{"id":2433,"date":"2012-01-17T09:29:14","date_gmt":"2012-01-17T09:29:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2433"},"modified":"2012-01-17T09:29:15","modified_gmt":"2012-01-17T09:29:15","slug":"ahkaf-suresinin-13-22-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/ahkaf-suresinin-13-22-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Ahkaf Suresi&#8217;nin 13-22.Ayet Tefsiri &#8211; Fizilal&#8217;il Kur&#8217;an &#8211; Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"<p><strong><br \/>\n13- Do\u011frusu, &#8220;Rabbimiz Allah&#8217;t\u0131r&#8221; deyip, sonra da dosdo\u011fru gidenlere korku yoktur, onlar \u00fcz\u00fclmeyeceklerdir.<\/p>\n<p>14- \u0130\u015fte onlar cennetliklerdir; yapt\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak, i\u00e7inde temelli kalacaklard\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Rabbimiz Allah&#8217;t\u0131r&#8221; s\u00f6z\u00fc, dille s\u00f6ylenip ge\u00e7ilecek bir kelime de\u011fil; dahas\u0131, insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda kalan salt bir inan\u00e7 da de\u011fil. O eksiksiz bir hayat d\u00fcsturu olup, hayattaki t\u00fcm giri\u015fim ve y\u00f6nelimleri, hareket ve heyecanlar\u0131 kapsar. D\u00fc\u015f\u00fcnce, bilin\u00e7, insanlar, nesneler, eylemler, olaylar ve bu varl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm \u00f6\u011feleri aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131 ve ili\u015fkilere bir \u00f6l\u00e7\u00fc koyar.<\/p>\n<p>&#8220;Rabbimiz Allah&#8217;t\u0131r&#8221;: Kulluk O&#8217;na, y\u00f6nelim O&#8217;nad\u0131r, yaln\u0131z O&#8217;ndan korkulur ve yaln\u0131z O&#8217;na dayan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Rabbimiz Allah&#8217;t\u0131r&#8221;: O&#8217;nun d\u0131\u015f\u0131nda ne bir kimseye ne de herhangi bir \u015feye hi\u00e7bir \u015fekilde hesap verilmez. O&#8217;nun d\u0131\u015f\u0131nda kimseden korkulmaz, bir yararl\u0131l\u0131k da umulmaz.<\/p>\n<p>&#8220;Rabbimiz Allah&#8217;t\u0131r&#8221;: Her giri\u015fim, her d\u00fc\u015f\u00fcnce, her de\u011ferlendirme O&#8217;na y\u00f6nelik olup, r\u0131zas\u0131 g\u00f6zetilir.<\/p>\n<p>&#8220;Rabbimiz Allah&#8217;t\u0131r&#8221;: O&#8217;ndan ba\u015fkas\u0131n\u0131n hakimli\u011fine ba\u015fvurulmaz. O&#8217;nun \u015feriat\u0131ndan ba\u015fkas\u0131na egemenlik tan\u0131nmaz. O&#8217;nun yol g\u00f6stermesinden ba\u015fka \u015feyle do\u011fru yol bulunmaz.<\/p>\n<p>&#8220;Rabbimiz Allah&#8217;t\u0131r&#8221;: Varl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7erdi\u011fi canl\u0131 cans\u0131z b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar bizimle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Allah&#8217;la olan ba\u011flant\u0131m\u0131z \u00fczerinde onlarla kesi\u015firiz.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu a\u00e7\u0131lardan &#8220;Rabbimiz Allah&#8217;t\u0131r&#8221;, dilin telaffuz etti\u011fi bir kelime veya hayat\u0131n ger\u00e7eklerinden uzak edilgen bir inan\u00e7 sistemi de\u011fil, eksiksiz bir hayat program\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Sonra dosdo\u011fru gidenler.&#8221; Bu da di\u011fer \u00f6nemli bir mesele. Rabbimiz Allah&#8217;t\u0131r d\u00fcsturunun benimsenmesini izleyen tutumun d\u00fcstura uyarlanmas\u0131 ve gereklerini yerine getirilmesi konusunda direnilmesi a\u015famas\u0131 k\u0131saca \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenebilir: Psikolojinin dengeye oturmas\u0131; kalbin dinginli\u011fe ermesi; duygu ve heyecanlar\u0131n kararl\u0131l\u0131k kazanarak \u00e7ok \u00e7e\u015fitli ve etkin olan i\u00e7 d\u00fcrt\u00fclerle d\u0131\u015f d\u00fcnyadaki cazibeli \u015feylerin etkisiyle sallant\u0131, sars\u0131nt\u0131 ve ku\u015fkuya d\u00fc\u015fmemeleri. Yolun kayganl\u0131klar, dikenler ve engeller i\u00e7ermesi ve \u015furdan burdan sap\u0131kl\u0131\u011fa \u00e7a\u011f\u0131ran \u00f6zellikte olmas\u0131na kar\u015f\u0131n amel ve davran\u0131\u015flar\u0131n se\u00e7ilmi\u015f d\u00fcstur \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla &#8220;Rabbimiz Allah&#8217;t\u0131r&#8221; bir d\u00fcstur, \u00f6\u011frenilip se\u00e7ildikten sonra ona g\u00f6re hareket etme ikinci a\u015famad\u0131r. Allah&#8217;\u0131n kendilerine do\u011fru olma ve bilgi nasib ettikleri, se\u00e7ilmi\u015f ki\u015filerdir. Ayetin &#8220;Onlara korku yoktur ve onlar \u00fcz\u00fclmeyeceklerdir&#8221; ifadesiyle de\u011findi\u011fi kimseler onlard\u0131r. Sistem hedefe g\u00f6t\u00fcr\u00fcr ve ona g\u00f6re hareket etme de hedefe ula\u015fman\u0131n g\u00fcvencesi iken, korku \u00fcz\u00fcnt\u00fc ni\u00e7in olsun?<\/p>\n<p>\u0130\u015fte &#8220;Onlar cennetliklerdir, yapt\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak i\u00e7inde temelli kalacaklard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Yapt\u0131klar\u0131&#8221; kelimesi; &#8220;Rabbimiz Allah&#8217;t\u0131r&#8221; d\u00fcsturu ile hayatta ona g\u00f6re hareket etmenin anlam\u0131na a\u00e7\u0131kl\u0131k getiriyor. O, ortada kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 cennette temelli kal\u0131\u015f olan bir amelin varl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediyor ki o da; &#8220;Rabbimiz Allah&#8217;t\u0131r&#8221; d\u00fcsturu \u00e7izgisinde gev\u015femeksizin \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n v\u00fccuda getirdi\u011fi ameldir.<\/p>\n<p>Bu noktada, bu dindeki inanca ili\u015fkin kelimelerin, dille s\u00f6ylenen soyut laf\u0131zlar olmad\u0131\u011f\u0131 bilincine eriyoruz. \u0130\u015fte `L\u00e2 il\u00e2he illallah&#8217;la yap\u0131lan \u015fahitlik, bir s\u00f6z olmay\u0131p bir d\u00fcsturdur. E\u011fer salt bir s\u00f6z olarak kalm\u0131\u015f olsa, islam\u0131n m\u00fcsl\u00fcman olmak i\u00e7in istenilen say\u0131l\u0131 esaslar\u0131 aras\u0131nda yer almazd\u0131.<\/p>\n<p>Yine bu noktada; g\u00fcn\u00fcm\u00fczde milyonlar\u0131n s\u00f6yleyip de dudaklar\u0131ndan \u00f6teye ge\u00e7meyen, hayatlar\u0131nda herhangi bir etkisi g\u00f6r\u00fclmeyen tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ger\u00e7ek de\u011ferini de kavr\u0131yoruz. Onlar put\u00e7uluk benzeri cahili bir hayat d\u00fcsturu \u00e7er\u00e7evesinde ya\u015f\u0131yorlar, fakat bir de bak\u0131yorsunuz ki bu t\u00fcr s\u00f6zleri d\u00f6kt\u00fcr\u00fcyor bo\u015f dudaklar\u0131!<\/p>\n<p>Ku\u015fku yok ki; `L\u00e2 il\u00e2he illallah&#8217; veya `Rabbimiz Allah&#8217;t\u0131r&#8217; bir hayat d\u00fcsturudurlar. Vicdan ve ruhlar\u0131n, bu t\u00fcr s\u00f6zlerin i\u015faret etti\u011fi eksiksiz hayat program\u0131n\u0131n aray\u0131\u015f\u0131na girmeleri i\u00e7in onlarda \u00f6nce bunlar\u0131n yer etmesi gerekir.<\/p>\n<p>Bu b\u00f6l\u00fcm, d\u00fczelmesi, sapmas\u0131; d\u00fczeldi\u011fi ve sapt\u0131\u011f\u0131 durumlarda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar konusunda f\u0131trat\u0131 izliyor. \u00c7ocuklara ana babaya iyi davranmalar\u0131 tavsiyesi ile ba\u015fl\u0131yor. Bu konuya ili\u015fkin tavsiyeler Kur&#8217;an&#8217;da genellikle ya Allah inanc\u0131na ili\u015fkin s\u00f6zleri izliyor veya onunla birlikte yer al\u0131yor. Nedeni, g\u00fc\u00e7 ve \u00f6nem a\u00e7\u0131s\u0131ndan babal\u0131k o\u011fulluk ba\u011f\u0131n\u0131n, iman ba\u011f\u0131ndan sonra en \u00f6ncelikli ve g\u00f6zetilip \u00fcst\u00fcn tutulmaya en lay\u0131k ba\u011f olmas\u0131. Bu birliktelik iki i\u015fareti i\u00e7erir: Biri yukar\u0131da s\u00f6yledi\u011fimiz. Di\u011feri: \u0130man ba\u011f\u0131 ilk ve \u00f6ncelikli ba\u011f olup, en g\u00fc\u00e7l\u00fc durumu g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda da kan ba\u011f\u0131n\u0131n onun ard\u0131ndan geldi\u011fi.<\/p>\n<p>Bu b\u00f6l\u00fcmde insan tutumuna iki \u00f6rnek yer al\u0131yor: Birinci \u00f6rnekte, iman ba\u011f\u0131 ile ana baba ba\u011f\u0131; hidayete erdiren ve Allah&#8217;a ula\u015ft\u0131ran do\u011fru yolda kesi\u015firler. \u0130kincisinde soy ba\u011f\u0131 kar\u015f\u0131la\u015fmamak \u00fczere iman ba\u011f\u0131ndan ayr\u0131l\u0131r. Birinci \u00f6rnekte g\u00f6r\u00fclenin varaca\u011f\u0131 yer cennet, nasibi m\u00fcjdelenmektir. \u0130kincidekinin varaca\u011f\u0131 yer ate\u015f, azab\u0131 haketmektir. \u0130kinci \u00f6rnektekinin varaca\u011f\u0131 yer ve azab\u0131 haketmesine ba\u011fl\u0131 olarak; k\u0131yamet sahnelerinden bir sahnede, yoldan \u00e7\u0131kma ve b\u00fcy\u00fcklenmenin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 canland\u0131ran azab\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc de veriyor.<\/p>\n<p><strong>15- Biz insana, ana babas\u0131na iyilik etmesini tavsiye ettik. Annesi onu zahmetle ta\u015f\u0131d\u0131 ve zahmetle do\u011furdu. Ta\u015f\u0131nmas\u0131 ile s\u00fctten kesilmesi otuz ay s\u00fcrd\u00fc. Nihayet insan g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7a\u011f\u0131na erip k\u0131rk ya\u015f\u0131na var\u0131nca: &#8220;Ya Rabbi, dedi, beni, bana ve anama, babama verdi\u011fin nimete \u015f\u00fckretmeye raz\u0131 olaca\u011f\u0131n yararl\u0131 i\u015fler yapmaya sevk eyle. Benim i\u00e7inde z\u00fcrriyetim i\u00e7inde iyili\u011fi devam ettir. Ben sana d\u00f6nd\u00fcm ve elbette ki ben m\u00fcsl\u00fcmanlar-dan\u0131m.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>O, insan olman\u0131n \u00f6tesinde ba\u015fka herhangi bir nitelik aranmaks\u0131z\u0131n, insan cinsinin t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik, insanl\u0131k temeli \u00fczerine oturan bir tavsiye. O hi\u00e7bir kayd ve \u015farta ba\u011flamadan iyilik etmeyi \u00f6ng\u00f6ren bir tavsiyedir. Ba\u015fka bir niteli\u011fe gerek olmaks\u0131z\u0131n salt annelik niteli\u011fi, kendisi bu iyili\u011fi gerektirir. Bu o insan\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131ndan gelen tavsiye olup belki de sadece bu t\u00fcre \u00f6zg\u00fcd\u00fcr. Nitekim; ku\u015flar veya hayvanlar ya da b\u00f6cekler, ha\u015fereler d\u00fcnyas\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fcklerin, b\u00fcy\u00fcklerini koruyup g\u00f6zetmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu bilinmiyor. G\u00f6zlemlenen hayvanlar\u0131n, kimi t\u00fcrlerde bu yarat\u0131klar\u0131n f\u0131trat\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcklere k\u00fc\u00e7\u00fckleri g\u00f6zetip korumay\u0131 y\u00fcklemesinden ibarettir. Dolay\u0131s\u0131 ile bu tavsiyenin insan cinsine \u00f6zg\u00fc olmas\u0131 muhtemeldir. .<\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim ve Peygamberimizin hadislerinde ana babaya iyilik emretme \u00e7okca yinelenir. Ana babaya \u00e7ocuklara iyi davranmalar\u0131 konusundaki tavsiyeler i e; \u00f6zel durumlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmak \u00fczere pek nadir g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc f\u0131trat, ana baban\u0131n bir \u00f6zendiriciye gerek olmaks\u0131z\u0131n \u00f6zden kaynaklanan yap\u0131sal bir g\u00fcd\u00fc ile \u00e7ocuklar\u0131 koruyup g\u00f6zetmelerini tek ba\u015f\u0131na g\u00fcvenceye al\u0131r. Onlar bu koruyuculuk g\u00f6revini; s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekmelerini ge\u00e7in, \u00e7o\u011funlukla \u00f6l\u00fcm s\u0131n\u0131r\u0131na ula\u015fan ilgin\u00e7 m\u00fckemmel soylu bir \u00f6zveri ile ikilemeden, kar\u015f\u0131l\u0131k beklemeksizin hatta te\u015fekk\u00fcr bile ummaks\u0131z\u0131n yerine getirirler. Do\u011fmakta olan ku\u015fak ise; arkada kalanlar ve t\u00fcm varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kurban edip yokolmaya y\u00fcz tutmu\u015f olan ku\u015fakla pek az ilgilenir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, ileriye itici rol\u00fc gere\u011fi var\u0131n\u0131 yo\u011funu kurban ederek g\u00f6zetip koruyaca\u011f\u0131 kendisinden olu\u015facak bir ku\u015fak istedi\u011findedir! Hayat s\u00fcrecinin karakteri budur!<\/p>\n<p>\u0130slam aileyi; yap\u0131s\u0131n\u0131n ilk kerpici, yeni yavrular\u0131n ad\u0131m ad\u0131m geli\u015fip b\u00fcy\u00fcd\u00fckleri ve yap\u0131lar\u0131 gere\u011fi beklentisi i\u00e7inde olduklar\u0131 sevgi, yard\u0131mla\u015fma, birlikte ya\u015fama ve yap\u0131c\u0131l\u0131k mefhumlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 yuva olarak g\u00f6r\u00fcr. Aile yuvas\u0131ndan mahrum kalan \u00e7ocuk -aile kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda e\u011fitim ve rahat etme olanaklar\u0131 ne derece sa\u011flan\u0131rsa sa\u011flans\u0131n- bir\u00e7ok y\u00f6nden anormal olarak b\u00fcy\u00fcr. Aile yuvas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda hangi yuvada olursa olsun ilk kaybetti\u011fi de sevgi hissidir. Nitekim \u00e7ocu\u011fun f\u0131trat\u0131 gere\u011fi, \u00f6mr\u00fcn\u00fcn ilk iki y\u0131l\u0131nda annesine yaln\u0131z ba\u015f\u0131na kendisi sahip olmak istedi\u011fi kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. Onu ba\u015fkas\u0131yla payla\u015fmaya katlanama-maktad\u0131r. \u00c7ocuk yuvalar\u0131nda bunun sa\u011flanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir \u00e7ocuk bak\u0131c\u0131s\u0131 \u00e7ok say\u0131da \u00e7ocu\u011fun bak\u0131m\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcnden, \u00e7ocuklar \u00e7ok \u00e7ocuk bak\u0131c\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda birbirlerine kinlenmekte kalplerine kin tohumlar\u0131 ekilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla sevgi tohumu hi\u00e7bir zaman geli\u015fememektedir. Ayr\u0131ca \u00e7ocukta sars\u0131lmaz ki\u015filik olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in, hayat\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde kendisini kontrol edecek de\u011fi\u015fmez bir y\u00f6neticiye ihtiya\u00e7 duyar. Bu ortam da do\u011fal olarak aile yuvas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda sa\u011flanamaz. \u00c7ocuk. yuvalar\u0131, \u00e7ocuk bak\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n n\u00f6betle\u015fe de\u011fi\u015fmeleri zorunlulu\u011fundan \u00f6t\u00fcr\u00fc de\u011fi\u015fmez y\u00f6netici sa\u011flayam\u0131yorlar. Bunun sonucu da \u00e7ocuklar\u0131n ki\u015filikleri sa\u011fl\u0131ks\u0131z geli\u015fiyor, sars\u0131lmaz ki\u015filik olu\u015fumu imkan\u0131ndan mahrum kal\u0131yorlar. \u00c7ocuk yuvalar\u0131ndaki deneyimler; islam\u0131n sa\u011flam f\u0131trat temeli \u00fczerine oturtmay\u0131 hedefledi\u011fi, tutarl\u0131 toplum yap\u0131s\u0131nda ailenin ilk tu\u011fla olarak g\u00f6r\u00fclmesinin \u00fcst\u00fcn hikmetini g\u00fcnbe g\u00fcn ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an burada, anal\u0131\u011f\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131k beklemeyen sayg\u0131n soylu \u00f6zveriyi tasvir ediyor. \u00d6yle ki; \u00e7ocuklar Allah&#8217;\u0131n ana babaya ili\u015fkin tavsiyesi konusunda ne \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6zen g\u00f6sterirlerse g\u00f6stersinler hi\u00e7bir \u015fekilde onun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131m \u00f6deyemeyeceklerdir:<\/p>\n<p>&#8220;Anas\u0131 onu zahmetle ta\u015f\u0131d\u0131 ve zahmetle do\u011furdu. Ta\u015f\u0131nmas\u0131 ile s\u00fctten kesilmesi otuz ay s\u00fcrd\u00fc.&#8221;<\/p>\n<p>Kelimelerin dizimi ve verdi\u011fi ses neredeyse; zorluk \u00e7ekme, emek harcama, zay\u0131fl\u0131k ve yorgunlu\u011fu somutla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r: &#8220;Anas\u0131 onu zahmetle ta\u015f\u0131d\u0131 ve zahmetle do\u011furdu.&#8221; Sanki, a\u011f\u0131r bir y\u00fck y\u00fcklenmi\u015f, zorlukla nefes al\u0131p veren, nefes al\u0131p vermeden \u00f6t\u00fcr\u00fc dili d\u0131\u015far\u0131ya sarkm\u0131\u015f gaml\u0131 bir \u00e7ileke\u015fin ahlar\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z! Ba\u015fka de\u011fil, \u00f6zellikle son g\u00fcnleri olmak \u00fczere hamilelik, do\u011fum ve do\u011fum sanc\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn ta kendisi!<\/p>\n<p>D\u00f6l bilimi ilerliyor. Hamileli\u011fin i\u00e7erdi\u011fi \u00f6zveriye ili\u015fkin verdi\u011fi bilgilere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda olay\u0131n insan\u0131 etkin bi\u00e7imde duyguland\u0131r\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Yumurta sperme ile birle\u015fir birle\u015fmez, yetene\u011fi ile donat\u0131lm\u0131\u015f olarak \u00e7eperine tutunmak i\u00e7in d\u00f6l yata\u011f\u0131na ko\u015fuyor. Yap\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6l yata\u011f\u0131n\u0131n \u00e7eperini yiyerek deliyor, hemen o noktaya anne kan\u0131 ak\u0131n ediyor. \u00d6yle ki; bu d\u00f6llenmi\u015f yumurta, s\u00fcrekli besleyici anne kan\u0131 bollu\u011fu i\u00e7inde y\u00fcz\u00fcyor ve canlan\u0131p geli\u015fmek i\u00e7in onu emiyor. O s\u00fcrekli d\u00f6l yata\u011f\u0131 \u00e7eperini yemekte, hayat suyunu emmektedir. Zavall\u0131 anne ise; temiz besleyici olarak bu yeme h\u0131rsl\u0131s\u0131, doymaz, obur yumurtaya sunmak i\u00e7in yer i\u00e7er sindirir ve \u00f6z\u00fcmler. Ceninin kemik olu\u015fumu d\u00f6neminde, anne kan\u0131ndan kire\u00e7 al\u0131m\u0131n\u0131n artmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc anne kire\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan zay\u0131flar. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, bu k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn kemiklerinin olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in kemiklerinin eri\u011fini vermektedir. B\u00fct\u00fcn bu s\u00f6ylediklerimiz s\u00f6ylenebileceklerin yan\u0131nda az kal\u0131r.<\/p>\n<p>Sonra do\u011fum. O, zor ve y\u0131prat\u0131c\u0131 bir i\u015f, fakat yola\u00e7t\u0131\u011f\u0131 korkun\u00e7 \u0131zd\u0131raplar\u0131n t\u00fcm\u00fc de ne f\u0131trat\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebiliyor ne de anneye meyvenin \u00e7ekicili\u011fini unutturabiliyor. Cazibesi unutulmayan meyve, f\u0131trat\u0131n emrine uyma ve hayata ya\u015fayan geli\u015fen bir fidan vermeden ibarettir. Bu arada kendisi solup \u00f6l\u00fcrken!<\/p>\n<p>Sonra annenin s\u00fct i\u00e7inde kemi\u011finin etinin \u00f6z soyunu sundu\u011fu emzirme ve g\u00f6nl\u00fcn\u00fcn sinirlerinin enerjisini sarfetti\u011fi koruyup g\u00f6zetme. Bununla birlikte o ferah mesut olup merhamet ve sevgi doludur. Ne usan\u0131r ne de bu \u00e7ocu\u011fun verdi\u011fi zorlu\u011fu k\u00f6t\u00fc g\u00f6r\u00fcr. Yapt\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olmak \u00fczere en b\u00fcy\u00fck arzusu onu sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve geli\u015fir g\u00f6rmektir. Onun bekledi\u011fi biricik sevgili kar\u015f\u0131l\u0131k i\u015fte budur!<\/p>\n<p>\u0130nsan bu \u00f6zveriye kar\u015f\u0131l\u0131k verme \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcne nas\u0131l ula\u015facak? Ne yaparsa yaps\u0131n, onun yapaca\u011f\u0131 az\u0131n az\u0131 olman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7emeyecektir.<\/p>\n<p>Resulullah, -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- annesini omuzunda ta\u015f\u0131yarak tavaf ettiren biri gelip Hakk\u0131n\u0131 \u00f6dedim mi?&#8221; diye sordu\u011funda; &#8220;Hay\u0131r bir nefes solu\u011fun hakk\u0131n\u0131 bile \u00f6deyemedin&#8221; (Haf\u0131z Ebu Bekr El-Bezzaz, Bureyde&#8217;den ve babas\u0131ndan bu hadisi rivayet eder.) kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verdi\u011finde ne kadar do\u011fru s\u00f6ylemi\u015f.<\/p>\n<p>ANA-BABAYA SAYGI<\/p>\n<p>Ana babaya iyi davranman\u0131n emredilip, annenin ortaya koydu\u011fu soylu \u00f6zveride g\u00f6r\u00fclen \u00f6zelliklerle vicdanlar\u0131n uyar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu b\u00f6l\u00fcmden, f\u0131trat\u0131n dengelendi\u011fi ve kalbin do\u011fru yolu buldu\u011fu olgunla\u015fma a\u015famas\u0131na ge\u00e7iyor:<\/p>\n<p>&#8220;Nihayet insan, g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7a\u011f\u0131na erip k\u0131rk ya\u015f\u0131na var\u0131nca: `Ya Rabb&#8217;i dedi; beni, bana ve ana babama verdi\u011fin nimete \u015f\u00fckretme\u011fe, raz\u0131 olaca\u011f\u0131n yararl\u0131 i\u015fler yapma\u011fa sevkeyle Benim i\u00e7in z\u00fcrriyetim i\u00e7in de iyili\u011fi devam ettir. Ben sana d\u00f6nd\u00fcm ve elbette ki ben m\u00fcsl\u00fcmanlardan\u0131m&#8221;.<\/p>\n<p>G\u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7a\u011f\u0131na erme otuzla k\u0131rk ya\u015flar aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fir. K\u0131rk ya\u015f olgunla\u015fman\u0131n son s\u0131n\u0131r\u0131d\u0131r. Ona ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda t\u00fcm g\u00fc\u00e7ler tamamlan\u0131r; insan olgunluk ve dinginlik i\u00e7inde \u00f6l\u00e7\u00fcp bi\u00e7me ve d\u00fc\u015f\u00fcnmeye haz\u0131r duruma gelir. Do\u011fru yoldaki sa\u011flam f\u0131trat bu ya\u015fta, hayat\u0131n \u00f6telerine, hayattan sonras\u0131 ve d\u00f6n\u00fcp varaca\u011f\u0131 yeri ara\u015ft\u0131rmaya y\u00f6nelir.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an burada, \u00f6mr\u00fcn arkas\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fcp giden yar\u0131s\u0131 ile ba\u015flamak \u00fczere olan di\u011fer yaras\u0131n\u0131n ayr\u0131m noktas\u0131nda bulunan, Allah&#8217;a y\u00f6nelmi\u015f do\u011fru yolda olan nefsin i\u00e7inden ge\u00e7en duygular\u0131 tasvir ediyor:<\/p>\n<p>&#8220;Ya Rabb&#8217;i beni, bana ve anama, babama verdi\u011fin nimete \u015f\u00fckretmeye sevk eyle.&#8221;<\/p>\n<p>Rabb&#8217;inin nimetini alg\u0131layan, o ve \u00f6nceden de ana babas\u0131n\u0131n nasiblenmesi dolay\u0131s\u0131 ile eski vefal\u0131s\u0131 olan bu nimeti b\u00fcy\u00fck g\u00f6r\u00fcp onun \u015f\u00fckr\u00fc konusundaki abas\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6r\u00fcp az\u0131msayan kalbin yakar\u0131\u015f\u0131. T\u00fcm g\u00fcc\u00fcyle O&#8217;na y\u00f6nelmesi konusunda yard\u0131m etmesi i\u00e7in yakar\u0131yor Rabb&#8217;ine: &#8220;Bana ilham et&#8221;. Dile\u011fi; her \u015feyden soyutlan\u0131p \u015f\u00fck\u00fcr g\u00f6revine y\u00f6nelerek g\u00fc\u00e7 ve dikkatini bu devasa g\u00f6revin d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir u\u011fra\u015fa b\u00f6lmemek.<\/p>\n<p>&#8220;Ve raz\u0131 olaca\u011f\u0131n yararl\u0131 i\u015f i\u015flememi&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>Di\u011fer bir dile\u011fi&#8230; G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, m\u00fckemmellik ve iyilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan Rabb inin ondan raz\u0131 olmas\u0131n sa\u011flayacak d\u00fczeye ula\u015fan yararl\u0131 i\u015f i\u015flemede ba\u015far\u0131 elde etmesi i\u00e7in yard\u0131m diliyor. Yani istedi\u011fi Rabb&#8217;inin r\u0131zas\u0131. Umulan sadece o.<\/p>\n<p>&#8220;Benim z\u00fcrriyetim i\u00e7inde de iyili\u011fi devam ettir.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dile\u011fi de bu. M\u00fc&#8217;min kalbin, salih amelinin z\u00fcrriyeti yoluyla etkisini s\u00fcrd\u00fcrmesi ve arkas\u0131nda Allah&#8217;a kulluk eden, r\u0131zas\u0131n\u0131 dileyenler oldu\u011fu konusunda i\u00e7inde rahat olmas\u0131 arzusu. Salih z\u00fcrriyet salih kulun amelidir, O, onun kat\u0131nda hazinelerden daha de\u011ferli ve d\u00fcnyan\u0131n t\u00fcm g\u00fczelliklerinden daha \u00e7ok huzur veren \u015feydir. Allah&#8217;a itaatin gelecek ku\u015faklarda da s\u00fcrmesine y\u00f6nelik ana babadan soya uzanan dua.<\/p>\n<p>Dile\u011fini Rabb&#8217;ine y\u00f6neltiyor. Bu i\u00e7tenlikli duan\u0131n \u00f6n\u00fcne ald\u0131\u011f\u0131 dile\u011fini. Ki o, tevbe ve teslimiyetten ibarettir:<\/p>\n<p>&#8220;Ben sana d\u00f6nd\u00fcm. Ve elbette ki ben m\u00fcsl\u00fcmanlardan\u0131m.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte do\u011fru yolda olan, sa\u011flam f\u0131trat sahibi salih kulun tutumu. Rabb&#8217;inin ona olan tutumuna gelince Kur&#8217;an ona a\u00e7\u0131kl\u0131k getiriyor:<\/p>\n<p><strong>16- Onlar \u00f6yle ki\u015filerdir ki, yapt\u0131klar\u0131n\u0131n en iyisini onlardan kabul ederiz ve onlar\u0131n g\u00fcnahlar\u0131m ba\u011f\u0131\u015flar\u0131z, cennet halk\u0131 aras\u0131ndad\u0131rlar. Bu d\u00fcnyada kendilerine s\u00f6ylenen do\u011fru s\u00f6z\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fmesidir.<\/strong><\/p>\n<p>Amellerin en g\u00fczeline g\u00f6re kar\u015f\u0131l\u0131k, g\u00fcnahlar\u0131n ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131. D\u00f6n\u00fc\u015f yeri as\u0131l dostlarla birlikte olmak \u00fczere cennet. D\u00fcnyada va&#8217;dolunduklar\u0131 do\u011fru va&#8217;din ger\u00e7ekle\u015fmesi. Allah va&#8217;dinden caymaz. Do\u011frusu bol ve rahata erdiren bir kar\u015f\u0131l\u0131k.<\/p>\n<p><strong>17- Fakat o kimse ki anas\u0131na babas\u0131na: &#8220;\u00d6f size, benden \u00f6nce nice nesiller gelip ge\u00e7mi\u015f iken benim \u00f6ld\u00fckten sonra dirilip \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131m\u0131 m\u0131 bana va&#8217;dediyorsunuz?&#8221; dedi. Onlarsa Allah&#8217;a s\u0131\u011f\u0131narak &#8220;Yaz\u0131k sana, etme, gel inan; Allah&#8217;\u0131n s\u00f6z\u00fc ger\u00e7ektir&#8221; derken O; &#8220;Bu, eskilerin masallar\u0131ndan ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildir&#8221; der.<\/strong><\/p>\n<p>Ana baba m\u00fcsl\u00fcman, \u00e7ocuk ise isyankar; ilk inkar etti\u011fi de onlar\u0131n iyili\u011fi. Onlara, onlardan b\u0131kk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yans\u0131tan, kaba k\u00fcstah ve incitici bir dille hitab ediyor: &#8220;\u00d6f size!&#8221; Ard\u0131ndan as\u0131ls\u0131z bir bahaneye yaslanarak ahireti inkar ediyor: &#8220;Benden \u00f6nce nice nesiller gelip ge\u00e7mi\u015fken, benim \u00f6ld\u00fckten sonra diriltilip \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 m\u0131 bana va&#8217;dediyorsunuz?&#8221; Yani gittiler ve onlardan hi\u00e7 kimse d\u00f6nmedi.<\/p>\n<p>K\u0131yametin zaman\u0131 gelinceye kadar kopmayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcm kesinle\u015fmi\u015ftir. Dirili\u015f ise d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n s\u00fcresi bittikten sonra topluca olu\u015facakt\u0131r. Dirili\u015fin; \u00f6nce \u00f6len bir ku\u015fa\u011f\u0131n, do\u011fmakta olan ku\u015fa\u011f\u0131n d\u00f6neminde olaca\u011f\u0131 bi\u00e7imde, par\u00e7a par\u00e7a olu\u015faca\u011f\u0131n\u0131 kimse s\u00f6ylememi\u015ftir. O bir oyun e\u011flence veya hedef g\u00f6zetmeyen anlams\u0131z bir olay bir yolculuk de\u011fil, sona erdi\u011finde son hesab\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 olayd\u0131r.<\/p>\n<p>Bilerek yap\u0131lan inkar\u0131 g\u00f6r\u00fcp k\u00fcfr\u00fc i\u015fiten ana baba, bu sald\u0131r\u0131 ve tecav\u00fcz kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fcrpererek ona ba\u011f\u0131r\u0131yorlar: &#8220;Onlar Allah&#8217;a s\u0131\u011f\u0131narak: `Yaz\u0131k sana, etme, gel inan, Allah&#8217;\u0131n s\u00f6z\u00fc ger\u00e7ektir&#8221;. Duyduklar\u0131n\u0131n \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn olu\u015fturdu\u011fu korku, s\u00f6zlerinin aktar\u0131m\u0131nda kendini g\u00f6steriyor. Buna kar\u015f\u0131n o k\u00fcfr\u00fcnde \u0131srar ediyor, inkar\u0131nda ilerleyerek: &#8220;Bu, eskilerin masallar\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir&#8221; diyor.<\/p>\n<p>Burda Allah onu, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olan sonu a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele al\u0131yor:<\/p>\n<p><strong>18- \u0130\u015fte onlar da kendilerine azab s\u00f6z\u00fc gerekli olmu\u015f kimselerdir. Kendilerinden \u00f6nce ge\u00e7en cin ve insan topluluklar\u0131 aras\u0131nda azab i\u00e7inde bulunacaklard\u0131r. Ger\u00e7ekten onlar ziyana u\u011frayanlard\u0131r.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nBu ve benzerlerine gerekli olan s\u00f6z, dini yalanlayan inkarc\u0131lar\u0131n u\u011frayacaklar\u0131 cezad\u0131r. Onlar \u00e7okturlar. Bu t\u00fcrden nice insan ve cin ku\u015faklar\u0131 gelip ge\u00e7mi\u015ftir. Onlara Allah&#8217;\u0131n geri kalmaz, de\u011fi\u015fmez olan do\u011fru tehdidi yeter: &#8220;Onlar kaybedenlerdir&#8221; D\u00fcnyada iman, ahirette Allah&#8217;\u0131n r\u0131zas\u0131 ve huzura ermeyi yitirip, inkarc\u0131 ve sap\u0131klara hak olan azaba d\u00fc\u00e7ar olmaktan daha b\u00fcy\u00fck olan hangi kay\u0131pt\u0131r?<\/p>\n<p>Do\u011fru yolu bulanlarla sap\u0131klar\u0131n g\u00f6recekleri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6zet olarak verdikten sonra; bunlardan her bir ferde \u00f6zel olarak uygulanacak de\u011ferlendirmenin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tasvir ediyor:<\/p>\n<p>19- Herkesin yapt\u0131klar\u0131na g\u00f6re dereceleri vard\u0131r. Allah, onlara yapt\u0131klar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verir, asla kendilerine haks\u0131zl\u0131k yap\u0131lmaz.<\/p>\n<p>Yani her grubun g\u00f6rece\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131\u011fa ili\u015fkin bu \u00f6zetin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kalmak \u00fczere, \u00f6zel olarak her ferd kendi yapt\u0131\u011f\u0131 ve derecesinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 elde edecek. Bunlar insanlar i\u00e7in genel iki \u00f6rnektirler. Fakat, \u00f6rne\u011fin neredeyse iki \u015fahs\u0131n kimliklerini. belirleyen \u00f6l\u00e7\u00fcye varan bu \u00fcslup i\u00e7inde verilmesi, \u00f6rne\u011fin ger\u00e7ekmi\u015f\u00e7esine canland\u0131r\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha etkilidir.<\/p>\n<p>Onlarla \u00f6zel ki\u015filerin kastedildi\u011fine ili\u015fkin rivayetler de var. Fakat bu rivayetler do\u011fru de\u011fil. \u0130bret kayna\u011f\u0131 ve \u00f6rnek say\u0131lmalar\u0131 daha uygundur. Her \u00f6rne\u011fin ard\u0131ndan gelen de\u011ferlendirmenin ifade tarz\u0131 da bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc do\u011fruluyor. \u0130\u015fte birinci \u00f6rne\u011fe ili\u015fkin de\u011ferlendirme. &#8220;Onlar \u00f6yle ki\u015filerdir ki, yapt\u0131klar\u0131n\u0131n en iyisini onlardan kabul ederiz ve g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flar\u0131z, cennet halk\u0131 aras\u0131ndad\u0131rlar. Bu, d\u00fcnyada kendilerine s\u00f6ylenen en do\u011fru s\u00f6z\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fmesidir&#8221; \u0130kinci \u00f6rne\u011fin de\u011ferlendirilmesi de \u015f\u00f6yledir: &#8220;Onlar da kendilerine azab s\u00f6z\u00fc gerekli olmu\u015f kimselerdir. Kendilerinden \u00f6nce gelen cin ve insan topluluklar\u0131 aras\u0131nda azab\u0131n i\u00e7inde bulunacaklard\u0131r. Ger\u00e7ekten onlar ziyana u\u011frayanlard\u0131r.&#8221; Sonra bir genel de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131yor: &#8220;Herkesin yapt\u0131klar\u0131na g\u00f6re dereceleri vard\u0131r. Allah onlara yapt\u0131klar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verir; asla kendilerine haks\u0131zl\u0131k yapmaz.&#8221; Bu de\u011ferlendirmelerden anla\u015f\u0131lan onlarla bu gruplar i\u00e7inde tekrarlanan \u00f6rne\u011fin kastedildi\u011fi izlenimi veriyorlar.<\/p>\n<p><strong>ATE\u015eE ATILDIKLARI G\u00dcN<\/p>\n<p>20- \u0130nkar edenler ate\u015fe sunulduklar\u0131 g\u00fcn kendilerine denir ki: &#8220;D\u00fcnya hayat\u0131nda b\u00fct\u00fcn g\u00fczel \u015feylerinizi zayi ettiniz; onlar\u0131n zevkini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcn\u00fcz. Yery\u00fcz\u00fcnde haks\u0131z yere b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslaman\u0131zdan ve yoldan \u00e7\u0131kman\u0131zdan \u00f6t\u00fcr\u00fc bug\u00fcn, al\u00e7alt\u0131c\u0131 bir azab ile cezaland\u0131r\u0131lacaks\u0131n\u0131z.<\/strong><\/p>\n<p>Tablo h\u0131zl\u0131 hareket eden kesitlerden olu\u015fuyor, fakat derin kapsaml\u0131 bir vurgu i\u00e7eriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc o ate\u015fe sunulma tablosu. Ate\u015fin kar\u015f\u0131s\u0131nda, oraya s\u00fcr\u00fclmelerinin hemen e\u015fi\u011finde veya s\u00fcr\u00fclmelerinin nedeni a\u00e7\u0131klan\u0131yor: &#8220;D\u00fcnya hayat\u0131nda b\u00fct\u00fcn g\u00fczel \u015feylerinizi zayi ettiniz; onlar\u0131n zevkini s\u00fcrd\u00fcn\u00fcz&#8221;. \u0130fadeden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, g\u00fczel \u015feylere sahiptiler. Fakat onlar\u0131, d\u00fcnya hayat\u0131nda t\u00fcketiyor ahiret i\u00e7in bir \u015fey ay\u0131rm\u0131yorlar. Yine onlardan ahireti hesaba almaks\u0131z\u0131n yararlan\u0131yorlar. Onlardan, ahireti g\u00f6z\u00f6n\u00fcne almadan, nimetine kar\u015f\u0131l\u0131k Allah&#8217;a \u015f\u00fckretmeden ve fuhu\u015f veya haramdan da sak\u0131nmadan lezzet elde etme u\u011fruna hayvanlar\u0131n yararland\u0131\u011f\u0131 gibi yararlan\u0131yorlar. Sonu\u00e7ta d\u00fcnya onlar\u0131n oluyor ahirette elleri bo\u015f kal\u0131yor. Boyutlar\u0131n\u0131 Allah&#8217;tan ba\u015fkas\u0131n\u0131n bilmedi\u011fi bu g\u00f6rkemli sonu verip d\u00fcnyadaki ge\u00e7ici \u00e7ekicili\u011fi sat\u0131n al\u0131yorlar.<\/p>\n<p>&#8220;Yery\u00fcz\u00fcnde haks\u0131z yere b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslaman\u0131zdan ve yoldan \u00e7\u0131kman\u0131zdan \u00f6t\u00fcr\u00fc bug\u00fcn, al\u00e7alt\u0131c\u0131 bir azabla cezaland\u0131r\u0131lacaks\u0131n\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>Yery\u00fcz\u00fcnde b\u00fcy\u00fcklenen her kulun b\u00fcy\u00fcklenmesi haks\u0131zcad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fcy\u00fckl\u00fck Allah&#8217;a \u00f6zg\u00fc olup kullar\u0131ndan hi\u00e7 biri az veya \u00e7ok b\u00fcy\u00fckl\u00fck \u00f6zelli\u011fine sahip de\u011fillerdir. Al\u00e7alt\u0131c\u0131 azab yery\u00fcz\u00fcnde b\u00fcy\u00fcklenene yerinde bir kar\u015f\u0131l\u0131kt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, b\u00fcy\u00fcklenme ve Allah&#8217;\u0131n d\u00fcsturu ile yolundan ayr\u0131lman\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 da al\u00e7al\u0131\u015ft\u0131r. \u00dcst\u00fcnl\u00fck Allah&#8217;a, peygamberine ve m\u00fc&#8217;minlere \u00f6zg\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte b\u00f6ylece, o iki \u00f6rnek ve sonunda ula\u015facaklar\u0131 yerleri ile ahireti yalanlayan, Allah&#8217;\u0131n d\u00fcsturundan ayr\u0131l\u0131p O&#8217;na ba\u015f e\u011fmeyi kendilerine yediremeyenlerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 azab\u0131 tasvir eden bu etkin tablonun sunu\u015fu ile sona eriyor. \u0130nsan kalbine; dengeli sa\u011flam f\u0131tratlar\u0131 g\u00fcvenilir yolu isteme y\u00f6n\u00fcnde uyaran bir de\u011fini.<\/p>\n<p>Bu b\u00f6l\u00fcm; surenin i\u015fledi\u011fi meselenin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne hizmet eden, insan kalbini \u00f6nceki iki turun ele ald\u0131\u011f\u0131 y\u00f6nlerin d\u0131\u015f\u0131nda bir y\u00f6nden ele alan ve ba\u015fka bir alanda ger\u00e7ekle\u015fen bir gezidir. Ad kavminin ve Mekke \u00e7evresinde onun d\u0131\u015f\u0131ndaki azaba u\u011frayan kentlerin harabelerinin verdi\u011fi anlam\u0131 de\u015feleyen bir gezi. Ad kavmi karde\u015fleri ve peygamberleri Hz. H\u00fbd&#8217;a -sel\u00e2m \u00fczerine olsun-; m\u00fc\u015friklerin karde\u015fleri ve peygamberleri Hz. Muhammed&#8217;e -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 tutumu tak\u0131narak itirazlar\u0131n\u0131 ortaya s\u00fcrd\u00fcler, peygamberleri itirazlar\u0131na; insanl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00f6revinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde, peygamberlik edebine yara\u015f\u0131r bi\u00e7imde cevap verdi. Uyar\u0131y\u0131 dinlememeyi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcnce, onlar\u0131 a\u011f\u0131r, yokedici bir azap yakalad\u0131. Onlar g\u00fc\u00e7l\u00fc, zengin ve zeki kimselerdi. Fakat g\u00fc\u00e7leri, servetleri ve zekalar\u0131 onlardan bir\u015fey savamad\u0131. G\u00f6zleri, kulaklar\u0131 ve ak\u0131llar\u0131ndan yararlanamad\u0131lar. \u0130ddialar\u0131na g\u00f6re Allah&#8217;a yakla\u015fma arac\u0131 olarak edindikleri ilahlar\u0131 da onlar\u0131 azabtan koruyamad\u0131.<\/p>\n<p>Mekkeli m\u00fc\u015frikleri; \u00f6nce kendileri gibi olan ge\u00e7mi\u015flerinin harabeleri, sonlar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla kendi sonlar\u0131 ard\u0131ndan da kopukluk g\u00f6stermeyen, istisna i\u00e7ermeyen de\u011fi\u015fmez \u00e7izgi ile y\u00fczy\u00fcze getiriyor. Tek de\u011fi\u015fmez temeli \u00fczerinde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren peygamberlik ve de\u011fi\u015fim d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm g\u00f6stermeyen ilahi yasa \u00e7izgisi ile. Konunun bu ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 sayesinde akide a\u011fac\u0131; k\u00f6kleri derin, dallar\u0131 zaman\u0131n her derinliklerine uzanan, yer ve zaman\u0131n de\u011fi\u015fimine kar\u015f\u0131n bir tek olarak beliriyor.<\/p>\n<p><strong><br \/>\n21- Ey Muhammed! Ad kavminin karde\u015fi Hud&#8217;u an; ondan \u00f6nce ve sonra, `Allah&#8217;tan ba\u015fkas\u0131na kulluk etmeyin&#8221; diyen nice uyar\u0131c\u0131lar gelmi\u015fken, Ahkaf b\u00f6lgesindeki kavmini uyarm\u0131\u015f, &#8220;Do\u011frusu sizin i\u00e7in b\u00fcy\u00fck g\u00fcn\u00fcn azab\u0131ndan korkuyorum&#8221; demi\u015fti.<\/strong><\/p>\n<p>Ad kavminin karde\u015fleri H\u00fbd&#8217;dur -sel\u00e2m \u00fczerine olsun-. Kur&#8217;an O&#8217;nu burada; O&#8217;nunla kavmi aras\u0131ndaki sevgi ve kavminin O&#8217;nun \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na e\u011filim duymalar\u0131, O&#8217;na ve \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 besledikleri zann\u0131n olumlula\u015fmas\u0131n\u0131n dayana\u011f\u0131 olan akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131n\u0131n zihinlerde canland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kavmine karde\u015fli\u011fi niteli\u011fi ile an\u0131yor. O Hz. Muhammed&#8217;le O&#8217;na d\u00fc\u015fmanl\u0131k eden kavmi aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131n ayn\u0131s\u0131d\u0131r da.<\/p>\n<p>`Ahkaf&#8217;, `H\u0131kf&#8217;\u0131n \u00e7o\u011fulu olup kum tepeler anlam\u0131nad\u0131r. Ad kavminin yurtlar\u0131 Arap yar\u0131madas\u0131n\u0131n g\u00fcneyinde Hadramut diye an\u0131lan \u00e7evreye da\u011f\u0131lm\u0131\u015f tepeler \u00fczerinde idi.<\/p>\n<p>Allah peygamberini, Ad&#8217;\u0131n karde\u015flerini ve Ahkaf&#8217;taki kavmini uyarmas\u0131n\u0131 anmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Kur&#8217;an O&#8217;nu Resulullah&#8217;\u0131n, karde\u015fleri olmas\u0131na ra\u011fmen, kavminin kendisinden y\u00fcz \u00e7evirmesinin benzeri ile kar\u015f\u0131la\u015fan peygamberlerden bir karde\u015fini \u00f6rnek almas\u0131 ve Mekkeli m\u00fc\u015friklerin de, yak\u0131n \u00e7evrelerinde bulunan kendi benzerlerinin sonunu hat\u0131rlamalar\u0131 i\u00e7in an\u0131yor.<\/p>\n<p>Ad&#8217;\u0131n o\u011fullar\u0131n\u0131 karde\u015fleri Hud uyard\u0131. O kavmini uyaran ilk ki\u015fi de\u011fildi. O&#8217;ndan \u00f6nce de kavimlere peygamberler gelmi\u015fti.<\/p>\n<p>&#8220;O&#8217;ndan \u00f6nce ve sonra `Allah&#8217;tan ba\u015fkas\u0131na kulluk etmeyin&#8217; diye nice uyar\u0131c\u0131lar da gelip ge\u00e7ti.&#8221;<\/p>\n<p>Zaman mekan a\u00e7\u0131s\u0131ndan O&#8217;na uzak olarak da yak\u0131n olarak da peygamberler gelip ge\u00e7mi\u015ftir. Uyar\u0131lar kesintisiz, peygamberlik zinciri s\u00fcreklidir. Dolay\u0131s\u0131yla bu durumda bir gariplik s\u00f6z konusu de\u011fildir. Al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f bilinen bir \u015feydir.<\/p>\n<p>Onlar\u0131, her peygamberin kavmini uyard\u0131\u011f\u0131 ile uyar\u0131yor: &#8220;Allah&#8217;tan ba\u015fkas\u0131na kulluk etmeyin; ben sizin b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcn\u00fcn azab\u0131na u\u011framan\u0131zdan korkuyorum.&#8221; Yaln\u0131z Allah&#8217;a kulluk; insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda bir inan\u00e7, ya\u015fay\u0131\u015f\u0131nda bir d\u00fcsturdur. Ona muhalefet etme; insan\u0131, d\u00fcnyada veya ahirette ya da her ikisinde felakete g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. &#8220;B\u00fcy\u00fck bir g\u00fcn\u00fcn azab\u0131&#8221; deyiminin i\u015faret etti\u011fi g\u00fcn; bu kavmin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 azabdan daha zorlu durumlar ya\u015fanacak olan k\u0131yametin koptu\u011fu an anlam\u0131nad\u0131r. Peki, Allah&#8217;a y\u00f6neltme ve azab\u0131 ile uyarmaya kar\u015f\u0131 kavminin cevab\u0131 ne oldu?<\/p>\n<p><strong>22- Dediler: &#8220;Sen bizi tanr\u0131lar\u0131m\u0131zdan \u00e7evirmek i\u00e7in mi geldin? Do\u011frulardan isen bizi tehdit etti\u011fin \u015feyi getir.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>K\u00f6t\u00fc zan, anlay\u0131\u015fs\u0131zl\u0131k, uyar\u0131ya meydan okuma, uyard\u0131\u011f\u0131 azab\u0131n acele istenmesi, alaya alma, yalanlama, b\u00fcy\u00fcklenme ve bat\u0131lda direnme!<\/p>\n<p>Hud&#8217;a gelince t\u00fcm bunlar\u0131; a\u015famayaca\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde kalmak \u00fczere ileri s\u00fcrd\u00fckleri t\u00fcm iddialar\u0131n tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyacak bi\u00e7imde, peygamber edebi ile cevapl\u0131yor:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>13- Do\u011frusu, &#8220;Rabbimiz Allah&#8217;t\u0131r&#8221; deyip, sonra da dosdo\u011fru gidenlere korku yoktur, onlar \u00fcz\u00fclmeyeceklerdir. 14- \u0130\u015fte onlar cennetliklerdir; yapt\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak, i\u00e7inde temelli kalacaklard\u0131r. &#8220;Rabbimiz Allah&#8217;t\u0131r&#8221; s\u00f6z\u00fc, dille s\u00f6ylenip ge\u00e7ilecek bir kelime de\u011fil; dahas\u0131, insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda kalan salt bir inan\u00e7 da de\u011fil. O eksiksiz bir hayat d\u00fcsturu olup, hayattaki t\u00fcm giri\u015fim ve y\u00f6nelimleri, hareket ve &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1673,1596,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2433","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-ahkaf-suresinin-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2433","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2433"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2433\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2433"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2433"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2433"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}