{"id":2444,"date":"2012-01-17T09:49:13","date_gmt":"2012-01-17T09:49:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2444"},"modified":"2012-01-17T09:49:13","modified_gmt":"2012-01-17T09:49:13","slug":"zuhruf-suresinin-46-89-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/zuhruf-suresinin-46-89-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Zuhruf Suresi&#8217;nin 46-89.Ayet Tefsiri &#8211; Fizilal&#8217;il Kur&#8217;an &#8211; Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"<p><strong>HZ. MUSA, F\u0130RAVUN VE HAL<\/p>\n<p>46- Andolsun biz Musa&#8217;y\u0131 da ayetlerimizle Firavun&#8217;a ve ileri gelen adamlar\u0131na g\u00f6nderdik: &#8220;Ben alemlerin Rabbinin el\u00e7isiyim&#8221; demi\u015fti.<\/p>\n<p>47- Onlara ayetlerimizi getirince, birden bire onlarla alay etmeye koyuldular.<\/strong><\/p>\n<p>Burada, Hz. Musa ile Firavun aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen ilk bulu\u015fma an\u0131, bu konuda k\u0131ssan\u0131n sunulu\u015fu ile ama\u00e7lanan esas noktaya bir haz\u0131rl\u0131k olsun diye k\u0131sa bir giri\u015f \u015feklinde sunuluyor. -K\u0131ssan\u0131n sunulu\u015fu ile g\u00fcd\u00fclen ama\u00e7 Firavunun HZ. Musa&#8217;n\u0131n peygamberli\u011fine itiraz edi\u015finin ger\u00e7ekleri ve de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 ile Arap m\u00fc\u015friklerinin Hz. Muhammed&#8217;in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- peygamberli\u011fine itiraz edi\u015flerinin gerek\u00e7\u00e9leri ve de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 aras\u0131ndaki benzerli\u011fi vurgulamakt\u0131r-. Bu giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc ayn\u0131 zamanda Hz. Musa&#8217;n\u0131n sundu\u011fu mesaj\u0131 ger\u00e7ek mahiyetini de \u00f6zetlemektedir: &#8220;Ben alemlerin Rabbi&#8217;nin el\u00e7isiyim&#8217; demi\u015ftir.&#8221; Bu, b\u00fct\u00fcn peygamberlerin getirdikleri ger\u00e7e\u011fin kendisidir. Her peygamber Ben &#8220;el\u00e7iyim&#8221;, beni g\u00f6nderen &#8220;alemlerin Rabb&#8217;idir&#8221; demi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca k\u0131sa ifadelerle Hz. Musa&#8217;n\u0131n sundu\u011fu ayetlere de i\u015faret ediliyor. Bu i\u015faret, ad\u0131 ge\u00e7en toplumun bunlara kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tav\u0131rla son buluyor: &#8220;Birden bire onlarla alay etmeye koyuldular.&#8221; B\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayan cahillerin her zaman yapt\u0131klar\u0131 gibi.<\/p>\n<p>Bu i\u015fareti, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n Firavun ve devlet erkan\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na getirdi\u011fi musibetlere y\u00f6nelik bir i\u015faret izliyor. Bunlar ba\u015fka surelerde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak anlat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r:<\/p>\n<p><strong>48- Onlara g\u00f6sterdi\u011fimiz her mucize di\u011ferinden daha b\u00fcy\u00fckt\u00fc; do\u011fru<\/p>\n<p>yola d\u00f6nmeleri i\u00e7in onlar\u0131 azaba u\u011fratt\u0131k.<\/p>\n<p>49- Azab\u0131 g\u00f6r\u00fcnce: &#8220;Ey b\u00fcy\u00fcc\u00fc, bizim i\u00e7in Rabb&#8217;ine dua et, sende bulunan ahdin h\u00fcrmetine bizi ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131n\u0131 dile, art\u0131k yola gelece\u011fiz&#8221; dediler.<\/p>\n<p>50- Fakat biz onlardan azab\u0131 kald\u0131r\u0131nca s\u00f6zlerinden d\u00f6nmeye ba\u015flad\u0131lar.<\/strong><\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Hz. Musa&#8217;n\u0131n -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- g\u00f6sterdi\u011fi mucizeler onlar\u0131n inanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayam\u0131yor. \u00dcstelik bu ayetler pe\u015fpe\u015fe g\u00f6steriliyor ve herbiri di\u011ferinden daha b\u00fcy\u00fck ve daha etkileyicidir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz onlar\u0131n bu tutumu y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bir\u00e7ok surede ge\u00e7en ve somut mucizelerin do\u011fru yolu bulmaya yatk\u0131n olmayan bir kalbi hidayete getiremeyece\u011fi, peygamberin sa\u011f\u0131rlara mesaj\u0131m i\u015fittiremeyece\u011fi, ger\u00e7e\u011fi k\u00f6rlere g\u00f6steremeyece\u011fi anlam\u0131na gelen s\u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frulamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Burada ilgin\u00e7 olan\u0131 Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in aktard\u0131\u011f\u0131 Firavun ve devlet erkan\u0131n\u0131n \u015fu s\u00f6zleridir: &#8220;Ey b\u00fcy\u00fcc\u00fc, bizim i\u00e7in Rabbine dua et, sende bulunan ahdin h\u00fcrmetine bizi ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131n\u0131 dile, art\u0131k yola gelece\u011fiz.&#8221; Musibetle y\u00fczy\u00fcze gelmi\u015fler. Ba\u015flar\u0131ndaki belay\u0131 kald\u0131rmas\u0131 i\u00e7in Musa&#8217;dan yard\u0131m istiyorlar, ona yalvar\u0131yorlar. Buna ra\u011fmen ona &#8220;Ey b\u00fcy\u00fcc\u00fc&#8221; diyorlar. Ayn\u0131 \u015fekilde &#8220;Bizim i\u00e7in Rabbine dua et, sende bulunan ahdin h\u00fcrmetine&#8230;&#8221; diyorlar. Oysa Musa, onlara ben &#8220;alemlerin Rabbinin&#8221; el\u00e7isiyim, diyor. Alemlerin Rabbi, sadece onun Rabbi de\u011fil. Ne var ki, ne somut mucize, ne de peygamberin s\u00f6zleri onlar\u0131n ta\u015fla\u015fm\u0131\u015f kalplerine etki etmiyor. &#8220;Art\u0131k yola gelece\u011fiz&#8221; demelerine ra\u011fmen, i\u00e7lerinde iman\u0131n yumu\u015fakl\u0131\u011f\u0131ndan eser yok.<\/p>\n<p>&#8220;Fakat biz onlardan azab\u0131 kald\u0131r\u0131nca s\u00f6zlerinden d\u00f6nmeye ba\u015flad\u0131lar.&#8221;<\/p>\n<p>\u015eu da var ki, kitleler somut mucizelerden etkilenebilirler. Ger\u00e7ek, onlar\u0131n kand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6n\u00fcllerine yol bulabilir. Bu s\u0131rada Firavun tac\u0131yla, taht\u0131yla, saltanat\u0131yla, g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 s\u00fcsleri ve ihti\u015fam\u0131 i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Y\u00fczeysel mant\u0131\u011f\u0131yla s\u0131radan halk kitlelerinin akl\u0131n\u0131 \u00e7eliyor. Firavunun mant\u0131\u011f\u0131 y\u00fczeyseldir ama, bask\u0131c\u0131 zorba y\u00f6netimlerde kul-k\u00f6le haline getirilmi\u015f, kibire, \u015fatafata konan kitlel\u00e9r nezdinde ge\u00e7erli olan bu mant\u0131kt\u0131r. <\/p>\n<p><strong>51- Firavun kavmine \u015f\u00f6yle seslenip dedi ki: &#8220;Ey kavmim, M\u0131s\u0131r m\u00fclk\u00fc ve \u015fu alt\u0131ndan ak\u0131p giden \u0131rmaklar benim de\u011fil mi? G\u00f6rm\u00fcyor musunuz?<\/p>\n<p>52- &#8220;Yoksa ben, kendisi zay\u0131f ve neredeyse s\u00f6z anlatamayacak durumda bulunan \u015fu adamdan daha hay\u0131rl\u0131 de\u011fil miyim?&#8221;<\/p>\n<p>53- &#8220;Ona alt\u0131n bilezikler verilmedi, yahud yan\u0131nda kendisiyle beraber yard\u0131mc\u0131 melekler gelmeli de\u011fil miydi?&#8221;<\/p>\n<p>54- \u0130\u015fte Firavun bu \u015fekilde kavmini k\u00fc\u00e7\u00fcmsedi. Onlar da ona boyun e\u011fdiler. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir kavimdi.<\/strong><\/p>\n<p>M\u0131s\u0131r m\u00fclk\u00fc ve Firavun&#8217;un ayaklar\u0131n\u0131n alt\u0131ndan akan nehirler halk kitlelerinin g\u00f6zleriyle g\u00f6rd\u00fckleri ve g\u00f6rkeminden etkilenip b\u00fcy\u00fcklendikleri \u015feylerdi. Onlara i\u015faret edilmi\u015f olmas\u0131 kitleleri etki alt\u0131na al\u0131p isteneni kabul ettirmek i\u00e7in yeterliydi. Fakat g\u00f6klerin, yerin ve her ikisinin aras\u0131ndaki varl\u0131klar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu ola\u011fan\u00fcst\u00fc m\u00fclk\u00fc -ki M\u0131s\u0131r m\u00fclk\u00fc bu m\u00fclk i\u00e7inde hi\u00e7bir de\u011fer ifade etmez- hissetmek i\u00e7in, onunla M\u0131s\u0131r&#8217;\u0131n basit ve de\u011fersiz m\u00fclk\u00fcn\u00fc yerli yerine koymak, ger\u00e7ek de\u011ferlerini vermek i\u00e7in m\u00fc&#8217;min kalpler gereklidir.<\/p>\n<p>G\u00f6rkemli, \u015fatafatl\u0131 y\u0131ld\u0131zl\u0131 \u015feyler, k\u00f6lele\u015ftirilmi\u015f, ta\u011futlar\u0131n kulu haline getirilmi\u015f, \u00e7e\u015fitli entrikalarla aldat\u0131lm\u0131\u015f halk kitlelerinin g\u00f6z\u00fcn\u00fc kama\u015ft\u0131r\u0131r. Akl\u0131n\u0131 ve kalbini bunlar\u0131n aldat\u0131c\u0131 etkisinden kurtar\u0131p ta u\u00e7suz bucaks\u0131z evren m\u00fclk\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnemez, olurlar.<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden Firavun bu g\u00f6n\u00fcllerin tellerine nas\u0131l dokunaca\u011f\u0131n\u0131, onlar\u0131 yal\u0131n, yald\u0131zl\u0131 ve \u015fatafatl\u0131 m\u00fclk\u00fcyle ba\u015ftan \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131n\u0131 bilmi\u015fti.<\/p>\n<p>&#8220;Yoksa ben, kendisi zay\u0131f ve neredeyse s\u00f6z anlatamayacak durumda bulunan \u015fu adamdan daha hay\u0131rl\u0131 de\u011fil miyim?&#8221;<\/p>\n<p>Bununla Hz. Musa&#8217;n\u0131n bir kral, bir emir, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir servet ve g\u00fc\u00e7 sahibi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kastediyor. Belki de bununla, onun kul-k\u00f6le haline getirilmi\u015f, horlanm\u0131\u015f halka, yani \u0130srailo\u011fullar\u0131na mensup oldu\u011funa i\u015faret ediyor. &#8220;Neredeyse s\u00f6z anlatamayacak durumda bulunan \u015fu adam&#8221; s\u00f6z\u00fcyle de M\u0131s\u0131r&#8217;dan \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce, Musa&#8217;n\u0131n dilindeki tutuklu\u011fu istismar etmek istiyor. Yoksa Hz. Musa y\u00fcce Allah&#8217;a dua edip &#8220;Ya Rabbi g\u00f6nl\u00fcm\u00fc geni\u015flet, g\u00f6revimi kolayla\u015ft\u0131r. Dilimin d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00e7\u00f6z.&#8221; (Taha suresi, 25-27) diye yalvar\u0131nca y\u00fcce Allah duas\u0131n\u0131 kabul etmi\u015fti. Dilindeki d\u00fc\u011f\u00fcm \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f, a\u00e7\u0131k ve meram\u0131n\u0131 anlatabilecek \u015fekilde konu\u015fur olmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz kand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, s\u0131radan halk kitlelerine g\u00f6re, M\u0131s\u0131r&#8217;\u0131n m\u00fclk\u00fcne sahip olan, \u00fclkesinde ba\u015ftan ba\u015fa nehirler akan Firavun, ger\u00e7ek s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylemesine, peygamberlik makam\u0131nda olmas\u0131na ve insan\u0131 azaptan kurtulmaya \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131na ra\u011fmen Musa&#8217;dan -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- daha hay\u0131rl\u0131 olacakt\u0131r(!).<\/p>\n<p>&#8220;Ona alt\u0131n bilezikler verilmeli de\u011fil miydi?&#8221;<\/p>\n<p>Evet! \u015eu basit ve de\u011fersiz s\u00fcsleri alt\u0131ndan bilezikleri, bir peygamberin peygamberli\u011finin do\u011fruluk \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc olarak g\u00f6r\u00fcyorlar. Onlara g\u00f6re alt\u0131n bilezikler, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n sayg\u0131n peygamberini desteklemek amac\u0131 ile sundu\u011fu bir\u00e7ok mucizeye denktir. Belki de alt\u0131n bileziklerle onun krall\u0131k tac\u0131n\u0131 giymi\u015f olmas\u0131n\u0131 kastediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc o g\u00fcnk\u00fc gelenekleri b\u00f6yleydi. Buna g\u00f6re peygamber m\u00fclk ve saltanat sahibi olmal\u0131yd\u0131!<\/p>\n<p>&#8220;Yahud yan\u0131nda kendisiyle beraber yard\u0131mc\u0131 melekler gelmeli de\u011fil miydi?&#8221;<\/p>\n<p>Bu da bir ba\u015fka itiraz. bir ba\u015fka a\u00e7\u0131dan \u00e7ekicili\u011fi var bunun. Halk kitleleri bu yan\u0131lt\u0131c\u0131 itiraza kan\u0131yorlar. Ayn\u0131 zamanda bu, ilgi uyand\u0131ran, s\u0131k s\u0131k tekrarlanan ve bir\u00e7ok peygambere kar\u015f\u0131 kullan\u0131lan bir itirazd\u0131r.<\/p>\n<p>Zorbalar\u0131n, ta\u011futlar\u0131n halk kitlelerinin akl\u0131n\u0131 \u00e7elmesinde, dolay\u0131s\u0131yle a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flar sergiletmesinde \u015fa\u015f\u0131lacak bir\u015fey yok. \u00d6ncelikle zorbalar halk kitlelerini bilgi edinme yollar\u0131ndan yoksun b\u0131rak\u0131rlar. Ger\u00e7ekleri \u00f6rtbas edip bunlar\u0131 unutmalar\u0131n\u0131 sa\u011flarlar. Bu alanda objektif bir ara\u015ft\u0131rmaya izin vermezler. Bilin\u00e7lerini diledikleri gibi \u015fartland\u0131r\u0131rlar. \u00d6yle ki bir s\u00fcre sonra ruhlar\u0131 bu yapay etkenlere g\u00f6re bi\u00e7imlenir. Bundan sonra ak\u0131llar\u0131n\u0131n \u00e7elinmesi kolayla\u015f\u0131r. Onlar\u0131 y\u00f6nlendirmek \u00e7ok rahat olur. Rahatl\u0131kla onlar\u0131 bir sa\u011fa bir sola \u00e7evirip dururlar.<\/p>\n<p>Kuskusuz halk kitleleri dosdo\u011fru y\u00fcr\u00fcmeyen, Allah&#8217;\u0131n ipine sar\u0131lmayan, e\u015fya ve olaylar\u0131 iman terazisiyle \u00f6l\u00e7meyen kimseler yani yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015f fas\u0131klar olmasalar ta\u011futlar, diktat\u00f6rler bunu yapamazlar. M\u00fc&#8217;minleri ise, kand\u0131rmak, ak\u0131llar\u0131n\u0131 \u00e7elmek, yele kap\u0131lm\u0131\u015f bir t\u00fcy gibi onlarla oynamak son derece g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Bu y\u00fczden Kur&#8217;an-\u0131 Kerim, halk kitlelerinin Firavun&#8217;u onaylamalar\u0131n\u0131 bu a\u00e7\u0131dan yorumluyorlar ve \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130\u015fte Firavun bu \u015fekilde kavmini k\u00fc\u00e7\u00fcmsedi, onlar da ona boyun e\u011fdiler. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir kavimdi.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;\u0130\u015fte Firavun bu \u015fekilde kavmini k\u00fc\u00e7\u00fcmsedi, onlar da ona boyun e\u011fdiler. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir kavimdi &#8221;<\/p>\n<p>Ve s\u0131nama, uyarma, ger\u00e7ekleri g\u00f6sterme a\u015famas\u0131 sona eriyor. Art\u0131k y\u00fcce Allah onlar\u0131n inanmayacaklar\u0131n\u0131 biliyor. M\u00fc&#8217;minlere y\u00f6nelik bask\u0131lar artm\u0131\u015f, halk kitleleri, b\u00fcy\u00fcklenen, gurura kap\u0131lan Firavun&#8217;a boyun e\u011fmi\u015f, Allah&#8217;\u0131n ayetlerinden, ger\u00e7e\u011fi g\u00f6steren belgelerden, nurdan ka\u00e7\u0131nm\u0131\u015f, g\u00f6zlerini koparm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n s\u00f6z\u00fc yerine gelmi\u015f; tehdidin ger\u00e7ekle\u015fme zaman\u0131 gelmi\u015ftir: <\/p>\n<p><strong>55- Bizi \u00f6fkelendirince onlardan intikam ald\u0131k, b\u00f6yle hepsini suda bo\u011fduk.<\/p>\n<p>56- B\u00f6ylece onlar\u0131, sonrakiler i\u00e7in hem bir \u00f6rnek, hem de bir ibret yapt\u0131k.<\/strong><\/p>\n<p>Burada y\u00fcce Allah intikam al\u0131\u015f\u0131ndan, kafirleri yerle bir edi\u015finden s\u00f6zediyor; b\u00f6ylece onlar\u0131n bu tutumlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ne kadar \u00f6fkelendi\u011fini, nas\u0131l gazapland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor: &#8220;Bizi \u00f6fkelendirince&#8221; Yani bizi \u00e7ok k\u0131zd\u0131r\u0131nca: &#8220;Onlardan intikam ald\u0131k, b\u00f6ylece hepsini suda bo\u011fduk.&#8221; Yani Firavun&#8217;u, saray mensuplar\u0131n\u0131, ileri gelenleri ve Firavun&#8217;un ordusunu suda bo\u011fduk. Bunlar Musa ve kavmini izlerken suda bo\u011fuldular. Y\u00fcce Allah onlar\u0131 daha sonra gelecek her zalim i\u00e7in bir \u00f6rnek haline getirdi: &#8220;B\u00f6ylece onlar\u0131 sonrakiler i\u00e7in bir \u00f6rnek yapt\u0131k.&#8221; Onlardan sonra gelen toplumlar\u0131n ders alacaklar\u0131 bir ibret tablosu yapt\u0131k. Bu toplumlar\u0131 onlar\u0131n k\u0131ssalar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenip, kendileri i\u00e7in dersler \u00e7\u0131kar\u0131rlar.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece Hz. Musa&#8217;n\u0131n -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- k\u0131ssas\u0131ndan sunulan b\u00f6l\u00fcm Araplar\u0131n kendilerine g\u00f6nderilen sayg\u0131n peygamberleri kar\u015f\u0131s\u0131nda tak\u0131nd\u0131klar\u0131 tavr\u0131 sergileyen ve aralar\u0131nda benzerlik bulunan bu b\u00f6l\u00fcmle ayn\u0131 noktada bulu\u015fuyor. Bu y\u00fczden Hz. Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ve onun \u00e7evresinde bulunan m\u00fc&#8217;minler moral buluyorlar. Kur&#8217;an-\u0131 Kerim bu k\u0131ssay\u0131 sunmakla bir anlamda Allah&#8217;\u0131n ayetlerinden y\u00fcz \u00e7eviren m\u00fc\u015frikleri sak\u0131nd\u0131r\u0131yor, kendilerinden \u00f6nce ayn\u0131 tavr\u0131 tak\u0131nan toplumlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelen ak\u0131betin benzeri bir felaketle onlar\u0131 uyar\u0131yor&#8230;<\/p>\n<p>K\u0131ssan\u0131n sunulu\u015fundaki ger\u00e7ek, k\u0131ssadan sunulan b\u00f6l\u00fcm ile fiili durum ve bu durumla ilgili olarak bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn sunulu\u015fu ile g\u00fcd\u00fclen ama\u00e7 aras\u0131ndaki ahenk ayn\u0131 noktada bulu\u015fuyor. B\u00f6ylece k\u0131ssa, hikmetlerle dolu ilahi hayat sisteminde bir e\u011fitim arac\u0131 i\u015flevini g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n<p>Bunun ard\u0131ndan Araplar\u0131n meleklere kulluk sunu\u015flar\u0131 ve baz\u0131 kitap ehli topluluklar\u0131n \u0130sa Mesihe tapmalar\u0131 ile ilgili tart\u0131\u015fmaya giri\u015fmeleri m\u00fcnasebetiyle surenin ak\u0131\u015f\u0131 Hz. Musa&#8217;n\u0131n k\u0131ssas\u0131ndan al\u0131nan bu b\u00f6l\u00fcmden Hz. \u0130sa&#8217;n\u0131n k\u0131ssas\u0131ndan bir b\u00f6l\u00fcme ge\u00e7iyor. Bu da surenin son dersini olu\u015fturuyor.<\/p>\n<p>Surenin bu son dersinde, yine onlar\u0131n meleklere tapmaya ili\u015fkin efsaneleri anlat\u0131l\u0131yor. Bununla ilgili olarak onlar\u0131n \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 bir tart\u0131\u015fma g\u00fcndeme getiriliyor. Burada onlar dayanaks\u0131z, bo\u015f inan\u00e7lar\u0131n\u0131 savunuyorlar. Fakat ama\u00e7lar\u0131 ger\u00e7e\u011fi bulmak de\u011fildir. As\u0131l ama\u00e7lar\u0131 tart\u0131\u015fmak, yalan yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncelerde \u0131srar etmektir!<\/p>\n<p>Onlara: &#8220;Siz ve Allah&#8217;\u0131 bir yana b\u0131rakarak tapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z s\u00f6zde ilahlar, cehennem odunusunuz.&#8221; (Enbiya suresi, 98.2) denildi\u011fi zaman&#8230; Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bununla, melekleri temsilen diktikleri, sonra da bizzat onlara kulluk sunduklar\u0131 putlar\u0131 kastediliyordu. Onlara: &#8220;Allah&#8217;tan ba\u015fkas\u0131na kulluk sunan her ki\u015fi kulluk sundu\u011fu \u015feyle birlikte ate\u015fe girecektir&#8221; denildi\u011fi zaman&#8230; Derhal baz\u0131lar\u0131 Meryemo\u011flu \u0130sa&#8217;y\u0131 -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- \u00f6rnek veriyordu. -Nitekim O&#8217;nu izleyenlerden baz\u0131 sap\u0131klar ona kulluk sunuyordu-. &#8220;O da ate\u015fe girecek mi?&#8221; diye soruyorlard\u0131. Bu tamamen tart\u0131\u015fmaya y\u00f6nelik, sadece yanl\u0131\u015fta \u0131srar i\u00e7in y\u00f6neltilen bir soruydu. Sonra \u015f\u00f6yle diyorlard\u0131: Ehli kitap, bir insan olan \u0130sa&#8217;ya kulluk sundu\u011funa g\u00f6re biz onlardan daha do\u011fru yolday\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz Allah&#8217;\u0131n k\u0131zlar\u0131 olan meleklere tap\u0131yoruz. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu, as\u0131ls\u0131z, sa\u00e7ma bir d\u00fc\u015f\u00fcnceydi.<\/p>\n<p>Bu m\u00fcnasebetle surenin ak\u0131\u015f\u0131, Meryemo\u011flu \u0130sa&#8217;n\u0131n k\u0131ssas\u0131n\u0131n bir h\u00fckm\u00fcn\u00fc sunuyor. Burada onun ger\u00e7ek niteli\u011fini, insanlara sundu\u011fu dininin ger\u00e7ek mahiyetini, kendisinden \u00f6nce ve sonra soyda\u015flar\u0131n\u0131n i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fckleri g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne seriyor.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan, normal inan\u00e7 sisteminden uzakla\u015fan t\u00fcm sap\u0131klar\u0131, k\u0131yametin ans\u0131z\u0131n gelip \u00e7atmas\u0131 ile tehdit ediyor. Burada uzun bir k\u0131yamet sahnesi sunuluyor. Sahne, Allah&#8217;tan korkanlar\u0131n (muttakilerin) ula\u015ft\u0131klar\u0131 nimeti yans\u0131tan bir sayfa ile su\u00e7lular\u0131n tatt\u0131klar\u0131 elem verici azaba yans\u0131tan bir sayfay\u0131 kaps\u0131yor.<\/p>\n<p>Surenin ak\u0131\u015f\u0131, onlar\u0131n meleklere ili\u015fkin olarak dillerine dolad\u0131klar\u0131 efsaneleri \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcyor, bertaraf ediyor. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlar\u0131n yak\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131ndan uzak oldu\u011funu vurguluyor. Onu baz\u0131 s\u0131fatlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile kullar\u0131na tan\u0131t\u0131yor. G\u00f6kler, yery\u00fcz\u00fc, d\u00fcnya ve ahiret \u00fczerindeki s\u0131n\u0131rs\u0131z m\u00fclkiyetini ve herkesin O&#8217;na d\u00f6nece\u011fini dile getiriyor.<\/p>\n<p>Sure Peygamber efendimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- y\u00f6nelik bir direktifle sona eriyor. Burada Peygamber efendimizden onlardan uzak durmas\u0131, onlardan y\u00fcz \u00e7evirmesi, onlar\u0131 ileride g\u00f6recekleri azapla ba\u015fba\u015fa b\u0131rakmas\u0131 isteniyor. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu, bunca a\u00e7\u0131klamaya, apa\u00e7\u0131k duyuruya ra\u011fmen h\u00e2l\u00e2 tart\u0131\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrenlerin, yalan yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncelerde \u0131srar edenlerin bu tutumlar\u0131na yara\u015f\u0131r \u00fcst\u00fc kapal\u0131 bir tehdittir<\/p>\n<p><strong> 57- Meryemo\u011flu \u0130sa, bir misal olarak anlat\u0131l\u0131nca hemen kavmin yaygaray\u0131 bast\u0131.<\/p>\n<p>58- &#8220;Bizim tanr\u0131lar\u0131m\u0131z m\u0131 hay\u0131rl\u0131 yoksa o mu?&#8221; dediler. Bunu sana ancak tart\u0131\u015fmak i\u00e7in s\u00f6ylediler. \u00d6yle ya onlar, kavgac\u0131 bir toplumdur. 59- O, sadece kendisine nimet verdi\u011fimiz ve \u0130srailo\u011fullar\u0131na \u00f6rnek k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir kuldur.<\/p>\n<p>60- E\u011fer biz dileseydik, sizin yerinize, yery\u00fcz\u00fcnde melekler yarat\u0131rd\u0131k da sonra yerinize ge\u00e7erlerdi.<\/p>\n<p>61- O k\u0131yametin kopaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir bir ilimdir. O saatin gelece\u011finden hi\u00e7 \u015f\u00fcphe etmeyin, bana uyun. Do\u011fru yol budur.<\/p>\n<p>62- \u015eeytan sizi bundan al\u0131koymas\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc g sizin i\u00e7in a\u00e7\u0131k bir d\u00fc\u015fmand\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Tarih\u00e7i \u0130bn-i \u0130shak Peygamber efendimizin hayat\u0131na ili\u015fkin kitab\u0131nda \u015funlar\u0131 anlat\u0131r: Bana ula\u015fan haberlere g\u00f6re birg\u00fcn Peygamber efendimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Mescitte (Kabe&#8217;de) Velid b. Mu\u011fire ile birlikte oturuyordu. O s\u0131rada Nadr b. Haris de gelip onlar\u0131n yan\u0131na oturdu. Mescitte birden \u00e7ok Kurey\u015fli de bulunuyordu. Peygamber efendimiz konu\u015fuyor Nadr b. Haris de ona kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yordu. Peygamberimiz onu susturuncaya kadar konu\u015ftu. Sonra da hem ona hem de di\u011ferlerine \u015fu ayeti okudu: &#8220;Siz ve Allah&#8217;\u0131 bir yana b\u0131rakarak tapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z s\u00f6zde ilahlar cehennem odunusunuz. Hepiniz oraya gireceksiniz.&#8221; (Enbiya suresi, 98) Sonra peygamberimiz onlardan ayr\u0131l\u0131p gitti. Bu s\u0131rada Abdullah b. Ze&#8217;bar\u00ee et Temim\u00ee gelip onlar\u0131n yan\u0131na oturdu. Velid b. Mu\u011fire ona \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: &#8220;Vallahi Nadr b. Haris Abdulmuttalib&#8217;in o\u011flu kar\u015f\u0131s\u0131nda konu\u015famad\u0131! Muhammed bizim ve tanr\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n cehennem yak\u0131t\u0131 oldu\u011funu ileri s\u00fcr\u00fcyor.&#8221; Bunun \u00fczerine Abdullah b. Zeb&#8217;ari &#8220;Vallahi onu bulursam tart\u0131\u015f\u0131r\u0131m ve kesinlikle onu yenerim&#8221; dedi. Sonra \u015funlar\u0131 ekledi: Sorun Muhammed&#8217;e Allah&#8217;tan ba\u015fka tap\u0131lan herkes tapanlarla birlikte ate\u015fte midir? \u00c7\u00fcnk\u00fc biz meleklere tap\u0131yoruz, Yahudiler \u00dczeyre, Hristiyanlar da Meryemo\u011flu \u0130sa&#8217;ya tap\u0131yorlar. Abdullah b. Zeb&#8217;ari&#8217;nin bu s\u00f6zleri Velid b. Mu\u011fire ve orada bulunanlar\u0131n ho\u015funa gitti. Onlara g\u00f6re Abdullah, Peygamber efendimize kar\u015f\u0131 iyi bir delil bulmu\u015ftu, onu yenecekti(!) Gidip bu s\u00f6ylenenleri Peygamber efendimize anlatt\u0131lar. Peygamberimiz de \u015f\u00f6yle dedi: &#8220;Allah&#8217;tan ba\u015fka kendisine tap\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyen herkes tapanlarla birlikte ate\u015ftedir. Yahudi ve Hristiyanlara gelince onlar sadece \u015feytana ve ona ibadet etmelerini isteyen ki\u015filere tap\u0131yorlar.&#8221; Bunun \u00fczerine y\u00fcce Allah \u015fu ayeti indirdi: &#8220;Daha \u00f6nce ak\u0131betlerinin iyi olaca\u011f\u0131m takdir etti\u011fimiz kimselere gelince, onlar cehennemden uzak tutulacaklard\u0131r&#8221; (Enbiya suresi, 101) Yani \u0130sa, \u00dczeyr ve ikisi ile birlikte kafirlerce ibadet edilen, ama y\u00fcce Allah&#8217;a kulluk sunmaya devam eden Hahamlar ve papazlar cehennemden uzak tutulacaklar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlardan sonra gelen sap\u0131klar onlar\u0131 Allah&#8217;tan ba\u015fka Rabbler edinmi\u015fler. Ard\u0131ndan, Hz. \u0130sa&#8217;dan s\u00f6zedilmesi, Allah&#8217;\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ona da ibadet edildi\u011fi meselesi, bundan dolay\u0131 Velid&#8217;in memnun olmas\u0131 orada bulunanlarla birlikte bunu tart\u0131\u015fmada ileri s\u00fcr\u00fclecek susturucu bir kan\u0131t olarak alg\u0131lamas\u0131 \u00fczerine \u015fu ayet iniyor: &#8220;Meryemo\u011flu \u0130sa, bir misal olarak anlat\u0131l\u0131nca hemen kavmin yaygaray\u0131 bast\u0131.&#8221; Yani senin durumuna gelmeye, keyiflenmeye ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p>Ke\u015f\u015faf&#8217;\u0131n yazar\u0131 Zemah\u015feri \u015f\u00f6yle der: Peygamber efendimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Kurey\u015flilere &#8220;Siz ve Allah&#8217;\u0131 bir yana b\u0131rakarak tapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z s\u00f6zde ilahlar cehennem odunusunuz&#8221; ayetini okuyunca Kurey\u015fliler korkun\u00e7 bir moral bozuklu\u011funa u\u011frad\u0131lar, \u00e7ok \u00f6fkelendiler. Bunun \u00fczerine Abdullah b. Zeb&#8217;ari: &#8220;Ya Muhammed bu dedi\u011fin sadece bize ve tanr\u0131lar\u0131m\u0131za m\u0131 \u00f6zg\u00fcd\u00fcr, yoksa b\u00fct\u00fcn milletler i in de mi ge\u00e7erlidir?&#8221; dedi. Peygamber efendimiz: &#8220;Sizin, tanr\u0131lar\u0131n\u0131z ve t\u00fcm milletler i\u00e7in ge\u00e7erlidir&#8221; dedi. Bunun \u00fczerine Abdullah b. Zeb&#8217;ari &#8220;Ka&#8217;be&#8217;nin Rabbine andolsun ki, \u015fimdi seni mat ettim. Sen de\u011fil misin Meryemo\u011flu \u0130sa&#8217;n\u0131n peygamber oldu\u011funu ileri s\u00fcren, onu ve anas\u0131n\u0131 iyilikle anan? Sen de biliyorsun ki Hristiyanlar ona ve anas\u0131na kulluk sunuyorlar. \u00dczeyr&#8217;e de tap\u0131l\u0131yor. Ayr\u0131ca meleklere de tap\u0131l\u0131yor. E\u011fer bu sayd\u0131klar\u0131m cehenneme gideceklerse, bizim ve tanr\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n onlarla birlikte olmas\u0131na raz\u0131y\u0131z&#8221; dedi. Bu s\u00f6zler \u00fczerine m\u00fc\u015frikler ne\u015felendiler, g\u00fclmeye ba\u015flad\u0131lar. Peygamberimiz de sustu. Bunun \u00fczerine y\u00fcce Allah &#8220;Daha \u00f6nce ak\u0131betlerinin iyi olaca\u011f\u0131n\u0131 takdir etti\u011finiz&#8230;&#8221; (Enbiya suresi, 98) ayeti ile birlikte s\u00f6zkonusu olan bu ayeti de indirdi. Buna g\u00f6re ayetin anlam\u0131 \u015f\u00f6yledir: Abdullah b. Zeb&#8217;ari Meryemo\u011flu \u0130sa&#8217;y\u0131 \u00f6rnek g\u00f6stererek, Hristiyanlar\u0131n O&#8217;na kulluk sunmalar\u0131 hususunda Hz. Peygamberle tart\u0131\u015fmaya girince &#8220;senin kavmin&#8221; yani Kurey\u015fliler, bu \u00f6rnekten dolay\u0131 &#8220;yaygaray\u0131 bast\u0131&#8221;. Hz. Peygamberin tart\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda susup cevap verememesinden duyduklar\u0131 memnuniyetin, sevincin, mutlulu\u011fun ifadesi olarak \u00e7\u0131lg\u0131nca ba\u011f\u0131rd\u0131lar, sevin\u00e7 naralar\u0131 att\u0131lar. T\u0131pk\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclen g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kan\u0131t kar\u015f\u0131s\u0131nda zor durumda kal\u0131p ta bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu bulunca sevin\u00e7ten \u00e7\u0131\u011fl\u0131k atan insanlar gibi yaygaray\u0131 bast\u0131lar. Ayette ge\u00e7en Yesidd\u00fbne&#8221; kelimesi &#8220;yesudd\u00fbne&#8221; \u015feklinde okuyanlar; -ki bu durumda &#8220;sud\u00fbd&#8221; mastar\u0131ndan t\u00fcretilmi\u015f olur- ayete \u015fu anlam\u0131 vermi\u015f olurlar: Senin kavmin bu \u00f6rnekten dolay\u0131 ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na engel oluyor, ondan y\u00fcz \u00e7eviriyorlar&#8230; Baz\u0131lar\u0131 da bu kelimenin &#8220;sadid&#8221; mastar\u0131ndan t\u00fcredi\u011fini s\u00f6ylemi\u015flerdir. Bu ise, z\u0131rh, c\u00fcbbe demektir. Bu iki kelime &#8220;Ye&#8217;kufu&#8221; ve &#8220;Ye&#8217;kifu&#8221; gibi iki t\u00fcrl\u00fc de \u00e7ekilebilen fiillerdendi. &#8220;bizim tanr\u0131lar\u0131m\u0131z m\u0131 hay\u0131rl\u0131 yoksa o mu?&#8217; dediler.&#8221; Bununla \u015funu kastediyorlar: Sana g\u00f6re bizim tanr\u0131lar\u0131m\u0131z \u0130sa&#8217;dan daha hay\u0131rl\u0131 de\u011fildirler. \u015eayet \u0130sa da cehennem yak\u0131t\u0131 olacaksa, o zaman bizim tanr\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015fi daha kolayd\u0131r.<\/p>\n<p>Ke\u015f\u015faf&#8217;\u0131n yazar\u0131 bu bilgiyi nereden edindi\u011fini anlatm\u0131yor. Fakat s\u00f6yledikleri \u0130bn-i \u0130shak&#8217;\u0131n anlatt\u0131klar\u0131 ile genellikle uyu\u015fuyor.<\/p>\n<p>Hem \u0130bn-i \u0130shak&#8217;\u0131n hem de Zemah\u015feri&#8217;nin anlatt\u0131klar\u0131ndan, m\u00fc\u015friklerin tart\u0131\u015f\u0131rken kaypak\u00e7a davrand\u0131klar\u0131, ger\u00e7e\u011fi bulmak yerine yanl\u0131\u015fta \u0131srar ettikleri, inat\u00e7\u0131l\u0131k yapt\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor. Yine bu anlat\u0131lanlardan Kur&#8217;an&#8217;\u0131n onlara ili\u015fkin (Enbiya suresi, 101) \u015fu yarg\u0131s\u0131 da somut bi\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor: &#8220;Onlar kavgac\u0131 bir toplumdur.&#8221; D\u00fc\u015fmanl\u0131kta a\u015f\u0131r\u0131 giden, tart\u0131\u015fmay\u0131 \u0131srarla s\u00fcrd\u00fcrmede uzmanla\u015fm\u0131\u015f bir toplumdurlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar daha ba\u015ftan itibaren Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in ve Hz. Peygamberin ne demek istediklerini anlam\u0131\u015flard\u0131. Ama s\u00f6zlerini \u00e7arp\u0131tm\u0131\u015f, genellik ifade edi\u015finden yola \u00e7\u0131karak zihinleri buland\u0131rmaya, birtak\u0131m ku\u015fkular ortaya atmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131. Buradan hareketle \u015fu inat\u00e7\u0131 tart\u0131\u015fmaya girmi\u015flerdi. Nitekim, samimiyetten yoksun, y\u00f6n\u00fcn\u00fc kaybeden, ger\u00e7ek kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00fcy\u00fcklenen, bir s\u00f6zc\u00fckte, bir ifadede bulunan bir ku\u015fkuya ve ger\u00e7e\u011fe ters d\u00fc\u015fen bir a\u00e7\u0131\u011fa dayanan herkes bu yola ba\u015fvurur. Bu y\u00fczden Peygamber efendimiz amac\u0131 ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131karmak olmayan, sadece nas\u0131l olursa olsun \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flamay\u0131 hedefleyen tart\u0131\u015fmaya girmeyi \u015fiddetle yasaklam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130bn-i Cerir diyor ki: Bana Ebu Kureyb, Ahmed b. Abdurrahman&#8217;dan, o da Ubade b. Ubade&#8217;den, o da Ca&#8217;fer&#8217;den, o da Kas\u0131m&#8217;dan, Ebu Emame&#8217;nin \u015f\u00f6yle dedi\u011fini anlatt\u0131: Birg\u00fcn Peygamber efendimiz halk\u0131n yan\u0131na geldi\u011finde g\u00f6rd\u00fc ki, Kur&#8217;an hakk\u0131nda birbirleri ile \u00e7eki\u015fiyorlar. Bunun \u00fczerine, o kadar \u00f6fkelendi ki, y\u00fcz\u00fcne sirke d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f gibi oldu. Sonra \u015f\u00f6yle buyurdu: &#8220;Allah&#8217;\u0131n kitab\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 di\u011fer k\u0131sm\u0131na kar\u015f\u0131 kan\u0131t olarak ileri s\u00fcr\u00fcp tart\u0131\u015fmay\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir toplum tart\u0131\u015fma yolunu tutmad\u0131k\u00e7a do\u011frudan sapmaz.&#8221; Sonra \u015fu ayeti okudu:<\/p>\n<p>&#8220;Bunu sana ancak tart\u0131\u015fmak i\u00e7in s\u00f6ylediler. \u00d6yle ya, onlar kavgac\u0131 bir toplumdur.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Bizim tanr\u0131lar\u0131m\u0131z m\u0131 hay\u0131rl\u0131 yoksa o mu?&#8221; ayetinin a\u00e7\u0131klamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u015f\u00f6yle bir ihtimal de var. Onlar\u0131n meleklere ili\u015fkin efsanelerini s\u00f6zkonusu eden ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde bu anlam zihinde belirebilir. \u015e\u00f6yle ki: Onlar kendilerinin meleklere kulluk sunmalar\u0131n\u0131n, hristiyanlar\u0131n Meryemo\u011flu \u0130sa&#8217;ya kulluk sunmalar\u0131ndan daha iyi oldu\u011funu ileri s\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc -efsanelerine g\u00f6re- melekler hem yarat\u0131l\u0131\u015flar\u0131, hem de soylar\u0131 itibariyle y\u00fcce Allah&#8217;a daha yak\u0131nd\u0131rlar. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah onlar\u0131n yak\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131ndan uzakt\u0131r, y\u00fccedir. Bu durumda, onlar\u0131n s\u00f6zlerinin \u00fczerine bir de\u011ferlendirme c\u00fcmlesi olarak yeralan &#8220;Bunu sana ancak tart\u0131\u015fmak i\u00e7in s\u00f6ylediler. \u00d6yle ya, onlar kavgac\u0131 bir toplumdur.&#8221; ayeti, daha \u00f6nce i\u015faret etti\u011fimiz \u0130bn-i Zeb&#8217;ari&#8217;nin s\u00f6zlerine bir cevap niteli\u011fini kazan\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde onlar\u0131n hristiyanlar\u0131n Hz. \u0130sa&#8217;ya kulluk sunmalar\u0131n\u0131 \u00f6rnek g\u00f6stermelerinin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu ifade eder. \u00c7\u00fcnk\u00fc hristiyanlar\u0131n bu davran\u0131\u015f\u0131 t\u0131pk\u0131 kendileri gibi tevhidden, yani Allah&#8217;\u0131n birli\u011fi ger\u00e7e\u011finden sapmak i\u00e7in bir gerek\u00e7e olamaz. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f ve eylemlerin t\u00fcm\u00fc de sap\u0131kl\u0131kt\u0131r. Nitekim baz\u0131 tefsirciler de ayeti bu \u015fekilde a\u00e7\u0131klam\u0131\u015flar. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu da ayetin i\u00e7eri\u011fine yak\u0131n bir anlamd\u0131r.<\/p>\n<p>Bunun i\u00e7in \u015f\u00f6yle de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8220;O, sadece kendisine nimet verdi\u011fimiz ve \u0130srailo\u011fullar\u0131na \u00f6rnek k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir kuldur.&#8221;<\/p>\n<p>Yoksa do\u011fruluktan sap\u0131p ona kulluk sunan baz\u0131 hristiyanlar\u0131n sand\u0131klar\u0131 gibi ibadet edilmesi gereken bir tanr\u0131 de\u011fildir. O, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendine b\u00fcy\u00fck l\u00fctufta bulundu\u011fu bir kuldur. Do\u011fru yoldan ayr\u0131lm\u0131\u015f hristiyanlar\u0131n O&#8217;na kulluk sunmalar\u0131ndan o sorumlu de\u011fildir. Sadece y\u00fcce Allah ona b\u00fcy\u00fck l\u00fctufta bulunmu\u015ftur; \u0130srailo\u011fullar\u0131 i\u00e7in \u00f6rnek olsun, ona bak\u0131p, durumlar\u0131n\u0131 d\u00fczeltsinler diye..<\/p>\n<p>Ne var ki \u0130srailo\u011fullar\u0131 \u00f6rne\u011fi unuttular, bu y\u00fczden do\u011fru yoldan sapt\u0131lar.<\/p>\n<p>Surenin ak\u0131\u015f\u0131 buradan hareketle yeniden onlar\u0131n meleklere ili\u015fkin efsanelerine d\u00f6n\u00fcyor. Meleklerin de t\u0131pk\u0131 onlar gibi Allah taraf\u0131ndan yarat\u0131lan varl\u0131klar oldu\u011funu belirtiyor. \u015eayet y\u00fcce Allah dileseydi melekleri onlar\u0131n yerine yery\u00fcz\u00fcne halife tayin ederdi veya baz\u0131 insanlar\u0131 meleklere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr, onlar\u0131 insanlar\u0131n yerine yery\u00fcz\u00fcne halife tayin ederdi.<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer biz dileseydik, sizin yerinize, yery\u00fcz\u00fcnde melekler yarat\u0131rd\u0131k da sonra yerinize ge\u00e7erlerdi.&#8221;<\/p>\n<p>Yaratma konusunda her\u015fey Allah&#8217;\u0131n iradesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah neyin yarat\u0131lmas\u0131n\u0131 dilerse o olur. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir varl\u0131kla aralar\u0131nda soy ba\u011f\u0131 yoktur. Hi\u00e7 kimsenin, yarat\u0131lan-yarat\u0131c\u0131, kul-Rabb, ibadet eden-ibadet edilen ili\u015fkisi d\u0131\u015f\u0131nda onunla bir ba\u011f\u0131 yoktur.<\/p>\n<p>Sonra, ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 Hz. \u0130sa&#8217;ya ili\u015fkin baz\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda bulunuyor. Yalanlad\u0131klar\u0131 veya olup olmayaca\u011f\u0131nda ku\u015fku duyduklar\u0131 k\u0131yameti hat\u0131rlat\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8220;O, k\u0131yametin kopaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir bir ilimdir. O saatin gelece\u011finden hi\u00e7 \u015f\u00fcphe etmeyin, buna uyun. Do\u011fru yol budur.&#8221;<\/p>\n<p>Hz. \u0130sa&#8217;n\u0131n -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- k\u0131yametin kopmas\u0131ndan \u00f6nce yery\u00fcz\u00fcne inece\u011fine ili\u015fkin bir\u00e7ok hadis var dilimizde. Nitekim bu ayette ona i\u015faret etmektedir: &#8220;O, k\u0131yametin kopaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir bir ilimdir:&#8217; Yani Hz. \u0130sa&#8217;n\u0131n yery\u00fcz\u00fcne inmesi ile k\u0131yametin kopmas\u0131n\u0131n yak\u0131n oldu\u011fu bilinir. \u0130kinci bir okuyu\u015f tarz\u0131 da ayet \u015f\u00f6yle okunur: &#8220;Ve innehu le alemun lissati&#8221;. Yani onun ini\u015fi k\u0131yametin belirtisidir, al\u00e2metidir. Her iki okuyu\u015f tarz\u0131 da ayn\u0131 anlam\u0131 ifade etmektedirler.<\/p>\n<p>Ebu Hureyre -Allah ondan raz\u0131 olsun- Peygamber efendimizin \u015f\u00f6yle dedi\u011fini anlat\u0131r: &#8220;Beni elinde tutan Allah&#8217;a andolsun ki, Meryemo\u011flu \u0130sa&#8217;n\u0131n adil bir h\u00fck\u00fcmdar olarak g\u00f6kten inip ha\u00e7\u0131 k\u0131rmas\u0131, domuzu \u00f6ld\u00fcrmesi, cizyeyi kald\u0131rmas\u0131 \u00e7ok yakla\u015ft\u0131. O zaman mal o kadar bolla\u015facak ki, hi\u00e7 kimse bir ba\u015fkas\u0131ndan bir\u015fey almay\u0131 kabul etmeyecektir. Bir tek secde, d\u00fcnya ve i\u00e7indekilerden daha hay\u0131rl\u0131 olacakt\u0131r.&#8221; (\u0130mam Malik, Buhari, M\u00fcslim ve Ebu Davud)<\/p>\n<p>Cabir -Allah ondan raz\u0131 olsun- Peygamber Efendimizin \u015f\u00f6yle ded\u00ef\u011fini anlat\u0131r: &#8220;Benim \u00fcmmetimden her zaman hak u\u011fruna sava\u015facak bir grup bulunacakt\u0131r. bunlar\u0131n m\u00fccadeleleri kaybolmadan kesintisiz k\u0131yamete kadar s\u00fcrecektir. Meryemo\u011flu \u0130sa g\u00f6kten inecek ve bu grubun lideri \u0130sa&#8217;ya &#8220;Gel, \u00f6n\u00fcm\u00fcze ge\u00e7ip namaz\u0131m\u0131z\u0131 sen k\u0131ld\u0131r&#8221; diyecek. \u0130sa &#8220;Hay\u0131r, siz birbirinizin emirisiniz. Bu, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu \u00fcmmete y\u00f6nelik bir l\u00fctfudur&#8221; diyecek.&#8221; (M\u00fcslim)<\/p>\n<p>Hz. \u0130sa&#8217;n\u0131n g\u00f6kten ini\u015fi, do\u011fru s\u00f6zl\u00fc ve g\u00fcvenilir peygamberin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi ve y\u00fcce Kur&#8217;an&#8217;\u0131n i\u015faret etti\u011fi bir gaybt\u0131r. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcne kadar de\u011fi\u015fmeden kalacak bu iki kaynaktan gelen bilgilerden ba\u015fka, bu meseleye ili\u015fkin olarak herhangi bir insan\u0131n s\u00f6yleyebilece\u011fi bir s\u00f6z olamaz. &#8220;O saatin gelece\u011finden hi\u00e7 \u015f\u00fcphe etmeyin, bana uyun. Do\u011fru yol budur:&#8217;<\/p>\n<p>Onlar k\u0131yametin kopaca\u011f\u0131ndan ku\u015fku duyuyorlard\u0131. Kur&#8217;an onlar\u0131 kesin inanca \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Do\u011fru yoldan ka\u00e7\u0131yorlard\u0131, Kur&#8217;an onlar\u0131 Peygamberin diliyle kendisine uymaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, onlar\u0131 dosdo\u011fru yola, hedefe ula\u015ft\u0131ran yola iletir. Bu yolu izleyen kesinlikle sapmaz.<\/p>\n<p>Bu arada Kur&#8217;an-\u0131 Kerim sap\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131n, do\u011fru yoldan ka\u00e7malar\u0131n\u0131n \u015feytana uymalar\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Oysa peygamber daha \u00e7ok uyulmaya lay\u0131kt\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;\u015eeytan sizi bundan al\u0131koymas\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, sizin i\u00e7in a\u00e7\u0131k bir d\u00fc\u015fmand\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim s\u00fcrekli, insanlara atalar\u0131 Adem&#8217;den bu yana ve cennetteki ilk \u00e7at\u0131\u015fmadan beri s\u00fcregelen \u015feytanla aralar\u0131ndaki kesintisiz sava\u015f\u0131 hat\u0131rlat\u0131r. Bir d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131n oldu\u011funu ve bu d\u00fc\u015fman\u0131n bilerek ve planlayarak pusuda bekledi\u011fini bildi\u011fi ve s\u0131k s\u0131k uyar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde gerekli \u00f6nlemleri alaca\u011f\u0131na, \u00fcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck gidip bu apa\u00e7\u0131k d\u00fc\u015fman\u0131 izleyen insandan daha gafil, daha ahmak biri bulunamaz!<\/p>\n<p>\u0130slam, insan\u0131n \u015fu yery\u00fcz\u00fcndeki hayat\u0131 boyunca \u015feytanla aralar\u0131ndaki kesintisiz sava\u015fta onu desteklemi\u015f ve bu sava\u015fta \u015feytan\u0131 yenmesi durumunda insan\u0131n akl\u0131na gelmeyecek ganimetler haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Yine, bu sava\u015fta \u015feytana yenik d\u00fc\u015fmesi durumunda da ayn\u0131 \u015fekilde insan akl\u0131n\u0131n alamayaca\u011f\u0131 zararlar\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu ama\u00e7la insan\u0131n i\u00e7indeki sava\u015fma yetene\u011fini bu kesintisiz \u00e7at\u0131\u015fmaya y\u00f6neltmi\u015ftir. Bu \u00e7at\u0131\u015fma insan\u0131 bamba\u015fka bir insan haline getirir, de\u011fi\u015fik \u00f6zelliklere ve yeteneklere sahip canl\u0131lar i\u00e7inde kendine \u00f6zg\u00fc \u00f6zellikleri bulunan bir varl\u0131k haline getirir. \u0130nsan i\u00e7in \u015fu yery\u00fcz\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gereken en b\u00fcy\u00fck hedef olarak \u015feytan\u0131 yenmeyi, dolay\u0131s\u0131yle k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, pisli\u011fi, i\u011fren\u00e7li\u011fi yenmeyi g\u00f6sterir. Bir de yery\u00fcz\u00fcne iyili\u011fin, iyili\u011fi tavsiye etmenin ve temizli\u011fin ilkelerini yerle\u015ftirmeyi hedef olarak g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>Bu de\u011finmeden sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 yeniden Hz. \u0130sa&#8217;n\u0131n ger\u00e7ek ki\u015fili\u011fini, getirdi\u011fi dinin ger\u00e7ek mahiyetini, soyda\u015flar\u0131n\u0131n kendisinden \u00f6nce nas\u0131l g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131klar\u0131 i\u00e7inde bocalad\u0131klar\u0131n\u0131, yine kendisinden sonra ne \u015fekilde gruplara ayr\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor:<\/p>\n<p><strong>63- \u0130sa a\u00e7\u0131k delilleri getirdi\u011fi zaman dedi ki: &#8220;Size hikmetle ve ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz \u015feylerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak \u00fczere geldim. Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 gelmekten sak\u0131n\u0131n, bana itaat edin.&#8221;<\/p>\n<p>64- &#8220;\u00c7\u00fcnk\u00fc Allah benim de Rabbim, sizin de Rabbinizdir. O&#8217;na ibadet edin. \u0130\u015fte bu, do\u011fru bir yoldur.&#8221;<\/p>\n<p>65- Ama aralar\u0131nda \u00e7\u0131kan gruplar, birbiriyle ihtilafa d\u00fc\u015ft\u00fcler. Ac\u0131 bir g\u00fcn\u00fcn azab\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda vay o zulmedenlerin haline!<\/strong><\/p>\n<p>Hz. \u0130sa gerek y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi somut mucizelerden, gerekse do\u011fru yola iletici s\u00f6z ve direktiflerden olu\u015fan a\u00e7\u0131k ve anla\u015f\u0131l\u0131r belgeler getirmi\u015fti kavmine. Hz. \u0130sa soyda\u015flar\u0131na &#8220;Size hikmet getirdim&#8221; demi\u015fti. Kendine hikmet verilen biri, bir\u00e7ok iyiliklere sahip demektir. Aya\u011f\u0131 kaymaktan ve d\u00fc\u015fmekten korunmu\u015f, a\u015f\u0131r\u0131l\u0131ktan ve eksikliklerden emin olmu\u015f demektir. Yolda kendine g\u00fcvenir bir \u015fekilde \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ve ayd\u0131nl\u0131k bir istikamette ad\u0131mlar\u0131n\u0131 atar. Bunun yan\u0131s\u0131ra Hz. \u0130sa soyda\u015flar\u0131n\u0131n i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fckleri baz\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak i\u00e7in gelmi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc soyda\u015flar\u0131 Hz. \u0130sa&#8217;n\u0131n getirdi\u011fi hayat sistemi (\u015feriat) hakk\u0131nda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere sahiptiler. Bu farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere ba\u011fl\u0131 olarak gruplara, fraksiyonlara b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015flerdi. Hz. \u0130sa bu grup ve fraksiyonlar\u0131 Allah tan korkmaya, ve Allah kat\u0131ndan getirdi\u011fi kitaba uymak suretiyle ona kulluk sunmaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Bu ama\u00e7la hi\u00e7bir kapal\u0131l\u0131\u011fa yer vermeden, karanl\u0131k bir nokta b\u0131rakmadan, ger\u00e7e\u011fi olanca \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131 ile sunma hususunda hi\u00e7bir taviz vermeden kat\u0131\u015f\u0131ks\u0131z tevhid mesaj\u0131n\u0131 (yani Allah&#8217;\u0131n birli\u011fi ger\u00e7e\u011fini) a\u00e7\u0131k\u00e7a duyurdu: &#8220;Allah benim de Rabbim sizin de Rabbinizdir:&#8217; Hz. \u0130sa, kesinlikle &#8220;Ben ilah\u0131m&#8221; dememi\u015ftir. Asla &#8220;Allah&#8217;\u0131n o\u011fluyum&#8221; dememi\u015ftir. Kendisinin kullu\u011fu ve alemlerin Rabbi olan Allah&#8217;\u0131n Rabbl\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda uzaktan, yak\u0131ndan Rabbi ile aralar\u0131nda bir ba\u015fka ba\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etmemi\u015ftir. Onlara: \u0130\u015fte do\u011fru yol budur, dolamba\u00e7s\u0131z, zikzaks\u0131z yol budur. Bu yolda ayaklar kaymaz, sa\u011fa sola sap\u0131lmaz demi\u015ftir. Ne var ki ondan sonra gelenler, t\u0131pk\u0131 ondan \u00f6nceki soyda\u015flar\u0131 gibi gruplara b\u00f6l\u00fcnd\u00fcler. Bir gerek\u00e7eden, yahut bir ku\u015fkudan dolay\u0131 de\u011fil, tamamen zalim olu\u015flar\u0131 nedeniyle b\u00f6l\u00fcnd\u00fcler: &#8220;Ac\u0131 bir g\u00fcn\u00fcn azab\u0131 kays\u0131nda vay o zalimlerin haline!&#8221;<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz Hz. \u0130sa&#8217;n\u0131n dini \u0130srailo\u011fullar\u0131na y\u00f6nelikti, onlar i\u00e7in g\u00f6nderilmi\u015fti. \u0130srailo\u011fullar\u0131 uzun s\u00fcreden beri, kendilerini Roma \u0130mparatorlu\u011funun bask\u0131s\u0131ndan, boyunduru\u011fundan kurtarmas\u0131 i\u00e7in onu bekliyorlard\u0131. bu bekleyi\u015f uzun zaman s\u00fcrd\u00fc. Ama Hz. \u0130sa gelince, onu tan\u0131mad\u0131lar, kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131lar. Onu \u00e7arm\u0131ha germeye kalk\u0131\u015ft\u0131lar.<\/p>\n<p>Hz. \u0130sa geldi\u011fi zaman \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitli gruplara, mezheplere b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f durumda buldu. Bunlar\u0131n en \u00f6nemlisi \u015fu d\u00f6rt gruptu:<\/p>\n<p>I. SAD\u00dbK\u0130LER: Bunlar &#8220;saduk&#8221;a ba\u011fl\u0131yd\u0131lar. Hz. Davud ve S\u00fcleyman selam \u00fczerlerine olsun- d\u00f6neminden bu yana kahinlik yetkisi ona ve ailesine verilmi\u015fti. Gelene\u011fe g\u00f6re kahinin soyu, Musa&#8217;n\u0131n karde\u015fi Harun&#8217;a kadar uzanmal\u0131yd\u0131. Yahudilerin mabedinin y\u00f6netimi onun soyunun elindeydi. Bunlar g\u00f6revleri ve meslekleri gere\u011fi ibadetlerin \u015fekillerine ve ayinlere b\u00fcy\u00fck \u00f6nem verirlerdi. &#8220;Bid&#8217;at&#8221;lara kar\u015f\u0131yd\u0131lar. Bununla beraber \u00e7ok sefih bir \u00f6zel hayatlar\u0131 vard\u0131. Hayat\u0131n zevklerinden sorumsuzca yararlan\u0131rlard\u0131. K\u0131yametin kopaca\u011f\u0131n\u0131 da kabul etmezlerdi.<\/p>\n<p>II. FER\u0130S\u00ceLER: Bunlar saduk\u00eelerle s\u00fcrekli m\u00fccadele ediyorlard\u0131. Onlar\u0131n ayinlere ve ibadet \u015fekillerine fazlas\u0131yla \u00f6nem vermelerini, \u00f6l\u00fcmden sonra dirili\u015fi, ve k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde hesapla\u015fmay\u0131 inkar etmelerini yad\u0131rg\u0131yorlard\u0131. Feris\u00eelerin en belirgin \u00f6zellikleri, mistik ve tasavvufi bir hayat tarz\u0131 se\u00e7meleriydi. Bununla beraber i\u00e7lerinde bilgelikleri ile \u00f6v\u00fcnenler, b\u00fcy\u00fcklenenler de yok de\u011f,ildi. Hz. \u0130sa onlar\u0131n bu kibirlerini ve g\u00f6steri\u015fli s\u00f6zlerini yererdi. .<\/p>\n<p>III. SAM\u0130R\u00ceLER: Bunlar Yahudi ve Asur kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 bir gruptular. Musevi kitaplar\u0131 olarak bilinen eski d\u00f6nemden kalma be\u015f kitaba uyuyorlard\u0131. Sonraki d\u00f6nemlerde bunlara eklenen ve di\u011fer gruplarca kutsal olarak bilinen \u00f6teki kitaplar\u0131 kabul etmezlerdi.<\/p>\n<p>IV. AS\u0130LER veya ESS\u0130N\u00ceLER: Bunlar baz\u0131 felsef\u00ef ak\u0131mlar\u0131n etkisinde kalm\u0131\u015flard\u0131. Di\u011fer yahudi gruplardan kopuk bir hayat ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Nefse eziyet etme, d\u00fcnya nimetlerinden yararlanmama yolunu tutmu\u015flard\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde cemaatlerinde de s\u0131k\u0131 bir d\u00fczen kurmu\u015flard\u0131.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ferdi d\u00fczeyde daha bir\u00e7ok mezhep ve grup vard\u0131. Roma \u0130mparatorlu\u011funun bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda ezilen, a\u015fa\u011f\u0131lanan, horlanan ve herkesin bekledi\u011fi kurtar\u0131c\u0131n\u0131n eliyle kurtar\u0131lmay\u0131 bekleyen \u0130srailo\u011fullar\u0131 o s\u0131ralarda bir inan\u00e7 ve gelenek karma\u015fas\u0131 i\u00e7inde ya\u015f\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>Hz. \u0130sa &#8220;Allah benim de Rabbim, sizin de Rabbinizdir&#8221; \u015feklinde duyurdu\u011fu tevhid, yani Allah&#8217;\u0131n ruhsal ar\u0131nmay\u0131 ve insan kalbine y\u00f6nelmeyi ayin ve \u015fekillerden \u00f6ncelikli tutan \u015feriat\u0131 getirince sadece ibadetlerin d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcne ve ayinlere \u00f6nem vermeyi meslek haline getiren din adamlar\u0131 ona sava\u015f ilan ettiler.<\/p>\n<p>Hz. \u0130sa&#8217;n\u0131n \u015fu s\u00f6z\u00fc onlar\u0131n durumunu \u00e7arp\u0131c\u0131 bi\u00e7imde ortaya koyuyor: &#8220;Onlar a\u011f\u0131r y\u00fckler haz\u0131rl\u0131yor ve insanlar\u0131 bu a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 omuzlamaya y\u00f6neltiyorlar. F\u00e2kat yard\u0131m i\u00e7in parmaklar\u0131n\u0131 bile uzatm\u0131yorlar. B\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131n\u0131 insanlar kendiler\u00eene baks\u0131nlar diye yap\u0131yorlar. Sar\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6steri\u015fli bi\u00e7imde sar\u0131yor, c\u00fcppelerinin eteklerini uzat\u0131yorlar. Ziyafetlerde ilk sedire kuruluyor, toplant\u0131larda ba\u015f k\u00f6\u015fedeki yere oturuyorlar. Sokaklarda kendilerine selam verilmesini, nerey\u00e9 giderlerse gitsinler, kendilerine &#8220;efendim&#8230; efendim&#8230;&#8221; denilmesini istiyorlar.&#8221;<\/p>\n<p>Yine Hz. \u0130sa onlara seslenirken \u015f\u00f6yle diyor: &#8220;Ey k\u00f6r k\u0131lavuzlar. Sivrisinekten dolay\u0131 insanlar\u0131 hesaba \u00e7ekerken, kendileri deveyi hamuduyla yutanlar&#8230; Siz kadehin ve yemek taba\u011f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131n\u0131 temizliyorsunuz oysa her ikisinin de i\u00e7i pislik ve art\u0131kla doludur. Yaz\u0131klar olsun size ey riyakar yaz\u0131c\u0131lar, Feris\u00eeler. Sizler beyaza boyanm\u0131\u015f kabirler gibisiniz, d\u0131\u015f\u0131 parlak, i\u00e7i \u00e7\u00fcr\u00fck kemik dolu.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130nsan Hz. \u0130sa&#8217;ya dayand\u0131r\u0131lan bu s\u00f6zleri ve bu konuya ili\u015fkin olarak yeralan ba\u015fkalar\u0131n\u0131n s\u00f6zlerini okudu\u011fu zaman g\u00fcn\u00fcm\u00fczde dini meslek edinen din adamlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Bu, insanlar\u0131n her yerde g\u00f6rebildikleri, dini resmi bir meslek haline getiren din adamlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmez \u00f6zelli\u011fidir.<\/p>\n<p>Sonra Hz. \u0130sa Rabbine gitti. Ona uyanlar da ondan sonra b\u00f6l\u00fcnd\u00fcler. Gruplara, fraksiyonlara ayr\u0131ld\u0131lar. Baz\u0131lar\u0131 onu tanr\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131. Baz\u0131lar\u0131 da onun Allah&#8217;\u0131n o\u011flu oldu\u011funu ileri s\u00fcrd\u00fc. Bir k\u0131sm\u0131 da Allah&#8217;\u0131n \u00fc\u00e7 oldu\u011funa, ve \u0130sa&#8217;n\u0131n bu \u00fc\u00e7ten biri oldu\u011funa inand\u0131. B\u00f6ylece Hz. \u0130sa&#8217;n\u0131n sundu\u011fu saf tevhid inanc\u0131 &#8211; yani Allah&#8217;\u0131n birli\u011fi inanc\u0131- kayboldu. Bununla birlikte, Rabblerine s\u0131\u011f\u0131nmalar\u0131, dini tamamen O&#8217;na \u00f6zg\u00fc k\u0131lmak -yani sadece O&#8217;nun hayat sistemine uymak- suretiyle O&#8217;na kulluk sunmalar\u0131 i\u00e7in insanlara y\u00f6neltti\u011fi \u00e7a\u011fr\u0131 da unutulup gitti.<\/p>\n<p>&#8220;Aralar\u0131nda \u00e7\u0131kan gruplar, birbiriyle ihtilafa d\u00fc\u015ft\u00fcler. Ac\u0131 bir g\u00fcn\u00fcn azab\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda vay o zalimlerin haline!&#8221;<\/p>\n<p>Sonra da Arap m\u00fc\u015frikleri kalk\u0131yor, Hz. \u0130sa hakk\u0131nda ondan sonra ortaya \u00e7\u0131kan de\u011fi\u015fik gruplar\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131, onun hakk\u0131nda uydurduklar\u0131 efsaneleri Peygamber efendimize kar\u015f\u0131 delil olarak ileri s\u00fcr\u00fcyorlar.<\/p>\n<p>Surenin ak\u0131\u015f\u0131 zalimlerden s\u00f6z ediyorken, Hz. \u0130sa&#8217;dan sonra aralar\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131klar\u0131 ba\u015fg\u00f6steren gruplar ile bu gruplar\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131 Peygamber efendimize kar\u015f\u0131 delil olarak kullanmaya kalk\u0131\u015fan Arap m\u00fc\u015frikleri bir araya getiriliyor ve k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcndeki durumlar\u0131 uzun ve \u00fcrpertici bir sahnede tasvir ediliyor. Bu sahne ayn\u0131 zamanda kendilerine b\u00fcy\u00fck ikramda bulunulmu\u015f muttakilerin nimetlerle dolu cennetlerdeki durumlar\u0131n\u0131 da kaps\u0131yor: <\/p>\n<p><strong>66- Onlar illa o saatin kendilerinin hi\u00e7 fark\u0131nda olmad\u0131klar\u0131 bir s\u0131rada, ans\u0131z\u0131n ba\u015flar\u0131na gelmesini mi bekliyorlar?<\/p>\n<p>67- O g\u00fcn takva sahipleri d\u0131\u015f\u0131nda, dost olanlar birbirlerine d\u00fc\u015fman olurlar.<\/p>\n<p>68- Ey kullar\u0131m, bug\u00fcn size korku yoktur ve siz \u00fcz\u00fclmeyeceksiniz.<\/p>\n<p>69- Onlar, ayetlerimize inanm\u0131\u015f ve m\u00fcsl\u00fcman olmu\u015f kullar\u0131md\u0131.<\/p>\n<p>70- Siz ve e\u015fleriniz, a\u011f\u0131rlanm\u0131\u015f olarak cennete giriniz.<\/p>\n<p>71- Onlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde alt\u0131n tepsiler ve kadehler dola\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Orada canlar\u0131n \u00e7ekti\u011fi, g\u00f6n\u00fcllerin ho\u015fland\u0131\u011f\u0131 her\u015fey var. ve siz, orada ebedi kalacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>72- \u0130\u015fte yapt\u0131klar\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131l\u0131k size miras verilen cennet budur.<\/p>\n<p>73- Orada sizin i\u00e7in bol bol meyveler vard\u0131r, onlardan yersiniz<\/p>\n<p>74- Su\u00e7lular, cehennem azab\u0131nda ebedi kalacaklard\u0131r.<\/p>\n<p>75- Kendilerinden azab hi\u00e7 hafiflemeyecektir. Onlar azab i\u00e7inde \u00fcmitsizdirler. ,<\/p>\n<p>76- Biz onlara zulmetmedik; fakat onlar kendileri zalim idiler<\/p>\n<p>77- &#8220;Ey Malik! Rabbin bilim i\u015fimizi bitirsin&#8221; diye seslenirler. Malik de &#8220;Siz b\u00f6yle kalacaks\u0131n\u0131z&#8221; der.<\/strong><\/p>\n<p>Sahne k\u0131yametin ans\u0131z\u0131n kopuvermesiyle ba\u015fl\u0131yor. Onlarsa bundan habersizdirler. K\u0131yametin gelip \u00e7att\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda de\u011fildirler:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar illa o saatin kendilerinin hi\u00e7 fark\u0131nda olmad\u0131klar\u0131 bir s\u0131rada, ans\u0131z\u0131n ba\u015flar\u0131na gelmesini mi bekliyorlar?&#8221;<\/p>\n<p>Bu s\u00fcrpriz geli\u015fme tuhaf bir olaya neden oluyor. Onlar\u0131n d\u00fcnya hayat\u0131nda al\u0131\u015fageldikleri her\u015feyi alt\u00fcst ediyor.<\/p>\n<p>&#8220;O g\u00fcn takva sahipleri d\u0131\u015f\u0131nda, dost olanlar birbirlerine d\u00fc\u015fman olurlar.&#8221;<\/p>\n<p>Dostlar\u0131n d\u00fc\u015fman haline gelmesini, sevgilerinin kendisinden kaynaklan\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar d\u00fcnya hayat\u0131nda k\u00f6t\u00fcl\u00fck etraf\u0131nda birle\u015fiyorlard\u0131, birbirlerini sap\u0131kl\u0131\u011fa y\u00f6neltiyorlard\u0131. Bug\u00fcnse birbirlerini k\u0131n\u0131yorlar. Sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n sorumlulu\u011funu, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ak\u0131b\u00e9tini birbirlerinin \u00fczerine at\u0131yorlar. Bug\u00fcn birbiriyle \u00e7eki\u015fen d\u00fc\u015fmanlara d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015fler. Oysa dostlar\u0131n birbirlerini kurtarmas\u0131 gerekiyordu. &#8220;Takva sahipleri hari\u00e7&#8230;&#8221; Onlar\u0131n sevgisi, dostlu\u011fu kal\u0131c\u0131d\u0131r. Onlar do\u011fru yolda birle\u015fmi\u015flerdi, birbirlerine iyili\u011fi tavsiye etmi\u015flerdi. Sonu\u00e7ta da kurtulmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00fcnyadayken dost olanlar\u0131n ahirette d\u00fc\u015fman haline gelip birbirlerini su\u00e7lad\u0131klar\u0131 s\u0131rada, t\u00fcm varl\u0131klar m\u00fcttakilere y\u00f6nelik \u015fu y\u00fcce ve onurland\u0131r\u0131c\u0131 duyuru ile \u00e7\u0131nl\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8220;Ey kullar\u0131m, bug\u00fcn size korku yoktur ve siz \u00fcz\u00fclmeyeceksiniz.&#8221; &#8220;Onlar, ayetlerimize inanm\u0131\u015f ve m\u00fcsl\u00fcman olmu\u015f kullar\u0131md\u0131.&#8221; &#8220;Siz ve e\u015fleriniz, a\u011f\u0131rlanm\u0131\u015f olarak cennete giriniz.&#8221;<\/p>\n<p>Yani sevinciniz, ne\u015feniz y\u00fcz hatlar\u0131n\u0131zdan ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131zdan ta\u015farak, b\u00fcy\u00fck bir mutluluk i\u00e7inde giriniz cennete.<\/p>\n<p>Sonra -hayal g\u00f6z\u00fcyle- alt\u0131ndan kadehler ve tepsilerle \u00e7evrelerinde dola\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 seyrediyoruz. Onlar i\u00e7in canlar\u0131n\u0131n \u00e7ekti\u011fi her\u015feyin cennette bulundu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Can\u0131n \u00e7ekti\u011fi \u015feylerin yan\u0131s\u0131ra, g\u00f6zler de g\u00f6rd\u00fcklerinden zevk al\u0131yorlar. Onlara y\u00f6nelik ikram hem eksiksizdir, hem de g\u00f6z zevkini ok\u015fayacak kadar g\u00fczeldir.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde alt\u0131n tepsiler ve kadehler dola\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Orada canlar\u0131n \u00e7ekti\u011fi, g\u00f6zlerin ho\u015fland\u0131\u011f\u0131 her\u015fey var!&#8221;<\/p>\n<p>Bu nimetlerin yan\u0131s\u0131ra, daha b\u00fcy\u00fck ve daha \u00fcst\u00fcn bir l\u00fctuf var ki, o da y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlara y\u00f6nelik onurland\u0131r\u0131c\u0131 \u015fu hitab\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Siz orada ebedi kalacaks\u0131n\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;\u0130\u015fte yapt\u0131klar\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131l\u0131k size miras verilen cennet budur.&#8221; &#8220;Orada sizin i\u00e7in bol bol meyveler vard\u0131r, onlardan yersiniz.&#8221;<\/p>\n<p>Biraz \u00f6nce birbirlerini su\u00e7layarak \u00e7eki\u015firken b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z su\u00e7lular ne durumdad\u0131r acaba?<\/p>\n<p>&#8220;Su\u00e7lular, cehennem azab\u0131nda ebedi kalacaklard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Bu, en zor, en dayan\u0131lmaz d\u00fczeyde, s\u00fcrekli bir azapt\u0131r. Bir saniye durmaz, bir an i\u00e7in olsun so\u011fumaz. Kurtulma \u00fcmidini ta\u015f\u0131yan tek bir par\u0131lt\u0131 yok. Uzaktan da olsa tek bir \u00fcmit \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnmez. Her y\u00f6nden \u00fcmitlerini keserek kara kara d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar: &#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Kendilerinden azap hi\u00e7 hafifletilmeyecektir. Onlar azap i\u00e7inde \u00fcmitsizdirler.&#8221;<\/p>\n<p>Bunu kendi ba\u015flar\u0131na getiren onlard\u0131r. Kendilerini bu korkun\u00e7 ak\u0131bete kendileri s\u00fcr\u00fckledi. Onlar zalimdirler, zulme u\u011fram\u0131\u015f de\u011fildirler.<\/p>\n<p>&#8220;Biz onlara zulmetmedik; fakat onlar kendileri zalim idiler.&#8221;<\/p>\n<p>Sonra bu atmosfer i\u00e7inden derinden gelen bir ses yank\u0131lan\u0131yor. Bu ses karamsarl\u0131\u011f\u0131n, s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n ve \u00fcmitsizli\u011fin t\u00fcm anlamlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;Ey Malik! Rabbin bizim i\u015fimizi bitirsin&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7ok uzaklardan, derinden y\u00fckselen bir feryatt\u0131r bu. Oradan, cehennemin kapal\u0131 kap\u0131lar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan y\u00fckseliyor. Bu y\u00fckselen, o su\u00e7lu zalimlerin feryad\u0131d\u0131r. Kurtulmak i\u00e7in, yard\u0131m istemek i\u00e7in ba\u011f\u0131rm\u0131yorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu konuda her\u015feyden \u00fcmitlerini kesmi\u015fler, tamamen karamsard\u0131rlar. Tek istedikleri yok olmak. Bir an \u00f6nce yok olup rahat etmek. Bu \u015fiddetli azap kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6l\u00fcm onlar i\u00e7in bir arzudur! Bu feryad, sahneye yo\u011fun bir karamsarl\u0131k ve s\u0131k\u0131nt\u0131 havas\u0131n\u0131 veriyor: Biz bu feryad\u0131n \u00f6tesinden azab i\u00e7inde \u00e7\u0131rpman, insan g\u00fcc\u00fcn\u00fc a\u015fan ac\u0131larla k\u0131vranan bedenleri g\u00f6r\u00fcyor gibi oluyoruz. \u0130\u015fte bu dayan\u0131lmaz azab\u0131n ac\u0131s\u0131 ile bas\u0131yorlar bu canh\u0131ra\u015f feryad\u0131: &#8220;Ey Malik! Rabbin bizim i\u015fimizi bitirsin&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>Fakat daha beter i\u00e7lerini karartan, kendilerini a\u015fa\u011f\u0131layan bir cevap al\u0131yorlar. Kendilerine \u00f6nem verilmedi\u011fini \u00f6\u011frenmenin ezikli\u011fi i\u00e7inde kalakal\u0131yorlar: &#8220;Malik de &#8220;Siz b\u00f6yle kalacaks\u0131n\u0131z&#8217; der.&#8221;<\/p>\n<p>Kurtulu\u015f yok, \u00fcmit yok&#8230; \u00d6lmeniz s\u00f6zkonusu de\u011fil. \u0130\u015finiz bitirilmeyecek, b\u00f6yle kalacaks\u0131n\u0131z!<\/p>\n<p>Bu i\u00e7 karart\u0131c\u0131 ve s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 sahnenin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, haktan ho\u015fnut olmayan, do\u011fru yola girmekten ka\u00e7\u0131nan, dolay\u0131s\u0131yle bu korkun\u00e7 ak\u0131beti boylayanlara sesleniliyor. Sak\u0131nd\u0131rma ve \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ifade etmeye en uygun ortamda hem de \u015fahitlerin \u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde tutumlar\u0131n\u0131n tuhafl\u0131\u011f\u0131, hayret vericili\u011fi dile getiriliyor:<\/p>\n<p><strong>78- Andolsun biz size hakk\u0131 getirdik; fakat sizin \u00e7o\u011funuz haktan ho\u015flanm\u0131yorsunuz.<\/p>\n<p>79- Yoksa bir i\u015fe mi karar verdiler? Do\u011frusu Biz de kararl\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p>80- Yoksa bizim, kendilerinin s\u0131rlar\u0131n\u0131 ve gizli konu\u015fmalar\u0131m i\u015fitmedi\u011fimizi mi san\u0131yorlar? Aksine i\u015fitiriz ve yanlar\u0131ndaki el\u00e7ilerimiz yazmaktad\u0131rlar.<\/strong><\/p>\n<p>Onlar\u0131n Hz. Peygambere uymay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n nedeni haktan ho\u015fnut olmay\u0131\u015flar\u0131d\u0131r. Yoksa peygamberin sundu\u011fu mesaj\u0131n\u0131 hak i\u00e7erikli oldu\u011funu kavramad\u0131klar\u0131ndan veya sayg\u0131n peygamberin do\u011frulu\u011fundan ku\u015fku duyduklar\u0131ndan kaynaklanm\u0131yor bu tutumlar\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun insanlara yalan isnat etti\u011fine tan\u0131k olmam\u0131\u015flard\u0131. B\u00f6yle biri nas\u0131l Allah ad\u0131na yalan s\u00f6yleyebilir? Ona iftira atabilir?<\/p>\n<p>Ger\u00e7e\u011fe kar\u015f\u0131 sava\u015f a\u00e7anlar, genellikle onun ger\u00e7ek oldu\u011funu bilmiyor de\u011fildirler. Onlar ger\u00e7ekten ho\u015flanmazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ek onlar\u0131n arzular\u0131 ile, heves ve hevesleri ile \u00e7at\u0131\u015f\u0131r. Azg\u0131n ihtiraslar\u0131n\u0131n yoluna dikilir. Onlar da arzular\u0131n\u0131, azg\u0131n ihtiraslar\u0131n\u0131 frenleyemeyecek kadar zay\u0131ft\u0131rlar. Fakat hakka ve hak davet\u00e7ilerine kar\u015f\u0131 \u00e7ok cesurdurlar. Dolay\u0131s\u0131yle heva ve hevesleri ve azg\u0131n ihtiraslar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131ndaki zay\u0131fl\u0131klar\u0131ndan hakka ve hak davet\u00e7ilerine kar\u015f\u0131 bir g\u00fc\u00e7, bir cesaret al\u0131yorlar!<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden s\u0131n\u0131rs\u0131z ve cayd\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fcce sahip olan, onlar\u0131n gizli duygular\u0131n\u0131 ve kurduklar\u0131 planlar\u0131 bilen y\u00fcce Allah onlar\u0131 \u015fu \u015fekilde tehdit ediyor:<\/p>\n<p>&#8220;Yoksa bir i\u015fe mi karar verdiler? Do\u011frusu biz de kararl\u0131y\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Yoksa bizim kendilerinin s\u0131rlar\u0131n\u0131 ve gizli konu\u015fmalar\u0131n\u0131 i\u015fitmedi\u011fimizi mi san\u0131yorlar? Aksine i\u015fitiriz ve yanlar\u0131ndaki el\u00e7ilerimiz yazmaktad\u0131rlar.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar\u0131n yanl\u0131\u015fta \u0131srar edip Hakka kar\u015f\u0131 olumsuz tav\u0131r tak\u0131nmalar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kesin emri ve Hakk\u0131n \u00fcst\u00fcn gelmesine ve desteklenmesine ili\u015fkin iradesi yeral\u0131yor. Onlar\u0131n karanl\u0131kta bulu\u015fup komplolar kurup planlar haz\u0131rlamalar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n gizli a\u00e7\u0131k her\u015feyi bildi\u011fi vurgulan\u0131yor. Zay\u0131f, g\u00fc\u00e7s\u00fcz ve yetersiz yarat\u0131klar her\u015feyden g\u00fc\u00e7l\u00fc, ve her\u015feyi bilen yarat\u0131c\u0131ya kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda ak\u0131bet \u00f6nceden bellidir.<\/p>\n<p>Surenin ak\u0131\u015f\u0131 bu deh\u015fet verici tehditten sonra onlar\u0131 kendi hallerine b\u0131rakarak Peygamber efendimize y\u00f6neliyor ve onlara s\u00f6ylemesi gereken s\u00f6z\u00fc s\u00f6yledikten sonra, onlar\u0131 bir benzerini az \u00f6nce g\u00f6rd\u00fckleri ak\u0131betleri ile ba\u015fba\u015fa b\u0131rakmas\u0131n\u0131 istiyor: <\/p>\n<p><strong>81- De ki: &#8220;E\u011fer Rahman&#8217;\u0131n \u00e7ocu\u011fu olsayd\u0131 O&#8217;na tapanlardan ilki ben olurdum.&#8221;<\/p>\n<p>82- G\u00f6klerin ve yerin Rabbi, Ar\u015f&#8217;\u0131n da Rabbi olan Allah onlar\u0131n uydurduklar\u0131 noksan s\u0131fatlardan y\u00fccedir, m\u00fcnezzehtir.<\/p>\n<p>83- B\u0131rak onlar\u0131, kendilerine s\u00f6ylenen g\u00fcnlerine kavu\u015funcaya kadar dal s\u0131n, oyalans\u0131nlar<\/strong>.<\/p>\n<p>M\u00fc\u015frikler meleklerin Allah&#8217;\u0131n k\u0131zlar\u0131 olduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek onlara tap\u0131yorlard\u0131. Oysa \u015fayet y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00e7ocu\u011fu olsayd\u0131 en ba\u015fta ona kulluk sunmas\u0131 ve bunu bilmesi gereken Allah&#8217;\u0131n peygamberi ve el\u00e7isidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Hz. Peygamber Allah&#8217;a yak\u0131nd\u0131r ve Allah&#8217;a ibadet sunmakta, O&#8217;nun emrine uymakta gev\u015feklik g\u00f6stermez. \u015eayet onlar\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fckleri gibi Allah&#8217;\u0131n bir \u00e7ocu\u011fu varsa ona gereken sayg\u0131y\u0131 g\u00f6stermekte kusur etmez. Oysa Hz. Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Allah&#8217;tan ba\u015fkas\u0131na kulluk sunmuyor. bu da ba\u015fl\u0131ba\u015f\u0131na, Allah&#8217;\u0131n evlad\u0131 oldu\u011funa ili\u015fkin iddialar\u0131n\u0131n dayanaks\u0131z, as\u0131ls\u0131z, delilsiz oldu\u011funun kan\u0131t\u0131d\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah bu sa\u00e7ma iddiadan, bu dayanaks\u0131z yak\u0131\u015ft\u0131rmadan uzakt\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;G\u00f6klerin ve yerin Rabbi, Ar\u015f\u0131n da Rabbi olan Allah onlar\u0131n uydurduklar\u0131 noksan s\u0131fatlardan y\u00fccedir, m\u00fcnezzehtir:&#8217;<\/p>\n<p>\u0130nsan &#8220;Ar\u015f\u0131n Rabbi&#8221; ifadesinin i\u015faret etti\u011fi \u015fu g\u00f6kleri, yeri, her ikisini y\u00f6nlendiren kusursuz d\u00fczeni, hareketlerindeki ahengi, bu kusursuz d\u00fczenin arka planda yeralan y\u00fcceli\u011fi, ululu\u011fu, egemenli\u011fi ve \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc zaman, m\u00fc\u015friklerin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc t\u00fcrden t\u00fcm iddialar, b\u00fct\u00fcn kuruntular k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcr, basitle\u015fir. O zaman bozulmam\u0131\u015f f\u0131trat\u0131n\u0131n yal\u0131n mant\u0131\u011f\u0131 ile, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 meydana getiren, onlar\u0131 yoktan vareden zata, do\u011fan ve \u00fcreyen hi\u00e7bir yarat\u0131\u011f\u0131n benzememesi gerekti\u011fini kavrar. Bu y\u00fczden bunun gibi s\u00f6zlerin bo\u015f, sa\u00e7ma, anlams\u0131z ve rastgele savrulmu\u015f oldu\u011funu, bunlar\u0131 tart\u0131\u015fmaya, \u00fczerinde konu\u015fmaya de\u011fmedi\u011fini, \u00f6nemsenmemesi veya yerilmesi gereken s\u00f6zler oldu\u011funu anlar.<\/p>\n<p>&#8220;B\u0131rak onlar\u0131, kendilerine s\u00f6ylenen g\u00fcnlerine kavu\u015funcaya kadar dals\u0131n, oyalans\u0131nlar.&#8221;<\/p>\n<p>Bir sahnesini az \u00f6nce g\u00f6rd\u00fckleri o g\u00fcnk\u00fc ak\u0131betleri gelip \u00e7atana kadar oyalans\u0131nlar.<\/p>\n<p>Sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 -onlar\u0131 \u00f6nemsiz varl\u0131klar gibi bir kenara b\u0131rak\u0131p, kendi hallerine terk ettikten sonra- y\u00fcce yarat\u0131c\u0131y\u0131, g\u00f6kler, yery\u00fcz\u00fc ve y\u00fcce ar\u015f \u00fczerindeki Rabbl\u0131\u011f\u0131na yara\u015f\u0131r bi\u00e7imde \u00f6vmeye, O&#8217;nun bir ve ortaks\u0131z oldu\u011funu vurgulamaya koyuluyor:<\/p>\n<p><strong><br \/>\n84- G\u00f6kteki ilah da, yerdeki ilah da O&#8217;dur. O, hakimdir, alimdir.<\/p>\n<p>85- G\u00f6klerin erin ve ikisi aras\u0131nda bulunan her\u015feyin m\u00fclk\u00fc kendisine ait olan Allah y\u00fccedir! K\u0131yametin ilmi de O&#8217;nun yan\u0131ndad\u0131r ve siz O&#8217;na d\u00f6nd\u00fcr\u00fcleceksiniz.<\/p>\n<p>86- Allah&#8217;tan ba\u015fka tanr\u0131 diye yalvard\u0131klar\u0131 \u015feyler, \u015fefaat g\u00fcc\u00fcne ve yetkisine sahip de\u011fillerdir. Ancak bilerek Hakka \u015fahidlik edenler bunun d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Burada g\u00f6klerde ve yery\u00fcz\u00fcnde egemen olan ilahl\u0131\u011f\u0131n teklifi vurgulan\u0131yor. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu niteli\u011fi ile ortaks\u0131z oldu\u011fu, yapt\u0131\u011f\u0131 her\u015feyin bir hikmete dayand\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor. O&#8217;nun ilminin bu u\u00e7suz bucaks\u0131z m\u00fclk\u00fc kapsad\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan y\u00fcce Allah &#8220;tebareke&#8221; ifadesiyle \u00f6v\u00fcl\u00fcyor, y\u00fcceli\u011fi ile dile getiriliyor. Yani y\u00fcce Allah onlar\u0131n as\u0131ls\u0131z iddialar\u0131ndan, sa\u00e7ma sapan d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden y\u00fccedir uludur. O &#8220;G\u00f6klerin, yerin ve ikisi aras\u0131nda bulunanlar\u0131n&#8221; Rabbidir. K\u0131yametin ne zaman kopaca\u011f\u0131n\u0131 sadece O bilir. Her\u015feyin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc O&#8217;nad\u0131r, ak\u0131bet O&#8217;nun kat\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>O g\u00fcn, Allah&#8217;\u0131n evlad\u0131 veya orta\u011f\u0131 oldu\u011funu ileri s\u00fcrd\u00fckleri hi\u00e7 kimse, onlardan biri i\u00e7in arac\u0131l\u0131k yapamaz. Nitekim bunlar\u0131 Allah kat\u0131nda arac\u0131lar edindiklerini ileri s\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Oysa ger\u00e7e\u011fi g\u00f6ren ve ona inananlardan ba\u015fkas\u0131 i\u00e7in arac\u0131l\u0131k yap\u0131lmaz. Ayr\u0131ca ger\u00e7e\u011fi g\u00f6r\u00fcp inanan biri, onu inkar eden, ona sava\u015f a\u00e7an biri i\u00e7in arac\u0131l\u0131k yapmaz.<\/p>\n<p>Sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131, onlar\u0131 tart\u0131\u015fma konusu yapmad\u0131klar\u0131, kesinlikle ku\u015fku duymad\u0131klar\u0131 f\u0131tratlar\u0131n\u0131n yal\u0131n mant\u0131\u011f\u0131 ile y\u00fczy\u00fcze getiriyor: Evet, onlar kendilerini yaratan\u0131n y\u00fcce Allah oldu\u011funu kabul ediyorlard\u0131. Peki o zaman niye bir ba\u015fkas\u0131n\u0131 ona y\u00f6nelik ibadetlerine ortak ediyorlar? Ni\u00e7in ona ortak ko\u015ftuklar\u0131 d\u00fczmece ilahlardan arac\u0131l\u0131k b\u00e9klentisi i\u00e7indedirler?<\/p>\n<p><strong>87- Andolsun onlara &#8220;kendilerini kim yaratt\u0131?&#8221; diye sorsan, elbette &#8220;Allah&#8221; Derler. O halde nas\u0131l haktan \u00e7eviriliyorlar?<\/strong><\/p>\n<p>Bozulmam\u0131\u015f f\u0131tratlar\u0131n\u0131n tan\u0131kl\u0131k etti\u011fi ve bunun ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz mant\u0131ksal sonucu olarak kabul ettikleri haktan nas\u0131l y\u00fcz \u00e7eviriyorlar?<\/p>\n<p>Surenin sonunda Hz. Peygamberin Rabbine y\u00f6nelip onlar\u0131n kafirliklerini, inanmay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u015fikayet edi\u015fi \u00f6nemsenerek vurgulan\u0131yor:<\/p>\n<p><strong>88- Resulullah&#8217;\u0131n &#8220;Ya Rabbi! Bunlar inanmayan bir kavimdir&#8221; demesini de Allah biliyor.&#8221;<\/strong><strong><\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu ayet, Peygamber efendimizin bu s\u00f6z\u00fcn\u00fcn derinli\u011finin boyutlar\u0131n\u0131, nas\u0131l dinlendi\u011fini, nas\u0131l \u00f6nemsendi\u011fini, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n nas\u0131l onunla ilgilendi\u011fini ifade etmektedir.<\/p>\n<p>Y\u00fcce All\u00e2h, peygamberinin bu sesleni\u015fini -\u00f6zel bir ilgiyle- cevapland\u0131r\u0131yor; peygamberini onlardan y\u00fcz \u00e7evirmeye, onlar\u0131 kendi hallerine b\u0131rakmaya, onlara ald\u0131r\u0131\u015f etmemeye, \u00f6nemsememeye y\u00f6neltiyor. Ona g\u00fcven a\u015f\u0131l\u0131yor. Meseleyi selam, ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve kalpten gelen bir ho\u015fnutlukla kar\u015f\u0131lamas\u0131n\u0131 istiyor. Bununla birlikte haktan y\u00fcz \u00e7eviren inat\u00e7\u0131lara \u00fcst\u00fc kapal\u0131 bir tehdit savuruluyor. \u00d6rt\u00fcl\u00fc her \u015feyin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde onlar\u0131 bekleyen korkun\u00e7 ak\u0131bet hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor:<\/p>\n<p><strong>89- Ey Muhammed! Sen \u015fimdilik onlardan y\u00fcz \u00e7evir ve esenlik dile; yak\u0131nda bileceklerdir.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>HZ. MUSA, F\u0130RAVUN VE HAL 46- Andolsun biz Musa&#8217;y\u0131 da ayetlerimizle Firavun&#8217;a ve ileri gelen adamlar\u0131na g\u00f6nderdik: &#8220;Ben alemlerin Rabbinin el\u00e7isiyim&#8221; demi\u015fti. 47- Onlara ayetlerimizi getirince, birden bire onlarla alay etmeye koyuldular. Burada, Hz. Musa ile Firavun aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen ilk bulu\u015fma an\u0131, bu konuda k\u0131ssan\u0131n sunulu\u015fu ile ama\u00e7lanan esas noktaya bir haz\u0131rl\u0131k olsun diye k\u0131sa &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1596,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585,1677],"class_list":["post-2444","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2","tag-zuhruf-suresinin-tefsiri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2444","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2444"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2444\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2444"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2444"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2444"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}