{"id":2450,"date":"2012-01-17T10:01:32","date_gmt":"2012-01-17T10:01:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2450"},"modified":"2012-01-17T10:01:32","modified_gmt":"2012-01-17T10:01:32","slug":"sura-suresinin-36-53-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/sura-suresinin-36-53-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"\u015eura Suresi’nin 36-53.Ayet Tefsiri – Fizilal’il Kur’an – Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

\n36- Size verilen \u015feyler, d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n ge\u00e7imidir. \u0130nan\u0131p Rabb’lerine g\u00fcvenenler i\u00e7in Allah’\u0131n yan\u0131nda bulunanlar daha iyi ve daha kal\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n

37- Onlar b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan ve \u00e7irkin i\u015flerden ka\u00e7\u0131n\u0131rlar; k\u0131zd\u0131klar\u0131 zaman da affederler.<\/p>\n

38- Rabb’lerinin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na gelirler, namaz k\u0131larlar. Onlar\u0131n i\u015fleri aralar\u0131nda dan\u0131\u015fma (\u0130sti\u015fare) iledir. Kendilerine verdi\u011fimiz r\u0131z\u0131ktan hay\u0131r i\u00e7in harcarlar.<\/p>\n

39- Bir zul\u00fcm ve sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131klar\u0131 zaman, yard\u0131mla\u015farak kendilerini savunurlar.<\/p>\n

40- K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn cezas\u0131, yine onun gibi bir k\u00f6t\u00fcl\u00fckt\u00fcr. Kim affeder, bar\u0131\u015f\u0131rsa onun m\u00fckafat\u0131 Allah’a aittir. Do\u011frusu Allah zalimleri sevmez.<\/p>\n

41- Zul\u00fcm g\u00f6rd\u00fckten sonra hakk\u0131n\u0131 alan kimselerin aleyhine bir yol yoktur.<\/p>\n

42- \u0130nsanlara zulmedenlere, yery\u00fcz\u00fcnde haks\u0131z yere ta\u015fk\u0131nl\u0131k edenlere kar\u015f\u0131 durulmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte can yak\u0131c\u0131 azap bunlarad\u0131r.<\/p>\n

43- Fakat kim sabreder kendisine yap\u0131lan k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc affederse \u015f\u00fcphesiz bu hareketi, yap\u0131lmaya de\u011fer i\u015flerdendir.<\/strong><\/p>\n

Bundan \u00f6nce bu surede Kur’an-\u0131 Kerim insanl\u0131\u011f\u0131n durumunu tasvir ederken, kitap ehli toplumlar\u0131n kendilerine yeterli bilgi geldikten sonra g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcp b\u00f6l\u00fcnd\u00fcklerine i\u015faret etmi\u015fti. Bu b\u00f6l\u00fcnmelerinin y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine indirdi\u011fi kitab\u0131 kendileri i\u00e7in belirledi\u011fi ve Hz. Nuh’tan, \u0130brahim’e, ondan Musa’ya, \u0130sa’ya kadar s\u00fcren de\u011fi\u015fmez hayat sistemini bilmeyi\u015flerinden kaynaklanmad\u0131\u011f\u0131na de\u011finmi\u015fti. Yine b\u00f6l\u00fcnen bu gruplardan sonra kitab\u0131 devralan ku\u015faklar\u0131n ona i\u00e7tenlikle inanmad\u0131klar\u0131na, aksine ku\u015fku ile yakla\u015ft\u0131klar\u0131na i\u015faret etmi\u015fti.<\/p>\n

Allah kat\u0131ndan inen dinlere mensup olanlar\u0131n, Allah’\u0131n g\u00f6nderdi\u011fi peygamberleri izleyenlerin durumu bundan ibaret olunca, herhangi bir peygamberi izlemeyen, bir kitaba inanmayanlar\u0131n durumu bundan daha sap\u0131k, bundan daha kar\u0131\u015f\u0131k olacakt\u0131r.<\/p>\n

Bu y\u00fczden insanl\u0131k, kendisini i\u00e7inde y\u00fczd\u00fc\u011f\u00fc bu k\u00f6r cahiliyeden kurtaracak, elini tutup kopmaz bir kulpa ba\u011flayacak, hem kendisinin hem de b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar aleminin Rabb’i olan Allah’\u0131n yoluna do\u011fru kendisine yol g\u00f6stericilik yapacak g\u00fcvenilir ve do\u011fru bir \u00f6nderli\u011fe ihtiya\u00e7 duyuyordu.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, \u015fehirlerin anas\u0131 Mekke ve \u00e7evresinde oturanlar\u0131 uyarmas\u0131 i\u00e7in kulu Muhammed’e -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Arap\u00e7a Kur’an olarak kitab\u0131n\u0131 indirdi. \u0130nsanl\u0131k tarihi ile birlikte s\u00fcregelen davet hareketinin halkalar\u0131n\u0131 birbirine ba\u011flamak, davet hareketinin metodunun, yolunun ve hedefinin bir oldu\u011funu ortaya koymak, etkin ve \u00f6nderlik i\u015flerini yerine getiren m\u00fcsl\u00fcman bir kitle meydana getirmek ve bu davay\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n istedi\u011fi ve ho\u015fnut oldu\u011fu \u015fekliyle yery\u00fcz\u00fcnde pratik olarak ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in daha \u00f6nce Nuh’a, \u0130brahim’e, Musa’ya ve \u0130sa’ya tavsiye etti\u011fi prensibi bu Kitab’ta bir hayat d\u00fcsturu olarak yasala\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n

\u0130\u015fte burada, bu ayetlerde m\u00fcsl\u00fcman kitlenin ay\u0131r\u0131c\u0131 ve karekteristik \u00f6zellikleri dile getiriliyor. Bu ayetler, Medine’de bir m\u00fcsl\u00fcman devlet kurulmadan \u00f6nce Mekke’de inmi\u015f olmalar\u0131na ra\u011fmen m\u00fcsl\u00fcman kitlenin niteliklerinden biri olarak \u015funu g\u00f6r\u00fcyoruz: “Onlar\u0131n i\u015fleri aralar\u0131nda dan\u0131\u015fma (isti\u015fare) iledir.” Bu da g\u00f6steriyor ki, \u015fura ilkesi m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n hayat\u0131nda devletin siyasal d\u00fczeni olmaktan \u00e7ok daha k\u00f6kl\u00fc bir yere sahiptir. \u015eura b\u00fct\u00fcn cemaatin temel karekteridir. Bu cemaat olarak sorunlar\u0131n\u0131 bu ilke do\u011frultusunda \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flarlar. Sonra cemaat olman\u0131n do\u011fal sonucu olarak cemaatten devlete ge\u00e7ilir. Yine m\u00fcsl\u00fcman cemaatin niteliklerinden biri olarak \u015funu g\u00f6r\u00fcyoruz: “Bir zulme veya sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131klar\u0131 zaman, yard\u0131mla\u015farak kendilerini savunurlar.”<\/p>\n

Oysa hicretten sonra sava\u015f izni verilene kadar Mekke’de m\u00fcsl\u00fcmanlara verilen emir, sabretmeleri, sald\u0131r\u0131ya sald\u0131r\u0131 ile kar\u015f\u0131l\u0131k vermemeleri \u015feklindeydi. Ama Medine’ye hicret edildikten sonra onlara \u015f\u00f6yle denmi\u015fti: “Sald\u0131r\u0131ya u\u011frayan m\u00fc’minlere sava\u015fma izni verilmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar zulme u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah’\u0131n onlara yard\u0131m etmeye g\u00fcc\u00fc yeter.”(Hacc Suresi, .39)<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcman cemaatin karekteristik \u00f6zellikleri g\u00fcndeme getirildi\u011fi bir s\u0131rada, Mekke’de inen bu ayetlerde bu t\u00fcr bir nitelikten s\u00f6zedilmesi g\u00f6steriyor ki, zul\u00fcm ve sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 yard\u0131mla\u015fma, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n de\u011fi\u015fmez ve temel bir s\u0131fat\u0131d\u0131r, bundan \u00f6nce verilen sava\u015fmaktan ka\u00e7\u0131nmaya ve haks\u0131zl\u0131klar kar\u015f\u0131s\u0131nda sabretmeye ili\u015fkin direktif, belli \u015fartlarda ba\u015fvurulan istisnai bir kurald\u0131r. Dolay\u0131siyle, konu m\u00fcsl\u00fcman cemaatin temel nitelikleri oldu\u011fu i\u00e7in, ayetler Mekke’de inmi\u015f olmas\u0131na ve hen\u00fcz sald\u0131r\u0131lara topyek\u00fcn dayan\u0131\u015fma ile kar\u015f\u0131 koyma izni verilmemi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen bu de\u011fi\u015fmez ve temel nitelikte burada g\u00fcndeme getiriliyor.<\/p>\n

\u0130nsanl\u0131\u011fa \u00f6nderlik yapmak ve onlar\u0131 cahiliyenin karanl\u0131\u011f\u0131ndan islam\u0131n ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131karmak \u00fczere se\u00e7ilen m\u00fcsl\u00fcman cemaatin ay\u0131r\u0131c\u0131 ve karekteristik \u00f6zelliklerinin, hen\u00fcz \u00f6nderli\u011fi fiilen ele almad\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131rada ve Mekke’de inen bir surede g\u00fcndeme getirilmesi \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken \u00f6nemli bir meseledir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar en ba\u015fta bulunmalar\u0131 ve cemaat i\u00e7inde fiilen ger\u00e7ekle\u015fmesi gereken niteliklerdir. Cemaatin fiili \u00f6nderli\u011fe elveri\u015fli olabilmesi i\u00e7in bu durum ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. \u0130\u015fte bunun i\u00e7in \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gerekir. Nedir bu nitelikler? Ger\u00e7ek mahiyetleri nedir? B\u00fct\u00fcn insanl\u0131k hayat\u0131nda bu niteliklerin \u00f6nemi nedir?<\/p>\n

Bu nitelikler; iman, Allah’a g\u00fcvenip dayanmak, b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan ve i\u011fren\u00e7 davran\u0131\u015flardan sak\u0131nmak, k\u0131z\u0131nca ba\u011f\u0131\u015flamak, Allah’\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k vermek, namaz k\u0131lmak, her meselede \u015fura ailesini uygulamak, y\u00fcce Allah’\u0131n verdi\u011fi r\u0131z\u0131klardan Allah u\u011frunda mali harcamada bulunmak, elbirli\u011fi ederek zulme kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak, ba\u011f\u0131\u015flamak, kendi hayat\u0131n\u0131 ve \u00e7evresini d\u00fczeltmek ve her t\u00fcrl\u00fc zorlu\u011fa g\u00f6\u011f\u00fcs gererek sabretmektir.<\/p>\n

Bu niteliklerin ger\u00e7ek mahiyeti nedir ve ne \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6nemlidirler? Kur’an’\u0131n kendi ahenkli ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde bu nitelikleri sunarken bu konuya a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmemiz yerinde olacakt\u0131r.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim, insanlar\u0131 ge\u00e7ici ve kal\u0131c\u0131 de\u011ferlerin ger\u00e7ek mahiyetini \u00f6\u011frenebilecekleri de\u011fi\u015fmez ilahi bir \u00f6l\u00e7\u00fc ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getiriyor. B\u00f6ylece meselenin ruhlar\u0131nda karma\u015f\u0131k bir hal al\u0131p \u00f6l\u00e7\u00fclerinin, di\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131n kar\u0131\u015fmas\u0131na engel oluyor. Bu ama\u00e7la m\u00fcsl\u00fcman cemaatin niteliklerini saymaya ba\u015flamadan \u00f6nce bu \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc hat\u0131rlat\u0131yor:<\/p>\n

“Size verilen \u015feyler, d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n ge\u00e7imidir. Allah’\u0131n yan\u0131nda bulunanlar ise daha iyi ve daha kal\u0131c\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

Ku\u015fkusuz \u015fu yery\u00fcz\u00fcnde \u00e7ekici ve g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 nimetler, s\u00fcsler vard\u0131r. \u00c7e\u015fitli r\u0131z\u0131klar, evlatlar, \u015fehevi duygular, zevkler, makam ve iktidar da bunlardand\u0131r. \u00d6te yandan y\u00fcce Allah’\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde kullar\u0131na bir l\u00fctuf olarak, kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z bir ba\u011f\u0131\u015f olarak bah\u015fetti\u011fi nimetler vard\u0131r. Bunlar \u015fu d\u00fcnya hayat\u0131nda insan\u0131n g\u00fcnahk\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 veya itaatk\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131 de\u011fildirler. Ger\u00e7i bu nimetler, itaatk\u00e2r\u0131n elinde -az da olsa- bereketlendirilir, isyank\u00e2r\u0131n elinde bulunanlar ise -\u00e7ok da olsa- bereketi giderilir.<\/p>\n

Fakat bunlar\u0131n hi\u00e7biri kal\u0131c\u0131 ve de\u011fi\u015fmez de\u011fer de\u011fildir. Bunlar d\u00fcnyan\u0131n ge\u00e7im kaynaklar\u0131d\u0131r. Kullan\u0131m s\u00fcreleri belirlenmi\u015ftir. \u0130nsan\u0131 y\u00fcceltmez ve k\u00fc\u00e7\u00fcltmez. Bu nimetler kendi ba\u015flar\u0131na y\u00fcce Allah’\u0131n kat\u0131nda bir ihsan\u0131n sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na veya a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131na kan\u0131t olu\u015fturamaz. Yine y\u00fcce Allah’\u0131n ho\u015fnutlu\u011funun veya \u00f6fkesinin belirtisi say\u0131lamaz. Bunlar sadece ge\u00e7im kaynaklar\u0131d\u0131r. “Allah’\u0131n yan\u0131nda bulunanlar ise daha iyi ve daha kal\u0131c\u0131d\u0131r.” \u00d6z\u00fc itibariyle daha iyidir. S\u00fcresi bak\u0131m\u0131ndan daha kal\u0131c\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n ge\u00e7im kaynaklar\u0131 Allah’\u0131n kat\u0131ndaki nimetlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131nda \u00e7ok basit ve \u00f6nemsiz kal\u0131rlar. Allah’\u0131n s\u00fcrekli kullar\u0131n\u0131n \u00fczerine ak\u0131tt\u0131\u011f\u0131 sonsuz l\u00fctfu ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda s\u0131n\u0131rl\u0131 olduklar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. D\u00fcnyan\u0131n ge\u00e7im kaynaklar\u0131n\u0131n g\u00fcnleri say\u0131l\u0131d\u0131r. Bir ferd en fazla \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonu kadar bunlardan yararlanabilir. B\u00fct\u00fcn insanl\u0131k ta \u00f6yle. Onlar\u0131n da bu d\u00fcnya nimetlerinden yararlanmalar\u0131 b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n ya\u015fama s\u00fcresi ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Bu ise, y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00fcnleri ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bir g\u00f6z a\u00e7\u0131p kapama an\u0131 veya bundan da az bir s\u00fcre kadard\u0131r.<\/p>\n

Bu ger\u00e7ek bu \u015fekilde a\u00e7\u0131kland\u0131ktan sonra, y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine daha iyi ve daha kal\u0131c\u0131 nimetler haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 m\u00fc’minlerin niteliklerinin a\u00e7\u0131klanmas\u0131na ge\u00e7iliyor.<\/p>\n

\u00d6nce iman s\u0131fat\u0131ndan s\u00f6zediliyor: “\u0130nan\u0131p Rabb’lerine g\u00fcvenenler i\u00e7in Allah’\u0131n yan\u0131nda bulunanlar daha iyi ve daha kal\u0131c\u0131d\u0131r.” \u0130nsan\u0131n de\u011feri \u015furadan gelir: O, ilk ve temel ger\u00e7e\u011fe ili\u015fkin bir bilgidir. \u0130man olmadan insan\u0131n i\u00e7inde, varl\u0131k alemine ili\u015fkin do\u011fru bir bilgi yeredemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc varl\u0131k aleminin ger\u00e7ek mahiyetini kavramak ve bunun y\u00fcce Allah’\u0131n sanat\u0131 oldu\u011funu alg\u0131lamak ancak Allah’a iman yolu ile m\u00fcmk\u00fcn olabilir. \u0130nsan bu ger\u00e7e\u011fi kavrad\u0131ktan sonra evren ile ileti\u015fim kurabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan bu durumda evrenin \u00f6z\u00fcn\u00fc bildi\u011fi gibi, ona egemen olan kanunlar\u0131 da bilir. Bu y\u00fczden insan\u0131n hareketleri ile \u015fu b\u00fcy\u00fck varl\u0131k aleminin hareketleri aras\u0131nda bir ahenk olu\u015fur. Bu durumda insan evrensel yasalar sisteminden sapmaz. Kendi hareketleri ile evrenin hareketleri aras\u0131ndaki bu ahenkten dolay\u0131 mutlu olur. Varl\u0131k alemi ile birlikte itaat ederek, kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z teslimiyet duygusu ile, bar\u0131\u015f i\u00e7inde varl\u0131klar aleminin yarat\u0131c\u0131s\u0131na do\u011fru yolal\u0131r. Bu nitelik her insan i\u00e7in gereklidir. Ancak, varl\u0131klar aleminin yarat\u0131c\u0131s\u0131na do\u011fru insanl\u0131\u011fa yol g\u00f6stericilik yapacak \u00f6nder bir cemaat i\u00e7in \u00e7ok daha gereklidir, elzemdir. ‘<\/p>\n

\u0130man\u0131n de\u011feri bir de \u015furadan gelir: \u0130man insan ruhunu yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. \u0130nsan\u0131n, yolunu g\u00fcven i\u00e7inde izlemesini sa\u011flar. Onu \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131ktan, \u00e7ekingenlikten, korku ve karamsarl\u0131ktan kurtar\u0131r. Bu nitelikler, \u015fu gezegendeki yolculu\u011fu esnas\u0131nda her insan i\u00e7in gereklidir. Ama yol g\u00f6steren ve insanl\u0131\u011fa bu yolculu\u011funda \u00f6nderlik yapan bir lider i\u00e7in \u00e7ok daha gereklidir.<\/p>\n

Arzu ve ihtiraslardan, kinden, nefretten, ki\u015fisel \u00e7\u0131kardan ve ganimetler elde etme duygusundan soyutlanmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan iman b\u00fcy\u00fck de\u011fere sahiptir. Bu durumda kalp \u015fahs\u0131n\u0131n \u00f6tesinde bir hedefe ba\u011flan\u0131r; bu meselenin kendisiyle bir ilgisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun Allah’\u0131n dinine davet oldu\u011funu ve kendisinin bir \u00fccret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 Allah ad\u0131na \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlar. Bu bilin\u00e7 \u00f6nderlik g\u00f6revini omuzlam\u0131\u015f biri i\u00e7in zorunludur. Hareketten ayr\u0131l\u0131p kendisine ba\u015f kald\u0131ran bir grubun bu eylemi kar\u015f\u0131s\u0131nda veya davet g\u00f6revini yerine getirirken \u00e7e\u015fitli bask\u0131larla, eziyetlerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131nda \u00fcmitsizli\u011fe kap\u0131lmas\u0131, kitleler \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na ko\u015ftu\u011fu veya kendisine boyun e\u011fdikleri zaman da gurura kap\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in bu anlay\u0131\u015f ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, sadece belli bir \u00fccret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan bir i\u015f\u00e7idir.<\/p>\n

\u0130lk m\u00fcsl\u00fcman kitle b\u00fct\u00fcn i\u00e7tenli\u011fiyle iman etmi\u015fti. Bu iman ruhlar\u0131, ahl\u00e2ki yap\u0131lar\u0131 ve davran\u0131\u015f bi\u00e7imleri \u00fczerinde \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir etki b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. O s\u0131ralar insanl\u0131k aleminde iman tablosu solmu\u015f, tan\u0131nmayacak hale gelmi\u015fti. \u0130man\u0131n insanlar\u0131n ahl\u00e2ki yap\u0131lar\u0131 ve davran\u0131\u015f bi\u00e7imleri \u00fczerindeki etkisi kaybolmu\u015ftu. \u0130slam geldi\u011fi zaman canl\u0131, etkin ve aktif bir iman tablosu meydana getirdi. Bu sayede m\u00fc’min kitle omuzlar\u0131na y\u00fcklenen \u00f6nderlik g\u00f6revini yerine getirmeye elveri\u015fli hale geldi.<\/p>\n

\u00dcstad Ebu’l Hasan en-Nedvi “M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n gerilemesi ile d\u00fcnya neler kaybetti” adl\u0131 eserinde bu imana ili\u015fkin olarak \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n

“En b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u011f\u00fcm -\u015firk ve k\u00fcf\u00fcr d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc- \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc. Bunun sonucu di\u011fer t\u00fcm d\u00fc\u011f\u00fcmler \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fcler. Peygamber efendimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun m\u00fc\u015friklerle en \u00f6ncelikli konuda cihada giri\u015fti ve islam\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc her emir ve yasak i\u00e7in teker teker cihad yapmaya gerek duymad\u0131. En \u00f6ncelikli mesele etraf\u0131nda giri\u015filen \u00e7arp\u0131\u015fmada islam cahiliyeyi yenilgiye u\u011fratt\u0131. Art\u0131k her \u00e7arp\u0131\u015fmada zafer islam\u0131nd\u0131. Bundan sonra m\u00fc\u015frikler kalpleri ile, organlar\u0131 ile, ruhlar\u0131 ile topyek\u00fcn bar\u0131\u015f ve esenlik dini islama girdiler. Do\u011fru yolu a\u00e7\u0131k se\u00e7ik g\u00f6rd\u00fckten sonra Peygamber efendimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmad\u0131lar. Onun verdi\u011fi bir karara kar\u015f\u0131 i\u00e7lerinde bir ho\u015fnutsuzluk, bir burukluk kalmam\u0131\u015ft\u0131. Zaten onun serbest veya yasak olarak \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir \u015feyde onlar\u0131n se\u00e7me hakk\u0131 yoktu.” “Gitgide i\u00e7lerinde \u015feytan\u0131n vesveselerine yer kalmad\u0131. Hatta kendi \u015fah\u0131slar\u0131n\u0131 ilgilendiren duygular da i\u00e7lerinde bar\u0131namaz oldu. Ba\u015fkalar\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131klar\u0131 gibi kendi kendilerinden, \u00e7\u0131karlar\u0131ndan, ki\u015fisel endi\u015felerinden uzakla\u015ft\u0131lar. Daha d\u00fcnyadayken ahiret adam\u0131 oldular. Bu g\u00fcnden yar\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131lar. Bir musibet kar\u015f\u0131s\u0131nda pani\u011fe kap\u0131lmad\u0131lar, feryad\u0131 basmad\u0131lar. Nimet de \u015f\u0131martmad\u0131 onlar\u0131. Fakirlikten dolay\u0131 ezilmediler. Zenginlik azg\u0131nla\u015ft\u0131rmad\u0131 onlar\u0131. Ticaret onlar\u0131 oyalamad\u0131. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir konuma gelince ba\u015fkalar\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemediler. Yery\u00fcz\u00fcnde b\u00fcy\u00fcklenmek, bozgunculuk yapmak d\u00fc\u015f\u00fcncesinde de\u011fildiler. \u0130nsanlar i\u00e7in ideal \u00f6l\u00e7\u00fcler oldular. Kendileri, anne-babalar\u0131 ve akrabalar\u0131 aleyhinde de olsa Allah i\u00e7in \u015fahitlikte bulunarak adalet ilkesinin somut \u00f6rnekleri oldular. T\u00fcm yery\u00fcz\u00fc ayaklar\u0131n\u0131n alt\u0131na serilmi\u015fti. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131, d\u00fcnyan\u0131n koruyucular\u0131 ve Allah’\u0131n dininin davet\u00e7ileri olmu\u015flard\u0131.”<\/p>\n

\u00dcstad en-Nedvi, ger\u00e7ek iman\u0131n insan\u0131n ahl\u00e2ki yap\u0131s\u0131 ile e\u011filimleri \u00fczerindeki etkilerinden s\u00f6zederken \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n

“Gerek Araplar gerek Arap olmayanlar, k\u0131sacas\u0131 t\u00fcm insanl\u0131k cahiliye hayat\u0131 ya\u015f\u0131yordu. Kendilerinin yararlanmas\u0131 i\u00e7in yarat\u0131lan, kendi irade ve y\u00f6nlendirmelerine boyun e\u011fen her \u015feye secde ediyorlard\u0131. Tapt\u0131klar\u0131 bu yarat\u0131klar kendilerine itaat edeni \u00f6d\u00fcllendiremez, kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan\u0131 da cezaland\u0131ramazd\u0131: Herhangi bir \u015feyin serbestli\u011fini veya yasakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleyemezdi. Din, hayatlar\u0131nda etkisi bulunmayan y\u00fczeysel bir kurumdu. Ruhlar\u0131, vicdanlar\u0131 ve kalpleri \u00fczerinde bir yapt\u0131r\u0131m g\u00fcc\u00fc, ahl\u00e2ki yap\u0131lar\u0131 ve davran\u0131\u015f bi\u00e7imleri \u00fczerinde bir etkinli\u011fi yoktu. Y\u00fcce Allah’a, i\u015fini tamamlam\u0131\u015f, her\u015feyden eletek \u00e7ekmi\u015f, baz\u0131 insanlara Rabl\u0131k kisvesini giydirmek i\u00e7in hakk\u0131ndan feragat etmi\u015f bir yarat\u0131c\u0131, bir usta gibi inan\u0131yorlard\u0131. Kontrol\u00fc ellerine ge\u00e7irmi\u015flerdi. \u00d6rg\u00fctl\u00fc bir h\u00fck\u00fcmetin di\u011fer yetkilerinin yan\u0131s\u0131ra memleketin y\u00f6netimini, i\u015flerinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini, gelir kaynaklar\u0131n\u0131n da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 kendi arzular\u0131na g\u00f6re d\u00fczenlemek \u00fczere \u00fcstlenmi\u015flerdi. Allah’a inanmalar\u0131 tarihsel bir bilgiden \u00f6teye ge\u00e7miyordu. Allah’a inanmalar\u0131, g\u00f6kleri ve yeri onun yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmeleri, bir tarih talebesinin; \u015fu eski saray\u0131 kim yaratm\u0131\u015ft\u0131r? sorusuna kar\u015f\u0131l\u0131k, ondan korkmaks\u0131z\u0131n, ona boyun e\u011fmeksizin bir eski kral\u0131n ad\u0131n\u0131 s\u00f6ylemesinden farks\u0131zd\u0131. Dinleri Allah korkusundan, ona dua etmekten uzakt\u0131. Allah’ hakk\u0131nda onu sevmelerini sa\u011flayacak olumlu bir\u015fey bilmiyorlard\u0131. Allah hakk\u0131ndaki bilgileri, anla\u015f\u0131lmaz, kapal\u0131, k\u0131sa ve sembolikti.<\/p>\n

Bu y\u00fczden i\u00e7lerinde Allah’a kar\u015f\u0131 sevgi ve \u00fcrperme duygusu uyanmazd\u0131…” “…Araplar ve m\u00fcsl\u00fcman olan di\u011fer toplumlar Allah hakk\u0131ndaki bu yanl\u0131\u015f,karma\u015f\u0131k ve \u00f6l\u00fc anlay\u0131\u015ftan kurtulup derin, a\u00e7\u0131k ve canl\u0131 bir anlay\u0131\u015fa sahip oldular. Bu anlay\u0131\u015f ruh, vicdan, kalp ve organlar \u00fczerinde etkindi. Etkileri ahl\u00e2ki ve toplumsal yap\u0131ya yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131. Hayat ve hayatla ilgili her \u015feyde bu aktif anlay\u0131\u015f\u0131n etkinli\u011fini g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. En g\u00fczel isimlere sahip ve en ideal \u00f6rne\u011fi veren Allah’a inan\u0131yorlard\u0131. Alemlerin Rabb’i, Rahman-Rahim, din g\u00fcn\u00fcn\u00fcn sahibi, m\u00fclk sahibi, eksikliklerden uzak (el-Kudd\u00fcs), esenlik veren (es-Selam), g\u00fcven veren (el-M\u00fc’min), her\u015feyi kontrol\u00fc alt\u0131na alan (el-Muheymin), \u00fcst\u00fcn iradeli olan (el-Aziz), cayd\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fcce sahip bulunan (el-Cebbar), her\u015feyden b\u00fcy\u00fck olan (el-M\u00fctekebbir), her\u015feyi yaratan (el-Hal\u0131k), her\u015feyi var eden (el-Bari), varl\u0131klara \u015fekil veren (el-Musavvir), her yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir hikmete g\u00f6re yapan (el-Hakim), ba\u011f\u0131\u015flayan (el-Gafur), seven (el-Ved\u00fbd), \u015fefkat g\u00f6steren (el-Rauf), ac\u0131yan (er-Rahim), yaratan ve yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00f6nlendiren, her \u015feyin m\u00fclkiyetini elinde bulunduran, koruyan ama kimsenin korumas\u0131na muhta\u00e7 olmayan… Ve bunun gibi Kur’an’da yeralan s\u0131fatlara sahip bulunan, cennetle \u00f6d\u00fcllendiren, ate\u015fle cezaland\u0131ran, diledi\u011finin r\u0131zk\u0131n\u0131 bolla\u015ft\u0131ran, diledi\u011fininkini de azaltan, g\u00f6klerde ve yerde gizli \u015feyleri bilen, g\u00f6zlerin hain bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve g\u00f6\u011f\u00fcslerin i\u00e7inde sakl\u0131 bulunan duygular\u0131 bilen ve bunun gibi onun g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ifade eden Kur’an ayetlerinin i\u015faret etti\u011fi niteliklere sahip bulunan Allah’a inan\u0131yorlard\u0131… Bu geni\u015f boyutlu, derin etkili ve anla\u015f\u0131l\u0131r iman ile ki\u015filiklerinde insan\u0131 deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcren bir devrim ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. Herhangi birisi Allah’a inan\u0131p Allah’tan ba\u015fka ilah olmad\u0131\u011f\u0131na \u015fahitlik etti\u011fi zaman hayat\u0131 alt\u00fcst oluyordu. \u0130man b\u00fct\u00fcn organlar\u0131na n\u00fcfuz ediyordu, b\u00fct\u00fcn damarlar\u0131na ak\u0131yor, b\u00fct\u00fcn duygular\u0131na yans\u0131yordu. Bedeninde can ve kan yerine ge\u00e7iyordu. Cahiliyenin t\u00fcm mikroplar\u0131n\u0131, kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 yok ediyordu. \u0130man kalbini ve akl\u0131n\u0131 b\u00fcr\u00fcyordu. Ondan bamba\u015fka bir insan meydana getiriyordu. Bu duruma gelen insan iman, kararl\u0131l\u0131k, sab\u0131r ve cesaretin parlak \u00f6rneklerini sergilerdi. Akl\u0131, felsefeyi ve ahlak tarihini \u015fa\u015fk\u0131n b\u0131rakan ola\u011fan\u00fcst\u00fc davran\u0131\u015f ve ahlak \u00f6rneklerini ortaya koyard\u0131. Bu ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fckler sonsuza kadar, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ve deh\u015fet konusu olmaya devam edeceklerdir. \u0130lim, tam ve derin bir insan d\u0131\u015f\u0131nda bu ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fckleri yorumlamaktan, bunlara bir a\u00e7\u0131klama getirmekten acizdir.”<\/p>\n

“\u0130man bir ahlak ve ruhsal e\u011fitim okulu gibiydi. Ki\u015fiye sa\u011flam irade, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ruh yap\u0131s\u0131, otokontrol, ki\u015fisel arzu ve e\u011filimlerden uzakla\u015fmak gibi \u00fcst\u00fcn meziyetler kazand\u0131r\u0131yordu. Bu e\u011fitimden ge\u00e7en ki\u015fi ahl\u00e2k tarihinin ve psikolojinin tan\u0131d\u0131\u011f\u0131, ahl\u00e2ki \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcden ve insanl\u0131\u011f\u0131n d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k durumdan kurtulan en ideal \u00f6rnekti. Hi\u00e7bir g\u00f6z\u00fcn g\u00f6remedi\u011fi, kanun elinin uzanamad\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131rada insan\u0131n i\u00e7indeki hayvansal d\u00fcrt\u00fcler azg\u0131nla\u015f\u0131p insan\u0131n aya\u011f\u0131 kayd\u0131\u011f\u0131 zaman bu iman nefse a\u011f\u0131r ele\u015ftiriler y\u00f6neltir, onu s\u00fcrekli k\u0131nar, vicdan\u0131 yakan bir kam\u00e7\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. \u0130\u015fledi\u011fi su\u00e7u s\u00fcrekli d\u00fc\u015f\u00fcnmesini sa\u011flard\u0131. Art\u0131k ki\u015fi kanun \u00f6n\u00fcnde su\u00e7unu itiraf etmedik\u00e7e rahat etmezdi. Kendini a\u011f\u0131r bir cezaya kendi eliyle teslim ederdi. Allah’\u0131n azab\u0131ndan ve ahiret cezas\u0131ndan kurtulmak i\u00e7in, isteyerek, derin bir i\u00e7tenlikle bu cezaya katlan\u0131rd\u0131.”<\/p>\n

“…Bu iman, insanl\u0131k onurunun ve iffetinin g\u00fcvenilir bek\u00e7isiydi. S\u00fcr\u00fckleyici arzular ve e\u011filimler kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015f kald\u0131ran nefsini, hi\u00e7 kimsenin kendisini g\u00f6rmedi\u011fi bir yerde kontrol ederdi. Hi\u00e7 kimseden korkmas\u0131n\u0131n s\u00f6zkonusu olmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde nefsini frenler, ihtiraslar\u0131na engel olurdu. Nitekim islam fetihleri tarihinde, ganimetlere el s\u00fcrmemek, emanetleri lay\u0131k olana vermek, i\u00e7tenlikle Allah i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131p her \u015feyden vazge\u00e7mek gibi insanl\u0131k tarihinin bir \u00f6rne\u011fini g\u00f6steremedi\u011fi g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olaylar ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu iman\u0131n k\u00f6kle\u015fmesinin, Allah’\u0131n g\u00f6zetimini ve onun her zaman ve her yerde her\u015feyi bildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmenin sonucuydu.”<\/p>\n

“Bu imana sahip olmadan \u00f6nce, hareket, ahlaki yap\u0131, davran\u0131\u015f bi\u00e7imi, al\u0131p verme, siyaset ve toplum a\u00e7\u0131s\u0131ndan tam bir ke\u015fmeke\u015flik i\u00e7indeydiler. Hi\u00e7bir otoriteye boyun e\u011fmez, hi\u00e7bir d\u00fczen tan\u0131mazlard\u0131. Hizaya girmeyen serserilerdi. Canlar\u0131 ne isterse onu yaparlard\u0131. K\u00f6r\u00fck\u00f6r\u00fcne hareket eder, ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilmeden koyu karanl\u0131kta yol al\u0131rlard\u0131. Ama \u015fimdi iman ve kulluk dairesine girmi\u015f d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131km\u0131yorlard\u0131. Her \u015feyin m\u00fclkiyetinin, her\u015fey \u00fczerindeki hakimiyetin, serbest ve yasak belirleme yetkisinin Allah’a ait oldu\u011funu kabul ediyorlard\u0131. Kendilerinin uyruk, kul ve kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z ita\u00e2tla y\u00fck\u00fcml\u00fc olduklar\u0131n\u0131 itiraf ediyorlard\u0131. Yol g\u00f6stericili\u011fi b\u0131rakm\u0131\u015f eksiksiz bir \u015fekilde Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fcne teslim olmu\u015flard\u0131. Omuzlar\u0131ndaki a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 atm\u0131\u015f, ki\u015fisel arzular\u0131ndan ve benliklerinden soyutlanm\u0131\u015flard\u0131. Y\u00fcce Allah’\u0131n iste\u011fi ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda hayatta hi\u00e7bir mala, cana ve yetkiye sahip bulunmayan kullar olmu\u015flard\u0131. Allah’\u0131n izni olmadan sava\u015fmaz, O’nun izni olmadan bar\u0131\u015f yapamazlard\u0131. Allah’\u0131n izni olmad\u0131k\u00e7a ne birinden ho\u015fnut olabilirlerdi, ne de k\u0131zabilirlerdi. Yine hi\u00e7 kimseye bir\u015fey veremez veya verilen bir\u015feyi al\u0131koyamazlard\u0131. Onun izni ve buyru\u011fu olmad\u0131k\u00e7a hi\u00e7 kimseyle ili\u015fki kurmaz, yahut ili\u015fkileri kesemezlerdi.”<\/p>\n

\u0130\u015fte, islam inan\u00e7 sistemi ile insanl\u0131\u011fa \u00f6nderlik yapmak \u00fczere se\u00e7ilen cemaatin niteliklerini g\u00fcndeme getiren ayetin i\u015faret etti\u011fi iman budur. Bu iman\u0131n bir gere\u011fi de Allah’a dayan\u0131p g\u00fcvenmektir. Ancak Kur’an-\u0131 Kerim bu niteli\u011fi ayr\u0131 olarak ele al\u0131yor ve alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek belirginle\u015ftiriyor:”Rabb’lerine g\u00fcvenirler.”<\/p>\n

C\u00fcmlenin kurulu\u015funda \u00f6zne ile y\u00fcklemin yer de\u011fi\u015ftirmi\u015f olmas\u0131 onlar\u0131n sadece Rabb’lerine dayan\u0131p g\u00fcvendiklerini ifade ediyor, ba\u015fkas\u0131na de\u011fil. Tek Allah`a iman etmek s\u0131rf ona dayan\u0131p g\u00fcvenmeyi gerektiriyor. \u0130\u015fte tevhidin, yani Allah’\u0131n Rab ve \u0130lah olarak birli\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesinin ilk ve temel g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fc’min Allah a ve O’nun s\u0131fatlar\u0131na inan\u0131r. Varl\u0131klar aleminde O’nun iradesi d\u0131\u015f\u0131nda hareket eden bir canl\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131ndan ku\u015fku duymaz. Yine O’nun izni olmadan hi\u00e7bir \u015feyin olmayaca\u011f\u0131na kesinlikle inan\u0131r. Bu y\u00fczden s\u0131rf O’na dayan\u0131p g\u00fcvenir. Bir \u015fey yaparken veya bir \u015feyden vazge\u00e7erken O’ndan ba\u015fkas\u0131na y\u00f6nelmez.<\/p>\n

Bu bilin\u00e7 herkes i\u00e7in zorunludur. Bir insan\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 dik tutmas\u0131, Allah’tan ba\u015fkas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde ba\u015f\u0131n\u0131 e\u011fmemesi, Allah’tan ba\u015fka hi\u00e7 kimseden herhangi bir \u015fey beklemeden, korkmadan kendinden emin bir kalbe sahip olmas\u0131 i\u00e7in bu anlay\u0131\u015f ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. O zaman s\u0131k\u0131nt\u0131dan dolay\u0131 y\u00fcre\u011fi hoplamaz, bolluktan dolay\u0131 \u015f\u0131marmaz, normal durumunu s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Varl\u0131k ve yokluk onu etkilemez. \u015eu da varki bu bilin\u00e7, yol g\u00f6stericilik sorumlulu\u011funu y\u00fcklenen \u00f6nderler i\u00e7in \u00e7ok daha gereklidir.<\/p>\n

“Onlar b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan ve \u00e7irkin i\u015flerden ka\u00e7\u0131n\u0131rlar.”<\/p>\n

B\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan ve i\u011fren\u00e7 davran\u0131\u015flardan kalbi ar\u0131nd\u0131rmak, temiz davran\u0131\u015flar sergilemek ger\u00e7ek iman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131ndan biridir. Yine do\u011fru bir \u00f6nderli\u011fin vazge\u00e7ilmez gere\u011fidir. Bir insan b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlara ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklere yeltenirken, onlardan ka\u00e7\u0131nmazken kalpteki iman berrakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve safl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyamaz. \u0130man\u0131n berrakl\u0131\u011f\u0131ndan soyutlanm\u0131\u015f, i\u00e7indeki iman ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fckler ve g\u00fcnahlar taraf\u0131ndan bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir kalp \u00f6nderli\u011fe elveri\u015fli de\u011fildir.<\/p>\n

\u0130man, m\u00fc’min kitlenin g\u00f6nl\u00fcnde son derece ince bir duyarl\u0131l\u0131\u011fa ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Nitekim az \u00f6nceki al\u0131nt\u0131larda iman\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu duyarl\u0131l\u0131k d\u00fczeyine i\u015faret edilmi\u015fti. \u0130\u015fte bu ilk m\u00fcsl\u00fcman kitle bu \u00f6zelli\u011fiyle insanl\u0131\u011fa \u00f6nderlik etme sorumlulu\u011funu \u00fcstlenmeyi hakketmi\u015fti. Ama bu \u00f6nderli\u011fin ne bundan \u00f6nce, ne de bundan sonra bir benzeri bir daha g\u00f6r\u00fclmedi. Ve bu ideal toplum, arzu ve ihtiraslar\u0131n, \u015fehvetlerin kol gezdi\u011fi bir ortamda do\u011fru yolu bulmak isteyenlerin bak\u0131p yollar\u0131n\u0131 bulduklar\u0131 bir y\u0131ld\u0131z i\u015flevini g\u00f6rmektedir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, insan denen \u015fu yarat\u0131\u011f\u0131n zay\u0131f ve diren\u00e7siz oldu\u011funu biliyor. Bu y\u00fczden \u00f6nderli\u011fi ele alman\u0131n ve Allah kat\u0131ndaki \u00f6d\u00fcl\u00fc hakketmenin s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan ve i\u011fren\u00e7 davran\u0131\u015flardan ka\u00e7\u0131nmak \u015feklinde belirliyor, k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00fcnahlar\u0131 ve hatalar\u0131 bunun d\u0131\u015f\u0131nda tutuyor. \u0130nsan\u0131n dayanma g\u00fcc\u00fcn\u00fc bildi\u011fi i\u00e7in i\u015fledi\u011fi k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00fcnahlar\u0131 rahmetinin kapsam\u0131na al\u0131yor. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu, y\u00fcce Allah’\u0131n bir l\u00fctfudur, insana y\u00f6nelik rahmetinin, ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcn\u00fcn belirtisidir. Bundan dolay\u0131 y\u00fcce Allah’tan utanmak gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ho\u015fg\u00f6r\u00fc insan\u0131 mahcup eder, ba\u011f\u0131\u015flama onurlu kalplerde utanma duygusunu uyand\u0131r\u0131r.<\/p>\n

“K\u0131zd\u0131klar\u0131 zaman da affederler.”<\/p>\n

Bu nitelik, y\u00fcce Allah’\u0131n insan\u0131n i\u015fledi\u011fi k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00fcnah ve hatalara y\u00f6nelik ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcne \u00fcst\u00fc kapal\u0131 olarak i\u015faret edildikten sonra kullar aras\u0131nda ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 te\u015fvik amac\u0131 ile yeral\u0131yor. B\u00f6ylece m\u00fc’minlerin bir niteli\u011fi olarak, onlar k\u0131zd\u0131klar\u0131 zaman ba\u011f\u0131\u015flarlar ifadesi \u00f6nplana \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Burada bir kez daha islam\u0131n insana y\u00f6nelik ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fc belirginle\u015fiyor. \u0130slam hi\u00e7bir zaman insana g\u00fcc\u00fcn\u00fc a\u015fan bir sorumluluk y\u00fcklemiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah \u00f6fkenin insan\u0131n \u00f6z yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan kaynaklanan bir tepki oldu\u011funu ve bunun b\u00fcsb\u00fct\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fck olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyor. Allah i\u00e7in, onun dini i\u00e7in, hak i\u00e7in, adalet i\u00e7in \u00f6fkelenmek, k\u0131zmak iyidir ve gereklidir. Bu y\u00fczden \u00f6fkelenmek \u00f6z\u00fc itibariyle yasaklanm\u0131yor ve bir hata olarak nitelendirilmiyor. Tam tersine insan\u0131n do\u011fas\u0131n\u0131n ve \u00f6z yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu kabul ediliyor. B\u00f6ylece insan \u00f6z yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 ile dininin emri aras\u0131nda \u015fa\u015fk\u0131n duruma d\u00fc\u015fmekten, duygu ve davran\u0131\u015f olarak \u00e7eli\u015fik g\u00f6r\u00fcn\u00fcmler sergilemekten kurtar\u0131l\u0131yor. Fakat Kur’an-\u0131 Kerim ayn\u0131 zamanda insan\u0131 \u00f6fkesini yenmeye, ba\u011f\u0131\u015flamaya, affetmeye y\u00f6neltiyor ve bu niteli\u011fi iman\u0131n ideal niteliklerinden biri olarak \u00f6nplana \u00e7\u0131kar\u0131yor. Bunun yan\u0131s\u0131ra Peygamber efendimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- hi\u00e7bir zaman kendi \u015fahs\u0131 i\u00e7in k\u0131zmad\u0131\u011f\u0131, sadece Allah i\u00e7in k\u0131zd\u0131\u011f\u0131 Allah i\u00e7in k\u0131z\u0131nca da bundan pi\u015fmanl\u0131k duymad\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Fakat bu Hz. Muhammed’in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- y\u00fcce ki\u015fili\u011fine \u00f6zg\u00fc bir derecedir. Y\u00fcce Allah m\u00fc’minleri bundan sorumlu tutmam\u0131\u015f, sadece buna te\u015fvik etmi\u015ftir ve k\u0131zd\u0131klar\u0131nda ba\u011f\u0131\u015flamalar\u0131n\u0131, ellerine g\u00fc\u00e7 ge\u00e7irdiklerinde affetmelerini, intikam duygusunu yenmelerini istemekle yetinmi\u015ftir. Ku\u015fkusuz bunun i\u00e7in de sorunun insan\u0131n kendi ki\u015fili\u011fi ile ilgili olmas\u0131, bu s\u0131n\u0131r\u0131 ta\u015fmamas\u0131 gerekir.<\/p>\n

“Rabb’lerinin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na gelirler.”<\/p>\n

Rabb’leri ile aralar\u0131na giren t\u00fcm engelleri ortadan kald\u0131r\u0131rlar. \u0130nsan\u0131n Rabbi ile ileti\u015fim kurmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyen t\u00fcm engelleri bertaraf ederler. Zaten ki\u015fi ile Rabbi aras\u0131nda insan\u0131n kendisinden, ihtiraslar\u0131ndan, arzu ve isteklerinden, kendi varl\u0131\u011f\u0131ndan, egoistli\u011finden ba\u015fka engel yoktur. \u0130nsan b\u00fct\u00fcn bu engellerden kurtuldu\u011fu zaman Rabb’ine giden yolun a\u00e7\u0131k ve engebesiz oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr. Bu durumda hi\u00e7bir engele tak\u0131lmadan Rabb’inin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na ko\u015far. Bu \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n gereklerini eksiksiz yerine getirir. Her y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn kar\u015f\u0131s\u0131nda kendi ihtiras\u0131ndan kaynaklanan herhangi bir engele tak\u0131l\u0131p duraksamaz. Bu, Allah’\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na ko\u015fman\u0131n genel ifadesi. \u015eimdi de \u00e7a\u011fr\u0131ya ko\u015fman\u0131n gerekleri a\u00e7\u0131klan\u0131yor:<\/p>\n

“Namaz k\u0131larlar.”<\/p>\n

Namaz, islam dininde b\u00fcy\u00fck \u00f6neme sahiptir. \u00c7\u00fcnk\u00fc namaz islam\u0131n ilk temel ilkesinden; Allah’tan ba\u015fka ilah olmad\u0131\u011f\u0131na ve Muhammed’in Allah’\u0131n peygamberi oldu\u011funa \u015fahitlik etme ilkesinden hemen sonra gelir. Namaz Allah’\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k vermenin ilk belirtisidir. Kul ile Rabbi aras\u0131ndaki ba\u011fd\u0131r. Tek safta r\u00fckua giden, secde eden kullar aras\u0131ndaki e\u015fitli\u011fin g\u00f6stergesidir. Burada hi\u00e7bir ba\u015f bir di\u011ferinden \u00fcst\u00fcn, hi\u00e7bir adam bir ba\u015fkas\u0131ndan \u00f6ncelikli de\u011fildir.<\/p>\n

Belki de namaz k\u0131lma niteli\u011finden hemen sonra zekattan s\u00f6z edilmeyip ondan \u00f6nce \u015fura ilkesinin g\u00fcndeme getirilmesi bu y\u00fczdendir:<\/p>\n

“Onlar\u0131n i\u015fleri aralar\u0131nda dan\u0131\u015fma iledir.”<\/p>\n

\u0130fade onlar\u0131n her meselelerini aralar\u0131nda dan\u0131\u015farak \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtiyor. B\u00f6ylece t\u00fcm hayatlar\u0131n\u0131 \u015fura boyas\u0131 ile boyuyor. Daha \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fimiz gibi bu ayet, bir islam devleti kurulmadan \u00f6nce Mekke’de inmi\u015ftir. \u015eu halde bu nitelik m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n hayat\u0131nda devlet d\u00fczeninden daha kapsaml\u0131d\u0131r. Ve bu, bilinen anlam\u0131 ile bir devlet hen\u00fcz kurulmam\u0131\u015f olsa bile her durumda m\u00fcsl\u00fcman cemaatin temel bir niteli\u011fidir, karekteristik \u00f6zelli\u011fidir.<\/p>\n

Ger\u00e7ekte islamda devlet, cemaatin ve onun kendine \u00f6zg\u00fc niteliklerinin do\u011fal sonucundan ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildir. Cemaat devleti \u00f6z\u00fcnde bar\u0131nd\u0131r\u0131r ve islam hayat sistemini y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymak, onu fert ve toplum hayat\u0131na egemen k\u0131lmak \u00fczere devletin fonksiyonunu yerine getirir.<\/p>\n

Bu y\u00fczden \u015fura ilkesi cemaat i\u00e7inde ilk d\u00f6nemlerde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015f ve bu ilke devlet ve devlet i\u015flerini y\u00fcr\u00fctmekten daha geni\u015f ve daha kapsaml\u0131 olarak alg\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131. \u015eura islami hayat\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u0130nsanl\u0131\u011fa \u00f6nderlik etmek \u00fczere se\u00e7ilen cemaatin ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fidir, \u00f6nderlik g\u00f6revinin en gerekli, en ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz niteli\u011fidir.<\/p>\n

\u015eura ilkesinin uygulan\u0131\u015f bi\u00e7imi ise, demir kal\u0131plara d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f de\u011fildir. Bu y\u00fczden \u015fura ilkesinin uygulan\u0131\u015f bi\u00e7imi, bu temel \u00f6zelli\u011fin islam cemaatinin hayat\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulmak \u00fczere her toplumun ve \u00e7a\u011f\u0131n ko\u015fullar\u0131na b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130slam d\u00fczeni tamamen donuk kal\u0131plardan olu\u015fmaz ve t\u00fcm\u00fc de tart\u0131\u015f\u0131lmaz do\u011fmalardan ibaret de\u011fildir. \u0130slam d\u00fczeni her\u015feyden \u00f6nce iman ger\u00e7e\u011finin kalbe yerle\u015fmesinden kaynaklanan bir ruhtur. M\u00fcsl\u00fcman\u0131n bilin\u00e7 ve davran\u0131\u015f\u0131 bu ger\u00e7ekle \u015fekillenir. Geri planda bulunan iman ger\u00e7e\u011fini g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurmadan islam y\u00f6netim bi\u00e7imi \u00fczerine yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar sonu\u00e7suz kal\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu, islam inan\u00e7 sistemine inanma ger\u00e7e\u011fini bilmeyenlerin ilk bak\u0131\u015fta sand\u0131klar\u0131 gibi rastgele s\u00f6ylenmi\u015f, dayanaks\u0131z bir s\u00f6z de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu inan\u00e7 sistemi -onun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc y\u00f6netim bi\u00e7imine bakmadan \u00f6nce, kat\u0131\u015f\u0131ks\u0131z itikadi temelleri ile- psikolojik ve akl\u00ee ger\u00e7ekler i\u00e7erir. Bunlar \u00f6zleri itibariyle insan\u0131n ruhsal ve bedensel yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde aktif ve etkin bir varl\u0131k g\u00f6sterirler; insanl\u0131k hayat\u0131nda belli kap\u0131lanmalar\u0131n; y\u00f6netim bi\u00e7imi ve rejimlerin olu\u015fmas\u0131na, ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na \u00f6n ayak olurlar. Bundan sonra gelen ayetler uygulamalara ve y\u00f6netim bi\u00e7imlerine i\u015faret ediyorlar. Ama sadece d\u00fczenleme amac\u0131 ile, yeniden olu\u015fturma, meydana getirme amac\u0131 ile de\u011fil… \u0130slami herhangi bir y\u00f6netim bi\u00e7iminin olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in, bundan \u00f6nce m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n olmas\u0131 gereklidir. Aktif ve etkin bir iman ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Aksi taktirde hi\u00e7bir y\u00f6netim bi\u00e7imi ihtiyaca cevap vermez, islami olarak nitelendirilebilecek bir d\u00fczen kurulamaz.<\/p>\n

Ger\u00e7ek m\u00fcsl\u00fcmanlar varoldu\u011fu ve iman ger\u00e7e\u011fi kalplerinde yeretti\u011fi zaman islam d\u00fczeni ortaya \u00e7\u0131kar. O zaman m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00e7evreye ve ortama uygun islam d\u00fczeninin bir \u015fekli y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konur ve islam ilkeleri eksiksiz olarak ve en iyi bir \u015fekilde uygulan\u0131r:<\/p>\n

“Kendilerine verdi\u011fimiz r\u0131z\u0131ktan hay\u0131r i\u00e7in harcarlar.”<\/p>\n

Bu da ayn\u0131 \u015fekilde hen\u00fcz hicretin ikinci y\u0131l\u0131nda miktar\u0131 ve \u015fartlar\u0131 belirlenen zekat y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden \u00f6nce gelmi\u015f bulunan bir h\u00fck\u00fcmd\u00fcr. Ne varki genel anlamda Allah’\u0131n verdi\u011fi r\u0131z\u0131ktan hay\u0131r ama\u00e7l\u0131 harcamada bulunmak islam cemaatine y\u00f6neltilen ilk direktiflerden biridir. Daha do\u011frusu bu direktif islam cemaatinin do\u011fu\u015fu ile birlikte g\u00fcndeme gelmi\u015ftir.<\/p>\n

Allah’\u0131n dinine davet i\u00e7in maddi harcamada bulunmak ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bunun i\u00e7in kalbi cimrilikten ar\u0131nd\u0131rmak, mal-m\u00fclk sevgisini yenmek ve sadece Allah kat\u0131ndaki nimetlere g\u00fcvenmek zorunludur. \u0130man\u0131n ifade etti\u011fi anlam\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in b\u00fct\u00fcn bunlar gereklidir. Ayr\u0131ca bunlar cemaat hayat\u0131 i\u00e7in de gereklidirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n dinine davet etmek bir sava\u015ft\u0131r, bir m\u00fccadeledir. Bu sava\u015f\u0131, sava\u015f\u0131n yaralar\u0131n\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 payla\u015fmak, birlikte \u00fcstlenmek bir zorunluluktur. Bu dayan\u0131\u015fma ve payla\u015fma bazan hi\u00e7 kimsenin ki\u015fisel mal\u0131ndan s\u00f6z edilmeyecek \u015fekilde kapsaml\u0131 olur. Nitekim muhacirlerin Mekke’den hicret edip Medineli karde\u015flerinin yan\u0131na konuk olduklar\u0131 zaman b\u00f6yle olmu\u015ftu. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u015fartlar ortadan kalk\u0131p durum normale d\u00f6n\u00fcnce zekat vermeye ili\u015fkin s\u00fcrekli prensipler belirlenmi\u015fti.<\/p>\n

Durum her ne olursa olsun genel anlamda mali harcamada bulunmak, s\u00f6z\u00fc edilen nitelikleri ile insanl\u0131\u011fa \u00f6nderlik yapmas\u0131 i\u00e7in se\u00e7ilen m\u00fc’min cemaatin belirgin \u00f6zelliklerinden biridir<\/p>\n

“Bir zulme ve sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131klar\u0131 zaman, yard\u0131mla\u015farak kendilerini savunurlar.”<\/p>\n

Daha \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fimiz gibi Kur’an’\u0131n Mekke’de inen k\u0131sm\u0131nda b\u00f6yle bir nitelikten s\u00f6zedilmesinin \u00f6zel bir anlam\u0131 vard\u0131r. Bu ayet, m\u00fcsl\u00fcman cemaatin temel niteliklerinden birini; sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 topyek\u00fcn direnme, zulme boyun e\u011fmeme niteli\u011fini g\u00fcndeme getiriyor. Bu da, iyi niteliklere sahip ideal bir \u00fcmmet olsun, iyili\u011fi serbest b\u0131rak\u0131p k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yasaklas\u0131n, insanl\u0131k hayat\u0131na hak ve adalet ilkeleri ile egemen olsun diye insanlar\u0131n \u00f6rnek almas\u0131 i\u00e7in ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f bir cemaat a\u00e7\u0131s\u0131ndan do\u011fald\u0131r. Ve bu cemaat Allah’\u0131n deste\u011fi ile g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr, \u00fcst\u00fcnd\u00fcr, onurludur: “Onur Allah’\u0131n, peygamberinin ve m\u00fc’minlerindir.” (M\u00fcnafikun Suresi, 9) \u015eu halde topyek\u00fcn yard\u0131mla\u015farak sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 koymak, haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 bertaraf etmek bu cemaatin karekteristik \u00f6zelli\u011fidir, g\u00f6revidir. Bir s\u00fcre Mekke’deki yerel \u015fartlardan ve \u00f6zellikle ilk m\u00fcsl\u00fcman Araplar\u0131n hayat\u0131ndaki e\u011fitimin gerektirdi\u011fi nedenlerden dolay\u0131 sava\u015ftan uzak durun, namaz\u0131 k\u0131l\u0131n, zekat\u0131 verin direktifine uyulmu\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen bu ge\u00e7ici bir uygulamad\u0131r, oturmu\u015f bir cemaatin \u00f6zellikleriyle ilgisi yoktur.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz Mekke d\u00f6neminde bar\u0131\u015f ve sab\u0131r takti\u011finin tercih edilmesinin \u00f6zel nedenleri vard\u0131r.<\/p>\n

En ba\u015fta, ilk m\u00fcsl\u00fcmanlara y\u00f6nelik i\u015fkenceler, dinlerinden d\u00f6nmeleri i\u00e7in uygulanan bask\u0131 y\u00f6ntemleri topluma egemen bir durumdan kaynaklanm\u0131yordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Arap yar\u0131madas\u0131n\u0131n o g\u00fcnk\u00fc siyasi ve sosyal rejimi d\u00fczensiz kabile yap\u0131lanmas\u0131na dayan\u0131yordu. Bu y\u00fczden herhangi bir m\u00fcsl\u00fcman \u015fahsa y\u00f6nelik eziyetler, e\u011fer akrabalar\u0131 varsa onlardan ve ailesinden geliyordu. Aksine mensup olmayan biri herhangi bir m\u00fcsl\u00fcmana dininden dolay\u0131 eziyet etmeye cesaret edemezdi. -Bir m\u00fcsl\u00fcmana veya bir grup olarak t\u00fcm m\u00fcsl\u00fcmanlara toplu sald\u0131r\u0131da bulunma eylemi \u00e7ok az meydana gelmi\u015ftir-. Nitekim efendiler de k\u00f6lelerine i\u015fkence ederlerdi. Ancak bu k\u00f6leler m\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan sat\u0131n al\u0131n\u0131p serbest b\u0131rak\u0131l\u0131rlard\u0131. Bundan sonra genellikle kimse bunlara eziyet etmeye cesaret edemezdi. \u00d6te yandan Peygamber efendimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bir evde m\u00fcsl\u00fcman olmu\u015f bir ki\u015fi ile o ailede hen\u00fcz m\u00fcsl\u00fcman olmam\u0131\u015f ki\u015filer aras\u0131nda bir kavgan\u0131n, bir \u00e7arp\u0131\u015fman\u0131n meydana gelmesini istemiyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc kat\u0131 kalplerin yumu\u015famas\u0131 i\u00e7in bar\u0131\u015f daha uygun bir ortamd\u0131.<\/p>\n

Mekke d\u00f6neminde bar\u0131\u015f ve sab\u0131r takti\u011finin tercih edilmesinin nedenlerinden biri de Arap insan\u0131n\u0131n karekteridir. Arap toplumu haks\u0131zl\u0131\u011fa dayanmayan onuruna d\u00fc\u015fk\u00fcn, kahramanl\u0131k duygular\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r bast\u0131\u011f\u0131 bir toplumdu. Haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frayan, eziyet g\u00f6ren biri i\u00e7in hemen harekete ge\u00e7erlerdi. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n eziyetlere katlanmas\u0131, inan\u00e7lar\u0131ndan taviz vermeyip bask\u0131lara kar\u015f\u0131 sabretmesi bu kahramanl\u0131k duygusunun islam ve m\u00fcsl\u00fcmanlar saff\u0131na y\u00f6nelmesi, onun lehine d\u00f6nmesi i\u00e7in uygun ortam\u0131 sa\u011fl\u0131yordu. Nitekim Ha\u015fimo\u011fullar\u0131n\u0131n Ebu Talip mahallesinde Ablukaya al\u0131nmalar\u0131 \u00fczerine meydana gelen olaylar bunu kan\u0131tlamaktad\u0131r. Arap insan\u0131n temel karekteri olan haks\u0131zl\u0131\u011fa katlanmama duygusu bu ablukaya kar\u015f\u0131 harekete ge\u00e7mi\u015f, bu karar\u0131 i\u00e7eren sayfay\u0131 par\u00e7alam\u0131\u015f ve a\u011f\u0131r maddeler i\u00e7eren bu zalim antla\u015fmay\u0131 ge\u00e7ersiz k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Bir di\u011fer neden de \u015fudur: Arap toplumu s\u00fcrekli sava\u015fan ve en ufak bir olayda k\u0131l\u0131\u00e7lara sar\u0131lan, kanun, d\u00fczen tan\u0131maz sinirli bir toplumdu. \u0130slami ki\u015fili\u011fi dengelemek bu ba\u015f\u0131bo\u015f heyecan\u0131, bu gergin siniri dizginlemeyi, onu bir amaca y\u00f6neltmeyi, onu sabretmeye ve sinirleri frenlemeye al\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 gerektiriyordu. Bunun yan\u0131s\u0131ra ruhlarda inan\u00e7 sisteminin her t\u00fcrl\u00fc ki\u015fisel arzu ve ihtirastan, her t\u00fcrl\u00fc ganimet ve mal varl\u0131\u011f\u0131ndan daha \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu duygusunu uyand\u0131rmay\u0131 gerektiriyordu. Bu y\u00fczden eziyetlere kar\u015f\u0131 sabretmeye ili\u015fkin \u00e7a\u011fr\u0131 islami ki\u015filikte denge olu\u015fturmay\u0131, ona sabretmeyi, direnmeyi ve ne pahas\u0131na olursa olsun yolu izlemeyi \u00f6\u011fretmeyi ama\u00e7layan e\u011fitim sistemine uygundu.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu ve benzeri d\u00fc\u015f\u00fcnceler Mekke’de bar\u0131\u015f ve sab\u0131r stratejisinin uygulanmas\u0131n\u0131 gerektirmi\u015fti. Bunun yan\u0131nda m\u00fcsl\u00fcman cemaatin temel ve de\u011fi\u015fmez \u00f6zelli\u011fi de vurgulanm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n

“Bir zul\u00fcm ve sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131klar\u0131 zaman, yard\u0131mla\u015farak kendilerini savunurlar.”<\/p>\n

Bu kural, hayatta ba\u015fvurulan genel y\u00f6ntem olarak \u015fu ifade ile peki\u015ftiriliyor:<\/p>\n

“K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn cezas\u0131, yine onun gibi bir k\u00f6t\u00fcl\u00fckt\u00fcr.”<\/p>\n

Bir eyleme kar\u015f\u0131l\u0131k vermede as\u0131l \u00f6l\u00e7\u00fc budur; k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe k\u00f6t\u00fcl\u00fckle kar\u015f\u0131l\u0131k vermek… K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn \u015f\u0131mar\u0131p azg\u0131nla\u015fmamas\u0131 i\u00e7in bu gereklidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fck, yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk yapmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek bir engelle kar\u015f\u0131la\u015fmazsa g\u00fcven i\u00e7inde yoluna devam eder.<\/p>\n

Bunun yan\u0131s\u0131ra, Allah’\u0131n ho\u015fnutlu\u011funu elde etmek, ki\u015fiyle ve toplumu kin ve nefretten ar\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ba\u011f\u0131\u015flama te\u015fvik ediliyor. Bu durum az \u00f6nceki kural\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda tutulmu\u015ftur. Ba\u011f\u0131\u015flama ancak, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe, onun gibi bir k\u00f6t\u00fcl\u00fckle kar\u015f\u0131l\u0131k verebilme durumunda s\u00f6zkonusu olabilir. Ancak bu durumda ba\u011f\u0131\u015flaman\u0131n bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, sald\u0131rgan ile ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc \u015fah\u0131s \u00fczerinde bir etkisi olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sald\u0131rgan ki\u015fi ba\u011f\u0131\u015flaman\u0131n zay\u0131fl\u0131ktan \u00e7ok ho\u015fg\u00f6r\u00fcden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlarsa mah\u00e7up olur, utan\u0131r, kendisini affeden rakibinin kendisinden \u00fcst\u00fcn oldu\u011funu anlar. G\u00fcc\u00fc yetti\u011fi halde ba\u011f\u0131\u015flayan ki\u015fi de nefsini ar\u0131nd\u0131rm\u0131\u015f, y\u00fcceltmi\u015f olur. Bu durumda ba\u011f\u0131\u015flama her iki ki\u015fi i\u00e7inde iyi sonu\u00e7lar do\u011furur. Zay\u0131fl\u0131k ve \u00e7aresizlik an\u0131nda durum b\u00f6yle de\u011fildir. Zaten \u00e7aresizlik durumunda ba\u011f\u0131\u015flamaktan s\u00f6z etmek normal bir davran\u0131\u015f de\u011fildir. O zaman ba\u011f\u0131\u015flaman\u0131n bir yarar\u0131 da olmaz. Tam tersine sald\u0131rgan\u0131 gittik\u00e7e azd\u0131ran, sald\u0131r\u0131ya u\u011frayan\u0131 da a\u015fa\u011f\u0131layan ve yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculu\u011fun yay\u0131lmas\u0131na neden olan bir k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n

“Do\u011frusu Allah zalimleri sevmez.”<\/p>\n

Bu ifade bir y\u00f6nden “K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn cezas\u0131, yine onun gibi bir k\u00f6t\u00fcl\u00fckt\u00fcr” kural\u0131n\u0131 peki\u015ftiriyor. Bir di\u011fer y\u00f6nden de k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bertaraf etmekle veya ba\u011f\u0131\u015flamakla yetinmeyi ve kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131da bulunurken s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015fmamay\u0131 ima ediyor.<\/p>\n

Bu kural\u0131 peki\u015ftirmek amac\u0131 ile yeralan di\u011fer ifade ise, daha \u00e7ok ayr\u0131nt\u0131l\u0131d\u0131r:<\/p>\n

“Zul\u00fcm g\u00f6rd\u00fckten sonra hakk\u0131n\u0131 alan kimselerin aleyhine bir yol yoktur.” “\u0130nsanlara zulmedenlere, yery\u00fcz\u00fcnde haks\u0131z yere ta\u015fk\u0131nl\u0131k edenlere kar\u015f\u0131 durulmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte can yak\u0131c\u0131 azap bunlarad\u0131r.”<\/p>\n

Buna g\u00f6re zulme u\u011frad\u0131ktan sonra kendini savunarak zulm\u00fc bertaraf eden, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe onun gibi bir k\u00f6t\u00fcl\u00fckle kar\u015f\u0131l\u0131k veren, ama haks\u0131zl\u0131k etmeyen ki\u015fi hi\u00e7bir \u015feyden sorumlu tutulmayacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc o yasal hakk\u0131n\u0131 kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Hi\u00e7 kimse onu sorumlu tutup yarg\u0131lama yetkisine sahip de\u011fildir ve hi\u00e7 kimse onun kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7ip engelleyemez. Kar\u015f\u0131lar\u0131na dikilip engel olunmas\u0131 gerekenler insanlara zulmedenlerdir, yery\u00fcz\u00fcnde haks\u0131z yere azg\u0131nla\u015fanlard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, i\u00e7inde zalimler bulundu\u011fu ve bu zalimler insanlar\u0131n tepkisiyle kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131klar\u0131, zul\u00fcmlerinden vazge\u00e7irilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece yery\u00fcz\u00fc \u0131slah olmaz. Azg\u0131nlar diledikleri gibi haks\u0131zl\u0131k ettikleri ve hi\u00e7 kimse taraf\u0131ndan engellenmedikleri, direni\u015fle kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece yery\u00fcz\u00fcndeki hayat normal ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcremez. Y\u00fcce Allah zalim ve azg\u0131n ki\u015fileri ac\u0131kl\u0131 bir azapla tehdit ediyor ama, insanlar\u0131n da zul\u00fcm ve azg\u0131nl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmalar\u0131, yolunu t\u0131kamalar\u0131 gerekir.<\/p>\n

Ard\u0131ndan ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 yeniden, dengeli ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc davranmaya, nefsi kontrol etmeye, ki\u015fisel durumlarda sab\u0131r g\u00f6sterip ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc davranmaya ili\u015fkin konuya d\u00f6n\u00fcyor. Ku\u015fkusuz ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc davranman\u0131n haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 bertaraf edebilme durumu i\u00e7in ge\u00e7erli oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. B\u00f6yle bir durumda sab\u0131rl\u0131 davran\u0131p ho\u015fg\u00f6r\u00fc g\u00f6stermek \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn belirtisidir, k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmenin de\u011fil. Onurlulu\u011fun belirtisidir, a\u015fa\u011f\u0131lanman\u0131n de\u011fil:<\/p>\n

“Fakat kim sabreder kendisine yap\u0131lan k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc affederse \u015f\u00fcphesiz bu hareket! yap\u0131lmaya de\u011fer i\u015flerdendir.”<\/p>\n

Bu mesele ile ilgili b\u00fct\u00fcn ayetler, iki taraf aras\u0131nda dengeli ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc davranmay\u0131 ifade ediyor, nefsi kin ve nefretten, zay\u0131fl\u0131k ve zilletten, zorbal\u0131k ve azg\u0131nl\u0131ktan korumaya \u00f6zen g\u00f6steriyor. Her durumda Allah’\u0131, onun ho\u015fnutlu\u011funu g\u00f6zetmesini ve \u015fu yery\u00fcz\u00fcndeki yolculuk i\u00e7in gerekli olan temel g\u0131dan\u0131n sab\u0131r oldu\u011funu vurguluyor. .<\/p>\n

M\u00fc’minlerin nitelikleri bir araya gelince, insanl\u0131\u011fa \u00f6nderlik eden ve Allah kat\u0131nda, Rabb’lerine inan\u0131p s\u0131rf ona dayanan m\u00fc’minler i\u00e7in haz\u0131rlanan daha iyi ve daha kal\u0131c\u0131 \u00f6d\u00fcle g\u00f6z koyan islam cemaatinin ay\u0131r\u0131c\u0131 ve karekteristik \u00f6zelli\u011fi \u00e7izilmi\u015f oluyor.
\n\u0130NKARCILAR VE K\u00d6T\u00dc AK\u0130BETLER\u0130<\/p>\n

44- Allah kimi sap\u0131kl\u0131kta b\u0131rak\u0131rsa art\u0131k onun, bundan sonra bir dostu olmaz. Azab\u0131 g\u00f6rd\u00fckleri zaman zalimlerin: “Geri d\u00f6necek bir yol var m\u0131?” dediklerini g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn.<\/p>\n

45- Yine onlar\u0131; a\u015fa\u011f\u0131l\u0131ktan ba\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6ne e\u011fmi\u015f vaziyette ate\u015fe sunulurlarken g\u00f6z ucuyla gizli gizli bakarken g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. \u0130nananlar da: “\u0130\u015fte as\u0131l ziyana u\u011frayanlar, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc kendilerini ve ailelerini ziyana sokanlard\u0131r” derler. Bak\u0131n, ger\u00e7ekten zalimler s\u00fcrekli bir azap i\u00e7indedirler.”<\/p>\n

46- Onlar\u0131n, Allah’tan ba\u015fka kendilerine yard\u0131m edecek dostlar\u0131 yoktur. Allah kimi sap\u0131kl\u0131kta b\u0131rak\u0131rsa art\u0131k onun i\u00e7in bir kurtulu\u015f yolu yoktur.<\/strong><\/p>\n

Hi\u00e7 ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah’\u0131n verdi\u011fi karar geri \u00e7evrilemez. \u0130radesinden dolay\u0131 sorgulanamaz: “Allah kimi sap\u0131kl\u0131kta b\u0131rak\u0131rsa art\u0131k onun, bundan sonra bir dostu olmaz.” Y\u00fcce Allah kulunun sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 hakketti\u011fini bilince, onun sap\u0131klardan biri olmas\u0131na karar verir. Bundan sonra onu sap\u0131kl\u0131ktan kurtar\u0131p do\u011fru yola iletecek bir dostu veya y\u00fcce Allah’\u0131n sap\u0131kl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131l\u0131k olarak belirledi\u011fi azaptan onu kurtaracak bir yard\u0131mc\u0131s\u0131 bulunmaz. \u0130\u015fte y\u00fcce Allah’\u0131n sap\u0131klar i\u00e7in belirledi\u011fi azaptan bir sahne ayetin devam\u0131nda \u015fu ifadelerle sunuluyor: “Azab\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerini g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn.” “Yine onlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131l\u0131ktan ba\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6ne e\u011fmi\u015f vaziyette ate\u015fe sunulurlarken g\u00f6z ucuyla gizli gizli bakarken g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn.”<\/p>\n

Zalimler azg\u0131nd\u0131lar, zorbayd\u0131lar. \u015eu halde t\u00fcm yap\u0131lanlar\u0131n hakketti\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcndeki en belirgin \u00f6zelliklerinin a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015fl\u0131k olmas\u0131 son derece uygundur. Onlar azab\u0131 g\u00f6r\u00fcr g\u00f6rmez b\u00fcy\u00fckl\u00fckleri u\u00e7up gidiyor ve moral \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcs\u00fc i\u00e7inde \u015funu soruyorlar: “Geri d\u00f6necek bir yol var m\u0131?” Pi\u015fmanl\u0131kla kar\u0131\u015f\u0131k bir karamsarl\u0131k ve kurtulu\u015f imkan\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmenin verdi\u011fi moral \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc yans\u0131tan bir ifadeyle bu \u00fcmitsiz soruya soruyorlar. Onlar “Ba\u015flar\u0131 \u00f6ne e\u011fmi\u015f vaziyette” ate\u015fe sunuluyorlar. Fakat bu durumlar\u0131 Allah korkusundan veya utanmaktan kaynaklanm\u0131yor. Aksine a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015fl\u0131ktan, horlanm\u0131\u015fl\u0131ktan kaynaklan\u0131yor. Onlar g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcne bakar durumda ate\u015fe sunuluyorlar. Duyduklar\u0131 eziklik ve utan\u00e7tan dolay\u0131 ba\u015flar\u0131n\u0131 kald\u0131r\u0131p bakam\u0131yorlar: “G\u00f6z ucuyla gizli gizli bak\u0131yorlar.” Bu ise a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00e7arp\u0131c\u0131 bir bi\u00e7imde somutla\u015ft\u0131ran canl\u0131 bir tablodur.<\/p>\n

Burada m\u00fc’minlerin \u00fcst\u00fcnl\u00fckleri ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Onlar bu ortamda konu\u015fuyor, zalimlerin i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fckleri durumu a\u00e7\u0131kl\u0131yorlar: “\u0130nananlar da `\u0130\u015fte as\u0131l ziyana u\u011frayanlar, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc kendilerini ve ailelerini ziyana sokanlard\u0131r.” derler. Onlar, \u015fu her \u015feylerini yitiren kimselerdir. Ba\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6nlerine e\u011fip horlanm\u0131\u015f bir durumda, geriye d\u00f6n\u00fc\u015f imkan\u0131 yok mu? diye soran \u015fu a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k kimselerdir.<\/p>\n

Bu sahne \u00fczerine ate\u015fe sunulan \u015fu zalimlerin akibetleri a\u00e7\u0131klanarak genel bir yorum yap\u0131l\u0131yor:<\/p>\n

“Bak\u0131n, zalimler ger\u00e7ekten s\u00fcrekli bir azap i\u00e7indedirler.” “Onlar\u0131n Allah’tan ba\u015fka kendilerine yard\u0131m edecek dostlar\u0131 yoktur. Allah kimi sap\u0131kl\u0131kta b\u0131rak\u0131rsa art\u0131k onun i\u00e7in bir kurtulu\u015f yolu yoktur.”<\/p>\n

Yard\u0131mc\u0131lar yok olmu\u015f, kurtulu\u015f yolu kapanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

SEN\u0130N VAZ\u0130FEN SADECE TEBL\u0130\u011e<\/strong><\/p>\n

Bu sahnenin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, do\u011fru yola girmemekte direten ve b\u00fcy\u00fckl\u00fck kompleksine kap\u0131lan kimselere sesleniliyor; beklenmedik bir s\u0131rada bunun gibi bir akibetle kar\u015f\u0131la\u015fmadan \u00f6nce Rabb’lerinin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k vermeleri isteniyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durumla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131 zaman kendilerini koruyacak bir s\u0131\u011f\u0131naklar\u0131 ve bu ac\u0131kl\u0131 akibetlerine itiraz edip de\u011fi\u015ftirecek bir yard\u0131mc\u0131lar\u0131 olmaz. Bunun yan\u0131s\u0131ra Peygamber efendimize de -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun sesleniliyor ve bu uyar\u0131y\u0131 dinlemeyip burun k\u0131v\u0131racak olurlarsa kendisinin de onlar\u0131 kendi hallerine b\u0131rakmas\u0131 isteniyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc peygamberin g\u00f6revi sadece Allah’\u0131n mesaj\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a duyurmakt\u0131r. Peygamber onlardan sorumlu de\u011fildir, onlar\u0131n inanmalar\u0131n\u0131 da \u00fcstlenmemi\u015ftir:<\/p>\n

47- Allah’tan, geri \u00e7evrilmesi imkans\u0131z bir g\u00fcn gelmeden \u00f6nce, Rabb’inizin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na uyun. \u00c7\u00fcnk\u00fc o g\u00fcn hi\u00e7 biriniz s\u0131\u011f\u0131nacak bir yer bulamazs\u0131n\u0131z, inkar da edemezsiniz.<\/p>\n

48- E\u011fer y\u00fcz \u00e7evirirlerse \u00fcz\u00fclme; biz seni onlar\u0131n \u00fczerine bek\u00e7i g\u00f6ndermedik. Sana d\u00fc\u015fen sadece duyurmakt\u0131r. Biz insana kat\u0131m\u0131zdan bir rahmet tatt\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman ona sevinir. Ancak elleriyle yapt\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden ba\u015flar\u0131na bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck gelirse i\u015fte o zaman g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn ki insan ger\u00e7ekten pek nank\u00f6rd\u00fcr.<\/strong><\/p>\n

Sonra Kur’an-\u0131 Kerim do\u011fru yola girmemekte direten, kendisine iletilen Allah’\u0131n mesaj\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda burun k\u0131v\u0131ran, b\u00f6ylece kendini i\u015fkencenin ve azab\u0131n kuca\u011f\u0131na atan, ama asl\u0131nda eziyetlere katlanamayan, son derece zay\u0131f bir dirence sahip olan, bol nimete kavu\u015funca \u015f\u0131maran, zorlukla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131nca pani\u011fe kap\u0131lan, haddini a\u015fan, s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fcnce nank\u00f6rl\u00fck eden bu tip insanlar\u0131n karekterlerini ortaya koyuyor:<\/p>\n

“Biz insana kat\u0131m\u0131zdan bir rahmet tatt\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman ona sevinir. Ancak eliyle yapt\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden ba\u015flar\u0131na bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck gelirse i\u015fte o zaman g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn ki insan ger\u00e7ekten \u00e7ok nank\u00f6rd\u00fcr.”<\/p>\n

Bunun \u00fczerine, darl\u0131kta ve bollukta, varl\u0131kta ve yoklukta insan i\u00e7in belirlenen pay\u0131n Allah’\u0131n elinde oldu\u011fu vurgulanarak bir de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131yor. \u015eu halde, iyilikle sevinen, k\u00f6t\u00fcl\u00fckten dolay\u0131 pani\u011fe kap\u0131lan \u015fu insana ne oluyor ki, her durumda her\u015feye egemen olan Allah’tan uzakla\u015f\u0131yor?<\/p>\n

ALLAH D\u0130LED\u0130\u011e\u0130NE KIZ, D\u0130LED\u0130\u011e\u0130NE ERKEK \u00c7OCUK VER\u0130R<\/p>\n

49- G\u00f6klerin ve yerin h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131 Allah’\u0131nd\u0131r. Diledi\u011fini yarat\u0131r, diledi\u011fine k\u0131z \u00e7ocu\u011fu, diledi\u011fine de erkek \u00e7ocu\u011fu verir.<\/p>\n

50- Yahut hem k\u0131z hem erkek \u00e7ocuk verir. Diledi\u011fini de k\u0131s\u0131r yapar. O her\u015feyi bilendir, her\u015feye g\u00fcc\u00fc yetendir.<\/strong><\/p>\n

\u00c7oluk \u00e7ocuk da bollu\u011fun ve k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n, varl\u0131\u011f\u0131n ve yoklu\u011fun bir g\u00f6stergesidir. Evlat insan\u0131n kendisine \u00e7ok yak\u0131n bir varl\u0131kt\u0131r. \u0130nsan evlad\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7ok duyarl\u0131d\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan daha k\u00f6kl\u00fc ve daha g\u00fc\u00e7l\u00fc etkilenir. Daha \u00f6nce bu surede r\u0131zk\u0131n bolla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p k\u0131s\u0131lmas\u0131ndan s\u00f6z edilmi\u015fti. Burada ise \u00e7oluk \u00e7ocu\u011fa i\u015faret edilerek r\u0131z\u0131k meselesine bir ba\u015fka y\u00f6nden de\u011finiliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7oluk \u00e7ocuk da t\u0131pk\u0131 mal gibi Allah’\u0131n verdi\u011fi bir r\u0131z\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

G\u00f6klerin ve yerin m\u00fclkiyetinin Allah’a ait oldu\u011fu en ba\u015fta vurgulanm\u0131\u015f olmas\u0131, bu genel m\u00fclkiyetin birer par\u00e7as\u0131 olan di\u011fer mal varl\u0131klar\u0131n\u0131n pe\u015fis\u0131ra s\u0131ralanmas\u0131na uygun d\u00fc\u015fmektedir. Ayn\u0131 \u015fekilde y\u00fcce Allah’\u0131n “diledi\u011fini yaratt\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilmesi de burada verilmek istenen psikolojik mesaj\u0131n peki\u015ftirilmesi amac\u0131na y\u00f6neliktir. Bir di\u011fer ama\u00e7 ta iyili\u011fe d\u00fc\u015fk\u00fcn olan insan, hem sevindiren hem de \u00fczen \u015feylerden diledi\u011fini yaratan, diledi\u011fine bol bol veren, diledi\u011fini de yoksun b\u0131rakan Allah’a d\u00f6nd\u00fcrmektir.<\/p>\n

Sonra ayet-i kerime y\u00fcce Allah’\u0131n insana bol bol ba\u011f\u0131\u015fta bulundu\u011fu ve onu yoksun b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 durumlar\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde sunuyor. Buna g\u00f6re y\u00fcce Allah diledi\u011fine k\u0131z \u00e7ocu\u011fu verir. (Onlar k\u0131z \u00e7ocu\u011fundan ho\u015flanmazlard\u0131). Diledi\u011fine erkek \u00e7ocu\u011fu verir. Diledi\u011fine hem erkek hem k\u0131z \u00e7ocu\u011fu verir. Diledi\u011fini de bunlardan yoksun b\u0131rak\u0131r, k\u0131s\u0131r yapar (Hi\u00e7bir insan k\u0131s\u0131rl\u0131ktan ho\u015flanmaz)… B\u00fct\u00fcn bunlar y\u00fcce Allah’\u0131n iradesine ba\u011fl\u0131d\u0131rlar. Ondan ba\u015fka hi\u00e7bir insan eli bu olaya kar\u0131\u015famaz. Y\u00fcce Allah bunlar\u0131n ilmine g\u00f6re planlar ve sonsuz g\u00fcc\u00fc ile uygular. “O her\u015feyi bilendir, her\u015feye g\u00fcc\u00fc yetendir.”
\n
\nALLAH \u0130NSANLARLA NASIL KONU\u015eUR?
\n<\/strong>
\nSurenin sonunda ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 yeniden surenin eksenini olu\u015fturan ilk ger\u00e7e\u011fe, vahiy ve peygamberlik ger\u00e7e\u011fine d\u00f6n\u00fcyor. Allah ile kullar aras\u0131ndan se\u00e7ilen peygamberler aras\u0131ndaki ileti\u015fimin mahiyetini ve nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini ortaya koymak i\u00e7in d\u00f6n\u00fcl\u00fcyor bu ger\u00e7e\u011fe. Bunun yan\u0131s\u0131ra y\u00fcce Allah’\u0131n diledi\u011fi bir hedefi ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere, dileyeni do\u011fru yola iletmesi i\u00e7in g\u00f6nderilen son Peygamber ile -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- y\u00fcce Allah aras\u0131nda bu t\u00fcr bir ileti\u015fimin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi de vurgulan\u0131yor:<\/p>\n


\n51- Allah bir insanla ancak vahiy yoluyla veya perde arkas\u0131nda konu\u015fur. Yahut bir el\u00e7i g\u00f6nderip izniyle ona diledi\u011fini vahyeder. O, y\u00fccedir, ve her yapt\u0131\u011f\u0131 yerindedir.<\/p>\n

52- \u0130\u015fte b\u00f6ylece sana da emrimizle Kur’an’\u0131 vahyettik. Sen kitap nedir, iman nedir bilmezdin. Fakat biz onu (Kitab’\u0131), bir nur yapt\u0131k. Kullar\u0131m\u0131zdan diledi\u011fimizi, onunla hidayete iletiyoruz. Ve \u015f\u00fcphesiz ki sen, do\u011fru yola g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorsun.<\/p>\n

53- G\u00f6klerde ve yerde bulunan her\u015feyin sahibi Allah’\u0131n yoluna. Dikkat edin, b\u00fct\u00fcn i\u015fler sonunda Allah’a d\u00f6ner.<\/strong><\/p>\n

Bu ayet bir insan\u0131n y\u00fcce Allah ile y\u00fczy\u00fcze konu\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131 kesin ve a\u00e7\u0131k bir ifadeyle ortaya koyuyor. Nitekim Hz. Ai\u015fe’nin -Allah ondan raz\u0131 olsun- \u015f\u00f6yle dedi\u011fi aktar\u0131l\u0131r: “Kim Muhammed’in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Rabbini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ileri s\u00fcrerse ku\u015fkusuz Allah’a b\u00fcy\u00fck bir iftira etmi\u015f olur.” Y\u00fcce Allah’\u0131n bir insanla konu\u015fmas\u0131 ancak \u015fu \u00fc\u00e7 yoldan biri ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr: a) “Vahiy yoluyla” \u0130nsan ruhuna dolays\u0131z hitap eder ve insan bu hitab\u0131n Allah’tan geldi\u011fini bilir. “Veya perde arkas\u0131nda konu\u015fur.” T\u0131pk\u0131 Musa ile konu\u015ftu\u011fu gibi. Hz. Musa y\u00fcce Allah’\u0131 g\u00f6rmek isteyince, bu iste\u011fi yerine getirilmemi\u015f ve y\u00fcce Allah’\u0131n da\u011fa g\u00f6r\u00fcnmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda da kendinden ge\u00e7mi\u015fti: “Musa da bay\u0131larak yere d\u00fc\u015ft\u00fc. Ay\u0131l\u0131nca `Sen her t\u00fcrl\u00fc noksanl\u0131ktan uzaks\u0131n, tevbe edip sana y\u00f6neldim, ben m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ilkiyim’ dedi.” (A’raf Suresi, 143) c) “Veya bir el\u00e7i g\u00f6nderir.” Bu el\u00e7i melektir. “\u0130zniyle ona diledi\u011fini vahyeder.” Peygamber efendimizin anlatt\u0131\u011f\u0131 yollardan biriyle vahyeder. Peygamber efendimizin i\u015faret etti\u011fi vahyin geli\u015f yollar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n

Birincisi: Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- mele\u011fi g\u00f6rmeden, melek O’nun kalbine ve akl\u0131na vahyi sunard\u0131. Nitekim Peygamber efendimiz \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur: “Ruh’ul Kud\u00fcs benim kalbime, r\u0131zk\u0131n\u0131 tamamlamadan hi\u00e7 kimsenin \u00f6lmeyece\u011fini f\u0131s\u0131ldad\u0131. O halde Allah’tan korkun ve g\u00fczellikle r\u0131zk\u0131n\u0131z\u0131 aray\u0131n.”<\/p>\n

\u0130kincisi: Melek bir insan \u015feklinde Peygamber efendimize g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Peygamberimiz s\u00f6ylenenleri anlay\u0131p ezberleyene kadar onunla konu\u015furdu.<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc: Bazan vahiy \u00e7an sesi \u015feklinde gelirdi. Bu vahiy yollar\u0131n\u0131n en zoruydu. \u00d6yleki so\u011fuk bir g\u00fcnde bile Peygamberimizin aln\u0131ndan terler akard\u0131. E\u011fer binek s\u0131rt\u0131ndaysa, bine\u011fi a\u011f\u0131rl\u0131ktan \u00e7\u00f6kerdi. Birg\u00fcn Peygamber efendimizin dizi Zeyd b. Sabit’in dizinin \u00fczerindeyken vahiy gelmi\u015f ve Zeyd’in dizinin \u00fczerine \u00f6yle bir a\u011f\u0131rl\u0131k \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f ki az kals\u0131n dizi ezilecekmi\u015f.<\/p>\n

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc: Bazan melek yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle ona g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc ve y\u00fcce Allah’\u0131n vahyetmesini istedi\u011fi \u015feyleri aktar\u0131rd\u0131. Y\u00fcce Allah Necm suresinde de belirtti\u011fi gibi Peygamberimiz mele\u011fi bu haliyle iki kere g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

\u0130\u015fte vahiy \u015fekilleri ve i\u015fte Allah ile Peygamberler aras\u0131ndaki ileti\u015fim yollar\u0131… “O y\u00fccedir ve her yapt\u0131\u011f\u0131 yerindedir.” Y\u00fcceler aleminden vahyeder ve se\u00e7ti\u011fi kimseye bir hikmet uyar\u0131nca vahyeder.<\/p>\n

\u015eimdi… Vahiyden s\u00f6z eden bir ayet veya hadis okudu\u011fum her seferinde bu ileti\u015fimi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f ve iliklerime kadar titremi\u015fimdir. Nas\u0131l? Zaman ve mekana s\u0131\u011fmayan, her\u015feyi ku\u015fatan, kendisine benzer hi\u00e7bir \u015fey bulunmayan \u00f6ncesiz ve sonras\u0131z zat ile nas\u0131l b\u00f6yle bir ileti\u015fim kurulabiliyor? Bu y\u00fcce zat ile, zaman ve mekana s\u0131\u011fan, yarat\u0131klar\u0131n alemi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olan ve yokolup gidecek olan \u015fu insan denen varl\u0131k aras\u0131nda nas\u0131l bu t\u00fcr bir ileti\u015fim ger\u00e7ekle\u015febiliyor? Sonra bu ileti\u015fim anlamlar, s\u00f6zc\u00fckler ve ifadeler \u015feklinde nas\u0131l somutla\u015fabiliyor?<\/p>\n

Hem \u015fu s\u0131n\u0131rl\u0131 varl\u0131k, y\u00fcce Allah’\u0131n \u00f6ncesiz, sonras\u0131z, sonsuz ve s\u0131n\u0131rs\u0131z, \u015fekilsiz ve zamans\u0131z s\u00f6z\u00fcn\u00fc nas\u0131l alg\u0131layabiliyor?<\/p>\n

Nas\u0131l? Nas\u0131l?<\/p>\n

Ne varki tekrar d\u00f6n\u00fcyor ve kendi kendime \u015f\u00f6yle diyorum: Bu ileti\u015fim nas\u0131l ak\u0131yor diye sormak neyine gerek? Sen ki, ancak yetersiz, ge\u00e7ici ve kapasitesi belli ki\u015fili\u011finin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyorsun. Bu ger\u00e7ek meydana gelmi\u015f ve bir \u015fekilde somutla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte senin kavrayabilece\u011fin bir varl\u0131\u011fa da b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Fakat olay\u0131n deh\u015feti, \u00fcrpertisi ve ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bitmiyor… \u00c7\u00fcnk\u00fc, peygamberlik olgusu ger\u00e7ekten ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir olgudur. Bunu alg\u0131lama an\u0131 ger\u00e7ekten ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir and\u0131r. \u0130nsan denen varl\u0131\u011f\u0131n, y\u00fcceler y\u00fccesi zattan vahiy almas\u0131 ak\u0131llara durgunluk veren bir olayd\u0131r. Bu sat\u0131rlar\u0131 okuyan karde\u015fim, sen de benim bu d\u00fc\u015f\u00fcnceme kat\u0131l\u0131yor musun? Sen de benim gibi bu deh\u015fet verici olay\u0131 alg\u0131lamaya, d\u00fc\u015f\u00fcnmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor musun? Oradan gelen bu vahiy? Oradan m\u0131 dedim? Kesinlikle hay\u0131r! Oras\u0131 “Ora” de\u011fildir. Zaman ve mekandan uzak, s\u0131n\u0131r, b\u00f6lge, y\u00f6n ve ortam tan\u0131mayan bir kaynaktan… Sonsuz ve kay\u0131ts\u0131z, \u00f6ncesiz ve sonras\u0131z bir kaynaktan… Ulu Allah’tan insan denen varl\u0131\u011fa gelen bu vahiy… Evet, Peygamber de olsa, Resul de olsa bir insand\u0131r. S\u0131n\u0131rl\u0131 ve \u00e7e\u015fitli ba\u011flarla kay\u0131tl\u0131 bir insand\u0131r… \u015eu vahiy olay\u0131… \u015eu ak\u0131llara durgunluk veren, insan\u0131 deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcren, Allah’tan ba\u015fka kimsenin ger\u00e7ekle\u015fmesine g\u00fc\u00e7 yetiremedi\u011fi ve O’ndan ba\u015fka kimsenin nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini bilemedi\u011fi \u015fu ola\u011fan\u00fcst\u00fc ileti\u015fim… Bu sat\u0131rlar\u0131 okuyan karde\u015fim. T\u00fcm benli\u011fimi saran duygular\u0131 aktarmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u015fu kopuk ifadelerin \u00f6tesinden benim hissettiklerimi sen de hissediyor musun? Ben, defalarca meydana gelen bu b\u00fcy\u00fck, bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc, mahiyeti ve geli\u015f \u015fekli ile ak\u0131llara durgunluk veren bu olay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bedenimi saran \u00fcrpertiyi, titremeyi ifade etmek i\u00e7in ne s\u00f6yleyece\u011fimi bilemiyorum. Peygamber efendimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- d\u00f6neminde baz\u0131 insanlar belirtilerini g\u00f6zleriyle g\u00f6rerek bu olay\u0131 hissetmi\u015flerdi. \u0130\u015fte \u015fu Hz. Ai\u015fe -Allah ondan raz\u0131 olsun- insanl\u0131k tarihinde ya\u015fanan bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc saniyelere \u015fahit olmu\u015ftur. Bu ak\u0131llara durgunluk veren anlardan biriyle ilgili olarak \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir: “Peygamber efendimiz sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun-: `Ey Ai\u015fe, bu Cebrail’dir sana selam s\u00f6yl\u00fcyor’ dedi. Ben de `Allah’\u0131n selam\u0131 ve rahmeti onun \u00fczerine olsun’ dedim ” Hz. Ai\u015fe diyor ki: “O bizim g\u00f6rmedi\u011fimizi g\u00f6r\u00fcrd\u00fc.” (Buhari) Bu da Zeyd b. Sabit’tir -Allah ondan raz\u0131 olsun-. Buna benzer olaya o da \u015fahit olmu\u015ftur. Peygamber efendimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- dizi onun dizinin \u00fczerindedir. O s\u0131rada vahiy gelmi\u015f ve dizininin \u00fczerine \u00f6yle bir a\u011f\u0131rl\u0131k \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f ki, az kals\u0131n ezilecekmi\u015f. \u0130\u015fte \u015fu sayg\u0131n sahabeler Allah onlardan raz\u0131 olsun- bir\u00e7ok kere bu olaya \u015fahit olmu\u015flar. Vahyin geldi\u011fini Peygamberimizin y\u00fcz\u00fcn\u00fcn renginden anl\u0131yorlard\u0131. B\u00f6yle bir belirti g\u00f6rd\u00fckleri anda onu vahiyle ba\u015fba\u015fa b\u0131rak\u0131r vahiy kesilene kadar ondan uzakla\u015f\u0131rlard\u0131. Vahiy kesilince Peygamberimiz onlara, onlar da Peygamberimizin yan\u0131na d\u00f6nerlerdi.<\/p>\n

Sonra… \u015eu y\u00fcce ve onur verici ileti\u015fimi kurmaya elveri\u015fli olan bu ruh nas\u0131l bir yarat\u0131l\u0131\u015f, nas\u0131l bir yap\u0131ya sahiptir? Bu vahiyle ileti\u015fim kuran, onun \u00f6z\u00fcne kar\u0131\u015fan, onun tabiat\u0131na ve anlam\u0131na b\u00fcr\u00fcnen ruhlar nas\u0131l bir \u00f6ze, cevhere sahiptirler?<\/p>\n

Bu da bir ba\u015fka mesele. Ama ger\u00e7ektir. Ne varki, uzakta, \u00e7ok uzakta, y\u00fcce bir ufukta, eri\u015filmez bir dorukta g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u0130nsan kavray\u0131\u015f\u0131n\u0131n boyutlar\u0131na s\u0131\u011fm\u0131yor.<\/p>\n

Peygamber efendimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ruhu \u015fu insan\u0131n ruhu. Acaba bu ba\u011f\u0131, bu bulu\u015fmay\u0131 nas\u0131l hissediyordu? Bu vahyi alg\u0131lamak \u00fczere nas\u0131l a\u00e7\u0131l\u0131yordu? Bu ilahi mesaj, bu sonsuz l\u00fctuf nas\u0131l ak\u0131yordu \u00fczerine? Y\u00fcce Allah’\u0131n tecelli etti\u011fi ve her y\u00f6nden Allah’\u0131n s\u00f6zlerinin yank\u0131land\u0131\u011f\u0131 bu ak\u0131llar\u0131 durduran anlarda varl\u0131klar alemi ne durumdayd\u0131?<\/p>\n

Sonra… Bu ne onur verici bir ilgidir? Ne sonsuz bir rahmettir? Ve ne b\u00fcy\u00fck bir de\u011ferdir? Y\u00fcceler y\u00fccesi ulu Allah lutfedip, insan denen \u015fu k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck yarat\u0131kla ilgileniyor. Durumunu d\u00fczeltecek, yolunu ayd\u0131nlatacak, da\u011f\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n\u0131, yolunu yitirmi\u015flerini geri \u00e7evirecek ilkeleri vahyediyor. Oysa u\u00e7suz bucaks\u0131z m\u00fclk\u00fc ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bir sivri sine\u011fin insan yan\u0131ndaki \u00f6nemsizli\u011finden daha a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r insan.<\/p>\n

Bu bir ger\u00e7ektir. Ama o y\u00fcce ve ayd\u0131nl\u0131k ufka y\u00fckselmedik\u00e7e herhangi bir insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnemeyece\u011fi kadar y\u00fccedir, \u00fcst\u00fcnd\u00fcr:<\/p>\n

“\u0130\u015fte b\u00f6ylece sana da emrimizle Kur’an vahyettik. Sen kitap nedir, iman nedir bilmezdin. Fakat biz onu (Kitab’\u0131), bir nur yapt\u0131k. Kullar\u0131m\u0131zdan diledi\u011fimizi, onunla hidayete iletiyoruz. Ve \u015f\u00fcphesiz ki sen, do\u011fru yola g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorsun.”<\/p>\n

“G\u00f6klerde ve yerde bulunan her\u015feyin sahibi Allah’\u0131n yoluna. Dikkat edin, b\u00fct\u00fcn i\u015fler sonunda Allah’a d\u00f6ner.”<\/p>\n

“\u0130\u015fte b\u00f6yle”. Bu yolda ve bu t\u00fcr bir ileti\u015fimle “sana da vahyettik.” Sana y\u00f6nelik vahiy bundan \u00f6nce uygulana gelen y\u00f6ntemle ger\u00e7ekle\u015fti. \u0130lk defa sen kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131yorsun b\u00f6yle bir olayla. Sana biz vahyettik: “Emrimizle Kur’an’\u0131 biz indirdik.” Kur’an’da hayat vard\u0131r. Hayat verir, onu harekete ge\u00e7irir, aktifle\u015ftirir. Kalplerde ve g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen realite d\u00fcnyas\u0131nda onu geli\u015ftirir: “Sen kitap nedir, iman nedir bilmezdin.” Y\u00fcce Allah Peygamberin ruhsal durumunu herkesten iyi biliyor ve o, hen\u00fcz bu vahyi almam\u0131\u015fken onun ruhsal durumunu bu \u015fekilde tasvir ediyor. Ku\u015fkusuz Peygamber efendimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kitapla, imanla ilgili baz\u0131 bilgiler duymu\u015ftu. Arap yar\u0131madas\u0131nda kitap ehli gruplar\u0131n oldu\u011fu ve bunlar\u0131n inan\u00e7 sistemlerinin bulundu\u011fu biliniyordu. Ama burada kastedilen bu de\u011fildir. Kastedilen kalbin bu ger\u00e7e\u011fi kapsamas\u0131, onu duymas\u0131, vicdan\u0131nda onun varl\u0131\u011f\u0131ndan etkilenmesidir. \u0130\u015fte bundan \u00f6nce olmayan, y\u00fcce Allah’\u0131n emri d ar\u0131nca Hz. Muhammed’in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kalbine giydirdi\u011fi bu ruhtur.<\/p>\n

“Fakat iz onu, bir nur yapt\u0131k. Kullar\u0131m\u0131zdan diledi\u011fimizi, onunla hidayete iletiyoruz.” \u0130\u015fte onun \u00f6z yap\u0131s\u0131 budur. Bu vahyin, bu ruhun, bu kitab\u0131n \u00f6z\u00fc budur. Bu bir nurdur. Y\u00fcce Allah, durumunu bildi\u011fi ve bu nuru alg\u0131layabilece\u011fini bildi\u011fi, dolay\u0131siyle do\u011fru yola girmesini istedi\u011fi kimselerin kalplerini bu nurla ayd\u0131nlat\u0131r.<\/p>\n

“Ve \u015f\u00fcphesiz ki sen do\u011fru yola g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorsun.”<\/p>\n

Bu ifade do\u011fru yola iletme meselesinin y\u00fcce Allah’a \u00f6zg\u00fc oldu\u011funu peki\u015ftiriyor. Onu her t\u00fcrl\u00fc etkenden soyutluyor ve bu meseleyi sadece y\u00fcce Allah’\u0131n iradesine ba\u011fl\u0131yor. Y\u00fcce Allah, kendisine \u00f6zg\u00fc bilgisi uyar\u0131nca diledi\u011fi kimseyi do\u011fru yola iletir. Bunu ondan ba\u015fkas\u0131 bilemez: Peygamber ise, Allah’\u0131n iradesinin ger\u00e7ekle\u015fmesine arac\u0131l\u0131k yapar. \u00c7\u00fcnk\u00fc Peygamber kalplerde hidayeti meydana getiremez. O sadece mesaj\u0131 duyurur. Ard\u0131ndan Allah’\u0131n iradesi ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n

“Ve \u015f\u00fcphesiz ki sen, do\u011fru yola g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorsun. G\u00f6klerde ve yerde bulunan her\u015feyin sahibi Allah’\u0131n yoluna.”<\/p>\n

Buna g\u00f6re Hz. Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- insanlar\u0131 Allah’\u0131n yoluna iletecek bir mesaj sunuyor. B\u00fct\u00fcn yan yollar bu ana yolda bulu\u015fur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu her\u015feyin sahibi olan Allah’a giden yoldur. G\u00f6klerde ve yerde bulunan her\u015fey O’nundur. O’nun yolunu bulan g\u00f6klere ve yere egemen olan yasalar sistemini, g\u00f6klerde ve yerdeki g\u00fc\u00e7 ve enerji kaynaklar\u0131n\u0131, g\u00f6klerde ve yerdeki r\u0131z\u0131klar\u0131, g\u00f6klerin ve yerin y\u00fcce sahiplerine y\u00f6neli\u015f tarzlar\u0131n\u0131 da bulur. \u00c7\u00fcnk\u00fc her\u015fey O’na y\u00f6nelir, her\u015fey O’na d\u00f6ner.<\/p>\n

“Dikkat edin, b\u00fct\u00fcn i\u015fler sonunda Allah’a d\u00f6ner.”<\/p>\n

Her\u015fey sonunda O’nun yan\u0131na var\u0131r, O’nun yan\u0131nda bulu\u015fur. O da bunlar hakk\u0131ndaki karar\u0131n\u0131 verir.<\/p>\n

Bu nur insanlar\u0131 Allah’\u0131n yoluna iletir. Y\u00fcce Allah kullar\u0131 izlesinler diye bu yolu belirlemi\u015ftir. Ama\u00e7 insanlar\u0131n do\u011fru yolu bulmu\u015f ve Allah’\u0131n buyru\u011funa boyun e\u011fmi\u015f olarak en sonunda Allah’\u0131n huzuruna varmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

B\u00f6ylece vahiy meselesinden s\u00f6z ederek ba\u015flayan bu sure sona eriyor. Surenin ana ekseni vahiy meselesiydi. Vahiy meselesi ilk peygamberlerden bu yana ele al\u0131narak sunulmu\u015ftu. Ama\u00e7 dinin birli\u011fini, hareket metodunun birli\u011fini ve izlenen yolun birli\u011fini ortaya koymakt\u0131r. Bir de Hz. Muhammed’in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- peygamberli\u011fini ve bu peygamberli\u011fe inanan m\u00fc’min kitlenin temsil etti\u011fi t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131,kapsayan evrensel \u00f6nderli\u011fi ilan etmektir. Bu kitlenin omuzuna insanlar\u0131 do\u011fru yola g\u00f6t\u00fcrme emanetini y\u00fcklemektir. Bu yol, g\u00f6klerde ve yerde bulunan her\u015feyin sahibi olan Allah’\u0131n yoludur. Bunun yan\u0131s\u0131ra, m\u00fc’min kitlenin \u00f6zelliklerini, karekteristik yap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak ta g\u00fcd\u00fclen ama\u00e7lardan biridir. M\u00fc’min kitlenin bu ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zellikleri onun \u00f6nderlik i\u015flevini yerine getirmesini, ak\u0131llara durgunluk veren bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc yolu izleyerek g\u00f6klerden yere inen bu emaneti omuzlamas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u015eURA SURES\u0130N\u0130N SONU<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

36- Size verilen \u015feyler, d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n ge\u00e7imidir. \u0130nan\u0131p Rabb’lerine g\u00fcvenenler i\u00e7in Allah’\u0131n yan\u0131nda bulunanlar daha iyi ve daha kal\u0131c\u0131d\u0131r. 37- Onlar b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan ve \u00e7irkin i\u015flerden ka\u00e7\u0131n\u0131rlar; k\u0131zd\u0131klar\u0131 zaman da affederler. 38- Rabb’lerinin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na gelirler, namaz k\u0131larlar. Onlar\u0131n i\u015fleri aralar\u0131nda dan\u0131\u015fma (\u0130sti\u015fare) iledir. Kendilerine verdi\u011fimiz r\u0131z\u0131ktan hay\u0131r i\u00e7in harcarlar. 39- Bir zul\u00fcm ve sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131klar\u0131 …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1596,1583,1597,1600,1599,1678,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2450","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sura-suresinin-tefsiri","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2450","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2450"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2450\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2450"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2450"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}