{"id":2440,"date":"2012-01-17T09:38:18","date_gmt":"2012-01-17T09:38:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2440"},"modified":"2012-01-17T09:38:18","modified_gmt":"2012-01-17T09:38:18","slug":"casiye-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/casiye-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Casiye Suresi&#8217;nin Tefsiri &#8211; Fizilal&#8217;il Kur&#8217;an &#8211; Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"<p><strong>1- Ha, Mim.<\/p>\n<p>2- Kitab&#8217;\u0131n indirilmesi, \u00fcst\u00fcn iradeli ve her yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir hikmete g\u00f6re yapan Allah&#8217;\u0131n kat\u0131ndand\u0131r.<\/p>\n<p>3- G\u00f6klerde ve yerde m\u00fcminler i\u00e7in nice dersler vard\u0131r.<\/p>\n<p>4- Sizin yarat\u0131lman\u0131zda ve canl\u0131lar\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde yay\u0131lmas\u0131nda, kesin olarak inanan kimseler i\u00e7in ibretler vard\u0131r.<\/p>\n<p>5- Gecenin ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn birbiri ard\u0131na gelmesinde, g\u00f6kten, Allah&#8217;\u0131n r\u0131z\u0131k vermek i\u00e7in ya\u011fmur indirip, yeri onunla \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra diriltmesinde, r\u00fczgar\u0131 estirmesinde akl\u0131n\u0131 kullanan kimseler i\u00e7in dersler vard\u0131r.<br \/>\n<\/strong><br \/>\n\u00d6nce &#8220;Ha, Mim&#8221; harflerinden, sonra kitab\u0131n \u00fcst\u00fcn iradeli ve her yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir hikmete g\u00f6re yapan Allah taraf\u0131ndan, indirili\u015finden s\u00f6z ediliyor. Her ikisi de, baz\u0131 surelerin tan\u0131t\u0131m b\u00f6l\u00fcmlerinde bu kopuk harflere ili\u015fkin yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131klamalarda de\u011findi\u011fimiz gibi, kitab\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedirler. \u015e\u00f6yle ki: Bu t\u00fcr harflerden meydana gelen bu kitap bir mucizedir. Ama onlar bu t\u00fcr harflerle benzeri bir kitap meydana getiremezler. Bu da, kitab\u0131n Allah kat\u0131ndan indirildi\u011fini belgeleyen s\u00fcrekli bir kan\u0131tt\u0131r. Allah &#8220;\u00fcst\u00fcn iradelidir&#8221; her\u015feye g\u00fcc\u00fc yeter, hi\u00e7 kimse O&#8217;na engel olamaz. &#8220;Her yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir hikmete g\u00f6re yapar.&#8221; Her\u015feyi bir plan i\u00e7inde yarat\u0131r ve her i\u015fi hikmetle y\u00fcr\u00fct\u00fcr. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu, surenin genel havas\u0131na ve onunla muhatap olan farkl\u0131 ki\u015filiklere uygun bir de\u011ferlendirmedir.<\/p>\n<p>Kafirlere durumlar\u0131 ve bu kitaba kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 olumsuz tav\u0131r g\u00f6zler \u00fcn\u00fcne serilmeden \u00f6nce, \u00e7evrelerindeki evrene serpi\u015ftirilmi\u015f Allah&#8217;\u0131n ayetlerine i\u015faret ediliyor. Bu ayetler bile tek ba\u015flar\u0131na onlar\u0131n inanmalar\u0131 i\u00e7in yeterlidirler. Kur&#8217;an-\u0131 Kerim, belki uyan\u0131r, kilitli kap\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131r, bu kitab\u0131 indiren ve \u015fu koca evrenin yarat\u0131c\u0131s\u0131 olan Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 duyarl\u0131l\u0131klar\u0131 harekete ge\u00e7er diye kalplerini bu ayetlere y\u00f6neltiyor:<\/p>\n<p>&#8220;G\u00f6klerde ve yerde m\u00fcminler i\u00e7in nice dersler vard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>G\u00f6klerde ve yerde bulunan Allah&#8217;\u0131n ayetleri sadece bir varl\u0131k ile, s\u0131rf bir durum ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lamazlar. \u0130nsan nereye bakarsa baks\u0131n, \u015fu ola\u011fan\u00fcst\u00fc evren i\u00e7inde Allah&#8217;\u0131n ayetleri ile kar\u015f\u0131la\u015facakt\u0131r. Hem evrendeki hangi \u015fey ayet de\u011fildir ki?<\/p>\n<p>Kocaman cisimleriyle, ak\u0131l almaz boyuttaki galaksileri ile, y\u00f6r\u00fcngeleri ile \u015fu g\u00f6kler. Buna ra\u011fmen uzay bo\u015flu\u011funa f\u0131rlat\u0131lm\u0131\u015f birer tanecik gibidirler. \u015eu deh\u015fet verici, \u015fu korkun\u00e7 ve \u015fu g\u00fczel uzay&#8230;<\/p>\n<p>G\u00f6k cisimlerinin kendi y\u00f6r\u00fcngelerinde kesintisiz, dikkatle ve ahenkle d\u00f6n\u00fc\u015fleri&#8230; G\u00f6z bu ahengin seyrine doymaz. Kalpler bu ahengi d\u00fc\u015f\u00fcnmekten b\u0131kmaz&#8230;<\/p>\n<p>\u0130nsana g\u00f6re son derece geni\u015f ve b\u00fcy\u00fck g\u00f6r\u00fcnen ama b\u00fcy\u00fck y\u0131ld\u0131zlar kar\u015f\u0131s\u0131nda, sonra i\u00e7inde kayboldu\u011fu uzay kar\u015f\u0131s\u0131nda bir zerre, bir toz gibi duran \u015fu yery\u00fcz\u00fc&#8230; \u015eayet uzaydaki hi\u00e7bir \u015feyin kaybolmas\u0131na izin vermeyen evrensel yasayla her\u015feyi bir d\u00fczen i\u00e7inde tutan ilahi g\u00fc\u00e7 olmasayd\u0131 yery\u00fcz\u00fc korkun\u00e7 uzay bo\u015flu\u011funda kaybolup giderdi.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n evrenin sistemi i\u00e7indeki \u00f6zel y\u00f6r\u00fcngesinde y\u00fczen \u015fu yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn yap\u0131s\u0131na yerle\u015ftirdi\u011fi hayat\u0131n meydana geli\u015fine, devam\u0131na ve \u00e7e\u015fitlenmesine elveri\u015fli birbiriyle b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f, birbiriyle kar\u0131\u015fm\u0131\u015f, birbiriyle ahenk olu\u015fturmu\u015f \u00f6zellikler&#8230; Bu \u00f6zelliklerden biri yok olsa veya de\u011fi\u015fse yery\u00fcz\u00fcnde hayat\u0131n meydana gelmesi ve s\u00fcrmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r. (Furkan suresi, 2. ayetin tefsirine bak\u0131n\u0131z.)<\/p>\n<p>Yery\u00fcz\u00fcndeki canl\u0131-cans\u0131z her varl\u0131k bir ayettir. Yery\u00fcz\u00fcndeki canl\u0131-cans\u0131z her varl\u0131\u011f\u0131n her par\u00e7as\u0131 ayettir. K\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc ve incesi de t\u0131pk\u0131 b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc, kocaman\u0131 gibi ayettir. \u015eu koskoca a\u011fa\u00e7taki veya \u015fu k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bitkideki yaprak ayettir. Bi\u00e7imi ve hacmi bak\u0131m\u0131ndan ayettir. Rengi ve kendine \u00f6zg\u00fc duyu organlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ayettir. Evrenin d\u00fczeni i\u00e7inde \u00fcstlendi\u011fi rol ve yap\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ayettir. Hayvan ya da insan\u0131n bedenindeki \u015fu k\u0131l ayettir. \u00d6zellikleri, rengi ve hacmi bak\u0131m\u0131ndan bir ayettir&#8230; Ku\u015fun kanad\u0131ndaki \u015fu t\u00fcy ayettir. Yap\u0131s\u0131n\u0131n temel maddesi, uyumlu yap\u0131s\u0131 ve g\u00f6revi bak\u0131m\u0131ndan ayettir&#8230; \u0130nsan \u015fu yery\u00fcz\u00fcnde veya g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde nereye bakarsa baks\u0131n \u00fcst\u00fcste binmi\u015f, y\u0131\u011f\u0131nlarca ayet g\u00f6recektir. Bu ayetler arac\u0131s\u0131z onun kalbine, kula\u011f\u0131na ve g\u00f6z\u00fcne kendi varl\u0131klar\u0131n\u0131 duyuracaklard\u0131r.<\/p>\n<p>Fakat, bu ayetleri kim g\u00f6rebilir? Kim duyabilir? Bu ayetler kendilerini kime anlatabilirler? Kime?<\/p>\n<p>&#8220;M\u00fcminler i\u00e7in..: &#8216;<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc kalplerin yank\u0131lar\u0131, par\u0131lt\u0131lar\u0131 ve s\u0131z\u0131nt\u0131lar\u0131 alg\u0131layacak \u015fekilde a\u00e7\u0131k olmalar\u0131n\u0131, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yerde ve g\u00f6kteki ayetlerini hissedecek duyarl\u0131l\u0131\u011fa sahip olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan imand\u0131r. Kalplere sevecenli\u011fini, tatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 veren imand\u0131r. Odur kalpleri canland\u0131ran, inceltip \u015feffafla\u015ft\u0131ran. Evrene yerle\u015ftirilmi\u015f gizli a\u00e7\u0131k mesajlar\u0131 alg\u0131lamas\u0131n\u0131 sa\u011flayan O&#8217;dur. B\u00fct\u00fcn bu mesajlar sanatk\u00e2r ilahi ele i\u015faret etmektedirler. Bu durum, ilahi elin \u015fekil verdi\u011fi, meydana getirdi\u011fi canl\u0131 cans\u0131z her varl\u0131\u011f\u0131n ortak ve belirgin \u00f6zelli\u011fidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;\u0131n elinden \u00e7\u0131kan her\u015fey bir mucizedir, ola\u011fan\u00fcst\u00fcd\u00fcr. Allah&#8217;\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir varl\u0131k b\u00f6yle bir mucize meydana getiremez.<\/p>\n<p>Sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 evrenin engin ufuklar\u0131ndan al\u0131p onlar\u0131 kendi i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131na y\u00f6neltiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu daha yak\u0131nd\u0131r kendilerine ve buna kar\u015f\u0131 daha \u00e7ok duyarl\u0131d\u0131rlar:<\/p>\n<p>&#8220;Sizin yarat\u0131lman\u0131zda ve canl\u0131lar\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde yay\u0131lmas\u0131nda, kesin olarak inanan kimseler i\u00e7in ibretler vard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Ola\u011fan\u00fcst\u00fc yap\u0131da, e\u015fsiz \u00f6zelliklere sahip, latif, ince ve \u00e7ok \u00e7e\u015fitli g\u00f6revlerle donat\u0131lm\u0131\u015f bir varl\u0131k olarak insan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 bir mucizedir. S\u0131k s\u0131k yenilenmesinden ve \u00e7ok yak\u0131n\u0131m\u0131zda ger\u00e7ekle\u015fmesinden dolay\u0131 unutulan bir mucize&#8230; Fakat insan bedenindeki herhangi bir organ\u0131n organik yap\u0131s\u0131 o kadar karma\u015f\u0131kt\u0131r ki, insan\u0131 \u015fa\u015fk\u0131na \u00e7evirir, deh\u015feti ve yap\u0131s\u0131n\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc insan\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>Tek h\u00fccreli amiplerle ve onlardan daha b\u00fcy\u00fck canl\u0131lardaki en basit \u015fekliyle bile hayat bir mucizedir. Ya insan gibi karma\u015f\u0131k ve ak\u0131l almaz bir organizmaya sahip bir canl\u0131?.. \u00dcstelik insan\u0131n ruhsal yap\u0131s\u0131 organik yap\u0131s\u0131ndan daha karma\u015f\u0131k, daha ak\u0131l almaz ve daha i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7evresinde dola\u015fan ve say\u0131lar\u0131n\u0131 Allah&#8217;tan ba\u015fka kimsenin bilemedi\u011fi de\u011fi\u015fik renklere, t\u00fcrlere, bi\u00e7imlere ve hacimlere sahip canl\u0131lar&#8230; En k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 da t\u0131pk\u0131 en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcnki gibi bir mucizedir. Hareketleri bir mucizedir. Yery\u00fcz\u00fcndeki hayat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7indeki oran\u0131 bir mucizedir. \u00d6yle ki hi\u00e7bir t\u00fcr kendisi i\u00e7in belirlenen s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015famaz. Varl\u0131\u011f\u0131 ve ya\u015fama s\u00fcresi bu \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde koruma alt\u0131ndad\u0131r. Ba\u015fka t\u00fcrleri kaplay\u0131p yok etmesine i\u00e7in verilmez. \u00c7e\u015fitli t\u00fcrden ve renkten canl\u0131lar\u0131n dizginini elinde bulunduran el, bir hikmet ve plan uyar\u0131nca onlar\u0131 \u00e7o\u011falt\u0131r veya azalt\u0131r. Onlardan her birine aralar\u0131ndaki genel dengeyi koruyacak \u00f6zellikler, g\u00fc\u00e7ler ve g\u00f6revler verir.<\/p>\n<p>Akbabalar uzun y\u0131llar ya\u015fayan ve le\u015f yiyen y\u0131rt\u0131c\u0131 ku\u015flard\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k ser\u00e7elere ve s\u0131\u011f\u0131rc\u0131k ku\u015flar\u0131na oranla az \u00fcrerler, b\u0131rakt\u0131klar\u0131 yumurta ve yavru say\u0131s\u0131 \u00e7ok azd\u0131r. \u015eayet akbabalar da ser\u00e7eler gibi \u00fcreselerdi durum ne olurdu? B\u00fct\u00fcn ku\u015flar\u0131n k\u00f6k\u00fcn\u00fc nas\u0131l kuruturlard\u0131, bir d\u00fc\u015f\u00fcnelim?<\/p>\n<p>Hayvanlar aleminde de y\u0131lan \u00f6yledir. Acaba y\u0131lan ceylanlar ve koyunlar gibi \u00fcreseydi ne olurdu? Ormanlarda yiyecek ve canl\u0131 hayvan nam\u0131na bir\u015fey kalmazd\u0131. Ne var ki dizgini elinde tutan el, y\u0131lanlar\u0131n \u00fcremesini istenen \u00f6l\u00e7\u00fcde tutuyor. Eti yenen ceylan ve koyun gibi hayvanlar\u0131n da belirlenmi\u015f bir nedene ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7ok \u00fcremelerine izin veriyor.<\/p>\n<p>Bir tek sinek bir yumurtlama d\u00f6neminde y\u00fczbinlerce yumurta b\u0131rak\u0131yor. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k en \u00e7ok iki hafta ya\u015fayabiliyor. Acaba sinekler kontrolden \u00e7\u0131k\u0131p aylarca veya senelerce ya\u015fasalard\u0131 durum ne olurdu? Sinekler bedenlere \u00e7ullan\u0131p g\u00f6zleri oymaya ba\u015flamazlar m\u0131yd\u0131? Fakat her\u015feyi y\u00f6nlendiren ilahi g\u00fc\u00e7, \u00f6zenle belirlenen bir plana uygun olarak her\u015feyi kontrol alt\u0131nda tutuyor. Bu planda her ihtiya\u00e7, her durum ve her \u015fart g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte b\u00f6yle&#8230; \u0130nsanl\u0131k aleminde, hayvanlar aleminde, her\u015fey yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131, \u00f6zellikleri, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc ve plan\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bir mucizedir. Hepsi de kendi kendini anlatan mucizelerdir. Ama kime? Bu mucizeleri g\u00f6ren, d\u00fc\u015f\u00fcnen ve kavrayan kimlere?<\/p>\n<p>&#8220;Kesin olarak inanan kimseler i\u00e7in: &#8216;<\/p>\n<p>&#8220;Yakin&#8221; olarak ifade edilen kesin inan\u00e7 kalpleri alg\u0131lamaya, etkilemeye ve yumu\u015famaya haz\u0131rlayan bir durumdur. Kesin inan\u00e7 kalpleri sakinle\u015ftirir, yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131r, onlara kararl\u0131l\u0131k verir. Evrensel ger\u00e7ekleri, karars\u0131zl\u0131ktan, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131ktan, de\u011fi\u015fken duygulardan uzak rahat, sakin ve huzurlu bir duyguyla alg\u0131lamas\u0131n\u0131 sa\u011flar. B\u00f6ylece alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 en ufak \u015feyden varl\u0131k alemindeki en b\u00fcy\u00fck sonu\u00e7lar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n<p>Sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 onlar\u0131 kendi i\u00e7 alemlerinden ve \u00e7evrelerindeki canl\u0131lar\u0131n hareketlerinden al\u0131p evrensel olaylara, bu olaylar\u0131n do\u011furdu\u011fu hem kendi hayatlar\u0131 hem de di\u011fer canl\u0131lar\u0131n hayatlar\u0131 \u00fczerinde derin etkisi bulunan sebeplere y\u00f6neltiyor: ,<\/p>\n<p>&#8220;Gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn birbiri ard\u0131na gelmesinde, g\u00f6kten Allah&#8217;\u0131n r\u0131z\u0131k vermek i\u00e7in ya\u011fmur indirip yeri onunla \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra diriltmesinde, r\u00fczgar\u0131 estirmesinde akl\u0131n\u0131 kullanan kimseler i\u00e7in dersler vard\u0131r:&#8217;<\/p>\n<p>Gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc olarak gelmesi, insan ruhu \u00fczerindeki taze etkisini tekrar\u0131n y\u0131pratt\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir olayd\u0131r! \u0130lk defa g\u00fcnd\u00fcz ile veya gece ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan bir insan i\u00e7in bundan daha ilgin\u00e7 daha ola\u011fan\u00fcst\u00fc etkiye sahip bir olay var m\u0131? Alg\u0131lama yetene\u011fini kaybetmemi\u015f a\u00e7\u0131k bir kalp her zaman bu ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fcr. Bu ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fck kar\u015f\u0131s\u0131nda her zaman \u00fcrperir. Gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fc g\u00f6rd\u00fck\u00e7e t\u00fcm evreni evirip \u00e7eviren Allah&#8217;\u0131n elini g\u00f6r\u00fcr&#8230;<\/p>\n<p>Be\u015feri bilimler geli\u015fmi\u015f, baz\u0131 evrensel olaylara ili\u015fkin bilgileri artm\u0131\u015f, geni\u015flemi\u015ftir. Bug\u00fcn insanlar gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn, d\u00fcnyan\u0131n yirmid\u00f6rt saatte bir g\u00fcne\u015f \u00f6n\u00fcnde kendi ekseni etraf\u0131nda d\u00f6nmesi sonucu meydana gelen iki olay olduklar\u0131n\u0131 biliyorlar. Fakat bu bilgi olay\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden bir\u015fey g\u00f6t\u00fcrmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc de ba\u015fl\u0131ba\u015f\u0131na bir mucizedir. Bu cismin, kendi ekseni etraf\u0131nda, bu d\u00fczenli h\u0131z\u0131yla havada gezinmesi, uzay bo\u015flu\u011funda hi\u00e7bir \u015feye dayanmadan y\u00fczmesi ancak onu tutan ve y\u00f6nlendiren ilahi g\u00fc\u00e7le m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu de\u011fi\u015fmez d\u00fczeni belirleyen, canl\u0131 ve cans\u0131z varl\u0131klar\u0131n uzay bo\u015flu\u011funda y\u00fczen, dola\u015fan, d\u00f6nen bu gezegen \u00fczerinde durmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan sistemi yerle\u015ftiren i\u015fte bu ilahi g\u00fc\u00e7t\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131n bilgileri artt\u0131k\u00e7a canl\u0131lar\u0131n hayat\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu iki olay\u0131n ne kadar \u00f6nemli olduklar\u0131n\u0131 kavr\u0131yorlar. \u015eu gezegen \u00fczerindeki vakitlerin gece ile g\u00fcnd\u00fcz aras\u0131nda bu oranda b\u00f6l\u00fcnmesinin hayat\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve devam\u0131 i\u00e7in gerekli olan ba\u015fl\u0131ca etken oldu\u011funu ve \u015fayet bu iki olay \u015fimdiki \u00f6l\u00e7\u00fc ve d\u00fczende ger\u00e7ekle\u015fmeselerdi yery\u00fcz\u00fcndeki her\u015feyin \u00f6zellikle canl\u0131lar aras\u0131nda bu ayette muhatap olan insanlar\u0131n hayat\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fece\u011fini biliyorlar. Bu y\u00fczden bu iki olay\u0131n insan\u0131n alg\u0131lay\u0131\u015f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemi azalmadan, \u00fcstelik artarak devam etmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131n r\u0131z\u0131k vermek i\u00e7in ya\u011fmur indirip yeri onunla \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra diriltmesinde..: &#8216;<\/p>\n<p>Bu ayette ge\u00e7en r\u0131z\u0131k kavram\u0131 ile g\u00f6kten inen su kastedilmi\u015f olabilir. Nitekim eski ku\u015fak tefsirciler bu \u015fekilde anlam\u0131\u015flar. Oysa g\u00f6kten inen r\u0131z\u0131k daha geni\u015f kapsaml\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin g\u00f6kten d\u00fcnyam\u0131za inen \u0131\u015f\u0131nlar, topra\u011f\u0131n canlanmas\u0131 \u00fczerinde sudan daha az etkili de\u011fildir. Hatta Allah&#8217;\u0131n izniyle sular\u0131 meydana getiren bu \u0131\u015f\u0131nlard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc denizlerden suyun buharla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan g\u00fcne\u015fin s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Buharla\u015fan sular bir s\u00fcre sonra yo\u011funla\u015farak yere ya\u011fmur halinde ya\u011far. P\u0131narlarda, nehirlerde akar ve \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra toprak bu su sayesinde canlan\u0131r. Topra\u011f\u0131n canlanmas\u0131nda su, s\u0131cakl\u0131k ve \u0131\u015f\u0131k ayn\u0131 oranda etkili olmu\u015flard\u0131r. &#8220;R\u00fczgar\u0131 estirmesinde.&#8221;<\/p>\n<p>R\u00fczgarlar, \u015fu ak\u0131llara durgunluk veren evrenin plan\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ince ve ahenkli d\u00fczen uyar\u0131nca kuzeyden, g\u00fcneyden, do\u011fudan, bat\u0131dan, ters y\u00f6nden, ayn\u0131 y\u00f6nden s\u0131cak, so\u011fuk eserler. Evrenin plan\u0131nda her\u015feyin hesab\u0131 en ince noktas\u0131na kadar yap\u0131lm\u0131\u015f, hi\u00e7bir \u015fey k\u00f6r tesad\u00fcfe b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. R\u00fczgar\u0131n esmesinin, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc, gece ve g\u00fcnd\u00fcz olay\u0131 ve g\u00f6kten inen r\u0131z\u0131kla yak\u0131n ili\u015fkisi vard\u0131r. Bu olaylar\u0131n t\u00fcm\u00fc y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n evreni yaratmaya ve onu diledi\u011fi gibi y\u00f6nlendirmeye ili\u015fkin iradesinin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in birbirlerine yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131rlar. B\u00fct\u00fcn bu olaylarda evrene serpi\u015ftirilmi\u015f ayetler vard\u0131r. Ama kime?<\/p>\n<p>&#8220;Akl\u0131n\u0131 kullanan kimseler i\u00e7in..: &#8216;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte burada akla i\u015f d\u00fc\u015f\u00fcyor. Bu alanda kullanabilece\u011fi geni\u015f bir imkan vard\u0131r.<\/p>\n<p>Bunlar y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n evrende sergiledi\u011fi baz\u0131 ayetlerdir. \u0130\u015fte, kesin inanan ve ak\u0131llar\u0131n\u0131 kullanan m\u00fcminlere y\u00f6nelik bu anlam y\u00fckl\u00fc mesajlarla bu ayetlere i\u015faret ediliyor. Allah&#8217;\u0131n Kur&#8217;an&#8217;daki ayetleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile bu evrensel ayetlere i\u015faret ediliyor, kalplere dokunuluyor, ak\u0131llar uyar\u0131l\u0131yor ve do\u011frudan do\u011fruya f\u0131trat\u0131n diliyle insan f\u0131trat\u0131na hitap ediliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u0131n f\u0131trat\u0131 ile evren aras\u0131nda gizli ve k\u00f6kl\u00fc bir ba\u011f vard\u0131r. Bu y\u00fczden f\u0131trat\u0131n uyanmas\u0131 i\u00e7in Kur an ayetleri gibi birka\u00e7 anlaml\u0131 c\u00fcmlenin d\u0131\u015f\u0131nda bir\u015fey yapmak gerekmez. Dolay\u0131s\u0131yle Kur an ayetlerine inanmayan birinin onun d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015feye inanmas\u0131 beklenemez. Bu anlaml\u0131 i\u015faretlerin uyand\u0131ramad\u0131\u011f\u0131 bir kalbi, bu etkin mesajdan sonra hi\u00e7bir \u00e7\u0131\u011fl\u0131k uyand\u0131ramaz: Okuyal\u0131m: <\/p>\n<p><strong>6- \u0130\u015fte bunlar Allah&#8217;\u0131n ayetleridir. Bunlar\u0131 sana hak ilkesine g\u00f6re okuyoruz. Allah&#8217;tan ve O&#8217;nun ayetlerinden sonra hangi s\u00f6ze inanacaklar<\/p>\n<p>Hi\u00e7bir s\u00f6z etkinlik bak\u0131m\u0131ndan y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n Kur&#8217;an&#8217;daki s\u00f6zlerinin d\u00fczeyine eri\u015femez. Hi\u00e7bir sanat g\u00f6rkemlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n evrendeki sanat\u0131n\u0131n d\u00fczeyine ula\u015famaz. Ve hi\u00e7bir ger\u00e7ek Allah&#8217;\u0131n sundu\u011fu ger\u00e7e\u011fin kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n, a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve kesinli\u011finin d\u00fczeyine \u00e7\u0131kamaz. Peki &#8220;Allah tan ve O&#8217;nun ayetlerinden sonra hangi s\u00f6ze inanacaklar?&#8221;<\/p>\n<p>\u00d6yle ise inanmayanlar tehdide ve tepelenmeye lay\u0131kt\u0131rlar:<\/p>\n<p>7- Her yalanc\u0131, g\u00fcnah y\u00fckl\u00fc kimsenin vay haline.<\/p>\n<p>8- Allah&#8217;\u0131n ayetlerinin kendisine okundu\u011funu i\u015fitir de sonra b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayarak sanki onlar\u0131 hi\u00e7 i\u015fitmemi\u015f gibi k\u00fcfr\u00fcnde direnir. Onu, ac\u0131 bir azabla m\u00fcjdele.<\/p>\n<p>9- Ayetlerimizden bir\u015fey \u00f6\u011frendi\u011fi zaman onunla alay eder. \u0130\u015fte b\u00f6yleleri i\u00e7in al\u00e7alt\u0131c\u0131 azab vard\u0131r.<\/p>\n<p>10- Cehennem onlar\u0131n pe\u015findedir. Kazand\u0131klar\u0131 \u015feyler de, Allah&#8217;\u0131 b\u0131rak\u0131p edindikleri dostlar da onlara hi\u00e7bir fayda vermez. Onlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir azap vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Surenin tan\u0131t\u0131m b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde de de\u011findi\u011fimiz gibi bu a etler, Mekke&#8217;de m\u00fc\u015friklerin bu \u00e7a\u011fr\u0131ya kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 tavr\u0131n bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc, \u00e7arp\u0131k ve e\u011fri inan\u00e7lar\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131kta \u0131srar etmelerini, a\u00e7\u0131k ve anla\u015f\u0131l\u0131r ger\u00e7e\u011fi ifade eden s\u00f6zleri dinlemeye tenezz\u00fcl etmeyi\u015flerini, sanki zihinlerini zorlamam\u0131\u015f gibi ger\u00e7e\u011fe kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslay\u0131\u015flar\u0131n\u0131, Allah&#8217;a ve O&#8217;nun s\u00f6zlerine kar\u015f\u0131 edepsiz bir tav\u0131r tak\u0131nmalar\u0131n\u0131&#8230; Bunun yan\u0131s\u0131ra Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131, k\u0131nay\u0131c\u0131, tehdit ve azar i\u00e7eren ifadelerle, onur k\u0131r\u0131c\u0131, korkun\u00e7 ve ac\u0131kl\u0131 bir azapla kar\u015f\u0131lamas\u0131n\u0131 tasvir ediyor.<\/p>\n<p>&#8220;Her yalanc\u0131, g\u00fcnah y\u00fckl\u00fc kimsenin vay haline.&#8221;<\/p>\n<p>`Vay haline&#8217; demek yok olsun demektir. Ayette ge\u00e7en &#8220;effak&#8221; ise, yalan s\u00f6ylemeyi al\u0131\u015fkanl\u0131k haline getiren ka\u015farlanm\u0131\u015f yalanc\u0131 demektir. &#8220;Esim&#8221; de; fazlas\u0131yla g\u00fcnahla i\u00e7li d\u0131\u015fl\u0131 olan g\u00fcnahk\u00e2r demektir. Tehdit bu niteliklerinin t\u00fcm\u00fcn\u00fc kaps\u0131yor. Bu, cayd\u0131r\u0131c\u0131, kar\u015f\u0131 konulmaz, yokeden, k\u0131r\u0131p ge\u00e7iren g\u00fcce sahip olan y\u00fcce Allah&#8217;tan gelen bir tehdittir. Onun va&#8217;di de, tehdidi de, uyar\u0131s\u0131 da do\u011frudur. Bu y\u00fczden tehdit korkutucudur, deh\u015fet vericidir, \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu, ka\u015farlanm\u0131\u015f yalanc\u0131 g\u00fcnahk\u00e2r\u0131n yalan\u0131n\u0131n ve g\u00fcnah\u0131n\u0131n belirtisi; bat\u0131lda \u0131srar etmesi, hakka kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamas\u0131, Allah&#8217;\u0131n ayetleri \u00f6n\u00fcnde boyun e\u011fmeye tenezz\u00fcl etmemesi, Allah kar\u015f\u0131s\u0131nda ona yara\u015f\u0131r bir edep tavr\u0131 tak\u0131nmamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131n ayetlerinin kendilerine okundu\u011funu i\u015fitir de sonra b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayarak sanki onlar\u0131 hi\u00e7 i\u015fitmemi\u015f gibi k\u00fcfr\u00fcnde direnir.&#8221;<\/p>\n<p>Bu \u00e7irkin tablo, ger\u00e7i Mekke&#8217;deki bir grup m\u00fc\u015frikin tablosudur ama, her cahiliye toplumunda yinelenen bir olgudur. Bug\u00fcn de yar\u0131n da g\u00f6r\u00fclecektir. Hatta m\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcren baz\u0131 insanlar da kendilerine okunan Allah&#8217;\u0131n ayetlerini dinledikleri halde duymam\u0131\u015f gibi b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayarak kendi bat\u0131l tutumlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrler. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ayetler arzusuna uymaz, \u00f6teden beri al\u0131\u015fageldi\u011fi gelenekleri ile uyu\u015fmaz, yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncesine destek olmaz, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc onaylamaz, amac\u0131na uygun d\u00fc\u015fmez.<\/p>\n<p>&#8220;Onu, ac\u0131 bir azapla m\u00fcjdele.&#8221;<\/p>\n<p>Asl\u0131nda m\u00fcjde iyilik i\u00e7indir. Ama burada alay etme amac\u0131 ile kullan\u0131l\u0131yor bu ifade. Mademki uyar\u0131ya kulak vermiyor, \u015fu halde beklenen felaket uyar\u0131s\u0131 bir m\u00fcjde bi\u00e7iminde duyurulsun. Bu da, onu daha \u00e7ok a\u015fa\u011f\u0131lamak, daha fazla alay etmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;Ayetlerimizden bir \u015fey \u00f6\u011frendi\u011fi zaman onunla alay eder.&#8221;<\/p>\n<p>Ayetlerimizi \u00f6\u011frenip nereden kaynakland\u0131klar\u0131n\u0131 bildikten sonra onlarla alay eder. Bu, sorumlulu\u011fu daha a\u011f\u0131r, \u00f6z\u00fc itibariyle daha \u00e7irkin bir davran\u0131\u015ft\u0131r. Bu tablo ilk ve son cahiliye toplumlar\u0131nda s\u0131k s\u0131k rastlanan bir tablodur. Aralar\u0131nda m\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131 s\u00f6ylenenler de olmak \u00fczere nice insan \u00f6\u011frendikleri Allah&#8217;\u0131n ayetleri ile alay ederler, onlar\u0131, onlara inananlar\u0131 ve insanlar\u0131n, hayat\u0131n\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 onlara ba\u015fvurarak \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 alaya al\u0131rlar:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130\u015fte b\u00f6yleleri i\u00e7in al\u00e7alt\u0131c\u0131 azap vard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar\u0131n Allah&#8217;\u0131n ayetleri oldu\u011funu bildi\u011fi halde onlarla alay edenlerin bu davran\u0131\u015flar\u0131na uygun kar\u015f\u0131l\u0131k a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131, onur k\u0131r\u0131c\u0131 azapt\u0131r.<\/p>\n<p>Bu azap bir s\u00fcre sonra ger\u00e7ekle\u015fecekse de yak\u0131nd\u0131r, haz\u0131rd\u0131r. \u00d6z\u00fc itibariyle her zaman mevcuttur:<\/p>\n<p>&#8220;Cehennem onlar\u0131n pe\u015findedir.&#8221;<\/p>\n<p>Burada &#8220;pe\u015findedir&#8221; kelimesinin anlam\u0131ndan \u00e7ok, verdi\u011fi hava kast olunuyor. Verdi\u011fi hava ise \u015fudur: Onlar cehennemi g\u00f6remiyorlar \u00e7\u00fcnk\u00fc pe\u015flerinden geliyor. Ondan sak\u0131nd\u0131rm\u0131yorlar \u00e7\u00fcnk\u00fc fark\u0131nda de\u011fildirler. Ancak cehennemden kurtulamayacaklar, kesinlikle i\u00e7ine d\u00fc\u015fecekler.<\/p>\n<p>&#8220;Kazand\u0131klar\u0131 \u015feyler de, Allah&#8217;\u0131 b\u0131rak\u0131p edindikleri dostlar da onlara hi\u00e7 bir fayda vermez:&#8217;<\/p>\n<p>\u0130\u015fledikleri ameller veya kazand\u0131klar\u0131 mallar onlara bir fayda vermez. \u015eayet amelleri yap\u0131c\u0131 ise bo\u015fa gidecekler ve ellerinde bir\u015fey kalmayacak. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n bu yap\u0131c\u0131 amelleri iman temeline dayanm\u0131yor. Kazand\u0131klar\u0131 mallar yok olacak ve geride yararlanabilecekleri bir\u015fey kalmayacakt\u0131r. Allah&#8217;\u0131 bir yana b\u0131rak\u0131p edindikleri dostlar -d\u00fczmece tanr\u0131lar veya yard\u0131mc\u0131lar yahut askerler ya da arkada\u015flar- onlara yard\u0131m edemeyecek, kurtulmalar\u0131 i\u00e7in arac\u0131l\u0131k yapamayacaklar.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir azap vard\u0131r:&#8217;<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 olman\u0131n yan\u0131s\u0131ra b\u00fcy\u00fckt\u00fcr bu azap. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;\u0131n ayetlerini alaya alma i\u011fren\u00e7 bir su\u00e7tur. A\u015fa\u011f\u0131lanmay\u0131 gerektiriyor. B\u00fcy\u00fck bir su\u00e7tur, ayn\u0131 oranda b\u00fcy\u00fck bir azab\u0131 gerektiriyor.<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n ayetlerini alaya alman\u0131n, onlara engel olman\u0131n ve onlara kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fcklenmenin ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bu b\u00f6l\u00fcm, Allah&#8217;\u0131n ayetlerinin ger\u00e7ek mahiyetine ve u ger\u00e7e\u011fi inkar edenlerin \u00e7arp\u0131t\u0131lacaklar\u0131 cezaya ili\u015fkin genel bir a\u00e7\u0131klama ile son buluyor:<\/p>\n<p><strong><br \/>\n11- \u0130\u015fte do\u011fru yolu g\u00f6steren bu Kur&#8217;an&#8217;d\u0131r. Rabblerinin ayetlerini tan\u0131mayanlar i\u00e7in \u00e7ok k\u00f6t\u00fc, ac\u0131 bir azap vard\u0131r.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nBu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ger\u00e7ek mahiyeti; yol g\u00f6stericiliktir. Saf ve berrak bir yol g\u00f6stericilik&#8230; Sap\u0131kl\u0131k bula\u015fmam\u0131\u015f salt bir hidayet. Bundan sonra ger\u00e7ek mahiyeti bundan ibaret olan bu ayetleri inkar eden birisi en ac\u0131kl\u0131 azab\u0131 hakkeder. \u0130fadedeki vurgu azab\u0131n \u015fiddetini ve ac\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 somutla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ifadede eden &#8220;Ricz&#8221; kelimesi \u015fiddetli azap demektir. Onlar\u0131n tehdit edildikleri azap \u015fiddetli ve elem verici bir azapt\u0131r. Tekrar \u00fcst\u00fcne tekrar, vurgu \u00fcst\u00fcne vurgu. Saf, berrak ve a\u00e7\u0131k hidayeti, yol g\u00f6stericili\u011fi inkar edenlere yara\u015f\u0131r bir azap.<\/p>\n<p>\u0130NSANA SUNULAN EVRENSEL N\u0130METLER<\/p>\n<p>Korkun\u00e7 tehditten, \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc azaptan sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 d\u00f6n\u00fcyor ve \u015fefkatle kalplerini ok\u015fuyor; y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n u\u00e7suz bucaks\u0131z evrende kendilerinin hizmetine sundu\u011fu nimetleri hat\u0131rlat\u0131yor:<\/p>\n<p><strong>12- Allah emri gere\u011fince denizde y\u00fczmek \u00fczere gemileri, l\u00fctfedip verdi\u011fi r\u0131zk\u0131 araman\u0131z i\u00e7in denizi buyru\u011funuz alt\u0131na vermi\u015ftir. Belki art\u0131k \u015f\u00fckredersiniz.<\/p>\n<p>13- G\u00f6kte olanlar\u0131, yerde olanlar\u0131, hepsini sizin buyru\u011funuz alt\u0131na vermi\u015ftir. Do\u011frusu bunlarda, d\u00fc\u015f\u00fcnen kimseler i\u00e7in dersler vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsan denen \u015fu k\u00fc\u00e7\u00fck yarat\u0131k, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n g\u00f6zetiminden b\u00fcy\u00fck pay al\u0131yor. Y\u00fcce Allah deh\u015fet verici evrende yeralan t\u00fcm varl\u0131klar\u0131 onun hizmetine vermi\u015f, de\u011fi\u015fik y\u00f6nlerden onlardan yararlanmas\u0131n\u0131 dilemi\u015ftir. Bu yararlanma evrene egemen olan yasalar sisteminin bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc ortaya \u00e7\u0131karmakla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Evren bu yasalara g\u00f6re hareket eder ve kesinlikle onlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmaz. \u015eayet evrene egemen olan yasalar sisteminin bir y\u00f6n\u00fc ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmasayd\u0131 insano\u011flu s\u0131n\u0131rl\u0131 ve basit g\u00fcc\u00fcyle evrenin deh\u015fet verici g\u00fc\u00e7lerinden yararlanamazd\u0131. Hatta onunla birlikte ya\u015fayamazd\u0131. \u015eu ufak tefek yarat\u0131k, korkun\u00e7 g\u00fc\u00e7lerden, enerji kaynaklar\u0131ndan a\u011f\u0131rl\u0131klardan ve cisimlerden meydana gelen bu dev varl\u0131kla birlikte hayat\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcremezdi.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu korkun\u00e7 enerji kaynaklar\u0131ndan biri de denizdir. Y\u00fcce Allah bu dev g\u00fcc\u00fc insan\u0131n hizmetine sunmu\u015f, onun yap\u0131s\u0131na ve \u00f6zelliklerine ili\u015fkin baz\u0131 s\u0131rlar\u0131 \u00f6n\u00fcne a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsano\u011flu \u00f6\u011frendi\u011fi s\u0131rlardan biri sayesinde bu deh\u015fet verici yarat\u0131\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcnde y\u00fczen gemiyi yapm\u0131\u015ft\u0131r. Geminin i\u00e7inde korkmadan denizin da\u011f gibi dalgalar\u0131n\u0131n aras\u0131ndan s\u00fcz\u00fcl\u00fcr gider. &#8220;Gemiler onun emri uyar\u0131nca denizde y\u00fczs\u00fcnler diye&#8230;&#8221; \u00c7\u00fcnk\u00fc denizi bu niteliklere sahip olarak yaratan Allah&#8217;t\u0131r. O&#8217;dur geminin ana maddesini bu \u00f6zellikte yaratan. Hava bas\u0131nc\u0131n\u0131, r\u00fczgar\u0131n h\u0131z\u0131n\u0131 ve yer \u00e7ekimini vareden O&#8217;dur. Geminin denizde y\u00fczmesini sa\u011flayan di\u011fer \u00f6zellikleri de O yaratm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsana b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 g\u00f6stermi\u015f, onlardan yararlanmas\u0131na imkan haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Bunun yan\u0131s\u0131ra insana denizden ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc de yararlanmas\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir: &#8220;L\u00fctfedip verdi\u011fi r\u0131zk\u0131 araman\u0131z i\u00e7in&#8230;&#8221; Denizden \u00e7\u0131kar\u0131lan \u00fcr\u00fcnler, s\u00fcs e\u015fyalar\u0131 gibi&#8230; Ayn\u0131 \u015fekilde ticaret, bilgi, deneyim, spor, turizm gibi Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfu sayesinde denizlerden yararlan\u0131lan daha nice r\u0131z\u0131klar, g\u00fczellikler&#8230;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah denizi ve gemiyi Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfedip verdi\u011fi r\u0131z\u0131klar\u0131 aras\u0131nlar; bah\u015fetti\u011fi l\u00fctuflara ve nimetlere kar\u015f\u0131, hizmetlerine sundu\u011fu evrensel g\u00fc\u00e7lere, g\u00f6sterdi\u011fi evrensel s\u0131rlara kar\u015f\u0131 ona \u015f\u00fckretsinler diye insanlar\u0131n hizmetine sunmu\u015ftur: &#8220;Belki art\u0131k \u015f\u00fckredersiniz.&#8221; Y\u00fcce Allah bu Kur&#8217;an arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile insan kalbini bu hakk\u0131n borcunu \u00f6demeye, bu ufukla ba\u011flant\u0131 kurmaya, kendisiyle evren aras\u0131ndaki kaynak ve hedef birli\u011fini kavramaya y\u00f6neltiyor. Onunla evrenin birlikte y\u00f6neldikleri hedefin Allah oldu\u011funu bildiriyor.<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n yarar\u0131na sunulan g\u00fc\u00e7 ve enerji kaynaklar\u0131ndan \u00f6zel olarak denizden s\u00f6z edildikten sonra ifade genelle\u015ftiriliyor, daha kapsaml\u0131 hale getiriliyor. Y\u00fcce Allah g\u00f6klerde ve yerde -kendisine yard\u0131mc\u0131 olacak ve halifelik g\u00f6revinin kapsam\u0131na giren- bir\u00e7ok g\u00fc\u00e7 ve enerji kaynaklar\u0131n\u0131 insan\u0131n hizmetine sunmu\u015f, say\u0131s\u0131z nimetler ve iyilikler bah\u015fetmi\u015ftir:<\/p>\n<p>&#8220;G\u00f6kte olanlar\u0131, yerde olanlar\u0131, hepsini sizin buyru\u011funuz alt\u0131na vermi\u015ftir.&#8221;<\/p>\n<p>Varl\u0131klar aleminde bulunan her\u015fey O&#8217;ndan gelmi\u015f, O&#8217;na gidecektir; hepsini O varetmi\u015ftir, y\u00f6nlendiren O&#8217;dur hepsini; onlar\u0131 ins\u00e2nlar\u0131n hizmetine sunan, kullan\u0131l\u0131r duruma getiren O&#8217;dur&#8230; Ama insan denen \u015fu k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck yarat\u0131k, Allah taraf\u0131ndan evrene egemen olan yasalar sisteminin bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc \u00f6\u011frenmek, evrenin g\u00fc\u00e7 ve enerji kaynaklar\u0131n\u0131 hizmetine almak, b\u00f6ylece g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve enerjisini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131rmak gibi \u00f6zelliklerle donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insana y\u00f6nelik l\u00fctfudur. B\u00fct\u00fcn bunlarda d\u00fc\u015f\u00fcnen, akl\u0131n\u0131 kullanan, akl\u0131yla ve kalbiyle bu g\u00fc\u00e7 ve enerjileri y\u00f6nlendiren, onlar\u0131 idare eden sanatk\u00e2r elin uyar\u0131c\u0131 dokunu\u015flar\u0131n\u0131 izleyen kimseler i\u00e7in ayetler vard\u0131r, \u00e7\u0131kar\u0131lacak dersler vard\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Do\u011frusu bunlarda d\u00fc\u015f\u00fcnen kimseler i\u00e7in dersler vard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Bir fikir, bir d\u00fc\u015f\u00fcnce s\u0131rr\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7 ve enerjileri a\u015f\u0131p bu g\u00fc\u00e7 ve enerjilerin kayna\u011f\u0131na, bunlara egemen olan evrensel yasalar sistemine, bu yasalarla insan\u0131n \u00f6z yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 aras\u0131ndaki ba\u011fa y\u00f6nelmedik\u00e7e do\u011fru, derin ve kapsaml\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce olamaz. \u0130\u015fte bu ba\u011f, insan\u0131n evrensel yasalar sistemi ile ileti\u015fim kurmas\u0131n\u0131, onlar\u0131 kavramas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011f olmasayd\u0131, insano\u011flu evrensel yasalar sistemi ile ileti\u015fim kuramayacak, onlar\u0131 kavrayamayacakt\u0131. Evrensel g\u00fc\u00e7 ve enerji kaynaklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenemeyecek, onlara h\u00fckmedemeyecek, hizmetine alamayacak, onlardan yararlanamayacakt\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u0130NANANLARIN HO\u015eG\u00d6R\u00dcS\u00dc<\/strong><\/p>\n<p>Surenin ak\u0131\u015f\u0131, insan kalbini varl\u0131k alemini kalbine ba\u011flayan, ona ger\u00e7ek g\u00fcc\u00fcn kayna\u011f\u0131n\u0131; yani varl\u0131\u011f\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmay\u0131 g\u00f6steren bu g\u00fc\u00e7l\u00fc ifadeli b\u00f6l\u00fcme ula\u015f\u0131nca g\u00f6n\u00fclleri bu zengin, bu geni\u015f kaynakl\u0131 ileti\u015fim kuramam\u0131\u015f zay\u0131f, zavall\u0131 kimseler kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fcminleri y\u00fcceli\u011fe, b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011fe, geni\u015f ufuklulu\u011fa, ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fcl\u00fc\u011fe, sab\u0131rl\u0131l\u0131\u011fa davet ediyor. Ayn\u0131 zamanda, Allah&#8217;\u0131n y\u00fcceli\u011finin, s\u0131rlar\u0131n\u0131n ve yasalar\u0131n\u0131n somutla\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerinin fark\u0131nda olmay\u0131p g\u00fc\u00e7l\u00fc, b\u00fcy\u00fck ve parlak ger\u00e7ekleri g\u00f6remeyen d\u00fc\u015fk\u00fcnlere ac\u0131malar\u0131n\u0131 istiyor:<\/p>\n<p><strong>14- M\u00fcminlere de ki: `Allah&#8217;\u0131n, her milletin yapt\u0131klar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verece\u011fi g\u00fcnlerinin gelece\u011fine inanmayanlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flas\u0131nlar.<\/p>\n<p>15- Kim iyi bir i\u015f yaparsa faydas\u0131 kendisinedir ve kim k\u00f6t\u00fcl\u00fck yaparsa zarar\u0131 kendisinedir. Sonra Rabbinize d\u00f6nd\u00fcr\u00fcleceksiniz.<\/strong><\/p>\n<p>Bu, Allah&#8217;\u0131n g\u00fcnlerinin gelece\u011fini ummayanlara kar\u015f\u0131 m\u00fcminlerin ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc olmalar\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren sayg\u0131n bir direktiftir. Bu ho\u015fg\u00f6r\u00fc ba\u011f\u0131\u015flaman\u0131n, affetmenin gere\u011fidir. G\u00fc\u00e7l\u00fcl\u00fckten, \u00fcst\u00fcnl\u00fckten kaynaklan\u0131r bu ho\u015fg\u00f6r\u00fc. B\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn, erdemlili\u011fin sonucudur bu ho\u015fg\u00f6r\u00fc. Ger\u00e7ekten de Allah&#8217;\u0131n g\u00fcnlerini ummayanlar \u015fefkate muhta\u00e7 zavall\u0131lard\u0131r. Bu zavall\u0131l\u0131klar\u0131 kimi zaman insana g\u00fc\u00e7, zenginlik, rahmet ve c\u00f6mertlik duygular\u0131n\u0131 bah\u015feden co\u015fkun kaynaktan; Allah a iman kayna\u011f\u0131ndan, Allah&#8217;a g\u00fcven duygusundan, onun himayesine girip korunmaktan, s\u0131k\u0131nt\u0131 ve felaket anlar\u0131nda ona s\u0131\u011f\u0131nma duygusundan yoksun olu\u015flar\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. Ayn\u0131 \u015fekilde, evrensel yasalar\u0131n plan\u0131 ile ve bunlar\u0131n arka plan\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 ve zenginlik kaynaklar\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olan ger\u00e7e\u011fi bilmeyi\u015fleri de zavall\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n bir di\u011fer nedenidir. \u0130man hazine ve servetine sahip bulunan, iman\u0131n verdi\u011fi merhamet ve co\u015fku duygular\u0131yla beslenen m\u00fcminler, \u015fu zavall\u0131 yoksullar\u0131n ta\u015fk\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131 ve ahmakl\u0131klar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flayacak kadar alicenapt\u0131rlar, b\u00fcy\u00fckt\u00fcrler.<\/p>\n<p>Bu, meselenin bir yan\u0131. \u00d6te yandan bu m\u00fcminler meseleyi b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah&#8217;a b\u0131rakmal\u0131d\u0131rlar. Y\u00fcce Allah iyilik yapan\u0131n iyili\u011finin ve k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapan\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verir. Bunun yan\u0131s\u0131ra m\u00fcminlerin k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri ba\u011f\u0131\u015flamalar\u0131n\u0131 da onlar\u0131n iyiliklerinin hesab\u0131na kaydeder. Do\u011fru olarak bu ho\u015fg\u00f6r\u00fc bozgunculu\u011fun her taraf\u0131 kaplamad\u0131\u011f\u0131, Allah&#8217;\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ve yasaklar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemedi\u011fi durumlar i\u00e7in s\u00f6zkonusudur.<\/p>\n<p>&#8220;Allah her milletin yapt\u0131klar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verecektir.&#8221;<\/p>\n<p>Bunun \u00fczerine, sorumlulu\u011fun bireyselli\u011fine, herkesin yapt\u0131klar\u0131na verilecek kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n adilce belirlenece\u011fine, en sonunda sadece Allah&#8217;a d\u00f6n\u00fclece\u011fine ili\u015fkin bir de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8220;Kim iyi bir i\u015f yaparsa faydas\u0131 kendisinedir ve kim k\u00f6t\u00fcl\u00fck yaparsa zarar\u0131 kendisinedir. Sonra Rabbinize d\u00f6nd\u00fcr\u00fcleceksiniz: &#8216;<\/p>\n<p>Bununla m\u00fcminin g\u00f6\u011fs\u00fc geni\u015fliyor, bilin\u00e7 d\u00fczeyi y\u00fckseliyor; zay\u0131fl\u0131k g\u00f6stermeden, kesinlikle s\u0131k\u0131lmadan, ger\u00e7ekleri g\u00f6remeyen, ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131n fark\u0131nda olmayan zavall\u0131lar\u0131n ta\u015fk\u0131nl\u0131klar\u0131ndan, ahmakl\u0131klar\u0131ndan kaynaklanan bireysel k\u00f6t\u00fcl\u00fcklere katlan\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fcmin daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr, daha geni\u015ftir ve daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. M\u00fcmin nurdan yoksun olanlar i\u00e7in yol g\u00f6stericilik me\u015falesini ta\u015f\u0131yor. Kaynaktan yoksun olanlar i\u00e7in \u015fifa iksirini ta\u015f\u0131yor. M\u00fcmin kendi yapt\u0131klar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6recektir. K\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fleyenin sorumlulu\u011funu hi\u00e7bir \u015fekilde y\u00fcklenmeyecektir. Her i\u015f sonu\u00e7ta Allah&#8217;a gelecektir. D\u00f6n\u00fc\u015f O&#8217;nad\u0131r. O&#8217;nun kat\u0131na var\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bundan sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131, insanl\u0131\u011fa yol g\u00f6stericilik yapacak m\u00fcmin \u00f6nderlikten s\u00f6zediyor. Bu \u00f6nderli\u011fin son olarak islam mesaj\u0131nda topland\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor. Bunun yan\u0131s\u0131ra \u0130srailo\u011fullar\u0131na Allah kat\u0131ndan kitap, egemenlik ve peygamberlik verildikten sonra, kitaplar\u0131 etraf\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fcklerine i\u015faret ediyor. Ve en sonunda \u00f6nderlik ve egemenlik sanca\u011f\u0131n\u0131n son \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n sahibine devredildi\u011fine de\u011finiyor. Kur&#8217;an ayetleri bu ger\u00e7e\u011fe i\u015faret ederken, hen\u00fcz davetin sahibi Mekke&#8217;de bulunuyordu. \u0130slam mesaj\u0131 s\u0131k\u0131 takibe al\u0131nm\u0131\u015f, \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ne var ki islam daha do\u011farken bu karaktere sahipti. Do\u011fu\u015fundan itibaren bu misyonu ta\u015f\u0131yordu:<br \/>\n<strong>16- Andolsun ki biz \u0130srailo\u011fullar\u0131na kitab, h\u00fck\u00fcm ve peygamberlik verdik; onlar\u0131 temiz \u015feylerle r\u0131z\u0131kland\u0131rd\u0131k; onlar\u0131 d\u00fcnyada \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131k.<\/p>\n<p>17- Din konusunda onlara a\u00e7\u0131k deliller verdik. Onlar kendilerine bilgi geldikten sonra sadece aralar\u0131ndaki \u00e7ekememezlik y\u00fcz\u00fcnden ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fcler. \u015e\u00fcphesiz, Rabbin k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc, ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fckleri \u015feylerde onlar aras\u0131nda h\u00fck\u00fcm verecektir.<\/p>\n<p>18- Sonra ey Muhammed! Sana da insanlar\u0131n uyacaklar\u0131 bir hayat sistemi (\u015feriat) verdik. Sen ona uy, bilmeyenlerin arzular\u0131na uyma.<\/p>\n<p>19- \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, Allah&#8217;tan gelecek hi\u00e7bir \u015feyi senden savamazlar. Zalimler birbirlerinin dostlar\u0131d\u0131r. Allah ta m\u00fcttakilerin dostudur.<\/p>\n<p>20- Bu Kur&#8217;an, insanlara kurtulu\u015f yollar\u0131n\u0131 g\u00f6steren kan\u0131tlar sunmaktad\u0131r; kesin olarak inananlara k\u0131lavuz ve rahmettir.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130slamdan \u00f6nce insanl\u0131\u011fa \u00f6nderlik etme g\u00f6revi \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131n elinde idi. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n tarihin o d\u00f6nemi i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi g\u00f6k men\u015feli inan\u00e7 sisteminin temsilcisi onlard\u0131. \u0130nsanl\u0131k i\u00e7in g\u00f6k men\u015feli bir inan\u00e7 sistemine dayal\u0131 \u00f6nderlik makam\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc yerin \u00f6nderli\u011fi arzulara, bilgisizli\u011fe ve eksikli\u011fe dayan\u0131r. \u0130nsanlar\u0131 yaratan Allah&#8217;t\u0131r. Sadece Allah onlar i\u00e7in arzulardan uzak bir hayat sistemi koyabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn insanlar O&#8217;nun kuludur. Allah&#8217;\u0131n koydu\u011fu bu hayat sistemi bilgisizlikten ve eksiklikten uzak olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131 yaratan y\u00fcce Allah&#8217;t\u0131r ve O yaratt\u0131klar\u0131n\u0131 herkesten iyi bilir. O latiftir, her\u015feyden haberdard\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Andolsun ki, biz \u0130srailo\u011fullar\u0131na kitap, h\u00fck\u00fcm ve peygamberlik verdik.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 i\u00e7eren Tevrat onlar\u0131n elinde idi. Ellerinde \u015feriat\u0131 uygulayacak yetki ve egemenlik vard\u0131. Hz. Musa&#8217;n\u0131n peygamberli\u011finden ve kitab\u0131ndan sonra da \u015feriat\u0131 ve kitab\u0131n uygulan\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00fcstlenmek \u00fczere aralar\u0131ndan peygamber g\u00f6nderilmi\u015fti. Bu \u015fekilde tarih i\u00e7inde uzun say\u0131lacak bir d\u00f6nem boyunca aralar\u0131ndan bir\u00e7ok peygamberler gelmi\u015fti.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar\u0131 temiz \u015feylerle r\u0131z\u0131kland\u0131rd\u0131k.&#8221;<\/p>\n<p>Egemenliklerinin ve peygamberliklerinin etkinlik alan\u0131 Nil ve F\u0131rat aras\u0131ndaki verimli, temiz ve kutsal topraklard\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar\u0131 d\u00fcnyalara \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131k.&#8221;<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz bu \u00fcst\u00fcnl\u00fckleri kendi zamanlar\u0131ndaki insanlar i\u00e7in ge\u00e7erliydi. Bu \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerinin ilk belirtisi, Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 uygulayacak \u00f6nderler olarak se\u00e7ilmeleriydi; kendilerine kitap, egemenlik ve peygamberlik verilmesiydi.<\/p>\n<p>&#8220;Din konusunda onlara a\u00e7\u0131k deliller verdik.&#8221;<\/p>\n<p>Onlara verilen \u015feriat a\u00e7\u0131k, h\u00fck\u00fcmleri kesin ve i\u00e7eri\u011f\u00ef en ince noktas\u0131na kadar ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131. Bu \u015feriat\u0131n kapal\u0131, karma\u015f\u0131k, e\u011fri ve \u00e7arp\u0131k bir taraf\u0131 yoktu. K\u0131sacas\u0131 daha sonra aralar\u0131nda ba\u015f g\u00f6sterdi\u011fi gibi bu a\u00e7\u0131k ve h\u00fck\u00fcmleri kesin k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f \u015feriatta g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 gerektirecek bir durum s\u00f6zkonusu de\u011fildi. Onlar\u0131n aralar\u0131nda ba\u015fg\u00f6steren g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n nedeni meselenin kapal\u0131l\u0131\u011f\u0131 veya ger\u00e7ek ve do\u011fru h\u00fckm\u00fcn hangisi oldu\u011funu bilmeyi\u015fleri de\u011fildi:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar kendilerine bilgi geldikten sonra ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fcler.&#8221;<\/p>\n<p>Bu g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131klar\u0131, ger\u00e7e\u011fi ve do\u011fruyu bilmekle beraber aralar\u0131ndaki \u00e7ekelemezlikten, ta\u015fk\u0131nl\u0131ktan ve zul\u00fcmden kaynaklan\u0131yordu:<\/p>\n<p>&#8220;Aralar\u0131ndaki \u00e7ekememezlik y\u00fcz\u00fcnden&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden yery\u00fcz\u00fcndeki \u00f6nderlik misyonlar\u0131 sona erdi, halifelikleri ge\u00e7ersiz say\u0131ld\u0131. Durumlar\u0131 bundan sonra k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n verece\u011fi h\u00fckme b\u0131rak\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;\u015e\u00fcphesiz Rabbin k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc, ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fckleri \u015feylerde onlar aras\u0131nda h\u00fck\u00fcm verecektir.&#8221;<\/p>\n<p>Sonra y\u00fcce Allah halifelik g\u00f6revini yeni bir peygamberli\u011fe, yani bir peygambere vermi\u015ftir. Bu peygamber Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 yeniden dosdo\u011fru bir \u015fekilde uygulam\u0131\u015f, g\u00f6k men\u015feli \u00f6nderli\u011fi eski berrakl\u0131\u011f\u0131na kavu\u015fturmu\u015ftur. Bu \u00f6nderlik misyonunu yerine getirirken Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131na g\u00f6re h\u00fckmetmi\u015ftir, insanlar\u0131n arzular\u0131na g\u00f6re de\u011fil:<\/p>\n<p>&#8220;Sonra ey Muhammed! Sana da insanlar\u0131n uyacaklar\u0131 bir hayat sistemi verdik. Sen ona uy, bilmeyenlerin arzular\u0131na uyma: &#8216;<\/p>\n<p>B\u00f6ylece mesele net bi\u00e7imde ortaya konuyor. Ya Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131 ya da bilmeyenlerin arzular\u0131&#8230; \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir \u015f\u0131k s\u00f6zkonusu de\u011fildir. Dengeli ve tutarl\u0131 \u015feriat ile de\u011fi\u015fken arzular aras\u0131nda orta bir yol da yok. Bir insan Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 bir kenara b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 zaman kesinlikle arzulara g\u00f6re h\u00fckmedecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm hayat sistemleri, bilmeyenlerin e\u011filim g\u00f6sterdikleri arzular\u0131n, ihtiraslar\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, peygamberini bilmeyenlerin arzular\u0131na, ihtiraslar\u0131na uymaktan sak\u0131nd\u0131r\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Allah kar\u015f\u0131s\u0131nda ona bir yarar sa\u011flayamazlar. Onlar birbirlerini dost ediniyorlar. Fakat onlar birbirlerine yard\u0131m etseler de peygambere bir zarar dokunduramazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc O&#8217;nun dostu Allah&#8217;t\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;\u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Allah&#8217;tan gelecek hi\u00e7bir \u015feyi senden savamazlar. Zalimler birbirlerinin dostlar\u0131d\u0131r. Allah ta m\u00fcttakilerin dostudur.&#8221;<\/p>\n<p>Bu ayet, \u00f6nceki ayetle birlikte davet\u00e7inin yolunu belirliyor, hareket metodunun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. Bu konuda s\u00f6ylenen t\u00fcm s\u00f6zlere, yap\u0131lan t\u00fcm yorumlara, t\u00fcm a\u00e7\u0131klamalara bir \u00e7izgi \u00e7iziyor:<\/p>\n<p>&#8220;Sonra ey Muhammed! Sana da insanlar\u0131n uyacaklar\u0131 bir hayat sistemi (\u015feriat) verdik. S\u00e9n ona uy, bilmeyenlerin arzular\u0131na uyma. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, Allah&#8217;tan gelecek hi\u00e7bir \u015feyi senden savamazlar. Zalimler birbirlerinin dostlar\u0131d\u0131r, Allah ta m\u00fcttakilerin dostudur.&#8221;<\/p>\n<p>Bu nitelikleri hakkeden tek bir \u015feriat vard\u0131r. Onun d\u0131\u015f\u0131ndaki hayat d\u00fczenleri bilgisizlikten kaynaklanan arzulard\u0131r, ihtiraslard\u0131r. Dava adam\u0131, sadece \u015feriata uymal\u0131 ve b\u00fct\u00fcn arzular\u0131, ihtiraslar\u0131 bir kenara b\u0131rakmal\u0131d\u0131r. Kesinlikle en ufak bir meselede bile Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131ndan sap\u0131p arzulara, ihtiraslara uymamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc arzular\u0131na, ihtiraslar\u0131na uyaca\u011f\u0131 kimseler, \u015feriat\u0131n sahibi olan Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 ona hi\u00e7bir yard\u0131mda bulunamayacak, onu savunamayacak kadar g\u00fc\u00e7s\u00fczd\u00fcrler, zay\u0131ft\u0131rlar. Heva ve heveslerden kaynaklanan hayat sistemlerinin taraftarlar\u0131 birbirlerine yard\u0131m eden birle\u015fik bir cephedirler. Onlar \u015feriat\u0131n sahib\u00efne kar\u015f\u0131 bir birleri ile dayan\u0131\u015fma i\u00e7indedirler. Bunun i\u00e7in \u015feriat\u0131 benimseyen birisi, baz\u0131lar\u0131n\u0131n yard\u0131m\u0131n\u0131 umarak onlara e\u011filim g\u00f6stermemeli, onlar\u0131 birbirlerine ba\u011flayan heva ve heveslerine sempati ile yakla\u015fmamal\u0131d\u0131r. \u00dcstelik onlar dava adam\u0131na eziyet edemeyecek, ona zarar veremeyecek kadar zay\u0131ft\u0131rlar, g\u00fc\u00e7s\u00fczd\u00fcrler. \u00c7\u00fcnk\u00fc muttakilerin dostu Allah&#8217;t\u0131r. \u015eimdi Allah&#8217;\u0131n dostlu\u011fu ile heva ve heveslerine g\u00f6re hareket edenlerin dostlu\u011fu bir midir? Birbirlerinin dostu olan zay\u0131f, cahil ve basit kimseler nerde, m\u00fcttakilerin dostu Allah&#8217;\u0131 dost edinen \u015feriat izleyicisi nerde?<\/p>\n<p>Bu kesin ve net .a\u00e7\u0131klamadan sonra yap\u0131lan de\u011ferlendirme, kesin inan\u00e7tan, Kur&#8217;an&#8217;da yeralan bu ve benzeri s\u00f6zlerdeki kesin inan\u00e7 sahibi kimselere y\u00f6nelik rahmetten, yol g\u00f6stericilikten ve kan\u0131tlardan s\u00f6z ediyor:<\/p>\n<p>&#8220;Bu Kur&#8217;an, insanlara kurtulu\u015f yollar\u0131n\u0131 g\u00f6steren kan\u0131tlar sunmaktad\u0131r; kesin olarak inananlara k\u0131lavuz ve rahmettir.&#8221;<\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in insanlara y\u00f6nelik yol g\u00f6sterici belgeler olarak nitelendirilmesi, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n yol g\u00f6stericilik ve ayd\u0131nlat\u0131c\u0131l\u0131k misyonunun anlam\u0131n\u0131 daha da derinle\u015ftirmektedir. Do\u011frusu bu Kur&#8217;an yol g\u00f6steren, varl\u0131klar\u0131n g\u00f6r\u00fclmesini sa\u011flayan g\u00f6zler gibidir. Kur&#8217;an \u00f6z\u00fc itibariyle hidayettir. Ba\u015fl\u0131ba\u015f\u0131na rahmettir. Fakat b\u00fct\u00fcn bunlar kesin bir inanca, ku\u015fkuya yer vermeyen, karars\u0131zl\u0131k bula\u015fmayan, \u015f\u00fcpheden eser bulunmayan bir g\u00fcvene ba\u011fl\u0131d\u0131r. Kalp kesin bir inanca, sars\u0131lmaz bir g\u00fcven duygusuna sahip olunca, izleyece\u011fi yolu bilir, bocalamaz, tela\u015flanmaz, yolunu \u015fa\u015f\u0131rmaz. O zaman yolunun a\u00e7\u0131k, ufkunun ayd\u0131nl\u0131k, amac\u0131n\u0131n kesinle\u015fmi\u015f, hayat sisteminin ana hatlariyle belirlenmi\u015f oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr. O zaman Kur&#8217;an, onun i\u00e7in kesin olarak bir nur, bir yol g\u00f6sterici, bir rahmet olur.<\/p>\n<p><strong>AD\u0130L TERAZ\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Zalimlerin birbirlerinin dostu olduklar\u0131na, Allah&#8217;\u0131n ise, m\u00fcttakilerin dostu oldu\u011funa; m\u00fcttakiler a\u00e7\u0131s\u0131ndan Kur&#8217;an&#8217;\u0131n \u00f6zelli\u011fine; onun kesin inananlar i\u00e7in g\u00f6ren g\u00f6z, yol g\u00f6sterici k\u0131lavuz ve rahmet oldu\u011funa ili\u015fkin bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n \u00fczerine yap\u0131lan de\u011ferlendirmede, k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fleyenlerle, m\u00fcmin olarak yap\u0131c\u0131 ve salih ameller i\u015fleyenlerin durumlar\u0131n\u0131n kesin olarak birbirlerinden farkl\u0131 oldu\u011fu vurgulan\u0131yor. De\u011ferlendirilirken, haklar\u0131nda karar verilirken bu iki grubun bir tutulmas\u0131 reddediliyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131n Allah&#8217;\u0131n terazisindeki de\u011ferlerinin farkl\u0131 oldu\u011fu belirtiliyor. Bunun yan\u0131s\u0131ra y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n g\u00f6kleri ve yeri hak ve adalet ilkelerine dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131, evrenin varolu\u015f plan\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn hak oldu\u011fu dile getiriliyor:<\/p>\n<p><strong>21- Yoksa k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri i\u015fleyen kimseler kendilerini inan\u0131p iyi ameller i\u015fleyenlerle bir tutaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 m\u0131 sand\u0131lar? Ya\u015famalar\u0131 ve \u00f6lmeleri bir olacak \u00f6yle mi? Ne k\u00f6t\u00fc h\u00fck\u00fcm veriyorlar.<\/p>\n<p>22- Allah, g\u00f6kleri ve yeri hak ilkesine dayal\u0131 olarak yaratt\u0131, ta ki herkes kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rs\u00fcn. Onlara haks\u0131zl\u0131k edilmez.<\/strong><\/p>\n<p>Burada, Allah&#8217;\u0131n kendilerine g\u00f6nderdi\u011fi kitaptan sapan, s\u00fcrekli k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fleyen, buna ra\u011fmen kendilerini m\u00fcminlerin \u00e7izgisinde g\u00f6ren, kendilerini s\u00fcrekli yap\u0131c\u0131 ve salih ameller i\u015fleyen m\u00fcsl\u00fcmanlarla bir tutan, d\u00fcnya hayat\u0131nda veya \u00f6l\u00fcmde, yani hesapla\u015fma ve m\u00fckafat alma s\u0131ras\u0131nda Allah&#8217;\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde onlarla e\u015f sayan ehli kitaptan s\u00f6zediliyor olabilir. Ayn\u0131 \u015fekilde hitap genel de olabilir. B\u00f6ylece kullar\u0131n Allah&#8217;\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcndeki de\u011ferlerinin a\u00e7\u0131klanmas\u0131, yap\u0131c\u0131 i\u015fler yapan, salih ameller i\u015fleyen m\u00fcminlerin kefelerinin a\u011f\u0131r bast\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtilmesi, k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapanlarla iyilik yapanlar\u0131 bir sayan anlay\u0131\u015f\u0131n reddi, bu anlay\u0131\u015f\u0131n varl\u0131klar aleminin temeli olan de\u011fi\u015fmez ilkeye, yani hak ilkesine ters d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn vurgulanmas\u0131 hedeflenmi\u015f olabilir. Varl\u0131klar aleminin temeli olan hak ilkesi, evrenin yap\u0131s\u0131nda oldu\u011fu gibi Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131nda da somutla\u015fmaktad\u0131r. Evren bu ilkeye dayand\u0131\u011f\u0131 gibi insanlar\u0131n hayat\u0131 da bu ilkeye dayan\u0131r. Bu ilke, ancak k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapanlarla, yap\u0131c\u0131 salih ameller i\u015fleyenlerin her durumda farkl\u0131 muamele g\u00f6rmesi; herkesin kendi kazanc\u0131na g\u00f6re, yani sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131na veya do\u011fru yolda olu\u015funa g\u00f6re kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6rmesi, t\u00fcm insanlar i\u00e7in adalet ilkesinin uygulanmas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015febilir. B\u00f6ylece &#8220;Onlara haks\u0131zl\u0131k edilmez:&#8217;<\/p>\n<p>Hak ilkesinin evren binas\u0131n\u0131n temeli oldu\u011fu, bu ilkenin Allah&#8217;\u0131n insanlara g\u00f6nderdi\u011fi \u015feriatla yak\u0131n ili\u015fkili oldu\u011fu ve hesapla\u015fma g\u00fcn\u00fcnde, d\u00fcnyada i\u015flenenlerin kar\u015f\u0131l\u0131k alaca\u011f\u0131 g\u00fcnde, bu ilkeye g\u00f6re h\u00fck\u00fcm verilece\u011fi mesaj\u0131 Kur&#8217;an&#8217;-da s\u0131k s\u0131k tekrarlan\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc islam inan\u00e7 sisteminin temel prensiplerinden biri hakt\u0131r. De\u011fi\u015fik meseleler bu ilke etraf\u0131nda yo\u011funla\u015f\u0131r. \u0130\u00e7 alemle ve d\u0131\u015f alemle, evrene egemen olan yasalar sistemi ile ve insanlar\u0131n hayat\u0131na h\u00fckmeden \u015feriatla ilgili her mesele bu ilkeyle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Bu ilke &#8220;\u0130slam\u0131n evrene, hayata ve insana bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131&#8221;n\u0131n temelidir.<\/p>\n<p><strong>KOYU B\u0130R SAPIKLIK<\/strong><\/p>\n<p>Bu de\u011fi\u015fmez, bu kal\u0131c\u0131 temelin yan\u0131s\u0131ra de\u011fi\u015fken arzulara; baz\u0131lar\u0131n\u0131n ilahla\u015ft\u0131r\u0131p kulluk sundu\u011fu, b\u00f6ylece do\u011fru yolu bulma \u00fcmidi kalmam\u0131\u015f, koyu bir sap\u0131kl\u0131\u011fa dald\u0131\u011f\u0131, heva ve heveslere i\u015faret ediliyor. Allah bizi bu sap\u0131kl\u0131ktan<\/p>\n<p><strong><br \/>\n23- Ey Muhammed! Heva ve hevesini tanr\u0131 edinen Allah&#8217;\u0131n bir bilgiye dayal\u0131 olarak \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131\u011f\u0131, kula\u011f\u0131n\u0131 ve kalbini m\u00fch\u00fcrledi\u011fi, g\u00f6z\u00fcn\u00fc perdeledi\u011fi kimseyi g\u00f6rd\u00fcn m\u00fc? Onu Allah&#8217;tan ba\u015fka kim do\u011fru yola eri\u015ftirebilir? Hal&#038; anlam\u0131yor musunuz?<\/strong><\/p>\n<p>Burada Kur&#8217;an-\u0131 Kerim de\u011fi\u015fmez demeli bir yana b\u0131rakan, de\u011fi\u015fken arzular\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015fen; kendi arzusuna tapan, \u00f6n\u00fcnde e\u011filen, onu d\u00fc\u015f\u00fcncesinin, h\u00fck\u00fcmlerinin, duygular\u0131n\u0131n ve hareketlerinin kayna\u011f\u0131 haline getiren&#8230; Onu kar\u015f\u0131 konulmaz, her istedi\u011fi yerine getirilen bir tanr\u0131 konumuna \u00e7\u0131karan, ikide bir de\u011fi\u015fip duran i\u015faretlerini derin bir itaat duygusuyla, tam bir teslimiyetle, kesin bir kabul ile alg\u0131layan insan ruhunun enteresan bir portresini \u00e7iziyor. Kur&#8217;an bu tabloyu \u00e7iziyor ve bu tutumun \u00e7irkinli\u011fini, hayret vericili\u011fini \u015fu \u015fekilde dile getiriyor:<\/p>\n<p>&#8220;Heva ve hevesini tanr\u0131 edineni g\u00f6rd\u00fcn m\u00fc&#8221;<\/p>\n<p>G\u00f6rd\u00fcn m\u00fc b\u00f6yle birini? B\u00f6yle biri, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k uyand\u0131ran, hayret edilen tuhaf bir aral\u0131kt\u0131r. B\u00f6yle biri y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendisini sapt\u0131rmas\u0131n\u0131, rahmetiyle onu sarmamas\u0131n\u0131 hakeder. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun kalbinde hidayete yer kalmam\u0131\u015ft\u0131r. O, hasta, anormal arzular\u0131na, ihtiraslar\u0131na tap\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;Allah bir bilgiye dayal\u0131 olarak onu \u015fa\u015f\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Allah onun sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 hakketti\u011fini bildi\u011fi i\u00e7in onu sapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Veya o, hakk\u0131 bildi\u011fi halde arzular\u0131na kar\u015f\u0131 koymam\u0131\u015f, onun tap\u0131lan bir ilah konumuna gelmesine en el olamam\u0131\u015ft\u0131r. Onun bu tutumu y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onu sapt\u0131rmas\u0131n\u0131 ve koyu sap\u0131kl\u0131k i\u00e7inde bocalamak \u00fczere kendi haline b\u0131rakmas\u0131n\u0131 gerektirmi\u015ftir:<\/p>\n<p>&#8220;Allah onun kula\u011f\u0131n\u0131 ve kalbini m\u00fch\u00fcrlemi\u015f, g\u00f6z\u00fcn\u00fc perdelemi\u015ftir.&#8221;<\/p>\n<p>Onun i\u00e7ine ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n s\u0131zaca\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn a\u00e7\u0131kl\u0131klar, hidayetin girece\u011fi t\u00fcm kanallar t\u0131kanm\u0131\u015ft\u0131r. Heva ve hevesine tapmas\u0131, derin bir teslimiyetle kulluk sunmas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden i\u00e7indeki t\u00fcm al\u0131c\u0131 cihazlar i\u015f g\u00f6remez hale gelmi\u015ftir:<\/p>\n<p>&#8220;O&#8217;nu Allah&#8217;tan ba\u015fka kim do\u011fru yola eri\u015ftirebilir.&#8221;<\/p>\n<p>Hidayet tamam\u0131yle Allah&#8217;\u0131n tekelindedir. Hi\u00e7 kimse, bir ba\u015fkas\u0131n\u0131 do\u011fru yola ve sap\u0131kl\u0131\u011fa eri\u015ftiremez. Bu Allah&#8217;\u0131n yetkisinin kapsam\u0131ndad\u0131r. Hi\u00e7 kimse O&#8217;nun yetkisine ortak olamaz, se\u00e7ilmi\u015f peygamberler bile.<\/p>\n<p>&#8220;Hal\u00e2 anlam\u0131yor musunuz?&#8221;<\/p>\n<p>Anlayan uyan\u0131r, kendine gelir. Arzular\u0131n boyunduru\u011fundan kurtulur. Kendisine uyan\u0131 sapt\u0131rmayan a\u00e7\u0131k ve de\u011fi\u015fmez hayat sistemine ve hareket metoduna d\u00f6ner.<\/p>\n<p>Surenin bu son b\u00f6l\u00fcm\u00fc, m\u00fc\u015friklerin ahiret, \u00f6l\u00fcmden sonra dirili\u015f ve hesaplama meselesine ili\u015fkin s\u00f6zlerini sunuyor. Buna inkar edemedikleri kendileri ile yak\u0131ndan ilgili, kendi varolu\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6rnek g\u00f6stererek cevap veriyor. Sonra bir k\u0131yamet sahnesini sunuyor. -Hen\u00fcz vakti gelmemi\u015f olsa bile-. Bu sahneyi bizzat kendi ba\u015flar\u0131na gelmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ifade tarz\u0131 sahneyi o kadar canl\u0131, o kadar somut sunuyor ki, onlar kelimeler aras\u0131ndan g\u00f6zleriyle g\u00f6r\u00fcyor gibi oluyorlar.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan sure, g\u00f6kler, yer, g\u00f6klerde ve yerdeki alemler \u00fczerindeki tek ve ortaks\u0131z Rabbl\u0131\u011fa sahip Allah&#8217;\u0131 \u00f6verek, \u00f6n\u00fcnde hi\u00e7bir ba\u015f\u0131n dikilemedi\u011fi, hi\u00e7bir k\u00fcstah\u0131n boynunu uzatamad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6kler ve yerdeki e\u015fsiz b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, y\u00fcceli\u011fini kutsayarak sona eriyor&#8230; O, \u00fcst\u00fcn iradelidir, her yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir hikmete g\u00f6re yapar. <\/p>\n<p><strong>24- &#8220;Hayat, ancak bu d\u00fcnyadaki hayat\u0131m\u0131zd\u0131r. \u00d6l\u00fcr\u00fcz ve ya\u015far\u0131z; bizi ancak zaman yok eder&#8221; derler. Onlar\u0131n bu hususta bir bilgisi yoktur; sadece b\u00f6yle zannederler.<\/p>\n<p>25- Ayetlerimiz onlara a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k okundu\u011fu zaman delilleri yaln\u0131zca: &#8220;Do\u011fru s\u00f6zl\u00fc iseniz babalar:mm getirin bakal\u0131m&#8221; demek olur.<\/p>\n<p>26- De ki: &#8220;Sizi Allah diriltir, sonra \u00f6ld\u00fcr\u00fcr, sonra sizi \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmeyen k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde toplar. Fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015fte b\u00f6ylesine dar, b\u00f6ylesine k\u0131s\u0131r bir g\u00f6r\u00fc\u015fe sahiptiler. Onlara g\u00f6re hayat, bu d\u00fcnyada g\u00f6zleriyle g\u00f6rd\u00fckleri b\u00f6l\u00fcmd\u00fcr. Bir ku\u015fak \u00f6l\u00fcr bir di\u011fer ku\u015fak do\u011far. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe bak\u0131l\u0131rsa \u00f6l\u00fcm onlara ula\u015fm\u0131yor, sadece g\u00fcnler ge\u00e7iyor, zaman d\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Onlar \u00f6l\u00fcyorlarsa, ya\u015fama s\u00fcrelerini sona erdiren, bedenlerine \u00f6l\u00fcm\u00fc ula\u015ft\u0131ran, b\u00f6ylece onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcren zamand\u0131r.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu, d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc a\u015famayan, d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn arka plan\u0131ndaki s\u0131rlar\u0131 ara\u015ft\u0131rmayan y\u00fczeysel bir g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr. Mademki, \u00f6l\u00fcm belli bir d\u00fczen uyar\u0131nca, belirlenmi\u015f g\u00fcnlerin sonunda bedenlere ili\u015fmiyor ve mademki sand\u0131klar\u0131 gibi hayatlar\u0131na son veren g\u00fcnlerin ge\u00e7mesidir, peki bu hayat nereden geldi onlara? Geldikten sonra kim al\u0131p, g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor hayatlar\u0131n\u0131? Halbuki ya\u015fl\u0131lar gibi \u00e7ocuklar da \u00f6l\u00fcyor. Hastalarla birlikte sa\u011fl\u0131kl\u0131lar da \u00f6l\u00fcyor. Zay\u0131flar gibi kuvvetliler de \u00f6l\u00fcyor. \u00d6yleyse meseleyi dikkatlice e\u015feleyen, sebeplerin ger\u00e7ek mahiyetini bilmek, kavramak isteyen biri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6l\u00fcm\u00fc zaman olgusu ile a\u00e7\u0131klamak m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bunun i\u00e7in y\u00fcce Allah onlarla ilgili olarak \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar\u0131n bu hususta bir&#8217; bilgisi yoktur, sadece b\u00f6yle zannederler.&#8221;<\/p>\n<p>Ak\u0131l almaz, bo\u015f, karma\u015f\u0131k bir zand\u0131r bunlar\u0131nki. Bir d\u00fc\u015f\u00fcnceye, bir bilgiye<\/p>\n<p>dayanm\u0131yor. Meselelerin \u00f6z\u00fcn\u00fc anlamay\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fcyor. Hayat ve \u00f6l\u00fcm olaylar\u0131n\u0131n \u00f6tesinde insan\u0131n iradesinden ba\u015fka bir iradenin, g\u00fcnlerin ge\u00e7mesinden ba\u015fka bir sebebin varl\u0131\u011f\u0131na tan\u0131kl\u0131k eden s\u0131rra bakm\u0131yorlar.<\/p>\n<p>&#8220;Ayetlerimiz onlara a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k okundu\u011fu zaman delilleri yaln\u0131zca: `Do\u011fru s\u00f6zl\u00fc iseniz babalar\u0131m\u0131z\u0131 getirin bakal\u0131m&#8217; demek olur.&#8221;<\/p>\n<p>Bu s\u00f6z de t\u0131pk\u0131 az \u00f6nceki gibi, yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n yasalar\u0131n\u0131, bu konuda y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hikmeti, bu hikmetin \u00f6tesinde gizli bulunan ve derin ilahi hikmetle ba\u011flant\u0131l\u0131 bulunan hayat ve \u00f6l\u00fcm s\u0131rr\u0131n\u0131 kavrayamam\u0131\u015f olmaktan kaynaklanan y\u00fczeysel bir g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130nsanlar, amel edecek bir f\u0131rsat bulsunlar ve y\u00fcce Allah onlara bah\u015fetti\u011fi \u015feylerle onlar\u0131 s\u0131nas\u0131n diye yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015f\u0131yorlar. Sonra da \u00f6l\u00fcyorlar, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n belirledi\u011fi hesapla\u015fana ve hayat devresindeki s\u0131nav\u0131n sonucu ortaya \u00e7\u0131kana kadar. Bu y\u00fczden insanlar \u00f6ld\u00fckten sonra tekrar d\u00fcnyaya d\u00f6nmezler. \u00c7\u00fcnk\u00fc belirlenen g\u00fcn gelmeden \u00f6lenlerin gelmesini gerektiren bir hikmet yoktur. Dolay\u0131s\u0131yle baz\u0131 insanlar \u00f6yle istiyorlar diye \u00f6l\u00fcler d\u00fcnyaya geri d\u00f6nmezler. \u00c7\u00fcnk\u00fc varl\u0131klar aleminin dayand\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck evrensel yasalar insanlar\u0131n \u00f6nerileri ile de\u011fi\u015fmezler. Bu y\u00fczden onlar\u0131n apa\u00e7\u0131k ayetler kar\u015f\u0131s\u0131nda ileri s\u00fcrd\u00fckleri basit \u00f6nerilerin ger\u00e7ekle\u015fme imkan\u0131 yoktur: &#8220;Do\u011fru s\u00f6zl\u00fc iseniz babalar\u0131m\u0131z\u0131 getirin bakal\u0131m!&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah \u00fcst\u00fcn hikmeti uyar\u0131nca planlad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre dolmadan \u00f6nce atalar\u0131m ni\u00e7in getirecekmi\u015f? Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00f6l\u00fcleri diriltebilece\u011fine inanmalar\u0131 i\u00e7in mi? Ne tuhaf bir \u015fey! Y\u00fcce Allah varolu\u015f yasas\u0131 uyar\u0131nca her an g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcnde bir hayat varetmiyor mu?<\/p>\n<p>&#8220;De ki: `Sizi Allah diriltir, sonra \u00f6ld\u00fcr\u00fcr, sonra sizi \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmeyen k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde toplar: &#8216;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte, \u00f6lm\u00fc\u015f atalar\u0131n\u0131n \u015fahs\u0131nda g\u00f6rmek istedikleri mucize budur. \u0130\u015fte bu mucize, bizzat g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fiyor. Canl\u0131lar\u0131 dirilten Allah&#8217;t\u0131r. Sonra Allah onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor. \u015eu halde O&#8217;nun insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fckten sonra diriltmesinde, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc bir araya getirmesinde \u015fa\u015f\u0131lacak bir\u015fey yoktur. \u00d6yleyse her an bir benzerini g\u00f6zleriyle g\u00f6rd\u00fckleri bu olaydan ku\u015fku duymalar\u0131 i\u00e7in bir neden yoktur:<\/p>\n<p>&#8220;Fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler.&#8221;<\/p>\n<p>Bu somut ger\u00e7e\u011fin \u00fczerine, t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n d\u00f6nece\u011fi merciye y\u00f6nelik bir i\u015faretle de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131yor:<\/p>\n<p><strong>27- G\u00f6klerin ve yerin h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131 Allah&#8217;\u0131nd\u0131r. K\u0131yamet kopaca\u011f\u0131 g\u00fcn, i\u015fte o g\u00fcn bat\u0131l s\u00f6zlere uymu\u015f olanlar h\u00fcsranda kal\u0131rlar.<\/p>\n<p>28- O g\u00fcn her \u00fcmmeti Allah&#8217;\u0131n huzurunda diz \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f olarak g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. Her \u00fcmmet kitab\u0131n\u0131 almaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131l\u0131r: &#8220;Bug\u00fcn size i\u015fledi\u011finizin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verilecektir.&#8221;<\/p>\n<p>29- \u0130\u015fte kitab\u0131m\u0131z aleyhinize konu\u015fuyor, ger\u00e7e\u011fi s\u00f6yl\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 yaz\u0131yorduk..<\/strong><\/p>\n<p>\u015eu halde m\u00fclk\u00fcnde bulunan her\u015feye O egemendir. M\u00fclk\u00fcndeki her\u015feyi O yaratm\u0131\u015ft\u0131r. M\u00fclk\u00fcndeki canl\u0131 ve cans\u0131z varl\u0131klar\u0131 varetmeye, yeniden yapmaya O&#8217;nun g\u00fcc\u00fc yeter.<br \/>\n<strong><br \/>\n\u0130NKARCILARIN KORKUN\u00c7 AK\u0130BET\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 ku\u015fku duyduklar\u0131 k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnden bir sahne sunuyor.<\/p>\n<p>Daha birinci ayette, bat\u0131l taraftarlar\u0131n\u0131n ak\u0131beti vurgulan\u0131yor. Onlar gelece\u011finden ku\u015fku duyduklar\u0131 bug\u00fcnde h\u00fcsrana u\u011fruyorlar. Sonra ifadeler aras\u0131ndan bak\u0131yoruz ve birden deh\u015fet verici geni\u015flikte bir meydan \u00e7\u0131k\u0131yor kar\u015f\u0131m\u0131za. B\u00fct\u00fcn ku\u015faklar bu gezegen \u00fczerindeki uzun-k\u0131sa ya\u015famlar\u0131n\u0131 tamamlam\u0131\u015f ve \u015fimdi de bu meydanda toplanm\u0131\u015flard\u0131r. \u00dcmmet \u00fcmmet ayr\u0131l\u0131p dizi \u00fcst\u00fc \u00e7\u00f6kerek korkun\u00e7 hesapla\u015fmay\u0131 beklemektedirler. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n tek bir alanda toplanarak olu\u015fturdu\u011fu deh\u015fet verici kalabal\u0131k korkun\u00e7 bir sahnedir. Orada bulunanlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn diz\u00fcst\u00fc \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f bulunmas\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu manzara korkun\u00e7tur. Bundan sonra hesapla\u015fman\u0131n ba\u015flayacak olmas\u0131 da b\u00fcsb\u00fct\u00fcn deh\u015fet vericidir. Her \u015feyden \u00f6nce, kullar\u0131na nimetler bah\u015feden, onlara say\u0131s\u0131z l\u00fctuflarda bulunan, ama \u015fu alanda toplanm\u0131\u015f bulunanlar\u0131n \u00e7o\u011funun nimetlerine \u015f\u00fckretmedi\u011fi, l\u00fctuflar\u0131n\u0131 anlayamad\u0131\u011f\u0131 cayd\u0131r\u0131c\u0131 ve kar\u015f\u0131 konulmaz g\u00fcce sahip y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n huzurunda toplan\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 sahneyi daha bir korkun\u00e7la\u015ft\u0131r\u0131yor, insan\u0131 deh\u015fete sal\u0131yor.<\/p>\n<p>Sonra \u015fu diz\u00fcst\u00fc \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f, deh\u015fetten donakalm\u0131\u015f ve bo\u011fuk bo\u011fuk soluyan bu \u00f6lg\u00fcn kalabal\u0131\u011fa \u015f\u00f6yle sesleniyor:<\/p>\n<p>&#8220;Bug\u00fcn size i\u015fledi\u011finizin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verilecektir. \u0130\u015fte kitab\u0131m\u0131z, aleyhinize konu\u015fuyor, ger\u00e7e\u011fi s\u00f6yl\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz, yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 yaz\u0131yorduk.&#8221;<\/p>\n<p>B\u00f6ylece hi\u00e7bir amellerinin unutulmayaca\u011f\u0131n\u0131 veya kaybolmayaca\u011f\u0131n\u0131 anl\u0131yorlar. Hem nas\u0131l olabilir ki, her\u015fey yaz\u0131l\u0131yken, hi\u00e7bir \u015fey Allah&#8217;\u0131n bilgisinin kapsam\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalmazken, ondan gizlenemezken?<\/p>\n<p>Sonra de\u011fi\u015fik ku\u015faklardan ve farkl\u0131 \u0131rklardan olu\u015fan bu kalabal\u0131k, bu milletler toplulu\u011fu iki gruba ayr\u0131l\u0131yor. Y\u0131\u011f\u0131nlarca insan iki gruba b\u00f6l\u00fcn\u00fcyor: M\u00fcminler ve kafirler&#8230; Allah kat\u0131nda sadece bu iki bayrak ve sadece bu iki grup ge\u00e7erlidir. Allah&#8217;\u0131n taraftarlar\u0131 (Hizbullah)&#8230; Ve \u015feytan\u0131n taraftarlar\u0131 (Hizbu\u015f\u015feytan)&#8230; Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm milletler, mezhepler, \u0131rklar ve \u00fcmmetler bu iki gruba kat\u0131l\u0131yorlar:<\/p>\n<p><strong>30- \u0130nan\u0131p iyi i\u015fler yapanlara gelince; Rabbleri onlar\u0131 rahmetinin kapsam\u0131na al\u0131r. \u0130\u015fte apa\u00e7\u0131k kurtulu\u015f budur.<\/strong><\/p>\n<p>Uzun bekleyi\u015ften, s\u0131k\u0131nt\u0131dan, \u0131zd\u0131raptan kurtulmu\u015flard\u0131r. Ayet-i kerime bu tatl\u0131 havay\u0131 biran \u00f6nce yapmak i\u00e7in onlar\u0131n i\u015fini \u00e7abucak ve kolayca sonu\u00e7land\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<p>Sonra bak\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 -c\u00fcmleler aras\u0131ndan- di\u011fer gruba \u00e7eviriyoruz. Bir de ne g\u00f6relim? Uzun uzun azarlan\u0131yorlar. Rezil edici \u015fekilde her \u015feyleri ortaya d\u00f6k\u00fcl\u00fcyor, te\u015fhir ediliyor. En \u00e7irkin s\u00f6zleri, en i\u011fren\u00e7 davran\u0131\u015flar\u0131 hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor:<\/p>\n<p><strong>31- Ancak kafirlere gelince: Ayetlerim size okunurdu, fakat siz b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslad\u0131n:z ve su\u00e7lu bir toplum oldunuz de\u011fil mi?<\/p>\n<p>32- Allah&#8217;\u0131n va&#8217;di ger\u00e7ektir. &#8220;K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn gelece\u011finden \u015f\u00fcphe yoktur&#8221; dendi\u011fi zaman; &#8220;K\u0131yamet nedir bilmiyoruz&#8221; demi\u015ftiniz ha?!denildi ki: &#8220;Siz bu g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kavu\u015faca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 nas\u0131l unutmu\u015fsan\u0131z, biz de bug\u00fcn sizi unuttuk. Yeriniz ate\u015ftir, yard\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131z da yoktur.&#8221;<\/p>\n<p>35- B\u00f6yledir, \u00e7\u00fcnk\u00fc siz Allah&#8217;\u0131n ayetlerini e\u011flence yapt\u0131n\u0131z; d\u00fcnya hayat\u0131 sizi aldatt\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>Sonra ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, rezil etmek, azarlamak, \u00f6nemsizliklerini, basitliklerini ve elem verici ak\u0131bete u\u011frayacaklar\u0131n\u0131 vurgulamak \u00fczere yeniden onlara d\u00f6n\u00fcyor. Bunun ard\u0131ndan, son olarak varacaklar\u0131 ak\u0131bet duyurulduktan sonra \u00fczerlerine perde iniyor. Onlar bir daha \u00e7\u0131kmamak, mazeretleri kabul edilmemek ve ho\u015f tutulma istekleri geri \u00e7evrilmek \u00fczere cehennemde kendi hallerine b\u0131rak\u0131l\u0131yorlar. : ,<\/p>\n<p>&#8220;Art\u0131k bug\u00fcn onlar ne ate\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rlar ve ne de \u00f6z\u00fcrleri kabul edilir.&#8221;<\/p>\n<p>Sanki biz bu ifadelerin yank\u0131s\u0131 aras\u0131nda son kez kapanan kap\u0131lar\u0131n \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 g\u0131c\u0131rt\u0131 sesini i\u015fitiyor gibiyiz. Art\u0131k sahne kapanm\u0131\u015ft\u0131r. Bundan sonra de\u011fi\u015fiklik yapma, yeniden d\u00fczenleme imkan\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00d6VG\u00dcN\u00dcN MUTLAK SAH\u0130B\u0130<\/p>\n<p>Bu derin etkili sahnenin ard\u0131ndan surede son kez Allah&#8217;\u0131 \u00f6vme, O&#8217;nu y\u00fcceltme sesleri yank\u0131lan\u0131yor:<\/p>\n<p>36- Hamd, g\u00f6klerin Rabbi, yerin Rabbi ve b\u00fct\u00fcn alemlerin Rabbi olan Allah&#8217;a mahsustur.<\/p>\n<p>37- G\u00f6klerde yerde ululuk, yaln\u0131z O&#8217;na aittir. O, \u00fcst\u00fcn iradelidir, her yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir hikmete g\u00f6re yapar.<\/strong><\/p>\n<p>Her tarafta Allah&#8217;\u0131 \u00f6vme sesleri yank\u0131lan\u0131yor. G\u00f6\u011f\u00fc ile, yeri ile, insan\u0131 ile cinni ile, ku\u015fu ile, hayvanlar\u0131 ile, i\u00e7indeki canl\u0131 cans\u0131z varl\u0131klar\u0131 ile b\u00fct\u00fcn varl\u0131k alemi \u00fczerindeki tek ve ortaks\u0131z Rabbl\u0131\u011f\u0131 duyuruluyor. Buna g\u00f6re b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar tek bir Rabbin g\u00f6zetimi alt\u0131ndad\u0131rlar. Onlar\u0131 y\u00f6neten ve g\u00f6zeten sadece O&#8217;dur. G\u00f6zetim ve y\u00f6netiminden dolay\u0131 O&#8217;na hamdolsun.<\/p>\n<p>Her tarafta Allah&#8217;\u0131 ululama sesleri y\u00fckseliyor. Bu varl\u0131k alemini b\u00fct\u00fcn\u00fcyle kaplayan Allah&#8217;\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc duyuruluyor. B\u00f6ylece b\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fckler k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcyor. B\u00fct\u00fcn zorbalar bir kenara f\u0131rlat\u0131l\u0131yorlar. B\u00fct\u00fcn azg\u0131nlar, varl\u0131k alemini kaplayan bu s\u0131n\u0131rs\u0131z b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011fe teslim oluyorlar.<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve Rabbl\u0131\u011f\u0131 ile birlikte O, her\u015feye g\u00fcc\u00fc yeten \u00fcst\u00fcn iradelidir. Her\u015feyi d\u00fczenleyen hikmet sahibidir: &#8220;O, \u00fcst\u00fcn iradelidir, her yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir hikmete g\u00f6re yapar.&#8221; Ve alemlerin Rabbi olan Allah&#8217;a hamdolsun.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1- Ha, Mim. 2- Kitab&#8217;\u0131n indirilmesi, \u00fcst\u00fcn iradeli ve her yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir hikmete g\u00f6re yapan Allah&#8217;\u0131n kat\u0131ndand\u0131r. 3- G\u00f6klerde ve yerde m\u00fcminler i\u00e7in nice dersler vard\u0131r. 4- Sizin yarat\u0131lman\u0131zda ve canl\u0131lar\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde yay\u0131lmas\u0131nda, kesin olarak inanan kimseler i\u00e7in ibretler vard\u0131r. 5- Gecenin ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn birbiri ard\u0131na gelmesinde, g\u00f6kten, Allah&#8217;\u0131n r\u0131z\u0131k vermek i\u00e7in ya\u011fmur indirip, yeri &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1675,1596,1583,1597,1600,1599,1584,1646,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2440","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-casiye-suresinin-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2440","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2440"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2440\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2440"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2440"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2440"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}