{"id":2397,"date":"2012-01-17T08:12:32","date_gmt":"2012-01-17T08:12:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2397"},"modified":"2012-01-17T08:12:32","modified_gmt":"2012-01-17T08:12:32","slug":"kamer-suresinin-1-22-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/kamer-suresinin-1-22-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Kamer Suresi&#8217;nin 1-22.Ayet Tefsiri &#8211; Fizilal&#8217;il Kur&#8217;an &#8211; Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"<p>\n<strong>1- K\u0131yamet an\u0131 yakla\u015ft\u0131, ay ikiye ayr\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>2- Onlar bir mucize g\u00f6rseler y\u00fcz \u00e7evirirler ve &#8220;Bu \u00f6teden beri g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir b\u00fcy\u00fcd\u00fcr&#8221; derler.<\/p>\n<p>3- Yalanlad\u0131lar, keyfi arzular\u0131na uydular; ama her\u015fey yerinde duruyor.<\/p>\n<p>4- Onlara bu tutumlar\u0131ndan vazge\u00e7melerini sa\u011flayacak haberler geldi.<\/p>\n<p>5- Bu haberler son derece anlaml\u0131 ve etkilidir, ama uyar\u0131lar yararl\u0131 olmuyor.<\/p>\n<p>6- Sen de y\u00fcz \u00e7evir onlara. G\u00f6revli melek, o g\u00fcn onlar\u0131 benzeri ya\u015fanmam\u0131\u015f olaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda;<\/p>\n<p>7- Mezarlar\u0131ndan donuk ve \u00fcrkek bak\u0131\u015flarla \u00e7\u0131karak \u00e7ekirge s\u00fcr\u00fcs\u00fc gibi etrafa yay\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n<p>8- Kendilerini \u00e7a\u011f\u0131ran g\u00f6revliye do\u011fru ko\u015farlar. O zaman kafirler &#8220;Bu zor bir g\u00fcnd\u00fcr&#8221; derler.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nEvrensel bir olaya ili\u015fkin \u00e7arp\u0131c\u0131, etkileyici ve ayn\u0131 zamanda daha b\u00fcy\u00fck bir olaya zihinleri haz\u0131rlay\u0131c\u0131 bir giri\u015f kar\u015f\u0131s\u0131nday\u0131z. Alg\u0131lanmas\u0131na zihinlerin haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 olay o kadar b\u00fcy\u00fck ki, ilk evrensel olay b\u00fct\u00fcn \u00e7arp\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen onun yan\u0131nda hi\u00e7 kal\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;K\u0131yamet an\u0131 yakla\u015ft\u0131, ay ikiye ayr\u0131ld\u0131: &#8216;<\/p>\n<p>Aman Allah&#8217;\u0131m, ne ince bir merakland\u0131rma takti\u011fi, ne m\u00fcthi\u015f bir haber! Adamlar bu olaylar\u0131n ilkini g\u00f6zleri ile g\u00f6rd\u00fckleri i\u00e7in ikinci ve daha b\u00fcy\u00fck olay\u0131 beklemeye koyuluyorlar. Yapacaklar\u0131 ba\u015fka bir\u015fey yok.<\/p>\n<p>Ay\u0131n ikiye b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcne ve Araplar\u0131n bu olay\u0131 g\u00f6zleri ile g\u00f6rd\u00fcklerine ili\u015fkin bilgiler \u00e7e\u015fitli kanatlardan geliyor. Bu bilgiler olay\u0131n meydana geldi\u011fi konusunda ortak noktada bulu\u015furlar. Fakat bir k\u0131sm\u0131 olay\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde anlat\u0131rken ba\u015fka bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ona k\u0131sa bi\u00e7imde de\u011finmekle yetiniyor. \u015e\u00f6yle ki:<\/p>\n<p>\u0130mam-\u0131 Ahmed&#8217;in Muammer yolu ile Katade&#8217;ye dayanarak verdi\u011fi bilgiye g\u00f6re sahabilerden Enes b. Malik bu konuda \u015f\u00f6yle diyor: &#8220;Mekkeliler Peygamberimizden bir mucize g\u00f6stermesini istediler. Bunun \u00fczerine ay, Mekke&#8217;de iki kez ikiye b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. Olay \u00fczerine Peygamberimiz &#8220;K\u0131yamet an\u0131 yakla\u015ft\u0131, ay ikiye ayr\u0131ld\u0131&#8221; ayetini okudu: &#8216;<\/p>\n<p>Buhari&#8217;nin Abdullah b. Ebu Urve ve Katade kanal\u0131 ile verdi\u011fi bilgiye g\u00f6re, ayn\u0131 Enes b. Malik \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor: &#8220;Mekkeliler Peygamberimizden bir mucize g\u00f6stermesini istediler. O da onlara iki par\u00e7a halindeki ay\u0131 g\u00f6sterdi. \u00d6yle ki adamlar bu iki par\u00e7a aras\u0131ndan Hira da\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015flerdi.&#8221;<\/p>\n<p>Buhari ile M\u00fcslim Katade ile Hz. Enes`den gelen bu bilgiyi ba\u015fka bir kanaldan da nakletmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Yine \u0130mam-\u0131 Ahmed&#8217;in Muhammed b. Kesir, S\u00fcleyman b. Kesir, H\u00fcseyin b. Abdurrahman ve Muhammed b. C\u00fcbeyr b. Mutim kanal\u0131 ile bildirdi\u011fine g\u00f6re bu onuncu zat\u0131n babas\u0131 \u015f\u00f6yle diyor: &#8220;Peygamberimiz zaman\u0131nda ay par\u00e7alan\u0131p ikiye b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. Bir par\u00e7as\u0131 \u015fu da\u011f\u0131n, \u00f6b\u00fcr par\u00e7as\u0131 da \u015fu da\u011f\u0131n \u00fczerinde g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. Mekkeliler \u00f6nce `Muhammed bizi b\u00fcy\u00fcledi&#8217; dediler. Fakat sonra `E\u011fer bizi b\u00fcy\u00fcledi ise b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 b\u00fcy\u00fcleyemez&#8217; dediler.&#8221;<\/p>\n<p>Bu bilgiyi bu kanaldan sadece \u0130mam-\u0131 Ahmed nakletmi\u015ftir. Beyhaki &#8220;Del\u00e2il&#8221; adl\u0131 eserinde bu bilgiyi Muhammed b. Kesir, karde\u015fi S\u00fcleyman b. Kesir ve H\u00fcseyin b. Abdurrahman yolu ile naklediyor. \u0130bn-i Cerir ve Beyhaki ayn\u0131 bilgiyi ba\u015fka yollardan yine C\u00fcbeyr b. Mutim&#8217;e dayand\u0131rarak nakletmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan Buhari&#8217;nin Yahya b. Kesir, Bekir, Cafer, Erak b. Malik ve Ubeydullah b. Abdullah b. Atabe&#8217;ye dayanarak verdi\u011fi bilgiye g\u00f6re sahabilerden Abdullah b. Abbas &#8220;Peygamberimiz zaman\u0131nda ay ikiye b\u00f6l\u00fcnd\u00fc&#8221; demi\u015ftir. Buhari ve M\u00fcslim bu bilgiyi Erak&#8217;dan sonra ayn\u0131 kanaldan Abdullah b. Abbas&#8217;a dayand\u0131rarak, fakat Erak&#8217;e kadar de\u011fi\u015fik yoldan nakletmi\u015flerdir. \u0130bn-i Cerir&#8217;de ba\u015fka bir kanaldan Ali b. Ebu Talha&#8217;ya dayanarak bildirdi\u011fine g\u00f6re Abdullah b. Abbas &#8220;Bu olay hicretten \u00f6nce meydana geldi. Ay ikiye b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. \u00f6yle ki, Mekkeli&#8217;ler onun iki par\u00e7as\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015flerdi&#8221; dedi. Avfi de \u0130bn-i Abbas&#8217;a dayanarak buna benzer bir bilgi veriyor. Taberan\u00ee de ba\u015fka bir yoldan \u0130krime&#8217;ye dayanarak Abdullah b. Abbas&#8217;\u0131n \u015f\u00f6yle dedi\u011fini aktar\u0131yor; &#8220;Peygamberimiz zaman\u0131nda ay tutulmu\u015ftu. Mekkeli m\u00fc\u015frikler `Muhammed aya b\u00fcy\u00fc yapt\u0131&#8217; dediler. Bunun \u00fczerine &#8220;K\u0131yamet an\u0131 yakla\u015ft\u0131, ay ikiye ayr\u0131ld\u0131. Onlar bir mucize g\u00f6rseler y\u00fcz \u00e7evirirler ve `bu \u00f6teden beri g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir b\u00fcy\u00fcd\u00fcr&#8217; derler&#8221; ayetleri indi.<\/p>\n<p>Bu arada Haf\u0131z Ebu Bekir Beyhak\u00ee&#8217;nin Ebu Abdullah Haf\u0131z, Ebu Bekir Ahmed b. Hasen Kad\u0131, Ebu Abbas Esem, Abbas b. Muhammed Dur\u00ee, Vehb b. Cerir, \u015eube ve Ame\u015f kanal\u0131 ile Mucahid&#8217;e dayanarak verdi\u011fi bilgiye g\u00f6re sahabilerden Abdullah b. \u00d6mer &#8220;K\u0131yamet an\u0131 yakla\u015ft\u0131, ay ikiye b\u00f6l\u00fcnd\u00fc&#8221; ayeti hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle diyor: &#8220;Bu olay Peygamberimiz zaman\u0131nda meydana geldi. Ay iki par\u00e7aya ayr\u0131ld\u0131. Bir par\u00e7as\u0131 da\u011f\u0131n (Hira da\u011f\u0131n\u0131n) berisinde, \u00f6b\u00fcr yar\u0131s\u0131 da da\u011f\u0131n arkas\u0131nda g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. Bu olay \u00fczerine Peygamberimiz `Allah&#8217;\u0131m \u015fahid ol&#8217; dedi: &#8216; Ayn\u0131 bilgiyi M\u00fcslim ve Tirmizi de\u011fi\u015fik kanallardan \u015eube&#8217;ye, Ame\u015f&#8217;e ve M\u00fccahid&#8217;e dayand\u0131rarak aktarm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra \u0130mam-\u0131 Ahmed S\u00fcfyan, \u0130bn-i Ebu Nuceyh, M\u00fccahid ve \u0130bn-i Muammer&#8217;e dayanarak verdi\u011fi bilgiye g\u00f6re sahabilerden Abdullah b. Mesud &#8220;Peygamberimiz zaman\u0131nda ay iki par\u00e7aya ayr\u0131ld\u0131, bu olay\u0131 Mekke m\u00fc\u015frikleri g\u00f6rd\u00fc, bunun \u00fczerine Peygamberimiz `\u015fahid olun&#8217; dedi &#8221;<\/p>\n<p>Ayn\u0131 bilgiyi Buhari ve M\u00fcslim de sahabilerden S\u00fcfyan b. Uyeyne&#8217;ye dayanarak aktarm\u0131\u015flard\u0131r. Ayn\u0131 kaynaklar yine bu bilgiyi Ame\u015f, \u0130brahim, Ebu Muammer Abdullah b. Sahire kanal\u0131 ile Abdullah b. Mesud&#8217;a dayand\u0131rarak nakletmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan Buhari&#8217;nin Ebu Davud Tayalisi, Ebu Avane, Mu\u011fire, Ebu Duha ve Mesruk kanal\u0131 ile verdi\u011fi bilgiye g\u00f6re sahabilerden Abdullah b. Mesud \u015f\u00f6yle diyor: &#8220;Peygamberimiz zaman\u0131nda ay ikiye b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. Kurey\u015fli m\u00fc\u015frikler `Bu \u0130bn-i Ebu Kebi\u015fe&#8217;nin yapt\u0131\u011f\u0131 bir b\u00fcy\u00fcd\u00fcr. Bak\u0131n bakal\u0131m o gelecek olan yolcular ne haber getirecekler? \u00c7\u00fcnk\u00fc Muhammed b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 b\u00fcy\u00fcleyemez&#8217; dediler. Ama yoldan gelenler de bu olay\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerini s\u00f6ylediler.&#8221;<\/p>\n<p>Beyhaki de buna yak\u0131n bir bilgiyi ba\u015fka bir kanaldan Mesruk&#8217;a ve Abdullah b. Mesud&#8217;a dayand\u0131rarak nakletmi\u015ftir.<\/p>\n<p>De\u011fi\u015fik yollardan gelen bu \u00e7ok kanall\u0131 bilgiler \u015fu noktalar\u0131 kesinli\u011fe kavu\u015fturuyor: Her \u015feyden \u00f6nce bu olay olmu\u015ftur. Meydana geldi\u011fi yer Mekke&#8217;dir. Yaln\u0131z burada s\u00f6z\u00fcn\u00fc etmedi\u011fimiz bir rivayete g\u00f6re Abdullah b. Mesud, olay\u0131n Mina&#8217;da meydana geldi\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftir. Olay, Peygamberimiz zaman\u0131nda hicretten \u00f6nce meydana gelmi\u015ftir. Olu\u015f bi\u00e7imi de belirtilmi\u015ftir, elimizdeki bilgilerin tamam\u0131na yak\u0131n bir \u00e7o\u011funlu\u011funa g\u00f6re ay iki par\u00e7aya ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yaln\u0131z bu belgelerden birine g\u00f6re olay, bir &#8220;ay tutulmas\u0131&#8221; olay\u0131d\u0131r. K\u0131sacas\u0131 olay\u0131n kendisi, yeri, zaman\u0131 ve bi\u00e7imi bu \u00e7ok kanall\u0131 bilgilere dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca Kur&#8217;an-\u0131 Kerim bu olay\u0131, olu\u015f an\u0131nda m\u00fc\u015friklere a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 halde onlar\u0131n bunu yalanlad\u0131klar\u0131na ili\u015fkin bir bilgi elimize ge\u00e7memi\u015ftir. E\u011fer bir a\u00e7\u0131k kap\u0131 bulsalard\u0131 olay\u0131 yalanlarlar, hi\u00e7 de\u011filse ayetler konusunda yapt\u0131klar\u0131 t\u00fcrden bir demogoji yoluna ba\u015fvurarak onu tart\u0131\u015fma konusu yaparlard\u0131. B\u00f6yle bir yola ba\u015fvurmad\u0131klar\u0131na g\u00f6re olay, kendilerine hi\u00e7 bir yalanlama bahanesi b\u0131rakmayacak somutlukta ve kesinlikte meydana gelmi\u015f olmal\u0131d\u0131r. Elimizdeki bilgilere g\u00f6re ba\u015fvurabildikleri tek m\u0131z\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k yolu olay\u0131n bir &#8220;b\u00fcy\u00fc&#8221; sonucu oldu\u011fu itiraz\u0131d\u0131r. Fakat bir s\u00fcre sonra kendi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ile olay\u0131n b\u00fcy\u00fcc\u00fcl\u00fckle ilgisinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015flerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Peygamberimizin onlar\u0131 b\u00fcy\u00fcledi\u011fi farzedilse bile Mekke d\u0131\u015f\u0131ndan gelen yolcular\u0131 da b\u00fcy\u00fclemi\u015f olamazd\u0131. Oysa bu yolcular olay\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015fler ve kendilerine soruldu\u011funda onun meydana geldi\u011fine ili\u015fkin tan\u0131kl\u0131k yapm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p>Son olarak m\u00fc\u015friklerin Peygamberimizden bir mucize g\u00f6stermesini istemeleri \u00fczerine ay\u0131n ikiye b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6ne s\u00fcren rivayet konusunu ele almak istiyoruz. Bu rivayet Kur&#8217;an&#8217;daki bir ayetin anlam\u0131na ters d\u00fc\u015f\u00fcyor. S\u00f6z konusu ayete g\u00f6re Peygamberimize kendisinden \u00f6nceki peygamberlerin ellerinde g\u00f6r\u00fclen t\u00fcrden mucizeler g\u00f6sterme yetkisi verilmemi\u015ftir. Bunun belli bir sebebi vard\u0131r. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz ayet \u015fudur:<\/p>\n<p>&#8220;Bizi somut mucizeler ortaya koymaktan al\u0131koyan sebep daha \u00f6nceki milletlerin bu t\u00fcr mucizeleri yalanlamalar\u0131 (ve bu y\u00fczden a\u011f\u0131r cezaya \u00e7arp\u0131lmay\u0131 hakketmeleridir.)&#8221; (\u0130sra Suresi, 59)<\/p>\n<p>Bu ayetten anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131za g\u00f6re eski milletler somut mucizeleri yalanlad\u0131klar\u0131 i\u00e7in y\u00fcce Allah, bu t\u00fcr mucizelerin yeni \u00f6rneklerini ortaya koymaktan ka\u00e7\u0131nmay\u0131 uygun g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Nitekim m\u00fc\u015frikler ne zaman Peygamberimizden bir mucize g\u00f6stermesini istediler ise Peygamberimiz onlara mucize g\u00f6stermenin, g\u00f6revinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131, kendisinin sadece insan k\u00f6kenli bir Allah el\u00e7isi oldu\u011fu bi\u00e7iminde cevap vermi\u015ftir. Arkas\u0131ndan m\u00fc\u015friklerin dikkatlerini Kur&#8217;an&#8217;a \u00e7ekmi\u015f, onunla bu dinin tek mucizesi s\u0131fat\u0131 ile bu adamlara meydan okumu\u015ftur. A\u015fa\u011f\u0131daki ayetler-de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi:<\/p>\n<p>&#8220;De ki: `E\u011fer t\u00fcm insanlar ve cinler bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n bir benzerini ortaya koymak amac\u0131 ile biraraya gelseler, ne kadar birbirlerine yard\u0131m etseler de onun bir benzerini ortaya koyamazlar.<\/p>\n<p>Biz bu Kur&#8217;an&#8217;da her t\u00fcrl\u00fc \u00f6rne\u011fi verdik. \u00d6yleyken onlar\u0131n \u00e7o\u011fu kafirlikte direndi.<\/p>\n<p>Bunlar dediler ki; `Bize yeralt\u0131ndan p\u0131narlar f\u0131\u015fk\u0131rtmad\u0131k\u00e7a kesinlikle sana inanmay\u0131z.<\/p>\n<p>Ya da kendi hurmal\u0131klar\u0131n ve \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131n olmal\u0131, bunlar\u0131n aras\u0131ndan \u0131rmaklar ak\u0131tmal\u0131s\u0131n.<\/p>\n<p>Ya da iddia etti\u011fin gibi g\u00f6\u011f\u00fc par\u00e7a par\u00e7a ba\u015f\u0131m\u0131za indirmeli, yahut Allah&#8217;\u0131 ve melekleri kar\u015f\u0131m\u0131za getirmelisin.<\/p>\n<p>Ya da alt\u0131n bir k\u00f6\u015fk\u00fcn olmal\u0131 veya g\u00f6\u011fe \u00e7\u0131kmal\u0131s\u0131n. G\u00f6kten bize okuyabilece\u011fimiz somut bir kitap indirmedik\u00e7e de oraya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na kesinlikle inanmay\u0131z. Onlara de ki: `Suphanellah! Ben peygamberlikle g\u00f6nderilmi\u015f bir insandan ba\u015fka bir \u015fey miyim ki? &#8221; (\u0130sra Suresi, 88-93)<\/p>\n<p>Buna g\u00f6re ay\u0131n ikiye b\u00f6l\u00fcnmesi olay\u0131n\u0131n, m\u00fc\u015friklerin somut mucize isteklerine verilmi\u015f bir cevap oldu\u011funu s\u00f6ylemek hem Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ayetlerinin a\u00e7\u0131k anlamlar\u0131na hem de bu son peygamberlik misyonunun benimsedi\u011fi tutuma uzak d\u00fc\u015fer. Bu son peygamberlik misyonu insan kalbine sadece Kur&#8217;an&#8217;la ve Kur&#8217;an&#8217;\u0131n belirgin \u00e7arp\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile seslenmeyi, arkas\u0131ndan Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ayetleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile dikkatleri gerek insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131ndaki, gerek d\u0131\u015f alemdeki ve gerekse tarihin olaylar\u0131ndaki ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fcklere \u00e7ekme metodunu benimsemi\u015ftir. Bu arada Peygamberimizin eli ile ger\u00e7ekle\u015fen baz\u0131 somut mucizeler de vard\u0131r. Fakat g\u00fcvenilir belgelerle kan\u0131tlanan bu mucizeler O&#8217;nun peygamberli\u011fini kan\u0131tlama amac\u0131n\u0131 g\u00fcden olaylar de\u011fil, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n o sevdi\u011fi kuluna y\u00f6nelik onurland\u0131r\u0131c\u0131 ba\u011f\u0131\u015flar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bundan dolay\u0131 biz burada \u00e7ok kanall\u0131 belgelerle yeri, zaman\u0131 ve bi\u00e7imi belirlenen ay\u0131n ikiye b\u00f6l\u00fcnmesi olay\u0131n ayete ve o g\u00fcvenilir belgelere dayanan kesinli\u011fini tespit ediyor, bu belgelerin baz\u0131lar\u0131nda a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7esine parmak basmakla yetiniyor, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n bu olayla birlikte k\u0131yamet an\u0131n\u0131n yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131na dikkatleri \u00e7ekti\u011fini vurguluyor, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n bu olaydan insan kalbini uyar\u0131c\u0131 ve ger\u00e7ekleri onaylamas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131c\u0131 bir etken olarak yararlanmak istedi\u011fini hat\u0131rlat\u0131yoruz.<\/p>\n<p>Buna g\u00f6re ay\u0131n ikiye b\u00f6l\u00fcnmesi olay\u0131, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n kalpleri ve dikkatleri kendisine y\u00f6neltti\u011fi bir evrensel olayd\u0131r. Kur&#8217;an kalpleri ve dikkatleri herzaman ba\u015fka evrensel olaylara da y\u00f6neltir. Bu olay kar\u015f\u0131s\u0131nda insanlar\u0131n tak\u0131nd\u0131klar\u0131 tav\u0131r hayretle kar\u015f\u0131lan\u0131yor. T\u0131pk\u0131 \u00f6b\u00fcr evrensel mucizeler kar\u015f\u0131s\u0131ndaki duyars\u0131z tav\u0131rlar\u0131n\u0131n hayretle kar\u015f\u0131lan\u0131\u015f\u0131 gibi.<\/p>\n<p>Somut ola\u011fan\u00fcst\u00fc olaylar \u00e7ocukluk d\u00f6nemini ya\u015fayan kalpleri \u00fcrpertebilir. Bu kalpler evrenin s\u00fcrekli mucizelerini kavrama ve bu mucizelerin g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcz ve kesintisiz etkilerini alg\u0131lama yetene\u011finden hen\u00fcz uzakt\u0131rlar. Oysa insanl\u0131\u011f\u0131n hen\u00fcz olgunluk d\u00f6nemine ermemi\u015f oldu\u011fu \u00e7a\u011flarda peygamberlerin eli ile ortaya konulan t\u00fcm mucizelerin daha b\u00fcy\u00fckleri ve daha \u00e7arp\u0131c\u0131lar\u0131 evrenin yap\u0131s\u0131nda her zaman kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Fakat bu s\u00fcrekli mucizeler ilkel duygular\u0131, peygamberlerin ellerinde beliren s\u00f6zkonusu somut mucizeler kadar etkileyip uyaramaz.<\/p>\n<p>Farzedelim ki, ay\u0131n ikiye b\u00f6l\u00fcnmesi ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir mucize olarak meydana gelmi\u015ftir. Fakat bilmeliyiz ki, ay\u0131n kendisi ondan daha b\u00fcy\u00fck bir mucizedir. D\u00fcnyam\u0131z\u0131n bu uydusunun hacmini, konumunu, bi\u00e7imini, yap\u0131s\u0131n\u0131, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc, safhalar\u0131n\u0131, insan hayat\u0131ndaki etkilerini, direksiz olarak uzay bo\u015flu\u011funda dengede kal\u0131\u015f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Ay, b\u00fct\u00fcn bu nitelikleri ile g\u00f6zlerin ve kalplerin kar\u015f\u0131s\u0131nda duran s\u00fcrekli bir b\u00fcy\u00fck mucizedir. Bu mucizenin \u00e7arp\u0131c\u0131 mesaj\u0131 ve zihinde uyand\u0131rabilece\u011fi \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar kesintisizdir. Bu mucize k\u00f6r inada ve demogojiye saplanmad\u0131k\u00e7a inkar edilmesi imkans\u0131z olan yarat\u0131c\u0131 g\u00fcc\u00fcn somut bir kan\u0131t\u0131 olarak g\u00f6zler \u00f6n\u00fcnde durmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim, insanlar\u0131 b\u00fct\u00fcn evreni, bu evrendeki s\u00fcrekli ilahi mucizeleri dikkatle g\u00f6zlemeye \u00f6zendirmekte, insan kalbini her an evrenle ve evrendeki ilahi mucizelerle ili\u015fki kurmaya \u00e7a\u011f\u0131rmaktad\u0131r. Bu kitap insanlar\u0131n belirli bir zamanda sadece bir ku\u015fa\u011f\u0131n belirli bir yerde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u00e7arp\u0131c\u0131 bir olay\u0131 g\u00f6zlemekle yetinmelerine raz\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n<p>Evren, b\u00fct\u00fcn\u00fc ile, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n mucizelerine y\u00f6nelik bir g\u00f6zlem ve irdeleme alan\u0131d\u0131r. Bu alan u\u00e7suz bucaks\u0131zd\u0131r, s\u00fcrekli ve kal\u0131c\u0131d\u0131r. T\u00fcm\u00fc ile bir mucize oldu\u011fu gibi i\u00e7indeki irili-ufakl\u0131 t\u00fcm varl\u0131klar da ayr\u0131 ayr\u0131 birer mucizedir. Kur&#8217;an, insan kalbini her an bu s\u00fcrekli, bu kesintisiz mucizeleri g\u00f6rmeye, onlar\u0131n kesin ve tart\u0131\u015fmas\u0131z tan\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131 dinlemeye, bu orjinal yaratma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 \u00f6rneklerinden zevk almaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Bu orjinal yaratm\u00e2 g\u00fcc\u00fcn\u00fcn eserlerinde estetik ile m\u00fckemmellik bir aradad\u0131r. Bu ortaks\u0131z g\u00fcc\u00fcn harika eserleri deh\u015fet ve \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k duygular\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7irdi\u011fi gibi so\u011fukkanl\u0131 ve k\u00f6kl\u00fc iman\u0131n, ikna olmu\u015fluk duygusunu kalplerde peki\u015fmesini sa\u011flar.<\/p>\n<p>Surenin ba\u015f\u0131nda yeralan k\u0131yamet an\u0131n\u0131n yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131na ve ay\u0131n ikiye b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin a\u00e7\u0131klama insan kalbini \u015fiddetle sarsan \u00e7arp\u0131c\u0131 bir mesaj niteli\u011fi ta\u015f\u0131r. Bu sars\u0131nt\u0131ya tutulan insan kalbi yakla\u015fan k\u0131yamet an\u0131n\u0131 beklemeye koyuluyor, meydana gelen somut mucizeyi irdeliyor ve bu etkileyici mesaja muhatap olanlar\u0131n g\u00f6zleri ile g\u00f6rd\u00fckleri s\u00f6zkonusu evrensel olay\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda k\u0131yamette cereyan edecek olan olaylar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u0130mam-\u0131 Ahmed H\u00fcseyin, Muhammed b. Mutavv\u0131f ve Ebu Haz\u0131m kanal\u0131 ile verdi\u011fi bilgiye g\u00f6re sahabilerden Sehl b. Saad k\u0131yametin yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 konusunda \u015f\u00f6yle diyor: &#8220;Bir keresinde Peygamberimiz \u015fehadet parma\u011f\u0131 ile orta parma\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stererek &#8220;Benim peygamber olarak g\u00f6nderilmem ile k\u0131yamet an\u0131 birbirine b\u00f6ylesine yak\u0131nd\u0131r&#8221; buyurmu\u015ftur &#8221; (Bu hadisi Buhari ile M\u00fcslim, Ebu Haz\u0131m Seleme b. Dinar&#8217;a dayanarak aktarm\u0131\u015ft\u0131r)<\/p>\n<p>O korkun\u00e7 bulu\u015fman\u0131n an\u0131 h\u0131zla yakla\u015f\u0131yor. Etkileyici bir do\u011fa olay\u0131 olan ay b\u00f6l\u00fcnmesi meydana geliyor. Ba\u015fka bir\u00e7ok mucizeler g\u00f6zler \u00f6n\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fiyor. Fakat m\u00fc\u015friklerin kalpleri bunlar\u0131n hi\u00e7birini umursam\u0131yor, k\u00f6r inatlar\u0131 i\u00e7inde y\u00fcz\u00fcyorlar, sap\u0131kl\u0131kta \u0131srar ediyorlar, \u00f6\u011f\u00fct al\u0131p yalanlamalara son vermek i\u00e7in yeterli olan b\u00fcy\u00fck olaylar\u0131n \u00e7arp\u0131c\u0131 mesajlar\u0131ndan etkilenmedikleri gibi bu \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc tehditten de etkilenmiyorlar. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar bir mucize g\u00f6rseler y\u00fcz \u00e7evirirler ve `bu \u00f6teden beri g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz s\u00fcrekli bir b\u00fcy\u00fcd\u00fcr&#8217; derler.<\/p>\n<p>Yalanlad\u0131lar, keyfi arzular\u0131na uydular; ama her\u015fey yerinde duruyor.<\/p>\n<p>Onlara bu tutumlar\u0131ndan vazge\u00e7melerini sa\u011flayacak haberler geldi.<\/p>\n<p>Bu haberler son derece anlaml\u0131 ve etkilidir, ama uyar\u0131lar yararl\u0131 olmuyor.&#8221;<\/p>\n<p>M\u00fc\u015frikler y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ay\u0131n ikiye b\u00f6l\u00fcnmesine ili\u015fkin mucizesini g\u00f6zleri ile g\u00f6rd\u00fckleri halde buna y\u00fcz \u00e7evirerek `bize b\u00fcy\u00fc yap\u0131ld\u0131&#8217; dediler. Onlar\u0131n Kur&#8217;an ayetlerine ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015fleri de bu idi. Bu ayetler hakk\u0131nda da bir &#8220;Bu eski ku\u015faklardan aktar\u0131lm\u0131\u015f geleneksel bir b\u00fcy\u00fcd\u00fcr&#8221; demi\u015flerdi. (M\u00fcddessir Suresi, 24) Onlar y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hangi ayetini g\u00f6rseler bu s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylerler. Bu ayetler s\u00fcrekli ve kesintisiz oldu\u011fu i\u00e7in m\u00fc\u015frikler onlar\u0131 &#8220;s\u00fcrekli bir b\u00fcy\u00fc&#8221; olarak niteliyorlar. B\u00f6yle derken bu ayetlerin \u00f6z\u00fcn\u00fc ve niteli\u011fini ara\u015ft\u0131rmaya yana\u015fm\u0131yorlar, bu ayetlerin anlamlar\u0131na ve tan\u0131kl\u0131klar\u0131na s\u0131rt d\u00f6n\u00fcyorlar. G\u00f6rd\u00fckleri ayetleri de bu ayetlerin dile getirdikleri ger\u00e7ekleri de yalanl\u0131yorlar. Bu yalanlay\u0131c\u0131 tutumu s\u0131rf keyfi arzular\u0131na uyarak benimsiyorlar. Ne bir delile dayand\u0131klar\u0131 ne bir kan\u0131ta s\u0131\u011f\u0131nd\u0131klar\u0131 var. Ayr\u0131ca \u00e7evrelerini ku\u015fatan \u015fu evrenin b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131nda beliren de\u011fi\u015fmez ve sars\u0131lmaz ger\u00e7e\u011fi de irdelemiyorlar. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Ama her\u015fey yerinde duruyor.&#8221;<\/p>\n<p>Yani \u015fu koca evrende her nesnenin belirli bir yeri vard\u0131r. Her\u015fey o kaymaz ve sars\u0131lmaz yerinde durur. \u015eu evren b\u00fct\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015fmezli\u011fe ve istikrara dayan\u0131r. Ne de\u011fi\u015fken arzular\u0131n ne oynak miza\u00e7lar\u0131n ne ge\u00e7ici rastlant\u0131lar\u0131n ve ne de saman alevi gibi parlay\u0131p s\u00f6nmesi bir olan u\u00e7ucu heveslerin tutsa\u011f\u0131d\u0131r. Her\u015feyin belirli bir yeri, belirli bir zaman\u0131 vard\u0131r. Her\u015fey belirlenmi\u015f yerine ve zaman\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u015eu duyars\u0131z m\u00fc\u015friklerin \u00e7evrelerindeki her\u015feye istikrar ilkesi egemendir. Bu ilke b\u00fct\u00fcn nesnelerde ve olaylarda belirir. G\u00f6k cisimlerinin d\u00f6n\u00fc\u015fleri, hayat\u0131n yasalar\u0131, bitkilerin ve hayvanlar\u0131n geli\u015fim evreleri, maddelerin ve cisimlerin sabit nitelikleri bu ilkeye ba\u011fl\u0131d\u0131r. Dahas\u0131 var. Bu ilke s\u00f6zkonusu m\u00fc\u015friklerin v\u00fccut fonksiyonlar\u0131nda ve organik etkinliklerinde de ge\u00e7erlidir. Onlar\u0131n organik ve biyolojik fonksiyonlar\u0131 keyfi arzular\u0131na g\u00f6re i\u015flemez, bu d\u00fczende onlar\u0131n hi\u00e7bir egemenlik paylar\u0131 yoktur. \u0130stikrar ilkesi onlar\u0131 \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131, \u00e7evrelerindeki t\u00fcm varl\u0131klara ve olgulara egemen oldu\u011fu, \u00f6nlerindeki ve arkalar\u0131ndaki her geli\u015fmeye damgas\u0131n\u0131 vurdu\u011fu halde bir tek onlar bu ilkeye yan \u00e7iziyorlar, arzular\u0131n\u0131n sal\u0131nca\u011f\u0131nda sallan\u0131p duruyorlar. Oysa;<\/p>\n<p>&#8220;Onlara bu tutumlar\u0131ndan vazge\u00e7melerini sa\u011flayacak haberler geldi.&#8221;<\/p>\n<p>Onlara bu Kur&#8217;an&#8217;da anlat\u0131lan evrensel mucizelerin, bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra kendilerinden \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f ve ilahi mesaj\u0131 yalanlayan toplumlar\u0131n yok edili\u015flerinin ve yine Kur&#8217;an&#8217;da tasvir edilen ahiret ser\u00fcvenlerinin haberleri geldi. B\u00fct\u00fcn bu haberler yanl\u0131\u015f yolda olanlar\u0131n tutumlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmelerini sa\u011flayacak nitelikte uyar\u0131c\u0131lard\u0131. Yine bu haberler kalpleri yumu\u015fatacak, onlar\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hikmetli pl\u00e2n\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye dald\u0131racak derecede hikmet doluydu. Fakat k\u00f6relmi\u015f kalplerin b\u00fct\u00fcn pencereleri Allah&#8217;\u0131n ayetlerine kar\u015f\u0131 kapal\u0131d\u0131r, gelen haberlerden yararlanmazlar, ardarda \u00e7\u0131nlayan uyar\u0131c\u0131lar\u0131n seslerine kar\u015f\u0131 kulaklar\u0131 duyars\u0131zd\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Bu haberler son derece anlaml\u0131 ve etkilidir; ama uyar\u0131lar yararl\u0131 olmuyor.&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc iman, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bunu kabul etmeye haz\u0131r olan, bu nimete l\u00e2y\u0131k olan kalbe y\u00f6nelik bir ba\u011f\u0131\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fc\u015friklerin k\u00f6r inatlar\u0131n\u0131n, \u0131srarl\u0131 s\u0131rt \u00e7evirmelerinin, gelen haberlerden yararlanmay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ve uyar\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki a\u015f\u0131r\u0131 duyars\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n tasvirine ili\u015fkin bu noktada Peygamberimize d\u00f6n\u00fcl\u00fcyor; ona bu zavall\u0131lardan y\u00fcz \u00e7evirmesi,&#8221; onlar\u0131 kendi hallerine b\u0131rakmas\u0131 telkin ediliyor. Onlar nas\u0131l olsa o zor g\u00fcnle kar\u015f\u0131la\u015facaklard\u0131r. Onlar o g\u00fcn\u00fcn e\u015fi\u011finde ay\u0131n ikiye b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fckleri halde onun yak\u0131n oldu\u011funu bildiren uyar\u0131c\u0131lar\u0131n seslerine kulak asm\u0131yorlar. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Sen de y\u00fcz \u00e7evir onlara. G\u00f6revli melek o g\u00fcn onlar\u0131 benzeri ya\u015fanmam\u0131\u015f olaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda;<\/p>\n<p>Mezarlar\u0131ndan donuk ve \u00fcrkek bak\u0131\u015flarla \u00e7\u0131karak \u00e7ekirge s\u00fcr\u00fcs\u00fc gibi etrafa yay\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n<p>Kendilerini \u00e7a\u011f\u0131ran g\u00f6revliye do\u011fru ko\u015farlar. O zaman kafirler `bu zor bir g\u00fcnd\u00fcr&#8217; derler.&#8221;<\/p>\n<p>Burada o &#8220;zor g\u00fcn&#8221;\u00fcn bir sahnesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Bu sahnenin deh\u015feti ve \u00e7etinli\u011fi hem surenin b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn g\u00f6lgesi ile hem k\u0131yamet an\u0131n\u0131n yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten alarm zili ile tam ay\u0131n b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin haberle ve hem de surenin m\u00fczikal titre\u015fimi ile uyum halindedir.<\/p>\n<p>&#8220;Sahne, ard\u0131\u015f\u0131k tablolu ve h\u0131zl\u0131 ak\u0131\u015fl\u0131d\u0131r. H\u0131zl\u0131l\u0131\u011f\u0131 yan\u0131nda somut ve hareketlidir de. Motifleri ve hareketleri b\u00fct\u00fcnl\u00fck arz eder. \u0130\u015fte \u015fu mezarlar\u0131ndan bir anda \u00e7\u0131kan \u00e7ekirge s\u00fcr\u00fcs\u00fc gibi insan kalabal\u0131klar\u0131. Bildi\u011fimiz \u00e7ekirge s\u00fcr\u00fclerinin tablosu, sunulan bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc zihnimizde canland\u0131rmam\u0131za yard\u0131m ediyor. Bu kalabal\u0131klar\u0131n bak\u0131\u015flar\u0131 deh\u015fetten ve al\u00e7alm\u0131\u015fl\u0131ktan dolay\u0131 donuk ve \u00fcrkektir. Bunlar h\u0131zl\u0131 ad\u0131mlarla kendilerini \u00e7a\u011f\u0131ran g\u00f6revliye do\u011fru ko\u015fuyorlar. Bu g\u00f6revli onlar\u0131 o g\u00fcne kadar benzeri ya\u015fanmam\u0131\u015f, e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f, zor, bilmedikleri, tan\u0131mad\u0131klar\u0131 ve bu y\u00fczden tedirgin bak\u0131\u015flarla g\u00f6zledikleri bir sahneye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Bu toplanma, bu deh\u015fet ve ko\u015fu\u015fma s\u0131ras\u0131nda kafirler &#8220;bu zor bir g\u00fcnd\u00fcr&#8221; diyorlar. Bu c\u00fcmle \u00e7etin ve \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir sahne ile y\u00fczy\u00fcze gelmek i\u00e7in yola \u00e7\u0131kan yorgun ve bitkin insanlar\u0131n s\u00f6yleyecekleri bir s\u00f6zd\u00fcr.&#8221;<\/p>\n<p><strong>NUH TUFANI<\/strong><\/p>\n<p>Surenin ba\u015f\u0131nda yeralan bu \u00e7arp\u0131c\u0131 mesajdan ilahi mesaj\u0131 yalanlayanlar\u0131n k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 canland\u0131ran sahneden sonra Mekke m\u00fc\u015friklerinden \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f ink\u00e2rc\u0131 toplumlar\u0131n \u00e7arp\u0131ld\u0131klar\u0131 cezan\u0131n somut sahnelerine ge\u00e7iliyor, bu m\u00fc\u015friklerin eski yolda\u015flar\u0131 olan milletlerin somut yokolu\u015f tablolar\u0131 sunuluyor. G\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne ilk serilen tablo Hz. Nuh&#8217;un ink\u00e2rc\u0131 soyda\u015flar\u0131n\u0131n tablosudur. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p><strong> 9- Onlardan \u00f6nce Nuh&#8217;un soyda\u015flar\u0131 da yalanlam\u0131\u015flard\u0131. Onlar kulumuz Nuh&#8217;u yalanlayarak &#8220;Bu adam delidir&#8221; dediler, onu g\u00f6revinden al\u0131koydular.<\/p>\n<p>10- O da &#8220;Ben yenik d\u00fc\u015ft\u00fcm&#8221;yard\u0131m et bana&#8221; diye Rabb&#8217;ine dua etti.<\/p>\n<p>11- G\u00f6\u011f\u00fcn kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7arak bardaktan su bo\u015fan\u0131r gibi bir ya\u011fmur ya\u011fd\u0131rd\u0131k:<\/p>\n<p>12- Yeri de co\u015fkun kaynaklar halinde f\u0131\u015fk\u0131rtt\u0131k. Her iki y\u00f6nden gelen su belirlenen bir g\u00f6revi yerine getirmek \u00fczere birle\u015fti.<\/p>\n<p>13- Onu \u00e7ivilerle tutturulmu\u015f tahtalardan yap\u0131lan bir gemiye bindirdik.<\/p>\n<p>14- Mesaj\u0131 inkar edilen kulumuza \u00f6d\u00fcl olarak bu gemi g\u00f6zetimimiz alt\u0131nda y\u00fcz\u00fcyordu.<\/p>\n<p>15- Biz onu bir ibret dersi olarak geride b\u0131rakt\u0131k. \u0130bret alan yok mu?<\/p>\n<p>16- Benim azab\u0131m ve uyar\u0131lar\u0131m nas\u0131lm\u0131\u015f?<\/p>\n<p>17- Biz Kur&#8217;an&#8217;dan \u00f6\u011f\u00fct al\u0131nabilsin diye onu kolay anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131ld\u0131k. Yok mu \u00f6\u011f\u00fct alan?<\/strong><\/p>\n<p>Evet &#8220;onlardan \u00f6nce de Nuh&#8217;un soyda\u015flar\u0131&#8221; peygamberlik mesaj\u0131n\u0131 ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ayetlerini &#8220;yalanlam\u0131\u015flard\u0131:&#8217; Bu adamlar &#8220;kulumuz&#8221;Nuh&#8217;u &#8220;yalanlayarak&#8221; onun i\u00e7in &#8220;bu adam delidir demi\u015flerdi.&#8221; T\u0131pk\u0131 \u015fu zalim kurey\u015fliler gibi. Onlar da O&#8217;nun i\u00e7in ayn\u0131 s\u00f6zleri s\u00f6ylemi\u015fler, O&#8217;nu ta\u015fa tutarak \u00f6ld\u00fcrmekle tehdit etmi\u015fler, O&#8217;nu alaya alarak \u00fczm\u00fc\u015fler, O&#8217;nu sert s\u00f6zlerle azarlayarak kendilerine ili\u015fmemesini istemi\u015fler, kabal\u0131klar\u0131na son vererek ger\u00e7e\u011fe teslim olacaklar\u0131 yerde &#8220;Onu g\u00f6revinden al\u0131koymu\u015flar.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte o zaman Hz. Nuh, kendisini peygamber olarak g\u00f6nderen, ger\u00e7e\u011fi duyurmakla g\u00f6revlendiren Rabb&#8217;ine d\u00f6n\u00fcyor. O&#8217;na soyda\u015flar\u0131 ile aras\u0131nda olup bitenlerin, emeklerinin ve \u00e7abalar\u0131n\u0131n sonucunun, g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ve kapasitesinin s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n raporunu sunuyor. Harcayacak hi\u00e7bir g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kalmad\u0131\u011f\u0131, \u00e7arelerinin ve enerjisinin t\u00fckendi\u011fi bir noktada i\u015fi y\u00fcce Allah&#8217;a havale ediyor. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;O da `ben yenik d\u00fc\u015ft\u00fcm, yard\u0131m et bana&#8217; diye Rabb&#8217;ine dua etti.&#8221;<\/p>\n<p>T\u00e2kat\u0131m t\u00fckendi. Enerjim kalmad\u0131. G\u00fcc\u00fcm bitti. Altta kald\u0131m. &#8220;Yenik d\u00fc\u015ft\u00fcm, yard\u0131m et bana&#8221;. Sen yard\u0131m et bana, Rabb&#8217;im. \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131 zafere erdir, Hakk&#8217;\u0131n\u0131 zafere erdir, istemini zafere erdir. Sen yard\u0131m et bana. \u0130\u015f senin i\u015fin; dava senin davan. Benim fonksiyonum bitti.<\/p>\n<p>Bu s\u00f6z s\u00f6ylenir-s\u00f6ylenmez, ba\u015fka bir deyimle peygamber i\u015fi y\u00fcce ve ezici iradeli sahibine teslim eder-etmez g\u00fc\u00e7l\u00fc ve kar\u015f\u0131 durulmaz iradeli el, korkun\u00e7 ve ezici evren \u00e7ark\u0131na i\u015faret verir ve bu i\u015faret \u00fczerine evren \u00e7ark\u0131 g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc, g\u0131c\u0131rt\u0131l\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ba\u015flat\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;G\u00f6\u011f\u00fcn kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7arak bardaktan su bo\u015fan\u0131r gibi bir ya\u011fmur ya\u011fd\u0131rd\u0131k.<\/p>\n<p>Yeri de co\u015fkun kaynaklar halinde f\u0131\u015fk\u0131rtt\u0131k. Her iki y\u00f6nden gelen su belirli bir g\u00f6revi yerine getirmek \u00fczere birle\u015fti:<\/p>\n<p>Art\u0131k her taraf\u0131 saran, m\u00fcthi\u015f bir evrensel hareket kar\u015f\u0131s\u0131nday\u0131z. Bu hareket se\u00e7ilmi\u015f s\u00f6zc\u00fckler ve deyimlerle dile getiriliyor. \u0130fade bu eylemi do\u011frudan do\u011fruya y\u00fcce Allah&#8217;a ba\u011flayarak s\u00f6ze giriyor, &#8220;a\u00e7t\u0131k&#8221; diyor. B\u00f6ylece okuyucu &#8220;g\u00f6\u011f\u00fcn kap\u0131lar\u0131n\u0131&#8221; a\u00e7an g\u00fc\u00e7l\u00fc eli hissediyor. Bunu &#8220;kap\u0131&#8221; s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn somutlu\u011funda ve s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn &#8220;kap\u0131lar&#8221; \u015feklindeki, yani \u00e7o\u011ful bi\u00e7imindeki kullan\u0131m\u0131nda hissediyor. &#8220;Bardaktan su bo\u015fan\u0131r gibi bir ya\u011fmur&#8221;. Bol, s\u00fcrekli, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve h\u0131zl\u0131 bir ya\u011fmur. &#8220;Yeri de co\u015fkun kaynaklar halinde f\u0131\u015fk\u0131rtt\u0131k.&#8221; Yerden p\u0131nar\u0131n f\u0131\u015fk\u0131rmas\u0131n\u0131 somutla\u015ft\u0131ran bu ifadeye g\u00f6re su sanki yerin t\u00fcm\u00fcnden kayn\u0131yor, sanki yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn t\u00fcm\u00fc say\u0131s\u0131z p\u0131narlara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n<p>G\u00f6kten ya\u011fan ya\u011fmur sular\u0131 ile yerden f\u0131\u015fk\u0131ran p\u0131nar sular\u0131 &#8220;belirli bir g\u00f6revi ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere&#8221; belirlenmi\u015f bir sonucu meydana getirmek i\u00e7in &#8220;bulu\u015fuyorlar.&#8221; Her iki y\u00f6nden, gelen sular, ald\u0131klar\u0131 buyruk uyar\u0131nca akan ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n plan\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren uysal sular, kesinle\u015fmi\u015f bir buyru\u011fu y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymak i\u00e7in birbirlerine kar\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Bu sular her yeri basan,,her yan\u0131 saran, t\u00fcm yery\u00fcz\u00fcn\u00fc kaplayan m\u00fcthi\u015f bir &#8220;&#8216;Tufan&#8221;a d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnce yery\u00fcz\u00fcn\u00fc kaplayan kirleri s\u00fcp\u00fcr\u00fcveriyorlar. Peygamber Nuh bu temizli\u011fi yapmaktan umudunu kesmi\u015fti, bu \u00e7evre kirlili\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7aresiz kalm\u0131\u015ft\u0131. \u0130\u015fte \u015fimdi peygamberinin \u00e7aresizli\u011fine ac\u0131yan g\u00fc\u00e7l\u00fc el gelmi\u015fti. Peygamber kendisine dua edince b\u00fct\u00fcn evreni harekete ge\u00e7irdi. Yard\u0131m\u0131na ko\u015fan bu el, ayn\u0131 zamanda O&#8217;nu bo\u011fulmaktan kurtar\u0131yor, O&#8217;nu onurland\u0131r\u0131yordu. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Onu \u00e7ivilerle tutturulmu\u015f tahtalardan yap\u0131lan bir gemiye bindirdik.<\/p>\n<p>Mesaj\u0131 inkar edilen kulumuza \u00f6d\u00fcl olarak bu gemi g\u00f6zetimimiz alt\u0131nda y\u00fcz\u00fcyordu.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130fadenin gemiyi ne kadar y\u00fcceltti\u011fi, sayg\u0131nla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kca bellidir. Bir kere bu &#8220;\u00e7ivilerle tutturulmu\u015f tahtalardan yap\u0131lan&#8221; bir ta\u015f\u0131ma arac\u0131d\u0131r. Yani nitelikleri anlat\u0131l\u0131yor, ama de\u011ferine ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na dikkatleri \u00e7ekmek i\u00e7in &#8220;bu bir gemidir&#8221; diye ad\u0131 konmuyor. Sonra bu ta\u015f\u0131ma arac\u0131 &#8220;mesaj\u0131 inkar edilen&#8221; fonksiyonu reddedilen ve g\u00f6revden al\u0131konan &#8220;kulumuza \u00f6d\u00fcl olarak&#8221; Allah&#8217;\u0131n g\u00f6zetimi alt\u0131nda, g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde y\u00fcz\u00fcyor. Bu \u00f6d\u00fcl O&#8217;nu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc eziyetlere kar\u015f\u0131 \u015fefkatle ok\u015fuyor, u\u011frad\u0131\u011f\u0131 alaylara ve a\u015fa\u011f\u0131lamalara kar\u015f\u0131 onurland\u0131r\u0131yor. Bu ifade ayn\u0131 zamanda Allah yolunda t\u00fcm g\u00fcc\u00fcn\u00fc harcad\u0131ktan sonra yenik d\u00fc\u015fen dava adam\u0131n\u0131n \u00e7arelerin t\u00fckendi\u011fi bu noktada davay\u0131 as\u0131l sahibine teslim edince, davas\u0131n\u0131 zafere erdirsin diye O&#8217;na el a\u00e7\u0131nca ne b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcce kavu\u015faca\u011f\u0131n\u0131 tasvir ediyor. Bu durumda evrenin b\u00fct\u00fcn kar\u015f\u0131 durulmaz g\u00fc\u00e7leri o dava adam\u0131n\u0131n hizmetine girer, yard\u0131m\u0131na ko\u015far. Y\u00fcce Allah da b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fc ve ba\u015f edilmez iradesi ile bu g\u00fc\u00e7lerin arkas\u0131nda olur.<\/p>\n<p>Bu parlak, g\u00f6rkemli, kesin, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 dize getirici ve geni\u015f kapsaml\u0131 zafer sahnesinin arkas\u0131ndan Kur&#8217;an, bu sahneyi g\u00f6rm\u00fc\u015f gibi bir somutlukla izleyen kalplere y\u00f6nelerek onlar\u0131 bir de\u011ferlendirme a\u00e7\u0131klamas\u0131 ile ok\u015fuyor. Ama\u00e7 bu kalpleri etkilemek, onlar\u0131 ger\u00e7ekleri kabul etmeye \u00f6zendirmektir. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Biz onu bir ibret dersi olarak geride b\u0131rakt\u0131k. \u0130bret alan yok mu?&#8221;<\/p>\n<p>Bilinen ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 ile bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc olay\u0131, ilerdeki ku\u015faklar\u0131n yarar\u0131na sunduk. &#8220;\u0130bret alan&#8221; bu olay\u0131 irdeleyip ondan gerekli dersleri \u00e7\u0131karan &#8220;yok mu?&#8221;<\/p>\n<p>Sonra bir uyar\u0131c\u0131 soru c\u00fcmlesi geliyor. Sorunun amac\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n azab\u0131n\u0131n korkun\u00e7lu\u011funu ve yap\u0131lan uyar\u0131lar\u0131n do\u011frulu\u011funu vurgulamakt\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Benim azab\u0131m ve uyar\u0131lar\u0131m nas\u0131lm\u0131\u015f?&#8221;<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 ger\u00e7ekten de Kur&#8217;an&#8217;\u0131n tasvir etti\u011fi gibi oldu. Adamlar\u0131n ba\u015flar\u0131na gelen azap yak\u0131c\u0131 ve kar\u015f\u0131 durulmaz bir azap oldu\u011fu gibi bu azaba ili\u015fkin uyar\u0131 da do\u011fru \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte Kur&#8217;an, \u00f6nlerinde duruyor. Ellerinin alt\u0131ndad\u0131r, yararlanmalar\u0131na a\u00e7\u0131kt\u0131r. Kolay anla\u015f\u0131labilir. Okunmay\u0131 ve \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi \u00f6zendiren bir \u00e7ekicili\u011fi vard\u0131r. Ayr\u0131ca do\u011fru ve sade olman\u0131n \u00e7ekicili\u011fine sahiptir. \u0130nsan f\u0131trat\u0131 ile uyumludur. Ruhu co\u015fturur, duygular\u0131 harekete ge\u00e7irir. \u00c7arp\u0131c\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131 bitmez. \u0130stedi\u011fi kadar reddedilsin, bu y\u00fczden y\u0131pranmaz, de\u011ferini yitirmez. \u0130nsan kalbi onu her irdeleyi\u015finde yeni bir az\u0131kla d\u00f6ner. \u0130nsan ruhu onunla ne kadar kayna\u015f\u0131rsa onunla olan \u00fclfeti ve dostlu\u011fu daha da artar. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;Biz Kur&#8217;an&#8217;dan \u00f6\u011f\u00fct al\u0131nabilsin diye onu kolay anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131ld\u0131k. Yok mu \u00f6\u011f\u00fct alan?&#8221;<\/p>\n<p>Bu de\u011ferlendirme ayeti sure boyunca her somut sahnenin arkas\u0131ndan tekrarlan\u0131r. B\u00f6ylece ilahi mesaj\u0131 yalanlayanlar\u0131n tepelerine inen her ac\u0131kl\u0131 azap halkas\u0131n\u0131n tan\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131n arkas\u0131ndan insan kalbi bu de\u011ferlendirmenin \u00f6n\u00fcnde durdurularak so\u011fukkanl\u0131 bir \u015fekilde ger\u00e7ekleri d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ve ara\u015ft\u0131rmaya \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>AD KAVM\u0130N\u0130N BA\u015eINA GELENLER<\/p>\n<p>18- Ado\u011fullar\u0131 da peygamberlerini yalanlad\u0131lar. Ama benim azab\u0131m ve uyarmam nas\u0131lm\u0131\u015f?<\/p>\n<p>19- Ba\u015ftan ba\u015fa u\u011fursuz bir g\u00fcnde \u00fczerlerine sert ve dondurucu bir kas\u0131rga sald\u0131k.<\/p>\n<p>20- Bu kas\u0131rga insanlar\u0131 s\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f hurma k\u00fct\u00fckleri gibi havaya kald\u0131r\u0131p savuruyordu.<\/p>\n<p>21- Peki benim azab\u0131m ve uyar\u0131lar\u0131m nas\u0131lm\u0131\u015f?<\/p>\n<p>22- Biz Kur&#8217;an&#8217;dan \u00f6\u011f\u00fct al\u0131nabilsin diye onu kolay anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131ld\u0131k. Yok mu \u00f6\u011f\u00fct alan?<\/strong><\/p>\n<p>Bu ayet grubu a\u011f\u0131r azaba ili\u015fkin ikinci halkay\u0131, ba\u015fka bir deyimle ikinci azap sahnesini g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne seriyor. Bu sahnede yokedilme cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ilk toplumu olu\u015fturan Hz. Nuh&#8217;un soyda\u015flar\u0131n\u0131 izleyen yeni bir yokedili\u015f tablosu ile y\u00fczy\u00fcze getiriliyoruz.<\/p>\n<p>Sahne, Ado\u011fullar\u0131n\u0131n Allah&#8217;\u0131n ayetlerini inkar ettiklerini haber vererek ba\u015fl\u0131yor. Derken, bu haberi veren ayet daha bitmeden o bildi\u011fimiz hayret uyand\u0131rma ve a\u015fa\u011f\u0131lama-paylama i\u00e7erikli soru ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Ama benim azab\u0131m ve uyar\u0131lar\u0131m nas\u0131lm\u0131\u015f?&#8221;<\/p>\n<p>Yani Ado\u011fullar\u0131n\u0131n inkarc\u0131 tutumlar\u0131n\u0131n sonucu ne olmu\u015f? Arkas\u0131ndan sorunun cevab\u0131 geliyor.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 \u015fu s\u00fcrpriz ve t\u00fcyler \u00fcrpertici tabloda tasvir edildi\u011fi gibi oldu. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;Ba\u015ftan ba\u015fa u\u011fursuz bir g\u00fcnde \u00fczerlerine sert ve dondurucu bir kas\u0131rga sald\u0131k.<\/p>\n<p>Bu kas\u0131rga insanlar\u0131, s\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f hurma k\u00fct\u00fckleri gibi havaya kald\u0131r\u0131p savuruyordu.&#8221;<\/p>\n<p>Ayetin orjinalinde ge\u00e7en &#8220;ruhen serseren&#8221; tamlamas\u0131 &#8220;sert ve dondurucu kas\u0131rga&#8221; demektir. S\u00f6zc\u00fcklerin titre\u015fimi kas\u0131rgan\u0131n bu t\u00fcr\u00fcn\u00fc somut olarak g\u00f6zlerimiz \u00f6n\u00fcnde canland\u0131r\u0131yor. Yine ayette ge\u00e7en &#8220;nahs\u0131n&#8221; s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ise &#8220;u\u011fursuz&#8221; anlam\u0131na gelir. Ado\u011fullar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na gelen u\u011fursuzluktan daha b\u00fcy\u00fck bir u\u011fursuzluk hangi toplumun ba\u015f\u0131na gelebilir? Adamlar\u0131 kas\u0131rga yerden kald\u0131r\u0131yor, s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor, ezip par\u00e7al\u0131yor ve t\u0131pk\u0131 k\u00f6k\u00fcnden s\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f hurma k\u00fct\u00fckleri gibi yere \u00e7arp\u0131yor. Sahne ger\u00e7ekten korkun\u00e7tur, t\u00fcyler \u00fcrperticidir, son derece sert ve k\u00f6kten kaz\u0131y\u0131c\u0131d\u0131r. Ado\u011fullar\u0131n\u0131n \u00fczerlerine sal\u0131nan bu kas\u0131rga y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ordusunun birliklerinden biri&#8221; \u015fu evrenin g\u00fc\u00e7lerinden biri ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bir yarat\u0131\u011f\u0131d\u0131r. O y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n belirledi\u011fi evrensel yasalar uyar\u0131nca i\u015fler. Y\u00fcce Allah bu g\u00fcc\u00fc diledi\u011fi toplumlar\u0131n ba\u015flar\u0131na salar. Bu g\u00fc\u00e7 s\u00f6zkonusu yasalarla uyumlu olarak i\u015fleyi\u015fini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Onun evrensel i\u015fleyi\u015f \u00e7izgisi ile y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n dilemesi uyar\u0131nca ald\u0131\u011f\u0131 buyru\u011fun gere\u011fini yerine getirmesi aras\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fma olmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu buyru\u011fun da, o yasalar\u0131n da sahibi y\u00fcce Allah&#8217;t\u0131r. Devam ediyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Peki benim azab\u0131m ve uyar\u0131lar\u0131m nas\u0131lm\u0131\u015f?&#8221;<\/p>\n<p>Azap sahnesi sunulduktan sonra bu soru tekrar soruluyor. Cevab\u0131 ise tasvir edilen sahnenin kendisidir.<\/p>\n<p>Arkas\u0131ndan surenin \u00f6zel anlat\u0131m y\u00f6ntemi uyar\u0131nca her azap sahnesinin sonunda tekrarlanan de\u011ferlendirme ayeti yine kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;Biz Kur&#8217;an&#8217;dan \u00f6\u011f\u00fct al\u0131nabilsin diye onu kolay anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131ld\u0131k. Yok mu \u00f6\u011f\u00fct alan?&#8221;<\/p>\n<p>Bunu izleyen ayetler grubu kar\u015f\u0131m\u0131za yeni bir azap sahnesi getiriyor, okuyucuyu ba\u015fka bir tarih yolculu\u011funa \u00e7\u0131kar\u0131yor. G\u00f6relim:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1- K\u0131yamet an\u0131 yakla\u015ft\u0131, ay ikiye ayr\u0131ld\u0131. 2- Onlar bir mucize g\u00f6rseler y\u00fcz \u00e7evirirler ve &#8220;Bu \u00f6teden beri g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir b\u00fcy\u00fcd\u00fcr&#8221; derler. 3- Yalanlad\u0131lar, keyfi arzular\u0131na uydular; ama her\u015fey yerinde duruyor. 4- Onlara bu tutumlar\u0131ndan vazge\u00e7melerini sa\u011flayacak haberler geldi. 5- Bu haberler son derece anlaml\u0131 ve etkilidir, ama uyar\u0131lar yararl\u0131 olmuyor. 6- Sen de y\u00fcz &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1596,1661,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2397","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kamer-suresinin-tefsiri","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2397","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2397"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2397\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}