mar\u0131klar\u0131 sevmez.<\/p>\n

24- Bunlar hem kendileri cimrice davran\u0131rlar hem de ba\u015fkalar\u0131na cimri olmay\u0131 \u00f6nerirler. Kim hayr yapmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131rsa bilsin ki, Allah hi\u00e7bir \u015feye muhta\u00e7 de\u011fildir ve \u00f6z\u00fc itibar\u0131 ile \u00f6vg\u00fcye lay\u0131kt\u0131r.<\/strong><\/p>\n

\u015eu varl\u0131k alemi son derece ince bir pl\u00e2na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu alemde meydana gelen her olay mutlaka \u00e7ok \u00f6nceden \u00f6z\u00fcnde planlanm\u0131\u015f, yap\u0131s\u0131nda hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu alemde rastlant\u0131ya yer yoktur. Bu alemdeki hi\u00e7bir \u015fey anlams\u0131z ve fonksiyonsuz de\u011fildir. Varl\u0131klar\u0131n ba\u015flar\u0131na gelecek b\u00fct\u00fcn olaylar, ne zaman olacaklar\u0131 ile birlikte daha yery\u00fcz\u00fc yarat\u0131lmadan \u00f6nce, daha \u015fu varl\u0131klar varl\u0131k sahnesine \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce y\u00fcce Allah’\u0131n eksiksiz, kapsaml\u0131 ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgisinde belirlenmi\u015fti. Y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisinde ge\u00e7mi\u015f zaman, \u015fimdiki zaman ve gelecek zaman yoktur. Bu zaman dilimleri biz \u00f6l\u00fcml\u00fclerin d\u00fcnyalar\u0131nda ge\u00e7erlidir. Biz nesneleri ve olaylar\u0131 bu zaman dilimleri ile s\u0131n\u0131rlayarak alg\u0131layabiliriz. Biz zaman ve yer s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 ile belirlenmemi\u015f olaylar\u0131 ve nesneleri alg\u0131layamay\u0131z. Biz de “mutlak kavrama” yetene\u011fi anormal olarak yoktur. Ancak ruhlar\u0131m\u0131z\u0131n “mutlak’ a ili\u015fki kurdu\u011fu anlarda mutlak olan\u0131, kay\u0131ts\u0131z ve s\u0131n\u0131rs\u0131z olan\u0131 kavrayabiliriz. Bu kavramay\u0131 ancak nesneleri ve olaylar\u0131 normal olarak kavrarken kullana geldi\u011fimiz y\u00f6ntemden farkl\u0131 bir y\u00f6ntemle alg\u0131layabiliriz. Fakat y\u00fcce Allah, \u015fu varl\u0131k alemini bir b\u00fct\u00fcn olarak g\u00f6zeten mutlak ger\u00e7ektir. O’na g\u00f6re hi\u00e7bir kay\u0131t, hi\u00e7bir s\u0131n\u0131r yoktur. Bu varl\u0131k aleminin ilk an\u0131ndan son an\u0131na kadar meydana gelen b\u00fct\u00fcn olaylar ve d\u00f6nemler bir b\u00fct\u00fcn olarak y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisinin kapsam\u0131ndad\u0131r. Bu bilgi hi\u00e7bir zaman dilimine, hi\u00e7bir yer s\u0131n\u0131rlamas\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 olmaz. Y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisine a\u00e7\u0131k olan genel planda her olay\u0131n yeri vard\u0131r. Buna g\u00f6re gerek yery\u00fcz\u00fcnde gerek insan\u0131n kendisinde, hatta bu ayetin indi\u011fi g\u00fcnk\u00fc ilk muhataplar\u0131n\u0131n ki\u015filiklerinde meydana gelen her iyi ve k\u00f6t\u00fc olay yery\u00fcz\u00fcnde ve insanlarda hen\u00fcz meydana gelmeden \u00f6nce, hen\u00fcz somut bi\u00e7imi ile ortaya \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce y\u00fcce Allah’\u0131n kat\u0131nda bulunan “ezeli” bir kitapta kay\u0131tl\u0131d\u0131r. “\u0130yi ve k\u00f6t\u00fc olay” dedik. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayetin orijinalindeki musibet s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, s\u00f6zc\u00fck anlam\u0131 ile geneldir, hem iyi olaylar i\u00e7in, hem de k\u00f6t\u00fc olaylar i\u00e7in kullan\u0131labilir. Ayetin sonuna dikkat edelim:<\/p>\n

“Bu ayr\u0131nt\u0131l\u0131 planlama, Allah i\u00e7in kolay bir i\u015ftir.”<\/p>\n

\u0130nsan b\u00fcy\u00fck evren ger\u00e7e\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ger\u00e7e\u011fin ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc olamayaca\u011f\u0131n\u0131 kolayca anlar. Bu ger\u00e7e\u011fin insan vicdan\u0131na, insan duygular\u0131na y\u00f6nelik de\u011feri, iyisi ile k\u00f6t\u00fcs\u00fc ile, ba\u015fa gelen b\u00fct\u00fcn olaylar\u0131 g\u00fcvenle ve so\u011fukkanl\u0131l\u0131kla kar\u015f\u0131lamakt\u0131r. Yani k\u00f6t\u00fc olay kar\u015f\u0131s\u0131nda ate\u015f p\u00fcsk\u00fcrmek, feryad\u0131 basmak ve ne de sevindirici olay kar\u015f\u0131s\u0131nda dengeyi kaybederek havalara u\u00e7makt\u0131r. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Ama\u00e7 kaybettiklerinize \u00fcz\u00fclmemeniz ve O’nun size verdikleri y\u00fcz\u00fcnden \u015f\u0131marmaman\u0131zd\u0131r.”<\/p>\n

Ufuk geni\u015fli\u011fi, b\u00fcy\u00fck varl\u0131k alemi ile ili\u015fki i\u00e7inde olmak, zaman boyutunun art\u0131-eksi kutuplar\u0131n\u0131 (ezel’i ve ebed’i) d\u00fc\u015f\u00fcnebilmek, y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisinde planlanm\u0131\u015f ve evrenin tasar\u0131s\u0131nda de\u011fi\u015fmez bir yere konmu\u015f olan olaylar\u0131 yerlerinde g\u00f6rmek; b\u00fct\u00fcn bunlar gelip ge\u00e7en olaylar kar\u015f\u0131s\u0131nda insan vicdan\u0131na geni\u015flik, y\u00fccelik, dayan\u0131kl\u0131l\u0131k ve diren\u00e7 kazand\u0131r\u0131r; evrenin s\u00fcrekli hareketine paralel bi\u00e7imde hareket eden insan varl\u0131\u011f\u0131, bu s\u00fcre\u00e7 boyunca \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kan olaylar\u0131 rahatl\u0131kla de\u011ferlendirir.<\/p>\n

E\u011fer insan kendini varl\u0131k aleminden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrse, olaylar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck varl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelmi\u015f, s\u00fcpriz darbeler olarak alg\u0131larsa \u00fcz\u00fcnt\u00fcye kap\u0131l\u0131r, kab\u0131na s\u0131\u011fmaz olur ve o olaylar\u0131n oyunca\u011f\u0131 olur. Ama e\u011fer kendisinin ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 olaylar\u0131, hatta t\u00fcm yery\u00fcz\u00fcn\u00fc t\u00fcm evren organizmas\u0131n\u0131n atomlar\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrse, bu atomlar\u0131n eksiksiz ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir plandaki yerlerinde olduklar\u0131n\u0131, birbirlerine ba\u011fl\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturduklar\u0131n\u0131 kabul ederse, b\u00fct\u00fcn bu varl\u0131klar\u0131n y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisinde belirlenmi\u015f, plana ba\u011flanm\u0131\u015f oldu\u011funu idrak ederse, e\u011fer insan\u0131n kafas\u0131na bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ve bu bilin\u00e7 yerle\u015firse bu pl\u00e2n\u0131n b\u00fct\u00fcn geli\u015fmelerini g\u00fcvenle ve olgunlukla kar\u015f\u0131lar. Hi\u00e7bir kay\u0131p kar\u015f\u0131s\u0131nda sendelemez, sars\u0131lmaz; hi\u00e7bir kazanc\u0131n co\u015fkusuna kap\u0131l\u0131p kendini kaybetmez. Tersine olaylar\u0131n i\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc bilmi\u015f, kavram\u0131\u015f bir insan\u0131n ho\u015fnutlu\u011fu ve g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde y\u00fcce Allah’\u0131n pl\u00e2n\u0131na ayak uydurur; onunla at ba\u015f\u0131 giderken olup biten \u015feylerin, asl\u0131nda olmas\u0131 gereken \u015feyler oldu\u011funun bilincinde olur.<\/p>\n

Bu belki de \u00e7ok az kimsenin tutturabilece\u011fi y\u00fcksek bir derecedir. Fakat bu konuda s\u0131radan m\u00fcminlerden de \u015fu kadar\u0131 isteniyor: S\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n verdi\u011fi ac\u0131lar ile sevin\u00e7lerin yol a\u00e7t\u0131klar\u0131 mutluluklar onlar\u0131 y\u00fcce Allah’a y\u00f6nelme, iyi ve k\u00f6t\u00fc g\u00fcnde O’nu hat\u0131rdan \u00e7\u0131karmama, hem \u00fcz\u00fcnt\u00fcde hem de sevin\u00e7te \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc ka\u00e7\u0131rmama \u00e7er\u00e7evesinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karmamal\u0131d\u0131r. Nitekim sahabilerden \u0130krime \u015f\u00f6yle diyor: “Herkes sevinir de, \u00fcz\u00fcl\u00fcr de. Bu normal bir tepkidir. Fakat sevinci \u015f\u00fckretmeye ve \u00fcz\u00fcnt\u00fcy\u00fc sabretmeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcn.” Bu tutum, s\u0131radan her m\u00fcsl\u00fcman\u0131n tak\u0131nabilece\u011fi islama \u00f6zg\u00fc bir orta yoldur. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Allah kendini be\u011fenmi\u015f, \u015f\u0131mar\u0131klar\u0131 sevmez. Bunlar hem kendileri cimrice davran\u0131rlar hem de ba\u015fkalar\u0131na cimri olmay\u0131 \u00f6nerirler.”<\/p>\n

Acaba her\u015feyin plana ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi ile \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131k ve kendini be\u011fenmi\u015flik aras\u0131nda, sonra da \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131k ve kendini be\u011fenmi\u015flikle cimrilik ve cimrili\u011fi \u00f6nerme aras\u0131nda ne gibi bir ba\u011f, ne gibi bir ili\u015fki vard\u0131r? Bu ba\u011f, bu ili\u015fki \u015fudur: Ba\u015f\u0131na gelen her\u015feyin Allah’\u0131n i\u015fi oldu\u011funun bilincinde olan kimse \u00fcst\u00fcnl\u00fck taslamaz, kazanc\u0131 y\u00fcz\u00fcnden \u015f\u0131marmaz, bunun yan\u0131s\u0131ra ne cimri olur ve ne de ba\u015fkalar\u0131na eli s\u0131k\u0131 olmay\u0131 \u00f6nerir. Fakat s\u00f6zkonusu ger\u00e7e\u011fi kavray\u0131\u015f ve anlay\u0131\u015f bozuklu\u011fu y\u00fcz\u00fcnden sahip oldu\u011fu mal\u0131, g\u00fcc\u00fc, mevkii kendi \u00f6z kazanc\u0131 sanan kimse \u00fcst\u00fcnl\u00fck duygusuna kap\u0131l\u0131r, varl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcz\u00fcnden \u015f\u0131mar\u0131r. Arkas\u0131ndan verirken eli titrer, cimrice davran\u0131r ve tutumuna normallik k\u0131l\u0131f\u0131 giydirebilmek i\u00e7in ba\u015fkalar\u0131na da cimri olmay\u0131 \u00f6nerir. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Kim hayr yapmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131rsa bilsin ki, Allah hi\u00e7bir \u015feye muhta\u00e7 de\u011fildir ve \u00f6z\u00fc itibar\u0131 ile \u00f6vg\u00fcye l\u00e2y\u0131kt\u0131r.”<\/p>\n

Kim hay\u0131r yolunda mal harcarsa kendisi i\u00e7in harcama yapm\u0131\u015f olur. Kim maddi fedak\u00e2rl\u0131k yapma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na uyarsa bu \u00e7a\u011fr\u0131ya kendi yarar\u0131 i\u00e7in uymu\u015f olur. Yoksa y\u00fcce Allah zengindir, yoksul kullar\u0131n hi\u00e7bir \u015feylerine ihtiyac\u0131 yoktur. Bunun yan\u0131s\u0131ra O, \u00f6z\u00fc itibar\u0131 ile “\u00f6v\u00fclm\u00fc\u015f”t\u00fcr, insanlar\u0131n \u00f6vg\u00fcs\u00fcn\u00fcn O’na hi\u00e7bir katk\u0131s\u0131 olmaz.<\/p>\n

TAR\u0130H SERAMON\u0130S\u0130<\/strong><\/p>\n

\u015eimdi de surenin son b\u00f6l\u00fcm\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nday\u0131z. Bu b\u00f6l\u00fcmde Hz. Nuh ve Hz. \u0130brahim’den ba\u015flayarak peygamberlik misyonunun \u00e7izgisi ve bu inan\u00e7 sisteminin tarihi k\u0131saca sunuluyor. Bu \u00f6zetlemede peygamberlik misyonunun mahiyeti ve insanlar\u0131n d\u00fcnyas\u0131na y\u00f6nelik amac\u0131 vurgulan\u0131yor. Bu arada kendilerine daha \u00f6nce kutsal kitap g\u00f6nderilmi\u015f olan \u00fcmmetlerin, \u00f6zellikle Hz. \u0130sa’n\u0131n ba\u011fl\u0131lar\u0131n\u0131n durumuna de\u011finiliyor. Okuyoruz:<\/p>\n

25- Biz Peygamberlerimizi kesin kan\u0131tlarla g\u00f6nderdik, insanlar aras\u0131nda adil bir d\u00fczen kurulsun diye onlarla birlikte kitab\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc indirdik. Ayr\u0131ca b\u00fcy\u00fck cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve sertli\u011fi yan\u0131nda insanlara y\u00f6nelik bir\u00e7ok faydalar\u0131 olan demiri indirdik. B\u00f6ylece kimlerin g\u00f6rmedikleri halde Allah’\u0131 ve Peygamberi destekleyeceklerini ortaya \u00e7\u0131karmak istedik. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah g\u00fc\u00e7l\u00fc ve \u00fcst\u00fcn iradelidir.<\/p>\n

26- Biz Nuh’u ve \u0130brahim’i peygamber olarak g\u00f6nderdik. \u0130kisinin soyuna da peygamberlik ve kitap verdik. Onlar\u0131n soylar\u0131ndan t\u00fcreyenlerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc do\u011fru yola ba\u011fl\u0131 kald\u0131, fakat \u00e7o\u011fu yoldan \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

27- Onlar\u0131n arkas\u0131ndan ardarda di\u011fer peygamberlerimizi g\u00f6nderdik, bu arada Meryemo\u011flu \u0130sa’y\u0131 da g\u00f6nderdik. O’na \u0130ncil’i verdik, ba\u011fl\u0131lar\u0131n\u0131n kalplerine \u015fefkat ve merhamet duygusu a\u015f\u0131lad\u0131k. Biz onlara a\u015f\u0131r\u0131 sofulu\u011fu farz k\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildik. Bunu (ak\u0131llar\u0131 s\u0131ra Allah’\u0131n ho\u015fnutlu\u011funu kazanmak i\u00e7in kendileri uydurdular. Buna ra\u011fmen onun gereklerini yerine getirmediler. Biz onlar\u0131n inananlar\u0131na \u00f6d\u00fcllerini verdik, Fakat \u00e7o\u011fu yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015f kimselerdir.<\/strong><\/p>\n

Peygamberlik misyonu \u00f6z\u00fcnde ayn\u0131d\u0131r. Bu misyonun ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 olan peygamberler insanlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na a\u00e7\u0131k delillerle \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r. \u00c7o\u011fu ola\u011fan\u00fcst\u00fc nitelikte mucizeler g\u00f6stermi\u015f, baz\u0131lar\u0131na kutsal kitap indirilmi\u015ftir. Okudu\u011fumuz ayetlerin ilkinde “onlarla birlikte kitap indirdik” buyuruldu\u011funa dikkat edelim. G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, bu ifade peygamberlerin kendileri de, onlara indirilen kitap da bir say\u0131l\u0131yor. Bu, peygamberlik misyonunun \u00f6z\u00fc itibar\u0131 ile ayn\u0131 oldu\u011funu vurgulayan bir ifadedir.<\/p>\n

Yine ayn\u0131 ayette peygamberlere kutsal kitab\u0131n yan\u0131s\u0131ra “\u00f6l\u00e7\u00fc”n\u00fcn de indirildi\u011fi belirtiliyor. Evet, b\u00fct\u00fcn peygamberler gerek yery\u00fcz\u00fcne gerekse insanlar\u0131n hayatlar\u0131na de\u011fi\u015fmez \u00f6l\u00e7\u00fcler yerle\u015ftirmek i\u00e7in gelmi\u015flerdir. Bunun amac\u0131 \u015fudur: \u0130nsanlar davran\u0131\u015flar\u0131, olaylar\u0131, nesneleri ve ki\u015fileri de\u011ferlendirirken bu de\u011fi\u015fmez \u00f6l\u00e7\u00fclere ba\u015fvursunlar; hayatlar\u0131n\u0131 ki\u015fisel arzular\u0131n de\u011fi\u015fkenli\u011finden, miza\u00e7lar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131ndan, \u00e7\u0131karlar\u0131n \u00e7eli\u015fmesinden kurtulmu\u015f, sa\u011flam bir temel \u00fczerine oturtsunlar. Peygamberlerin getirdikleri de\u011fi\u015fmez \u00f6l\u00e7\u00fcler hi\u00e7 kimseye ayr\u0131cal\u0131k tan\u0131maz. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar herkes i\u00e7in ayn\u0131 ilahi kaynakl\u0131 “hak” terazisini kullan\u0131rlar. Hi\u00e7 kimsenin hakk\u0131n\u0131 yemeye de kalk\u0131\u015fmazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah herkesin Rabb’idir.<\/p>\n

Ki\u015fisel arzular\u0131n sava\u015f\u0131nda, ihtiraslar\u0131n kas\u0131rgalar\u0131 ortas\u0131nda, k\u0131skan\u00e7l\u0131klar\u0131n ve bencilliklerin arenas\u0131nda insanlar\u0131 sosyal kas\u0131rgalardan, zelzelelerden, bunal\u0131mlardan ve \u00e7alkant\u0131lardan koruyabilecek olan tek g\u00fcvence, y\u00fcce Allah’\u0131n peygamberlere indirdi\u011fi de\u011fi\u015fmez \u00f6l\u00e7\u00fclerdir.<\/p>\n

Ortada mutlaka insanlar\u0131n her konuda ba\u015fvuracaklar\u0131 de\u011fi\u015fmez bir \u00f6l\u00e7\u00fc sistemi olmal\u0131 ve insanlar bu \u00f6l\u00e7\u00fclerin terazisinde hakk\u0131, adaleti ve kay\u0131rmacas\u0131z insaf\u0131 bulabilmelidirler. Okudu\u011fumuz ayette bu ama\u00e7 “insanlar aras\u0131nda adil bir d\u00fczen kurulsun diye” c\u00fcmleci\u011finde ifade ediliyor. Y\u00fcce Allah’\u0131n sisteminde ve \u015feriat\u0131nda k\u00f6kl\u00fc bir yeri olan bu de\u011fi\u015fmez \u00f6l\u00e7\u00fcler olmadan insanlar adaleti bulamazlar. Bulsalar da onun terazisinin denkli\u011fini koruyamazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc o terazi cahilliklerin, \u015fahsi arzular\u0131n r\u00fczgarlar\u0131 \u00f6n\u00fcnde her an i\u00e7in sars\u0131lma tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Ayr\u0131ca b\u00fcy\u00fck cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve sertli\u011fi yan\u0131nda insanlara y\u00f6nelik bir\u00e7ok faydalar\u0131 olan demiri indirdik. B\u00f6ylece kimlerin g\u00f6rmedikleri halde Allah’\u0131 ve Peygamberi destekleyeceklerini ortaya \u00e7\u0131karmak istedik.”<\/p>\n

Bu ayette “demiri indirdik” deyiminin bir ba\u015fka benzeri “size sekiz hayvan \u00e7ifti indirdik” ayetinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. (Z\u00fcmer suresi, 6) Her iki ifade de y\u00fcce Allah’\u0131n nesneleri ve olaylar\u0131 yaratmaya y\u00f6nelik iradesine ve plan\u0131na i\u015faret eder. Ger\u00e7ekten demir, y\u00fcce Allah’\u0131n plan\u0131 ve tasar\u0131s\u0131 uyar\u0131nca yery\u00fcz\u00fcne inmi\u015ftir. Ayr\u0131ca bu deyim, ayetin havas\u0131na da uyuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayetin genel havas\u0131 “kitap” ve “\u00f6l\u00e7\u00fc” indirmeyi yans\u0131t\u0131r. Ba\u015fka bir deyimle y\u00fcce Allah’\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 her\u015fey “kitap” gibi, “\u00f6l\u00e7\u00fc” gibi pl\u00e2na ba\u011fl\u0131 olarak yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n indirdi\u011fi bu demir madeninde “b\u00fcy\u00fck bir cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ve sertlik vard\u0131r”. Bu maden sadece sava\u015flarda de\u011fil, bar\u0131\u015f zaman\u0131nda da bir g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc “onda insanlara y\u00f6nelik bir\u00e7ok faydalar vard\u0131r.” G\u00fcn\u00fcm\u00fczde uygarl\u0131k neredeyse t\u00fcm\u00fc ile demir-\u00e7eli\u011fe dayan\u0131r. Acaba demiri insanl\u0131\u011f\u0131n yarar\u0131na sunman\u0131n amac\u0131 nedir?<\/p>\n

“B\u00f6ylece kimlerin g\u00f6rmedikleri halde Allah’\u0131 ve Peygamberi destekleyeceklerini ortaya \u00e7\u0131karmak istedik.”<\/p>\n

Bu ifadede silahl\u0131 cihada i\u015faret ediliyor. Bu i\u015faret, bedeni ve mal\u0131 fedak\u00e2rl\u0131k konusunu i\u015fleyen bu surenin son derece uygun bir yerinde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Y\u00fcce Allah’\u0131 g\u00f6rmeksizin desteklerken ve O’nun Peygamberine arka \u00e7\u0131kanlardan s\u00f6zeden bu ifadeyi, Allah’\u0131 ve Peygamberi desteklemenin ne anlama geldi\u011fini a\u00e7\u0131klayan bir de\u011ferlendirme c\u00fcmlesi izliyor. Kolayca anla\u015f\u0131labilece\u011fi gibi bu destek, y\u00fcce Allah’\u0131n sisteminin ve \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n saf\u0131nda yeralmak anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Yoksa y\u00fcce Allah insanlar\u0131n hi\u00e7bir deste\u011fine, hi\u00e7bir yard\u0131m\u0131na muhta\u00e7 de\u011fildir. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz de\u011ferlendirme c\u00fcmlesi \u015fudur:<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve \u00fcst\u00fcn iradelidir.”<\/p>\n

Peygamberlik misyonunun \u00f6z\u00fc, kitab\u0131 ve de\u011fi\u015fmez \u00f6l\u00e7\u00fcleri bak\u0131m\u0131ndan bir oldu\u011fu a\u00e7\u0131kland\u0131ktan sonra \u015fimdi de bu misyonun ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bir oldu\u011fu belirtiliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu misyonun ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 olan peygamberler Hz. \u0130brahim ile Hz. Nuh’un soyundan geliyorlar.<\/p>\n

“Biz Nuh’u ve \u0130brahim’i peygamber olarak g\u00f6nderdik. \u0130kisinin soyuna da peygamberlik ve kitap verdik.”<\/p>\n

Bu soy a\u011fac\u0131 iri-uzun g\u00f6vdeli ve s\u0131k dall\u0131 tek bir a\u011fa\u00e7t\u0131r. Peygamberlik g\u00f6revini ve kutsal kitab\u0131 bu soy elden ele iletmi\u015ftir. Bu soy a\u011fac\u0131, insanl\u0131k tarihinin \u015fafa\u011f\u0131n\u0131 simgeleyen Hz. Nuh ile ba\u015flayarak Hz. \u0130brahim’e kadar uzar. Sonra bu a\u011fa\u00e7 dal vererek uzamas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f ve zamanla irile\u015ferek peygamberlerin sonuna kadar uzayan bu daldan \u00e7ok say\u0131da peygamberler gelmi\u015ftir.<\/p>\n

Fakat bu peygamberliklere ve bu kutsal kitaplara muhatap olan insanl\u0131k ku\u015faklar\u0131 ayn\u0131 \u015fekilde \u00f6zde\u015f ve homojen olamam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

“Onlar\u0131n soylar\u0131ndan t\u00fcreyenlerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc do\u011fru yola ba\u011fl\u0131 kald\u0131, fakat \u00e7o\u011fu yoldan \u00e7\u0131kt\u0131.”<\/p>\n

Bu ifade peygamber tarihinin, bu ilahi \u00e7a\u011fr\u0131 ak\u0131m\u0131n\u0131n k\u0131sa bir \u00f6zetidir.<\/p>\n

Bu zincirin sonlar\u0131na do\u011fru Hz. \u0130sa ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor:<\/p>\n

“Onlar\u0131n arkas\u0131ndan ardarda di\u011fer peygamberlerimizi g\u00f6nderdik. Bu arada Meryemo\u011flu \u0130sa’y\u0131 da g\u00f6nderdik.”<\/p>\n

Yani Hz. Nuh ile Hz. \u0130brahim’in ard\u0131ndan \u00f6b\u00fcr peygamberleri g\u00f6nderdik. Demek ki, peygamberlik s\u00fcreci ard\u0131\u015f\u0131k halkalardan olu\u015fmu\u015f uzun bir zincirdir. Meryemo\u011flu Hz. \u0130sa bu zincirin sona yak\u0131n bir halkas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u015eimdi de Hz. \u0130sa’n\u0131n ba\u011fl\u0131lar\u0131n\u0131n belirgin bir \u00f6zelli\u011fine parmak bas\u0131l\u0131yor. “O’nun ba\u011fl\u0131lar\u0131n\u0131n kalplerine \u015fefkat ve merhamet duygusu a\u015f\u0131lad\u0131k.” Bu \u015fefkatli ve merhametli insanlar Hz. \u0130sa’n\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131 kampanyas\u0131n\u0131n, ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc ki\u015fili\u011finin, tutkulardan ar\u0131nm\u0131\u015f ruhunun ve ayd\u0131n g\u00f6nl\u00fcn\u00fcn do\u011fal \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131. \u015eefkatlilik ve merhametlilik, Hz. \u0130sa’n\u0131n mesaj\u0131n\u0131 onaylayan, O’na gerekti\u011fi gibi ba\u011flanan “m\u00fcminler”in son derece bariz bir \u00f6zelli\u011fi olmu\u015ftu: Bu \u00f6zelli\u011fe Kur’an’\u0131n ba\u015fka ayetlerinde de\u011finildi\u011fi gibi tarihte de canl\u0131 \u00f6rneklerine rastlanm\u0131\u015ft\u0131r. Mesela Habe\u015fistan \u0130mparatoru Neca\u015fi, Necra heyeti ve islam\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde bu dine girmek arzusu ile Peygamberimiz ile g\u00f6r\u00fc\u015fmeye gelen di\u011fer hristiyan heyetler, bu \u00f6rneklerin ba\u015fl\u0131calar\u0131d\u0131r. Onlar\u0131n bu tutumlar\u0131 Hz. \u0130sa’ya ger\u00e7ekten ba\u011fland\u0131klar\u0131 g\u00fcnlerin birikimi olarak kalplerine yerle\u015fen “hak” sermayesinden kaynaklan\u0131yordu.<\/p>\n

\u015eimdi de Hz. \u0130sa’n\u0131n ba\u011fl\u0131lar\u0131n\u0131n bir ba\u015fka tarihi \u00f6zelliklerine dikkat \u00e7ekiliyor.<\/p>\n

“Biz onlara a\u015f\u0131r\u0131 sofulu\u011fu farz k\u0131lm\u0131\u015f-de\u011fildik. Bunu (ak\u0131llar\u0131 s\u0131ra) Allah’\u0131n ho\u015fnutlu\u011funu kazanmak i\u00e7in kendileri uydurdular.”<\/p>\n

Bu ayetin en \u00e7ok benimsenen a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u015f\u00f6yledir: Hristiyanl\u0131k tarihi boyunca g\u00f6r\u00fclen a\u015f\u0131r\u0131 sofuluk gelene\u011fi, orjinal terimi ile “ruhbanl\u0131k” kurumu ,<\/p>\n

Hz. \u0130sa’n\u0131n baz\u0131 ba\u011fl\u0131lar\u0131n\u0131n tercihi olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Onlar ak\u0131llar\u0131 s\u0131ra y\u00fcce Allah’\u0131n ho\u015fnutlu\u011funu elde etmek ve hayat\u0131n yozla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 unsurlar\u0131ndan uzakta kalabilmek i\u00e7in bu gelene\u011fi benimsemi\u015flerdi. Y\u00fcce Allah onlara i\u015fin ba\u015f\u0131nda b\u00f6yle bir zorunluluk y\u00fcklememi\u015fti. Fakat onlar bu ya\u015fama bi\u00e7imini kendi tercihleri ile se\u00e7ip kendilerine empoze ettikten sonra y\u00fcce Allah kar\u015f\u0131s\u0131nda bir taahh\u00fct alt\u0131na girmi\u015f oldular. Bu taahh\u00fcd\u00fcn gere\u011fi olarak se\u00e7tikleri ya\u015fama bi\u00e7iminin ilkelerine uymalar\u0131, gereklerini yerine getirmeliydiler. Bu gereklerin ba\u015fl\u0131calar\u0131 ruhsal ar\u0131nma, d\u00fcnyaya \u00f6nem vermeme, kanaatk\u00e2rl\u0131k, eletek temizli\u011fi, Allah’\u0131 s\u00fcrekli anmak ve ibadet etmekti. B\u00f6ylece ruhlar\u0131n\u0131 her t\u00fcrl\u00fc ihtirastan ar\u0131nd\u0131r\u0131p varl\u0131klar\u0131n\u0131 t\u00fcm\u00fc ile Allah’a adayacaklard\u0131, kendi tercihleri ile se\u00e7tikleri bu a\u015f\u0131r\u0131 sofulu\u011fun onlar\u0131n kafas\u0131ndaki amac\u0131 buydu.<\/p>\n

Fakat bu gelenek uygulamada amac\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131, \u00e7o\u011funlukla birtak\u0131m ruhsuz t\u00f6renlere ve bi\u00e7imsel \u015fenliklere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. \u00c7o\u011funda i\u00e7erikten yoksun resmi k\u0131l\u0131klar ve i\u00e7tenlikten uzak g\u00f6r\u00fcnt\u00fclere b\u00fcr\u00fcnd\u00fc. Ama\u00e7 edindi\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere ba\u011fl\u0131 kalanlar parmakla say\u0131lacak kadar az oldu. Devam edelim:<\/p>\n

“Buna ra\u011fmen onun gereklerini yerine getirmediler. Biz onlar\u0131n inananlar\u0131na \u00f6d\u00fcllerini verdik, fakat \u00e7o\u011fu yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015f kimselerdir.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n insanlar\u0131n ne d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerine ve bi\u00e7imlerine ne de cafcafl\u0131 t\u00f6renlerine ve yald\u0131zl\u0131 \u00fcniformalar\u0131na bakar. Allah insanlar\u0131n ancak davran\u0131\u015flar\u0131na ve niyetlerine bakar. Onlar\u0131 duygular\u0131n\u0131n ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fc \u00fczerinden hesaba \u00e7eker. \u00c7\u00fcnk\u00fc O kalplerin en sakl\u0131 duygular\u0131n\u0131 ve g\u00f6n\u00fcllerin \u00f6z\u00fcn\u00fc bilir.<\/p>\n

Bu h\u0131zl\u0131 \u00e7ekimli tarihi g\u00f6steriyi m\u00fcminlere y\u00f6nelik son sesleni\u015f izliyor. Onlar Allah’a \u00e7a\u011fr\u0131 kampanyas\u0131n\u0131n uzun tarihi boyunca peygamberlere inananlarca olu\u015fturulan zincirin son halkas\u0131 ve miras\u00e7\u0131s\u0131 olduklar\u0131 il\u00e2hi mesaj\u0131n\u0131 k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcne kadar ayakta tutacak olan m\u00fcminler toplulu\u011fudurlar.<\/p>\n

28- Ey m\u00fcminler, Allah’tan korkunuz ve Peygambere inan\u0131n\u0131z ki, O size verece\u011fi rahmeti ikiye katlas\u0131n, size yolunuzu ayd\u0131nlatacak bir nur ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n, g\u00fcnahlar\u0131n\u0131z\u0131 affetsin. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah affedici ve merhametlidir.<\/p>\n

29- B\u00f6ylece yahudiler ile hristiyanlar bilsinler ki, Allah’\u0131n l\u00fctfu kendi tekellerinde de\u011fildir. L\u00fctuf O’nun elindedir, diledi\u011fine verir onu. Allah b\u00fcy\u00fck l\u00fctuf sahibidir.<\/strong><\/p>\n

Onlara y\u00f6nelik sesleni\u015fin “Ey m\u00fcminler” diye ba\u015flamas\u0131 dikkat \u00e7ekicidir. Bu sesleni\u015f, onlar\u0131n kalplerine y\u00f6nelik bir ok\u015fama, imanlar\u0131n\u0131 bilemeyi ama\u00e7layan bir vurgu, iman\u0131 gerekti\u011fi gibi korumaya \u00e7a\u011f\u0131ran bir hat\u0131rlatma, Rabb’leri ile aralar\u0131ndaki ili\u015fkiyi geli\u015ftirmeye te\u015fvik eden bir uyar\u0131d\u0131r. O Rabb’leri ki, kendilerine b\u00f6ylesine nazik ve cana yak\u0131n bir dille sesleniyor. O’nunla aralar\u0131ndaki ba\u011f olan “iman” ad\u0131na kendilerini y\u00fcce zat\u0131ndan \u00e7ekinmeye ve Peygamberini onaylamaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. B\u00f6ylece onlardan istenen iman\u0131n \u00f6zel anlaml\u0131 bir iman oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor. Bu “iman” terimi ile iman\u0131n ger\u00e7ek anlam\u0131 ve ondan do\u011facak olan sonu\u00e7lar kastediliyor. Evet, Allah’tan korkunuz ve Peygambere inan\u0131n\u0131z ki; “O size verece\u011fi rahmeti ikiye katlas\u0131n.”<\/p>\n

Yani size verece\u011fi rahmet pay\u0131n\u0131 iki kat\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131r. Bu son derece d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc ve duyguland\u0131r\u0131c\u0131 bir ifadedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah’\u0131n rahmeti par\u00e7alanmaz bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr ve insana dokunur dokunmaz hemen etkisini g\u00f6sterir. Fakat bu ifade, y\u00fcce Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015flayaca\u011f\u0131 rahmete s\u00fcreklilik ve ak\u0131\u015f co\u015fkunlu\u011fu anlam\u0131 katmaktad\u0131r. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Size yolunuzu ayd\u0131nlatacak bir nur ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n.”<\/p>\n

Bu nur, y\u00fcce Allah’\u0131n korkusunun bilincinde olan ve Peygamberine ger\u00e7ek anlamda inananlar\u0131n kalplerine do\u011frudan sunaca\u011f\u0131 bir ba\u011f\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011f\u0131\u015f\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 sayesinde s\u00f6zkonusu kalpler ayd\u0131nlan\u0131rlar; perdelerin ve engellerin gerisindeki bi\u00e7imlerin ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin \u00f6tesindeki ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rebilir. O zaman y\u00fcr\u00fcrken t\u00f6kezlemezler, yan yollara sapma tehlikesinden kurtulurlar. Evet “yolunuzu ayd\u0131nlatacak bir nur”. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“G\u00fcnahlar\u0131n\u0131z\u0131 affetsin. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah affedici ve merhametlidir.”<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc insan ne olursa olsun, kendisine ne kadar nur ba\u011f\u0131\u015flanm\u0131\u015f olursa olsun, insand\u0131r. Ne kadar gidece\u011fi yolu bilirse bilsin yine de yan\u0131labilir, yanl\u0131\u015f ad\u0131m atabilir. Bu y\u00fczden ba\u011f\u0131\u015flanmaya muhta\u00e7 duruma d\u00fc\u015febilir. \u0130\u015fte o zaman Allah’\u0131n rahmeti imdad\u0131na yeti\u015fiverir. “\u00c7\u00fcnk\u00fc Allah affedici ve merhametlidir.”<\/p>\n

Evet “Ey m\u00fcminler, Allah’tan korkunuz ve Peygambere inan\u0131n\u0131z ki”, Allah’\u0131n size verece\u011fi rahmetin iki kat\u0131n\u0131 elde edesiniz, yolda y\u00fcr\u00fcrken \u00f6n\u00fcn\u00fcz\u00fc ayd\u0131nlatacak bir nura kavu\u015fas\u0131n\u0131z ve e\u011fer bir g\u00fcnah, bir hata i\u015flerseniz, O rahmeti ile imdad\u0131n\u0131za ko\u015fsun. Bir de \u015fu var:<\/p>\n

“B\u00f6ylece yahudiler ile hristiyanlar bilsinler ki, Allah’\u0131n l\u00fctfu kendi tekellerinde de\u011fildir. L\u00fctuf O’nun elindedir, diledi\u011fine verir onu.”<\/p>\n

Bilindi\u011fi gibi yahudiler ile hristiyanlar kendilerinin “Allah’\u0131n se\u00e7ilmi\u015f halk\u0131”, “Allah’\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 ve sevdikleri” olduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcyorlar ve ak\u0131llar\u0131 s\u0131ra bu iddialar\u0131n\u0131 per\u00e7inlemek i\u00e7in \u015f\u00f6yle diyorlar:<\/p>\n

“Yahudi ya da hristiyan olunuz ki, do\u011fru yolu bulas\u0131n\u0131z.” (Bakara suresi, 135′)<\/p>\n

“Yahudilerden ve hristiyanlardan ba\u015fka hi\u00e7 kimse cennete giremeyecek. ” ( Bakara suresi, 111)<\/p>\n

\u0130\u015fte y\u00fcce Allah, yahudilerin bu as\u0131ls\u0131z kuruntular\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k m\u00fcminleri rahmetini, cennetini, l\u00fctfunu ve ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131n\u0131 hakketmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. B\u00f6ylece yahudiler ile hristiyanlara anlatmak istiyor ki; Allah’\u0131n l\u00fctfuna el koyamazlar, l\u00fctuf O’nun elindedir, dilediklerine verir onu; O’nun l\u00fctfu ve herhangi bir millete \u00f6zg\u00fcd\u00fcr, ne herhangi bir grubun tekelindedir ve ne de az ve s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc “Allah b\u00fcy\u00fck l\u00fctuf sahibidir.”<\/p>\n

M\u00fcminleri Allah’\u0131n rahmeti ve cenneti u\u011frunda yar\u0131\u015fmaya \u00e7a\u011f\u0131ran, y\u00fcreklendirici bir te\u015fviktir bu. Sure bu \u00e7a\u011fr\u0131 ile noktalan\u0131yor. Bu biti\u015f surenin t\u00fcm i\u00e7eri\u011fi ile ve ak\u0131\u015f\u0131 boyunca tekrarlanan kalplere y\u00f6nelik sesleni\u015flerle uyumlu bir sondur. Bilindi\u011fi gibi bu sesleni\u015flerde kalplerden imanlar\u0131na ger\u00e7eklik kazand\u0131rmalar\u0131, Rab’lerinden korkmalar\u0131, imanlar\u0131n\u0131n bedeni ve mali y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini i\u00e7tenlikle yerine getirmeleri istenmi\u015fti.<\/p>\n

\u0130mdi, bu sure insanlar\u0131n kalplerine nas\u0131l seslenilece\u011fini, onlar\u0131n etkileyici bir \u00fcslupla nas\u0131l co\u015fturulacaklar\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir Kur’an \u00f6rne\u011fidir. Ba\u015flang\u0131c\u0131 ile, ak\u0131\u015f\u0131 ile, biti\u015fi ile, m\u00fczikal vurgular\u0131 ile, tablolar\u0131 ile, \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 ile, konusunu i\u015fleme y\u00f6ntemi ile, b\u00fct\u00fcn bu y\u00f6nleri ile, bu dinin mesaj\u0131n\u0131 insanlara duyurmay\u0131 \u00fcstlenen dava adamlar\u0131 i\u00e7in orjinal bir derstir. Dava adamlar\u0131na insanlara nas\u0131l sesleneceklerini, uyu\u015fuk insan f\u0131trat\u0131n\u0131 nas\u0131l uyand\u0131racaklar\u0131n\u0131 ve kalpleri nas\u0131l harekete ge\u00e7ireceklerini \u00f6\u011fretiyor.<\/p>\n

Bu sure kalplerin yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n, Kur’an’\u0131n indiricisinin ve b\u00fct\u00fcn evreni bir pl\u00e2n uyar\u0131nca yaratan\u0131n verdi\u011fi kutsal bir derstir. \u0130yi yeti\u015fmi\u015f, ba\u015far\u0131l\u0131 dava adamlar\u0131 bu ilahi medreseden diploma almal\u0131d\u0131rlar.
\n
\nHAD\u0130D SURES\u0130N\u0130N SONU<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

20- Biliniz ki, d\u00fcnya hayat\u0131 oyundan, e\u011flenceden, s\u00fcs ve g\u00f6steri\u015ften, birbirinize kar\u015f\u0131 \u00f6v\u00fcnmeden, mal ve evlad\u0131 \u00e7o\u011faltma yar\u0131\u015f\u0131ndan ibarettir. Bu hayat, ekini ve bitkisi \u00e7ift\u00e7isinin y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00fcld\u00fcren bol ya\u011fmura benzer. Fakat bir s\u00fcre sonra kuruyan bu bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn sarard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. Arkas\u0131ndan da ot k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. ahirette ise bir yanda a\u011f\u0131r bir azab, \u00f6b\u00fcr yanda Allah’\u0131n …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1596,1657,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2374","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-hadid-suresinin-tefsiri","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2374","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2374"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2374\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2374"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2374"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2374"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}