{"id":2404,"date":"2012-01-17T08:24:49","date_gmt":"2012-01-17T08:24:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2404"},"modified":"2012-01-17T08:24:49","modified_gmt":"2012-01-17T08:24:49","slug":"tur-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/tur-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"T\u00fcr Suresi’nin Tefsiri – Fizilal’il Kur’an – Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

1- Andolsun Tur’a.<\/p>\n

2- Sat\u0131r sat\u0131r yaz\u0131lm\u0131\u015f Kitab’a;<\/p>\n

3- Yay\u0131lm\u0131\u015f ince deri \u00fczerine.<\/p>\n

4- Ma’mur bir ev olan Ka’be’ye.<\/p>\n

5- Y\u00fckseltilmi\u015f tavan gibi g\u00f6\u011fe.<\/p>\n

6- Kaynat\u0131lm\u0131\u015f denize<\/p>\n

7- Rabbinin azab\u0131 hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz gelecektir.<\/p>\n

8- Ona engel olacak bir \u015fey yoktur.<\/p>\n

9- O g\u00fcn g\u00f6k, sars\u0131ld\u0131k\u00e7a \u00e7alkalanacak.<\/p>\n

10- Da\u011flar bir y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f y\u00fcr\u00fcr ki…<\/p>\n

11- O g\u00fcn, yalanlayanlar\u0131n vay haline.<\/p>\n

12– Ki onlar o dald\u0131klar\u0131 bat\u0131! i\u00e7inde oyalan\u0131p duranlard\u0131r.<\/p>\n

13- O g\u00fcn \u015f\u00f6yle denilerek cehennem ate\u015fine itilirler:<\/p>\n

14- “\u0130\u015fte yalanlay\u0131p durdu\u011funuz cehennem budur!”<\/p>\n

15- “Bir b\u00fcy\u00fc m\u00fcd\u00fcr bu, yoksa g\u00f6rm\u00fcyor musunuz?”<\/p>\n

16- “Girin ona ister dayan\u0131n, ister dayanmay\u0131n”‘ sizin i\u00e7in birdir. Anlatt\u0131klar\u0131m\u0131za g\u00f6re cezaland\u0131r\u0131lacaks\u0131n\u0131z.”<\/strong><\/p>\n

Bu k\u0131sa k\u0131sa ayetler, name ve ahenk dolu duraklar (fas\u0131llar), kesin etkiler daha surenin ba\u015f\u0131nda sureye e\u015flik etmektedir. \u00d6nce sure bir tek s\u00f6zc\u00fck ile ba\u015flamakta, sonra iki olmakta, sonra yava\u015f yava\u015f uzayarak paragraf\u0131n (b\u00f6l\u00fcm\u00fcn) sonunda on iki kelimeye ula\u015fmaktad\u0131r. Ama etki g\u00fcc\u00fcnden hi\u00e7bir \u015fey kaybetmemektedir.<\/p>\n

”Tur” ormanl\u0131 da\u011f demektir. Ancak a\u011f\u0131r basan g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re burada ge\u00e7en Tur s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ile, Hz. Musa -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- hikayesinde ge\u00e7en ve \u00fczerinde O’na kutsal sayfalar\u0131n indirildi\u011fi ve Kur’an’da bilinen bir da\u011f\u0131d\u0131r. Surenin ba\u015f\u0131ndaki atmosfer kutsal \u015feylerin atmosferidir. Bundan dolay\u0131 y\u00fcce Allah bu kutsal \u015feyler \u00fcst\u00fcne yemin etmekte ve ilerde b\u00fcy\u00fck bir olay olaca\u011f\u0131n\u0131 beyan etmektedir.<\/p>\n

“Yay\u0131lm\u0131\u015f ince deri \u00fczerine yaz\u0131lm\u0131\u015f kitap”tan maksat ne olabilir? En yal\u0131n ihtimale g\u00f6re, bu kutsal sayfalarda yaz\u0131l\u0131 Hz. Musa’n\u0131n kitab\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onunla Tur da\u011f\u0131 aras\u0131nda bir ili\u015fki vard\u0131r. Baz\u0131 alimler ayetin ilerisinde yer alan, mamur olan ev y\u00fckseltilmi\u015f tavan ifadelerine uygun olarak bunun levh-i mahfuz oldu\u011funu ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Buradaki “yaz\u0131lm\u0131\u015f kitap” deyimi ile “levh-i mahfuz ‘un kastedilmi\u015f olmas\u0131 da uzak bir ihtimal de\u011fildir. .<\/p>\n

“Mamur olan ev” ise Kabe olabilir. Ancak Buhari ve M\u00fcslim’de yeralan Mirac hadisesinde yer ald\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, g\u00f6kteki meleklerin ibadet evi olmas\u0131 a\u011f\u0131r basmaktad\u0131r. Nitekim \u0130sra hadisinde \u015f\u00f6yle yer almaktad\u0131r: “Sonra beyt-i ma’mura (mamur eve) y\u00fckseltildim. Bir de ne g\u00f6reyim oraya herg\u00fcn yetmi\u015f bin melek giriyor ve ya\u015fad\u0131klar\u0131 m\u00fcddet\u00e7e bir daha geri d\u00f6nm\u00fcyorlar.” Yani, melekler orada ibadet ediyorlar ve insanlar nas\u0131l Kabe’yi tavaf ediyorlarsa onlar da o evi \u00f6yle tavaf ediyorlar.<\/p>\n

Y\u00fckseltilmi\u015f tavan ise g\u00f6ky\u00fcz\u00fcd\u00fcr. Bunu S\u00fcfyan es-Sevri, \u015eu’be, Ebul Ahvas, Semmak babas\u0131 Halit, babas\u0131 Arara o da Hz. Ali’den naklederler. S\u00fcfyan der ki: Hz. Ali ayete bu anlam\u0131 verdikten sonra “G\u00f6\u011f\u00fc dengesizlikten korunmu\u015f bir tavan, bir \u00e7at\u0131 yapt\u0131k, onlar ise, g\u00f6kteki ayetlere, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc kan\u0131tlara d\u00f6n\u00fcp bakm\u0131yorlar” (Enbiya 32) ayetini okudu. Dolu deniz ise, engin, dopdolu ve upuzun bir g\u00f6ky\u00fcz\u00fc tablosu ile zikredilebilecek en uygun motiftir. G\u00f6ky\u00fcz\u00fc de insana korku ve deh\u015fet veren bir delildir. Bundan dolay\u0131 g\u00f6kler ve denizler, b\u00fcy\u00fck olay\u0131n olaca\u011f\u0131 peki\u015ftirilmek i\u00e7in \u00fczerine yemin edilen \u015feylerin tablolar\u0131 aras\u0131nda zikredilmeye \u00e7ok uygun d\u00fc\u015f\u00fcyor. Belki de dolan deniz de\u011fil de yanan denizdir. Nitekim bir ba\u015fka surede, “Denizler tutu\u015ftu\u011fu zaman” (Tekvir suresi, 6) buyurulmaktad\u0131r. Yani denizler ate\u015f al\u0131p tutu\u015ftu\u011fu zaman demektir. Ayr\u0131ca “Y\u00fckseltilmi\u015f tavan”da oldu\u011fu gibi, y\u00fcce Allah’\u0131n bildi\u011fi ba\u015fka yarat\u0131klar da ima edilmi\u015f olabilir.<\/p>\n

Allah Teala, bu muazzam Yarat\u0131klar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne yemin ederek, b\u00fcy\u00fck bir olay\u0131n olaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Ve bu b\u00fcy\u00fck olay\u0131, insan\u0131n duygular\u0131n\u0131 bu etkileyiciler arac\u0131 ile etkileyerek onu kar\u015f\u0131lamaya haz\u0131r hale getirdikten sonra a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu b\u00fcy\u00fck olay, “Rabbinin azab\u0131 hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz gelecektir. Ona engel olacak bir\u015fey yoktur” ger\u00e7e\u011fidir. Bu kesinkes olacakt\u0131r ve hi\u00e7 kimse \u00f6nleyemeyecektir. Bu iki ayetin gerek vurgular\u0131 gerekse duraklar\u0131n\u0131n etkileri kesindir ve susturucudur. Ve insana, Allah’\u0131n azab\u0131n\u0131n birden gelece\u011fini, mahvedici oldu\u011funu ve ona kar\u015f\u0131 hi\u00e7bir koruyucu ve engelleyicinin bulunmayaca\u011f\u0131n\u0131 anlatmaktad\u0131r. Bu vurgulama, insan\u0131n duygular\u0131na arada hi\u00e7bir engel olmadan ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman insan\u0131 derinden sarsar, lime lime eder ve ona yapaca\u011f\u0131n\u0131 yapar. Haf\u0131z Ebu Bekr \u0130bn-i Ebi’d-D\u00fcnya der ki: Bana babam, ona Davud o\u011flu Musa, ona Salih el-Murri, ona Abd kabilesinden Zeyd o\u011flu Cafer nakletmi\u015f. Demi\u015f ki: Hz. \u00d6mer bir gece Medine’de \u015fehrin g\u00fcvenli\u011fini denetlemek i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kar. \u015eehirde dola\u015f\u0131rken bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n evine rastlar. Hz. \u00d6mer’in geldi\u011fi esnada o adam namaz k\u0131lmaktad\u0131r. Hz. \u00d6mer durup adam\u0131n Kur’an okuyu\u015funu dinlemeye ba\u015flar. Adam bu Tur suresini okumaya ba\u015flar. “Rabbinin azab\u0131 hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz gelecektir. Engel olacak bir \u015fey yoktur” ayetine gelip de bu ayetleri okuyunca, Hz. \u00d6mer der ki: “Kabe’nin Rabbine andolsun bu yemin ger\u00e7ektir.” Sonra bine\u011finin s\u0131rt\u0131ndan iner, bir duvara yaslan\u0131r ve orada epeyce kal\u0131r sonra evine d\u00f6ner, bir ay evinde yatakta kal\u0131r. Herkes hasta diye onu ziyarete gelir ama hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu bilmezler. Allah kendisinden raz\u0131 olsun.”<\/p>\n

Hz. \u00d6mer bu sureyi daha \u00f6nce bir\u00e7ok kez duymu\u015f, okumu\u015f ve onunla namazlar k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Resulullah bu sure ile ak\u015fam namaz\u0131 k\u0131ld\u0131rm\u0131\u015f. Hz. \u00d6mer ise her seferinde O’nun arkas\u0131nda bu sureyi \u00f6\u011frenmi\u015f ve O’na uymu\u015ftu. Ancak ne varki, o gece bu sure, a\u00e7\u0131k g\u00f6n\u00fcll\u00fc ve engin duygulu bir \u00d6mer’le kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f, onun iliklerine kadar i\u015flemi\u015f ve b\u00fct\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n \u015fiddeti ve g\u00f6n\u00fcllere \u00f6zel bir anda ula\u015fan kutsal ve vas\u0131tas\u0131z ger\u00e7e\u011fi ile i\u00e7 alemine ula\u015fm\u0131\u015f, onda yapaca\u011f\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6yle \u00f6zel anlarda Kur’an ayetleri Hz. \u00d6mer’in kalbine dokundu\u011fu gibi direkt bir dokunu\u015fla kalplere girer ve derinliklerine i\u015flerse, kalpler (o dokunu\u015fta) ayetleri Resulullah’\u0131n kalbi gibi ilk kayna\u011f\u0131ndan al\u0131r. Ancak Resulullah’\u0131n kalbi ayetleri almaya haz\u0131r hale getirildi\u011fi i\u00e7in onlar\u0131n etkilerine dayanabilmi\u015fti. Resulullah’tan ba\u015fkalar\u0131 ise ayetler kalplerine ilk andaki ger\u00e7ek g\u00fcc\u00fc ile i\u015fledi\u011finde Hz. \u00d6mer’in ba\u015f\u0131na gelenler onlar\u0131n da ba\u015flar\u0131na gelir. Bu korkun\u00e7 uyar\u0131y\u0131 kendisine e\u015flik eden korkun\u00e7 bir tablo izliyor:<\/p>\n

“O g\u00fcn g\u00f6k sars\u0131ld\u0131k\u00e7a \u00e7alkalan\u0131r, da\u011flar bir y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f y\u00fcr\u00fcr ki…”Sa\u011flam yap\u0131l\u0131 ve sallanmaz g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn yerinde karars\u0131z olarak bir gelip bir giderek k\u0131y\u0131ya vuran deniz dalgalar\u0131 gibi sallan\u0131p alt \u00fcst olmas\u0131… \u015eu kaskat\u0131 ve yerinden k\u0131m\u0131ldamayan da\u011flar\u0131n \u015fimdi yerinde duramay\u0131p hafif ve t\u00fcy gibi bir o yana bir bu yana gitmesi… Evet bu manzaralar ger\u00e7ekten de son derece sars\u0131c\u0131 ve insan\u0131 kendinden ge\u00e7irici bir haldir. Bu durum kendi \u00f6z dili ile, g\u00f6kleri sarsan ve da\u011flar\u0131 y\u00fcr\u00fcten korkuyu ifade etmektedir. O sapasa\u011flam g\u00f6ky\u00fcz\u00fc ve sarp da\u011flar b\u00f6yle olursa, o korkun\u00e7 ve deh\u015fet dolu g\u00fcnde g\u00fc\u00e7s\u00fcz ve c\u0131l\u0131z k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck insan denilen yarat\u0131\u011f\u0131n hali acaba ne olur?<\/p>\n

Hi\u00e7bir \u015feyin yerinde duramad\u0131\u011f\u0131 bu deh\u015fet karma\u015fas\u0131nda, her\u015feyi yerinden sars\u0131p oynatan bu korku atmosferinde yalanc\u0131lar\u0131n yakas\u0131na ondan \u00e7ok daha deh\u015fetlisi ve \u00e7ok daha korkuncu yap\u0131\u015f\u0131yor. Derhal Aziz ve Cebbar olan y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine y\u00f6nelik \u015fiddetli azap felaket ve bedduas\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorlar:<\/p>\n

“O g\u00fcn, yalanlayanlar\u0131n vay haline. Ki onlar o dald\u0131klar\u0131 bat\u0131l i\u00e7inde oyalan\u0131p duranlard\u0131r.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n felaket bedduas\u0131, felakete h\u00fck\u00fcm vermesi ve hemen yerine getirmesi demektir. O halde bu h\u00fck\u00fcm \u00e7aresiz yerini bulacakt\u0131r, onu geri \u00e7evirecek hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 yoktur. G\u00f6\u011f\u00fcn sars\u0131ld\u0131k\u00e7a sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131, da\u011flar\u0131n y\u00fcr\u00fcd\u00fck\u00e7e y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcn bu h\u00fck\u00fcm mutlaka yerini bulacakt\u0131r. Bu korku ile o felaket birbirine son derece uygun d\u00fc\u015fmektedir. Ve bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc “Dald\u0131klar\u0131 bat\u0131l i\u00e7inde oyalan\u0131p duran” yalanlay\u0131c\u0131lar\u0131n \u00fcst\u00fcne ya\u011fmur gibi ya\u011facakt\u0131r.<\/p>\n

Bu nitelik, daha ba\u015fta o m\u00fc\u015friklere onlar\u0131n \u00e7eli\u015fik inan\u00e7lar\u0131na ve tutars\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcncelerine ve sonra da bu inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fczerine kurulu hayallerine uygun d\u00fc\u015fmektedir ki Kur’an-\u0131 Kerim bir\u00e7ok yerde bunlar\u0131 anlat\u0131r ve canland\u0131r\u0131r. Onlar\u0131n hayatlar\u0131 ciddiyetten uzak bir oyundur. Suya dal\u0131p oynamaktan ba\u015fka bir hedef veya sahil (k\u0131y\u0131) g\u00f6zetmeksizin suya dalan oyuncu gibi hayatlar\u0131 hedefsiz bir e\u011flencedir onlar\u0131n.<\/p>\n

\u015eu kadar var ki, nitelik islam d\u00fc\u015f\u00fcncesinden ba\u015fka bir d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemi i\u00e7erisinde ya\u015fayan herkes i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Bu ger\u00e7e\u011fi insan, ancak yery\u00fcz\u00fcnde \u015f\u00f6hret bulan d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemlerini -bu sistem, ister d\u00fc\u015f\u00fcnce alan\u0131nda, ister mitolojide isterse felsefi alanda olsun fark etmez- islam\u0131n insan ve sonra da b\u00fct\u00fcn varl\u0131k alemine bak\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda inceleyip tahlil etti\u011fi zaman, evet ancak o zaman fark edebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc di\u011fer d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemleri -hatta insanl\u0131k tarihinin kendileri ile \u00f6v\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc b\u00fcy\u00fck filozoflar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemleri- ger\u00e7e\u011fe ula\u015fma yolunda bilin\u00e7sizce Y\u00fcr\u00fcyen ve gayesiz suya dalan \u00e7ocuk giri\u015fimleri gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir. Halbuki islam d\u00fc\u015f\u00fcncesinde \u00f6zellikle de Kur’an’da gayet rahat, net, g\u00fc\u00e7l\u00fc, basit ve derin olarak sunulan bu ger\u00e7ekler, insan\u0131n f\u0131trat\u0131 ile, herhangi bir zorluk, \u00e7aba ve karga\u015fa olmaks\u0131z\u0131n direkt olarak birle\u015febilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur’an insan\u0131n f\u0131trat\u0131na derin ve k\u00f6kl\u00fc ger\u00e7e\u011fi bildirir. Ve ona varl\u0131\u011f\u0131 ve varl\u0131\u011f\u0131n o ger\u00e7ekle olan ilgisini yorumlad\u0131\u011f\u0131 gibi, varl\u0131k aleminin yarat\u0131c\u0131s\u0131 ile olan ili\u015fkisine de yorum getirir. Bu yorum f\u0131tratta yer alan ger\u00e7e\u011fe benzemekte ve uygun d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n

Ne kadar hayret ettim b\u00fcy\u00fck filozoflar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemini inceleyip onlar\u0131n \u015fu varl\u0131k alemini ve ili\u015fkilerini yorumlamak i\u00e7in \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc ve mahvedici \u00e7abalar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce! Onlar t\u0131pk\u0131 bir \u00e7ocu\u011fun korkun\u00e7 bir matematik denklemini \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in bocalad\u0131\u011f\u0131 gibi bocal\u0131yorlard\u0131. Halbuki kar\u015f\u0131mda duran Kur an d\u00fc\u015f\u00fcncesi son derece a\u00e7\u0131k, net, kolay, sade, duru ve do\u011fald\u0131. \u0130\u00e7inde ne bir e\u011frilik, ne ka\u00e7amak, ne karma\u015f\u0131kl\u0131k ve ne de zikzak vard\u0131. Bu da \u00e7ok do\u011fald\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur’an’\u0131n varl\u0131k alemini yorumu, bu varl\u0131k alemini yaratan yarat\u0131c\u0131n\u0131n o alemin kimli\u011fi ve ili\u015fkileri \u00fcst\u00fcne getirdi\u011fi yorum idi. Filozoflar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemleri ise, bu varl\u0131k aleminde yer alan k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck par\u00e7alar\u0131n kalk\u0131p b\u00fct\u00fcn varl\u0131k alemi \u00fcst\u00fcne yorum getirme \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131\u015flar\u0131 idi. Elbette bu gibi zavall\u0131 \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131\u015flar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n nas\u0131l olaca\u011f\u0131 bellidir, malumdur!<\/p>\n

Onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar, Kur’an’\u0131n insanlara sundu\u011fu tam, olgun ve f\u0131trata uygun yorumlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131nca bo\u015f, karmakar\u0131\u015f\u0131k ve bilin\u00e7siz bir giri\u015fim olarak kal\u0131r. Ama insanlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 bu m\u00fckemmel \u015fekli b\u0131rak\u0131p da \u015fu eksik, verimsiz, m\u00fckemmel ve olgun olmas\u0131 imkans\u0131z olan \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131\u015flara d\u00fc\u015f\u00fcyor. Ger\u00e7ekten olaylar insan\u0131n duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncesinde sap\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcncelerden ve insanl\u0131\u011f\u0131n eksik \u00e7abalar\u0131ndan etkilenmi\u015f olarak, istikrars\u0131z ve karars\u0131z bir konumda olur. Sonra insan, yorumunu yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 konuda Kur’an-\u0131 Kerim’den birka\u00e7 ayet duyar. Bir de ne g\u00f6rs\u00fcn yol g\u00f6steren \u0131\u015f\u0131k ve de\u011fi\u015fmez \u00f6l\u00e7\u00fc ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya de\u011fil mi(!) O andan itibaren her\u015feyi yerli yerinde, bulur. Her olay\u0131 yerli yerinde ve her ger\u00e7e\u011fi sakin, de\u011fi\u015fmez ve sars\u0131lmaz olarak kar\u015f\u0131s\u0131nda bulur. Ve ondan sonra, ruhunun huzura kavu\u015ftu\u011funu, kafas\u0131n\u0131n sakinle\u015fti\u011fini, akl\u0131n\u0131n apa\u00e7\u0131k olan Hakk\u0131 g\u00f6rerek rahata erdi\u011fini hisseder. Art\u0131k bu insandan karanl\u0131k ve endi\u015fe uzakla\u015fm\u0131\u015f her\u015fey istikrara kavu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n

Yine bunun gibi, islam\u0131n ruhlara ilham etti\u011fi, kalbi ba\u011flad\u0131\u011f\u0131, tahlil edilip hayata ge\u00e7irilmesi i\u00e7in insanlar\u0131n dikkatlerini \u00e7ekti\u011fi de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fcleri insanlar\u0131n kendi hayatlar\u0131nda \u00f6nem verip oyaland\u0131klar\u0131 de\u011ferler ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rsa onlar\u0131n bir havuzda bo\u015f bir oyun i\u00e7inde oyalan\u0131p durduklar\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n oyaland\u0131klar\u0131 \u015feylerin basitli\u011fi ve zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 ortada g\u00f6r\u00fcnmektedir. M\u00fcsl\u00fcman ise, o bo\u015f \u015feyleri b\u00fcy\u00fck g\u00f6rmelerine, ondan sanki b\u00fcy\u00fck bir kainat olay\u0131 imi\u015f gibi s\u00f6z etmelerine bakar durur. Onlara, tatl\u0131dan gelinler ve cans\u0131z bebeklerle oyalanan ve bunlar\u0131 birer canl\u0131 sanan ve b\u00fct\u00fcn zamanlar\u0131n\u0131 bunlarla \u015fakala\u015farak onlar\u0131 nazlayarak ve onlarla birlikte ve onlar\u0131n vas\u0131tas\u0131 ile oynayarak ge\u00e7iren \u00e7ocuk g\u00f6z\u00fc ile bakar.<\/p>\n

Ger\u00e7ekten islam, insan\u0131n kendi varl\u0131\u011f\u0131 ve b\u00fct\u00fcn\u00fc ile varl\u0131k alemi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcncesini y\u00fckseltti\u011fi, d\u00fcnyaya geli\u015finin nedenini, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7y\u00fcz\u00fcn\u00fc ve akibetini ona a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131, herkesin kafas\u0131na tak\u0131lan “Nereden geldim?”, “Ni\u00e7in geldim? “, “Nereye gidece\u011fim?” gibi sorulara a\u00e7\u0131k, do\u011fru cevaplar verdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde, be\u015ferin \u00f6nem vermesi gereken nesneleri de y\u00fcceltir ve y\u00fckseltir.<\/p>\n

\u0130slam\u0131n bu sorulara verdi\u011fi cevaplar, insan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve b\u00fct\u00fcn\u00fcyle varl\u0131k alemi i\u00e7in ger\u00e7ek\u00e7i d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemini belirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan, b\u00fct\u00fcn yarat\u0131klar i\u00e7erisinde, orjinal ve benzersiz de\u011fildir. O da bu varl\u0131klardan birisidir. Onlar\u0131n geldi\u011fi yerden gelmi\u015ftir, onlar\u0131n varl\u0131k nedeni kendisinin de varl\u0131k nedenidir. Ve insan b\u00fct\u00fcn\u00fc ile varl\u0131k aleminin yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n hikmeti nereye gitmeleri gerektiriyorsa onlarla birlikte oraya gidecektir. \u0130\u015fte bu sorular\u0131n cevab\u0131, b\u00fct\u00fcn\u00fc ile varl\u0131k alemi, birbiri ile ili\u015fkileri ve insan\u0131n onlarla ili\u015fkileri ve t\u00fcm yarat\u0131klar\u0131n da yarat\u0131c\u0131lar\u0131 ile ili\u015fkileri \u00fcst\u00fcne m\u00fckemmel bir yorum i\u00e7ermektedir.<\/p>\n

Bu yorum, insan\u0131n hayatta de\u011fer verdi\u011fi \u015feylerde kendini g\u00f6sterir ve onlar\u0131 kendi seviyesine \u00e7\u0131kar\u0131r. Bundan dolay\u0131 oynayanlar\u0131n i\u00e7ine dald\u0131klar\u0131 \u015fu k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fck ve basitlikleri b\u0131rak\u0131p, \u015fu kainatta var olu\u015funun en b\u00fcy\u00fck g\u00f6revini hayata ge\u00e7irmekle me\u015fgul olan bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n duygusunda, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n (m\u00fcsl\u00fcman olmayanlar\u0131n) de\u011fer verdi\u011fi \u015feyler \u00e7ok zay\u0131f ve c\u0131l\u0131z kal\u0131r.<\/p>\n

Elbette m\u00fcsl\u00fcman\u0131n hayat\u0131 son derece b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fcsl\u00fcman\u0131n hayat\u0131 bu muazzam varl\u0131k alemi ile ili\u015fkisi ve varl\u0131k alemindeki hayata etkisi olan b\u00fcy\u00fck bir g\u00f6revi yerine getirmek i\u00e7in vard\u0131r. Bundan dolay\u0131 m\u00fcsl\u00fcman\u0131n hayat\u0131 bo\u015f i\u015flerde, oyuna, e\u011flenceye, l\u00fczumsuz \u015feylere dalarak ge\u00e7irilmeyecek kadar de\u011ferli ve y\u00fccedir. M\u00fcsl\u00fcman\u0131n varl\u0131k aleminin i\u00e7y\u00fcz\u00fc ile ilgili bu b\u00fcy\u00fck g\u00f6rev d\u00fc\u015f\u00fcncesinden do\u011fan de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fcleri ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman yery\u00fcz\u00fcnde insanlar\u0131n de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fclerinin bir\u00e7o\u011funun, bo\u015f, e\u011flence, oyalanma ve anlams\u0131z i\u015flere dalmadan ibaret oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

Vay bat\u0131l i\u00e7inde oyalan\u0131p e\u011flenenlere. “O g\u00fcn \u015f\u00f6yle denilerek cehennem ate\u015fine itildiler.” Deh\u015fetli bir tablo bu. Ayette yer alan “Da” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, bir kimsenin arkas\u0131ndan \u00f6ne do\u011fru itilmesi demektir. Arkadan itilip kak\u0131lma cezas\u0131, ciddiyetten uzakla\u015fan, oyun ve e\u011flenceye dalan sonra da \u00e7evrelerinde olup bitenlere dikkat etmeyen kimselere uygun bir cezad\u0131r. Bundan dolay\u0131 onlar oraya itile kak\u0131la s\u00fcr\u00fcl\u00fcrler ve g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrler.<\/p>\n

Nihayet bu iti\u015f kak\u0131\u015fla ve s\u00fcr\u00fcl\u00fc\u015fle ate\u015fin kenar\u0131na var\u0131nca kendilerine denilir ki: “\u0130\u015fte yalanlay\u0131p durdu\u011funuz cehennem budur.”<\/p>\n

Onlar bu \u00e7ilenin i\u00e7inde k\u0131vran\u0131p, kendi arzular\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6nlerinden cehennem arkalar\u0131ndan itilme k\u0131skac\u0131nda iken, bir de ba\u015flar\u0131na rezil edilme, azarlanma gelir ve daha \u00f6nceki yalanlamalar\u0131na da bir \u00eem\u00e2 olarak “Bir b\u00fcy\u00fc m\u00fcd\u00fcr bu, yoksa g\u00f6rm\u00fcyor musunuz?” denir onlara. Hani onlar Kur’an i\u00e7in “bir b\u00fcy\u00fcd\u00fcr” diyorlard\u0131 ya, i\u015fte \u015fu anda g\u00f6rd\u00fckleri ate\u015f de bir b\u00fcy\u00fc m\u00fcd\u00fcr? Yoksa korkun\u00e7 ve deh\u015fetli ger\u00e7e\u011fin ta kendisi midir? Yoksa onlar Kur’an-\u0131 Kerim’deki ger\u00e7ekleri g\u00f6rmedikleri gibi, bunu da bu ate\u015fi de mi g\u00f6rm\u00fcyorlar?<\/p>\n

Bu ac\u0131 ve alay dolu azarlamadan sonra, kendilerine hemen k\u00f6t\u00fc bir \u00fcmitsizlik ile \u00f6d\u00fcl veriliyor:<\/p>\n

“Girin ona ister dayan\u0131n, ister dayanmay\u0131n, sizin i\u00e7in birdir. Ancak yapt\u0131klar\u0131n\u0131za g\u00f6re cezaland\u0131r\u0131lacaks\u0131n\u0131z: ‘<\/p>\n

B\u00f6yle bir felakete u\u011fram\u0131\u015f birisi i\u00e7in s\u0131k\u0131nt\u0131ya katlanman\u0131n da katlanmaman\u0131n da bir oldu\u011funu bilmekten daha zor bir \u015fey yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc azap ba\u015fa gelmi\u015ftir. Onu engelleyecek kimse de yoktur. Sabredilse de \u00e7\u0131\u011fl\u0131k at\u0131lsa da ayn\u0131 ac\u0131lar \u00e7ekilecektir. \u0130ster dayans\u0131n ister s\u0131zlans\u0131n orada kalmas\u0131 kesin ve kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun nedeni, yap\u0131lm\u0131\u015f olanlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmaktan ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildir. Bu cezan\u0131n nedeni, daha \u00f6nce yap\u0131lm\u0131\u015f olanlard\u0131r. Art\u0131k de\u011fi\u015ftirilmesi s\u00f6zkonusu de\u011fildir.<\/p>\n

B\u00f6ylece ilk b\u00f6l\u00fcmde oldu\u011fu gibi, bu korkun\u00e7 tablo \u015fiddetli etkileri ile son buluyor.<\/p>\n

\u0130kinci b\u00f6l\u00fcme gelince, o da ayn\u0131 \u015fekilde duygular\u0131 co\u015fturuyor, harekete ge\u00e7iriyor. Ama bu harekete ge\u00e7irme azaptan \u00f6t\u00fcr\u00fc de\u011fil de rahattan, bolluktan, kar\u015f\u0131 konulmaz nimetlere \u00e7\u0131\u011fl\u0131ktan ve \u00f6zellikle de o i\u00e7 karart\u0131c\u0131 azap sahnesini izledikleri i\u00e7in daha da etkili olmaktad\u0131r.<\/p>\n

17- Allah’a kar\u015f\u0131 gelmekten sak\u0131nanlar da cennetlerde, nimet i\u00e7indedirler.<\/p>\n

18- Rabblerinin kendilerine verdikleriyle sefa s\u00fcrerler. Rabbleri onlar\u0131, cehennem azab\u0131ndan korumu\u015ftur.<\/p>\n

19- “Yapt\u0131klar\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131l\u0131k afiyetle yeyin, i\u00e7in; ”<\/p>\n

20- “S\u0131ra s\u0131ra dizilmi\u015f koltuklara yaslanarak.” Onlar\u0131, iri g\u00f6zl\u00fc hurilerle evlendirmi\u015fizdir.<\/p>\n

21- \u0130nanan, soylar\u0131 da inan\u00e7ta kendilerine uyan kimselere soylar\u0131n\u0131 da katar\u0131z. Onlar\u0131n i\u015flediklerinden hi\u00e7bir \u015fey eksiltmeyiz. Herkes kazanc\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

22- Cennette olanlara diledikleri meyve ve etten bol bol veririz.<\/p>\n

23- Orada bir kadehi kap\u0131\u015f\u0131rlar fakat onda ne sa\u00e7malama vard\u0131r, ne de g\u00fcnaha sokma.<\/p>\n

24- Sedefteki inciler gibi olan gen\u00e7ler yanlar\u0131nda dola\u015f\u0131rlar.<\/p>\n

25- Cennettekiler birbirlerine d\u00f6n\u00fcp sorarlar:<\/p>\n

26- Derler ki: “Daha \u00f6nce biz, ailemiz i\u00e7inde korkard\u0131k.”<\/p>\n

27- `Allah bize l\u00fctfetti de bizi v\u00fccudun i\u00e7ine i\u015fleyen azabtan korudu.”<\/p>\n

28- “Biz bundan \u00f6nce yaln\u0131z O’na yalvar\u0131rd\u0131k. \u00c7\u00fcnk\u00fc iyilik eden, esirgeyen O’dur O.”<\/strong><\/p>\n

Bu sahne, somut nimet sahnelerine \u00e7ok benzer imajlardan olu\u015fan bir sahnedir. Duygular\u0131n \u00e7ocukluk d\u00f6nemine seslenirler. Vicdanlar\u0131 saf haldeki somut hazlarla cezbederler. Bu tablo kupkuru kaskat\u0131 ve e\u011flenceye dalan kalplerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015fiddetli azaba kar\u015f\u0131l\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

“Allah’a kar\u015f\u0131 gelmekten sak\u0131nanlar da cennetlerde, nimet i\u00e7indedirler.” “Rabblerinin kendilerine verdikleriyle sefa s\u00fcrerler. Rabbleri onlar\u0131, cehennem azab\u0131ndan korumu\u015ftur.”<\/p>\n

Bu surede sahneleri g\u00f6sterilen cehennem azab\u0131ndan kurtulu\u015f bile tek ba\u015f\u0131na bir nimet ve l\u00fctuftur, bir de yan\u0131nda “Cennetlerde nimet i\u00e7indedirler” m\u00fcjdesi olursa, Rabblerinin kendilerine verdi\u011fini tadarak, be\u011fenerek yemek olursa nimet ne de katmerlenir?<\/p>\n

Bir de nimetlerin ve lezzetlerinin yan\u0131nda \u015fereflendirme ve afiyet olsun dilekleri vard\u0131r:<\/p>\n

“Yapt\u0131klar\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131l\u0131k afiyetle yeyin, i\u00e7in.”<\/p>\n

Ba\u015fl\u0131ba\u015f\u0131na en \u015ferefli bir nimettir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6ylesi gerekli bir sesleni\u015fe muhatap oluyorlar ve i\u00e7inde y\u00fczd\u00fckleri nimetleri hak ettikleri ilan olunuyor. “S\u0131ra s\u0131ra dizilmi\u015f koltuklara yaslanarak.” D\u00fczg\u00fcn olarak dizilmi\u015f bu tahtlara yaslanmakla nimetler i\u00e7erisinde arkada\u015flar\u0131 ile toplanman\u0131n zevkini tad\u0131yorlar. “Onlar\u0131 iri g\u00f6zl\u00fc hurilerle evlendirmi\u015fizdir.” Huri, insan\u0131n akl\u0131ndan ge\u00e7en en g\u00fczel e\u011flenceyi simgelemektedir.<\/p>\n

Onlara yap\u0131lan \u015fereflendirme bir ad\u0131m daha ileri gidiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir de bak\u0131yorlar ki, kendi soylar\u0131ndan gelen m\u00fc’minler de bu nimetler i\u00e7erisinde kendileri ile bir aradad\u0131rlar. Bu da g\u00f6zetme ve \u00f6nem vermeyi bir kat daha art\u0131r\u0131yor. Kendi soylar\u0131ndan gelenlerin amelleri m\u00fcttakilerin seviyesinden az olsa bile madem ki bunlar da imanl\u0131d\u0131rlar bir \u015fey fark etmez. Ayr\u0131ca bu babalar\u0131n amel ve mertebelerinden hi\u00e7bir \u015feyi eksiltmeyecektir. Sorumlulu\u011fun ki\u015fisel olmas\u0131 ve herkesin kazand\u0131\u011f\u0131 amellerle hesaba \u00e7ekilmesi prensibini de zedelemeyecektir. Bu ancak ve ancak y\u00fcce Allah’\u0131n hepsine l\u00fctf\u00fc ve ihsan\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Burada tablo, s\u00f6z\u00fc yine \u00f6nceki nimetler yurdundaki \u00e7e\u015fitli nimet ve zevkleri sergilemeye getiriyor. \u0130\u015fte istedikleri cinsten meyveler ve etler onlara. Ve i\u015fte orada kadehler kald\u0131r\u0131yorlar. Ama bu d\u00fcnya i\u00e7kilerinden de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya i\u00e7kileri dudak ve dillerden bo\u015f ve yak\u0131\u015f\u0131k almayan s\u00f6zler \u00e7\u0131kmas\u0131na yol a\u00e7ar. Duygulara ve organlara g\u00fcnah ve isyan tohumlar\u0131 eker. Ama bu \u00f6yle mi? Bu ancak ve ancak ar\u0131nm\u0131\u015f ve temizlenmi\u015ftir. “Onda ne sa\u00e7malama vard\u0131r ne de g\u00fcnaha sokma”. Onlar \u015farab\u0131 birbirlerine veriyor ve topluca i\u00e7iyorlar. Bu da aralar\u0131nda kayna\u015fmay\u0131, lezzeti ve nimeti bir kat daha art\u0131r\u0131yor. \u00d6te yandan, tertemiz masum ve parlak y\u00fczl\u00fc gen\u00e7 \u00e7ocuklar (g\u0131lman) hizmetlerinde bulunuyor, k\u00e2selerini doldurmak i\u00e7in aralar\u0131nda dola\u015f\u0131yorlar. Ki bu \u00e7ocuklar temiz mi temiz, her t\u00fcrl\u00fc kirden uzakt\u0131rlar. Bunlar \u00f6yle \u00e7ocuklar ki temizlik onlarda, masumluk onlarda, c\u00f6mertlikte onlarda… Onlar “Sedefteki inciler gibi”dirler. Bu da bu ho\u015f meclisin organlarda ve kalplerde zevk ve tad\u0131n\u0131 daha da katmerle\u015ftirir.<\/p>\n

Bu tatl\u0131 ve sevimli sahnenin atmosferini tamama erdirmek i\u00e7in y\u00fcce Allah, aralar\u0131nda ge\u00e7en sohbetlerini, ge\u00e7mi\u015flerini yad etmelerini ve gark olduklar\u0131 nimet, g\u00fczellik, bolluk, rahatl\u0131k, ho\u015fnutluk ve emniyetin sebeplerini birbirlerine s\u0131ralamalar\u0131n\u0131 yans\u0131tmakta ve canland\u0131rmaktad\u0131r. Ve g\u00f6n\u00fcllere bu nimetin s\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamakta ve onlara bu nimete g\u00f6t\u00fcren yolu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

“Cennettekiler birbirlerine d\u00f6n\u00fcp sorarlar.”<\/p>\n

“Derler ki: `Daha \u00f6nce biz, ailemiz i\u00e7inde korkard\u0131k.”<\/p>\n

“Allah bize l\u00fctfetti de bizi v\u00fccudun i\u00e7ine i\u015fleyen azaptan korudu.”<\/p>\n

“biz bundan \u00f6nce yaln\u0131z O’na yalvar\u0131rd\u0131k. \u00c7\u00fcnk\u00fc iyilik eden, esirgeyen O’dur O’: ‘<\/p>\n

O halde bu nimetlerin s\u0131rr\u0131, onlar\u0131n bu g\u00fcnden sak\u0131narak hayat s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f olmalar\u0131d\u0131r. Rabbleri ile kar\u015f\u0131la\u015fman\u0131n korkusunu i\u00e7lerinde duyarak hayat s\u00fcrmeleridir. Rabblerinin hesaba \u00e7ekmesinden korkarak ya\u015famalar\u0131d\u0131r. Ve nihayet insana aldat\u0131c\u0131 emniyet hissi veren, insan\u0131 oyalay\u0131p me\u015fgul eden ailelerinin aras\u0131nda ya\u015famakla birlikte bunlara aldanmay\u0131p, onlarla me\u015fgul olmamalar\u0131ndand\u0131r. \u0130\u015fte o zaman y\u00fcce Allah kendilerine l\u00fctfetmi\u015f ve kendilerini yak\u0131p kavurucu zehir gibi v\u00fccuda s\u0131zan semum azab\u0131ndan korumu\u015ftur. Y\u00fcce Allah kendilerinin takvalar\u0131n\u0131, korkular\u0131n\u0131 ve hu\u015fular\u0131n\u0131 bildi\u011fi i\u00e7in kendi kat\u0131ndan bir l\u00fctuf ve ihsan olmak \u00fczere onlar\u0131 korumu\u015ftur. Onlar bunu bilmektedirler. Onlar ulu Allah’\u0131n fazl\u0131 ve ihsan\u0131 olmadan sadece amelin insan\u0131 cennete sokamayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmektedirler. Amelin, insan\u0131n olanca g\u00fcc\u00fcn\u00fc harcad\u0131\u011f\u0131na, kulun y\u00fcce Allah’\u0131n kat\u0131ndaki \u015feyleri arzu etmi\u015f oldu\u011funa tan\u0131kl\u0131k etmekten \u00f6te bir fonksiyonunun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da bilmi\u015flerdir. \u0130nsan\u0131 Allah’\u0131n ihsan\u0131na lay\u0131k k\u0131lan da budur i\u015fte.<\/p>\n

Onlar Allah’tan \u00e7ekinip korkmalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda O’na dua ediyorlard\u0131:<\/p>\n

“Biz bundan \u00f6nce yaln\u0131z O’na yalvar\u0131rd\u0131k.”<\/p>\n

Ve onlar, Allah’\u0131n kullar\u0131na kar\u015f\u0131 ihsan ve rahmetinin oldu\u011funu biliyorlard\u0131.<\/p>\n

“\u00c7\u00fcnk\u00fc iyilik eden, esirgeyen O’dur O.”<\/p>\n

B\u00f6ylece nimet diyar\u0131nda, ikrama eren kurtulmu\u015flar z\u00fcmresinin kendi aralar\u0131ndaki f\u0131s\u0131lt\u0131l\u0131 konu\u015fmalar\u0131ndan, oraya ula\u015fma yollar\u0131n\u0131n s\u0131rr\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oluyor.<\/p>\n

\u015eimdi, insan\u0131n hissi birinci b\u00f6l\u00fcmde \u015fiddetli azab kam\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 yedikten ikinci b\u00f6l\u00fcmde ise bol nimetlerin seslerini i\u015fittikten ve gerek birinci gerek ikinci ger\u00e7ekleri almak \u00fczere hislerini tam haz\u0131r hale getirdikten sonra \u015fimdi, ayetin ak\u0131\u015f\u0131, insana \u00e7ok h\u0131zl\u0131 etkiye sahip bir h\u00fccumda bulunuyor. Bu h\u00fccumda insan\u0131 hayk\u0131ran ger\u00e7eklerin bombard\u0131man\u0131na tutuyor. \u0130nsan\u0131n ruhunun derinliklerinden ge\u00e7en vesveseleri, g\u00fc\u00e7l\u00fc meydan okumalar ve soru \u015feklinde k\u0131nama ifadeleri ile izliyor. Ki meydan okumalar herhangi bir noktadan yol bulur da insan\u0131n benli\u011fine ula\u015f\u0131rsa o benlikte istikrar kalmaz.<\/p>\n

29- Ey Muhammed! Sen hat\u0131rlat, \u00f6\u011f\u00fct ver. Rabbinin nimetiyle sen, ne kahinsin ne de delisin.<\/p>\n

30- Yoksa onlar: “Muhammed bir \u015fairdir, zaman\u0131n onun aleyhine d\u00f6nmesini g\u00f6zl\u00fcyoruz” mu diyorlar?<\/p>\n

31- De ki: “G\u00f6zleyin, do\u011frusu ben de sizinle beraber g\u00f6zlemekteyim.”<\/p>\n

32- Onlar\u0131n ak\u0131llar\u0131 m\u0131 bunu emreder, yoksa onlar, azg\u0131n bir topluluk mudur?<\/p>\n

33- Yoksa “Onu uydurdu” mu diyorlar? Hay\u0131r, onlar inanm\u0131yorlar.<\/p>\n

34- \u0130ddialar\u0131nda samimi iseler haydi onun gibi bir s\u00f6z getirsinler.<\/p>\n

35- Yoksa kendileri, hi\u00e7bir \u015fey olmadan m\u0131 yarat\u0131ld\u0131lar. Yoksa yaratanlar kendileri midir?<\/p>\n

36- Yoksa g\u00f6kleri ve yeri mi yaratt\u0131lar? Hay\u0131r, onlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp te inanmazlar.<\/p>\n

37- Yoksa Rabbinin hazineleri onlar\u0131n yan\u0131nda m\u0131d\u0131r? Ya da her\u015feye hakim olan kendileri midir?<\/p>\n

38- Yoksa onlar, \u00fczerine \u00e7\u0131k\u0131p gizli s\u0131rlar\u0131 dinledikleri bir merdivenleri mi var? \u00d6yleyse, dinleyenleri a\u00e7\u0131k bir delil getirsin.<\/p>\n

39- Yoksa k\u0131zlar Allah’a, o\u011fullar size mi?<\/p>\n

40- Yoksa sen onlardan bir \u00fccret istiyorsun da onlar a\u011f\u0131r bir bor\u00e7 alt\u0131nda m\u0131 kal\u0131yorlar?<\/p>\n

41- Yoksa gayb kendilerinin yan\u0131ndad\u0131r da kendileri mi istediklerini yap\u0131yorlar?<\/p>\n

42- Yoksa bir tuzak m\u0131 kurmak istiyorlar? As\u0131l tuza\u011fa d\u00fc\u015fecek olanlar, o inkar edenlerin kendileridir.<\/p>\n

43- Yoksa onlar\u0131n Allah’tan ba\u015fka bir tanr\u0131s\u0131 m\u0131 var? Allah’\u0131n \u015fan\u0131 onlar\u0131n ortak ko\u015ftuklar\u0131ndan y\u00fccedir.<\/p>\n

44- G\u00f6kten bir par\u00e7an\u0131n d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rsek “\u00dcst\u00fcste y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f bulutlard\u0131r” derler.<\/strong><\/p>\n

“Sen hat\u0131rlat, \u00f6\u011f\u00fct ver.” Bu kutsal hitap y\u00fcce Peygamberedir. \u00d6\u011f\u00fct vermesine devam etmesi ve m\u00fc\u015friklerin kendisine kar\u015f\u0131 edepsizliklerine ve su\u00e7lamalar\u0131na ald\u0131rmamas\u0131 i\u00e7in bu \u00e7a\u011fr\u0131 kendisinedir. M\u00fc\u015frikler ona bazen, kahin bazen de deli diyorlard\u0131. Peygambere att\u0131klar\u0131 bu iki iftiran\u0131n ortak noktas\u0131, aralar\u0131nda yayg\u0131n olan “Kahinlerin \u015feytanlardan haber ald\u0131klar\u0131” yolundaki inan\u0131\u015flar\u0131 idi. Bir de \u015feytanlar\u0131n baz\u0131 kimseleri \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131 ve b\u00f6ylece o ki\u015fileri delirtti\u011fi inanc\u0131 idi. O halde her iki nitelikte (kahin ve deli niteli\u011finde) \u015feytan ortak etken olmaktad\u0131r. M\u00fc\u015frikleri Resulullah’\u0131 kahin veya deli, \u015fair veya b\u00fcy\u00fcc\u00fc nitelikleri ile nitelemeye iten, Kur’an’\u0131n i’cazi (ba\u015fkalar\u0131n\u0131 aciz b\u0131rak\u0131c\u0131 niteli\u011fi) kar\u015f\u0131s\u0131ndaki \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131klar\u0131, s\u00f6yleyecek s\u00f6z bulamamalar\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur’an-\u0131 Kerim onlar s\u00f6z sanat\u0131nda usta olmalar\u0131na ra\u011fmen kar\u015f\u0131lar\u0131na hi\u00e7 de al\u0131\u015f\u0131k olmad\u0131klar\u0131 bir s\u00f6z t\u00fcr\u00fc ile \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Kendi ruhlar\u0131ndaki bir hastal\u0131k dolay\u0131s\u0131 ile, bu kitab\u0131n Allah kat\u0131ndan oldu\u011funu kabullenmek istemeyince, bu sefer onun insan\u00fcst\u00fc kayna\u011f\u0131n\u0131 baz\u0131 nedenlere ba\u011flamak ihtiyac\u0131n\u0131 hissettiler. Ve “Bu Kur’an cinlerin vahyidir veya onlar\u0131n yard\u0131m\u0131 ile gelmi\u015ftir. Bunu getiren Peygamber ya cinlerden haber alan kahindir, ya da onlardan yard\u0131m alan bir b\u00fcy\u00fcc\u00fcd\u00fcr, veyahut da cinlerle g\u00f6r\u00fc\u015fen bir \u015fair ya da \u015feytan\u0131n \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131 bir deli olup bu acayip s\u00f6zleri kendisine \u015feytan s\u00f6yletmektedir” diyorlard\u0131.<\/p>\n

Bu s\u00f6zler \u00e7ok \u00e7irkin ve \u00e7ok i\u011fren\u00e7 s\u00f6zlerdi. \u0130\u015fte Allah, bu s\u00f6zlerden dolay\u0131 Peygamberini teselli ediyor ve o s\u00f6zleri Peygamberin g\u00f6nl\u00fcnde etkisiz hale getiriyor. Ve O’nun Rabbinin nimeti ile \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu, b\u00f6ylesi bir nimete eren kimsede ne kahinlik ve ne de delilik olmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. “Rabbinin nimeti ile sen, ne bir kahinsin, ne de bir deli.”<\/p>\n

Sonra y\u00fcce Allah onlar\u0131n Resulullah’a \u015fair demelerini de \u00e7irkin g\u00f6r\u00fcyor: “Yoksa onlar: `Muhammed bir \u015fairdir, zaman\u0131n onun aleyhine d\u00f6nmesini g\u00f6zl\u00fcyoruz’ mu diyorlar?” Ger\u00e7ekten de bunu demi\u015flerdir. Birbirlerine “Sabredin, dayan\u0131n, tavr\u0131n\u0131zdan caymay\u0131n, kendi kendine \u00f6l\u00fcnceye kadar bekleyin, \u00f6l\u00fcm onu al\u0131r b\u00f6ylece bizi ondan kurtar\u0131r” diyorlard\u0131. Birbirlerine kendilerini rahata kavu\u015fturacak olan \u00f6l\u00fcm\u00fcn Hz. Peygambere gelmesi i\u00e7in beklemeyi tavsiye ediyorlard\u0131. Bundan dolay\u0131 y\u00fcce Allah, Peygamberine \u00fcst\u00fc kapal\u0131 bir tehdit ile onlara cevap vermesini telkin ediyor: “De ki: G\u00f6zleyin, do\u011frusu ben de sizinle beraber g\u00f6zlemekteyim.” Ve sizler, sonunda kim k\u00e2rl\u0131 \u00e7\u0131kacak ve bu bekleme d\u00f6neminin sonunda zafer ve galibiyet kim i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015fecek, g\u00f6receksiniz, bileceksiniz.<\/p>\n

Kurey\u015fin ileri gelenleri, kafalar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve i\u015fleri bilgelikle \u00e7ekip \u00e7evirmeleri sebebiyle “zevil ahlam” (ak\u0131l sahipleri) diye lakaplanm\u0131\u015flard\u0131. \u0130\u015fte y\u00fcce Allah, islama kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 tutumlar\u0131ndan dolay\u0131 onlar\u0131n kendileri ile hem de ak\u0131llar\u0131 ile alay ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n Resulullah’a kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131, hem ak\u0131la ve hem de “bilgelik”e ters ve ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in Allah ‘Teala, alayl\u0131 bir \u00fcslupla onlara soruyor: Hz. Muhammed’e -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- yak\u0131\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 bu nitelikler ve peygamberli\u011fine kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 bu tutumlar ak\u0131llar\u0131n\u0131n kendilerine bir ilham\u0131 m\u0131 yoksa, onlar ak\u0131l ve d\u00fc\u015f\u00fcncenin ilham etti\u011fi \u015feyleri kabul etmeyecek kadar zalim ve azg\u0131n insanlar m\u0131d\u0131r?<\/p>\n

“Onlar\u0131n ak\u0131llar\u0131 m\u0131 bunu emreder, yoksa onlar azg\u0131n bir topluluk mudur?”<\/p>\n

Birinci soruda yak\u0131c\u0131 ve i\u011fneleyici bir alay var, ikincisinde ise, m\u00fc\u015friklere y\u00f6nelik bir tehdit vard\u0131r. Bunlardan herhangi birisi onlara, \u015f\u00fcpheci tutumlar\u0131ndan dolay\u0131 uygun d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n

Onlar Hz. Peygamber’e kar\u015f\u0131 daha da dil uzatm\u0131\u015flar ve O’nun s\u00f6zlerinin uydurmadan ba\u015fka bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015flerdir. \u0130\u015fte burada y\u00fcce Allah bu tutumlar\u0131n\u0131 da \u00e7irkin g\u00f6rerek soruyor: “Yoksa `onu uydurdu mu’ diyorlar?” Sonra da Allah Teala bu garip s\u00f6z\u00fcn nedenini a\u00e7\u0131klamaya koyuluyor: “Hay\u0131r, onlar inanm\u0131yorlar kalplerin iman\u0131 kabullenmeyi\u015fi, Kur’an’\u0131n ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcn\u00fc anlamalar\u0131na engel oldu\u011fu gibi bir de onlara bu \u00e7e\u015fit \u00e7irkin s\u00f6zler s\u00f6yletmektedir. Onlar Kur’an’\u0131n ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rebilselerdi, Kur’an’\u0131n insan yap\u0131s\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve onu, ancak do\u011fru ve emin birisinin ta\u015f\u0131yabilece\u011fini anlarlard\u0131.”<\/p>\n

Mademki onlar\u0131n kalpleri bu indirilen kitab\u0131n ger\u00e7ek niteli\u011fini kavrayam\u0131yor o halde onlara hi\u00e7bir \u015f\u00fcpheye yer b\u0131rakmayan ger\u00e7e\u011fin delili ile meydan okumal\u0131d\u0131r: “\u0130ddialar\u0131nda samimi iseler haydi onun gibi bir s\u00f6z getirsinler.”<\/p>\n

Bu meydan okuma, Kur’an-\u0131 Kerim’de tekrarlan\u0131p durmu\u015f ve inanmayan bu meydan okuma kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7aresiz kalarak a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k ve rezil duruma d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc de herkes bu meydan okuma kar\u015f\u0131s\u0131nda ayn\u0131 kalacakt\u0131r.<\/p>\n

Do\u011frusu bu Kur’an’\u0131n \u00f6zel bir s\u0131rr\u0131 vard\u0131r. Ayetleri ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelen herkes o ayetlerdeki ba\u015fkalar\u0131n\u0131 benzerini getirmekten aciz b\u0131rakan noktalar\u0131n ifadelerinde \u00f6zel bir etki oldu\u011funu sezer. \u0130nsan akl\u0131n\u0131n o ifadelerden alg\u0131lam\u0131\u015f oldu\u011fu anlamlar\u0131n gerisinde bir \u015feyler oldu\u011funu hisseder. Bu ayetleri yaln\u0131zca dinlemekle bile, insan\u0131n hislerine birtak\u0131m \u015feylerin akt\u0131\u011f\u0131n\u0131 hisseder. Bunu baz\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a sezerken, baz\u0131lar\u0131 da belli-belirsiz \u015fekilde anlar. Ama ne \u015fekilde olursa olsun vard\u0131r bu. \u0130nsan\u0131n duygular\u0131na ak\u0131p dalan bu etkenin kayna\u011f\u0131n\u0131 belirlemek \u00e7ok zordur. Acaba bu ifadelerin bizzat kendisi mi? Yoksa ifadelerde gizli olan onlar m\u0131? Yoksa ifadelerin olu\u015fturdu\u011fu tablolar ve \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar m\u0131? Yoksa Arap dilindeki bilinen ifade kal\u0131plar\u0131n\u0131n etkisinden bamba\u015fka ve kendine \u00f6zg\u00fc ifadeleriyle Kur’an’\u0131n etkisi mi? Yoksa b\u00fct\u00fcn bu etkenlerin t\u00fcm\u00fc m\u00fc? Veyahut da b\u00fct\u00fcn bunlarla birlikte belirlenemez ba\u015fka bir \u015feyler daha m\u0131?<\/p>\n

Kur’an’\u0131n her ayetinde vard\u0131r bu s\u0131r. Kur’an ayetleri ile y\u00fczy\u00fcze gelen bir kimse bunu daha ba\u015ftan farkeder. Sonra bunun arkas\u0131ndan, Kur’an’\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 derinden derine d\u00fc\u015f\u00fcnmek, tahlil etmek ve kafa yormakla anla\u015f\u0131lan s\u0131rlar gelir.<\/p>\n

Kur’an’\u0131n kalpte, duyanlarda ve ak\u0131lda kurmu\u015f oldu\u011fu sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve m\u00fckemmel d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemini, insan\u0131 hemen \u015fu varl\u0131\u011f\u0131n ger\u00e7ek kimli\u011fini belirleyen d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemini, t\u00fcm varl\u0131k aleminin i\u00e7y\u00fcz\u00fcn\u00fc ve t\u00fcm ger\u00e7eklerin kendisinden kaynakland\u0131\u011f\u0131 ilk ger\u00e7ek, Allah ger\u00e7e\u011fi, \u00fczerine getirdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemi derinden derine d\u00fc\u015f\u00fcnmek, irdelemek ve ara\u015ft\u0131rmakla anla\u015f\u0131lan s\u0131rlar gelir.<\/p>\n

Kur’an’\u0131n insan d\u00fc\u015f\u00fcncesine \u015fu ola\u011fan\u00fcst\u00fc ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemini kurmak i\u00e7in izlemi\u015f oldu\u011fu metodu derinden derine d\u00fc\u015f\u00fcnmek, hissetmek ve onunla yo\u011frulmakla anla\u015f\u0131lan s\u0131rlar gelir. \u0130nsan f\u0131trat\u0131na, hi\u00e7bir ifade kal\u0131plar\u0131nda benzerine rastlanamayan \u00f6zel bir \u00fcslup ile seslenirken, insan kalbini t\u00fcm y\u00f6nleri ile ve t\u00fcm giri\u015f noktalar\u0131 ile alt\u0131n\u0131 \u00fcst\u00fcne getirip i\u00e7indeki her k\u00f6\u015feyi ve her s\u0131rr\u0131 bilen bir uzman gibi tedavi edi\u015f metodunu incelerken anla\u015f\u0131lan s\u0131rlar gelir.<\/p>\n

Kur’an’\u0131n y\u00f6nlendirmedeki ku\u015fat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, uyumu ve bu y\u00f6nlendirmedeki ola\u011fan\u00fcst\u00fc d\u00fczeni d\u00fc\u015f\u00fcnerek anla\u015f\u0131lan s\u0131rlar gelir. Ki hareket ve davran\u0131\u015flarda ayn\u0131 seviyeyi tutturmak kesinlikle duyulmam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n hareketleri hep ayn\u0131 \u00e7izgi ve ayn\u0131 seviyede asla olamaz. Kur’an’da oldu\u011fu gibi insanlar\u0131n hareketleri her y\u00f6nden ayn\u0131 seviyeyi tutturamaz. \u0130\u00e7inde ne fazlal\u0131k ne eksiklik, ne ayr\u0131l\u0131k ne de kusur olmayan mutlak dengeden yoksundur insanlar\u0131n hareketleri. Ve yine insan hareketleri ister ana prensiplerde olsun isterse ayr\u0131nt\u0131larda olsun \u00e7eli\u015fme ve \u00e7at\u0131\u015fma olmayan mutlak ahenkten de yoksundur.<\/p>\n

\u00c7a\u011flar boyu bu Kitaba mucizelik \u00f6zelli\u011fini veren yalanlanmas\u0131 olanaks\u0131z \u015fu gizemli s\u0131rr\u0131n yan\u0131s\u0131ra, d\u00fc\u015f\u00fcnmeyle anlayabilen \u015fu Kur’an \u00f6zellikleri… Evet bu \u00f6zellikler, Kur’an ile sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve samimi bir kalple ili\u015fki kurdu\u011funda hislerine, benli\u011fine ve kalbin ta derinliklerine apa\u00e7\u0131k olarak hayk\u0131ran \u015fu ger\u00e7e\u011fe sayg\u0131s\u0131 olan kimsenin ku\u015fku duymayaca\u011f\u0131 bir konudur bu:<\/p>\n

“\u0130ddialar\u0131nda samimi iseler haydi onun gibi bir s\u00f6z getirsinler.”<\/p>\n

Onlar\u0131n bizzat kendilerinin d\u00fcnyaya geli\u015flerine dair y\u00f6neltilen ve yukardaki soruyu izleyen bu soru, y\u00fczy\u00fcze gelmeleri ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olan ve Kur’an’\u0131n s\u00f6yledi\u011finden ba\u015fka \u015fekilde a\u00e7\u0131klama getirmeleri imkans\u0131zdan bir ger\u00e7ektir. Ki Kur’an’\u0131n getirdi\u011fi a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re onlar\u0131 yoktan var eden yarat\u0131c\u0131 Allah’t\u0131r ve O bizzat mevcuttur ve onlar O’nun taraf\u0131ndan yarat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

“Yoksa, kendileri hi\u00e7bir \u015fey olmadan m\u0131 yarat\u0131ld\u0131lar? Yoksa yaratanlar kendileri mi?”<\/p>\n

Onlar\u0131n bir planlay\u0131c\u0131 olmadan d\u00fcnyaya gelmelerini varsaymalar\u0131, her\u015feyden \u00f6nce f\u0131trat mant\u0131\u011f\u0131na terstir. Bunun az veya \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131na bile gerek yoktur. Onlar\u0131n kendi kendilerini yaratm\u0131\u015f olmalar\u0131 varsay\u0131m\u0131 ise ne onlar\u0131n ne de herhangi bir yarat\u0131\u011f\u0131n ileri s\u00fcrebilece\u011fi bir g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu iki varsay\u0131m f\u0131trat mant\u0131\u011f\u0131na vurulunca temelden yoksun oldu\u011funa g\u00f6re, kala kala geriye Kur’an’\u0131n s\u00f6ylemi\u015f oldu\u011fu ger\u00e7ek kal\u0131yor. Bu ger\u00e7e\u011fe g\u00f6re, onlar\u0131n t\u00fcm\u00fc, yaratma ve varetmede hi\u00e7bir e\u015fi ve orta\u011f\u0131 olmayan ve tek olan y\u00fcce Allah’\u0131n yaratmas\u0131 ile var olmu\u015flard\u0131r. O halde hi\u00e7bir kimse O’na ne ibadette ve ne de Rabbl\u0131kta ortak olamaz. En sade ve a\u00e7\u0131k mant\u0131k da budur zaten…<\/p>\n

Y\u00fcce Allah ayn\u0131 \u015fekilde onlar\u0131, g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcnde bulunan g\u00f6klerin ve yerin var edilmeleri ile y\u00fczy\u00fcze getiriyor. Yoksa bunlar\u0131 onlar m\u0131 yaratm\u0131\u015ft\u0131r? Bu adamlar kendi kendilerini yaratmad\u0131klar\u0131 gibi do\u011fal olarak g\u00f6kler ve yery\u00fcz\u00fc de kendilerini var etmemi\u015flerdir. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Yoksa g\u00f6kleri ve yeri mi yaratt\u0131lar? Hay\u0131r, onlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp de inanmazlar.”<\/p>\n

Ne onlar ve ne de f\u0131trat mant\u0131\u011f\u0131 ile konu\u015fan herkes, g\u00f6klerin ve yerin kendi kendini yaratm\u0131\u015f oldu\u011funu veya, bir yarat\u0131c\u0131 olmadan kendi kendilerine var olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilir. Onlar\u0131 yaratan\u0131n kendileri oldu\u011funu da s\u00f6ylemiyorlar. O zaman bu g\u00f6kler ve yery\u00fcz\u00fc kar\u015f\u0131lar\u0131nda duran canl\u0131 bir sorudur ve nas\u0131l var olduklar\u0131na ili\u015fkin cevab\u0131 beklemektedirler. Kendilerine g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131c\u0131s\u0131 soruldu\u011funda o Allah’t\u0131r diyorlard\u0131. Ancak ne varki bu ger\u00e7ek, onlar\u0131n zihinlerinde, kesin bilgi derecesine varacak kadar a\u00e7\u0131kl\u0131k kazan\u0131p netle\u015fmemi\u015ftir. Ki kesin bilgi insan\u0131n kalbinde etkisini g\u00f6sterir ve insan\u0131 apa\u00e7\u0131k ve tutarl\u0131 bir inanca do\u011fru harekete ge\u00e7irir:<\/p>\n

“Hay\u0131r onlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp de inanmazlar.”<\/p>\n

Sonra y\u00fcce Allah onlar\u0131 bir basamak a\u015fa\u011f\u0131ya, kendilerini, g\u00f6kleri ve yeri yaratma ve yoktan var etme seviyesinden bir basamak a\u015fa\u011f\u0131ya indiriyor ve soruyor: Yoksa Allah’\u0131n hazineleri onlar\u0131n ellerinde de vermeyi, vermemeyi, zarar\u0131 ve fayday\u0131 kontrol mu ediyorlar? Okuyoruz:<\/p>\n

“Rabbinin hazineleri onlar\u0131n yan\u0131nda m\u0131d\u0131r? Ya da her\u015feye hakim olan kendileri midir?”<\/p>\n

B\u00f6yle olmad\u0131klar\u0131na ve b\u00f6yle bir iddialar\u0131 da olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, kimdir \u00f6yleyse hazineleri elinde tutan ve kimdir her\u015feyin anahtar\u0131n\u0131 kontrol eden? Bu soruya Kur’an cevap veriyor ve diyor ki; Mahrum eden de veren de, idare eden de \u00e7ekip \u00e7evirip de ku\u015fkusuz Allah’t\u0131r. Ve evrende olan k\u0131s\u0131tlaman\u0131n, verme, \u00e7ekip \u00e7evirme ve idare etme olaylar\u0131n\u0131n tek a\u00e7\u0131klamas\u0131 da budur. \u00c7\u00fcnk\u00fc hazineleri elinde bulunduranlar\u0131n ve i\u015fleri \u00e7ekip \u00e7evirmeyi kontrol edenlerin kendileri olmad\u0131\u011f\u0131 tamamen ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve bu olas\u0131l\u0131k tamamen reddedilmi\u015ftir.<\/p>\n

Sonra y\u00fcce Allah onlar\u0131 bir basamak daha a\u015fa\u011f\u0131ya indiriyor ve Kur’an’\u0131n indirildi\u011fi kayna\u011f\u0131 dinleyecek bir ara\u00e7lar\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 soruyor kendilerine:<\/p>\n

“Yoksa onlar\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131k\u0131p gizli s\u0131rlar\u0131 dinledikleri bir merdivenleri mi var? \u00d6yleyse dinleyenleri a\u00e7\u0131k bir delil getirsin: ‘<\/p>\n

Hz. Muhammed -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- onlara bir peygamber oldu\u011funu, kendisine vahiy geldi\u011fini ve bu Kur’an’\u0131n y\u00fccelerin y\u00fccesinden indirildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Onlar Resulullah’\u0131n dedi\u011fini yalanl\u0131yor. \u00d6yleyse kendilerinin \u00fczerine \u00e7\u0131k\u0131p dinledikleri ve Hz. Muhammed’e vahiy gelmedi\u011fini anlad\u0131klar\u0131 ve ger\u00e7e\u011fin de onun dediklerinden ba\u015fka oldu\u011funu \u00f6\u011frendikleri bir merdivenleri mi var? “\u00d6yleyse dinleyicileri a\u00e7\u0131k bir delil getirsin.” Yani onu dinleyenler g\u00fc\u00e7l\u00fc ve insanlar\u0131 tasdik etmeye zorlayan bir etkiye sahip delil getirsinler. Bu ifadede, m\u00fc\u015frikler delillerinin kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7mi\u015f diretirken ve kar\u015f\u0131 koyarken kendilerine belirtilerini ve kan\u0131tlar\u0131n\u0131 g\u00f6steren Kur’an’\u0131n g\u00fcc\u00fcne i\u015faret vard\u0131r.<\/p>\n

Sonra y\u00fcce Allah onlar\u0131n tutars\u0131z s\u00f6zlerinden birisi olan Allah hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerini tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131yor. Buna g\u00f6re onlar di\u015fi \u015feklinde uydurduklar\u0131 melekleri Allah’\u0131n \u00e7ocu\u011fu kabul ediyorlard\u0131. Burada Allah Teala, onlar\u0131 daha fazla rezil edip utand\u0131rmak i\u00e7in s\u00f6z\u00fcn\u00fc direkt olarak kendilerine y\u00f6neltiyor.<\/p>\n

“Yoksa k\u0131zlar Allah’\u0131n, o\u011fullar size mi?”<\/p>\n

Onlar k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 o\u011flanlardan \u00e7ok daha a\u015fa\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. O derece ki birisine k\u0131z\u0131 do\u011fdu\u011fu haber verilince \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve k\u0131zg\u0131nl\u0131ktan y\u00fcz\u00fc kapkara kesiliyordu. Fakat bununla birlikte k\u0131zlar\u0131 Allah’a yak\u0131\u015ft\u0131rmaktan utanm\u0131yorlard\u0131. Burada Allah Teala, onlar\u0131 kendi adet ve gelenekleri ile ba\u011flay\u0131p bu iddialar\u0131ndan dolay\u0131 hedefliyor. Yoksa asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa bu d\u00fc\u015f\u00fcnceleri zaten tutars\u0131z ve as\u0131ls\u0131zd\u0131r.<\/p>\n

Hz. Muhammed’in kendilerini hidayete \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131 onlar\u0131n zoruna gidiyordu. Halbuki o, hidayeti onlara samimi ve art niyetsiz olarak sunuyordu. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k onlardan bir \u00fccret istemiyor ve kendilerine bir bor\u00e7 y\u00fcklemiyordu. Bu art niyetsiz sunu\u015fun en makul gere\u011fi, bunu getiren ki\u015finin iyilikle kar\u015f\u0131lanmas\u0131 ve kendilerine sunmu\u015f oldu\u011fu ve teklif etmi\u015f oldu\u011fu \u015feyleri e\u011fer kabul etmezler ise, ona iyilikle cevap vermeleridir. Oysa y\u00fcce Allah burada onlar\u0131n hi\u00e7bir ge\u00e7erli nedeni olmayan tutumlar\u0131n\u0131 \u00e7irkin g\u00f6r\u00fcyor ve diyor ki:<\/p>\n

“Yoksa sen onlardan bir \u00fccret istiyorsun onlar ayr\u0131 bir bor\u00e7 alt\u0131nda m\u0131 kal\u0131yorlar?”<\/p>\n

Yoksa onlar, s\u00f6ylediklerine kar\u015f\u0131l\u0131k a\u011f\u0131r bir bor\u00e7 y\u00fckledi\u011finde onun alt\u0131nda m\u0131 eziliyorlar? Madem ki ger\u00e7ekten onlardan \u00fccret ve kar\u015f\u0131l\u0131k istemiyorsun \u00f6yleyse ne kadar \u00e7irkin ve a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k bir harekettir yapt\u0131klar\u0131. Bu, yapt\u0131klar\u0131 ile y\u00fczy\u00fcze geldikleri zaman \u00e7ok utanacaklar\u0131 bir durumdur.<\/p>\n

Ve Allah Teala d\u00f6n\u00fcp onlar\u0131 tekrar d\u00fcnyaya geli\u015flerinin as\u0131l ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fc ile ve bu varl\u0131k alemindeki ger\u00e7ek durumlar\u0131 ile y\u00fczy\u00fcze getiriyor. Buna g\u00f6re onlar birer kuldurlar ve belli bir kapasiteleri vard\u0131r. Bu varl\u0131k alemi kendilerine belli bir \u00f6l\u00e7\u00fc i\u00e7erisinde g\u00f6sterilmi\u015ftir. Gerisi \u015fu varl\u0131k aleminin sahibi olan y\u00fcce Allah’a has olmak \u00fczere onlara kapal\u0131 tutulmaktad\u0131r. Ger\u00e7ekten kullar\u0131n \u00f6n\u00fcnde gelip durduklar\u0131 kul olduklar\u0131 i\u00e7in bilgi edinemedikleri bilinmezlikler alemi vard\u0131r.<\/p>\n

“Yoksa gayb kendilerinin yan\u0131ndad\u0131r da kendileri mi istediklerini yaz\u0131yorlar?”<\/p>\n

Onlar, bilinmezlikler aleminin kendi yanlar\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kendilerinin , o aleme dair bilgilerinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bilinmeyen aleme g\u00fc\u00e7lerinin yetmedi\u011fini biliyorlard\u0131. Ve yine onlar gayb defterine hi\u00e7bir \u015fey yazam\u0131yacaklar\u0131n\u0131 oraya ancak ve ancak y\u00fcce Allah’\u0131n kullar\u0131 i\u00e7in planlad\u0131klar\u0131ndan dilediklerini yazaca\u011f\u0131n\u0131 da biliyorlard\u0131.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz gayb aleminin i\u015fine sahip olan, orada planlama yap\u0131p idare edebilen ki\u015fi oray\u0131 idare edebilir ve hileleri bo\u015fa \u00e7\u0131karabilir. Onlar\u0131n nesi var ki? Onlar bilinmezlikler aleminin bilgisinden mahrumdurlar. O alemin defterine yaz\u0131 yazamazlar. Sana kar\u015f\u0131 hile yap\u0131yorlar, \u00f6nlemler al\u0131yorlar ve b\u00f6ylece gelece\u011fe dair bir \u015feye g\u00fc\u00e7 yetireceklerini san\u0131yorlar ve “Muhammed \u015fairdir, zaman\u0131n onun aleyhine d\u00f6nmesini g\u00f6zl\u00fcyoruz mu?” diyorlar.<\/p>\n

“Yoksa bir tuzak m\u0131 kurmak istiyorlar? As\u0131l tuza\u011fa d\u00fc\u015fecek olanlar o inkar edenlerin kendileridir.”<\/p>\n

Onlar o kimselerdir ki gayb sahibinin planlar\u0131 ba\u015flar\u0131na iner. Gayb\u0131 bilenin hile ve tuza\u011f\u0131na tutulacak olanlar onlard\u0131r. Ve Allah’t\u0131r onlar\u0131n kendilerini en g\u00fczel bi\u00e7imde ba\u015flar\u0131na \u00e7evirecek olan.<\/p>\n

“Yoksa onlar\u0131n Allah’tan ba\u015fka bir tanr\u0131s\u0131 m\u0131 var?”<\/p>\n

Kendilerini koruyan, i\u015flerinin idaresini \u00fczerine alan ve y\u00fcce Allah’\u0131n hileye kar\u015f\u0131 cezas\u0131n\u0131 kendilerinden savacak olan Allah’tan ba\u015fka tanr\u0131lar\u0131 m\u0131 vard\u0131r onlar\u0131n? “Allah’\u0131n \u015fan\u0131 onlar\u0131n ortak ko\u015ftuklar\u0131ndan y\u00fccedir.” Onlar\u0131n bat\u0131l ve sakat d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden de m\u00fcnezzehtir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’a \u015firk ko\u015fmaktan ve ortaklardan tenzih ifadeleri ile birlikte g\u00fc\u00e7l\u00fc, etkili ve h\u0131zl\u0131 ad\u0131ml\u0131 h\u00fccum da son buluyor. Art\u0131k her ku\u015fku ayd\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r, her delil \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr ve herkes, apa\u00e7\u0131k ger\u00e7ek kar\u015f\u0131s\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc mazeret ve delilden soyutlanm\u0131\u015f olarak bulmu\u015ftur kendisini. \u0130\u015fte tam o esnada y\u00fcce Allah onlar\u0131n ger\u00e7ek kimliklerini, inat\u00e7\u0131 b\u00f6b\u00fcrlenen apa\u00e7\u0131k ger\u00e7ekten ku\u015fkulanan ve uzaklardan en k\u00fc\u00e7\u00fck bir ku\u015fkuya bile sar\u0131lan karekterlerini ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

“G\u00f6kten bir par\u00e7a d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rseler `\u00dcst\u00fcste y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f bulutlard\u0131r’ derler.”<\/p>\n

Yani, \u00fczerlerine g\u00f6kten d\u00fc\u015fen bir par\u00e7a halinde i\u00e7inde \u00f6l\u00fcm olan azap g\u00f6nderilecek olsa d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcrken bile bu i\u00e7inde su ve hayat olan “Birbiri \u00fcst\u00fcne y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f bulut y\u0131\u011f\u0131n\u0131d\u0131r” derler.<\/p>\n

Hakk\u0131 kabul etmeme inatlar\u0131 u\u011fruna onlar\u0131n deyimi ile boyunlar\u0131nda k\u0131l\u0131c\u0131n buz gibi so\u011fuklu\u011funu hissetseler bile ger\u00e7e\u011fi kabul etmezler ve \u00fcst\u00fcste y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f buluttur derler. Belki de bu ifade ile y\u00fcce Allah Ad kavminin hikayesine \u00f6l\u00fcm ve felaket bulutunu g\u00f6rd\u00fckleri zaman s\u00f6yledikleri “Bu bize ya\u011fmur indirecek olan bir buluttur.” (Ahkaf suresi, 24) \u015feklindeki s\u00f6zlerine i\u015faret etmektedir. Onlar bu s\u00f6zlerine y\u00fcce Allah’tan \u015fu cevab\u0131 alm\u0131\u015flard\u0131r: “Hay\u0131r o sizin \u00e7abucak istedi\u011finiz Rabb’inin emriyle her\u015feyi mahveden elim bir azab\u0131n bulundu\u011fu yeldir.” (Ahkaf suresi, 24)<\/p>\n

RABB\u0130N\u0130N H\u00dcKM\u00dcNE SABRET<\/strong><\/p>\n

Felaket ba\u015flar\u0131n\u0131n tepesinde olsa bile Hakk\u0131 kabul etmeyip inat etmeleri canland\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra, y\u00fcce Allah s\u00f6z\u00fcn\u00fc Peygamberine \u00e7eviriyor ve elini onlar\u0131n \u00fczerinden \u00e7ekmesine ve onlar\u0131 surenin ba\u015f\u0131nda anlat\u0131l\u0131p nitelenen g\u00fcne ve kendilerini o g\u00fcnden \u00f6nce bekleyen azaba havale etmesini tavsiye ediyor. Kendini \u015fereflendiren, koruyan ve g\u00f6zeten Rabbinin h\u00fckm\u00fcne sabretmesini, sabahleyin kalkt\u0131\u011f\u0131nda, geceleyin ve y\u0131ld\u0131zlar batt\u0131ktan sonra hamd ile Rabbini tesbih etmesini bildiriyor. <\/p>\n

45- Korkudan bay\u0131lacaklar\u0131 g\u00fcnlerine kavu\u015funcaya kadar b\u0131rak onlar\u0131.<\/p>\n

46- O g\u00fcn, tuzaklar\u0131 kendilerine hi\u00e7bir yarar sa\u011flamaz ve onlara yard\u0131m da edilmez.<\/p>\n

47- Zulmedenlere, \u015f\u00fcphesiz bundan ba\u015fka da azab vard\u0131r; Fakat onlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler.<\/p>\n

48- Rabbinin h\u00fckm\u00fcne sabret, \u00e7\u00fcnk\u00fc sen, g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcndesin, kalkt\u0131\u011f\u0131n zaman Rabbini \u00f6vg\u00fc ile an. ,<\/p>\n

49- Gecenin bir k\u0131sm\u0131nda ve y\u0131ld\u0131zlar\u0131n ard\u0131ndan da Allah \u0131 tesbih et.<\/strong><\/p>\n

Bu o korkun\u00e7 g\u00fcnle tehdide ba\u015flayan yepyeni bir hamledir. Yeniden dirilme ve mah\u015fere gelme olaylar\u0131n\u0131n hemen \u00f6ncesi sura \u00fcf\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcn hepsinin \u00e7arp\u0131l\u0131p \u00f6lecekleri g\u00fcnle tehdit dolu yepyeni bir hamledir bu. O g\u00fcn onlara hi\u00e7bir \u00f6nlem ve \u00e7are fayda vermeyecektir. Onlar bug\u00fcn tuzak kurup \u00f6nlem al\u0131yorlarsa, o g\u00fcn hi\u00e7bir \u00f6nlem ve tuza\u011f\u0131n yarar\u0131 olmaz kendilerine. \u00dcstelik bug\u00fcn gelmezden \u00f6nce bir de bilinmez bir azap daha vard\u0131r. Fakat onlar\u0131n \u00e7o\u011fu bunu bilmezler.<\/p>\n

Bu son tehdit ile, ba\u015ftan beri uzun ve \u015fiddetli bombard\u0131mana tutulan zalim yalanlay\u0131c\u0131lardan y\u00fcz \u00e7evriliyor. Gerek uzak gerek yak\u0131n kendilerini bekleyen azapla tehdit edilmi\u015f pozisyonuna getirilip b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r art\u0131k. Y\u00fcce Allah \u015fimdi onlar\u0131 b\u0131rak\u0131p, kendisine dil uzat\u0131lan ve iftira edilen Hz. Peygambere d\u00f6n\u00fcyor. Kendisine bunca zorluklara, yalanlamalara, dil uzatmalara kar\u015f\u0131 sabr\u0131 tavsiye ediyor.<\/p>\n

Her\u015feyi diledi\u011fi gibi yapan y\u00fcce Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fcne b\u0131rakarak me\u015fakkatlerle dolu uzun \u00e7a\u011fr\u0131 yolu boyunca sabr\u0131 tavsiye ediyor ona: “Rabbinin h\u00fckm\u00fcne sabret: ‘<\/p>\n

Sab\u0131r tavsiyesi ile birlikte, kutsal \u015fereflendirme, ilahi esirgeme, ve yolda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan me\u015fakkatleri silip s\u00fcp\u00fcren ve onlara sabr\u0131 sevimli hale getiren sevimli kutsal yolculuk m\u00fcjdesi vard\u0131r. Zaten bu sab\u0131rd\u0131r bu y\u00fcce \u015fereflendirmeye vesile olan.<\/p>\n

“Rabbinin h\u00fckm\u00fcne sabret, \u00e7\u00fcnk\u00fc sen g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcndesin: ‘<\/p>\n

Aman Allah’\u0131m bu ne g\u00fczel bir ifade… Ne g\u00fczel bir canland\u0131rma… Ne g\u00fczel bir takdir…<\/p>\n

T\u00fcm Kur’an ifadeleri i\u00e7inde, hatta onlar bir yana buna benzer ifadeler i\u00e7in de bile e\u015fsiz ve bamba\u015fka olan \u015fu ifadenin canland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bu derece hi\u00e7bir insan\u0131n eri\u015femedi\u011fi bir derecedir.<\/p>\n

Hz. Musa’ya “Seni ben peygamber se\u00e7tim, \u015fimdi vahyedilecek mesaj\u0131 dinle.” (Taha suresi, 13) Bir ba\u015fka kez de “G\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcnde yeti\u015fesin diye seni sevgimin kanatlar\u0131 alt\u0131na ald\u0131m.” (Taha suresi, 39) Bir di\u011fer ayette ise “\u015eimdi seni s\u0131rf kendime ay\u0131rd\u0131m.” (Taha suresi, 17) buyrulmu\u015ftu.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu ifadeler Hz. Musa i\u00e7in y\u00fcksek makamlar demekti. Ancak Hz. Muhammed’e “Sen bizim g\u00f6z\u00fcm\u00fcz alt\u0131ndas\u0131n” buyruluyor. Bu ifade Resulullah’a ayr\u0131 bir \u015feref vermekte ve \u00f6zel bir yak\u0131nl\u0131k bah\u015fetmektedir. Bu ifade her \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mdan apayr\u0131, ince ve \u015feffaf bir \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m ta\u015f\u0131maktad\u0131r… Bu orjinal ifadeyi dile getirip a\u00e7\u0131klamaya hi\u00e7bir be\u015fer ifadesinin g\u00fcc\u00fc yetmez. Biz bu ifadenin uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlara i\u015faret etmekle ve \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlarla i\u00e7i\u00e7e ya\u015famakla yetinelim yeter bize!<\/p>\n

Bu yak\u0131nl\u0131k ve dostlukla birlikte, y\u00fcce Allah ile s\u00fcrekli bir ba\u011f kurma yolu g\u00f6sterilmektedir:<\/p>\n

“Kalkt\u0131\u011f\u0131n zaman Rabbini \u00f6vg\u00fc ile an.”<\/p>\n

Gecenin bir k\u0131sm\u0131nda ve y\u0131ld\u0131zlar\u0131n ard\u0131ndan da Allah’\u0131 tesbih et.<\/p>\n

G\u00fcn boyunca, uykudan uyan\u0131nca, geceleyin ve tan yeri a\u011far\u0131p y\u0131ld\u0131zlar batt\u0131\u011f\u0131 zamanlar. Bu zamanlar cana yak\u0131n dostlu\u011fun tad\u0131na var\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zamanlard\u0131r. Allah’\u0131 tesbih edip onun y\u00fcce ve her t\u00fcrl\u00fc eksikten uzak oldu\u011funu itiraf etmek, az\u0131kt\u0131r, insana yolda\u015ft\u0131r ve g\u00f6n\u00fcllerin yakar\u0131\u015flar\u0131d\u0131r. Bu zamanlar normal insanlar i\u00e7in y\u00fcce Allah ile ba\u015fba\u015fa olman\u0131n tad\u0131na var\u0131lan vakitler oldu\u011funa g\u00f6re, acaba seven ve sevilen ve O’na son derece yak\u0131n olan Hz. Muhammed’in kalbi nelerin tad\u0131na var\u0131r kim bilir?<\/p>\n

TUR SURES\u0130N\u0130N SONU<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1- Andolsun Tur’a. 2- Sat\u0131r sat\u0131r yaz\u0131lm\u0131\u015f Kitab’a; 3- Yay\u0131lm\u0131\u015f ince deri \u00fczerine. 4- Ma’mur bir ev olan Ka’be’ye. 5- Y\u00fckseltilmi\u015f tavan gibi g\u00f6\u011fe. 6- Kaynat\u0131lm\u0131\u015f denize 7- Rabbinin azab\u0131 hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz gelecektir. 8- Ona engel olacak bir \u015fey yoktur. 9- O g\u00fcn g\u00f6k, sars\u0131ld\u0131k\u00e7a \u00e7alkalanacak. 10- Da\u011flar bir y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f y\u00fcr\u00fcr ki… 11- O g\u00fcn, …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1596,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585,1664],"class_list":["post-2404","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2","tag-tur-suresinin-tefsiri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2404","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2404"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2404\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2404"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2404"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2404"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}