{"id":2409,"date":"2012-01-17T08:37:27","date_gmt":"2012-01-17T08:37:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2409"},"modified":"2012-01-17T08:37:27","modified_gmt":"2012-01-17T08:37:27","slug":"zariyat-suresinin-1-23-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/zariyat-suresinin-1-23-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Zariyat Suresi’nin 1-23.Ayet Tefsiri – Fizilal’il Kur’an – Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

1- Esip savuranlara.<\/p>\n

2- Y\u00fck\u00fcn\u00fc y\u00fcklenenlere.<\/p>\n

3- Kolayca s\u00fcz\u00fclenlere.<\/p>\n

4- \u0130\u015fi ay\u0131ranlara and olsun.<\/p>\n

5- Size va’dedilen, mutlaka do\u011frudur.<\/p>\n

6- Ceza muhakkak olacakt\u0131r.
\n<\/strong>
\nBu k\u0131sac\u0131k ve h\u0131zl\u0131 etkilerin b\u00f6ylesine anlam\u0131 kapal\u0131 ifadelerle gelmesi -giri\u015f k\u0131sm\u0131nda da belirtildi\u011fi gibi- insan\u0131n his ve duygular\u0131na bamba\u015fka ilhamlar ve belirli duygular vermekte ve kalbi dikkate de\u011fer bir i\u015fe ve dikkat edilmesi gerekli bir duruma ba\u011flamaktad\u0131r. \u0130lk nesiller aras\u0131nda da bir\u00e7ok ki\u015fi ayette ge\u00e7en “zariyat”, “hamilat”, “cariyat” ve “mukassimat” kelimelerinin anlam\u0131n\u0131 sormak zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

\u0130bn-i Kesir tefsirinde derki: Haccac o\u011flu \u015eu’be, \u0130bn-i Ar’anan\u0131n o\u011flu Halid o\u011flu Semmak’tan, o da Hz. Ali’den \u015funu duydu\u011funu belirtmi\u015ftir. Ayn\u0131 \u015feyi \u015eu’be de Ebu Bezze o\u011flu Kas\u0131m’dan, Kas\u0131m Ebu Tufeyl’den o da Hz. Ali’den rivayet etmi\u015ftir. Ayr\u0131ca bir\u00e7ok kanallardan m\u00fc’minlerin halifesi Hz. Ali’nin ayn\u0131 \u015feyleri s\u00f6yledi\u011fi nakledilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re Hz. Ali, Kufe Camiinde minbere \u00e7\u0131karak der ki: “Bug\u00fcn bana, Allah’\u0131n kitab\u0131ndan ve Resulullah’\u0131n -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- hadisinden ne sorarsan\u0131z size kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verece\u011fim: ‘ Bunun \u00fczerine \u0130bn-i Keva aya\u011fa kalkar ve ey m\u00fc’minlerin halifesi, Kur’an’da ge\u00e7en Zariyat (esip savurana) kelimesinin anlam\u0131 nedir diye sorar. Hz. Ali “R\u00fczgard\u0131r” der. Ya, Hamilat (y\u00fck\u00fcn\u00fc y\u00fcklenenlere) ne demektir der. Hz. Ali “O da buluttur” kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verir. Sonra, Cariyat (kolayca s\u00fcz\u00fclenler) ne demektir deyince, Hz. Ali “O da gemilerdir” der. Mukassimat (i\u015fi ay\u0131ranlar) ne demektir deyince Hz. Ali ” Meleklerdir ” der.<\/p>\n

Temim kabilesinden Asel o\u011flu Sabi\u011f Hz. \u00d6mer’e gelerek, bu kelimelerin anlamlar\u0131n\u0131 sorar. Hz. \u00d6mer, Hz. Ali’nin rivayet olunan g\u00f6r\u00fc\u015flerinin ayn\u0131s\u0131 gibi cevap verir. Fakat Hz. \u00d6mer; bu soruyu soran adam\u0131n inad ve yan\u0131ltmak i\u00e7in sordu\u011funu anlayarak onu izlettirmi\u015f ve tevbe edip, \u00f6nceki kanaat\u0131ndan art\u0131k i\u00e7inde hi\u00e7bir fikir kalmad\u0131\u011f\u0131na a\u011f\u0131r yeminlerle yemin edene dek halk ile bir araya gelmesini yasak etmi\u015ftir.<\/p>\n

Bir rivayet de g\u00f6steriyor ki; bu kapal\u0131 ifade ve tedbirleri birtak\u0131m yan\u0131lt\u0131c\u0131lar, arkas\u0131na gizlendikleri paravana olarak kullan\u0131p onu her rastlad\u0131klar\u0131n\u0131 soruyorlard\u0131.<\/p>\n

Bu ifadeleri, \u0130bn-i Abbas, \u0130bn-i \u00d6mer, M\u00fccahid, C\u00fcbeyr o\u011flu Sait, El Hasen Katade, S\u00fcddi ve bir\u00e7oklar\u0131 ayn\u0131 \u015fekilde tefsir etmi\u015flerdir. \u0130bn-i Kesir’in de dedi\u011fi gibi, \u0130bn-i Cerir ve \u0130bn-i Hatem de bu yolda g\u00f6r\u00fc\u015f belirtmi\u015flerdir.<\/p>\n

Allah Teala insanlar\u0131n gerek bildikleri gerekse bilmedikleri bir \u00e7ok taneleri, tozlar\u0131, bir\u00e7ok bitkileri a\u015f\u0131layan a\u015f\u0131lar\u0131 ve bulutlar\u0131 esip savuran “r\u00fczgara”, yine kendisinin diledi\u011fi yerlere sevk etti\u011fi ya\u011fmur y\u00fck\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131yan “bulutlara” kudreti ile gerek suya gerek gemilere ve gerekse t\u00fcm kainata vermi\u015f oldu\u011fu rahat\u00e7a ak\u0131p s\u00fcz\u00fclmeyi sa\u011flayan \u00f6zellik sonucu suyun y\u00fcz\u00fcnde rahat\u00e7a ak\u0131p s\u00fcz\u00fclen “gemilere”, sonra da Allah’\u0131n emirlerini ta\u015f\u0131y\u0131p istedi\u011fine uygun olarak da\u011f\u0131tan, kendilerine \u00f6zel i\u015fleri ay\u0131r\u0131p kainattaki olaylar\u0131 ona g\u00f6re ay\u0131ran “meleklere” yemin etmektedir.<\/p>\n

R\u00fczgar da, bulut da, gemi de, melekler de Allah’\u0131n yaratt\u0131klar\u0131ndan birer yarat\u0131kt\u0131r d\u0131rlar. Y\u00fcce Allah onlar\u0131 kendi kudreti i\u00e7in birer vas\u0131ta dile\u011fi i\u00e7in birer perde olarak kullan\u0131yor. Ve onlar\u0131n kanal\u0131 ile Allah’\u0131n gerek kainat\u0131nda gerekse kullar\u0131 hakk\u0131ndaki kaderi ger\u00e7ekle\u015fiyor. Y\u00fcce Allah y\u00f6neltmeyi hedeflemektedir ki b\u00f6ylece kalpler onlar\u0131n gerisindeki ger\u00e7ekleri idrak etsinler. Onlar\u0131 yoktan var eden kendilerini diledi\u011fi gibi kullanan ve belirlenmi\u015f kaderi kendileri vas\u0131tas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftiren Allah’\u0131n kudret elini g\u00f6rs\u00fcnler diye… Bu yarat\u0131klardan \u00f6zellikle bu bi\u00e7imde s\u00f6z edilmesi, kalbin dikkatini bunlar\u0131n gizli s\u0131rlar\u0131na ekmekte, sonra da bunlardan b\u00f6ylesine ruhlara ilham verecek tarzda s\u00f6zedilmekte ard\u0131ndan insan kalbi bu yarat\u0131klar\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 olan Allah a ba\u011flanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Sonra bir ba\u015fka y\u00f6nden bu yarat\u0131klar\u0131n her halde r\u0131z\u0131k konusu ile de ilgisi olsa gerek. Nitekim surenin devam\u0131n\u0131n hedefi insan\u0131 r\u0131zk\u0131n esaretinden \u00f6zg\u00fcr k\u0131lmak ve onun a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ezilmekten kurtarmakt\u0131r. R\u00fczgarlar\u0131n, bulutlar\u0131n, gemilerin r\u0131z\u0131k ile ve r\u0131zk\u0131n neden ve ara\u00e7lar\u0131 ile ili\u015fkisi gayet a\u00e7\u0131kt\u0131r. Meleklere ve onlar\u0131n i\u015fleri taksim etmelerine gelince, \u015f\u00fcphesiz ki meleklerin taksim ettikleri i\u015fler aras\u0131nda bu r\u0131z\u0131k konusu da vard\u0131r. Bundan dolay\u0131 surenin bu iri k\u0131sm\u0131 ile sure i\u00e7inde \u00e7e\u015fitli yerlerde ele ald\u0131\u011f\u0131 temel konu aras\u0131ndaki ilgi apa\u00e7\u0131k ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

Allah Teala bu d\u00f6rt yarat\u0131k \u00fcst\u00fcne yemin ederek, bu yemini ile “\u015e\u00fcphesiz ki size va’dolunan mutlaka do\u011frudur, ceza muhakkak olacakt\u0131r” h\u00fckm\u00fcn\u00fc g\u00fc\u00e7lendirmektedir. Allah Teala, insanlar\u0131n iyiliklerine iyilikle, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerine de k\u00f6t\u00fcl\u00fckle kar\u015f\u0131l\u0131k verece\u011fini va’detmi\u015ftir. E\u011fer bu d\u00fcnyada hesaplar\u0131n\u0131 geciktirecek olursa, \u00f6teki d\u00fcnyada geciktirip onlara m\u00fchlet verecek de\u011fildir. O halde d\u00fcnyada hesap mutlaka ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. “Ceza muhakkak olacakt\u0131r.”<\/p>\n

Allah’\u0131n va’di do\u011frudur. Mutlaka ya burada ya orada ger\u00e7ekle\u015fecektir. Allah’\u0131n insanlara va’detti\u011fi \u015feyler aras\u0131nda onlara verece\u011fi r\u0131z\u0131k ve bu r\u0131zk\u0131 kendi kutsal dile\u011fi uyar\u0131nca geni\u015f veya dar olarak kendi \u00fczerine almas\u0131 da vard\u0131r. Allah’\u0131n va’di her yerde do\u011fru oldu\u011fu gibi bu r\u0131z\u0131k konusunda da do\u011frudur, hakt\u0131r.<\/p>\n

Elbette Allah’\u0131n insanlara va’detti\u011fi \u015feyler O’nun diledi\u011fi \u015fekilde ve istedi\u011fi zamanda ger\u00e7ekle\u015fecektir. Dolay\u0131s\u0131 ile bu konunun Allah a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00fczerine yemin edilmeye ihtiyac\u0131 yoktur. Allah Teala’n\u0131n bu d\u00f6rt yarat\u0131\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcne yemin etmekteki hedefi, -daha \u00f6nce de belirtti\u011fimiz gibi- insanlar\u0131n dikkatlerini bu yarat\u0131klara \u00e7ekmektir. Ki b\u00f6ylece kalpler bunlar\u0131n gerisindeki e\u015fsiz yaratma sanat\u0131n\u0131 Allah’\u0131n kudretini, planlay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, y\u00f6neticili\u011fini idrak edip anlas\u0131nlar \u00e7\u00fcnk\u00fc bu yaratma, bu kudret, bu idare, insan\u0131n ruhuna bu yarat\u0131klar\u0131n bu d\u00fczen ve bu \u00f6l\u00e7\u00fc i\u00e7inde yarat\u0131c\u0131s\u0131 olan Allah’\u0131n va’dinin mutlaka hak ve do\u011fru oldu\u011funu ilham etmelerinin yan\u0131s\u0131ra, insanlar\u0131n hay\u0131rl\u0131, \u015ferli bozuk veya iyi olmalar\u0131na g\u00f6re, hesaba \u00e7ekileceklerini ilham etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fczerine yemin edilen bu varl\u0131klar\u0131n benlikleri, bunlar\u0131n bo\u015fu bo\u015funa, tesad\u00fcf eseri ve hassasiyetten uzak rast-gele yarat\u0131lmad\u0131klar\u0131n\u0131 ima etmektedir… \u0130\u015fte b\u00f6ylece, bu yarat\u0131klar insan\u0131n dikkatini kendilerine \u00e7eken, duygular\u0131n\u0131 kendilerine y\u00f6nelten yeminin yard\u0131m\u0131 ile, g\u00fc\u00e7l\u00fc alametler ve bamba\u015fka g\u00fc\u00e7l\u00fc ilham ve anlamlar i\u00e7eren deliller haline gelmektedir. Bu da ilham ve terbiye yollar\u0131ndan birisi ve kainat\u0131n dili ile do\u011frudan do\u011fruya insan f\u0131trat\u0131na seslenmektir.<\/p>\n

7- Yollar\u0131 bulunan g\u00f6\u011fe andolsun ki.<\/p>\n

8- Ey inkarc\u0131lar, siz, \u015f\u00fcphesiz \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015ftesiniz.<\/p>\n

9- \u00c7evrilen, ondan \u00e7evriliyor.<\/strong><\/p>\n

Y\u00fcce Allah, halkalar\u0131 i\u00e7i\u00e7e girmi\u015f sa\u011flamca \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f bir z\u0131rh gibi sa\u011flam yap\u0131l\u0131 ve ahenkli g\u00f6ky\u00fcz\u00fc \u00fcst\u00fcne yemin etmektedir.<\/p>\n

Ayette ge\u00e7en “Hub\u00fck” kelimesi g\u00f6ky\u00fcz\u00fcndeki bulutlar\u0131n \u015fekillerinden birisini ifade ediyor olabilir. Bulutlar\u0131n r\u00fczgar esti\u011fi zaman dalgalanan kum ve su gibi -z\u0131rh misali- s\u00fcsl\u00fc ve nak\u0131\u015fl\u0131 olduklar\u0131 an\u0131 canland\u0131r\u0131yor olabilir. Veya bu y\u00f6r\u00fcngelerin g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne yerle\u015ftirilmesini ve g\u00f6k cisimlerinin son derece girift ve son derece ahenkli olan y\u00f6r\u00fcngelerinin s\u00fcrekli bulunduklar\u0131 durumlar\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131yor da olabilir.<\/p>\n

\u0130\u015fte Allah Teala, hareli yollarda bezeli g\u00f6ky\u00fcz\u00fc \u00fcst\u00fcne yemin ederek onlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerinin ayn\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, g\u00f6r\u00fc\u015flerinin dayanak, destek ve istikrardan uzak ve \u00e7eli\u015fik oldu\u011funu istikrar ve de\u011fi\u015fmezlikten yoksun oldu\u011funu a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Kimisinin o s\u00f6zden d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kimisinin de h\u00e2l\u00e2 kanaatini de\u011fi\u015ftirmedi\u011fini dolay\u0131s\u0131 ile ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 fikirde ne bir istikrar ne ahenk ve ne de de\u011fi\u015fmezlik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aksine \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n s\u00fcrekli endi\u015fenin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtiyor. \u0130\u015fte bat\u0131l da her zaman b\u00f6yledir. Sarsak ve kaypak toprak par\u00e7as\u0131 gibidir. I\u015f\u0131ks\u0131z ve i\u015faretsiz bir \u00e7\u00f6l\u00fc and\u0131r\u0131r. Bat\u0131l, bir kararda durmaz de\u011fi\u015fmez bir temele ba\u011fl\u0131 de\u011fildir, hassas bir \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc yoktur. Bat\u0131la sapan insanlar bir araya gelir gelmez bir m\u00fcddet sonra hemen birbirlerine arkalar\u0131n\u0131 d\u00f6nerler, birbirlerine d\u00fc\u015ferler ve aralar\u0131nda bir \u00e7eki\u015fmedir ba\u015flar, bir bo\u011fu\u015fmad\u0131r s\u00fcr\u00fcp gider.<\/p>\n

Onlar\u0131n karars\u0131zl\u0131klar\u0131, uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 ve s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 ve zor durumlar\u0131, ahenkli d\u00fczg\u00fcn ve hareli yollarla bezenmi\u015f g\u00f6k tablosu kar\u015f\u0131s\u0131nda daha da a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

KAHROLSUN YALANCILAR<\/strong><\/p>\n

Bundan sonra y\u00fcce Allah s\u00f6z\u00fc de\u011fi\u015ftiriyor ve onlar\u0131n ahiret g\u00fcn\u00fc konusunda tam bir vehim ve zan i\u00e7inde olduklar\u0131n\u0131 ve bu konudaki g\u00f6r\u00fc\u015flerinin herhangi bir ger\u00e7e\u011fe ve kesin bilgiye dayanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Onlar\u0131n bu apa\u00e7\u0131k hak konusunda ayr\u0131 ayr\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131 ifade ediyor. Sonra da onlara ahiret g\u00fcn\u00fcn\u00fc g\u00f6z doyurucu canl\u0131 bir tablo i\u00e7inde canland\u0131r\u0131yor:<\/p>\n

10- O \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015fleri atan yalanc\u0131lar kahrolsun.<\/p>\n

11- Onlar aptall\u0131k i\u00e7inde ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilmezler.<\/p>\n

12- “Ceza g\u00fcn\u00fc ne zaman?” diye sorarlar.<\/p>\n

13- O g\u00fcn onlar\u0131n ate\u015fe sokulacaklar\u0131 g\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

14- “Azab\u0131m\u0131z\u0131 tad\u0131n! Acele gelmesini bekledi\u011finiz \u015fey budur i\u015fte ” denir.<\/strong><\/p>\n

Ayette ge\u00e7en “Hars” kelimesi, hassas bir \u00f6l\u00e7\u00fcye dayanmayan tahmine dayal\u0131 takdir ve zan demektir. Allah Teala o \u00f6l\u00e7\u00fcye dayanmayan tahmini y\u00fcr\u00fctenlere \u00f6l\u00fcm bedduas\u0131nda bulunmaktad\u0131r. Aman Allah’\u0131m ne kadar korkun\u00e7! Allah’\u0131n onlar\u0131n hakk\u0131nda \u00f6l\u00fcm istemesi (bedduas\u0131) onlar\u0131n \u00f6l\u00fcm ferman\u0131 demektir. “O \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015fleri atan yalanc\u0131lar kahrolsun”. Az sonra durumlar\u0131 daha da a\u00e7\u0131kl\u0131k kazan\u0131yor. “Onlar aptall\u0131k i\u00e7inde ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilmezler.” Onlar, sap\u0131kl\u0131k ve vehimlere g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015flerdir, uyan\u0131p bir t\u00fcrl\u00fc kendilerine gelmezler. Bu ifade, onlar\u0131n cehalet ve gaflet i\u00e7inde \u00e7evrelerinde olan hi\u00e7bir \u015feyi hissetmez ve d\u00fc\u015f\u00fcnmez bir halde sanki sarho\u015flar gibi gaflet i\u00e7inde gezinip durduklar\u0131n\u0131 belirtirken bamba\u015fka bir izlenim uyand\u0131rmakta ve vermektedir.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc onlar akl\u0131 ba\u015f\u0131nda ve bilin\u00e7li her ak\u0131ll\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcp kabul edece\u011fi apa\u00e7\u0131k bir konuyu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp kavrayam\u0131yorlar ve “Ceza g\u00fcn\u00fc ne zaman? diye sorarlar”. Bilmek ve \u00f6\u011frenmek i\u00e7in de\u011fil, fakat ayette g\u00f6sterildi\u011fi gibi \u00f6zellikle “eyyane” kelimesini kullanarak sormalar\u0131ndan anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, yalanlamak ve o g\u00fcn\u00fcn gelece\u011fini uzak bir ihtimal ve imkans\u0131z g\u00f6rd\u00fcklerini belirtmek i\u00e7in soruyorlar.<\/p>\n

Bundan dolay\u0131, Allah Teala onlar\u0131n imkans\u0131z ve tuhaf g\u00f6rd\u00fckleri k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcndeki tablolar\u0131 ile yans\u0131t\u0131yor onlar\u0131. Onlar bu tabloda maden cevherinin \u00f6z\u00fc c\u00fcrufundan ayr\u0131ls\u0131n diye y\u0131k\u0131lmas\u0131 gibi ate\u015fte y\u0131k\u0131l\u0131yorlar. “O g\u00fcn onlar\u0131n ate\u015fe sokulacaklar\u0131 g\u00fcnd\u00fcr.” Ve bunun yan\u0131s\u0131ra, o s\u0131k\u0131nt\u0131 dolu durumda bir de ac\u0131 verici azarlama vard\u0131r: “Azab\u0131m\u0131z\u0131 tad\u0131n! Acele gelmesini bekledi\u011finiz budur i\u015fte.”<\/p>\n

Onlar\u0131n durumlar\u0131n\u0131 canland\u0131ran bu ifade sorular\u0131na en g\u00fczel cevapt\u0131r. Tablodaki bu \u015fiddet sahnesi ise o yalanc\u0131lar\u0131n i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 gaflet ve umursamazl\u0131k hallerine bir kar\u015f\u0131l\u0131kt\u0131r. Bu da y\u00fcce Allah’\u0131n onlar\u0131n \u00f6l\u00fcmlerini istemesinin do\u011frulu\u011funa bir delildir. Hem de kendilerinin ate\u015fe sokulacaklar\u0131 g\u00fcnde en \u015fiddetli ve en kat\u0131 bi\u00e7imi ile…<\/p>\n

MUTTAK\u0130LER\u0130N \u0130BADET\u0130<\/strong><\/p>\n

\u00d6b\u00fcr tarafta, kar\u015f\u0131 sayfada ba\u015fka bir tablo canlanmaktad\u0131r. Bir ba\u015fka grubun, kesin olarak inanan, kendini kuruntulara kapt\u0131rmayan, sak\u0131nan, b\u00f6b\u00fcrlenmeyen uyan\u0131k olan, ibadet eden ve ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131 dileyen ve \u00f6mr\u00fcn\u00fc cehalet ve gaflet i\u00e7inde ge\u00e7irmeyen bir grubun tablosu canlanmaktad\u0131r.<\/p>\n

15- Do\u011frusu Allah a kar\u015f\u0131 gelmekten sak\u0131nanlar, cennetlerde, p\u0131nar ba\u015flar\u0131ndad\u0131rlar.<\/p>\n

16- Rab’lerinin, kendilerine verdi\u011fini al\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar bundan \u00f6ncede g\u00fczel davran\u0131rlard\u0131.<\/p>\n

17- Geceleri pek az uyurlard\u0131.<\/p>\n

18- Seher vaktinde de isti\u011ffar ederlerdi.<\/p>\n

19- Mallar\u0131nda dilenci ve yoksul i\u00e7in bir hak vard\u0131.<\/strong><\/p>\n

Bu z\u00fcmre… Uyan\u0131k m\u00fcttakiler z\u00fcmresi… Allah’\u0131n kendilerini g\u00f6zetmesi ve onlar\u0131n kendi kendilerini g\u00f6zetmeleri konusunda son derece hassas olan bir z\u00fcmredir. Bunlar “Cennetlerde, p\u0131nar ba\u015flar\u0131ndad\u0131rlar.” D\u00fcnya hayat\u0131nda sanki g\u00f6r\u00fcyormu\u015f\u00e7as\u0131na Allah’a ibadet etmelerine ve Allah’\u0131n kendilerini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne kesin iman etmelerine bir \u00f6d\u00fcl olmak \u00fczere Rab’lerinin kendilerine vermi\u015f oldu\u011fu nimet ve ihsan\u0131 alm\u0131\u015f olarak, cennetlerde ve p\u0131nar ba\u015flar\u0131ndad\u0131rlar. “\u00c7\u00fcnk\u00fc onlar bundan \u00f6nce g\u00fczel davrananlard\u0131.”<\/p>\n

Allah Teala onlar\u0131n iyi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131, hu\u015fu dolu, incelik ve hassasiyet dolu bir tabloda canland\u0131r\u0131yor:<\/p>\n

“Geceleri pek az uyurlard\u0131. Seher vaktinde de isti\u011ffar ederlerdi.” Herkesin uyudu\u011fu gecenin karanl\u0131\u011f\u0131nda uyan\u0131kt\u0131r onlar. Ba\u011f\u0131\u015flanma ve rahmet dileyerek Rab’lerine y\u00f6nelirler. Uykuyu \u00e7ok az tadarlar ve geceleyin az uyurlar. Gecenin ba\u011fr\u0131nda Rab’leri ile ba\u015fba\u015fa olurlar. V\u00fccutlar\u0131 yataklar\u0131ndan uzakla\u015f\u0131r. Allah’\u0131n rahmetini beklemek onlar\u0131 t\u00fcy gibi hafifletmi\u015f ve uyuyup da a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k katmam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Hasen\u00fc’l Basr\u00ee: “Geceleri pek az uyurlard\u0131” ayetini tefsir ederken der ki: “Onlar gece namaz\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6\u011f\u00fcs gererler, gecenin \u00e7ok az bir k\u0131sm\u0131nda uyurlar, ibadetlerine gayret ederler, ibadetlerini seherlere kadar uzat\u0131rlar ki sonunda ba\u011f\u0131\u015f dilekleri tam seher vaktine tesad\u00fcf etsin: ‘<\/p>\n

Katade der ki: “Onlar geceleri pek az uyurlard\u0131” ayetini Kays o\u011flu Ahnef “Onlar \u00e7ok az uyurlard\u0131” diye a\u00e7\u0131klar, sonra da “Ben bu ayete konu olanlardan de\u011filim” dermi\u015f.<\/p>\n

Hasan\u00fc’l Basr\u00ee anlat\u0131yor: Kays o\u011flu Ahnef dermi\u015f ki: “Benim amelimle cennetliklerin amellerini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131mda bizim onlardan \u00e7ok uzakta oldu\u011fumuzu g\u00f6rd\u00fcm. \u00c7\u00fcnk\u00fc bizler onlar\u0131n amellerine ula\u015famay\u0131z. Onlar geceleyin \u00e7ok az uyurlar. Sonra kendi amelimi cehennemliklerin ameli ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131mda g\u00f6rd\u00fcm ki onlar, hay\u0131rs\u0131z bir topluluktur, Allah’\u0131n kitab\u0131n\u0131 yalanlad\u0131klar\u0131 gibi O’nun Peygamberlerini ve \u00f6ld\u00fckten sonra dirilmeyi yalanlam\u0131\u015flard\u0131r, bizim i\u00e7imizdeki en hay\u0131rl\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n ise, iyi bir ameli ba\u015fka bir k\u00f6t\u00fc ile kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm ” Eslem o\u011flu Zeyd’in o\u011flu Abdurrahman der ki: Temim o\u011fullar\u0131 kabilesinden birisi babama der ki: Ey Usamenin babas\u0131! \u00d6yle bir nitelik ki kendimizde bulam\u0131yorum hi\u00e7. Allah Teala bir z\u00fcmreden s\u00f6z ediyor ve buyuruyor ki: “Geceleri pek az uyurlard\u0131.” Biz ise vallahi gecenin az bir k\u0131sm\u0131nda ibadet ediyoruz. O zaman babam -Allah kendisinden raz\u0131 olsun- ona: “Ne mutlu uyku bas\u0131nca uyuklayan uyan\u0131nca da Allah’tan korkana” diye kar\u015f\u0131l\u0131k verir.<\/p>\n

Bu \u00f6yle bir haldir ki, tabiinden iman ve yakin mertebesinde yol alm\u0131\u015f kalbur \u00fcst\u00fc kimseler bunu inceliyorlar ve kendilerini bu mertebenin gerisinde buluyorlar ve Allah’\u0131n \u00f6zel olarak se\u00e7ti\u011fi g\u00f6revlerini tam yapmaya muvaffak etti\u011fi ve bundan dolay\u0131 iyi kimselerden yazd\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 kimselerin bu makam\u0131 elde ettiklerini g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n

Onlar\u0131n Rab’leri ile olan durumlar\u0131 bu. \u0130nsanlar ve d\u00fcnya mal\u0131 ile olan durumlar\u0131na gelince bu da iyi davrananlara yara\u015facak \u015fekildedir. “Mallar\u0131nda yoksullar ve dilenciler i\u00e7in bir hak vard\u0131r.”<\/p>\n

Onlar isteyip de kendisine verilen dilenci ile, susup haya eden ve dolay\u0131s\u0131 ile de mahrum kalan yoksulun paylar\u0131n\u0131 ay\u0131r\u0131rlar. Her ikisinin pay\u0131 da mallar\u0131nda farz k\u0131l\u0131nan bir hak olarak kabul ederler. Ve s\u0131n\u0131r\u0131 belirtilmemi\u015f olan bu hak g\u00f6revini g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak yaparlar.<\/p>\n

Bu i\u015faret, surenin g\u00f6n\u00fclleri ihtiras\u0131n esaretinden, cimrili\u011fin y\u00fck\u00fcnden ve r\u0131z\u0131kla me\u015fgul olman\u0131n k\u00f6t\u00fc ak\u0131betinden korumak i\u00e7in r\u0131z\u0131k ve m\u00fclk konusunu ele almas\u0131na uygun d\u00fc\u015fmektedir. \u00d6te yandan bu i\u015faret, m\u00fcttakilerin niteliklerini ve iyi davrananlar\u0131n tablolar\u0131n\u0131 canland\u0131r\u0131p tamamlarken surenin ikinci kesimine ge\u00e7i\u015f i\u00e7in haz\u0131rl\u0131k mahiyetindedir.<\/p>\n

20- Kesin inanacak insanlar i\u00e7in yery\u00fcz\u00fcnde nice deliller vard\u0131r.<\/p>\n

21- Kendi canlar\u0131n\u0131zda da nice deliller vard\u0131r. G\u00f6rm\u00fcyor musunuz?<\/p>\n

22- R\u0131zk\u0131n\u0131z da, size va’dedilen azab da g\u00f6ktedir.<\/p>\n

23- G\u00f6klerin ve yerin Rabb’ine and olsun ki bu vaad, sizin konu\u015fman\u0131z kadar kesin ve ger\u00e7ektir.<\/strong><\/p>\n

Bu da yery\u00fcz\u00fcnde ve ruhlarda Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kudretini g\u00f6steren delillere bir g\u00f6z at\u0131\u015f, takdir edilen nasip ve yaz\u0131lm\u0131\u015f olan r\u0131z\u0131k konusunda dikkatleri g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne y\u00f6neltmektir. Bu g\u00f6z at\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck bir yeminle son bulmaktad\u0131r. Ve Allah Teala kendi zat\u0131 ve bu b\u00f6l\u00fcmde s\u00f6z\u00fcn\u00fc etmi\u015f oldu\u011fu G\u00f6klerin ve yerin Rabbi niteli\u011fi (s\u0131fat\u0131) \u00fcst\u00fcne yemin ederek kendi kat\u0131ndan gelen bu va’din kesin ger\u00e7ek oldu\u011funu belirtmektedir.<\/p>\n

“Kesin inanacak insanlar i\u00e7in yery\u00fcz\u00fcnde nice deliller vard\u0131r.” “Kendi canlar\u0131n\u0131zda da nice deliller vard\u0131r. G\u00f6rm\u00fcyor musunuz?” \u00dczerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fu gezegen Allah’\u0131n zat\u0131na ve sanat\u0131n\u0131n harikalar\u0131na i\u015faret eden delillerin sergilendi\u011fi muazzam bir fuard\u0131r. \u00d6yle bir fuar ki \u015fu ana kadar o harikalar\u0131n \u00e7ok az bir k\u0131sm\u0131n\u0131 g\u00f6rebildik. Ve bizler bu fuarda her ge\u00e7en g\u00fcn yeni bir harika ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor ve her g\u00fcn yeni bir \u015fey \u00f6\u011freniyoruz. T\u0131pk\u0131 bu fuar gibi bir ba\u015fka fuar da bizlerin i\u00e7imizde gizlidir. Bu fuar insan ruhudur. Yaln\u0131z i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yer k\u00fcrenin s\u0131rlar\u0131 de\u011fil b\u00fct\u00fcn varl\u0131k aleminin s\u0131rlar\u0131n\u0131 i\u00e7inde saklayan s\u0131r k\u00fcp\u00fc insan ruhunun, fuar\u0131d\u0131r bu fuar.<\/p>\n

Bu iki ayet bu k\u0131sac\u0131k i\u015fareti ile ak\u0131llar\u0131 yerinden oynatan \u015fu iki fuara dikkat \u00e7ekmektedir. Ama bu k\u0131sac\u0131k i\u015faret, bu iki fuar\u0131n kap\u0131lar\u0131n\u0131 onlar\u0131 g\u00f6rmek isteyenlere, ruhunu tatmin etmek isteyenlere, ard\u0131na kadar a\u00e7maktad\u0131r. Ve hayat\u0131n, nimet, sevin\u00e7, canl\u0131 ibretlerle dolup ta\u015facak kadar anlaml\u0131 hale getirmek isteyenlere ayr\u0131ca hayat\u0131na kalpleri y\u00fccelten, \u00f6m\u00fcrleri uzatan ger\u00e7ek marifetin (bilginin) \u00e7ok de\u011ferli hazinelerini doldurmak isteyenlere kap\u0131lar\u0131n\u0131 ard\u0131na kadar a\u00e7maktad\u0131r!<\/p>\n

Kur’an ayetleri her ortamda, her \u00e7evrede her hal ve \u015fartta kendisi ile amel edilsin diye haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Her ruha, her kafaya ve her akla herbirinin alabilece\u011fi ve dayanabilece\u011fi kadar olmak \u00fczere hazinelerinden belirli k\u0131sm\u0131n\u0131 a\u00e7abilir.<\/p>\n

\u0130nsanl\u0131k bilgi basamaklar\u0131nda y\u00fckseldik\u00e7e d\u00fc\u015f\u00fcnce ufuklar\u0131 geni\u015fledik\u00e7e, bilgisi art\u0131p tecr\u00fcbeleri \u00e7o\u011fald\u0131k\u00e7a, kainat\u0131n ve ruhun s\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zd\u00fck\u00e7e Kur’an-\u0131 Kerim’den alaca\u011f\u0131 pay\u0131 \u00e7o\u011fal\u0131r, istifadesi o derece b\u00fcy\u00fck olur. Ve Kur’an ayetlerinden elde edece\u011fi az\u0131k, \u00f6\u011f\u00fct \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit olur. Bu \u00f6yle bir Kitap’t\u0131r ki, onu Allah’tan alan, s\u0131rlar\u0131n\u0131 tam olarak anlayan ve o s\u0131rlarla birlikte ya\u015fayan Peygamberin, ondan bahsederken dedi\u011fi gibi, “Bu kitab\u0131n harikalar\u0131 bitmez t\u00fckenmez, tekrar tekrar okumakla yenili\u011fini kaybetmez: ‘ Peygamber bu s\u00f6zleri kendi ruhunda bulunan canl\u0131 tecr\u00fcbeye dayanarak s\u00f6ylemi\u015f ve bu tecr\u00fcbeyi bu ifade kal\u0131plar\u0131na d\u00f6kerek dile getirmi\u015ftir.<\/p>\n

Bu Kur’an’\u0131 ilk defa duyanlar, yery\u00fcz\u00fcnde ve ruhlarda Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve kudretini g\u00f6steren delillerden kendi paylar\u0131na d\u00fc\u015feni ald\u0131lar. Ve kendi bilgi, tecr\u00fcbe ve yetenekleri oran\u0131nda hazinelerini teslim ald\u0131lar. Aynen bunun gibi onlardan sonra gelen nesiller de kendi bilgi, tecr\u00fcbe ve marifetlerine uygun olarak nasiplerine, paylar\u0131na d\u00fc\u015feni ald\u0131lar. Bizler de kendi bilgi, marifet ve tecr\u00fcbemizin geni\u015fli\u011fine g\u00f6re ve bu koca kainattaki bitmez t\u00fckenmez s\u0131rlardan ke\u015ffedebildiklerimiz oranda pay\u0131m\u0131za d\u00fc\u015feni almaktay\u0131z. Bizden sonra gelecek nesiller de, hen\u00fcz bizim i\u00e7in yery\u00fcz\u00fcnde ve ruhlarda a\u00e7\u0131kl\u0131k kazanmam\u0131\u015f olan delillerden haz\u0131r bekleyen nasiplerini alacaklard\u0131r. Ama bu kutsal ve g\u00f6rkemli olan iki fuar (yery\u00fcz\u00fc ve ruhumuz) yenilikler ve harikalarla dopdolu olarak zaman\u0131n sonuna kadar devam edip gidecektir.<\/p>\n

\u015eu yery\u00fcz\u00fc, \u015fu hayat i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f, b\u00fct\u00fcn \u00f6zellikleri ile hayat\u0131 kar\u015f\u0131lamak ve devam ettirmek i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f olan \u015fu yery\u00fcz\u00fc, ak\u0131llara durgunluk veren kainat okyanusunda nerde ise bizce bilinen yegane gezegendir. Y\u0131ld\u0131zlar ve gezegenlerle dopdolu olan \u015fu kainatta sadece bilinen y\u0131ld\u0131zlar\u0131n say\u0131s\u0131 -ki bilinenler kainat\u0131n ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcne oranla s\u00f6z edilemeyecek kadar azd\u0131r- y\u00fcz milyonlarca galaksidir. Her bir galakside de y\u00fcz milyonlarca sabit y\u0131ld\u0131z vard\u0131r. Gezegenler i\u015fte bu y\u0131ld\u0131zlar\u0131n uydular\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte yerk\u00fcre bu y\u0131ld\u0131z okyanusu i\u00e7inde hayat i\u00e7in elveri\u015fli tek gezegendir.<\/p>\n

Say\u0131lara s\u0131\u011fmayan bunca y\u0131ld\u0131z ve gezegene ra\u011fmen yery\u00fcz\u00fc, bu \u00e7e\u015fit bir hayat\u0131n olu\u015fup devam etmesi i\u00e7in elveri\u015fli tek yerdir. \u015eayet yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ekten \u00e7ok olan \u00f6zelliklerinden en ufak birisi zedelenecek olsa, \u00fczerinde bu \u00e7e\u015fit hayat\u0131n s\u00fcrmesi imkans\u0131zla\u015f\u0131rd\u0131. \u015eayet d\u00fcnyan\u0131n hacmi de\u011fi\u015fip b\u00fcy\u00fcse veya k\u00fc\u00e7\u00fclse, g\u00fcne\u015fin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki durumu de\u011fi\u015fip g\u00fcne\u015fe yakla\u015f\u0131p uzakla\u015fsa, g\u00fcne\u015fin hacmi ve \u0131s\u0131 derecesi de\u011fi\u015fecek olsa, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn \u015furadan veya buradan ekseni \u00fczerindeki e\u011fimi de\u011fi\u015fecek olsa, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn kendi ekseni veya g\u00fcne\u015f \u00e7evresindeki hareketi de\u011fi\u015fip de daha h\u0131zl\u0131 ya da daha a\u011f\u0131r d\u00f6necek olsa, d\u00fcnyam\u0131z\u0131n uydusu olan ay\u0131n hacmi ya da d\u00fcnyaya uzakl\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fecek olsa, d\u00fcnyam\u0131zdaki kara ve denizlerin birbirine oranlar\u0131 de\u011fi\u015fip de, bunlardan herhangi biri art\u0131p eksilecek olsa, \u015fayet, \u015fayet, \u015fayet… daha yery\u00fcz\u00fcnde hayat\u0131n olu\u015fmas\u0131 ve devam etmesi i\u00e7in kendisinin uygunlu\u011funa etki eden bilinen ve bilinmeyen binlerce dengeye kadar bu varsay\u0131m uzat\u0131labilir.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu say\u0131lanlar \u015fu kutsal fuarda sergilenen ve Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve kudretini g\u00f6steren deliller de\u011fil midir?<\/p>\n

Sonra… Yery\u00fcz\u00fcnde bar\u0131nan canl\u0131lar i\u00e7in saklanm\u0131\u015f ve depolanm\u0131\u015f olan \u015fu yiyecekler… Yerk\u00fcrenin y\u00fczeyinde bar\u0131nan, havas\u0131nda s\u00fcz\u00fcl\u00fcp u\u00e7an, veya sular\u0131nda y\u00fczen veya ma\u011fara ve oyuklar\u0131nda gizlenen veya topra\u011f\u0131n ba\u011fr\u0131nda ve i\u00e7inde gizlenen bunca canl\u0131lar… Bu basit ve bile\u015fik yap\u0131da olan, haz\u0131r yiyecekler say\u0131lara s\u0131\u011fmaz bunca canl\u0131lar\u0131n yine say\u0131s\u0131z g\u0131dalar\u0131n\u0131 temin etmek i\u00e7in \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit \u015fekil ve t\u00fcrlerde olabilen bu yiyecekler… Topra\u011f\u0131n ba\u011fr\u0131nda gizlenen, suyunda akan, havas\u0131nda esen, y\u00fczeyinde biten, yery\u00fcz\u00fcne g\u00fcne\u015ften ve baz\u0131lar\u0131 bilinen ve baz\u0131lar\u0131 bilinmeyen alemlerden gelen, bu az\u0131klar ve yiyecekler… B\u00fct\u00fcn bunlar, bu yery\u00fcz\u00fcn\u00fc hayat i\u00e7in elveri\u015fli bir yuva olarak kuran ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fc say\u0131lara s\u0131\u011fmayan t\u00fcrde canl\u0131lar i\u00e7in haz\u0131rlayan y\u00fcce iradenin planlamas\u0131 uyar\u0131nca f\u0131\u015fk\u0131r\u0131p, \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn tablo ve manzaralar\u0131, hangi k\u00f6\u015fesinde g\u00f6z at\u0131l\u0131rsa at\u0131ls\u0131n, neresine ad\u0131m at\u0131l\u0131rsa at\u0131ls\u0131n, \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fittir. Bitip t\u00fckenmez harikalarla dopdolu bu manzaralar, bu ovalar, bu vadiler, bu al\u00e7ak sahalar ve da\u011flar, bu deniz ve g\u00f6ller, nehir ve sular, birbirine kom\u015fu kimi verimli kimi verimsiz arazi par\u00e7alar\u0131, \u015fu \u00fcz\u00fcm bah\u00e7eleri, tarlalar, \u015fu tek ve iki g\u00f6vdeli hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131.. Bu manzaralardan her birisini, bir an olsun yaratma ve de\u011fi\u015ftirmeden geri durmayan s\u00fcrekli yaratma ve de\u011fi\u015ftirmenin kutsal eli durmadan de\u011fi\u015ftirip t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc \u015fekiller verir. \u0130nsan kurak bir yere var\u0131r bir ba\u015fka manzara g\u00f6r\u00fcr, otlarla bezeli bir yere rastlar bir ba\u015fka tablo g\u00f6r\u00fcr. Yemye\u015fil bitkiler varken g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ayr\u0131 bir tablodur. Hasat zaman\u0131 gider kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 manzara sararm\u0131\u015f solmu\u015f bir ba\u015fka haldir. Bir ad\u0131m bile de\u011fi\u015ftirmemi\u015ftir seyretti\u011fi yeri ama kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 farkl\u0131 farkl\u0131 manzaralard\u0131r.<\/p>\n

Bu yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fayan canl\u0131lar, bitkiler, hayvanlar, ku\u015flar, bal\u0131klar, s\u00fcr\u00fcngenler ve ha\u015fereler… \u0130nsan\u0131 bir tarafa b\u0131rakal\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur’an insanlardan \u00f6zel olarak s\u00f6z etmekte, onlar\u0131 \u00f6zel olarak ele almaktad\u0131r… Say\u0131lar\u0131n\u0131n ne kadar oldu\u011funu belirlemek bir yana -\u00e7\u00fcnk\u00fc imkans\u0131zd\u0131r- cins ve t\u00fcrlerinin say\u0131s\u0131, bile hen\u00fcz ke\u015ffedilemeyen bunca yarat\u0131klar ve bunlar\u0131n i\u00e7inden her bir yarat\u0131k ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir topluluktur. Herbiri ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir harika… Her hayvan, her ku\u015f, her s\u00fcr\u00fcngen, her ha\u015fere, her kurt\u00e7uk ve her bitki… Hatta ve hatta, bir kurt\u00e7u\u011fun her kanad\u0131, bir \u00e7i\u00e7ekteki her yaprak, bir yapra\u011f\u0131n her damar\u0131 harikalar\u0131 bitmez t\u00fckenmez ak\u0131llara durgunluk veren bu kutsal fuarda sergilenmektedir.<\/p>\n

\u0130nsan, hatta insanlar\u0131n topyek\u00fcn t\u00fcm\u00fc b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnmeye devam etseler ve yery\u00fcz\u00fcndeki harikalara ve bu harikalar\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi delillere i\u015faret etmeye \u00e7al\u0131\u015fsalar, ne s\u00f6zleri biterdi ne de i\u015faretleri… Kur’an ayetleri, d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcn ve ibret als\u0131n diye be\u015fer kalbini uyarmaktan bu gezegen \u00fczerindeki seyahat boyunca bu deh\u015fetli fuarda harikalar\u0131 sergilemekten ve yolculuk boyunca bu sergilemenin sa\u011flayaca\u011f\u0131 nimet. ve sevinci tatt\u0131rmaktan ba\u015fka bir \u015fey yapm\u0131yor. Fakat Kur’an insan kalbi g\u00f6zlere ve basiretlere sergilenmekte olan bu ilahi m\u00fcze ile gaflet uykusundan uyans\u0131n diye kalbine \u015f\u00f6yle bir dokunup ge\u00e7iyor. \u0130nsan \u015fu d\u00fcnya denen gezegende yolculu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek ibret alarak ge\u00e7irsin diye \u015f\u00f6yle bir dokunup ge\u00e7mektedir. Bu gezegende yolculu\u011funu, harikalar\u0131 g\u00f6rerek, d\u00fc\u015f\u00fcnerek ve kendi benli\u011finde gizli olan \u015fu ak\u0131llara durgunluk veren yaratmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek, b\u00fcy\u00fck bir hazla s\u00fcrd\u00fcrs\u00fcn diye \u015f\u00f6yle bir dokunuyor. Ama insano\u011flu bundan habersizdir, dikkati ba\u015fka \u015feylerdedir.<\/p>\n

Do\u011frusunu s\u00f6ylemek gerekirse, insan yarat\u0131klar\u0131n y\u00fczlerini, \u00f6zelliklerini, hareketlerini ve adetlerini en g\u00fczel yarat\u0131c\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bir m\u00fczede dola\u015fan gezgin bir kul g\u00f6z\u00fc ile d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce ve yolculu\u011funu s\u00fcrd\u00fcr\u00fcnce ger\u00e7ekten de haz ve heyecan verici saniyeler ge\u00e7irir. Ya b\u00fct\u00fcn hayat\u0131n\u0131 bu y\u00fcce hazlarla dolu alemde ge\u00e7iren insanlar\u0131n duyaca\u011f\u0131 zevk ve sevin\u00e7 nice olur?<\/p>\n

\u0130\u015fte Kur’an-\u0131 Kerim, bu t\u00fcr dokunu\u015flar\u0131 ile insan\u0131 yeniden yarat\u0131yor. Yeni bir duygu ile yoktan var ediyor. \u0130nsana yeni bir hayat sunarak hak veriyor. Yery\u00fcz\u00fcnde d\u00fc\u015f\u00fcnmesi imkans\u0131z ve e\u015fi bulunmaz bir zevk ve s\u00fcrur veriyor, insana.<\/p>\n

\u0130\u015fte Kur’an bu t\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnce ve idrak y\u00fcceli\u011fi istemektedir, insandan. Be\u015fer kalbine bu hazineyi ancak iman verir. Bu y\u00fcce hazz\u0131 hen\u00fcz yery\u00fcz\u00fcnde \u00e7amur ve toprak d\u00fcnyas\u0131nda iken ancak iman haz\u0131rlar insana.<\/p>\n

\u0130mdi… Birinci bak\u0131\u015f yery\u00fcz\u00fc sergisine idi. \u0130kinci gezinti ruhlardaki harikalar\u0131n fuar\u0131nda idi. Bunlardan sonra, perdelerle \u00f6rt\u00fcl\u00fc y\u00fcce gayb\u0131n, g\u00f6r\u00fclmez alemin fuar\u0131 gelmektedir. Ki bu belirlenmi\u015f r\u0131z\u0131k ve yaz\u0131lm\u0131\u015f olan nasiplerin yer ald\u0131\u011f\u0131 fuard\u0131r.<\/p>\n

“R\u0131zk\u0131n\u0131z da size va’dedilen azab da g\u00f6klerdedir.”<\/p>\n

Bu hayret veren bir i\u015farettir do\u011frusu. R\u0131zk\u0131n g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen ara\u00e7lar\u0131 yery\u00fcz\u00fcnde olmas\u0131na ra\u011fmen, insan yery\u00fcz\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015f\u0131p didinirken ve r\u0131zk\u0131n\u0131 ve nasibini \u00e7al\u0131\u015fma ve didinmesinden beklerken Kur’an-\u0131 Kerim, insan\u0131n bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve ruhunu g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne, g\u00f6r\u00fcnmeyen aleme Allah’a \u00e7eviriyor. Ki insano\u011flu belirlenen r\u0131zk\u0131n\u0131 ve yaz\u0131lan nasibini oradan beklesin diye… Yery\u00fcz\u00fc ve yery\u00fcz\u00fcndeki g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcnen r\u0131z\u0131k ara\u00e7lar\u0131 ise inananlar i\u00e7in Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve kudretine birer delildirler. G\u00f6n\u00fclleri r\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131 Allah’\u0131n ihsan\u0131ndan beklesinler diye ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131ndan ve ihtiras\u0131n pen\u00e7esinden kurtarmak i\u00e7in Allah’a d\u00f6nd\u00fcren birer delildirler. Onun i\u00e7in Kur’an g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen r\u0131z\u0131k ara\u00e7lar\u0131na bu ara\u00e7lar\u0131 yaratan ilk kaynaktan r\u0131zk\u0131 beklemeye engel olma f\u0131rsat\u0131 tan\u0131maz.<\/p>\n

\u0130man eden bir kalp bu i\u015faretin i\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc kavrar ve oldu\u011fu gibi anlar. Bu i\u015faretten maksad\u0131n yery\u00fcz\u00fcn\u00fc ve r\u0131z\u0131k ara\u00e7lar\u0131n\u0131 ihmal etmek demek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kendisinin yery\u00fcz\u00fcnde halifelikle ve oray\u0131 kalk\u0131nd\u0131rmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011funu bilir. Bu i\u015faretten hedefin, ruhun bu ara\u00e7lara ba\u011flanmamas\u0131 ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fc kalk\u0131nd\u0131r\u0131rken Allah’\u0131 unutmamak demek oldu\u011funu bilir. Yery\u00fcz\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015f\u0131p r\u0131zk\u0131 g\u00f6kten beklemek gerekti\u011fini, r\u0131zk\u0131n ara\u00e7lar\u0131na sar\u0131l\u0131p fakat, kendisine r\u0131z\u0131k verenin bu ara\u00e7lar olmad\u0131\u011f\u0131na kesin iman etmek gerekti\u011fini, r\u0131zk\u0131n\u0131n g\u00f6kte planlanm\u0131\u015f oldu\u011funu ve Allah’\u0131n va’detti\u011fi \u015feyin mutlaka olaca\u011f\u0131n\u0131 bilir.<\/p>\n

\u0130\u015fte b\u00f6ylece insan\u0131n kalbi yery\u00fcz\u00fcnde g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen ara\u00e7lara esir olmaktan kurtulur. Aksine insan ruhu bu ara\u00e7larla g\u00f6klerin y\u00fcceliklerine do\u011fru kanat \u00e7\u0131rpar. R\u0131z\u0131k ara\u00e7lar\u0131nda onlar\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6steren deliller g\u00f6r\u00fcp kalbi g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne ba\u011fl\u0131, ayaklar\u0131 yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015farken g\u00f6klerin y\u00fcceliklerine kanat \u00e7\u0131rpar insano\u011flu… \u0130\u015fte bunu istemektedir Allah insanlar i\u00e7in… \u00c7amurdan yarat\u0131p, ruhundan bir soluk \u00fcfledi\u011fi ve alemlerde bir\u00e7ok yarat\u0131klardan \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu yarat\u0131k i\u00e7in bunlar\u0131 istemektedir…<\/p>\n

\u0130nsan\u0131n en \u00fcst\u00fcn durumda oldu\u011fu bu konumun ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in tek vas\u0131ta imand\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan ancak bu takdirde Allah’\u0131n kendisini yarat\u0131rken hedefledi\u011fi duruma, i\u00e7ine bozukluk ve sap\u0131kl\u0131k n\u00fcfuz etmeden Allah’\u0131n insanlar\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00f6nceki orjinal ve saf duruma gelebilir…<\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fcne, ruhlara ve g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne bu k\u0131sa bak\u0131\u015flardan sonra, y\u00fcce Allah y\u00fcce zat\u0131 \u00fcst\u00fcne yemin ederek, b\u00fct\u00fcn bu s\u00f6zlerin do\u011fru oldu\u011funu belirtiyor:<\/p>\n

G\u00f6klerin ve yerin Rabb’ine and olsun ki bu vaad, sizin konu\u015fman\u0131z kadar kesin ve ger\u00e7ektir.”<\/p>\n

Onlar\u0131n kendi aralar\u0131nda konu\u015fmas\u0131 nas\u0131l bir ger\u00e7ek ise, konu\u015fup konu\u015fmad\u0131klar\u0131 konusunda nas\u0131l ki g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcp tart\u0131\u015fm\u0131yorlar, bu konuda ku\u015fku duymuyorlar ve bundan nas\u0131l emin iseler, aynen bunun gibi bu kutsal s\u00f6zlerin de t\u00fcm\u00fc ger\u00e7ektir, ku\u015fkusuzdur. Ve Allah s\u00f6ylenenlerin en do\u011frusudur.<\/p>\n

Esma\u00ee’den naklolunan ve Zemah\u015fer\u00ee’nin Ke\u015f\u015faf’\u0131nda zikretti\u011fi g\u00fczel bir s\u00f6z vard\u0131r. Biz rivayet bak\u0131m\u0131ndan ihtiyatl\u0131 olmakla birlikte g\u00fczel oldu\u011fu i\u00e7in buraya almay\u0131 uygun g\u00f6r\u00fcyoruz:<\/p>\n

“Basra camisinden \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131m. Devesine binmi\u015f bir bedevi \u00e7\u0131kageldi. Bedevi: – Hangi kabiledendir bu adam? dedi. Ben de:<\/p>\n

– Asma o\u011fullar\u0131 kabilesinden dedim. Bedevi: – Nereden gelirsin? diye sordu. Ben de:<\/p>\n

– Rahman’\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fcn okundu\u011fu yerden dedim. Bedevi:<\/p>\n

– O s\u00f6zden oku bakal\u0131m dedi. Bunun \u00fczerine Zariyat suresini okumaya ba\u015flad\u0131m. Ba\u015ftan 22 nci ayete gelince, Bedevi:<\/p>\n

– Yeter dedi. Kalkt\u0131 devesini yat\u0131rd\u0131 ve bo\u011fazlad\u0131. Etini gelene ve ge\u00e7ene da\u011f\u0131tt\u0131. K\u0131l\u0131c\u0131na ve yay\u0131na y\u00f6neldi, onlar\u0131 k\u0131rd\u0131 ve gitti. Bir m\u00fcddet sonra ben Harun er Ra\u015fit ile tavaf ediyordum. Bir de bakt\u0131m ki birisi ince bir ses ile beni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. D\u00f6nd\u00fcm ve g\u00f6rd\u00fcm ki o bedevi. Sararm\u0131\u015f solmu\u015f ve incelmi\u015fti. Bana selam verdi ve ayn\u0131 sureyi okumam\u0131 istedi. Ayn\u0131 ayete gelince bir \u00e7\u0131\u011fl\u0131k att\u0131 ve dedi ki: “Biz Rabb’imizin bize va’dinin ger\u00e7ek oldu\u011funu bulduk” (A’raf, 44). Sonra:<\/p>\n

Ba\u015fka var m\u0131 dedi. Ben de “G\u00f6\u011f\u00fcn ve yerin Rabb’ine and olsun ki bu vaad, sizin konu\u015fman\u0131z kadar kesin ve ger\u00e7ektir” ayetini okudum. Bir \u00e7\u0131\u011fl\u0131k daha att\u0131 ve:<\/p>\n

– S\u00fcbhaneallah dedi. Kim \u00f6fkelendirdi celal sahibini ki yemin etmi\u015f O? S\u00f6z\u00fcn\u00fc kim tasdik etmemi\u015f ki yemine ba\u015fvurmu\u015f dedi. Bu s\u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7 kere tekrar etti ve ruhunu teslim etti: ‘<\/p>\n

Bu bir menk\u0131bedir. Do\u011fru olabilir de olmayabilir de… Ama bu menk\u0131be bizlere Allah’\u0131n yemininin ne kadar y\u00fcce oldu\u011funu hat\u0131rlatmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir. Allah’\u0131n zat\u0131na ve g\u00f6\u011f\u00fcn ve yerin Rabbi olmas\u0131 niteli\u011fine yemininin y\u00fcceli\u011fini hat\u0131rlatmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yemin, yemin edilerek peki\u015ftirilen ger\u00e7e\u011fe de bir y\u00fccelik katmaktad\u0131r. Ki bu ger\u00e7ek kaseme ve yemine gerek kalmayacak kadar apa\u00e7\u0131k bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n

Buraya kadar anlat\u0131lanlar surenin birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc idi. \u0130kinci b\u00f6l\u00fcm ise Hz. \u0130brahim, Lut, Musa’n\u0131n -sel\u00e2m \u00fczerlerine olsun- hikayeleri ile, Hud Peygamberin kavmi olan Ad, Salih Peygamberin kavmi olan Semud ve Nuh peygamberin kavmine dair hikayelere i\u015faretleri i\u00e7ermektedir. Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmle ve ayn\u0131 zamanda surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde kendisini izleyen bir sonraki b\u00f6l\u00fcmle yak\u0131n bir ili\u015fkisi vard\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1- Esip savuranlara. 2- Y\u00fck\u00fcn\u00fc y\u00fcklenenlere. 3- Kolayca s\u00fcz\u00fclenlere. 4- \u0130\u015fi ay\u0131ranlara and olsun. 5- Size va’dedilen, mutlaka do\u011frudur. 6- Ceza muhakkak olacakt\u0131r. Bu k\u0131sac\u0131k ve h\u0131zl\u0131 etkilerin b\u00f6ylesine anlam\u0131 kapal\u0131 ifadelerle gelmesi -giri\u015f k\u0131sm\u0131nda da belirtildi\u011fi gibi- insan\u0131n his ve duygular\u0131na bamba\u015fka ilhamlar ve belirli duygular vermekte ve kalbi dikkate de\u011fer bir i\u015fe ve …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1596,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585,1666],"class_list":["post-2409","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2","tag-zariyat-usresinin-tefsiri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2409","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2409"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2409\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2409"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2409"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}