{"id":2384,"date":"2012-01-16T19:56:00","date_gmt":"2012-01-16T19:56:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2384"},"modified":"2012-01-16T19:56:00","modified_gmt":"2012-01-16T19:56:00","slug":"vakia-suresinin-41-67-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/vakia-suresinin-41-67-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Vak\u0131a Suresi’nin 41-67.Ayet Tefsiri – Fizilal’il Kur’an – Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

41- Defterleri soldan verilenler. vay gele ba\u015flar\u0131na!<\/p>\n

42- Onlar g\u00f6zeneklerine i\u015fleyen kavurucu bir r\u00fczgar \u00f6n\u00fcnde ve kaynar su i\u00e7inde,<\/p>\n

43- Kara ve bo\u011fucu bir duman\u0131n g\u00f6lgesi alt\u0131ndad\u0131rlar.<\/p>\n

44- Ne serinli\u011fi ve ne de ok\u015fay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 var.<\/p>\n

45- \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar vaktiyle varl\u0131k i\u00e7inde az\u0131tm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n

46- B\u00fcy\u00fck g\u00fcnah\u0131 (Allah’a ortak ko\u015fmaya) i\u015flemekte \u0131srar ediyorlard\u0131.<\/p>\n

47- “\u00d6l\u00fcp toprak ve kemik y\u0131\u011f\u0131n\u0131 olduktan sonra, biz yeniden mi diriltilece\u011fiz?”<\/p>\n

48- “Eski atalar\u0131m\u0131z da m\u0131?” diyorlard\u0131.<\/p>\n

49- De ki: “\u00d6ncekiler de, sonrakiler de.”<\/p>\n

50- “Belirlenmi\u015f bir g\u00fcn\u00fcn\u00fcn randevusunda bir araya getirileceklerdir.”<\/p>\n

51- Sonra siz, ey sap\u0131k yalanlay\u0131c\u0131lar,<\/p>\n

52- Size kesinlikle Zakkum a\u011fac\u0131n\u0131n meyvas\u0131 yedirilecektir.<\/p>\n

53- Onunla kar\u0131nlar\u0131n\u0131z doldurulacakt\u0131r.<\/p>\n

54- \u00dczerine de kaynar su i\u00e7eceksiniz.<\/p>\n

55- Onu, i\u00e7tik\u00e7e susayan develer gibi i\u00e7eceksiniz.<\/p>\n

56- Onlar hesap g\u00fcn\u00fc i\u015fte b\u00f6yle a\u011f\u0131rlanacaklard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Defterleri sa\u011fdan verilenlerin “g\u00f6lgeleri kesintisiz” ve “sular\u0131 g\u00fcr\u00fcl g\u00fcr\u00fcl ak\u0131\u015fl\u0131” iken buna kar\u015f\u0131l\u0131k defterleri soldan verilenler “G\u00f6zeneklerine i\u015fleyen, kavurucu bir r\u00fczgar \u00f6n\u00fcnde ve kaynar su i\u00e7indedirler; Ne serinli\u011fi ve ne de ok\u015fay\u0131\u015f\u0131 olmayan kara ve bo\u011fucu bir duman\u0131n g\u00f6lgesi alt\u0131ndad\u0131rlar.” Burada da g\u00f6lge var. Fakat bu g\u00f6lge “kara ve bo\u011fucu bir duman\u0131n g\u00f6lgesi”dir. Buna g\u00f6lge denmesi alay ve istihza amac\u0131 iledir. O g\u00f6lgenin “serinli\u011fi ve ok\u015fay\u0131\u015f\u0131” yoktur. Bu s\u00f6zde g\u00f6lge, i\u00e7ine girenlerin nefeslerini t\u0131kayan, genizlerini yakan bir zifiri karanl\u0131kt\u0131r. Bu nefes kesici bask\u0131, adamlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131na uygun d\u00fc\u015fen bir cezad\u0131r. “\u00c7\u00fcnk\u00fc onlar varl\u0131k i\u00e7inde az\u0131tm\u0131\u015flard\u0131: ‘ Bu nefes kesici bask\u0131 o azg\u0131nlar i\u00e7in kim bilir ne can yak\u0131c\u0131d\u0131r! Yine onlar “B\u00fcy\u00fck g\u00fcnah\u0131 (Allah’a ortak ko\u015fma su\u00e7unu) i\u015flemekte \u0131srar ediyorlard\u0131.” Ayetin orjinalinde ge\u00e7en ve s\u00f6zc\u00fck anlam\u0131 ile “s\u00f6z\u00fcnden caymak” demek olan “h\u0131ns” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc burada su\u00e7 anlam\u0131na gelir. S\u00f6z\u00fc edilen su\u00e7, Allah’a ortak ko\u015fma su\u00e7udur. Bu s\u00f6zc\u00fck arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile adamlar\u0131n verdikleri s\u00f6z\u00fc bozduklar\u0131na de\u011finilmek isteniyor. Verdikleri s\u00f6zden maksat, y\u00fcce Allah’\u0131n kendisine inanacaklar\u0131, birli\u011fini onaylayacaklar\u0131 yolunda f\u0131tratlar\u0131ndan alm\u0131\u015f oldu\u011fu taahh\u00fctt\u00fcr. Ayr\u0131ca bu adamlar “\u00d6l\u00fcp toprak ve kemik y\u0131\u011f\u0131n\u0131 olduktan sonra biz yeniden mi diriltilece\u011fiz? Eski atalar\u0131m\u0131z da m\u0131?” Diyorlard\u0131. ” ”<\/p>\n

Evet yap\u0131yorlard\u0131, ediyorlard\u0131. Sanki adamlar\u0131n i\u00e7inde bu ayetlerle muhatap olduklar\u0131 d\u00fcnya sanki arkada kalm\u0131\u015f, sona ermi\u015f, ge\u00e7mi\u015f olmu\u015f. Sanki \u015fu anda bu sahne ve burada tasvir edilen azap ya\u015fan\u0131yor. Ayetin \u00fcslubu bize bu izlenimi veriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyan\u0131n t\u00fcm \u00f6mr\u00fc bir g\u00f6z k\u0131rpma s\u00fcresi kadar ve as\u0131l i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, \u00f6l\u00fcmden sonra varaca\u011f\u0131m\u0131z alemdir, ahirettir.<\/p>\n

Burada tam yeri gelmi\u015fken Kur’an, d\u00fcnyaya d\u00f6nerek inkarc\u0131lar\u0131n yukardaki s\u00f6zlerine cevap veriyor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“De ki: `\u00d6ncekiler de, sonrakiler de belirlenmi\u015f bir g\u00fcn\u00fcn randevusunda bir araya getirileceklerdir.”<\/p>\n

O g\u00fcn \u015fu anda i\u00e7inde bulundu\u011funuz, sahnelerini seyretti\u011finiz, bol tan\u0131kl\u0131 g\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

Bir sonraki ayette yine inkarc\u0131lara d\u00f6n\u00fclerek onlar\u0131 bekleyen ak\u0131betin anlat\u0131lmas\u0131na devam ediliyor, yap\u0131lan tasvirlerle azg\u0131nlar\u0131n \u00e7arp\u0131lacaklar\u0131 azab\u0131n tablosu tamamlan\u0131yor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Sonra siz, ey sap\u0131k yalanlay\u0131c\u0131lar, size kesinlikle zakkum a\u011fac\u0131n\u0131n meyvas\u0131 yedirilecektir.”<\/p>\n

Zakkum a\u011fac\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu hi\u00e7 kimse bilmiyor. Ona ili\u015fkin tek bilgimiz \u015fudur: Y\u00fcce Allah, ba\u015fka bir surede bu a\u011fac\u0131n tomurcuklar\u0131n\u0131n \u015feytan\u0131n ba\u015f\u0131na benzedi\u011fini belirtiyor. Ger\u00e7i hi\u00e7 kimse \u015feytan\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6rmemi\u015ftir. Fakat sadece s\u00f6z\u00fc bile insana \u00e7ok \u015feyler anlat\u0131yor. \u00dcstelik “zakkum” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, t\u0131rmalay\u0131c\u0131 ses yap\u0131s\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile insan\u0131n zihninde yap\u0131\u015fkan, sert, t\u0131rmalay\u0131c\u0131 bat\u0131c\u0131 bir imaj uyand\u0131r\u0131yor. \u0130nsan bu s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc telaffuz ederken avu\u00e7lar\u0131n\u0131n, hatta g\u0131rtla\u011f\u0131n\u0131n t\u0131rmaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissediyor. Zakkum a\u011fac\u0131, defterleri sa\u011fdan verilecek olanlara sunulacak olan “dikensiz sedir a\u011fa\u00e7lar\u0131” ile “meyva y\u00fckl\u00fc muz a\u011fa\u00e7lar\u0131”n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Zakkum a\u011fac\u0131n\u0131n meyvalar\u0131 \u015feytan ba\u015f\u0131 gibi olmalar\u0131na ra\u011fmen bu inkarc\u0131lar “onunla kar\u0131nlar\u0131n\u0131 dolduracaklard\u0131r.” \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok a\u00e7t\u0131rlar, \u00e7ektikleri s\u0131k\u0131nt\u0131 dayan\u0131l\u0131r gibi de\u011fildir. Bu dikenli ac\u0131 meyva adamlar\u0131 hemen suya do\u011fru ko\u015fturuyor. G\u0131rtlaklar\u0131n\u0131 yumu\u015fatma ve kar\u0131nlar\u0131n\u0131n hararetini s\u00f6nd\u00fcrme ihtiyac\u0131n\u0131 do\u011furuyor. “\u00dczerine de kaynar su i\u00e7eceksiniz.” Hemen suya yumulurlar. “Onu i\u00e7tik\u00e7e susayan develer gibi i\u00e7eceksiniz.” Susuzluk n\u00f6betine tutulan, bir t\u00fcrl\u00fc suya kanmayan develere d\u00f6neceklerdir. “Onlar hesap g\u00fcn\u00fc i\u015fte b\u00f6yle a\u011f\u0131rlanacaklard\u0131r.” “A\u011f\u0131rlanma” dinlenmeyi, rahatlamay\u0131 ve huzuru \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. Fakat defterleri soldan verileceklerin a\u011f\u0131rlanmalar\u0131 b\u00f6ylesine huzursuz ve rahats\u0131z edici olacakt\u0131r. \u0130\u015fte onlar\u0131n o g\u00fcnk\u00fc a\u011f\u0131rlanmalar\u0131 b\u00f6yle olacakt\u0131r. Hani o ku\u015fku ile kar\u015f\u0131lad\u0131klar\u0131, soru konusu yapt\u0131klar\u0131 ve hakk\u0131nda Kur’an’\u0131n verdi\u011fi bilgileri onaylamad\u0131klar\u0131 g\u00fcn. \u00dcstelik y\u00fcce Allah`a ortak ko\u015fuyorlar, O’nun bu bol tan\u0131kl\u0131 g\u00fcne ili\u015fkin tehdidini umursam\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

Kimi insanlar\u0131 al\u00e7alt\u0131rken kimilerini y\u00fckseltecek olan k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn akibetlerinin ve yeni de\u011ferlerinin g\u00f6sterisi burada noktalan\u0131yor. Ayn\u0131 zamanda surenin ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fc de sona eriyor.<\/p>\n

EVREN VE \u0130NAN\u00c7 S\u0130STEM\u0130
\n<\/strong>
\nSurenin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise b\u00fct\u00fcn\u00fc ile inan\u00e7 sistemini yap\u0131land\u0131rmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor. Bunun yan\u0131s\u0131ra yeniden dirilme ve ahiret olgusu da s\u0131k s\u0131k vurgulan\u0131yor. Bu b\u00f6l\u00fcmde Kur’an’\u0131n insan f\u0131trat\u0131na seslenen kendine \u00f6zg\u00fc anlat\u0131m bi\u00e7imi a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Kur’an, iman etmeye \u00e7a\u011f\u0131ran kan\u0131tlar\u0131 sergilerken insan vicdan\u0131na yal\u0131n, kolay anla\u015f\u0131l\u0131r ve yumu\u015fak s\u00f6zlerle yakla\u015f\u0131yor, en b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ekleri anlat\u0131rken bile insan\u0131n yak\u0131n \u00e7evresinden al\u0131nm\u0131\u015f, zahmetsizce kavranabilen \u00f6rneklerin tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuruyor.<\/p>\n

Kur’an, insan\u0131n g\u00fcndelik hayat\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ekleri ve s\u0131k s\u0131k tekrarlanan olaylar\u0131 evrensel realitelere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Bu ger\u00e7ekleri ile bu olaylarda y\u00fcce Allah’\u0131n evrene ili\u015fkin yasalar\u0131n\u0131 ke\u015ffeder. Bu ger\u00e7ekler ve olaylardan hareket ederek geni\u015f kapsaml\u0131 bir inan\u00e7 sistemi, evrene ili\u015fkin b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f bir d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131 olu\u015fturur. Ayr\u0131ca yine bu ger\u00e7eklerden ve bu olaylardan kendine \u00f6zg\u00fc bir bak\u0131\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcnce y\u00f6ntemi geli\u015ftirir. Ruhlara ve kalplere canl\u0131l\u0131k kazand\u0131r\u0131r. Duygulara ve alg\u0131lara uyan\u0131kl\u0131k kazand\u0131r\u0131r. Bu uyan\u0131kl\u0131k iki y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr. Bir y\u00f6n\u00fc sabah-ak\u015fam insanlar\u0131 g\u00f6zetledi\u011fi halde onlar taraf\u0131ndan yeterince umursanmayan evrenin d\u0131\u015f y\u00fcz\u00fcne y\u00f6neliktir. \u00d6b\u00fcr y\u00f6n\u00fc ile de insanlar\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131na bu d\u00fcnyada olup biten acayipliklere ve ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fcklere d\u00f6n\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n

Kur’an, insanlar\u0131 \u00e7arp\u0131c\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc olaylara, say\u0131l\u0131 \u00f6zel mucizelere havale etmez. Onlar\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc olaylar\u0131, mucizeleri, ayetleri, kanunlar\u0131 kendilerinin uza\u011f\u0131nda, g\u00fcndelik hayatlar\u0131n\u0131n uza\u011f\u0131nda, yak\u0131n \u00e7evrelerindeki yabanc\u0131s\u0131 olmad\u0131klar\u0131 evrensel g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin \u00f6tesinde aramak zorunda b\u0131rakmaz. \u0130nsanlar\u0131n vicdanlar\u0131nda bir inan\u00e7 sistemi olu\u015fturmak i\u00e7in, bu inan\u00e7 sistemine dayanan bir evren ve hayat g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc meydana getirmek i\u00e7in onlar\u0131 karma\u015f\u0131k felsefe ak\u0131mlar\u0131na, i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz rasyonel tart\u0131\u015fmalara ve herkesin yapamayaca\u011f\u0131 bilimsel deneylere dald\u0131rmaz.<\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n kendi varl\u0131klar\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n sanat\u0131n\u0131n esridir. \u00c7evrelerindeki evrensel g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler O’nun g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. O’nun eli ile yaratt\u0131\u011f\u0131 her nesnede bir mucize gizlidir. Kur’an da O’nun s\u00f6z\u00fcd\u00fcr. Kim insanlara \u00f6z varl\u0131klar\u0131nda sakl\u0131 olan ve yak\u0131n \u00e7evrelerindeki evrene serpi\u015ftirilen mucizeleri kavrat\u0131rsa onlara g\u00fcndelik hayatlar\u0131ndaki ola\u011fan\u00fcst\u00fc olaylar\u0131 belletmi\u015f olur. \u0130nsanlar bu olaylar\u0131 g\u00f6r\u00fcp durduklar\u0131 halde i\u00e7erdikleri mucizevi \u00f6z\u00fc idrak edemiyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu olaylar\u0131 uzun zamandan beri g\u00f6rd\u00fckleri i\u00e7in onlar\u0131 kan\u0131ksam\u0131\u015flar, ola\u011fan\u00fcst\u00fc niteliklerini g\u00f6remez olmu\u015flard\u0131r. Kur’an, insanlar\u0131 bu olaylarla y\u00fczy\u00fcze getirerek g\u00f6zlerini onlara do\u011fru a\u00e7malar\u0131n\u0131 ve i\u00e7erdikleri m\u00fcthi\u015f s\u0131rr\u0131 g\u00f6zlemelerini sa\u011flar. Bu s\u0131r yarat\u0131c\u0131 g\u00fcc\u00fcn, ortaks\u0131z birli\u011fin, insanlar\u0131n \u00f6z varl\u0131klar\u0131nda oldu\u011fu gibi \u00e7evrelerini ku\u015fatan evrende de aktif etkisini g\u00f6steren ezeli yasal d\u00fczenin s\u0131rr\u0131d\u0131r. Bu s\u0131r insana \u00e7a\u011f\u0131ran kan\u0131tlarla ve inan\u00e7 sistemini yap\u0131land\u0131ran a\u00e7\u0131k deliller ile y\u00fckl\u00fcd\u00fcr. Kur’an bu s\u0131rr\u0131 insanlar\u0131n \u00f6z varl\u0131klar\u0131na serpi\u015ftirir. Daha do\u011frusu f\u0131tratlar\u0131nda uykuya dalan bu s\u0131rra uyan\u0131kl\u0131k kazand\u0131r\u0131r.<\/p>\n

Surenin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcne i\u015fte bu y\u00f6ntem egemendir. B\u00f6l\u00fcm boyunca insanlara yarat\u0131c\u0131 g\u00fcc\u00fcn \u00f6z varl\u0131klar\u0131nda beliren, elleri ile yapt\u0131klar\u0131 tar\u0131msal faaliyetlere yans\u0131yan, i\u00e7tikleri suda meydana \u00e7\u0131kan ve yakt\u0131klar\u0131 ate\u015fte gizlenen kan\u0131tlar\u0131, mucizevi izleri g\u00f6steriliyor. Bu olaylar g\u00fcndelik hayatlar\u0131n\u0131n en g\u00f6ze \u00e7arpan olaylar\u0131d\u0131r. Bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra son “an”a, \u015fu gezegendeki hayatlar\u0131n\u0131n sonu ile ahiretteki hayatlar\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131na da dikkatleri \u00e7ekiliyor. Bu an ile herkes kar\u015f\u0131la\u015facak, o noktaya var\u0131nca t\u00fcm \u00e7areler t\u00fckenecek; o anda canl\u0131lar s\u0131n\u0131rs\u0131z ve tam yetkili g\u00fcc\u00fcn tasarrufu ile somut bi\u00e7imde y\u00fczy\u00fcze geleceklerdir. O anda hi\u00e7 kimse hi\u00e7bir yana k\u0131m\u0131ldayamayacak, k\u0131sk\u0131vrak yakalanacakt\u0131r. O anda b\u00fct\u00fcn maskeler d\u00fc\u015fecek, b\u00fct\u00fcn bahaneler ge\u00e7ersiz olacakt\u0131r.<\/p>\n

Kur’an’\u0131n insan f\u0131trat\u0131na seslenirken kulland\u0131\u011f\u0131 y\u00f6ntem, bu kitab\u0131n hangi kaynaktan geldi\u011fini g\u00f6steren bir delildir. Kur’an’\u0131n kayna\u011f\u0131 ile evrenin kayna\u011f\u0131 ayn\u0131d\u0131r. Kur’an’\u0131n yap\u0131lanmas\u0131nda izlenen y\u00f6ntem ile evrenin yap\u0131lanma s\u00fcrecinde izlenen y\u00f6ntem de birdir. Evrendeki en karma\u015f\u0131k sistemler ve en \u00f6nemli yarat\u0131klar en yal\u0131n elementlerden olu\u015fur. Evren binas\u0131n\u0131n yap\u0131 ta\u015f\u0131n\u0131n “atom” ve canl\u0131 binas\u0131n\u0131n yap\u0131 ta\u015f\u0131n\u0131n “h\u00fccre” oldu\u011fu biliniyor. Atom, b\u00fct\u00fcn k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ra\u011fmen ba\u015fl\u0131ba\u015f\u0131na bir mucizedir. H\u00fccre de b\u00fct\u00fcn minikli\u011fine ra\u011fmen bir ba\u015fka mucizedir.<\/p>\n

Kur’an’da da g\u00fcndelik hayat\u0131n en basit g\u00f6zlemleri son derece \u00f6nemli bir inan\u00e7 sisteminin ve alabildi\u011fine geni\u015f kapsaml\u0131 evrensel d\u00fc\u015f\u00fcncenin olu\u015fturulmas\u0131 s\u00fcrecinde yap\u0131 ta\u015flar\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131r. Bu g\u00f6zlemler \u00fcreme, tohum ekip ekin yeti\u015ftirme, su, ate\u015f ve \u00f6l\u00fcm gibi s\u0131radan g\u00f6zlemlerdir. Bu g\u00f6zlemler \u015fu yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fayan hangi insan\u0131n deneyim da\u011farc\u0131\u011f\u0131nda yoktur? Meniden insan do\u011fdu\u011funu, tohumdan ekin \u00fcredi\u011fini, g\u00f6kten ya\u011fmur ya\u011fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, ate\u015fin yan\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve \u00f6l\u00fcm\u00fc hi\u00e7 g\u00f6rmeyen bir ma\u011fara adam\u0131 m\u0131? Kur’an herkesin deneyim da\u011farc\u0131\u011f\u0131nda bulunan bu basit g\u00f6zlemlerden hareket ederek bir inan\u00e7 sistemi kuruyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kitap \u00e7evresi ve bilgi d\u00fczeyi ne olursa olsun b\u00fct\u00fcn insanlara sesleniyor. Kur’an, zaman zaman “gezegenlerin y\u00f6r\u00fcngelerinden de s\u00f6z etmekle birlikte genellikle bu t\u00fcr yal\u0131n g\u00f6zlemlere dikkatleri \u00e7eker. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yal\u0131n ve basit g\u00f6zlemler asl\u0131nda en \u00f6nemli evrensel ger\u00e7ekler, en \u00e7arp\u0131c\u0131 il\u00e2hi s\u0131rlard\u0131r. Bunlar yal\u0131nl\u0131klar\u0131 sayesinde her insan\u0131n f\u0131trat\u0131na seslenirler. Asl\u0131nda bu yal\u0131n g\u00f6zlemler d\u00fcnya durduk\u00e7a en iddial\u0131 bilginlerin ara\u015ft\u0131rma konular\u0131 olacak kadar \u00f6nemlidirler. \u015e\u00f6yle ki:<\/p>\n

Gezegenlerin y\u00f6r\u00fcngeleri, evrene egemen olan geometrik dengeyi simgeler. \u0130nsan hayat\u0131n\u0131n do\u011fu\u015fu, s\u0131rlar\u0131n s\u0131rr\u0131d\u0131r. Bitkisel hayat\u0131n do\u011fu\u015fu, t\u0131pk\u0131 hayvan hayat\u0131 gibi, mucizelerin mucizesidir. Su, hayat\u0131n kayna\u011f\u0131d\u0131r. Ate\u015f, insana \u00f6zg\u00fc uygarl\u0131k s\u00fcrecinin yap\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu nesneleri inceleme, bu inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemi olu\u015fturma y\u00f6ntemi, insanlar\u0131n kulland\u0131klar\u0131 bir y\u00f6ntem de\u011fildir. \u0130nsanlar bu alanlara dald\u0131klar\u0131nda ya evrenin yap\u0131 ta\u015flar\u0131n\u0131 olu\u015fturan bu temel elementlere inmezler ya da e\u011fer onlar\u0131 ele al\u0131rsa b\u00f6ylesine yal\u0131n, b\u00f6ylesine kolay anla\u015f\u0131l\u0131r bir yakla\u015f\u0131mla ele almazlar. Bunun yerine meseleleri sadece se\u00e7kin bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n anlayabilece\u011fi soyut ve karma\u015f\u0131k felsefe tart\u0131\u015fmalar\u0131na bo\u011farlar.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’a gelince O’nun y\u00f6ntemi i\u015fte budur: Evrenin yap\u0131 ta\u015flar\u0131n\u0131 olu\u015fturan temel elementleri ele alarak bunlardan yal\u0131n ve kolay anla\u015f\u0131l\u0131r, fakat ayn\u0131 zamanda eksiksiz-gediksiz bir inan\u00e7 sistemi olu\u015fturur. T\u0131pk\u0131 evrenin temel yap\u0131 ta\u015flar\u0131n\u0131 kullanarak \u015fu koca evreni bina etti\u011fi gibi.<\/p>\n

Beriki \u00f6b\u00fcr\u00fcn\u00fcn uzant\u0131s\u0131d\u0131r asl\u0131nda. Her ikisi ayn\u0131 yarat\u0131c\u0131 \u00fcslubun, ayn\u0131 eri\u015filmez sanat\u0131n belirgin damgas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor!<\/p>\n

YARATILI\u015e VE \u00d6L\u00dcM<\/p>\n

57- Sizleri yaratan biziz, bunu onaylasan\u0131za.<\/p>\n

58- F\u0131\u015fk\u0131rtt\u0131\u011f\u0131n\u0131z meniyi g\u00f6r\u00fcyor musunuz?<\/p>\n

59- Onu siz mi yarat\u0131yorsunuz, yoksa onu yaratan biz miyiz?<\/p>\n

60- \u00d6l\u00fcm\u00fc aran\u0131zda pl\u00e2nlayan biziz. Hi\u00e7 kimse bizim \u00f6n\u00fcm\u00fcze ge\u00e7emez.<\/p>\n

61- Amac\u0131m\u0131z benzerlerinizi yerinize ge\u00e7irmek ve hepinizi bilmedi\u011finiz bir alemde yeniden diriltmektir.<\/p>\n

62- \u0130lk yarat\u0131lmay\u0131 bildiniz. Bunu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp ders alsan\u0131za!<\/strong><\/p>\n

Bu olgu, yani ilk ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f ile hayat sahnesinden \u00e7ekili\u015f olgusu, ba\u015fka bir deyimle yarat\u0131l\u0131\u015f ve \u00f6l\u00fcm olgusu herkesin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc, bildi\u011fi ve ya\u015fam s\u00fcreci boyunca s\u0131k s\u0131k tekrarland\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k oldu\u011fu bir olgudur. O halde insan nas\u0131l olur da y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 onaylamaz? Bu ger\u00e7e\u011fin f\u0131trat \u00fczerindeki bask\u0131s\u0131 o kadar b\u00fcy\u00fck, o kadar a\u011f\u0131rd\u0131r ki, insan varl\u0131\u011f\u0131 ona kar\u015f\u0131 direnemez, kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fccadele edemez. Evet, “Sizi yaratan biziz, bunu onaylasan\u0131za!” Devam ediyoruz:<\/p>\n

“F\u0131\u015fk\u0131rtt\u0131\u011f\u0131n\u0131z meniyi g\u00f6r\u00fcyor musunuz?<\/p>\n

Onu siz mi yarat\u0131yorsunuz, yoksa onu yaratan biz miyiz?”<\/p>\n

\u0130nsan\u0131n yaratma eylemindeki rol\u00fc, erke\u011fin kad\u0131n rahmine meni ak\u0131tmas\u0131ndan ibarettir. Erke\u011fin ve kad\u0131n\u0131n i\u015fi bu noktada biter. Bu noktadan sonra s\u0131n\u0131rs\u0131z g\u00fc\u00e7 i\u015fe el koyar. Bu basit s\u0131v\u0131y\u0131 i\u015flemeye ba\u015flar. Ona can verir. Onu geli\u015ftirir. Onun iskeletini \u00e7atar. \u0130\u00e7ine ruh \u00fcfler. \u0130lk insan\u0131n sahneye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131ndan beri bu mucize, sadece y\u00fcce Allah’\u0131n meydana getirebildi\u011fi bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc olay her an tekrarlan\u0131r durur. B\u00f6yleyken insan bu olay\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc, mahiyetini kavrayamaz; nas\u0131l meydana geldi\u011fini bilmez. Nerede kald\u0131 ki, onun olu\u015fumuna katk\u0131da bulunsun!<\/p>\n

Mesele b\u00f6yle ana \u00e7izgileri ile ortaya konunca onu herkes anlayabilir. Zaten yarat\u0131l\u0131\u015f mucizesini de\u011ferlendirip onun etkisini alg\u0131layabilmek i\u00e7in bu kadar\u0131n\u0131 bilmek yeter. Fakat bu tek h\u00fccrenin ana rahmine d\u00fc\u015fmesinden ba\u015flayarak canl\u0131 bir varl\u0131k haline gelmesine kadar uzayan hikayesi akla-hayale s\u0131\u011fmaz derecede acayip bir ser\u00fcvendir. \u00d6yle ki, e\u011fer fiilen meydana gelmi\u015f olmasa, e\u011fer herkes onun meydana gelmesine tan\u0131k olmasa bu hikayeye hi\u00e7bir insan akl\u0131 inanmaz.<\/p>\n

Bu tek h\u00fccre ana rahminde b\u00f6l\u00fcnerek \u00e7o\u011falmaya ba\u015flar. K\u0131sa s\u00fcre sonra h\u00fccrelerin say\u0131s\u0131 milyonlar\u0131 bulur. Bu \u00fcreyen h\u00fccreler gruplara ayr\u0131l\u0131rlar. Her grubu olu\u015fturan h\u00fccreler, di\u011fer grubu meydana getiren h\u00fccrelerden farkl\u0131 \u00f6zellikte olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc her h\u00fccre grubu, insan organizmas\u0131n\u0131n ba\u015fka bir taraf\u0131n\u0131, ayr\u0131 bir sistemini olu\u015fturmakla g\u00f6revlidir. Mesela \u015funlar kemik h\u00fccreleri, \u015funlar kas h\u00fccreleri; \u015funlar deri h\u00fccreleri, \u015funlar da sinir h\u00fccreleridir. Ayr\u0131ca \u015fu gruptaki h\u00fccreler g\u00f6zleri olu\u015fturmakla, \u015fu gruptakiler dili olu\u015fturmakla, \u015fu gruptakiler kulaklar\u0131 olu\u015fturmakla, \u015fu gruptakiler de \u00e7e\u015fitli salg\u0131 bezlerini olu\u015fturmakla g\u00f6revlidirler. \u0130kinci gruptaki h\u00fccreler, birinci gruptaki h\u00fccrelere oranla daha \u00f6zel niteliklidir. Her h\u00fccre grubu g\u00f6rev yerini bilir. Buna g\u00f6re mesela g\u00f6z h\u00fccreleri g\u00f6rev yerlerini \u015fa\u015f\u0131r\u0131p kar\u0131n bo\u015flu\u011funda ya da ayaklar b\u00f6lgesinde k\u00fcmelenmeye kalk\u0131\u015fmazlar. E\u011fer bu h\u00fccreler m\u00fcmk\u00fcn olsa da fabrikasyon y\u00f6ntemi ile \u00fcretilebilse ve sonra bu fabrikasyon h\u00fccreleri kar\u0131n bo\u015flu\u011funa b\u0131rak\u0131lsa orada g\u00f6z meydana getirirler. Oysa do\u011fal g\u00f6z h\u00fccreleri kendi \u00f6z d\u00fcrt\u00fcleri sayesinde b\u00f6yle bir yanl\u0131\u015fl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmezler, yani kar\u0131n b\u00f6lgesinde birikip orada g\u00f6z olu\u015fturmaya giri\u015fmezler. T\u0131pk\u0131 bunun gibi kulak h\u00fccreleri de ayak b\u00f6lgesinde k\u00fcmelenerek orada kulak meydana getirmezler. B\u00fct\u00fcn bu h\u00fccre gruplar\u0131 y\u00fcce yarat\u0131c\u0131n\u0131n g\u00f6zetimi alt\u0131nda g\u00f6revlerini yaparak insan organizmas\u0131n\u0131 en g\u00fczel bi\u00e7imde meydana getirirler. \u0130nsan\u0131n bu alanda hi\u00e7bir rol\u00fc, hi\u00e7bir katk\u0131s\u0131 olmaz.” (Daha geni\u015f bilgi i\u00e7in Necm suresi, 45-46 nc\u0131 ayetlerin tefsirine bak\u0131n\u0131z)<\/p>\n

Bu hayat\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131. Sonuna gelince o da daha az mucizevi, daha hayret uyand\u0131r\u0131c\u0131 de\u011fildir. Ger\u00e7i o da hayat\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 gibi insanlar\u0131n al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6zlemleri aras\u0131nda yer al\u0131r. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“\u00d6l\u00fcm\u00fc aran\u0131zda pl\u00e2nlayan biziz. Hi\u00e7 kimse bizim \u00f6n\u00fcm\u00fcze ge\u00e7emez.<\/p>\n

Her canl\u0131n\u0131n sonu olan bu \u00f6l\u00fcm acaba nedir? Nas\u0131l meydana gelir? O kar\u015f\u0131 konulmaz g\u00fcc\u00fcn\u00fc nereden al\u0131yor?<\/p>\n

O y\u00fcce Allah’\u0131n pl\u00e2n\u0131n\u0131n bir sonucudur. Bu y\u00fczden ondan hi\u00e7 kimse pa\u00e7ay\u0131 kurtaramaz. Onu hi\u00e7 kimse geride b\u0131rak\u0131p atlatamaz. O yarat\u0131l\u0131\u015f zincirindeki yerini mutlaka alacak olan bir halkad\u0131r. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Amac\u0131m\u0131z benzerlerinizi yerinize ge\u00e7irmektir.”<\/p>\n

B\u00f6ylece yery\u00fcz\u00fc kalk\u0131nacak, hayat d\u00fczeyi geli\u015fecek, halifelik g\u00f6revi sizden sonra da y\u00fcr\u00fct\u00fclecektir. \u00d6l\u00fcm\u00fc nas\u0131l y\u00fcce Allah pl\u00e2nlad\u0131 ise hayat\u0131 da O pl\u00e2nlam\u0131\u015ft\u0131r. O \u00f6l\u00fcm\u00fc, \u00f6lenlerin benzerleri olan ba\u015fka insan ku\u015faklar\u0131n\u0131 hayat sahnesine \u00e7\u0131karmak i\u00e7in pl\u00e2nlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7 d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n vadesi doluncaya kadar devam edecektir. Bu belirlenmi\u015f vade dolunca yeniden dirili\u015f a\u015famas\u0131na s\u0131ra gelecektir. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Ve hepinizi bilmedi\u011finiz bir alemde yeniden diriltmektir.”<\/p>\n

Bu olay insan bilgisine kapal\u0131 olan o me\u00e7hul alemde meydana gelecektir. \u0130nsanlar bu alem hakk\u0131nda, y\u00fcce Allah’\u0131n verdi\u011fi bilgiler d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey bilmiyorlar. O zaman yarat\u0131l\u0131\u015f zincirinin son halkas\u0131 yerine ge\u00e7mi\u015f ve insanl\u0131k kervan\u0131 konaklama yerine varm\u0131\u015f olur.<\/p>\n

Bu ahiretteki yeniden dirili\u015ftir.”\u0130lk yarat\u0131lmay\u0131 bildiniz. Bunu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp ders alsan\u0131za!”<\/p>\n

Bu olay size son derece yak\u0131nd\u0131r ve hi\u00e7bir ak\u0131l almaz taraf\u0131 yoktur. Kur’an, gerek ilk yarat\u0131\u015f\u0131n gerek ahiretteki yeniden dirili\u015fin hikayesini i\u015fte b\u00f6ylesine yal\u0131n, b\u00f6ylesine kolay anla\u015f\u0131l\u0131r bir dille bildi\u011fi bir mant\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcne dikiyor. \u0130nsan f\u0131trat\u0131 bu mant\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 koyam\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu mant\u0131k, onun yal\u0131n ger\u00e7ekleri ile insan hayat\u0131n\u0131n yak\u0131n ger\u00e7eklerine dayan\u0131yor. Ortada ne karma\u015f\u0131kl\u0131k, ne soyut kavramlar ne zihinleri yoran ve vicdanlara sinmeyen felsefe spek\u00fclasyonlar\u0131 var.<\/p>\n

\u0130\u015fte evreni yaratan, insan\u0131 yoktan vareden ve Kur’an’\u0131 indiren y\u00fcce Allah’\u0131n \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemi budur.<\/p>\n

Kur’an, bir kere daha yal\u0131n ve kolay anla\u015f\u0131l\u0131r anlat\u0131m\u0131 ile insanlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131k\u0131yor. Onlar\u0131n dikkatlerini al\u0131\u015fageldikleri, s\u0131k s\u0131k g\u00f6zledikleri bir ba\u015fka olaya \u00e7ekerek kalplerini etkilemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ama\u00e7 fark\u0131nda olmad\u0131klar\u0131 halde g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde olup biten bu olayda kendilerine y\u00fcce Allah’\u0131n elini g\u00f6stermek, \u00f6nlerinde meydana gelen mucizeyi fark etmelerini sa\u011flamakt\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n

63- Ekti\u011finiz tohumu g\u00f6r\u00fcyor musunuz?<\/p>\n

64- Onu siz mi bitiriyorsunuz, yoksa onu bitiren biz miyiz?<\/p>\n

65- E\u011fer isteseydik o ekinlerinizi ot k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrd\u00fck de \u015fa\u015fakal\u0131rd\u0131n\u0131z.<\/p>\n

66- Derdiniz ki; “Biz borca batt\u0131k.”<\/p>\n

67- “Daha do\u011frusu her \u015feyimizi kaybettik.”<\/strong><\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n elleri alt\u0131nda filizlenip geli\u015fen ve \u00fcr\u00fcn\u00fc veren \u015fu bitkiye bir g\u00f6z atal\u0131m. \u0130nsanlar\u0131n bu olaydaki fonksiyonu nedir? Topra\u011f\u0131 s\u00fcr\u00fcyorlar ve y\u00fcce Allah’\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 tohumu ekiyorlar, o kadar. Bu noktada fonksiyonlar\u0131 sona eriyor. Sonra y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc eli tek ba\u015f\u0131na devreye girerek ola\u011fan\u00fcst\u00fc, hayret uyand\u0131r\u0131c\u0131 ve mucizevi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na koyuluyor.<\/p>\n

Tohum tanesi, kendi t\u00fcr\u00fcn\u00fc yeniden meydana getirmek \u00fczere yola koyuluyor. Bu yolda ak\u0131ll\u0131, deneyimli, a\u015faca\u011f\u0131 a\u015famalar\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131ndan haberdar bir canl\u0131n\u0131n bilinci ile ilerliyor. \u0130nsan zaman zaman i\u015finde hata yap\u0131yor, ama bu tohum taneci\u011fi hi\u00e7 yanl\u0131\u015f ad\u0131m atm\u0131yor, hi\u00e7 yolundan sapm\u0131yor, belirlenmi\u015f hedefinden \u015fa\u015fm\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu hayret verici yolculu\u011funun yolu boyunca att\u0131\u011f\u0131 her ad\u0131m\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc elinin denetimi alt\u0131nda at\u0131yor. Bu \u00f6ylesine hayret uyand\u0131r\u0131c\u0131 bir yolculuktur ki, e\u011fer eskiden de, \u015fimdi de hep tekrarlanmasa ve her onu \u015fu ya da bu bi\u00e7im ile, \u015fu ya da bu t\u00fcr\u00fc ile g\u00f6rmemi\u015f olsa hi\u00e7bir ak\u0131l onu onaylamaz, hi\u00e7bir hayal onu tasarlayamazd\u0131. E\u011fer b\u00f6yle olmasayd\u0131, birtek bu\u011fday tanesinin \u015fu sap\u0131, \u015fu yapraklar\u0131, \u015fu ba\u015fa\u011f\u0131 ve \u015fu kadar \u00e7ok taneyi i\u00e7inde gizledi\u011fine ya da bir hurma \u00e7ekirde\u011finin hi\u00e7bir eksi\u011fi olmayan kocaman bir hurma a\u011fac\u0131n\u0131 yap\u0131s\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na hangi ak\u0131l inan\u0131r, hangi hayal g\u00fcc\u00fc ihtimal verirdi?<\/p>\n

E\u011fer bu olay sabah-ak\u015fam hep meydana gelmese, e\u011fer bu hikaye herkesin g\u00f6z\u00fc, kula\u011f\u0131 \u00f6n\u00fcnde tekrarlan\u0131p durmasa hangi ak\u0131l bunu kabul eder, hangi ak\u0131l bunu tasarlayabilirdi? Hangi insan bu hayret verici olayda topra\u011f\u0131 s\u00fcrmekten ve y\u00fcce Allah’\u0131n yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu tohumu ekmekten ba\u015fka bir rol\u00fc, bir katk\u0131s\u0131 oldu\u011funu iddia edebilir?<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra insanlar kalk\u0131yorlar, “biz ekin yeti\u015ftirdik” diyorlar. Oysa bu s\u00fcre\u00e7teki paylar\u0131 topra\u011f\u0131 s\u00fcrmekten ve tohumu ekmekten \u00f6teye ge\u00e7memi\u015ftir. Bunun \u00f6tesinde her tohum tanesinin simgeledi\u011fi hayret verici hikaye, tohumun \u00e7atlay\u0131p filizlenmesinde, geli\u015fip serpilmesinde somutla\u015fan ola\u011fan\u00fcst\u00fc olay, b\u00fct\u00fcn bu akla s\u0131\u011fmaz geli\u015fmeler “ekinleri bitiren” y\u00fcce Allah’\u0131n sanat\u0131n\u0131n eseridir. E\u011fer Allah dileseydi, bu tohum yolculu\u011funu ba\u015flatmazd\u0131. E\u011fer Allah izin vermeseydi ba\u015flayan bu yolculuk hedeflenen sonuca ermezdi. E\u011fer Allah isteseydi, o bitkiyi, \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc vermeden \u00f6nce kuru bir \u00e7\u00f6pe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrd\u00fc. Tohum, ba\u015flang\u0131c\u0131ndan sonuna kadar uzayan yolculu\u011funun t\u00fcm\u00fcn\u00fc O’nun dile\u011fi ile a\u015fabiliyor.<\/p>\n

E\u011fer ekilen tohum beklenen \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc vermeden mahvolsa insanlar m\u0131r\u0131n k\u0131r\u0131n ederler, yana-yak\u0131la konu\u015furlar ve mesel\u00e2 “Biz borca batt\u0131k; daha do\u011frusu her \u015feyimizi kaybettik” derlerdi. Fakat y\u00fcce Allah l\u00fctf\u00fcnun sonucu olarak onlara \u00fcr\u00fcn ba\u011f\u0131\u015fl\u0131yor, ekilen tohumun fonksiyonunu tamamlamas\u0131n\u0131, belirlenen yolculu\u011funu sona erdirmesini sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

Hemen belirtelim ki, tohumun bu yolculu\u011fu, ana rahmine at\u0131lan menideki sperma h\u00fccresinin yolculu\u011funun ayn\u0131s\u0131d\u0131r. Bu yolculuk, s\u0131n\u0131rs\u0131z ilahi g\u00fcc\u00fcn yoktan var ederek g\u00f6zetimi alt\u0131nda s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc hayat\u0131n d\u0131\u015fa yans\u0131m\u0131\u015f bi\u00e7imlerinden biridir.<\/p>\n

Bu ilk yarat\u0131l\u0131\u015f olay\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcndeyken yeniden dirili\u015f olay\u0131nda ne gibi bir gariplik bulunabilir?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

41- Defterleri soldan verilenler. vay gele ba\u015flar\u0131na! 42- Onlar g\u00f6zeneklerine i\u015fleyen kavurucu bir r\u00fczgar \u00f6n\u00fcnde ve kaynar su i\u00e7inde, 43- Kara ve bo\u011fucu bir duman\u0131n g\u00f6lgesi alt\u0131ndad\u0131rlar. 44- Ne serinli\u011fi ve ne de ok\u015fay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 var. 45- \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar vaktiyle varl\u0131k i\u00e7inde az\u0131tm\u0131\u015flard\u0131. 46- B\u00fcy\u00fck g\u00fcnah\u0131 (Allah’a ortak ko\u015fmaya) i\u015flemekte \u0131srar ediyorlard\u0131. 47- “\u00d6l\u00fcp toprak ve …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1596,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585,1658],"class_list":["post-2384","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2","tag-vakia-suresinin-tefsiri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2384","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2384"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2384\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}