{"id":2390,"date":"2012-01-17T08:03:53","date_gmt":"2012-01-17T08:03:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2390"},"modified":"2012-01-17T08:03:53","modified_gmt":"2012-01-17T08:03:53","slug":"rahman-suresinin-1-18-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/rahman-suresinin-1-18-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Rahman Suresi’nin 1-18.Ayet Tefsiri – Fizilal’il Kur’an – Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

1.”Rahman” olan Allah.<\/p>\n

2- Kur’an’\u0131 \u00f6\u011fretti.<\/p>\n

3- \u0130nsan\u0131 yaratt\u0131.<\/p>\n

4- Ona d\u00fc\u015f\u00fcncesini a\u00e7\u0131klamay\u0131 \u00f6\u011fretti.<\/p>\n

5- G\u00fcne\u015fin ve ay\u0131n konumlar\u0131 ve hareketleri belirli bir hesaba dayan\u0131r.<\/p>\n

6- Bitkiler ve a\u011fa\u00e7lar O’nun buyru\u011funa boyun e\u011ferler.<\/p>\n

7- O, g\u00f6\u011f\u00fc y\u00fcksek yaratt\u0131 ve tart\u0131 ilkesini koydu.<\/p>\n

8- Tart\u0131da titiz olun diye.<\/p>\n

9- Teraziyi do\u011fru tutunuz, sak\u0131n eksik tartmay\u0131z.<\/p>\n

10- Allah, yery\u00fcz\u00fcn\u00fc canl\u0131lar\u0131n ayaklar\u0131 alt\u0131na serdi.<\/p>\n

11- Orada t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc meyvalar, salk\u0131ml\u0131 hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131 var.<\/p>\n

12- Yine orada yaprakl\u0131 taneler, ho\u015f kokulu bitkiler var.<\/p>\n

13- Ey insanlar ve cinler, peki, Rabbinizin hangi nimetini yalanl\u0131yorsunuz?<\/strong><\/p>\n

Burada s\u00f6z\u00fc, anlam\u0131, \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m\u0131 ve m\u00fczikal ahengi ile bilerek se\u00e7ilen bir “giri\u015f” ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z.<\/p>\n

Evet “Rahman’ olan Allah”.<\/p>\n

Dalga dalga yay\u0131larak uzak enginlere varan sars\u0131c\u0131 sesi \u015fu evrenin her yan\u0131nda, \u015fu varl\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn birimlerinde yank\u0131lanan bir \u00e7\u0131\u011fl\u0131kt\u0131r kulaklar\u0131m\u0131za gelen.<\/p>\n

Evet “Rahman’ olan Allah”.<\/p>\n

Perde perde y\u00fckselerek mesafeleri a\u015fan, varl\u0131k aleminin katmanlar\u0131n\u0131 titre\u015ftiren, her varl\u0131\u011fa hitap eden ahengi ile, her varl\u0131\u011f\u0131n dikkatini \u00e7eken, g\u00f6kleri ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fc dolduran, her kula\u011fa ve her kalbe ula\u015fan bir \u00e7\u0131\u011fl\u0131k.<\/p>\n

Evet “Rahman’ olan Allah: ‘<\/p>\n

Arkas\u0131ndan birdenbire gelen bir suskunluk. Ayet bitiyor. T\u00fcm evren de susup kulak kesiliyor. Bu \u00e7arp\u0131c\u0131 giri\u015fi izleyecek olan b\u00fcy\u00fck haberi bekliyor. Derken o beklenen ve b\u00fct\u00fcn varl\u0131k aleminin vicdan\u0131n\u0131 iliklerine kadar titreten haber geliyor.<\/p>\n

\u0130\u015fte surenin “Rahman” olan Allah’\u0131n nimetlerini a\u00e7\u0131klamay\u0131 konu edinen ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve o \u00e7arp\u0131c\u0131 duyuruyu izleyen haber bu ayetlerden olu\u015fuyor. \u0130nceleyelim:<\/p>\n

“Kur’an’\u0131 \u00f6\u011fretti:’<\/p>\n

Bu, “Rahman” olan Allah’\u0131n insana y\u00f6nelik merhametinin somut g\u00f6stergesi olan en b\u00fcy\u00fck nimettir. Kur’an yan\u0131. O, \u015fu evrenin t\u00fcm yasalar\u0131n\u0131n \u00f6zenli ve eksiksiz bir terc\u00fcman; g\u00f6klerin ve yerin sistemidir. \u0130nsanlar bu kitaba sar\u0131l\u0131nca evrenin yasal sistemi ile ba\u011f kurarlar; inan\u00e7lar\u0131n\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini, de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131, sosyal sistemlerini, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 varl\u0131k aleminin dayana\u011f\u0131 olan de\u011fi\u015fmez temel \u00fczerine oturturlar. Bu durum onlara huzur, g\u00fcven, evrensel yasalarla aralar\u0131nda anlay\u0131\u015f ortakl\u0131\u011f\u0131 ve ileti\u015fim kurma imk\u00e2n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n

Kur’an, kendisine sar\u0131lanlar\u0131n alg\u0131 organlar\u0131n\u0131 ve duygular\u0131n\u0131 \u015fu g\u00fczel evrene a\u00e7ar. \u0130nsanlar bu evreni ilk kez g\u00f6rm\u00fc\u015f gibi olurlar. Kur’an onlar\u0131n kendi varl\u0131klar\u0131na ili\u015fkin alg\u0131lar\u0131n\u0131 tazeleyip g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fi gibi \u00e7evrelerini ku\u015fatan evrene ili\u015fkin alg\u0131lar\u0131n\u0131 da tazeleyip g\u00fc\u00e7lendirir. \u00c7evrelerindeki her \u015feye insanlarla ileti\u015fim kuran, insanlara sevgi sa\u00e7an taze bir ruh a\u015f\u0131lar. O zaman Kur’an’\u0131n ba\u011fl\u0131lar\u0131, \u015fu gezegen \u00fczerindeki yolculuklar\u0131 boyunca nereye gitseler, nerede dursalar kendilerini dostlar aras\u0131nda, cana yak\u0131n ahbaplar aras\u0131nda bulurlar.<\/p>\n

Kur’an, ba\u011fl\u0131lar\u0131n\u0131n beyinlerine y\u00fcce Allah’\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki halifeleri, onurlu temsilcileri olduklar\u0131; g\u00f6kleri, yery\u00fcz\u00fcn\u00fc ve da\u011flar\u0131 deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcren y\u00fcce “emanet”in ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 olduklar\u0131 bilincini a\u015f\u0131lar. B\u00f6ylece bu insanlar, insanl\u0131klar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmekten do\u011fan de\u011ferlerinin fark\u0131na var\u0131rlar. Bu amaca erdiren tek arac\u0131n “iman” oldu\u011funu anlarlar. O iman ki, y\u00fcce Allah’\u0131n solu\u011funu ruhlar\u0131nda tazeler, O’nun insanlara y\u00f6nelik en b\u00fcy\u00fck nimetine ger\u00e7eklik kazand\u0131r\u0131r.<\/p>\n

Bundan dolay\u0131d\u0131r ki, Kur’an \u00f6\u011fretme nimeti, insan\u0131 yaratma nimetinden \u00f6nce an\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu canl\u0131n\u0131n insan olma anlam\u0131, bu nimet sayesinde ger\u00e7ekle\u015febilir. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“\u0130nsan\u0131 yaratt\u0131. Ona d\u00fc\u015f\u00fcncesini a\u00e7\u0131klamay\u0131 \u00f6\u011fretti.”<\/p>\n

Burada \u015fimdilik insan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 olay\u0131n\u0131 bir yana b\u0131rakal\u0131m. Surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde az ilerde bu konunun yeri gelecek. Zaten burada bu nimetin an\u0131lmas\u0131n\u0131n amac\u0131, onu izleyen, “d\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama” nimetine s\u00f6z\u00fc getirmektir.<\/p>\n

Biz insan\u0131n konu\u015ftu\u011funu, meram\u0131n\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcncesini a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131, di\u011fer insanlarla anla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, onlarla ileti\u015fim kurdu\u011funu hep g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu s\u00fcrekli g\u00f6zlem bize bu il\u00e2hi ba\u011f\u0131\u015f\u0131n \u00f6nemini, bu “harika” olay\u0131n m\u00fcthi\u015fli\u011fini unutturuyor. Bu y\u00fczden Kur’an, bir\u00e7ok yerinde bu olaya dikkatlerimizi \u00e7ekiyor, bizi onun \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeye \u00f6zendiriyor.<\/p>\n

Evet insan nedir? Asl\u0131 nedir? Varl\u0131\u011fa nas\u0131l ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r? D\u00fc\u015f\u00fcncesini a\u00e7\u0131klamay\u0131 nas\u0131l \u00f6\u011frenmi\u015ftir?<\/p>\n

\u0130nsan varolu\u015fu, ana rahminde can bulan tek h\u00fccre ile ba\u015flar. Yal\u0131n, k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck, minicik, basit, ancak mikroskopla g\u00f6r\u00fclebilen, belli-belirsiz tek bir h\u00fccre ile. Fakat k\u0131sa bir s\u00fcre sonra bu tek cenin’e (embriyo’ya) d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Milyonlarca kemik, kas, sinir, deri ve k\u0131k\u0131rdak h\u00fccresinde olu\u015fan bir canl\u0131 bi\u00e7imi olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Sonra bu h\u00fccrelerden \u00e7e\u015fitli organlarla bu organlar\u0131n i\u015fitme, g\u00f6rme, tadma, koklama ve dokunma gibi fonksiyonlar\u0131 olu\u015fuyor. Sonra da en b\u00fcy\u00fck harikalar ve en \u00e7arp\u0131c\u0131 s\u0131rlar, yani kavrama, konu\u015fma, bilin\u00e7 ve sezgi yetenekleri ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bunlar\u0131n hepsi o tek, yal\u0131n, k\u00fc\u00e7\u00fck, minicik, basit ve belli belirsiz h\u00fccreden kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n

Nas\u0131l ve nereden? “Rahman” olan Allah taraf\u0131ndan ve O’nun sanat\u0131n\u0131n eseri olarak.<\/p>\n

Biz konu\u015fman\u0131n, meram anlatman\u0131n nas\u0131l meydana geldi\u011fini \u015f\u00f6yle bir g\u00f6zden ge\u00e7irelim. Y\u00fcce Allah buyuruyor ki:<\/p>\n

“Allah sizi hi\u00e7bir \u015fey bilmez halde analar\u0131n\u0131z\u0131n kar\u0131nlar\u0131ndan \u00e7\u0131kard\u0131. Size kendisine \u015f\u00fckredesiniz diye i\u015fitme duyusu, g\u00f6zler ve kalpler verdi.” (Nahl suresi, 78)<\/p>\n

Konu\u015fma sisteminin yap\u0131s\u0131, hi\u00e7bir zaman \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131l\u0131k vasf\u0131 sona ermeyecek bir harikad\u0131r. Dil, dudaklar, damak, di\u015fler, g\u0131rtlak, soluk borusu, bron\u015flar ve akci\u011ferler. B\u00fct\u00fcn bu organlar i\u015fbirli\u011fi halinde \u00e7al\u0131\u015farak meram anlatma zincirinin bir halkas\u0131n\u0131 olu\u015fturan “seslenme” i\u015flemini meydana getirirler. Bu i\u015flem, b\u00fct\u00fcn \u00f6nemine ra\u011fmen, bu karma\u015f\u0131k surenin mekanik yan\u0131n\u0131 olu\u015fturur. S\u00fcre\u00e7 bunun \u00f6tesinde i\u015fitme duyusu ile, beyinle, sinirlerle, sonra da ak\u0131lla ili\u015fkilidir. O ak\u0131l ki, onun sadece ad\u0131n\u0131 biliyoruz, ne mahiyetinden ve ne de \u00f6z\u00fcnden haberimiz var. Hatta nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, fonksiyonunu hangi y\u00f6ntemle ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi konusunda hemen hemen hi\u00e7 bir \u015fey bilmiyoruz.<\/p>\n

Konu\u015fan bir insan herhangi bir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc nas\u0131l seslendirir?<\/p>\n

Bu olay, \u00e7ok a\u015famalardan ge\u00e7en, \u00e7ok ad\u0131mlar\u0131 olan, \u00e7ok say\u0131da organik sistemin i\u015fbirli\u011fini gerektiren, baz\u0131 a\u015famalar\u0131 hal\u00e2 bilinmeyen, \u015fu ana kadar ayd\u0131nl\u0131\u011fa kavu\u015fturulamam\u0131\u015f olan, son derece karma\u015f\u0131k bir i\u015flemdir.<\/p>\n

Bu i\u015flem, bilin\u00e7te o s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6yleyerek belirli bir meram\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmeye y\u00f6nelik bir ihtiyac\u0131n belirmesi ile ba\u015flar. Bu ihtiya\u00e7 duygusu sonra idrak alan\u0131ndan, ya da ak\u0131ldan veya ruhtan somut bir i\u015flem arac\u0131 olan beyne gider. Ama bu ge\u00e7i\u015fin nas\u0131l oldu\u011funu bilmiyoruz. Sonra da bilim adamlar\u0131n\u0131n s\u00f6ylediklerine g\u00f6re beyin, sinirler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile bu belirli s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc seslendirmeye ili\u015fkin emir verir. S\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn kendisini ise insana y\u00fcce Allah \u00f6\u011fretiyor, anlam\u0131n\u0131 o belletiyor. Bu s\u0131rada akci\u011ferler depolad\u0131klar\u0131 havan\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc d\u0131\u015far\u0131ya basarlar. Bu hava bron\u015flardan soluk borusuna, oradan g\u0131rtla\u011fa ge\u00e7erek ses tellerini titre\u015ftirir. Bu ses telleri insan yap\u0131s\u0131 hi\u00e7bir ses ayg\u0131t\u0131n\u0131n, hi\u00e7bir m\u00fczik enstr\u00fcman\u0131n\u0131n tellerine benzetilemeyecek oranda \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir yap\u0131ya sahiptirler. G\u0131rtla\u011fa gelince sese d\u00f6n\u00fc\u015fen bu hava akl\u0131n iste\u011fine g\u00f6re bi\u00e7im al\u0131r. Yani y\u00fcksek olur, al\u00e7ak olur; h\u0131zl\u0131 olur, yava\u015f olur; sert olur, yumu\u015fak olur, bas olur, tiz olur, ya da ba\u015fka bir bi\u00e7ime ve niteli\u011fe b\u00fcr\u00fcn\u00fcr. G\u0131rtla\u011f\u0131n yan\u0131s\u0131ra dil, dudaklar, g\u0131rtlak ve di\u015fler de devreye girer. Ses bu organlardan ge\u00e7erken \u00e7e\u015fitli harflerin \u00e7\u0131k\u0131\u015f yerlerindeki \u00f6zel vurgular\u0131n etkisi ile bi\u00e7imlenir. \u00d6zellikle dil \u00fczerinde her harfe \u00f6zg\u00fc ses tonunu sa\u011flayan \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgeler vard\u0131r. Buralarda belirli vurgu ger\u00e7ekle\u015ferek belirli titre\u015fimi gerektiren harf seslendirilir.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu a\u015famalar\u0131n sonunda bir tek s\u00f6zc\u00fck seslendirilmi\u015f olur. Bunun arkas\u0131ndan c\u00fcmleler, konular, d\u00fc\u015f\u00fcnceler, ge\u00e7mi\u015fe, \u015fimdiki zamana ve gelece\u011fe ili\u015fkin duygular gelir. B\u00fct\u00fcn bunlar \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131, tuhaf ve ayr\u0131 birer alemdirler.` \u0130nsan\u0131n \u015fu tuhaf ve \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 organizmas\u0131nda olu\u015furlar. Onlar\u0131 meydana getiren, Rahman olan Allah’\u0131n sanat\u0131 ve l\u00fctfudur.<\/p>\n

Sonraki ayetlerde “Rahman” olan Allah’\u0131n nimetlerinin evrensel fuardaki g\u00f6sterisine devam ediliyor. Okuyoruz:<\/p>\n

“G\u00fcne\u015fin ve ay\u0131n konumlar\u0131 ve hareketleri belirli bir hesaba dayan\u0131r.<\/p>\n

Burada ay\u0131n ve g\u00fcne\u015fin yap\u0131lar\u0131 ile hareketleri aras\u0131nda uyum sa\u011flayan ince pl\u00e2na dikkat \u00e7ekiliyor. Kalpleri \u00fcrperti, deh\u015fet ve bilin\u00e7le dolduran bu vurgulama, s\u00f6zc\u00fckleri aras\u0131nda geni\u015f \u00e7apl\u0131 ve derinlikli ger\u00e7ekler bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. \u015e\u00f6yle ki:<\/p>\n

G\u00fcne\u015f, uzaydaki g\u00f6k cisimlerinin en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc de\u011fildir. \u0130nsano\u011flunun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 bilmedi\u011fi, u\u00e7suz-bucaks\u0131z bir bo\u015fluk olarak alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 uzayda milyarlarca y\u0131ld\u0131z vard\u0131r. Bunlar\u0131n aras\u0131nda g\u00fcne\u015ften daha b\u00fcy\u00fckleri, ondan daha \u00e7ok \u0131s\u0131 ve \u0131\u015f\u0131k yayanlar\u0131 vard\u0131r. Mesel\u00e2 araplar aras\u0131nda “\u015f\u0131ra el Yeman\u00ee” ad\u0131 ile bilinen b\u00fcy\u00fck ay\u0131 tak\u0131m\u0131ndaki C\u0131r\u0131 us y\u0131ld\u0131z\u0131, g\u00fcne\u015ften yirmi kat daha a\u011f\u0131r ve g\u00fcne\u015fin elli kat\u0131 kadar \u0131\u015f\u0131kl\u0131d\u0131r. Arcturus y\u0131ld\u0131z\u0131 ise g\u00fcne\u015fin seksen kat\u0131 hacminde ve ondan sekiz bin kat daha parlakt\u0131r. Suheyl y\u0131ld\u0131z\u0131n\u0131n \u0131\u015f\u0131k yayma g\u00fcc\u00fc de g\u00fcne\u015finkinden iki bin be\u015f y\u00fcz kat fazlad\u0131r. Bu tablo bu \u015fekilde geni\u015fletilebilir.<\/p>\n

Fakat g\u00fcne\u015f, “yer” ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz \u015fu k\u00fc\u00e7\u00fck gezegen \u00fczerinde ya\u015fayan biz insanlar aras\u0131ndan en \u00f6nemli y\u0131ld\u0131zd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu gezegenin kendisi ve sakinleri g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n, g\u00fcne\u015f \u0131s\u0131s\u0131n\u0131n ve onun \u00e7ekim g\u00fcc\u00fcn\u00fcn etkisi alt\u0131nda ya\u015f\u0131yorlar, varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar.<\/p>\n

Ay da \u00f6yle. O asl\u0131nda yer yuvarla\u011f\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck hacimli bir uydusudur. Fakat yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn hayat\u0131 \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck etkisi vard\u0131r. Denizlerde g\u00f6r\u00fclen gel-git olay\u0131n\u0131n en \u00f6nemli fakt\u00f6r\u00fc odur.<\/p>\n

G\u00fcne\u015fin hacmi, \u0131s\u0131 derecesi, d\u00fcnyam\u0131za uzakl\u0131\u011f\u0131, y\u00f6r\u00fcngesindeki d\u00f6n\u00fc\u015f h\u0131z\u0131; bunun yan\u0131s\u0131ra ay\u0131n hacmi, d\u00fcnyam\u0131za uzakl\u0131\u011f\u0131 ve y\u00f6r\u00fcngesindeki d\u00f6n\u00fc\u015f h\u0131z\u0131, b\u00fct\u00fcn bunlar gerek yery\u00fcz\u00fcndeki hayata y\u00f6nelik etkileri bak\u0131m\u0131ndan ve gerekse uzaydaki di\u011fer y\u0131ld\u0131zlar\u0131 ve gezegenler aras\u0131ndaki konumlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece ince ve duyarl\u0131 hesaplar\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 dengelere dayan\u0131rlar.<\/p>\n

\u015eimdi onlar\u0131n gezegenimizi ve \u00fczerindeki hayat olay\u0131 yak\u0131ndan ilgilendiren bu hesapl\u0131 dengelerinin baz\u0131 y\u00f6nlerinde g\u00f6z gezdirelim: G\u00fcne\u015fin d\u00fcnyam\u0131za uzakl\u0131\u011f\u0131 doksan iki bu\u00e7uk milyon mildir. E\u011fer o d\u00fcnyam\u0131za bundan daha yak\u0131n olsa yery\u00fcz\u00fc ya yanar, ya erir, ya da uzaya y\u00fckselen bir buhar kitlesine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. E\u011fer bizden daha uzakta olsa o zaman da yerk\u00fcremiz donar ve \u00fczerindeki hayat \u00f6l\u00fcme d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. G\u00fcne\u015fin d\u00fcnyam\u0131za ula\u015fan \u0131s\u0131s\u0131, onun as\u0131l \u0131s\u0131s\u0131n\u0131n iki milyonda biri kadard\u0131r.,Yery\u00fcz\u00fcndeki hayat\u0131n s\u00fcrmesi i\u00e7in gereken optimal \u0131s\u0131 derecesi bu kadard\u0131r. Mesel\u00e2 e\u011fer g\u00fcne\u015fin yerinde o iri ve g\u00fc\u00e7l\u00fc radyasyonlu Cirius y\u0131ld\u0131z\u0131 olsayd\u0131, yerk\u00fcremiz buharla\u015f\u0131p yokoluverirdi.<\/p>\n

\u015eimdi de ay\u0131n hacmini ve d\u00fcnyam\u0131za olan uzakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ele alal\u0131m. E\u011fer ay \u015fimdikinden daha b\u00fcy\u00fck olsayd\u0131, denizlerde meydana getirece\u011fi gel-git olay\u0131n\u0131n yol a\u00e7aca\u011f\u0131 su y\u00fckselmeleri yery\u00fcz\u00fcn\u00fc ve \u00fczerindeki b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131 tufana bo\u011fard\u0131. E\u011fer ay, y\u00fcce Allah’\u0131n k\u0131l kadar bile \u015fa\u015fmaz hesab\u0131na g\u00f6re oldu\u011fundan daha yak\u0131n\u0131m\u0131zda olsayd\u0131, sonu\u00e7 d\u00fcnyam\u0131z i\u00e7in ayn\u0131 t\u00fcrden bir felaket olurdu.<\/p>\n

G\u00fcne\u015f ile ay\u0131n d\u00fcnyam\u0131za uygulad\u0131klar\u0131 \u00e7ekim g\u00fcc\u00fc gerek yerk\u00fcresinin konumu ve gerekse uzay ho\u015flu\u011fundaki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn dengesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan hesapl\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcd\u00fcr. D\u00fcnyam\u0131z\u0131n ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu g\u00fcne\u015f sistemi b\u00fct\u00fcn uydular\u0131 ile Lyr burcundaki Vega y\u0131ld\u0131z\u0131na do\u011fru saatte yirmi bin millik bir h\u0131zla hareket etmektedir. Buna ra\u011fmen milyonlarca y\u0131ll\u0131k yolculu\u011fu boyunca sistemimiz, uzaydaki y\u0131ld\u0131zlardan biri ile \u00e7arp\u0131\u015fmamaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu korkun\u00e7 ve u\u00e7suz-bucaks\u0131z uzay bo\u015flu\u011funda hi\u00e7bir y\u0131ld\u0131z\u0131n y\u00f6r\u00fcngesi k\u0131l ucu kadar bile sapma g\u00f6stermez. Y\u0131ld\u0131zlar\u0131n hacimleri ve hareketleri aras\u0131ndaki uyum ve denge hesaplar\u0131 aras\u0131nda en ufak bir de\u011fi\u015fiklik meydana gelmez.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah “G\u00fcne\u015fin ve ay\u0131n konumlar\u0131 ve hareketleri belirli bir hesaba dayan\u0131r” buyururken ger\u00e7ekten ne kadar do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyor! Devam ediyoruz: “Bitkiler ve a\u011fa\u00e7lar O’nun buyru\u011funa boyun e\u011ferler.”<\/p>\n

Bir \u00f6nceki ayet, \u015fu koca evrenin yap\u0131s\u0131ndaki pl\u00e2na ve hesaba i\u015faret etmi\u015fti. Bu ayette ise evrendeki do\u011frultu birli\u011fine ve ili\u015fkiye i\u015faret ediliyor. Bu i\u015faret de uyar\u0131c\u0131 ve \u00e7arp\u0131c\u0131 bir ger\u00e7e\u011fe ileticidir. \u015e\u00f6yle ki:<\/p>\n

\u015eu varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fc ile kayna\u011f\u0131na ve yoktan varedicisine kulluk ve boyun e\u011fme ba\u011f\u0131 ile ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bitkiler ve a\u011fa\u00e7lar, varl\u0131k aleminin bu do\u011frultusunu kan\u0131tlayan iki \u00f6rnektir. Kimi tefsir bilginleri ayetin orjinalindeki Necm s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn “g\u00f6kteki y\u0131ld\u0131zlar” anlam\u0131na geldi\u011fini ileri s\u00fcrerken ba\u015fka baz\u0131 tefsir bilginleri bu s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn “a\u011fa\u00e7lar gibi g\u00f6vdesi \u00fczerinde dik duramayan bitkiler” demek oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015flerdir. S\u00f6zc\u00fck ister o anlama al\u0131ns\u0131n, ister bu anlama geldi\u011fi kabul edilsin ayn\u0131 kap\u0131ya \u00e7\u0131kar. Her iki durumda da ayet, \u015fu varl\u0131k alemindeki do\u011frultu birli\u011fine ve i\u00e7 ili\u015fkiye i\u015faret ediyor.<\/p>\n

Evrenin t\u00fcm\u00fc, ruhu olan canl\u0131 bir varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Ger\u00e7i bu ruhun g\u00f6stergesi, bi\u00e7imi ve dinamiklik derecesi varl\u0131ktan varl\u0131\u011fa de\u011fi\u015fir, ama \u00f6z\u00fc bak\u0131m\u0131ndan birdir.<\/p>\n

\u0130nsan kalbi bu ger\u00e7e\u011fi, yani t\u00fcm varl\u0131klara yay\u0131lm\u0131\u015f “hayat” ger\u00e7e\u011fi ile bu ruhun yarat\u0131c\u0131ya y\u00f6nelmi\u015f oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini \u00e7ok eski \u00e7a\u011flardan beri fark etmi\u015ftir. \u0130nsan kalbi sezgi yolu ile bu ger\u00e7e\u011fi kavram\u0131\u015ft\u0131r. Ama ne zaman bu sezgisini duyu organlar\u0131n\u0131n deneyleri ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olan akl\u0131n kriterleri ile \u00f6l\u00e7meye kalk\u0131\u015ft\u0131 ise ku\u015fkuya kap\u0131lm\u0131\u015f ve bu bilgiden uzak kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u0130nsanl\u0131k son y\u0131llarda evrendeki yap\u0131sal birli\u011fi yans\u0131tan ger\u00e7e\u011fin baz\u0131 \u00f6n bilgilerine ermi\u015ftir. Ama bu y\u00f6ntemle onun ruh ta\u015f\u0131yan bir canl\u0131 oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fine erebilmekten hal\u00e2 \u00e7ok uzaklard\u0131r.<\/p>\n

Pozitif bilim, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde evren yap\u0131s\u0131n\u0131n ana biriminin atom oldu\u011funu, atomun da asl\u0131nda radyasyondan, yani \u0131\u015f\u0131k enerjisinden ibaret oldu\u011funu, evrenin temel ilkesinin hareket oldu\u011funu ve hareketin evrenin birimleri aras\u0131ndaki ortak \u00f6zellik oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnme e\u011filimindedir.<\/p>\n

Fakat evrenin temel ilkesini ve ana \u00f6zelli\u011fini olu\u015fturan bu “hareket” hangi tarafa do\u011frudur.<\/p>\n

Kur’an bize diyor ki: Evren, ruhunun hareketi ile yarat\u0131c\u0131s\u0131na y\u00f6nelmi\u015ftir. Onun as\u0131l hareketi budur. Evrenin b\u00e2r de y\u00fczeysel hareketi vard\u0131r. Fakat bu hareket, onun ruhunun hareketinin d\u0131\u015fa yans\u0131mas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Evrenin ruhsal. hareketi Kur’an’\u0131n bir\u00e7ok ayetinde g\u00fcndeme getirilir. Bu ayetlerin ba\u015fl\u0131calar\u0131n\u0131 birlikte okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Bitkiler ve a\u011fa\u00e7lar O’nun buyru\u011funa boyun e\u011ferler.” (Rahman suresi, 6)<\/p>\n

“Yedi kat g\u00f6k, yer ve buralardaki varl\u0131klar\u0131n t\u00fcm\u00fc O’nu tenzih ederler, noksanl\u0131klardan uzak oldu\u011funu dile getirirler. Evrendeki her varl\u0131k, O’nu \u00f6verek tesbih eder, fakat siz bu varl\u0131klar\u0131n tesbihlerini anlayamazs\u0131n\u0131z.” (\u0130sra suresi, 44)<\/p>\n

“G\u00f6klerdeki ve yerdeki t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n ve havada s\u00fcz\u00fclen ku\u015flar\u0131n Allah’\u0131 noksanl\u0131klardan tenzih ettiklerini g\u00f6rm\u00fcyor musun? Bu varl\u0131klar\u0131n t\u00fcm\u00fc, Allah’a nas\u0131l dua edeceklerini, O’nu nas\u0131l noksanl\u0131klardan tenzih edeceklerini bilirler.” (Nur suresi, 41)<\/p>\n

Bu ger\u00e7e\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnmek, t\u00fcm evrenin Allah’a y\u00f6nelik kulluklar\u0131n\u0131 ve tesbihlerini izlemek insan kalbini acayip bir hazla doldurur. \u0130nsan kalbi bu durumda \u00e7evresindeki t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n duygu beraberli\u011fi ile yarat\u0131c\u0131s\u0131na y\u00f6neldi\u011fini, t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n ruhlar\u0131 aras\u0131nda bulundu\u011funu hisseder. Bu ortak ruhun t\u00fcm varl\u0131klarda k\u0131m\u0131ldamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve onlar\u0131 kendisine karde\u015f ve dost yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilincinde olur.<\/p>\n

Onun i\u00e7in bu ayetin vurgulad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ek son derece geni\u015f boyutlu, engin ufuklu ve derin anlamlar ta\u015f\u0131r. Devam ediyoruz:<\/p>\n

TARTIYI DO\u011eRU TUTUNUZ<\/p>\n

“O g\u00f6\u011f\u00fc y\u00fcksek yaratt\u0131 ve tart\u0131 ilkesini koydu.<\/p>\n

Tart\u0131da titiz olunuz diye.<\/p>\n

Teraziyi do\u011fru tutunuz, sak\u0131n eksik tartmay\u0131n\u0131z: ‘<\/p>\n

G\u00f6\u011fe i\u015faret etmenin amac\u0131 -Kur’an’\u0131n, evrenin \u00e7e\u015fitli kesimlerine y\u00f6nelik di\u011fer i\u015faretlerinde oldu\u011fu gibi- insan kalbini gaflet uykusundan uyand\u0131rmak, kan\u0131ksaman\u0131n duyars\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rmak, \u015fu evrende egemen olan uyuma ve g\u00fczelli\u011fe dikkatini \u00e7ekmek, onu yoktan varederek \u00e7arp\u0131c\u0131 g\u00fczelliklerle bezeyen “g\u00fc\u00e7l\u00fc el”i tan\u0131maya \u00f6zendirmektir. ‘<\/p>\n

G\u00f6\u011fe i\u015faret etmek. Bu kavram\u0131n anlam\u0131 ne olursa olsun insan\u0131n bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 y\u00fckseklere, \u015fu g\u00f6rkemli ve y\u00fcce uzaya y\u00f6neltir. Bu uzay u\u00e7suz-bucaks\u0131z bir enginliktir, bilinen hi\u00e7 bir s\u0131n\u0131r\u0131 yoktur. \u0130\u00e7inde milyarlarca iri g\u00f6k cismi hareket halinde oldu\u011fu halde hi\u00e7bir iki g\u00f6k cismi bir noktada bulu\u015fmaz, hi\u00e7 bir iki gezegen sistemi birbirleri ile \u00e7arp\u0131\u015fmaz. Oysa g\u00fcne\u015f sistemimizin i\u00e7inde bulundu\u011fu galakside oldu\u011fu gibi bu tak\u0131m y\u0131ld\u0131zlar\u0131n\u0131 olu\u015fturan y\u0131ld\u0131zlar\u0131n say\u0131s\u0131 kimi zaman milyona var\u0131r. G\u00fcne\u015f sistemimizin i\u00e7inde bulundu\u011fu saman yolunda yeralan kimi y\u0131ld\u0131zlar bizim g\u00fcne\u015fimizden dar`a k\u00fc\u00e7\u00fckken kimileri de ondan binlerce kat daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bizim g\u00fcne\u015f sistemimizin \u00e7ap\u0131 bir milyon \u00fc\u00e7 y\u00fcz otuz\u00fc\u00e7 bin kilometre dolay\u0131ndad\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu y\u0131ld\u0131zlar ve b\u00fct\u00fcn bu gezegen sistemleri uzayda korkun\u00e7 h\u0131zlarla hareket halindedirler. Fakat onlar bu g\u00f6rkemli uzay bo\u015flu\u011fu i\u00e7inde, biribirlerinin uza\u011f\u0131nda y\u00fczen, bu y\u00fczden ne bir noktada bulu\u015fan ve ne de birbirleri ile \u00e7at\u0131\u015fan birer zerre niteli\u011findedirler.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, bu engin ve g\u00f6rkemli g\u00f6\u011f\u00fc y\u00fcksek yaratman\u0131n yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 y\u00fcceli\u011fin yan\u0131ba\u015f\u0131nda “tart\u0131 ilkesini” hak terazisini “koydu”. Onu sabit, oynamaz, sars\u0131lmaz, sa\u011flam bi\u00e7imde yerle\u015ftirdi. Ki\u015filerin, olaylar\u0131n, nesnelerin de\u011ferleri, her t\u00fcrl\u00fc de\u011ferler, do\u011fru ve duyarl\u0131 \u015fekilde belirlensin diye bu ilkeyi yerle\u015ftirdi. Hi\u00e7 bir \u015fey yanl\u0131\u015f de\u011ferlendirilmesin, hi\u00e7bir \u015fey tart\u0131l\u0131rken cahilli\u011fin, k\u00f6t\u00fc amac\u0131n ve ki\u015fisel arzunun bask\u0131s\u0131 ile eksik ya da fazla tart\u0131lmas\u0131n diye y\u00fcce Allah bu ilkeyi insan f\u0131trat\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcne a\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 gibi onu peygamberlerin getirip tan\u0131tt\u0131klar\u0131 il\u00e2hi sistemin temel yasalar\u0131 aras\u0131na katt\u0131 ve Kur’an’da da ona yer verdi “Tart\u0131 ilkesini koydu” buyurdu. Ni\u00e7in?;<\/p>\n

“Tart\u0131da titiz olunuz diye.”<\/p>\n

Ne eksik ve ne de fazla tart\u0131n\u0131z. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Teraziyi do\u011fru tutunuz, sak\u0131n eksik tartmay\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Demek oluyor ki, tart\u0131daki denge, hakkaniyet ilkesi g\u00f6zetilince, eksik ve fazla kutuplar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131na ta\u015fmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131l\u0131nca kurulur.<\/p>\n

Okudu\u011fumuz ayetlerde yery\u00fcz\u00fcndeki ve toplum hayat\u0131ndaki “hak” kavram\u0131 ile evrenin yap\u0131s\u0131 ve d\u00fczeni aras\u0131nda ili\u015fki kuruluyor. Ayn\u0131 yakla\u015f\u0131mla hak kavram\u0131 ile soyut anlamdaki “g\u00f6k” aras\u0131nda da ba\u011f kuruluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah’\u0131n vahyi ve hayat sistemi, soyut anlam\u0131 ile g\u00f6kten iniyor. Bu ba\u011f kurulurken g\u00f6\u011f\u00fcn somut anlam\u0131 da g\u00f6zetilmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc evrenin hayallere s\u0131\u011fmaz b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ile istikrar\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n buyru\u011funu ve g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 simgeler. B\u00f6ylece g\u00f6\u011f\u00fcn bu iki anlam\u0131 \u00e7arp\u0131c\u0131 mesajlar\u0131 ve uyar\u0131c\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 ile insan idrakinde bulu\u015fmu\u015f, \u00e7ak\u0131\u015fm\u0131\u015f olur. Devam edelim:<\/p>\n

YERY\u00dcZ\u00dc N\u0130METLER\u0130<\/strong><\/p>\n

“Allah yery\u00fcz\u00fcn\u00fc canl\u0131lar\u0131n ayaklar\u0131 alt\u0131na serdi.<\/p>\n

Orada t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc meyvalar, salk\u0131ml\u0131 hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131 var.<\/p>\n

Yine orada yaprakl\u0131 taneler, ho\u015f kokulu bitkiler var.”<\/p>\n

Uzun s\u00fcrelerden beri yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in, bu gezegenin \u015fartlar\u0131 ile ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri ile i\u00e7li-d\u0131\u015fl\u0131 oldu\u011fumuz i\u00e7in, kendimiz de bu gezegenin sakinleri aras\u0131nda bulundu\u011fumuz i\u00e7in, b\u00fct\u00fcn bu sebeplerden \u00f6t\u00fcr\u00fc, bu yery\u00fcz\u00fcn\u00fc canl\u0131lar\u0131n “ayaklar\u0131 alt\u0131na seren” g\u00fc\u00e7l\u00fc elin etkisini farkedemiyoruz. Bu g\u00fc\u00e7l\u00fc el yery\u00fcz\u00fcnde huzur, istikrar ve rahatl\u0131k i\u00e7inde bar\u0131nmam\u0131z\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Ama biz ne bu konforun, ne keyfini s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz istikrar\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc anlam\u0131n\u0131n ve ne de bu gezegende bize ba\u011f\u0131\u015flanan say\u0131s\u0131z nimetlerin bilincinde de\u011filiz. Yaln\u0131z zaman zaman baz\u0131 yanarda\u011flar lav ve k\u00fcl p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcyor, yer yer deprem felaketleri oluyor da ayaklar\u0131m\u0131z alt\u0131ndaki g\u00fcvenle basmaya al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z toprak sars\u0131l\u0131yor, dalgalan\u0131yor, alt\u00fcst oluyor. \u0130\u015fte ancak o zaman \u015fu yery\u00fcz\u00fcnde y\u00fcce Allah’\u0131n bir nimeti olarak keyfini s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz istikrar\u0131n, dengenin ne demek oldu\u011funu anl\u0131yoruz.<\/p>\n

Oysa e\u011fer insanlar ba\u011fr\u0131nda bar\u0131nd\u0131klar\u0131 bu yery\u00fcz\u00fc hakk\u0131nda birazc\u0131k kafa yorsalar bu ger\u00e7e\u011fin her an bilincinde olmalar\u0131 i\u015ften bile de\u011fildir. Bu yery\u00fcz\u00fc y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fu engin uzay\u0131nda y\u00fczen yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f bir toz bulutundan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Evet bu u\u00e7suz-bucaks\u0131z bo\u015flukta y\u00fczen yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f bir toz bulutu. Bu toz bulutu bu engin bo\u015flukta bir yandan kendi ekseni \u00e7evresinde saatte yakla\u015f\u0131k bin millik bir h\u0131zla, \u00f6b\u00fcr yandan da g\u00fcne\u015f etraf\u0131nda saatte yakla\u015f\u0131k altm\u0131\u015f bin mil h\u0131zla d\u00f6n\u00fcyor. Bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra bu gezegen, uydular\u0131ndan birini olu\u015fturdu\u011fu g\u00fcne\u015f sistemi ile birlikte bir b\u00fct\u00fcn olarak saatte yirmi bin mile varan bir h\u0131zla uzaydaki Lyr burcunda bulunan Vega y\u0131ld\u0131z k\u00fcmesine do\u011fru yolal\u0131yor.<\/p>\n

Evet, e\u011fer insanlar s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz h\u0131zla uzay\u0131n enginliklerini yutan ve y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fcnden ba\u015fka hi\u00e7bir tutama\u011fa ba\u011fl\u0131 olmayan bu y\u00fczer toz bulutuna binmi\u015f yolcular olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnseler s\u00fcrekli bi\u00e7imde kalpleri ve bak\u0131\u015flar\u0131 y\u00fcce Allah’a d\u00f6n\u00fck bulunur, ruhlar\u0131 ve eklemleri titrer, yery\u00fcz\u00fcn\u00fc canl\u0131lar\u0131n ayaklar\u0131 alt\u0131na seren, bu gezegeni onlar i\u00e7in istikrarl\u0131 bir bar\u0131nak halinde tutan ezici iradeli tek Allah’a s\u0131\u011f\u0131nmadan edemezlerdi.<\/p>\n

Evet, y\u00fcce Allah \u00fczerindeki varl\u0131klarla birlikte hem kendi ekseni \u00e7evresinde hem g\u00fcne\u015f etraf\u0131nda d\u00f6nen, bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra g\u00fcne\u015f sisteminin di\u011fer gezegenleri ile birlikte s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz korkun\u00e7 h\u0131zla y\u00fczen bu gezegeni canl\u0131lar\u0131n ya\u015famas\u0131na elveri\u015fli bir bar\u0131nak yapt\u0131 ve burada onlar\u0131n r\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131, besin kaynaklar\u0131n\u0131 da haz\u0131rlad\u0131. Okudu\u011fumuz ayet bu besin kaynaklar\u0131 i\u00e7inden genel olarak meyvalar\u0131 ve \u00f6zellikle “salk\u0131ml\u0131 hurmalar\u0131” an\u0131yor. Ayetin orjinalinde yeralan “ekmam” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn tekili olan “kem” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc “i\u00e7inde hurma meyvas\u0131n\u0131n olu\u015ftu\u011fu salk\u0131m torbas\u0131” anlam\u0131na gelir-. B\u00f6ylece hurma meyvesinin g\u00fczelli\u011fi yan\u0131nda onun g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcndeki esteti\u011fe i\u015faret ediliyor. Yine bu yery\u00fcz\u00fc besinlerinden yaprakl\u0131 ve \u00e7enekli taneler an\u0131l\u0131yor ki, bu yapraklar ve \u00e7enekler kuruyunca hayvanlara yem oluyorlar. Yine bu yery\u00fcz\u00fc besinlerinden “ho\u015f kokulu bitkiler” an\u0131l\u0131yor. Bu bitkilerin t\u00fcrleri \u00e7oktur. Kimi insanlar\u0131n yiyece\u011fi olurken, kimi de hayvanlara yem olur, kimi de sa\u00e7t\u0131klar\u0131 g\u00fczel kokularla insanlar i\u00e7in zevk ve haz kayna\u011f\u0131 olurlar.<\/p>\n

Buraya kadar y\u00fcce Allah’\u0131n \u00e7e\u015fitli nimetleri say\u0131l\u0131p d\u00f6k\u00fcld\u00fc. Bu nimetler Kur’an’\u0131n \u00f6\u011fretilmesi, insan\u0131n yarat\u0131lmas\u0131, onun konu\u015fma ve meram\u0131n\u0131 anlatma yetene\u011fi ile donat\u0131lmas\u0131, g\u00fcne\u015fin ve ay\u0131n hesapl\u0131 bir dengeye ba\u011flanmalar\u0131, g\u00f6\u011f\u00fcn y\u00fcksek yarat\u0131l\u0131p tart\u0131 ilkesinin yerle\u015ftirilmesi, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn i\u00e7indeki meyvalarla, hurmalarla, ekinlerle ve kokulu bitkilerle birlikte canl\u0131lar\u0131n ayaklar\u0131 alt\u0131na serilmesi idi. S\u00f6z\u00fcn bu noktas\u0131nda y\u00fcce Allah evren ve evrenliler kar\u015f\u0131s\u0131nda cinlere ve insanlara \u015f\u00f6yle sesleniyor:<\/p>\n

“Peki, Rabbinizin hangi nimetini yalanl\u0131yorsunuz?”<\/p>\n

Bu sorunun amac\u0131, belgelemek ve tan\u0131k tutmakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu noktada hi\u00e7 bir insan, hi\u00e7 bir cin, “Rahman” s\u0131fatl\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n nimetlerini ink\u00e2r edemez.<\/p>\n

\u0130NSAN VE C\u0130N\u0130N YARATILI\u015eI<\/strong><\/p>\n

\u015eimdiye kadar y\u00fcce Allah’\u0131n insanlara ve cinlere y\u00f6nelik nimetlerinin evrende olanlar\u0131 say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi onlar\u0131n kendi \u00fczerlerinde beliren, \u00f6zellikle varolu\u015flar\u0131nda, ilk ba\u015ftaki yarat\u0131l\u0131\u015flar\u0131nda ifadesini bulan nimetler g\u00fcndeme getiriliyor.<\/p>\n

14- O insan\u0131 pi\u015fmi\u015f \u00e7amuru and\u0131ran kuru bal\u00e7\u0131ktan yaratt\u0131.<\/p>\n

15- Cinleri de dumans\u0131z alevden yaratt\u0131.<\/p>\n

16- Peki, Rabbinizin hangi nimetini yalanl\u0131yorsunuz?<\/strong><\/p>\n

Yaratma ve yoktan varetme nimeti, b\u00fct\u00fcn nimetlerin temelini olu\u015fturur. \u0130lke olarak varolmak ile yokolma aras\u0131ndaki mesafenin boyutlar\u0131, insano\u011flunun tan\u0131d\u0131\u011f\u0131, bildi\u011fi hi\u00e7bir \u00f6l\u00e7\u00fc ile \u00f6l\u00e7\u00fclemez. \u0130nsano\u011flunun elinde olan ya da akl\u0131 ile kavrayabildi\u011fi b\u00fct\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fcler bir varl\u0131k ile ba\u015fka bir varl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmaya yarar. Var olan ile “yok” olan aras\u0131ndaki mesafeye gelince bunu insan akl\u0131 asla kavrayamaz. Ayn\u0131 imk\u00e2ns\u0131zl\u0131\u011f\u0131n cinler i\u00e7in de ge\u00e7erli oldu\u011funu san\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar da yarat\u0131klara \u00f6zg\u00fc kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma kriterlerini kullanan bir yarat\u0131k t\u00fcr\u00fcd\u00fcrler.<\/p>\n

Buna g\u00f6re y\u00fcce Allah, cinlere ve insanlara yaratma ve yoktan varetme nimetini hat\u0131rlat\u0131rken asl\u0131nda onlara kavrama s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fan bir nimetten s\u00f6zetmi\u015f olmaktad\u0131r.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah bu hat\u0131rlatman\u0131n arkas\u0131ndan insanlar\u0131n ve cinlerin hangi hammaddelerden yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor. \u0130nsano\u011flunun yarat\u0131l\u0131\u015f hammaddesi de bir ba\u015fka yarat\u0131kt\u0131r, yani sert\u00e7e dokunuldu\u011funda ses veren, \u00e7\u0131nlayan kuru bal\u00e7\u0131kt\u0131r. Kuru bal\u00e7\u0131k, \u00e7amurdan ya da topraktan yarat\u0131lma s\u00fcrecinin bir halkas\u0131 olabilece\u011fi gibi insan\u0131n ve topra\u011f\u0131n ayn\u0131 elementlerden olu\u015ftu\u011fu ger\u00e7e\u011fini vurgulayan sembolik bir ifade de olabilir.<\/p>\n

“Modern bilim, insan organizmas\u0131n\u0131n, topra\u011f\u0131n i\u00e7erdi\u011fi elementleri ayn\u0131lar\u0131n\u0131 i\u00e7erdi\u011fini kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan organizmas\u0131 karbondan, oksijenden, hidrojenden, fosfordan, k\u00fck\u00fcrtten, azottan, kalsiyumdan, potasyumdan, sodyumdan, klordan, magnezyumdan, demirden, manganezden, bak\u0131rdan, florinden, kobalttan, \u00e7inkodan, silisyumdan ve al\u00fcminyumdan olu\u015fur. Bu elementler, ayn\u0131 zamanda topra\u011f\u0131 da olu\u015fturan elementlerdir. Ger\u00e7i bu elementlerin oran\u0131 insandan insana de\u011fi\u015fti\u011fi gibi insan ile toprak aras\u0131nda da de\u011fi\u015fiktir. Fakat oranlar bir yana, elementler ayn\u0131 elementlerdir.”<\/p>\n

Yaln\u0131z modern bilimin bu bulu\u015funu bu ayetin kesin a\u00e7\u0131klamas\u0131 saymak do\u011fru de\u011fildir. Kur’an’da dile getirilen ger\u00e7e\u011fin amac\u0131 pozitif bilimin bu bulu\u015fu olabilece\u011fi gibi ba\u015fka bir \u015fey de olabilir. Yani bu benzeri ayetlerde insan\u0131n topraktan \u00e7amurdan ya da kuru bal\u00e7\u0131ktan yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi ile ba\u011fda\u015fan \u00e7ok say\u0131daki olu\u015fum tarzlar\u0131ndan biri kastedilmi\u015f olabilir.<\/p>\n

Burada bir noktay\u0131 \u0131srarla vurgulamak istiyoruz. Bu nokta Kur’an’\u0131n ifadelerini insan \u00fcr\u00fcn\u00fc bilimsel bulu\u015flarla s\u0131n\u0131rlamaktan ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131n\u0131n gere\u011fidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bilimsel bulu\u015flar hem do\u011fru, hem de yanl\u0131\u015f olabilecekleri gibi insan\u0131n bilgi ufku geni\u015fledik\u00e7e, bilgi edinme y\u00f6ntemleri \u00e7o\u011fal\u0131p olgunla\u015ft\u0131k\u00e7a de\u011fi\u015fmeye, ba\u015fkala\u015fmaya a\u00e7\u0131kt\u0131rlar. Baz\u0131 iyi niyetli ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Kur’an’daki ifadelerin anlamlar\u0131 ile bilimsel bulu\u015flar aras\u0131nda -bu bulu\u015flar\u0131n deney sonucu mu, yoksa teori mi olduklar\u0131na bakmaks\u0131z\u0131n- uyum sa\u011flamak i\u00e7in can atarlar. Bunun Kur’an’\u0131n ileri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, mucizevi niteli\u011fini kan\u0131tlamak niyetiyle yaparlar. Oysa Kur’an, de\u011fi\u015fmez ifadeleri de\u011fi\u015fken bilimsel bulu\u015flarla uyu\u015fsa da, uyu\u015fmasa da mucizedir. Onun ifadelerinin anlamlar\u0131 her zaman de\u011fi\u015fmeye ve ba\u015fkala\u015fmaya a\u00e7\u0131k olan, hatta temelden do\u011fruya da yanl\u0131\u015f say\u0131lma ihtimali ile s\u00fcrekli kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulunan bilimsel bulu\u015flar\u0131n dar kal\u0131plar\u0131na s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lamayacak derecede geni\u015f kapsaml\u0131d\u0131r. Bilimsel bulu\u015flar\u0131n Kur’an’\u0131n ifadelerini a\u00e7\u0131klamaya ili\u015fkin tek faydas\u0131 vard\u0131r. O da Kur’an’\u0131n kafam\u0131zdaki anlam\u0131n\u0131 geni\u015fletmektir. \u0130nsan\u0131n gerek i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131na, gerekse d\u0131\u015f d\u00fcnyas\u0131na ili\u015fkin bir konuya ayetler k\u0131saca de\u011finmekle yetinmi\u015f ise o konudaki bilimsel bulu\u015flar ayetin anlam\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken d\u00fc\u015f\u00fcnce ufkumuzu zenginle\u015ftirebilir. Fakat bu durumlarda “fil\u00e2nca ayetin anlatmak istedi\u011fi \u015fey i\u015fte \u015fu bilimsel bulu\u015ftur” diye kestirip atmaktan ka\u00e7\u0131nmal\u0131y\u0131z. Bunun yerine ‘ `\u015fu bilimsel bulu\u015f, falanca ayetin anlam\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc olabilir” dememiz gerekir.<\/p>\n

Cinlerin dumans\u0131z alevden yarat\u0131ld\u0131klar\u0131 konusuna gelince bu, insan \u00fcr\u00fcn\u00fc bilimlerin s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan bir meseledir. Bu konudaki tek kaynak, i\u015fte bu Kur’an’d\u0131r. Yani t\u00fcm varl\u0131klar\u0131 yaratan ve yarat\u0131klar\u0131n\u0131 herkesten daha iyi bilen y\u00fcce Allah’\u0131n verdi\u011fi bilgidir. Ayetin orjinalinde ge\u00e7en “meric” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc “r\u00fczg\u00e2rlar\u0131n hareket ettirdi\u011fi dil bi\u00e7imindeki ate\u015f alevi” demektir. Cinler \u015fu yery\u00fcz\u00fcnde insanlarla birlikte ya\u015fayabilen bir canl\u0131 t\u00fcr\u00fcd\u00fcrler. Fakat onlar\u0131n nas\u0131l ya\u015fad\u0131klar\u0131 konusunda hi\u00e7bir bilgimiz yoktur. Yaln\u0131z kesin olarak \u015funu biliyoruz. Onlar da t\u0131pk\u0131 insanlar gibi, bu Kur’an’\u0131n muhataplar\u0131d\u0131rlar. Nitekim incelemekte oldu\u011fumuz bu surenin yan\u0131s\u0131ra a\u015fa\u011f\u0131daki ayet de bu ger\u00e7e\u011fi dile getirir:<\/p>\n

“Hani cinlerden bir grubu, Kur’an’\u0131 dinlesinler diye sana g\u00f6ndermi\u015ftik…”(Ahkaf suresi, 29) Yukar\u0131daki ayette cinlere ve insanlara y\u00f6neltilen sesleni\u015fin amac\u0131 onlara varolu\u015flar\u0131 nimetini hat\u0131rlatmak, hangi hammaddeden yarat\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 bildirmektir. Bu nimet b\u00fct\u00fcn d\u00ef\u011fer nimetlerin temelini olu\u015fturur. Bu y\u00fczden hemen arkas\u0131ndan bu surede s\u0131k s\u0131k tekrarlanan belgeleme ve tan\u0131k tutma i\u00e7erikli de\u011ferlenme ayeti geliyor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Peki, Rabbinizin hangi nimetini yalanl\u0131yorsunuz?<\/p>\n

17- O iki do\u011funun da Rabbidir, iki bat\u0131n\u0131n da.<\/p>\n

18- Peki, Rabbinizin hangi nimetini yalanl\u0131yorsunu<\/strong>z?<\/p>\n

Bu i\u015faret, insan kalbini engin bir co\u015fku ile dolduruyor. Bu co\u015fku, insan hangi do\u011frultuya y\u00f6nelirse, hangi tarafa d\u00f6nerse bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 hangi ufuklara dikerse y\u00fcce Allah’\u0131n orada oldu\u011funa ili\u015fkin bilin\u00e7ten kaynaklan\u0131r. Buna g\u00f6re “do\u011fu”lar\u0131n ve “bat\u0131”lar\u0131n bulundu\u011fu yerlerde y\u00fcce Allah vard\u0131r. Y\u00fcce Allah “Rabb”l\u0131k s\u0131fat\u0131 ile, dile\u011fi ile, s\u0131n\u0131rs\u0131z otoritesi ile, nuru ile, y\u00f6nlendirmesi ve do\u011fru yola erdiren rehberli\u011fi ile oralardad\u0131r.<\/p>\n

Burada s\u00f6z\u00fc edilen “iki do\u011fu”dan ve “iki bat\u0131”dan maksat g\u00fcne\u015f ile ay\u0131n do\u011fup batt\u0131klar\u0131 yerler olabilir. Bu yorum, yukardaki ayetlerin birinde g\u00fcne\u015f ile ay\u0131n y\u00fcce Allah’\u0131n nimetleri aras\u0131nda an\u0131lm\u0131\u015f olmalar\u0131 ile uyu\u015fmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bu kavramlar, g\u00fcne\u015fin yaz ve k\u0131\u015f mevsimlerindeki farkl\u0131 do\u011fu\u015f ve bat\u0131\u015f yerleri oldu\u011funa dikkatlerimizi \u00e7ekme amac\u0131 da ta\u015f\u0131yabilirler.<\/p>\n

Her neyse bizim \u00f6ncelikle dikkat edece\u011fimiz espri bu i\u015faretin \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. Bu \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m\u0131n i\u00e7eri\u011fi \u015fudur: “Do\u011fu” ve “bat\u0131” diye adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerlerde -di\u011fer her yerde oldu\u011fu gibi- y\u00fcce Allah vard\u0131r. Gezegenleri, y\u0131ld\u0131zlar\u0131, sistemleri hareket ettiren el, O’nun g\u00fc\u00e7l\u00fc elidir. O’nun nuru, O’nun “Rabb’l\u0131k otoritesi evrenin her taraf\u0131na yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011fulara ve bat\u0131lara y\u00f6nelik b\u00f6yle bir d\u00fc\u015f\u00fcnce, b\u00f6yle bir irdeleme \u00e7abas\u0131, b\u00f6yle bir g\u00f6zlem insan kalbine bilin\u00e7 birikimi, insan kafas\u0131na ruhlar\u0131 ve organlar\u0131 co\u015fturan bir bilin\u00e7 birikimi kazand\u0131r\u0131r.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n “iki do\u011fu” ve “iki bat\u0131” \u00fczerindeki egemenli\u011fi, O’nun evren ile b\u00fct\u00fcnle\u015fen nimetlerinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturur. Bu y\u00fczden d\u0131\u015f d\u00fcnyaya y\u00f6nelik k\u0131sa bir bak\u0131\u015ftan sonra bu surede s\u0131k s\u0131k kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan bildi\u011fimiz de\u011ferlendirme ayeti ile y\u00fczy\u00fcze geliyoruz:<\/p>\n

“Peki, Rabbinizin hangi nimetini yalanl\u0131yorsunuz<\/p>\n

S\u00f6zkonusu “iki do\u011fu” ve “iki bat\u0131” y\u00fcce Allah’\u0131n iki do\u011fal mucizesi olmalar\u0131n\u0131n \u00f6tesinde ayn\u0131 zamanda insanlara ve cinlere y\u00f6nelik iki il\u00e2hi nimettirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu iki do\u011fal olay yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn t\u00fcm sakinlerine yarar sunmaktad\u0131r. Hatta hayat\u0131n temel sebeplerinden birdirler. \u00d6yle ki, bu olaylardan biri ya da her ikisi aksasa ya\u015fama \u015fartlar\u0131 ortadan kalkar.<\/p>\n

Uzak ufuklara do\u011fru \u00e7\u0131k\u0131lan bu gezintinin arkas\u0131nda yine yery\u00fcz\u00fcne d\u00f6n\u00fcl\u00fcyor. Dikkatler bu gezegenin kabu\u011funu saran suya \u00e7ekiliyor. Bu suyun her a\u015famas\u0131 belirli bir pl\u00e2na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah onun t\u00fcr\u00fcn\u00fc, akaca\u011f\u0131 yerleri ve sa\u011flayaca\u011f\u0131 yararlar\u0131 inceden inceye pl\u00e2nlam\u0131\u015ft\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1.”Rahman” olan Allah. 2- Kur’an’\u0131 \u00f6\u011fretti. 3- \u0130nsan\u0131 yaratt\u0131. 4- Ona d\u00fc\u015f\u00fcncesini a\u00e7\u0131klamay\u0131 \u00f6\u011fretti. 5- G\u00fcne\u015fin ve ay\u0131n konumlar\u0131 ve hareketleri belirli bir hesaba dayan\u0131r. 6- Bitkiler ve a\u011fa\u00e7lar O’nun buyru\u011funa boyun e\u011ferler. 7- O, g\u00f6\u011f\u00fc y\u00fcksek yaratt\u0131 ve tart\u0131 ilkesini koydu. 8- Tart\u0131da titiz olun diye. 9- Teraziyi do\u011fru tutunuz, sak\u0131n eksik tartmay\u0131z. 10- …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1596,1583,1597,1660,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2390","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-rahman-suresinin-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2390","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2390"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2390\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2390"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2390"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2390"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}