{"id":2452,"date":"2012-01-17T10:34:04","date_gmt":"2012-01-17T10:34:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2452"},"modified":"2012-01-17T10:34:04","modified_gmt":"2012-01-17T10:34:04","slug":"sura-suresinin-1-35-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/sura-suresinin-1-35-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"\u015eura Suresi’nin 1-35.Ayet Tefsiri – Fizilal’il Kur’an – Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

1- Ha, Mim.<\/p>\n

2- Ayn, Sin, Kaf.<\/p>\n

3- O \u00fcst\u00fcn iradeli ve her yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir hikmete g\u00f6re yapan Allah, sana ve senden \u00f6nceki peygamberlere b\u00f6yle vahyeder.<\/p>\n

4- G\u00f6klerde ve yerde ne varsa hepsi O’nundur. O, y\u00fccedir, b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n

5- Neredeyse g\u00f6kler onlar\u0131n Allah’a ortak ko\u015fmalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda tepelerinden \u00e7atlayacaklar. Melekler, Rab’lerini hamd ile tesbih ederler, yerdekiler i\u00e7in ba\u011f\u0131\u015flanma dilerler. \u0130yi bilinki Allah, \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flayan, \u00e7ok esirgeyendir.<\/p>\n

6- Allah’tan ba\u015fka dostlar edinenleri Allah g\u00f6zetlemektedir. Sen onlar\u0131n \u00fczerinde vekil de\u011filsin.<\/strong><\/p>\n

Baz\u0131 surelerin ba\u015flar\u0131nda yeralan birbirinden kopuk harflerle ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncemizi di\u011fer surelerde yeterince a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131k. Bu sure de birbirinden kopuk harflerle ba\u015fl\u0131yor ve bunu \u015fu ayet izliyor:<\/p>\n

“O \u00fcst\u00fcn iradeli ve her yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir hikmete g\u00f6re yapan Allah, sana ve senden \u00f6nceki peygamberlere b\u00f6yle vahyeder.”<\/p>\n

Yani bu \u015fekilde, bu d\u00fczen i\u00e7inde ve bu yolla ger\u00e7ekle\u015fiyor sana ve senden \u00f6nceki peygamberlere indirilen vahiy. Bu kitap insanlar\u0131n bildi\u011fi, anlad\u0131\u011f\u0131 ve anlamlar\u0131n\u0131 kavrad\u0131\u011f\u0131 harflerle olu\u015fan s\u00f6zlerdir, kelime ve ibarelerdir. Ne varki insanlar bildikleri bu harflerle bunun benzeri bir kitab\u0131 meydana getiremezler.<\/p>\n

Bir ba\u015fka a\u00e7\u0131dan da vahyin ve vahyi indiren kayna\u011f\u0131n birli\u011fi dile getiriliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc vahyi indiren \u00fcst\u00fcn iradeli ve her yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir hikmete g\u00f6re yapan y\u00fcce Allah’t\u0131r. Tarih boyunca gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f t\u00fcm peygamberlere vahiy indiren y\u00fcce Allah’t\u0131r. Peygamberler ve zaman de\u011fi\u015fse de vahyin \u00f6z\u00fc birdir… “Sana ve senden \u00f6nceki peygamberlere.”<\/p>\n

Bu hikayenin ba\u015flang\u0131c\u0131 eskilere dayan\u0131r. Zaman\u0131n derinliklerinin i\u00e7ine k\u00f6k salm\u0131\u015ft\u0131r. Bu, birbirine girmi\u015f, \u00e7ok halkal\u0131 bir silsiledir. Bir\u00e7ok ayr\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n olmas\u0131na ra\u011fmen sa\u011flam temellere dayanan bir hayat sistemidir, bir hareket metodudur.<\/p>\n

Bu ger\u00e7ek -bu \u015fekilde- m\u00fc’minlerin vicdanlar\u0131nda yeredince, inan\u00e7 sistemlerinin k\u00f6kl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131, kayna\u011f\u0131n\u0131n ve yolunun birli\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesini uyand\u0131r\u0131r zihinlerinde. Ve onlar\u0131 bu vahyin kayna\u011f\u0131na ba\u011flar: “\u00dcst\u00fcn iradeli ve her yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir hikmete g\u00f6re yapan Allah.” Ayn\u0131 \u015fekilde, kendileri ile her zaman ve her yerdeki, Allah taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen vahye ba\u011flayan di\u011fer m\u00fc’minler aras\u0131nda bir yak\u0131nl\u0131k oldu\u011fu fikrini uyand\u0131r\u0131r. \u015eu halde mensup bulunduklar\u0131 ailenin k\u00f6k\u00fc tarihin derinliklerine dayan\u0131r. Zaman\u0131n derinliklerine k\u00f6k salm\u0131\u015flard\u0131r. Hepsi de en sonunda Allah’a ba\u011flan\u0131yor, O’nda bulu\u015fuyorlar. O “\u00dcst\u00fcn iradelidir.” G\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr, diledi\u011fini yapar. “Her yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir hikmete g\u00f6re yapar.” Diledi\u011fi kimseye, diledi\u011fini bir hikmete ve plana g\u00f6re vahyeder. \u015eu halde nas\u0131l oluyor da bu tek ve de\u011fi\u015fmez ilahi sistemden ayr\u0131l\u0131p, sonu\u00e7ta Allah’a g\u00f6t\u00fcrmeyen, kayna\u011f\u0131 bilinmeyen, belli ve tutarl\u0131 bir hedefi olmayan de\u011fi\u015fik yollara sap\u0131yorlar?<\/p>\n

Burada konunun ak\u0131\u015f\u0131 kesiliyor ve tek ba\u015f\u0131na b\u00fct\u00fcn peygamberlere vahiy g\u00f6nderen y\u00fcce Allah’\u0131n s\u0131fatlar\u0131 sunuluyor. G\u00f6klerde ve yerde bulunan t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n m\u00fclkiyetinin sadece O’na ait oldu\u011fu ve sadece O’nun y\u00fcce oldu\u011fu, b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu belirtiliyor:<\/p>\n

“G\u00f6klerde ve yerde ne varsa hepsi O’nundur. O, y\u00fccedir, b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.” \u00c7o\u011fu kere s\u0131rf baz\u0131 \u015feyleri ellerinde bulunduruyorlar, onlar\u0131 buyruklar\u0131na alm\u0131\u015flar, yararlan\u0131yorlar ve diledikleri yerde kullanabiliyorlar diye insanlar buna kanarak bir\u00e7ok \u015feye sahip olduklar\u0131n\u0131 san\u0131yorlar. Oysa bu ger\u00e7ek bir m\u00fclkiyet de\u011fildir. Ger\u00e7ek m\u00fclkiyet Allah’\u0131nd\u0131r. Vareden, yokeden, dirilten, \u00f6ld\u00fcren O’dur. \u0130nsanlara diledi\u011fini verebilir ve onlar\u0131 diledi\u011fi \u015feyden de yoksun b\u0131rakabilir. Sahip bulunduklar\u0131 \u015feyleri ellerinden alabilir ve bunun yerine ba\u015fka bir \u015fey koyabilir. Ger\u00e7ek m\u00fclk, varl\u0131klar\u0131n \u00f6z\u00fcne h\u00fckmeden, onlar\u0131 kendi se\u00e7ti\u011fi yasalar sistemine g\u00f6re y\u00f6nlendiren Allah’\u0131nd\u0131r. E\u015fya ve varl\u0131klar y\u00fcce Allah’\u0131n belirledi\u011fi yasa do\u011frultusunda Allah’\u0131n buyru\u011funa olumlu cevap verir, boyun e\u011fer, \u00fcst\u00fcne d\u00fc\u015feni yerine getirirler. G\u00f6klerde ve yerde bulunan her\u015fey Allah’a aittir. \u00d6yleki hi\u00e7 kimse onun m\u00fclk\u00fcne ortak de\u011fildir. “O, y\u00fccedir, b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.” O sadece m\u00fclk\u00fcn sahibi de\u011fildir. Tek ba\u015f\u0131na e\u015fsiz bir y\u00fccelik ve b\u00fcy\u00fckl\u00fck sahibidir de. O’nun sahip bulundu\u011fu bu y\u00fccelik kar\u015f\u0131s\u0131nda her\u015fey \u00e7ok a\u015fa\u011f\u0131da kal\u0131r. O’nun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yan\u0131nda her\u015fey \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck kal\u0131r!<\/p>\n

Bu ger\u00e7ek, vicdanlarda gere\u011fi gibi yeredince insanlar kendileri i\u00e7in bir r\u0131z\u0131k, bir iyilik ve bir kazan\u00e7 dilemek i\u00e7in nereye y\u00f6nleneceklerini bilirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6klerde ve yerde bulunan her \u015fey Allah’\u0131nd\u0131r. Dolay\u0131siyle m\u00fclkten ba\u011f\u0131\u015fta bulunma yetkisi m\u00fclk\u00fcn sahibine aittir. Hem Allah “Y\u00fccedir, b\u00fcy\u00fckt\u00fcr” Bir \u015fey istemek i\u00e7in O’na uzanan eller, hi\u00e7 te y\u00fcce ve b\u00fcy\u00fck olmayan yarat\u0131klara uzand\u0131klar\u0131nda do\u011fru oldu\u011fu gibi k\u00fc\u00e7\u00fclmezler, a\u015fa\u011f\u0131lanmazlar.<\/p>\n

Sonra evren \u00fczerindeki m\u00fclkiyetin Allah’a \u00f6zg\u00fc oldu\u011fu, ayn\u0131 \u015fekilde O’nun y\u00fcceli\u011fi ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc bir tablo halinde sunuluyor. Bu olgu, Rabb’inin y\u00fcceli\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda duydu\u011fu heybetten ve yery\u00fcz\u00fcndeki baz\u0131 varl\u0131klar\u0131n do\u011fru yoldan sapmas\u0131ndan dolay\u0131 i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc deh\u015fetten neredeyse \u00e7atlayacak gibi olan g\u00f6klerin hareketinde, yine hamd ile Rab’lerini tesbih eden, sapmalar\u0131ndan, k\u00fcstahl\u0131k yapmalar\u0131ndan dolay\u0131 yery\u00fcz\u00fcndeki kimi varl\u0131klar i\u00e7in ba\u011f\u0131\u015flanma dileyen meleklerin hareketlerinde somutla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor:<\/p>\n

“Neredeyse g\u00f6kler, onlar\u0131n Allah’a ortak ko\u015fmalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda tepelerinden \u00e7atlayacaklar. Melekler Rab’lerini hamd ile tesbih ederler, yerdekiler i\u00e7in ba\u011f\u0131\u015flanma dilerler. \u0130yi bilinki, Allah \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flayan. \u00e7ok esirgeyendir.”<\/p>\n

G\u00f6kler, yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fayan bizler i\u00e7in yukar\u0131da gibi g\u00f6r\u00fcnen \u015fu u\u00e7suz bucaks\u0131z varl\u0131klar k\u00fcmesidir. Ve biz onun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7ok az say\u0131lacak bir \u015fey biliyoruz. Bu g\u00fcne kadar g\u00f6klerde y\u00fcz milyarlarca g\u00fcne\u015f sisteminin bulundu\u011funu, her birinde bizim g\u00fcne\u015fimiz gibi y\u00fcz milyarlarca g\u00fcne\u015fin yerald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n herbirinin hacminin bizim d\u00fcnyam\u0131zdan milyon kere daha b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu \u00f6\u011frendik. Bu g\u00fcne\u015f sistemlerini art\u0131k biz insanlar k\u00fc\u00e7\u00fck teleskoplar\u0131m\u0131zla g\u00f6zetleyebiliyoruz. Bunlar g\u00f6k bo\u015flu\u011funa da\u011f\u0131lm\u0131\u015f durumdad\u0131rlar. Aralar\u0131ndaki mesafeler ise y\u00fcz milyarlarca \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 olarak ifade edilecek kadar korkun\u00e7tur. I\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 h\u0131z\u0131na g\u00f6re hesaplan\u0131r ki, bu, saniyede 168.000 mile ula\u015f\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte, hakk\u0131nda bu k\u00fc\u00e7\u00fck ve s\u0131n\u0131rl\u0131 bilgiye sahip bulundu\u011fumuz bu g\u00f6kler y\u00fcce Allah’\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve y\u00fcceli\u011finin \u00fcrpertisi ile, yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fayan baz\u0131 varl\u0131klar\u0131n sapmas\u0131n\u0131n deh\u015feti ile \u00e7atlayacak gibi oluyorlar. Yery\u00fcz\u00fcnde sapan bu varl\u0131klar (yani baz\u0131 insanlar) evrenin vicdan\u0131n\u0131n duyup deh\u015fetinden titredi\u011fi, sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve en y\u00fcce yerinden \u00e7atlayacak gibi oldu\u011fu bu b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc unutuyorlar:<\/p>\n

“Melekler, Rab’lerini hamd ile tesbih ederler, yerdekiler i\u00e7in ba\u011f\u0131\u015flanma dilerler.”<\/p>\n

Melekler kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z Allah’a itaat eden varl\u0131klard\u0131r. Yarat\u0131klar i\u00e7inde en ba\u015fta i\u00e7tenlikle boyun e\u011fen onlard\u0131r. Ancak y\u00fcce Allah’\u0131n y\u00fcceli\u011finin ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn fark\u0131nda olduklar\u0131, ayn\u0131 zamanda ona itaat etme ve onu \u00f6vmede kusur etme endi\u015fesi i\u00e7inde olduklar\u0131 i\u00e7in s\u00fcrekli Rab’lerini tesbih ederler. \u00d6te yandan yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fayan kusurlu ve zay\u0131f varl\u0131klar Rab’lerini inkar ediyorlar, do\u011fru yoldan sap\u0131yorlar. Bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda melekler y\u00fcce Allah’\u0131n \u00f6fkesinden korkuyorlar ve yery\u00fcz\u00fcnde i\u015flenen g\u00fcnah ve kusur i\u00e7in yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fayanlar ad\u0131na ba\u011f\u0131\u015flanma diliyorlar. M\u00fc’min suresindeki ayete dayanarak meleklerin ba\u011f\u0131\u015flanma dileklerinin m\u00fc’minler i\u00e7in oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz: “Ar\u015f\u0131 ta\u015f\u0131yanlar ve \u00e7evresinde bulunanlar Rab’lerini \u00f6verek tesbih ederler. O’na inan\u0131rlar ve m\u00fc’minler i\u00e7in ba\u011f\u0131\u015flama dilerler.” (M\u00fc’min Suresi, 7)<\/p>\n

Bu durum, yery\u00fcz\u00fcnde meydana gelen herhangi bir g\u00fcnahtan hatta m\u00fc’minlerin i\u015fledikleri herhangi bir kusurdan dolay\u0131 meleklerin ne kadar korktuklar\u0131n\u0131, deh\u015fete d\u00fc\u015ft\u00fcklerini, bu y\u00fczden y\u00fcceli\u011fini ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hissederek, onun m\u00fclk\u00fcnde meydana gelen bir g\u00fcnahtan dolay\u0131 deh\u015fet i\u00e7inde olduklar\u0131n\u0131 belirterek, s\u00fcrekli onun ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131n\u0131 ve rahmetini \u00fcmitle isteyerek Rab’lerinden ba\u011f\u0131\u015flanma diliyorlar, onu hamd ile tesbih ediyorlar.<\/p>\n

“\u0130yi bilin ki Allah, \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flayan, \u00e7ok esirgeyendir.”<\/p>\n

B\u00f6ylece y\u00fcce Allah’\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, hikmeti, y\u00fcceli\u011fi ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnden sonra ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve merhametlili\u011fi de dile getiriliyor. Bu sayede kullar de\u011fi\u015fik s\u0131fatlar\u0131 ile Rab’lerini tan\u0131m\u0131\u015f oluyorlar.<\/p>\n

B\u00f6l\u00fcm\u00fcn sonunda -Bu s\u0131fatlar\u0131n ve onlar\u0131n t\u00fcm evren \u00fczerindeki etkilerinin ard\u0131ndan- Allah’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda dost ve dayanak edinenler g\u00fcndeme getiriliyorlar. Oysa evrende Allah’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda deste\u011fine ihtiya\u00e7 duyulacak bir ba\u015fka dost ve dayana\u011f\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. \u015eu halde Allah’\u0131n el\u00e7isi -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- onlar\u0131 kendi hallerine b\u0131rakmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n \u00fczerinde bek\u00e7i de\u011fildir. Onlar\u0131n \u00fczerinde g\u00f6zetleyici olan y\u00fcce Allah’t\u0131r. O’dur onlar\u0131n ak\u0131betlerini garantileyen:<\/p>\n

“Allah’tan ba\u015fka dostlar edinenleri Allah g\u00f6zetlemektedir. Sen onlar\u0131n \u00fczerinde vekil de\u011filsin.”<\/p>\n

Bu bedbaht ve sap\u0131k ki\u015filerin u\u011fursuz tablolar\u0131 canlan\u0131yor zihinde; bunlar Allah’tan ba\u015fka dostlar ediniyorlar, ama elleri bo\u015flu\u011fu yakal\u0131yor, \u00e7\u00fcnk\u00fc dostlu\u011fu i\u015fe yarayacak kimse yok ortada. \u0130nsan vicdan\u0131nda canlanan bu tabloda onlar ve Allah’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda edindikleri dostlar\u0131 \u00e7ok basit, \u00e7ok a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar. Onlar bu durumdayken y\u00fcce Allah onlar\u0131 g\u00f6zetliyor. Onun kontrol\u00fcnde, k\u00fc\u00e7\u00fck ve g\u00fc\u00e7s\u00fcz duruyorlar. Ama Hz. Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ve beraberindeki m\u00fc’minler onlar\u0131n durumunu d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve onlar\u0131n meseleleri ile ilgilenmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc de\u011fildirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah onlarla bu \u015fekilde ilgilenilmesini istemiyor.<\/p>\n

M\u00fc’minleri, -her durumda bu konuda bir endi\u015felerinin olmamas\u0131, rahats\u0131z olmamalar\u0131 i\u00e7in bu ger\u00e7e\u011fin vicdanlar\u0131nda bu \u015fekilde yerle\u015fmesi zorunludur. Allah’tan ba\u015fka dostlar edinen bu kimseler ister yery\u00fcz\u00fcnde iktidar sahibi olsunlar, ister iktidardan yoksun g\u00fc\u00e7s\u00fcz kimseler olsunlar. M\u00fc’minler bu ger\u00e7e\u011fi bu \u015fekilde kavray\u0131nca yery\u00fcz\u00fcnde iktidar sahipleri -istedikleri kadar zorbala\u015fs\u0131nlar g\u00f6zlerinde basitle\u015firler. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu despotlar\u0131n g\u00fcc\u00fc, iktidar\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n deste\u011finden yoksundur. \u00dcstelik y\u00fcce Allah onlar\u0131 g\u00f6zetliyor ve onlar\u0131 \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r \u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 evren b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Rabb’ine inan\u0131yor. Onlarsa koroya ters d\u00fc\u015fen \u00e7atlak bir ses gibi sapm\u0131\u015flard\u0131r. M\u00fc’minler di\u011fer durumda da kendilerinden emindirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fu sap\u0131klar\u0131n Allah’tan ba\u015fka dostlar edinmesinde onlar i\u00e7in bir sorumluluk s\u00f6zkonusu de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fc’minler yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n normal \u00e7izgisinden sapanlar \u00fczerinde bek\u00e7i de\u011fildirler. Onlar\u0131n g\u00f6revi sadece \u00f6\u011f\u00fct vermek, Allah’\u0131n mesaj\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a duyurmakt\u0131r. Kullar\u0131n kalplerini g\u00f6zetlemek ise Allah’\u0131n yetkisindedir.<\/p>\n

Bu y\u00fczden m\u00fc’minler yollar\u0131na devam ederler. \u0130zledikleri yolun Allah’\u0131n vahyinin yol g\u00f6stericili\u011fi ile hedefe ula\u015faca\u011f\u0131ndan emin olurlar. Sap\u0131klar\u0131n yoldan ayr\u0131lmalar\u0131ndan dolay\u0131 kendilerinin bir zarara u\u011framayacaklar\u0131n\u0131, bu sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n boyutlar\u0131 ne olursa olsun bilirler.<\/p>\n

NEDEN PEYGAMBER ARAB\u0130STAN’DAN ORTAYA \u00c7IKTI?<\/p>\n

7- Ey Muhammed! \u015eehirlerin anas\u0131 Mekke’de ve onun \u00e7evresinde bulunanlar\u0131 uyarman; hakk\u0131nda asla \u015f\u00fcphe olmayan toplanma g\u00fcn\u00fcne kar\u015f\u0131 korkutman i\u00e7in sana Arap\u00e7a bir Kur’an vahyettik. O g\u00fcn insanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 cennete, bir k\u0131sm\u0131 da \u00e7\u0131lg\u0131n alevli cehenneme girerler.<\/p>\n

8- Allah dilemi\u015f olsayd\u0131, onlar\u0131 bir tek \u00fcmmet yapard\u0131. O diledi\u011fine rahmetini kavu\u015fturur. Zalimlerin ise bir dost ve yard\u0131mc\u0131s\u0131 olmaz.<\/p>\n

9- Yoksa onlar Allah’tan ba\u015fka dostlar (veli) m\u0131 edindiler? Halbuki dost (veli) yaln\u0131z Allah’t\u0131r. O \u00f6l\u00fcleri diriltir ve O’nun g\u00fcc\u00fc her\u015feye yeter.”<\/strong><\/p>\n

“Sana Arap\u00e7a bir Kur’an vahyettik.” Bu ifade ile vahiy ger\u00e7e\u011finin bir y\u00f6n\u00fc, surenin ba\u015f\u0131nda yeralan di\u011fer y\u00f6n\u00fcne ba\u011flan\u0131yor. Surenin ba\u015f\u0131nda yeralan birbirinden kopuk harfler ile Kur’an’\u0131n Arap\u00e7a bir kitap olu\u015fu aras\u0131ndaki m\u00fcnasebet ise a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu harfler Arap harfleridir. Kur’an da Arap\u00e7ad\u0131r. Y\u00fcce Allah kendisinin \u00f6nceden belirledi\u011fi hedefi ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in Kur’an’\u0131 bu \u015fekilde Arap\u00e7a bir kitap olarak ve bu Arap harfleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile vahyetmi\u015ftir.<\/p>\n

“\u015eehirlerin anas\u0131 Mekke’de ve onun \u00e7evresinde bulunanlar\u0131 uyarman i\u00e7in.”<\/p>\n

\u015eehirlerin anas\u0131 Mekke’dir. Allah’\u0131n kurulu\u015fu eskiye dayanan evi ile (K\u00e2be) sayg\u0131nl\u0131k kazanan Mekke… \u0130\u015fte y\u00fcce Allah onu ve \u00e7evresindeki di\u011fer \u015fehirleri son dinin merkezi olarak se\u00e7mi\u015ftir. Yine kendisinin bildi\u011fi ve diledi\u011fi bir amaca y\u00f6nelik olarak Kur’an’\u0131 bu y\u00f6rede konu\u015fulan Arap\u00e7a bir kitap olarak indirmi\u015ftir. “Allah peygamberlik g\u00f6revini kime verece\u011fini herkesten iyi bilir.” (En’am Suresi, 124)<\/p>\n

Bug\u00fcn, bu davan\u0131n kendi yolunu izlemesinden ve birtak\u0131m sonu\u00e7lar elde etmesinden sonra geli\u015fen olaylar\u0131n ve olaylara ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerin, ya\u015fanan \u015fartlar\u0131n ve bu \u015fartlar\u0131n do\u011furdu\u011fu sonu\u00e7lar\u0131n \u00f6tesinden bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda… Bug\u00fcn bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda y\u00fcce Allah’\u0131n o zaman diliminde, t\u00fcm insanl\u0131k i\u00e7in g\u00f6nderilen ve ta ilk g\u00fcnden itibaren evrenselli\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclen son dinin merkezi olarak bu b\u00f6lgeyi se\u00e7mesinin hikmetinin bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc kavrayabiliriz.<\/p>\n

Bu son dinin do\u011fu\u015fu s\u0131ras\u0131nda medeni d\u00fcnya a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131, d\u00f6rt imparatorluk taraf\u0131ndan payla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131: Birincisi: Roma imparatorlu\u011fu, Avrupa, Asya ve Afrika’n\u0131n bir k\u0131sm\u0131na egemendi. \u0130kincisi: Fars imparatorlu\u011fu, o da Asya ve Afrika’n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131nda egemenlik kurmu\u015ftu. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc: Hind imparatorlu\u011fu. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc: \u00c7in imparatorlu\u011fu. Hind ve \u00c7in imparatorluklar\u0131 d\u0131\u015fa kapal\u0131 bir karaktere sahiptir. Kendi inan\u00e7 sistemleri ile, siyasal ve di\u011fer ili\u015fkileri ile d\u0131\u015f d\u00fcnyadan soyutlanm\u0131\u015flard\u0131. Bu soyutlanmadan dolay\u0131, insanl\u0131k hayat\u0131 ve geli\u015fmesi \u00fczerinde ilk iki imparatorlu\u011fun ger\u00e7ek bir etkiye sahip olduklar\u0131 s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n

\u0130slam’dan \u00f6nceki iki semavi din -Yahudilik ve Hristiyanl\u0131k- \u015fu veya bu \u015fekilde ad\u0131 ge\u00e7en iki imparatorlu\u011fun etki alan\u0131na girmi\u015flerdi. Birtak\u0131m bozulmalara ve sapmalara u\u011framalar\u0131 ile birlikte devlet \u00fczerinde bir etkinlikleri de yoktu. Devlet tam anlam\u0131 ile onlara egemendi.<\/p>\n

Yahudilik bazan Romal\u0131lar\u0131n, bazan da \u0130ranl\u0131lar\u0131n eline d\u00fc\u015fen bir kurban gibiydi. Dolay\u0131s\u0131yla bu b\u00f6lgede s\u00f6z\u00fc edilecek bir etkinli\u011fi yoktu. \u00c7e\u015fitli etkenler nedeniyle \u0130srailo\u011fullar\u0131ndan ba\u015fkas\u0131na kapal\u0131 bir din haline gelmi\u015fti. Di\u011fer halklar\u0131 da kanatlar\u0131 alt\u0131na alma istek ve e\u011filimi yoktu.<\/p>\n

Hristiyanl\u0131k ise Roma devletinin g\u00f6lgesinde do\u011fdu. Roma devleti Hz. \u0130sa’n\u0131n -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- do\u011fdu\u011fu g\u00fcnlerde Filistin, Suriye, M\u0131s\u0131r ve Hristiyanl\u0131\u011f\u0131n gizlice yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 di\u011fer b\u00f6lgeleri y\u00f6netimi alt\u0131nda bulunduruyordu. Hristiyanl\u0131k Roma imparatorlu\u011funun korkun\u00e7 bask\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda illegal yollardan yay\u0131l\u0131yordu. \u0130mparatorluk yeni inan\u00e7 sistemini korkun\u00e7 y\u00f6ntemlerle sindirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Bu ama\u00e7la onbinlerce insan\u0131 \u00f6ld\u00fcrerek e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir soyk\u0131r\u0131m ger\u00e7ekle\u015ftiriyordu. Romal\u0131lar\u0131n bask\u0131c\u0131 d\u00f6nemi bitip Roma imparatoru Hristiyanl\u0131\u011f\u0131 benimseyince, putperest Roma efsaneleri ile yine onun gibi putperest olan Grek felsefesinin \u00fcr\u00fcnleri de Hristiyanl\u0131\u011fa bula\u015ft\u0131. B\u00f6ylece Hristiyanl\u0131k yabanc\u0131s\u0131 bulundu\u011fu bir kimli\u011fe b\u00fcr\u00fcnd\u00fc. Art\u0131k Allah taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen ilk hristiyanl\u0131k de\u011fildi. Ayn\u0131 zamanda devlette \u00f6z\u00fc itibariyle dinden \u00e7ok fazla etkilenmi\u015f de\u011fildi. Yine egemen devletti ve inan\u00e7 sistemi kesinlikle devleti egemenli\u011fi alt\u0131na almam\u0131\u015ft\u0131. Bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra de\u011fi\u015fik hristiyanl\u0131k mezhepleri de kesin bir b\u00f6l\u00fcnme s\u00fcrecini ya\u015f\u0131yorlard\u0131. En ba\u015fta da kilise b\u00f6l\u00fcnmesi geliyordu. Bunun sonucu Roma devleti par\u00e7alanman\u0131n e\u015fi\u011fine gelmi\u015fti. Sonu\u00e7ta devlet, resmi mezhebi kabul etmeyenleri ac\u0131mas\u0131z y\u00f6ntemlerle ezmeye ba\u015flad\u0131. Ama asl\u0131nda her iki taraf ta hristiyanl\u0131k ger\u00e7e\u011finden sapm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu s\u0131rada islam geldi. B\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131 uygar d\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131nda h\u00fck\u00fcm s\u00fcren k\u00f6r cahiliyeden, sosyal \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcden, koku\u015fmu\u015fluktan, bozgunluktan ve bask\u0131lardan kurtarmak i\u00e7in geldi. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n hayat\u0131na egemen olmak, bir klavuza, bir ayd\u0131nlat\u0131c\u0131ya uyarak, bilerek ve g\u00f6rerek insanl\u0131\u011f\u0131 Allah’\u0131n yoluna iletmek i\u00e7in geldi. \u0130nsanl\u0131k hayat\u0131nda bu b\u00fcy\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn, de\u011fi\u015fimin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in islam\u0131n egemenli\u011fi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. Bu y\u00fczden yery\u00fcz\u00fcndeki bu yolculuk \u00f6zg\u00fcrce ger\u00e7ekle\u015fmeliydi ve bu imparatorluklardan hi\u00e7 birinin onun \u00fczerinde bir etkisinin olmamas\u0131 gerekliydi. Bundan \u00f6nce de yabanc\u0131 hi\u00e7bir g\u00fcc\u00fcn kendi tabiat\u0131 \u00fczerinde bir etkinli\u011finin olmamas\u0131 i\u00e7in \u00f6zg\u00fcr bir ortamda do\u011fmal\u0131yd\u0131. Daha do\u011frusu hem kendisine hem de \u00e7evresine o egemen olmal\u0131yd\u0131. Arap yar\u0131madas\u0131, \u00f6zellikle \u015fehirlerin anas\u0131 Mekke ve \u00e7evresi islam\u0131n do\u011fu\u015fu a\u00e7\u0131s\u0131ndan o g\u00fcn i\u00e7in yery\u00fcz\u00fcndeki en uygun ortamd\u0131. Buras\u0131 islam\u0131n daha ilk g\u00fcnden itibaren omuzlad\u0131\u011f\u0131 evrensel misyonunu ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere ba\u015flayaca\u011f\u0131 evrensel yolculuk i\u00e7in en uygun s\u0131\u00e7rama noktas\u0131yd\u0131.<\/p>\n

\u0130slam\u0131n do\u011fdu\u011fu g\u00fcnlerde, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz d\u00f6rt imparatorlukta oldu\u011fu gibi \u00f6rg\u00fctl\u00fc iktidar\u0131 ile yeni inan\u00e7 sistemine kar\u015f\u0131 koyacak, kitleleri sistemli \u015fekilde iktidar\u0131na uyduracak, yasas\u0131, kanunu, ordusu, polisi ve t\u00fcm yar\u0131maday\u0131 kapsayan bir rejimi bulunan sistemli bir h\u00fck\u00fcmet, bir y\u00f6netim bi\u00e7imi yoktu.<\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fekilde ilkeleri apa\u00e7\u0131k bilinen k\u00f6kl\u00fc bir din de s\u00f6zkonusu de\u011fildi. Karma\u015f\u0131k, da\u011f\u0131n\u0131k putperest bir cahiliye vard\u0131. \u0130nan\u00e7 ilkeleri ve ibadet \u015fekilleri farkl\u0131yd\u0131. Araplar\u0131n meleklerden, cinlerden, y\u0131ld\u0131z ve putlardan olu\u015fan bir\u00e7ok tanr\u0131lar\u0131 vard\u0131. K\u00e2be’nin ve Kurey\u015f kabilesinin t\u00fcm yar\u0131mada \u00fczerinde genel bir otoritesi olmakla beraber, bu, yeni dinin kar\u015f\u0131s\u0131na ger\u00e7ek anlamda dikilen siyasi, \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir otorite de\u011fildi. \u015eayet Kurey\u015f kabilesinin ileri gelenlerinin ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131 ve kendilerine \u00f6zg\u00fc kabilesel rejimleri tehlikede olmasayd\u0131 bu \u015fekilde \u0130slam davetine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmazlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc inan\u00e7lar\u0131ndaki \u00e7arp\u0131kl\u0131\u011f\u0131n, tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n fark\u0131ndayd\u0131lar.<\/p>\n

Dini d\u00fczenin kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra yar\u0131madadaki siyasi d\u00fczenin de kar\u0131\u015f\u0131k ve istikrars\u0131z olu\u015fu yeni dinin \u00f6z\u00fcne yabanc\u0131 her t\u00fcrl\u00fc etkenden uzak \u00f6zg\u00fcr bir ortamda do\u011fup ilerlemesine yard\u0131mc\u0131 olan en b\u00fcy\u00fck etkendi.<\/p>\n

B\u00f6ylesine kar\u0131\u015f\u0131k, istikrars\u0131z bir ortamda yeni mesaj\u0131n do\u011fup yay\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yar\u0131madada sosyal yap\u0131lanma b\u00fcy\u00fck \u00f6neme sahipti. Yar\u0131madada kabile d\u00fczeni ge\u00e7erliydi. Bu d\u00fczende a\u015firetler b\u00fcy\u00fck a\u011f\u0131rl\u0131k sahibiydiler. Hz. Muhammed -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- mesaj\u0131n\u0131, davetini duyurmaya kalk\u0131nca kendini Ha\u015fimo\u011fullar\u0131n\u0131n k\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131n\u0131n koruyuculu\u011fu alt\u0131nda buldu. Kabileler aras\u0131 denge i\u00e7inde mesaj\u0131n\u0131 duyuracak bir f\u0131rsat buldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Arap kabileleri, onun getirdi\u011fi inan\u00e7 sistemini kabul etmeseler bile Hz. Muhammed’i -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- koruyan Ha\u015fimo\u011fullar\u0131na sava\u015f ilan etmekten \u00e7ekiniyorlard\u0131. Hatta ilk m\u00fcsl\u00fcman az\u0131nl\u0131k i\u00e7inde akrabas\u0131 bulunan herhangi birine sald\u0131rmaktan, eziyet etmekten ka\u00e7\u0131n\u0131yorlard\u0131. B\u00f6ylelerinin terbiye edilmesini -veya cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ailelerine b\u0131rak\u0131yorlard\u0131. Sadece k\u00f6leler m\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131 i\u00e7in efendileri taraf\u0131ndan i\u015fkenceye u\u011frat\u0131l\u0131yorlard\u0131. Bu y\u00fczden Hz. Ebubekir -Allah ondan raz\u0131 olsun bu k\u00f6leleri sat\u0131n al\u0131p azat ediyordu. B\u00f6ylece onlar\u0131n i\u015fkence g\u00f6rmelerine, dinlerinden d\u00f6nmeleri i\u00e7in bask\u0131 g\u00f6rmelerine engel oluyordu. Yeni dinin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu durumun bir ayr\u0131cal\u0131k sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bir de Arap halk\u0131n\u0131n, cesaret, kahramanl\u0131k ve yi\u011fitlik gibi nitelikleri de bu b\u00f6lgenin davetin merkezi olarak se\u00e7ilmesinde \u00f6nemli bir etkendi. \u00c7\u00fcnk\u00fc yeni inan\u00e7 sistemini omuzlamak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmek i\u00e7in bunlar bir insanda bulunmas\u0131 zorunlu olan yeteneklerdir. Bu haliyle o zamanki Arap yar\u0131madas\u0131 ba\u011fr\u0131nda uyan\u0131\u015f\u0131n tohumlar\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131r\u0131yordu. Gayb\u0131n kapsam\u0131nda kendisi i\u00e7in planlanan silkini\u015fin, cahiliyeden uyan\u0131\u015f\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in gerekli olan yeterli d\u00fczeyde yetenek, ki\u015filik mevcuttu. Kisra ve Kayser’in imparatorluklar\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 seyahatlerde insanl\u0131\u011f\u0131n sahip oldu\u011fu belli ba\u015fl\u0131 deneyimleri \u00f6\u011frenmi\u015flerdi. Bu ama\u00e7la ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri yolculuklar\u0131n en \u00fcnl\u00fcleri g\u00fcneye do\u011fru yapt\u0131klar\u0131 k\u0131\u015f yolculu\u011fu ile kuzeye yapt\u0131klar\u0131 yaz yolculu\u011fudur. Bu yolculuklar Kur’an-\u0131 Kerim’de \u015fu \u015fekilde dile getirilir: “Kurey\u015f kabilesinin k\u0131\u015f ve yaz yolculuklar\u0131ndaki g\u00fcvenlikleri sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eu halde kendilerini a\u00e7 iken doyuran ve korku i\u00e7inde iken emniyet veren bu K\u00e2be’nin Rabb’ine kulluk etsinler.” (Kurey\u015f Suresi, 1-4)<\/p>\n

\u00d6te yandan Arap yar\u0131madas\u0131n\u0131n merkez olarak se\u00e7ildi\u011fi b\u00fcy\u00fck g\u00f6revi kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in gerekli olan geni\u015f ufuklulu\u011fun ve fedakarl\u0131\u011f\u0131n yan\u0131s\u0131ra b\u00fcy\u00fck bir deneyim birikiminin olu\u015fmas\u0131nda bir\u00e7ok etken birbirine yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftu. \u0130slam geldi\u011fi zaman bu birikimin t\u00fcm\u00fcne el koydu, a\u00e7\u0131l\u0131p kullanmaya elveri\u015fli olan bu potansiyel enerjiyi harekete ge\u00e7irdi. Y\u00fcce Allah bu hazineleri islam\u0131n anahtar\u0131 ile a\u00e7t\u0131. Bunlar\u0131 islam\u0131n hizmetine verdi, onun kullanaca\u011f\u0131 bir birikime d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc. San\u0131r\u0131m bunlar Resulullah’\u0131n -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- hayat\u0131nda ilk ku\u015fak sahabeler aras\u0131nda, Ebubekir, \u00d6mer, Osman, Ali, Hamza, Abbas, Ebu Ubeyde, Sa’d b. Ebu vakkas, Halid b. Velid, Sa’d b. Muaz ve Ebu Eyy\u00fcb el-Ensari gibi daha nice b\u00fcy\u00fck insan\u0131n islama muhatap o zaman kitle i\u00e7inde yeralmas\u0131n\u0131 yeterince a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Bu b\u00fcy\u00fck insanlar\u0131n i\u00e7inde yerald\u0131\u011f\u0131 kitle bu dini omuzlam\u0131\u015f ve onun sayesinde b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr ve hi\u00e7 ku\u015fkusuz d\u00fczelmi\u015ftir. Ne varki bu kitle geli\u015fip olgunla\u015fmaya elveri\u015fli tohumlar bar\u0131nd\u0131r\u0131yordu ba\u011fr\u0131nda.<\/p>\n

Buras\u0131 Arap yar\u0131madas\u0131n\u0131n yeni dini omuzlamak, do\u011fu\u015funa koruyuculuk yapmak, hem kendisine hem de \u00e7evresine egemen olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in se\u00e7ilmesine neden olu\u015fturan yeteneklerini ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klaman\u0131n yeri de\u011fildir. Bu yetenekler bu b\u00f6lgenin t\u00fcm insanl\u0131k i\u00e7in gelen yeni inan\u00e7 sisteminin be\u015fi\u011fi olmak \u00fczere se\u00e7ilmesinde ku\u015fkusuz etkili olmu\u015ftur. Yine bizzat bu mesaj\u0131n ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 Hz. Peygamberin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bu evin \u00e7evresinde ya\u015fayanlar aras\u0131nda se\u00e7ilmi\u015f olmas\u0131 da uzun bir meseledir. Ba\u015fl\u0131ba\u015f\u0131na ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 gerektirir. Dolay\u0131siyle y\u00fcce Allah’\u0131n bu konudaki gizli hikmetine y\u00f6nelik bu i\u015faretle yetiniyoruz. \u0130nsanlar\u0131n hayat kanunlar\u0131na ili\u015fkin deneyimleri ve kavray\u0131\u015flar\u0131 artt\u0131k\u00e7a bu hikmetin alt\u0131nda yatan plan ve d\u00fc\u015f\u00fcnceyi daha geni\u015f y\u00f6nleriyle alg\u0131layabilirler.<\/p>\n

\u0130\u015fte b\u00f6yle, bu Arap\u00e7a Kur’an \u015fehirlerin anas\u0131 Mekke’yi ve \u00e7evresindeki \u015fehirleri uyarmak i\u00e7in gelmi\u015ftir. Arap yar\u0131madas\u0131 cahiliyeden \u00e7\u0131k\u0131p islama girince ve egemenlik b\u00fct\u00fcn\u00fcyle islama ge\u00e7ince bayra\u011f\u0131 omuzlam\u0131\u015f, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn do\u011fusuna, bat\u0131s\u0131na ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Yeni risaleti ve ona dayal\u0131 insanl\u0131k d\u00fczenini t\u00fcm insanl\u0131\u011fa sunmu\u015ftur. -Zaten bu dinin \u00f6z mesaj\u0131 t\u00fcm insanl\u0131\u011fa y\u00f6neliktir-. Bu mesaj\u0131 insanl\u0131\u011fa sunmak \u00fczere omuzlayanlar Allah’\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 kullar aras\u0131nda onu omuzlamaya, ta\u015f\u0131maya en uygun kimselerdi. Ayn\u0131 \u015fekilde bu mesaj\u0131 yery\u00fcz\u00fcnde do\u011fup geli\u015fmesine en uygun bir b\u00f6lgeden al\u0131p insanl\u0131\u011fa sunuyorlard\u0131.<\/p>\n

Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Peygamber efendimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Arap yar\u0131madas\u0131n\u0131n tamam\u0131yle islam\u0131n egemenli\u011fine girene, bir bilgiye dayal\u0131 olarak se\u00e7ilen inan\u00e7 sisteminin bu be\u015fi\u011fi ba\u015ftan sona cahiliyeden temizlenene kadar ya\u015famas\u0131, yine bu mesaj\u0131n d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131na ta\u015f\u0131nmas\u0131 i\u00e7in en elveri\u015fli olan bir dilin tercih edilmesi de tesad\u00fcf de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Arap\u00e7a geli\u015fmesini tamamlam\u0131\u015f, olgunlu\u011fun zirvesine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Art\u0131k bu mesaj\u0131 omuzlamaya ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn d\u00f6rt bir yan\u0131na ta\u015f\u0131maya elveri\u015fli hale gelmi\u015fti. E\u011fer \u00f6l\u00fc bir dil olsayd\u0131 veya do\u011fal olu\u015fumu eksik olsayd\u0131 hi\u00e7 ku\u015fkusuz en ba\u015fta bu davay\u0131 omuzlamaya elveri\u015fli olmayacakt\u0131, ikincisi Arap yar\u0131madas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karmak i\u00e7in de yeterli olmayacakt\u0131. K\u0131sacas\u0131 dil de t\u0131pk\u0131 o dili konu\u015fanlar gibi, o dili konu\u015fanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lge gibi bu b\u00fcy\u00fck evrensel olay\u0131 kar\u015f\u0131lamaya, mesaj\u0131n\u0131 insanlara ta\u015f\u0131maya haz\u0131rd\u0131.<\/p>\n

Bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 “Allah peygamberli\u011fi kime verece\u011fini herkesten iyi bilir” s\u00f6z\u00fcn\u00fcn alt\u0131nda yatan y\u00fcce Allah’\u0131n hikmetine, bu y\u00f6ndeki se\u00e7imine, plan\u0131na ve bunun kan\u0131tlar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131nda bu dinin g\u00f6nderili\u015fi esnas\u0131nda se\u00e7ilen bir dizi uyumlu fakt\u00f6r ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r.<\/p>\n

“\u015eehirlerin anas\u0131 Mekke’de ve onun \u00e7evresinde bulunanlar\u0131 uyarman; hakk\u0131nda asla \u015f\u00fcphe olmayan toplanma g\u00fcn\u00fcne kar\u015f\u0131 korkutman i\u00e7in sana Arap\u00e7a bir Kur’an indirdik. O g\u00fcn insanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 cennete, bir k\u0131sm\u0131 \u00e7\u0131lg\u0131n alevli cehenneme girerler.”<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim’de en \u00e7ok tekrarlanan, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak \u00fczerinde durulan en b\u00fcy\u00fck uyar\u0131 toplanma, yani mah\u015fer g\u00fcn\u00fcne y\u00f6nelik uyar\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah o g\u00fcn zaman ve mekan a\u00e7\u0131s\u0131ndan birbirinden ayr\u0131lan t\u00fcm insanlar\u0131 yeni ba\u015ftan ve farkl\u0131 bir esasa dayal\u0131 olarak birbirinden ay\u0131rmak i\u00e7in bir araya getirir: “O g\u00fcn insanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 cennete, bir k\u0131sm\u0131 da \u00e7\u0131lg\u0131n alevli cehenneme girerler.” \u00c7al\u0131\u015fma yurdundaki, yery\u00fcz\u00fcndeki, d\u00fcnya hayat\u0131 esnas\u0131ndaki amellerine g\u00f6re birbirlerinden ayr\u0131l\u0131p her biri hakketti\u011fi yere girer.<\/p>\n

“Allah dilemi\u015f olsayd\u0131, onlar\u0131 bir tek \u00fcmmet yapard\u0131. O diledi\u011fine rahmetini kavu\u015fturur. Zalimlerin ise bir dost ve yard\u0131mc\u0131lar\u0131 olmaz.”<\/p>\n

E\u011fer y\u00fcce Allah dileseydi insanlar\u0131 ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc yarat\u0131rd\u0131. Ayn\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 sergilemelerini ve sonu\u00e7ta ayn\u0131 ak\u0131bete u\u011framalar\u0131n\u0131; yani ya cennete ya da cehenneme gitmelerini sa\u011flard\u0131. Ne varki y\u00fcce Allah insan\u0131 bir g\u00f6rev i\u00e7in yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Onu bu yery\u00fcz\u00fcnde halifelik g\u00f6revini yerine getirmesi i\u00e7in yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Yine kendi iradesine g\u00f6re belirledi\u011fi bu halifelik g\u00f6revinin gereklerinden biri olarak insan\u0131n kendi t\u00fcr\u00fcne \u00f6zg\u00fc yeteneklerinin olmas\u0131n\u0131 ve bu yetenekler sayesinde, meleklerden, cinlerden ve bunlar gibi tek tabiatl\u0131 ve tek ama\u00e7l\u0131 yarat\u0131klardan ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 dilemi\u015ftir. \u0130nsana bah\u015fedilen bu yetenekler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile kimi insanlar do\u011fru yola, ayd\u0131nl\u0131\u011fa ve salih amele y\u00f6nelir. Kimi insanlar da sap\u0131kl\u0131\u011fa, karanl\u0131\u011fa ve k\u00f6t\u00fc amele y\u00f6nelir. Her biri insan\u0131n \u00f6z yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131nda bulunan iki ihtimalden birine g\u00f6re hareket eder. En sonunda bu t\u00fcr bir hareket i\u00e7in belirlenen akibeti hakkeder: “Bir k\u0131sm\u0131 cennete, bir k\u0131sm\u0131 \u00e7\u0131lg\u0131n alevli cehenneme girerler.” B\u00f6ylece… “O diledi\u011fini rahmetine kavu\u015fturur. Zalimlerin ise bir dost ve yard\u0131mc\u0131lar\u0131 olmaz.” Bu durum y\u00fcce Allah’\u0131n her iki grubun durumuna; hidayet arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile rahmeti, sap\u0131kl\u0131k arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile azab\u0131 hakkedi\u015fine ili\u015fkin bilgisi uyar\u0131nca ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n

Daha \u00f6nce baz\u0131 insanlar\u0131n Allah’tan ba\u015fka dostlar edindiklerine de\u011finilmi\u015fti. Burada ise zalimlerin “bir dost ve yard\u0131mc\u0131lar\u0131 olmaz” deniyor. \u015eu halde onlar\u0131n edindikleri dostlar\u0131n ne ger\u00e7ekli\u011fi ne de varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zkonusudur.<\/p>\n

Sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 d\u00f6n\u00fcyor ve yad\u0131rgay\u0131c\u0131 ve k\u0131nay\u0131c\u0131 bir ifadeyle soruyor: “Yoksa onlar Allah’tan ba\u015fka dostlar m\u0131 edindiler?”<\/p>\n

Bu yad\u0131rgama ve sorunun sorulu\u015f nedeni sonras\u0131nda sadece y\u00fcce Allah’\u0131n dost oldu\u011funu ve onun her\u015feye g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetti\u011fini vurgulamakt\u0131r. Onun g\u00fcc\u00fc \u00f6l\u00fclerin diriltilmesinde belirginle\u015fmektedir. Bu olay en a\u00e7\u0131k bi\u00e7imi ile tek ve ortaks\u0131z g\u00fcc\u00fc g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir:<\/p>\n

“Halbuki dost yaln\u0131z Allah’t\u0131r. O \u00f6l\u00fcleri diriltir.”<\/p>\n

Sonra ilahi g\u00fcc\u00fcn etkinlik alan\u0131 genelle\u015ftiriliyor ve her \u015feyi kapsayan, hi\u00e7biri s\u0131n\u0131r tan\u0131mayan ger\u00e7e\u011fi \u00f6nplana \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor:<\/p>\n

“O’nun g\u00fcc\u00fc her \u015feye yeter.”<\/p>\n

H\u00dcK\u00dcM ALLAH’INDIR<\/strong><\/p>\n

Sonra tekrar ilk ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fcl\u00fcyor. Ama\u00e7 herhangi bir g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 belirdi\u011finde ba\u015fvurulacak mercii g\u00f6stermektir. Bu merci, Allah kat\u0131ndan gelen ve Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fcn\u00fc i\u00e7eren vahiydir. Bununla tutarl\u0131, dengeli ve k\u00f6kl\u00fc ilahi hayat sisteminden sonra de\u011fi\u015fken arzular\u0131n, bitmez t\u00fckenmez ihtiraslar\u0131n insan hayat\u0131 \u00fczerinde bir etkinli\u011fe sahip olmalar\u0131n\u0131 \u00f6nlemek hedeflenmektedir:<\/p>\n

10- G\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz herhangi bir meselede h\u00fck\u00fcm vermek Allah’a aittir. \u0130\u015fte bu, benim Rabb’im olan Allah’t\u0131r. O’na dayand\u0131m, O’na y\u00f6neldim.<\/p>\n

11- G\u00f6kleri ve yeri yoktan var edendir. Size kendinizden e\u015fler, hayvanlardan da \u00e7iftler yaratt\u0131. Bu d\u00fczen i\u00e7inde \u00e7o\u011falman\u0131z\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. O’nun benzeri hi\u00e7bir \u015fey yoktur. O her\u015feyi i\u015fitir, g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n

12- G\u00f6klerin ve yerin anahtarlar\u0131 Allah’\u0131nd\u0131r. Diledi\u011fine r\u0131zk\u0131 bol verir, diledi\u011finden de k\u0131sar. O, her\u015feyi bilendir.<\/strong><\/p>\n

Bu ger\u00e7eklerin ifade y\u00f6ntemi, s\u0131ralan\u0131\u015f\u0131 ve bu b\u00f6l\u00fcm i\u00e7inde bir araya getirili\u015f bi\u00e7imi \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi gerektiren ilgin\u00e7 bir y\u00f6ntemdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc her par\u00e7an\u0131n aras\u0131ndaki gizli ve a\u00e7\u0131k ba\u011f latif ve ince bir ba\u011fd\u0131r.<\/p>\n

B\u00f6l\u00fcm \u00f6nce, insanlar aras\u0131nda ba\u015fg\u00f6steren her t\u00fcrl\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc Allah’a b\u0131rak\u0131yor: “G\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz herhangi bir meselede h\u00fck\u00fcm vermek Allah’a aittir.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah ki\u015finin h\u00fckm\u00fcn\u00fc bu Kur’an’da indirmi\u015ftir. D\u00fcnya ve ahiretle ilgili ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcmleyici s\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemi\u015ftir. \u0130nsanlar\u0131n ki\u015fisel ve toplumsal hayatlar\u0131, ge\u00e7imleri, y\u00f6netimleri, politikalar\u0131, ahlak ve davran\u0131\u015f kurallar\u0131 i\u00e7in kendi se\u00e7ti\u011fi bir hayat sistemi koymu\u015ftur. Bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc kapal\u0131 hi\u00e7bir taraf b\u0131rakmamak \u00fczere a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Bu Kur’an’\u0131 insanl\u0131k hayat\u0131 i\u00e7in, y\u00f6netim d\u00fcsturlar\u0131ndan daha kapsaml\u0131, daha geni\u015f, her\u015feyi i\u00e7ine alan evrensel bir hayat d\u00fcsturu k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131siyle insanlar herhangi bir meselede veya bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015ferlerse bu konudaki Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fc, onun insanl\u0131k hayat\u0131n\u0131n temel yasas\u0131 olsun diye Peygamberine vahyetti\u011fi kitapta mevcuttur.<\/p>\n

Bu ger\u00e7e\u011fin bu \u015fekilde vurgulanmas\u0131ndan sonra, Peygamber efendimizin s\u00f6z\u00fc aktar\u0131l\u0131yor. Burada Peygamber efendimiz her \u015feyiyle Allah’a teslim oldu\u011funu b\u00fct\u00fcn\u00fcyle O’na y\u00f6neldi\u011fini ifade ediyor:<\/p>\n

“\u0130\u015fte bu, benim Rabb’im olan Allah’t\u0131r. O’na dayand\u0131m, O’na y\u00f6neldim.” Peygamber efendimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- dili ile ifadesini bulan bu y\u00f6nelme, bu dayanma ve bu vurgulama psikolojik a\u00e7\u0131dan az \u00f6nceki ger\u00e7ek \u00fczerine yap\u0131lm\u0131\u015f uygun bir de\u011ferlendirme, yerinde bir yorum olarak yer al\u0131yor. \u0130\u015fte Allah’\u0131n el\u00e7isi ve peygamberi Rabb’inin Allah oldu\u011funa \u015fahitlik ediyor. Sadece O’na dayan\u0131p g\u00fcvendi\u011fini, ba\u015fkas\u0131na de\u011fil sadece O’na y\u00f6neldi\u011fini ifade ediyor. \u00d6yleyse yol g\u00f6sterici, hidayet rehberi peygamber O’ndan ba\u015fkas\u0131n\u0131n h\u00fckm\u00fcne ba\u015fvurmazken di\u011fer insanlar nas\u0131l oluyor da g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fckleri herhangi bir meselede O’ndan ba\u015fkas\u0131n\u0131n h\u00fckm\u00fcne ba\u015fvuruyorlar? Halbuki peygamber, insanlar\u0131n sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleyici s\u00f6zlerine m\u00fcracaat etmeleri, \u015furada, burada bir an olsun O’nun yol g\u00f6stericili\u011finden ayr\u0131lmamalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan herkesten \u00f6nceliklidir. \u015eu halde yol g\u00f6sterici peygamber sadece Allah’a dayan\u0131p g\u00fcveniyorken, Rabb’im O’dur, i\u015flerimi y\u00f6nlendiren, her \u015feyime kefil olan, beni diledi\u011fi tarafa y\u00f6nelten O’dur, diyerek sadece O’na y\u00f6neliyorken di\u011fer insanlar nas\u0131l olur da herhangi bir meselenin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in ba\u015fka bir merciye y\u00f6nelebilirler?<\/p>\n

Bu ger\u00e7e\u011fin m\u00fc’minin vicdan\u0131nda yerle\u015fmesi yolunu ayd\u0131nlat\u0131r, gidece\u011fi yolun i\u015faretlerini belirler ve sa\u011fa-sola sapmas\u0131na engel olur. Yoluna g\u00fcvenmesini, ad\u0131mlar\u0131n\u0131 att\u0131\u011f\u0131 yerlerden emin olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. B\u00f6ylece ku\u015fkular i\u00e7inde k\u0131vranmas\u0131n\u0131, \u00fcrkek davranmas\u0131n\u0131, \u015fa\u015fk\u0131n \u015fa\u015fk\u0131n dola\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nler. Bu durumda m\u00fc’min y\u00fcce Allah’\u0131n kendisini g\u00f6zetti\u011fini, korudu\u011funu, ad\u0131mlar\u0131n\u0131 bu y\u00f6ne do\u011frulttu\u011funu, ayr\u0131ca do\u011fru yol klavuzu Hz. Peygamber’in de Allah’a giden bu yolu izledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n

Bu ger\u00e7e\u011fin, m\u00fc’minin vicdan\u0131nda yerle\u015fmesi, onun kendi hayat sistemine, hareket metoduna ve yoluna ili\u015fkin bilincinin d\u00fczeyini y\u00fckseltir. Art\u0131k m\u00fc’min ilgilenilebilecek bir ba\u015fka metodun veya yolun olabilece\u011fini kabul etmez. Do\u011fru yol klavuzu Hz. Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bu hayat sistemini koyan, bu h\u00fckm\u00fc belirleyen Rabb’ine y\u00f6nelirken bir m\u00fc’min herhangi bir g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fcn\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fvurulabilecek bir ba\u015fka h\u00fckm\u00fcn olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmez.<\/p>\n

Sonra bu ger\u00e7e\u011fi daha da peki\u015ftirecek, iyice yerle\u015fmesini sa\u011flayacak ifadelerle bir kez daha de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131yor:<\/p>\n

“G\u00f6kleri ve yeri yoktan var edendir. Size kendinizden e\u015fler, hayvanlardan da \u00e7iftler yaratt\u0131. Bu d\u00fczen i\u00e7inde \u00e7o\u011falman\u0131z\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Onun benzeri hi\u00e7bir \u015fey yoktur. O her\u015feyi i\u015fitir, g\u00f6r\u00fcr.”<\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fckleri herhangi bir meselede ba\u015fvurulmas\u0131 gereken bir h\u00fck\u00fcm olmak \u00fczere bu Kur’an’\u0131 indiren y\u00fcce Allah “G\u00f6kleri ve yeri yoktan varetmi\u015ftir.” G\u00f6klerin ve yerin d\u00fczenini sa\u011flayan O’dur. G\u00f6klere ve yere egemen olan yasa, onun her birine \u00f6zg\u00fc i\u015fleri \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flayan h\u00fckm\u00fcd\u00fcr. Hayat\u0131n ve kullar\u0131n meseleleri de g\u00f6klerin ve yerin d\u00fczeninin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah’\u0131n bu konudaki h\u00fckm\u00fc insanlar\u0131n hayat\u0131 ile u\u00e7suz bucaks\u0131z evrenin hayat\u0131 aras\u0131nda ahenk olu\u015fturur. \u0130nsanlar y\u00fcce Allah’\u0131n koydu\u011fu h\u00fck\u00fcmlere uyunca kendilerini ku\u015fatan ve y\u00fcce Allah’\u0131n ortaks\u0131z h\u00fckm\u00fcne boyun e\u011fen evrenle bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015farlar.<\/p>\n

\u0130nsanlar g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fckleri herhangi bir meselenin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in y\u00fcce Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fcne ba\u015fvurmak zorundad\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah onlar\u0131 yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Onlara \u015fekil vermi\u015f, onlar\u0131n ruh ve beden yap\u0131lar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemi\u015ftir:<\/p>\n

“Size kendinizden e\u015fler yaratt\u0131.” Sizin hayat\u0131n\u0131z\u0131 temelden d\u00fczenledi. \u00c7\u00fcnk\u00fc sizin hayat\u0131n\u0131z\u0131n s\u00fcrmesi i\u00e7in gerekli olan en uygun ortam\u0131 O bilir. Hayat i\u00e7in elveri\u015fli olan hayat\u0131n d\u00fczenli ve istikrarl\u0131 bir geli\u015fme g\u00f6stermesi i\u00e7in uygun olan sistemi O bilir. Hayat\u0131n\u0131z\u0131n t\u00fcm canl\u0131lar i\u00e7in se\u00e7ilen yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n temel ilkesine uygun bir \u00e7izgi izlemesini O planlam\u0131\u015ft\u0131r: “Hayvanlardan da \u00e7iftler yaratt\u0131…” \u015eu halde b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar aras\u0131nda bir yap\u0131sal birlik vard\u0131r. Bu da b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131nda uygulanan y\u00f6ntemin, bu y\u00f6ntemi belirleyen iradenin ve bununla g\u00fcd\u00fclen amac\u0131n birli\u011fine tan\u0131kl\u0131k etmektedir. Sizin -yani siz insanlar ve hayvanlar\u0131n bu sistem ve y\u00f6ntem do\u011frultusunda \u00e7o\u011falman\u0131z\u0131 O sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Ama O b\u00fct\u00fcn yaratt\u0131klar\u0131ndan farkl\u0131d\u0131r. Yaratt\u0131klar\u0131 aras\u0131nda ona benzeyen hi\u00e7bir \u015fey yoktur: “O’nun benzeri hi\u00e7bir \u015fey yoktur.” \u0130nsan f\u0131trat\u0131 bu ger\u00e7e\u011fe hi\u00e7bir ku\u015fkuya yer b\u0131rakmayacak \u015fekilde inan\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc varl\u0131klar kendilerini yaratan yarat\u0131c\u0131ya benzemezler. Bu y\u00fczden b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar, aralar\u0131nda ba\u015fg\u00f6steren herhangi bir g\u00f6r\u00fc\u015f veya inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 y\u00fcce yarat\u0131c\u0131n\u0131n h\u00fckm\u00fcne ba\u015fvururlar, onunla birlikte bir ba\u015fkas\u0131na da ba\u015fvuruda bulunmazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc, g\u00f6r\u00fc\u015f veya inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ba\u015f g\u00f6sterdi\u011finde h\u00fckm\u00fcne ba\u015fvurulacak birden fazla merciin olmas\u0131 bir yana, ona benzeyen bir tek ki\u015fi bile yoktur.<\/p>\n

“Ona benzer hi\u00e7bir \u015fey” olmamakla beraber, bu kesin farkl\u0131l\u0131ktan dolay\u0131 O’nunla yaratt\u0131klar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fki kopuk de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, i\u015fitir, g\u00f6r\u00fcr: “O, her\u015feyi i\u015fitir, g\u00f6r\u00fcr.” Sonra her\u015feyi i\u015fiten ve g\u00f6ren biri olarak h\u00fckmeder.<\/p>\n

Ard\u0131ndan y\u00fcce Allah insanlar aras\u0131nda ba\u015fg\u00f6steren herhangi bir g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcmleyici tek h\u00fckm\u00fcn kendi h\u00fckm\u00fc olmas\u0131n\u0131, g\u00f6kleri ve yeri ilk defa yarat\u0131p, onlar\u0131 y\u00f6nlendirecek yasay\u0131 belirledikten sonra onlar\u0131n anahtarlar\u0131n\u0131n kendi elinde olmas\u0131 ger\u00e7e\u011fine dayand\u0131r\u0131yor: “G\u00f6klerin ve yerin anahtarlar\u0131 Allah’\u0131nd\u0131r.” \u0130nsanlar da g\u00f6klerde ve yerde bulunan varl\u0131klar b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn bir par\u00e7as\u0131d\u0131rlar. \u015eu halde onlar\u0131n i\u00e7 ve d\u0131\u015f d\u00fcnyalar\u0131n\u0131n anahtarlar\u0131 da Allah’\u0131n elindedir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca, g\u00f6klerin ve yerin anahtarlar\u0131n\u0131 elinde bulundurman\u0131n sonucu olarak insanlar\u0131n r\u0131zk\u0131n\u0131 bolla\u015ft\u0131r\u0131p daraltmak da O’nun yetkisindedir: “Diledi\u011fine r\u0131zk\u0131 bol verir, diledi\u011finden de k\u0131sar…” \u015eu halde insanlar\u0131 r\u0131z\u0131kland\u0131ran, ya\u015fad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece r\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131 garantileyen, onlar\u0131 yediren, i\u00e7iren Allah’t\u0131r. Peki O’nu b\u0131rak\u0131p ta aralar\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131klar\u0131 i\u00e7in kimin h\u00fckm\u00fcne ba\u015fvuracaklard\u0131r? \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar bu konuda ancak r\u0131z\u0131klar\u0131 vermeyi garantileyen, r\u0131z\u0131klar\u0131 diledi\u011fi gibi y\u00f6nlendiren, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 bir bilgiye ve plana g\u00f6re y\u00f6neten bir ilaha y\u00f6nelebilirler: “O her\u015feyi bilendir.” Her\u015feyi bilen kim ise h\u00fck\u00fcm vermekte ona aittir. Bu durumda verilen h\u00fck\u00fcm adil ve sorunu \u00e7\u00f6z\u00fcmleyici olur.<\/p>\n

\u0130\u015fte b\u00f6yle, anlamlar ardarda bir ahenk i\u00e7inde diziliyor. Ama\u00e7 ahenkli ve derin etkili melodi tamamlanana kadar pe\u015fpe\u015fe insan kalbinin dikkatini bir noktaya do\u011fru \u00e7ekmektir.<\/p>\n

D\u0130N\u0130N EGEMENL\u0130\u011e\u0130 VE F\u0130TNE<\/p>\n

13- Allah, dinden Nuh’a tavsiye etti\u011fi, sana vahyetti\u011fimiz, \u0130brahim’e, Musa ya ve \u0130sa ‘ya tavsiye etti\u011fimiz Allah’\u0131n dinini hayata egemen k\u0131l\u0131n ve bu konuda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fmeyin’ direktifini sizin i\u00e7in bir hayat d\u00fcsturu olarak \u00f6ng\u00f6rd\u00fc. Fakat kendilerini \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n bu d\u00fcstur Allah’a ortak ko\u015fanlara a\u011f\u0131r geldi. Allah diledi\u011fini kendisine se\u00e7er ve kendisine y\u00f6neleni de do\u011fru yola iletir.”<\/p>\n

14- Onlar, kendilerine ilim geldikten sonra sadece aralar\u0131ndaki \u00e7ekememezlik y\u00fcz\u00fcnden ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fcler. E\u011fer belli bir s\u00fcre i\u00e7in Rabb’inin verilmi\u015f s\u00f6z\u00fc olmasayd\u0131, aralar\u0131nda hemen h\u00fckmedilirdi. Onlardan sonra Kitab’a varis k\u0131l\u0131nanlar da ondan ku\u015fku duymaktad\u0131rlar.<\/p>\n

15- Bundan dolay\u0131 sen insanlar\u0131 Allah’\u0131n dinine davet et ve emrolundu\u011fun gibi do\u011fru ol, onlar\u0131n heva ve heveslerinden kaynaklanan hayat sistemlerine uyma ve deki: “Ben Allah’\u0131n indirdi\u011fi her Kitab’a inand\u0131m; aran\u0131zda adaleti ger\u00e7ekle\u015ftirmekle emrolundum. Allah bizimde Rabb’imiz, sizinde Rabb’inizdir. Bizim amellerimiz bize, sizin amelleriniz size aittir. Bizimle sizin aran\u0131zda tart\u0131\u015f\u0131lacak bir\u015fey yoktur. Allah hepimizi bir araya toplar, d\u00f6n\u00fc\u015fte O’nad\u0131r.”<\/p>\n

16- \u0130nsanlar Allah’\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 kabul ettikten sonra, Allah’\u0131n dini hakk\u0131nda tart\u0131\u015fanlar\u0131n delilleri, Rab’leri yan\u0131nda bat\u0131ld\u0131r. Onlar\u0131n aleyhine bir gazab ve \u00e7etin bir azab vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Surenin giri\u015f k\u0131sm\u0131nda \u015f\u00f6yle deniyor: “O \u00fcst\u00fcn iradeli ve her yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir hikmete g\u00f6re yapan Allah, sana ve senden \u00f6nceki peygamberlere b\u00f6yle vahyeder.” Bu ifade, b\u00fct\u00fcn peygamberlerin vahiy ald\u0131klar\u0131 kayna\u011f\u0131n, uygulad\u0131klar\u0131 sistemin, ger\u00e7ekle\u015ftirmek istedikleri hedefin birli\u011fine y\u00f6nelik genel bir i\u015faretti. \u015eimdi ise bu i\u015faret a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturuluyor. Y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in hayat d\u00fcsturu olarak \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc direktifin -genelde- Nuh’a, \u0130brahim’e, Musa’ya ve \u0130sa’ya tavsiye etti\u011fi prensip oldu\u011fu vurgulan\u0131yor. \u00d6zelde m\u00fcsl\u00fcmanlara genelde de t\u00fcm peygamberlerin \u00fcmmetlerine emredilen prensip \u015fudur: “Allah’\u0131n dinini hayata egemen k\u0131l\u0131n ve bu konuda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fmeyin” Bu konuda g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fenlere ald\u0131rmadan kal\u0131c\u0131 ilahi sisteme uymakta \u0131srar etmek, bu a\u00e7\u0131k, dengeli ve tutarl\u0131 dini uygulamak, Allah’\u0131n hakimiyeti hakk\u0131nda tart\u0131\u015fanlar\u0131n delillerini \u00e7\u00fcr\u00fctmek, onlar\u0131 Allah’\u0131n \u00f6fkesi ile, \u015fiddetli azab\u0131 ile korkutmak gibi sonu\u00e7lar bu prensibin yerle\u015fmesinden sonra gelir.<\/p>\n

T\u0131pk\u0131 az \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmde oldu\u011fu gibi burada da belli bir amaca y\u00f6nelik bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck ve ahenk oldu\u011fu g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r:<\/p>\n

“Allah, dinden Nuh’a tavsiye etti\u011fi, sana vahyetti\u011fimiz, \u0130brahim’e, Musa’ya ve \u0130sa’ya tavsiye etti\u011fimiz `Allah’\u0131n dinini hayata egemen k\u0131l\u0131n ve bu konuda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fmeyin’ direktifini sizin i\u00e7in bir hayat d\u00fcsturu olarak \u00f6ng\u00f6rd\u00fc.”<\/p>\n

B\u00f6ylece surenin giri\u015f k\u0131sm\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ger\u00e7ek; b\u00fct\u00fcn peygamberlerin sunduklar\u0131 mesaj\u0131n temelde bir oldu\u011fu; zaman\u0131n derinliklerine k\u00f6k salm\u0131\u015f dinin bir oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi iyice peki\u015ftiriliyor. Buna bir de m\u00fc’minin duygusunda tatl\u0131 bir iz b\u0131rakan a\u00e7\u0131klamalar ekleniyor. M\u00fc’min uzan\u0131p giden yolda y\u00fcr\u00fcyen \u00f6nceki ku\u015faklara bak\u0131yor. Birden pe\u015fpe\u015fe yola koyulan insanl\u0131\u011f\u0131n \u015fu se\u00e7kin, \u015fu sayg\u0131n \u015fahsiyetlerini; Hz. Nuh’u, \u0130brahim’i, Musa’y\u0131, \u0130sa’y\u0131 ve Hz. Muhammed’i -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerlerine olsun- g\u00f6r\u00fcyor. Bu se\u00e7kin insanlar\u0131n devam\u0131 oldu\u011funu, onlar\u0131n izinden gitti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. \u00c7e\u015fitli engeller ve dikenlerle dolu da olsa, bu y\u00fczden bir\u00e7ok nimetten yoksun da kalsa daha bir co\u015fku ile yolunu izliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, y\u00fcce Allah kat\u0131nda en sayg\u0131n, en onurlu olan bir kafile ile yolda\u015fl\u0131k etmektedir. Bu kafile insanl\u0131k tarihi ile birlikte b\u00fct\u00fcn evrende gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f en b\u00fcy\u00fck, en se\u00e7kin kafiledir.<\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fekilde, Allah’\u0131n de\u011fi\u015fmez dinine inanan ve O’nun kal\u0131c\u0131 yasas\u0131na uyanlar aras\u0131nda k\u00f6kl\u00fc bir bar\u0131\u015f vard\u0131r. Bunlar ayr\u0131l\u0131klar\u0131 ve farkl\u0131l\u0131klar\u0131 bir kenara b\u0131rak\u0131rlar. Sa\u011flam bir yak\u0131nl\u0131k bilincini ta\u015f\u0131rlar. Bu da beraberinde yard\u0131mla\u015fmay\u0131, anla\u015fmay\u0131, \u015fimdiki zaman\u0131 ge\u00e7mi\u015fe, ge\u00e7mi\u015fi de \u015fimdiki zamana ba\u011flamay\u0131 ve topyek\u00fcn Allah’\u0131n belirledi\u011fi yolda y\u00fcr\u00fcmeyi getirir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n, dinden bir kural olarak Hz. Muhammed’e -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- inanan m\u00fcsl\u00fcmanlara hayat d\u00fcsturu olarak \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc prensip, y\u00fcce Allah’\u0131n Hz. Nuh’a, Hz. \u0130brahim’e, Hz. Musa’ya ve Hz. \u0130sa’ya -sel\u00e2m \u00fczerlerine olsun- tavsiye etti\u011fi bir prensibin ayn\u0131s\u0131 oldu\u011funa g\u00f6re Hz. Musa’ya uyanlarla Hz. \u0130sa’ya uyanlar ni\u00e7in birbirleri ile sava\u015f\u0131yorlar? Hz. \u0130sa’ya uyan de\u011fi\u015fik mezheplere ba\u011fl\u0131 ki\u015filer kendi aralar\u0131nda ni\u00e7in sava\u015f\u0131yorlar? Hz. Musa’ya ve \u0130sa’ya uyanlar neden Hz. Muhammed’e -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- uyanlarla sava\u015f\u0131yorlar? \u0130brahim’in dinine ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrenler niye m\u00fcsl\u00fcmanlarla sava\u015f\u0131yorlar? Ni\u00e7in hepsi biraraya gelip kendilerine g\u00f6nderilen son peygamberin kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 tek bayra\u011f\u0131n alt\u0131nda toplanm\u0131yorlar? \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah’\u0131n yerine getirilmesini istedi\u011fi bu direktif herkese y\u00f6neliktir: “Allah’\u0131n dinini hayata egemen k\u0131l\u0131n ve bu konuda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fmeyin.” Allah’\u0131n dinini b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle uygulay\u0131n, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirin, ondan sapmay\u0131n, onun ilkelerini \u00e7arp\u0131tmay\u0131n. Y\u00fckselen bayra\u011f\u0131n alt\u0131nda tek saf halinde durun. Bu, tek ve de\u011fi\u015fmez bir bayrakt\u0131r. Bu bayra\u011f\u0131 son d\u00f6nemde Hz. Muhammed’e -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- gelene kadar s\u0131ras\u0131yla Hz. Nuh, \u0130brahim, Musa ve \u0130sa -sel\u00e2m \u00fczerlerine olsun- ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Ne varki -Hz. \u0130brahim’in dinine ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcren- \u015fehirlerin anas\u0131 Mekke ve \u00e7evresinde ya\u015fayan m\u00fc\u015frikler bu yeni ama k\u00f6k\u00fc eskilere dayanan son \u00e7a\u011fr\u0131ya kar\u015f\u0131 de\u011fi\u015fik bir tutum sergiliyorlar:<\/p>\n

“Fakat kendilerini \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n bu d\u00fcstur Allah’a ortak ko\u015fanlara a\u011f\u0131r geldi.” Aralar\u0131ndaki Hz. Muhammed’e -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- vahyin gelmesi onlara a\u011f\u0131r geldi. \u00c7\u00fcnk\u00fc “\u0130ki \u015fehrin b\u00fcy\u00fcklerinden birine” (Zuhruf Suresi, 31) vahiy gelmesini istiyorlard\u0131. Aralar\u0131nda n\u00fcfuz sahibi ileri gelenlerden birine gelmesini bekliyorlard\u0131. Kendi itiraflar\u0131 ile do\u011fru ve g\u00fcvenilir olan Hz. Muhammed’in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ne ki\u015fisel nitelikleri ne de ortalama bir Kurey\u015f ailesi olan soyu onlara g\u00f6re otoriter bir kabile ba\u015fkan\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in yeterli de\u011fildi.<\/p>\n

Putperestlik ve put\u00e7uluk d\u00f6neminin otoritelerinin dayana\u011f\u0131 efsanelerin bitmesi ile birlikte otoritelerinin bitecek olmas\u0131 onlara a\u011f\u0131r geliyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc ekonomik ve ki\u015fisel \u00e7\u0131karlar\u0131 bu putperest efsanelere dayan\u0131yordu. Bu y\u00fczden \u015firke sar\u0131ld\u0131lar. Peygamber efendimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kendilerini \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 net ve ar\u0131 tevhid d\u00fc\u015f\u00fcncesini, yani Allah’\u0131n tek ve ortaks\u0131z hakimiyetine dayanan islam d\u00fc\u015f\u00fcncesini kabul etmek a\u011f\u0131r geldi.<\/p>\n

\u00d6len m\u00fc\u015frik atalar\u0131n\u0131n sap\u0131kl\u0131k \u00fczere, cahiliye \u00fczere \u00f6ld\u00fcklerini s\u00f6ylemek a\u011f\u0131r geldi onlara ve ahmakl\u0131\u011fa d\u00f6rt elle sar\u0131ld\u0131lar. G\u00fcnahla \u00f6v\u00fcn\u00fcr oldular. Atalar\u0131n\u0131n sap\u0131kl\u0131k \u00fczere \u00f6ld\u00fcklerini s\u00f6ylemektense cehenneme at\u0131lmay\u0131 tercih ettiler.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim onlar\u0131n bu ahmak\u00e7a tutumlar\u0131 \u00fczerine y\u00fcce Allah’\u0131n diledi\u011fi kimseyi peygamberlik g\u00f6revi i\u00e7in se\u00e7ip tercih etti\u011fini, yine kendisine s\u0131\u011f\u0131nmak isteyeni do\u011fru yola iletti\u011fini, aya\u011f\u0131 kay\u0131p yoldan \u00e7\u0131kan kimilerinin tevbesini kabul etti\u011fini belirterek bir de\u011ferlendirme yap\u0131yor:<\/p>\n

“Allah diledi\u011fini kendisine se\u00e7er ve kendisine y\u00f6neleni de do\u011fru yola iletir.”<\/p>\n

Nitekim Hz. Muhammed’i de -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- peygamberlik g\u00f6revi i\u00e7in se\u00e7mi\u015ftir. Yine y\u00fcce Allah kendisine d\u00f6n\u00fcp y\u00f6nelen i\u00e7in de yolu a\u00e7\u0131k tutmu\u015ftur.<\/p>\n

Ard\u0131ndan surenin ak\u0131\u015f\u0131 tekrar peygamberlerin izleyicilerinin tutumlar\u0131na d\u00f6n\u00fcyor. B\u00fct\u00fcn peygamberler soyda\u015flar\u0131na ayn\u0131 dini getirmi\u015fler, ama izleyicileri onlardan sonra gruplara b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f, b\u00f6l\u00fck, p\u00f6r\u00e7\u00fck olmu\u015flard\u0131r:<\/p>\n

“Onlar kendilerine ilim geldikten sonra sadece aralar\u0131ndaki \u00e7ekememezlik y\u00fcz\u00fcnden ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fcler. E\u011fer belli bir s\u00fcre i\u00e7in Rabb’inin verilmi\u015f s\u00f6z\u00fc olmasayd\u0131, aralar\u0131nda hemen h\u00fckmedilirdi. Onlardan sonra kitaba varis k\u0131l\u0131nanlar da ondan ku\u015fku duymaktad\u0131rlar.”<\/p>\n

\u015eu halde onlar cahil olduklar\u0131 i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fmediler. Kendilerini, peygamberlerini ve inan\u00e7 sistemlerini birbirine ba\u011flayan tek ve de\u011fi\u015fmez temel ilkeden habersiz olduklar\u0131 i\u00e7in ayr\u0131lmad\u0131lar. Tam tersine, kendilerine yeterli ve ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 bilgi geldikten sonra ayr\u0131ld\u0131lar, par\u00e7aland\u0131lar. Birbirlerini tepelemek, i\u00e7lerindeki k\u0131skan\u00e7l\u0131k duygusunu tatmin etmek, hem kendilerine, hem de ger\u00e7e\u011fe haks\u0131zl\u0131k etmekti as\u0131l gerek\u00e7e. Azg\u0131n ihtiraslar\u0131n, s\u0131n\u0131r tan\u0131maz arzular\u0131n etkisi ile par\u00e7aland\u0131lar. Do\u011fru inan\u00e7tan, dengeli ve tutarl\u0131 hareket metodundan kaynaklanan bir gerek\u00e7eye dayanmaks\u0131z\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fcler. E\u011fer inan\u00e7 sistemlerini her\u015feyin \u00fcst\u00fcnde tutsalard\u0131, e\u011fer hareket metodlar\u0131na uysalard\u0131, par\u00e7alanmazlard\u0131, b\u00f6l\u00fcnmezlerdi.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz, bu \u015fekilde par\u00e7alan\u0131p b\u00f6l\u00fcnmeleri dolay\u0131s\u0131yla i\u015fledikleri su\u00e7un, azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n ve zulm\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan cezaland\u0131r\u0131lmay\u0131 hakketmi\u015flerdi. Ne varki y\u00fcce Allah daha \u00f6nce diledi\u011fi bir hikmetten dolay\u0131 belli bir s\u00fcrenin sonuna kadar onlara m\u00fchlet tan\u0131maya ili\u015fkin bir s\u00f6z vermi\u015ftir: “E\u011fer belli bir s\u00fcre i\u00e7in Rabb’inin verilmi\u015f s\u00f6z\u00fc olmasayd\u0131, aralar\u0131nda hemen h\u00fckmedilirdi.” \u015eayet y\u00fcce Allah daha \u00f6nce belli bir s\u00fcre i\u00e7in onlara m\u00fchlet verece\u011fine ili\u015fkin bir s\u00f6z vermi\u015f olmasayd\u0131, hemen aralar\u0131ndaki meseleyi \u00e7\u00f6z\u00fcmlerdi. Ger\u00e7e\u011fi ortaya koyar, bat\u0131l\u0131 ge\u00e7ersiz k\u0131lard\u0131. Meseleyi bu d\u00fcnya hayat\u0131nda sonu\u00e7land\u0131r\u0131rd\u0131. Ne varki onlar\u0131n meselelerinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc zaman\u0131 belirlenmi\u015f g\u00fcne ertelenmi\u015ftir.<\/p>\n

Hz. Peygambere uyanlar aras\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcp par\u00e7alananlardan sonra kitab\u0131 devralan ku\u015faklar ise inan\u00e7 sistemlerini ve kitaplar\u0131n\u0131 kesin bir inan\u00e7tan uzak bir tav\u0131rla kar\u015f\u0131lad\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6nceki ku\u015faklar aras\u0131nda ba\u015fg\u00f6steren g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131klar\u0131 onlar\u0131n inan\u00e7 sistemini i\u00e7tenlikten uzak bir \u015fekilde kar\u015f\u0131lamalar\u0131na ve de\u011fi\u015fik mezhepler ve gruplar aras\u0131nda ku\u015fku, karma\u015fa ve \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n kol gezmesine neden olmu\u015ftur:<\/p>\n

“Onlardan sonra kitaba varis k\u0131l\u0131nanlar da ondan ku\u015fku duymaktad\u0131rlar.” \u0130nan\u00e7 sistemi b\u00f6yle olmaz ku\u015fkusuz. \u00c7\u00fcnk\u00fc inan\u00e7 sistemi m\u00fc’minin \u00fczerinde durdu\u011fu sert bir kayad\u0131r. \u00c7evresindeki her yer y\u0131k\u0131l\u0131r, d\u00f6k\u00fcl\u00fcr ama o, yerinde sars\u0131lmadan duran sert kayan\u0131n \u00fczerinde ayaklar\u0131 yere sa\u011flam basm\u0131\u015f olarak g\u00fcvenle durur. \u0130nan\u00e7 sistemi ufukta beliren ve hi\u00e7bir zaman s\u00f6nmeyen bir klavuz y\u0131ld\u0131z\u0131d\u0131r. M\u00fc’min kas\u0131rgalar, f\u0131rt\u0131nalar aras\u0131nda ona y\u00f6nelir. Bu sayede yolunu yitirmez, sapmaz. Ancak inan\u00e7 sisteminin kendisi \u015f\u00fcphe konusu olursa ve zihinlerin bulanmas\u0131na neden olursa, o zaman hi\u00e7bir \u015fey ve hi\u00e7bir mesele ki\u015finin i\u00e7inde kal\u0131c\u0131l\u0131k g\u00f6stermez, bir y\u00f6nde karar k\u0131lamaz ve g\u00fcven i\u00e7inde yoluna devam edemez.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz inan\u00e7 sistemi, kendisine ba\u011flananlara Allah’a giden yolu ve y\u00f6n\u00fc g\u00f6stermek i\u00e7in gelmi\u015ftir. Onlar da teredd\u00fct etmeden, karars\u0131zl\u0131k g\u00f6stermeden, inan\u00e7 sisteminin belirledi\u011fi yoldan sapmadan pe\u015flerinden gelen insanlara yol g\u00f6stericilik yaparlar. Fakat kendileri izledikleri yoldan emin de\u011fillerse, inan\u00e7 sisteminden ku\u015fku duyuyorlarsa, bu durumda hi\u00e7 kimseye \u00f6nc\u00fcl\u00fck edemezler. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendileri \u015fa\u015fk\u0131nd\u0131rlar.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu yeni din geldi\u011fi g\u00fcn di\u011fer peygamberlerin izleyicilerinin durumu bundan ibaretti.<\/p>\n

Hindistan’l\u0131 yazar \u00dcstad Ebu’l Hasan en-Nedvi “M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n gerilemesi ile d\u00fcnya neler kaybetti” adl\u0131 kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n

“B\u00fcy\u00fck dinler, bo\u015f ve gereksiz i\u015flerle u\u011fra\u015fanlar\u0131n elinde bir kurban gibiydiler. M\u00fcnaf\u0131klar, dini bozmak isteyen art niyetli ki\u015filerin elinde oyuncak haline gelmi\u015flerdi. O kadar ki, bu dinler ruh ve \u015fekillerini yitirmi\u015flerdi. Bu dinlerin ilk ba\u011fl\u0131lar\u0131 dirilecek olsayd\u0131 bunlar\u0131 tan\u0131mayacaklar\u0131 ku\u015fkusuzdu. Uygarl\u0131\u011f\u0131n, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn, h\u00fck\u00fcm ve siyasetin be\u015fi\u011fi say\u0131lan merkezler, anar\u015fizmin, toplumsal \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcn\u00fcn, karga\u015fan\u0131n, k\u00f6t\u00fc idarenin ve zorba y\u00f6neticilerin kol gezdi\u011fi birer sahneye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdi. Art\u0131k kendi i\u00e7lerine kapanm\u0131\u015flard\u0131. D\u00fcnyaya sunacaklar\u0131 bir mesajlar\u0131, milletlere y\u00f6nelik bir \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131. Manevi de\u011ferler alan\u0131nda iflas etmi\u015flerdi, hayat kaynaklar\u0131 kurumu\u015ftu. Ne semavi dinlerden kaynaklanan kat\u0131\u015f\u0131ks\u0131z bir \u015ferait ne de be\u015feri egemenli\u011fin ortaya koydu\u011fu kal\u0131c\u0131 bir sosyal d\u00fczen mevcuttu.”<\/p>\n

Avrupal\u0131 yazar G.H. Denison “Emotion as the Basis of Civilisation” adl\u0131 eserinde \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n

“Be\u015finci ve alt\u0131nc\u0131 y\u00fczy\u0131llarda uygar d\u00fcnya anar\u015fizmin, karga\u015fan\u0131n korkun\u00e7 u\u00e7urumunun kenar\u0131nda duruyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc uygarl\u0131\u011f\u0131n ayakta kalmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 Olan inan\u00e7 sistemleri y\u0131k\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. Onlar\u0131n yerini tutacak bir \u015fey de geli\u015ftirilmemi\u015fti. O s\u0131ralarda kurulu\u015funun temelinde d\u00f6rt bin y\u0131ll\u0131k emek yatan en b\u00fcy\u00fck uygarl\u0131k ta par\u00e7alanmaya, \u00e7\u00f6kmeye y\u00fcz tutmu\u015ftu. \u0130nsanl\u0131k bir kez daha barbarl\u0131\u011fa, ilkelli\u011fe d\u00f6nme endi\u015fesini ta\u015f\u0131yordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc kabileler birbiriyle sava\u015f\u0131yor,birbirini k\u0131r\u0131p ge\u00e7iyorlard\u0131. Kanun, d\u00fczen kalmam\u0131\u015ft\u0131. Hristiyanl\u0131\u011f\u0131n ortaya koydu\u011fu d\u00fczenler birle\u015ftirmek ve d\u00fczen sa\u011flamak yerine par\u00e7alamaya, y\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Uygarl\u0131k g\u00f6lgesi t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 kaplam\u0131\u015f dal budak salm\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck bir a\u011fa\u00e7 gibiydi. Ne varki art\u0131k a\u011fac\u0131n ayakta duracak g\u00fcc\u00fc kalmam\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcr\u00fcme t\u00fcm g\u00f6vdeyi sarm\u0131\u015ft\u0131. Her yeri kas\u0131p kavuran bu koku\u015fmu\u015fluk, bu \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015fl\u00fck g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri aras\u0131nda, t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 birle\u015ftirecek olan adam do\u011fuverdi.” Yani Hz. Muhammed -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun-.<\/p>\n

Peygamberlerin izleyicileri -kendilerine ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 bilgi geldikten sonra- g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden b\u00f6l\u00fcnd\u00fckleri i\u00e7in, onlardan sonra kitab\u0131 devralanlar da omuzlad\u0131klar\u0131 inan\u00e7 sisteminden ku\u015fku duyduklar\u0131 i\u00e7in… Evet bu iki \u00f6nemli neden i\u00e7in… Ayr\u0131ca insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nderlik merkezi, Allah’a giden yolu bilen ki\u015finin inan\u00e7l\u0131 ve kararl\u0131 bir \u00f6nderden yoksun bulundu\u011fu i\u00e7in y\u00fcce Allah Hz. Muhammed’i sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- peygamber olarak g\u00f6nderdi. \u0130nsanlar\u0131 davet etmesini, davetinin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hareket metodu \u00fczerinde dosdo\u011fru y\u00fcr\u00fcmesini, kendisi ve net, dengeli ve tutarl\u0131 mesaj\u0131 hakk\u0131nda ortaya at\u0131lan as\u0131ls\u0131z s\u00f6ylentilere, ihtiras \u00fcr\u00fcn\u00fc itirazlara ald\u0131rmamas\u0131n\u0131 emretti. Y\u00fcce Allah’\u0131n b\u00fct\u00fcn peygamberler i\u00e7in hayat d\u00fcsturu olarak \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc de\u011fi\u015fmez mesaja yeniden inanmalar\u0131 i\u00e7in insanlar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131n\u0131 istedi:<\/p>\n

“Bundan dolay\u0131 sen insanlar\u0131 Allah’\u0131n dinine davet et ve emrolundu\u011fun gibi do\u011fru ol, onlar\u0131n heva ve heveslerinden kaynaklanan hayat sistemlerine uyma ve de ki: `Ben, Allah’\u0131n indirdi\u011fi her kitaba inand\u0131m, aran\u0131zda adaleti ger\u00e7ekle\u015ftirmekle emrolundum. Allah bizim de Rabb’imiz, sizin de Rabb’inizdir. Bizim amellerimiz bize, sizin amelleriniz size aittir. Bizimle sizin aran\u0131zda tart\u0131\u015f\u0131lacak bir\u015fey yoktur. Allah hepimizi biraraya toplar, d\u00f6n\u00fc\u015f de O’nad\u0131r.”<\/p>\n

Bu, t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131 kapsayan yepyeni bir \u00f6nderliktir. A\u00e7\u0131k, kesin ve kal\u0131c\u0131 hareket metoduna uyan tutarl\u0131, dengeli ve kararl\u0131 bir \u00f6nderliktir. Bu \u00f6nderlik bir kan\u0131ta dayanarak insanlar\u0131 Allah’\u0131n dinine uymaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Sapmadan Allah’\u0131n emri do\u011frultusunda hareket eder. Birbiriyle \u00e7eki\u015fen, herbiri bir ba\u015fka tarafa \u00e7ekmek isteyen heva ve heveslerden uzak durur. Bu \u00f6nderlik, t\u00fcm insanlar i\u00e7in g\u00f6nderilen mesaj\u0131n, peygamberli\u011fin, kitab\u0131n, hayat sistemi ve hareket metodunun bir oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a duyurur. \u0130man\u0131 tek ve de\u011fi\u015fmez asl\u0131na d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr, insanl\u0131\u011f\u0131 da bu tek asla y\u00f6neltir: “De ki: Ben, Allah’\u0131n indirdi\u011fi her kitaba inand\u0131m.” Sonra bu, hak ve adalet ilkesine dayal\u0131 olarak insanlar \u00fczerinde egemenlik kurmak, bu do\u011frultuda \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flamakt\u0131r: “Aran\u0131zda adaleti ger\u00e7ekle\u015ftirmekle emrolundum.” \u015eu halde bu \u00f6nderlik siyasi otoritesi bulunan ve yery\u00fcz\u00fcnde t\u00fcm insanlar aras\u0131nda evrensel adaleti ilan eden etkin bir \u00f6nderliktir. (Bu mesaj hen\u00fcz islam \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 Mekke’de taraftarlar\u0131 ile birlikte bask\u0131 alt\u0131ndayken geliyordu. Ama davan\u0131n bu karakteri, evrenselli\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclebiliyordu.) Yine bu \u00f6nderlik Rabb’l\u0131\u011f\u0131n birli\u011fini t\u00fcm d\u00fcnyaya duyuruyor: “Allah bizim de Rabb’imiz, sizin de Rabb’inizdir.” Bunun yan\u0131s\u0131ra sorumlulu\u011fun bireyselli\u011fini vurguluyor: “Bizim amellerimiz bize, sizin amelleriniz size aittir.” Kesin bir s\u00f6z ile tart\u0131\u015fman\u0131n bitti\u011fini ilan ediyor: “Bizimle sizin aran\u0131zda tart\u0131\u015f\u0131lacak bir \u015fey yoktur.” Her\u015feyi nihai emir sahibi Allah’a b\u0131rak\u0131yor: “Allah hepimizi bir araya toplar, d\u00f6n\u00fc\u015f de O’nad\u0131r.”<\/p>\n

\u015eu bir tek ayet, k\u0131sa ama kesin, \u00f6z, ince ve ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri ile bu son dinin karekteristik \u00f6zelli\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyuyor. Buna g\u00f6re bu din, insanlar\u0131n arzu ve ihtiraslar\u0131ndan etkilenmeden kendi yolunda hareket etmek \u00fczere gelmi\u015ftir. Yery\u00fcz\u00fcne egemen olmak ve insanlar aras\u0131nda adaleti sa\u011flamak i\u00e7in gelmi\u015ftir. Bundan \u00f6nceki b\u00fct\u00fcn dinlerde oldu\u011fu gibi Allah’a giden yolun bir oldu\u011funu g\u00f6stermek i\u00e7in gelmi\u015ftir…<\/p>\n

Mesele bu \u015fekilde a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015ftuktan ve m\u00fc’min kitle Allah’\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na bu \u015fekilde kar\u015f\u0131l\u0131k verdikten sonra, Allah hakk\u0131nda tart\u0131\u015fmaya girmek isteyenlerin bu tav\u0131rlar\u0131 ilgilenmeye de\u011fmez \u00e7irkin bir tav\u0131r olarak beliriyor. \u0130leri s\u00fcrd\u00fckleri delillerin ge\u00e7ersizli\u011fi, \u00e7\u00fcr\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, hi\u00e7bir de\u011ferinin, hi\u00e7bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. B\u00f6l\u00fcm onlarla ilgili son s\u00f6z\u00fc s\u00f6yleyerek onlar\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fiddetli azab\u0131 ile ba\u015fba\u015fa b\u0131rak\u0131yor:<\/p>\n

“\u0130nsanlar Allah’\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 kabul ettikten sonra, Allah’\u0131n dini hakk\u0131nda tart\u0131\u015fanlar\u0131n delilleri, Rab’leri yan\u0131nda bat\u0131ld\u0131r. Onlar\u0131n aleyhine bir gazab ve \u00e7etin bir azap vard\u0131r.”<\/p>\n

Kimin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc delil Rabb’i kat\u0131nda ge\u00e7ersizse, kim Rabb’inin yan\u0131nda yenik duruma d\u00fc\u015ferse art\u0131k onun ileri s\u00fcrebilece\u011fi bir kan\u0131t\u0131, bir g\u00fcc\u00fc kalmam\u0131\u015f demektir. Yery\u00fcz\u00fcndeki yenilginin ve bozgunun ard\u0131ndan ahirette de y\u00fcce Allah’\u0131n gazab\u0131 ve \u015fiddetli bir azap vard\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu, samimi kalplerin i\u00e7ten kar\u015f\u0131l\u0131k vermelerinden sonra bat\u0131lda \u0131srar edenlerin, apa\u00e7\u0131k ger\u00e7ek herkesin anlayabilece\u011fi \u015fekilde ortaya konduktan sonra maksatl\u0131 olarak tart\u0131\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrenlerin bu suretle i\u015fledikleri su\u00e7a uygun bir cezad\u0131r.<\/p>\n

17- Ger\u00e7ekten Kitab’\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc indiren Allah’t\u0131r. ve bilirsin, belki de k\u0131yamet saati yak\u0131nd\u0131r.<\/p>\n

18- K\u0131yamete inanmayanlar, onun \u00e7abuk gelmesini isterler. \u0130nananlar<\/p>\n

ise ondan korkarlar ve onun ger\u00e7ek oldu\u011funu bilirler. \u0130yi bilin ki k\u0131yamet saati hakk\u0131nda tart\u0131\u015fanlar, uzak bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7ine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n

19- Allah kullar\u0131na l\u00fctufkard\u0131r, diledi\u011fini r\u0131z\u0131kland\u0131r\u0131r. O kuvvetlidir, galibtir.<\/p>\n

20- Ahiret kazanc\u0131 isteyenin kazanc\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r\u0131z; d\u00fcnya kazanc\u0131n\u0131 isteyene de ondan veririz; fakat onun ahirette bir pay\u0131 bulunmaz.<\/strong><\/p>\n

Allah kitab\u0131 hak i\u00e7erikli olarak indirmi\u015ftir. Onunla birlikte de adalet ilkesini indirmi\u015ftir. Ve bu kitab\u0131 bundan \u00f6nceki inan\u00e7 sistemlerine ba\u011fl\u0131 bulunanlar\u0131n aralar\u0131nda ba\u015fg\u00f6steren g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 ve insanlar\u0131n farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f ve arzular\u0131 i\u00e7in bir h\u00fck\u00fcm mercii olarak \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu kitaptan kaynaklanan yasal sistemlerini de y\u00f6netimde adalet ilkesine dayand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fcce Allah’\u0131n y\u00f6netimde g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi adalet, de\u011ferlerin, haklar\u0131n, amel ve uygulamalar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir terazi gibi ince ve duyarl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 bu ger\u00e7ekten; kitab\u0131n hak ve adalet ilkesi ile indirili\u015fi ger\u00e7e\u011finden k\u0131yamet meselesine ge\u00e7iyor. Bu iki olay aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131 ise a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u0131yamet, adalet ilkesine g\u00f6re h\u00fckmedilecek ve her konudaki nihai karar\u0131n verilece\u011fi zamand\u0131r; \u00d6te yandan k\u0131yamet gayb\u0131n kapsam\u0131na giren bir meseledir. Kim bilir, belki \u00e7ok yak\u0131n bir zamanda kopacakt\u0131r:<\/p>\n

“Ne bilirsin belki de k\u0131yamet saati yak\u0131nd\u0131r.”<\/p>\n

Ama insanlar bunun fark\u0131nda de\u011fildirler. Oysa yak\u0131nd\u0131r onlara k\u0131yamet. Hak ve adalet ilkesine dayal\u0131 hesapla\u015fma o g\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fecektir. Bu hesapla\u015fmada hi\u00e7bir \u015fey g\u00f6zard\u0131 edilmez, hi\u00e7bir \u015fey kaybolmaz.<\/p>\n

Bu arada m\u00fc’minlerle m\u00fc’min olmayanlar\u0131n k\u0131yamet olgusu kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tutumlar\u0131 tasvir ediliyor:<\/p>\n

“K\u0131yamete inanmayanlar, onun \u00e7abuk gelmesini isterler. \u0130nananlar ise ondan korkarlar ve onun ger\u00e7ek oldu\u011funu bilirler.”<\/p>\n

K\u0131yamete inanmayanlar\u0131n kalpleri k\u0131yametin deh\u015fetini hissetmez, o g\u00fcn kendilerini bekleyen azab\u0131n korkun\u00e7lu\u011funu, boyutunu de\u011ferlendiremez. Bu y\u00fczden alay ederek k\u0131yametin bir an \u00f6nce kopmas\u0131n\u0131 istemelerinin \u015fa\u015f\u0131lacak bir yan\u0131 yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar bu ger\u00e7e\u011fi g\u00f6remiyor, kavrayam\u0131yorlar. M\u00fc’minler ise, k\u0131yametin kopaca\u011f\u0131na kesinlikle inan\u0131rlar. Bu y\u00fczden ondan korkarlar, \u00e7ekinirler. Bir korku, bir \u00fcrperti ile beklerler k\u0131yameti. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u0131yamet koptu\u011funda neler olaca\u011f\u0131n\u0131 bilirler.<\/p>\n

K\u0131yamet bir ger\u00e7ektir. Onlar da bunun ger\u00e7ek oldu\u011funu bilirler. Onlarla ger\u00e7ek aras\u0131nda da bir ba\u011f vard\u0131r. Bu y\u00fczden ger\u00e7e\u011fi tan\u0131rlar:<\/p>\n

“\u0130yi bilin ki, k\u0131yamet saati hakk\u0131nda tart\u0131\u015fanlar, uzak bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7ine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir.”<\/p>\n

Sap\u0131kl\u0131\u011fa dalm\u0131\u015f, iyice uzakla\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Bu derin sap\u0131kl\u0131ktan sonra d\u00f6nmeleri \u00e7ok zordur.<\/p>\n

Ayet-i kerime ahiret meselesinden; k\u0131yametten duyulan korku ya da onu \u00f6nemsememe meselesinden y\u00fcce Allah’\u0131n kullar\u0131na bir l\u00fctuf olarak bah\u015fetti\u011fi r\u0131z\u0131k meselesine ge\u00e7iyor:<\/p>\n

“Allah kullar\u0131na l\u00fctufkard\u0131r, diledi\u011fini r\u0131z\u0131kland\u0131r\u0131r. O kuvvetlidir, galiptir.”<\/p>\n

\u0130lk bak\u0131\u015fta bu iki mesele aras\u0131ndaki ili\u015fki uzak gibi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ancak bir sonraki ayet okundu\u011funda aralar\u0131nda sa\u011flam bir ba\u011flant\u0131 oldu\u011fu g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor:<\/p>\n

“Ahiret kazanc\u0131n\u0131 isteyenin kazanc\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131r\u0131z; d\u00fcnya kazanc\u0131n\u0131 isteyene de ondan veririz; fakat onun ahirette bir pay\u0131 bulunmaz.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah kullar\u0131na b\u00fcy\u00fck l\u00fctuflarda bulunur, diledi\u011fini r\u0131z\u0131kland\u0131r\u0131r. Hem iyiye, hem k\u00f6t\u00fcye, hem m\u00fc’mine, hem de kafire r\u0131z\u0131k verir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fu insanlar kendi r\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131 varetme g\u00fcc\u00fcnden yoksundurlar, bu konuda ellerinden bir\u015fey gelmez. Onlara bu hayat\u0131 bah\u015feden Allah’t\u0131r. Ayr\u0131ca y\u00fcce Allah hayat\u0131n ilk ve temel sebeplerini garantilemi\u015ftir. \u015eayet y\u00fcce Allah kafirlerin, do\u011fru yoldan \u00e7\u0131kanlar\u0131n ve k\u00f6t\u00fc kimselerin r\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131 kesecek olsayd\u0131, bunlar kendi kendilerini r\u0131z\u0131kland\u0131ramazlard\u0131, a\u00e7 susuz, \u00e7\u0131plak ve hayat i\u00e7in gerekli olan temel sebeplerden yoksun olarak \u00f6l\u00fcp giderlerdi. Ancak y\u00fcce Allah’\u0131n hikmeti, ahirette onlar\u0131n lehine veya aleyhine hesaplanmak \u00fczere onlar\u0131n ya\u015famalar\u0131n\u0131, d\u00fcnya hayat\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7abalama f\u0131rsat\u0131n\u0131 bulmalar\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu y\u00fczden y\u00fcce Allah r\u0131z\u0131k meselesini iyilik-k\u00f6t\u00fcl\u00fck, iman-k\u00fcf\u00fcr dairesinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Onu genel hayat\u0131n durumu ile, \u00f6zel ferd\u00ee yetenekler ile ilgili sebeplerle ba\u011flant\u0131l\u0131 k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca insanlara bah\u015fetti\u011fi r\u0131zk\u0131 bir imtihan ve deneme arac\u0131 k\u0131lm\u0131\u015f ve insanlar\u0131 k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc bu imtihan ve denemenin sonucuna g\u00f6re yarg\u0131lamay\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Sonra y\u00fcce Allah ahiret ve d\u00fcnyay\u0131 ki\u015finin diledi\u011fini se\u00e7ebilece\u011fi birer kazan\u00e7 k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kim ahiret kazanc\u0131n\u0131 isterse onun i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Y\u00fcce Allah ta kazanc\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131r, bu niyetinden dolay\u0131 ona yard\u0131mc\u0131 olur ve \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 bereketlendirir. Ahiret kazanc\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra, bu d\u00fcnya hayat\u0131 i\u00e7in takdir edilen r\u0131z\u0131k ta kendisine verilir, hi\u00e7bir \u015feyden yoksun b\u0131rak\u0131lmaz. Hatta y\u00fcce Allah’\u0131n bu d\u00fcnyada kendisine bah\u015fetti\u011fi r\u0131z\u0131k da \u00fcretiminde, harcamas\u0131nda, faydalanma ve hay\u0131r ama\u00e7l\u0131 da\u011f\u0131t\u0131l\u0131\u015f\u0131nda Allah’\u0131n ho\u015fnutlu\u011funu g\u00f6zetti\u011fi s\u00fcrece bizzat ahiret kazanc\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Kim de d\u00fcnya kazanc\u0131n\u0131 isterse y\u00fcce Allah bu d\u00fcnyada kendisi i\u00e7in takdir edilen nimetleri verir ve onu hi\u00e7bir \u015feyden yoksun b\u0131rakmaz. Ancak onun ahirette bir pay\u0131 olmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc o ahiret kazanc\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r ki, b\u00f6yle bir pay\u0131n beklentisi i\u00e7inde olsun!<\/p>\n

D\u00fcnya kazanc\u0131n\u0131 isteyenlerle ahiret kazanc\u0131n\u0131 isteyenlere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcnya kazanc\u0131n\u0131 istemenin ne b\u00fcy\u00fck bir ahmakl\u0131k oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kar. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya r\u0131zk\u0131n\u0131 y\u00fcce Allah bir l\u00fctuf olarak sunuyor, d\u00fcnyay\u0131 da,ahireti de isteyene bah\u015fediyor. Her biri y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisi uyar\u0131nca kendisi i\u00e7in takdir edilen d\u00fcnya kazanc\u0131ndaki pay\u0131 al\u0131r. Ama ahiret kazanc\u0131 onu isteyen ve onun i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan kimselere \u00f6zg\u00fc bir pay olarak kal\u0131r.<\/p>\n

D\u00fcnya kazanc\u0131n\u0131 isteyenler aras\u0131nda, genel duruma ve ki\u015fisel yeteneklere ba\u011fl\u0131 r\u0131z\u0131k sebeplerinin bir sonucu olarak zenginler kadar fakirlerin de oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Ayn\u0131 durum ahiret kazanc\u0131n\u0131 isteyenler i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. \u015eu halde bu iki grup aras\u0131nda bu d\u00fcnyada r\u0131z\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir fark yoktur. As\u0131l fark ve ayr\u0131cal\u0131k ahirette ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Durum bu oldu\u011funa g\u00f6re bu d\u00fcnyadaki durumunda bir de\u011fi\u015fiklik yapmad\u0131\u011f\u0131 halde ahiret kazanc\u0131n\u0131 terkeden kimseden daha ahmak biri var m\u0131d\u0131r?<\/p>\n

Mesele sonu\u00e7ta Allah kat\u0131ndan inen kitab\u0131n i\u00e7erdi\u011fi hak ilkesi ve \u00f6l\u00e7\u00fc ile ilgilidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131n r\u0131z\u0131klar\u0131 takdir edilirken hak ve adalet ilkesinin g\u00f6zetildi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu ilke dileyene ahiret kazanc\u0131n\u0131 artt\u0131rmada, ve d\u00fcnya kazanc\u0131n\u0131 isteyenlerin k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc ahiret kazanc\u0131ndan yoksun b\u0131rak\u0131lmas\u0131nda da g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulmu\u015ftur. <\/p>\n

21- Yoksa, Allah’\u0131n dinde izin vermedi\u011fi bir \u015feyi onlara kanun k\u0131lacak ortaklar\u0131 m\u0131 vard\u0131r? E\u011fer azab\u0131 erteleme s\u00f6z\u00fc olmasayd\u0131, derhal aralar\u0131nda h\u00fck\u00fcm verilirdi. \u015e\u00fcphesiz zalimler i\u00e7in can yak\u0131c\u0131 bir azap vard\u0131r.<\/p>\n

22- Yapt\u0131klar\u0131 i\u015fler ba\u015flar\u0131na inerken zalimlerin, korkudan titrediklerini g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. utan\u0131p iyi i\u015fler yapanlar da cennet bah\u00e7elerindedirler. Rab’lerinin yan\u0131nda onlara diledikleri her\u015fey vard\u0131r. \u0130\u015fte b\u00fcy\u00fck l\u00fctuf budur.<\/p>\n

23- Allah, inan\u0131p salih ameller i\u015fleyen kullar\u0131n\u0131 bununla m\u00fcjdeler. Ey Muhammed! De ki: “Ben sizden buna kar\u015f\u0131 yak\u0131nlara sevgiden ba\u015fka bir \u00fccret istemem.” Kim g\u00fczel bir amel i\u015flerse onun g\u00fczelli\u011fini artt\u0131r\u0131r\u0131z. Do\u011frusu Allah ba\u011f\u0131\u015flayand\u0131r. \u015e\u00fckr\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verendir.”<\/p>\n

24- Yoksa “Allah’a yalan uydurdu” mu diyorlar? Allah dilerse senin kalbine m\u00fchr\u00fc basar; bat\u0131l\u0131 mahveder, hakk\u0131 s\u00f6zleriyle ger\u00e7ekle\u015ftirir. Do\u011frusu O, kalplerde olan\u0131 bilendir.”<\/strong><\/p>\n

Bir \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmde y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmet i\u00e7in hayat sistemi olarak \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc prensibin daha \u00f6nce Hz. Nuh’a, \u0130brahim’e, Musa ve \u0130sa’ya tavsiye edildi\u011fi, ayn\u0131 prensibin Hz. Muhammed’e -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- de vahyedildi\u011fi a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131. Bu b\u00f6l\u00fcmde ise i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 durumu, uyduklar\u0131 hayat sistemini k\u0131nama, yerme amac\u0131 ile, y\u00fcce Allah kendilerine hayat sistemi belirlemedi\u011fine g\u00f6re, ve \u015fu anda uyduklar\u0131 hayat sistemi de bundan \u00f6nce y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00f6nderdi\u011fi t\u00fcm dinlere, onun koydu\u011fu t\u00fcm kanunlara ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funa g\u00f6re kimdir onlar\u0131n uyduklar\u0131 kanunlar\u0131 koyan? Kimdir hayat sistemlerini belirleyen? \u015feklinde bir soru y\u00f6neltiliyor:<\/p>\n

“Yoksa, Allah’\u0131n dinde izin vermedi\u011fi bir \u015feyi onlara kanun k\u0131lacak ortaklar\u0131 m\u0131 vard\u0131r?”<\/p>\n

Kim olursa olsun y\u00fcce Allah’\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7 kimsenin y\u00fcce Allah’\u0131n kanun olarak koymad\u0131\u011f\u0131 ve izin vermedi\u011fi bir \u015feyi kanun olarak koyma yetkisi yoktur. Kullar\u0131 i\u00e7in kanun koyma yetkisi sadece y\u00fcce Allah’a aittir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn evreni yoktan var eden ve kendi se\u00e7ti\u011fi yasalar sistemi ile t\u00fcm evreni y\u00f6neten O’dur. \u0130nsanl\u0131k hayat\u0131 ise bu u\u00e7suz bucaks\u0131z evren \u00e7ark\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir di\u015fli konumundad\u0131r. Bu y\u00fczden evreni y\u00f6nlendiren yasalar sistemi ile uyu\u015fan bir yasa h\u00fckmetmelidir insanl\u0131k hayat\u0131na. Bu ise, u\u00e7suz bucaks\u0131z evreni y\u00f6nlendiren t\u00fcm yasalar sistemini kapsayan bir bilgiye sahip bir kanun koymad\u0131k\u00e7a m\u00fcmk\u00fcn olmaz. Allah’tan ba\u015fka herkes tart\u0131\u015fmas\u0131z bu denli kapsaml\u0131 bir bilgiye sahip olmaktan uzakt\u0131rlar. Bu y\u00fczden bu yetersizlikle beraber onlar\u0131n insanl\u0131k hayat\u0131 i\u00e7in kanun koymalar\u0131na itibar edilmez.<\/p>\n

Bu ger\u00e7ek olanca \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131 ile g\u00f6zler \u00f6n\u00fcnde olmas\u0131na ra\u011fmen, bir\u00e7oklar\u0131 bunu tart\u0131\u015fma konusu yap\u0131yorlar veya inanm\u0131yorlar. Halklar\u0131 i\u00e7in iyili\u011fi se\u00e7tiklerini ileri s\u00fcrerek y\u00fcce Allah’\u0131n koydu\u011fu kanunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kanunlar koymaya yelteniyorlar. Bunu yaparken de i\u00e7inde bulunduklar\u0131 \u015fartlarla, kendi kafalar\u0131ndan uydurduklar\u0131 kanunlar aras\u0131nda bir paralellik kuruyorlar. Sanki y\u00fcce Allah’tan daha \u00e7ok biliyorlarm\u0131\u015f, ondan daha iyi h\u00fck\u00fcm verebiliyorlarm\u0131\u015f gibi! Ya da sanki, Allah’\u0131n izin vermedi\u011fi konularda onlar i\u00e7in kanun koyan Allah’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ortaklar\u0131 varm\u0131\u015f gibi! Bundan daha \u00e7irkin bir davran\u0131\u015f, Allah’a kar\u015f\u0131 bundan daha k\u00fcstah\u00e7a bir tutum olamaz.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah, insanl\u0131k hayat\u0131 i\u00e7in insan\u0131n karakteri ile, \u00f6z yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 ile, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 evrenin do\u011fas\u0131 ve \u00f6z yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 ile uyu\u015faca\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi bir yasa koymu\u015ftur. Bu sayede hem insanlar\u0131n kendi aralar\u0131nda hem de evrende yeralan g\u00fc\u00e7lerle en y\u00fcksek d\u00fczeyde yard\u0131mla\u015fma ve dayan\u0131\u015fma ger\u00e7ekle\u015fir. Y\u00fcce Allah bunun i\u00e7in gerekli olan t\u00fcm temel yasalar\u0131 koymu\u015ftur. \u0130nsana d\u00fc\u015fen sadece genel sistemin ve \u00e7er\u00e7evesi belirlenmi\u015f yasan\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde hayat\u0131n de\u011fi\u015fen ihtiya\u00e7lar\u0131 ile birlikte ayr\u0131nt\u0131 say\u0131lan yeni d\u00fczenlemeler yapmakt\u0131r. Bu konuda aralar\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ba\u015f g\u00f6sterirse meseleyi y\u00fcce Allah’a d\u00f6nd\u00fcr\u00fcrler; y\u00fcce Allah’\u0131n insanlar i\u00e7in hayat d\u00fcsturu olarak koydu\u011fu temel yasalara ba\u015fvururlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah bu temel yasalar\u0131 insanlar\u0131n ayr\u0131nt\u0131 say\u0131lan d\u00fczenleme ve uygulamalar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7t\u00fckleri bir kriter olarak koymu\u015ftur.<\/p>\n

B\u00f6ylece yasama kayna\u011f\u0131 bire indirgenmi\u015f oluyor; h\u00fck\u00fcm tek ba\u015f\u0131na Allah’a \u00f6zg\u00fc k\u0131l\u0131n\u0131yor. O, herkesten iyi h\u00fckmeder. Bu y\u00f6ntemin d\u0131\u015f\u0131ndaki her giri\u015fim Allah’\u0131n \u015feriat\u0131na, Allah’\u0131n dinine, Allah’\u0131n Nuh’a, \u0130brahim’e, Musa’ya, \u0130sa’ya ve Muhammed’e -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerlerine olsun- tavsiye etti\u011fi prensibe kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmakt\u0131r, isyan etmektir.<\/p>\n

“E\u011fer azab\u0131 erteleme s\u00f6z\u00fc olmasayd\u0131, derhal aralar\u0131nda h\u00fck\u00fcm verilirdi.” Y\u00fcce Allah, onlara her meselenin kesin \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcne kadar m\u00fchlet verilece\u011fine ili\u015fkin olarak kesin bir s\u00f6z vermi\u015ftir. E\u011fer bu s\u00f6z olmasayd\u0131, ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah onlara ili\u015fkin karar\u0131n\u0131 bildirecekti; y\u00fcce Allah’\u0131n koydu\u011fu kanunlara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p, ondan ba\u015fkas\u0131n\u0131n koydu\u011fu kanunlara uyanlar\u0131 su\u00e7\u00fcst\u00fc yakalay\u0131p en k\u0131sa zamanda cezalar\u0131n\u0131 verecekti. Ne varki y\u00fcce Allah, her meselenin \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011fland\u0131\u011f\u0131, her amelin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 eksiksiz ald\u0131\u011f\u0131 g\u00fcne kadar onlara s\u00fcre tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

“\u015e\u00fcphesiz zalimler i\u00e7in can yak\u0131c\u0131 bir azap vard\u0131r.”<\/p>\n

\u0130\u015fte zulm\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak onlar\u0131 bekleyen bu can yak\u0131c\u0131 azapt\u0131r. Allah’\u0131n koydu\u011fu kanunlara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p ondan ba\u015fkas\u0131n\u0131n koydu\u011fu kanunlara uymaktan daha b\u00fcy\u00fck bir zul\u00fcm var m\u0131d\u0131r?<\/p>\n

Bu y\u00fczden zalimler bir k\u0131yamet sahnesinde sunuluyorlar. Burada zalimler azaptan dolay\u0131 korkuyor, titriyorlar. Oysa daha \u00f6nce korkmuyorlard\u0131, hatta b\u00fcy\u00fck bir k\u00fcstahl\u0131kla bu azab\u0131n bir an \u00f6nce gelip \u00e7atmas\u0131n\u0131 istiyorlard\u0131.<\/p>\n

“Yapt\u0131klar\u0131 i\u015fler ba\u015flar\u0131na inerken zalimlerin, korkudan titrediklerini g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn.”<\/p>\n

Bu ilgin\u00e7 ifade onlar\u0131n korkudan titremelerini “Yapt\u0131klar\u0131 i\u015flere” ba\u011fl\u0131yor. Sanki onlar\u0131n d\u00fcnyadaki bu kazan\u00e7lar\u0131 ba\u015fl\u0131ba\u015f\u0131na korkun\u00e7 bir felakettir. Oysa bu onlar\u0131n kazan\u00e7lar\u0131d\u0131r, kendi elleri ile elde etmi\u015flerdi, ondan dolay\u0131 sevinmi\u015flerdi! Ama onlar bug\u00fcn d\u00fcnyada “yapt\u0131klar\u0131 i\u015fler ba\u015flar\u0131na inerken” korkuyor, pani\u011fe kap\u0131l\u0131yorlar. Sanki onlar\u0131n i\u015fledikleri ameller ka\u00e7\u0131p kurtulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir azaba d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r onlar\u0131.<\/p>\n

Kar\u015f\u0131 sayfada ise bu g\u00fcn\u00fcn azab\u0131ndan korkan, titreyen, m\u00fc’minleri g\u00f6r\u00fcyoruz. Onlar\u0131 g\u00fcvenlikte, esenlik ve rahatl\u0131k dolu bir ortamda buluyoruz: “\u0130nan\u0131p iyi i\u015fler yapanlar da cennet bah\u00e7elerindedirler. Rabb’lerinin yan\u0131n da onlara diledikleri her\u015fey vard\u0131r. \u0130\u015fte b\u00fcy\u00fck l\u00fctuf budur.” … “Allah, inan\u0131p salih ameller i\u015fleyen kullar\u0131n\u0131 bununla m\u00fcjdeler…”<\/p>\n

\u0130fade b\u00fct\u00fcn\u00fcyle insana huzur veriyor, etrafa huzur havas\u0131 yans\u0131t\u0131yor: “Cennet bah\u00e7elerindedirler..” “Rabb’lerinin yan\u0131nda onlara diledikleri her\u015fey vard\u0131r.” Her\u015fey s\u0131n\u0131rs\u0131z ve sonsuz… “\u0130\u015fte b\u00fcy\u00fck l\u00fctuf budur…” “Allah inan\u0131p salih ameller i\u015fleyen kullar\u0131n\u0131 bununla m\u00fcjdeler.”Bu ortada bulunan bir m\u00fcjdedir ve \u00f6nceki m\u00fcjdeleri de do\u011frulamaktad\u0131r. Bu atmosfere en uygun olan\u0131 da m\u00fcjde havas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu bol, g\u00fczel ve geni\u015f nimetlerin yer ald\u0131\u011f\u0131 sahnenin ard\u0131ndan Hz. Peygamber’e -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun-; sonu\u00e7ta bu nimetleri elde etmelerini sa\u011flayacak ve kendilerini bu can yak\u0131c\u0131 azaptan uzakla\u015ft\u0131racak do\u011fru yolu bulmalar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak kendisi ile aralar\u0131nda bulunan akrabal\u0131k ba\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zetmekten, bu konuda sevgi g\u00f6stermekten ba\u015fka bir \u00fccret istemedi\u011fini, \u00fccret olarak bunun yeterli oldu\u011funu s\u00f6ylemesi telkin ediliyor:<\/p>\n

“Ey Muhammed! De ki: `Ben sizden buna kar\u015f\u0131 yak\u0131nlara sevgiden ba\u015fka bir \u00fccret istemem: Kim g\u00fczel bir amel i\u015flerse onun g\u00fczelli\u011fini artt\u0131r\u0131r\u0131z. Do\u011frusu Allah ba\u011f\u0131\u015flayand\u0131r. \u015e\u00fckr\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verendir.”<\/p>\n

Bu ayetin ifade etti\u011fi anlam i\u00e7in \u015funa i\u015faret etmi\u015ftim: Hz. Peygamber onlardan bir \u00fccret istemiyor. Onun akrabalara y\u00f6nelik sevgisi -Nitekim Peygamber efendimizle Kurey\u015f kabilesine mensup b\u00fct\u00fcn aileler aras\u0131nda akrabal\u0131k vard\u0131- onu kendisinin izledi\u011fi do\u011fru yola, hidayete, onlar\u0131 da \u00e7a\u011f\u0131rmaya y\u00f6neltiyordu. Onlara kar\u015f\u0131 besledi\u011fi bu sevgiyi, bu duyguyu tatmin etmek i\u00e7in onlara bu \u015fekilde iyilik yapmak istiyordu. Bu giri\u015fimine kar\u015f\u0131l\u0131k istedi\u011fi tek \u00fccret buydu ve bu da yeterliydi.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim’de bu ifadeyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p okudu\u011fum her seferinde i\u00e7imde bu d\u00fc\u015f\u00fcnce uyan\u0131r. Bir de \u0130bn-i Abbas’\u0131n -Allah onlardan raz\u0131 olsun- bu ayetle ilgili olarak \u015f\u00f6yle bir a\u00e7\u0131klamada bulundu\u011fu rivayet edilir. Bu rivayeti Buhari’de yer ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in buraya al\u0131yorum:<\/p>\n

Buhari diyor ki: Bize Muhammed b. Be\u015f\u015far anlatt\u0131, ona da Muhammed b. Cafer anlatm\u0131\u015f, ona da \u015eu’be Abdulmelik b. Meyserenin \u015f\u00f6yle dedi\u011fini aktarm\u0131\u015f: Tavus’un \u0130bn-i Abbas’tan \u015funlar\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 duydum: \u0130bn-i Abbas’tan y\u00fcce Allah’\u0131n “Yak\u0131nlara sevgiden ba\u015fka bir \u00fccret istemem” s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ne anlama geldi\u011fi soruldu. Said b. C\u00fcbeyr: Burada kastedilen Hz. Muhammed’in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- soyunun akrabal\u0131\u011f\u0131d\u0131r dedi. Bunun \u00fczerine \u0130bn-i Abbas: Acele ettin! Hz. Peygamberle Kurey\u015f kabilesine mensup b\u00fct\u00fcn aileler aras\u0131nda akrabal\u0131k vard\u0131. Peygamberimiz bunu kastederek, “Benimle aran\u0131zdaki akrabal\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetmenizden ba\u015fka \u00fccret istemiyorum” demi\u015ftir.<\/p>\n

Bu durumda ayet \u015fu anlam\u0131 ifade eder: Akrabal\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurarak bize eziyet etmekten vazge\u00e7menizden, beni dinleyip, size y\u00f6neltti\u011fim \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 daha yumu\u015fak bir tav\u0131rla kar\u015f\u0131laman\u0131zdan ba\u015fka bir\u015fey istemiyorum. Sizden istedi\u011fim tek \u00fccret budur, ba\u015fka de\u011fil.<\/p>\n

\u0130bn-i Abbas’\u0131n yorumu Said b. C\u00fcbeyr’in yorumundan realiteye daha yak\u0131nd\u0131r. Ne varki ben hal\u00e2 biraz \u00f6nceki anlam\u0131n daha yak\u0131n ve daha uygun oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesini ta\u015f\u0131yorum. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah bununla neyi kastetti\u011fini bizden daha iyi bilir.<\/p>\n

Her haluk\u00e2rda Peygamber efendimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- cennet bah\u00e7elerinin ve m\u00fcjdelerin sunuldu\u011fu sahnenin kar\u015f\u0131s\u0131nda bunun i\u00e7in onlardan herhangi bir \u00fccret istemedi\u011fini hat\u0131rlat\u0131yor. Oysa bundan \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fck \u015feylerle yol g\u00f6stericilik yapan herberler b\u00fcy\u00fck \u00fccretler isterler. Ne varki bu, y\u00fcce Allah’\u0131n l\u00fctfudur. O, kullar\u0131na l\u00fctufta bulunurken onlar\u0131 ticaret ve adalet \u00f6l\u00e7\u00fclerine g\u00f6re hesaplamaz. Ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve l\u00fctufuna g\u00f6re hesaplar \u00f6d\u00fcllerini.<\/p>\n

“Kim g\u00fczel bir amel i\u015flerse onun g\u00fczelli\u011fini art\u0131r\u0131r\u0131z.”<\/p>\n

S\u00f6zkonusu olan sadece \u00fccret istememek de\u011fildir. Bunun yan\u0131s\u0131ra iyilikler de artt\u0131r\u0131l\u0131yor, bol nimetler bah\u015fediliyor. B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra ba\u011f\u0131\u015flanma ve \u015f\u00fck\u00fcr vard\u0131r.<\/p>\n

“Do\u011frusu Allah ba\u011f\u0131\u015flayand\u0131r, \u015f\u00fckr\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verendir.”<\/p>\n

Allah ba\u011f\u0131\u015fl\u0131yor. Sonra… Allah te\u015fekk\u00fcr ediyor… Kime te\u015fekk\u00fcr ediyor?.. Kullar\u0131na te\u015fekk\u00fcr ediyor… Onlar\u0131n iyilik yapmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan O’dur. Sonra onlar\u0131n iyiliklerini artt\u0131ran O’dur. K\u00f6t\u00fcl\u00fcklerini ba\u011f\u0131\u015flayan O’dur. B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra y\u00fcce Allah onlara te\u015fekk\u00fcr ediyor…<\/p>\n

Ne b\u00fcy\u00fck l\u00fctuf! Bunlara kar\u015f\u0131 \u015f\u00fckretmek, gere\u011fini yerine getirmek bir yana, insan bu l\u00fctuflar\u0131 izlemekten bile acizdir. Sonra tekrar ilk ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n

Burada s\u00f6z son \u015f\u00fcpheden a\u00e7\u0131l\u0131yor. Onlar, ge\u00e7en gezintilerde kayna\u011f\u0131ndan, mahiyetinden ve hedefinden s\u00f6zedilen vahye k\u00e2r\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 olumsuz tavr\u0131 bu \u015f\u00fcpheye ba\u011fl\u0131yorlard\u0131:<\/p>\n

“Yoksa `Allah’a yalan uydurdu’ mu diyorlar?”<\/p>\n

\u015eu halde onlar Hz. Peygamber’in s\u00f6zlerini do\u011frulam\u0131yorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc ona vahiy inmedi\u011fini, Allah kat\u0131ndan ona bir\u015fey gelmedi\u011fini iddia ediyorlar!<\/p>\n

Fakat bu s\u00f6z ge\u00e7ersizdir, hi\u00e7bir mant\u0131kl\u0131 dayana\u011f\u0131 yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah, kendisine hi\u00e7bir \u015fey vahyedilmedi\u011fi halde bir insan\u0131n kalk\u0131p Allah taraf\u0131ndan kendisine vahiy geldi\u011fini ileri s\u00fcrmesine m\u00fcsade etmez. Y\u00fcce Allah’\u0131n onun kalbini m\u00fch\u00fcrlemeye ve bunun gibi bir Kur’an’\u0131 okumas\u0131na engel olmaya g\u00fcc\u00fc yeter. B\u00f6yle bir insan\u0131n sundu\u011fu bat\u0131l\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131p, ger\u00e7e\u011fi onun yerine yerle\u015ftirebilir:<\/p>\n

“Allah dilerse senin kalbine m\u00fchr\u00fc basar; bat\u0131l\u0131 mahveder, hakk\u0131 s\u00f6zleriyle ger\u00e7ekle\u015ftirir.”<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc Hz. Muhammed’in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- zihninde ge\u00e7en hi\u00e7bir \u015fey O’na gizli de\u011fildir. O bunlar\u0131 ifade etmeden \u00f6nce y\u00fcce Allah onun kafas\u0131nda ge\u00e7enleri bilir:<\/p>\n

“Do\u011frusu O, kalplerde olan\u0131 bilendir.”<\/p>\n

\u015eu halde bu, dayanaks\u0131z bir ku\u015fkudur. Hi\u00e7bir temele dayanmayan bir kuruntudur. Y\u00fcce Allah’\u0131n t\u00fcm gizlilikleri bildi\u011fine, her\u015feye g\u00fcc\u00fc yetti\u011fine, hakk\u0131 yerle\u015ftirip bat\u0131l\u0131 yok etmeye ili\u015fkin yasas\u0131na ters d\u00fc\u015fen bir iddiad\u0131r. \u015eu halde vahiy hakt\u0131r. Hz. Muhammed’in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- s\u00f6z\u00fc do\u011frudur. Onun hakk\u0131nda dola\u015fan dedikodular bat\u0131ld\u0131r, zul\u00fcmd\u00fcr, sap\u0131kl\u0131kt\u0131r. Bununla ge\u00e7ici bir s\u00fcre i\u00e7in vahiy meselesine ara veriliyor. Bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n ard\u0131ndan surenin ak\u0131\u015f\u0131 onlar\u0131 bir ba\u015fka gezintiye \u00e7\u0131kar\u0131yor.<\/p>\n

Surenin bu ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc i\u00e7 ve d\u0131\u015f alemdeki iman\u0131n kan\u0131tlar\u0131ndan, ilahi g\u00fcc\u00fcn insanlar\u0131 ku\u015fatan do\u011frudan do\u011fruya onlar\u0131n hayatlar\u0131 ve ge\u00e7imlerini ilgilendiren etkilerinden s\u00f6zediyor. M\u00fc’minleri di\u011fer insanlardan ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 k\u0131lan belirgin niteliklerine de\u011finiyor. Surenin birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, de\u011fi\u015fik y\u00f6nleriyle vahiyden ve peygamberlik g\u00f6revinden s\u00f6zedildikten sonra bu konuya giriliyor. Sonra tekrar surenin sonunda vahyin mahiyetinden ve peygamberlere iletilirken izlenen yoldan s\u00f6zediliyor. \u0130ki b\u00f6l\u00fcm aras\u0131nda bir ba\u011flant\u0131 oldu\u011fu da a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bunlar insan kalbine giden, onu vahiy ve imana ula\u015ft\u0131ran iki yoldur.<\/p>\n

25- O, kullar\u0131ndan tevbeyi kabul eden, k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri ba\u011f\u0131\u015flayan ve yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 bilendir.<\/p>\n

26- Allah, iman edip iyi i\u015fler yapanlar\u0131n tevbesini kabul eder. L\u00fctfundan onlara fazlas\u0131n\u0131 verir. Kafirlere gelince onlara da \u00e7etin bir azap vard\u0131r.<\/p>\n

27- Allah kullar\u0131na r\u0131zk\u0131 bolla\u015ft\u0131rsayd\u0131, yery\u00fcz\u00fcnde azarlard\u0131. Fakat O r\u0131zk\u0131 diledi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde indirir. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, kullar\u0131ndan haberdard\u0131r, onlar\u0131 g\u00f6r\u00fcr.<\/strong><\/p>\n

Psikolojik y\u00f6nden uyarmay\u0131 ama\u00e7layan bu mesaj, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131lar\u0131na \u00e7\u0131kan kendi kazan\u00e7lar\u0131 olan amellerden korkup ka\u00e7an zalimler ile cennet bah\u00e7elerinde nimetler i\u00e7inde ya\u015fayan m\u00fc’minlerin yerald\u0131\u011f\u0131 sahnenin sunulu\u015fundan, ayr\u0131ca peygamberin y\u00fcce Allah’tan al\u0131p kendilerine sundu\u011fu inan\u00e7 sisteminin etraf\u0131ndaki t\u00fcm ku\u015fkular bertaraf edilip, y\u00fcce Allah’\u0131n kalplerde olan her\u015feyi bildi\u011fi vurguland\u0131ktan sonra geliyor.<\/p>\n

Bu mesaj, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc nihai karar verilmeden \u00f6nce i\u00e7inde bulundu\u011fu sap\u0131kl\u0131ktan tevbe edip d\u00f6nmek isteyenleri te\u015fvik etmek amac\u0131 ile geliyor ve tevbe kap\u0131s\u0131n\u0131, geriye d\u00f6n\u00fcp kap\u0131s\u0131n\u0131 sonuna kadar a\u00e7\u0131yor: Allah tevbeleri kabul eder, k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri ba\u011f\u0131\u015flar. \u015eu halde karamsarl\u0131\u011fa, g\u00fcnahta \u0131srar etmeye ve ge\u00e7mi\u015fte i\u015flenen g\u00fcnahlardan dolay\u0131 korkma\u011fa gerek yoktur, diyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah onlar\u0131n ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 biliyor. Dolay\u0131siyle O, ger\u00e7ek tevbeyi de bilir ve onu kabul eder. T\u0131pk\u0131 ge\u00e7mi\u015fte i\u015flenen g\u00fcnahlar\u0131 da bilip ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 gibi.<\/p>\n

Bu mesaj iletildi\u011fi s\u0131rada tekrar m\u00fc’minlerle kafirlerin alacaklar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011fa de\u011finiliyor. \u0130nan\u0131p salih ameller i\u015fleyenler Rabb’lerinin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k veriyorlar. O da onlara y\u00f6nelik l\u00fctfunu artt\u0131r\u0131yor: “Kafirlere gelince onlara da \u00e7etin bir azap vard\u0131r”. Ama \u015fiddetli azaptan kurtulmak, y\u00fcce Allah’\u0131n olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k verenlere y\u00f6nelik l\u00fctfundan yararlanmak isteyenler i\u00e7in tevbe kap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n ahiretteki l\u00fctfu hesaps\u0131zd\u0131r, s\u0131n\u0131rs\u0131z ve sonsuzdur. Ama d\u00fcnyada kullar\u0131na bah\u015fetti\u011fi r\u0131z\u0131k ise, s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r, miktar\u0131 belirlenmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah, yery\u00fcz\u00fcnde insanlar\u0131n \u00fczerlerine Allah’\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z l\u00fctfunun kap\u0131lar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131na g\u00fc\u00e7 yetiremeyeceklerini biliyor:<\/p>\n

“Allah kullar\u0131na r\u0131zk\u0131 bolla\u015ft\u0131rsayd\u0131, yery\u00fcz\u00fcnde azarlard\u0131. Fakat O, r\u0131zk\u0131 diledi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde indirir. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, kullar\u0131ndan haberdard\u0131r, onlar\u0131 g\u00f6r\u00fcr.”<\/p>\n

Bu ifade -ne kadar \u00e7ok olursa olsun- d\u00fcnya hayat\u0131nda insanlara bah\u015fedilen r\u0131z\u0131klar\u0131n ahiretteki bol l\u00fctuf kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7ok az oldu\u011funu tasvir ediyor. Y\u00fcce Allah kullar\u0131n\u0131n yani \u015fu insanlar\u0131n ancak s\u0131n\u0131rl\u0131 bir zenginli\u011fi kald\u0131rabileceklerini biliyor. \u015eayet ahirette onlara bol bol nimet bah\u015fetti\u011fi gibi d\u00fcnya hayat\u0131nda da r\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131 bolla\u015ft\u0131r\u0131rsa, azg\u0131nla\u015facaklar\u0131n\u0131, sapacaklar\u0131n\u0131 biliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar k\u00fc\u00e7\u00fck ve g\u00fc\u00e7s\u00fcz yarat\u0131klard\u0131r, dengeli davranamazlar. G\u00fc\u00e7s\u00fczd\u00fcrler, ancak belli bir noktaya kadar kald\u0131rabilirler. Allah kullar\u0131ndan haberdard\u0131r, onlar\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Bu y\u00fczden onlar\u0131n r\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131 kald\u0131rabilecekleri \u00f6l\u00e7\u00fcde s\u0131n\u0131rl\u0131 tutmu\u015ftur. Bol l\u00fctfunu ise, d\u00fcnyadaki s\u0131nav\u0131 ba\u015far\u0131yla veren, denemeleri a\u015fan, y\u00fcce Allah’\u0131n kendileri i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 sonsuz ve s\u0131n\u0131rs\u0131z nimetlerine kavu\u015fmak i\u00e7in sonsuzluk yurduna esenlik i\u00e7inde ula\u015fan kimseler i\u00e7in b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

28- \u0130nsanlar\u0131n umutsuzlu\u011fa d\u00fc\u015fmelerinin ard\u0131ndan ya\u011fmuru indiren ve rahmetini yayan Allah’t\u0131r. O, ger\u00e7ek dosttur, \u00f6v\u00fclmeye lay\u0131k oland\u0131r.”<\/strong><\/p>\n

Bu da bir ba\u015fka mesaj. Ayn\u0131 \u015fekilde y\u00fcce Allah’\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde kullar\u0131na bah\u015fetti\u011fi l\u00fctfun bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc hat\u0131rlat\u0131yor. \u0130nsanlar uzun s\u00fcredir ya\u011fmur y\u00fcz\u00fc g\u00f6rmemi\u015flerdir. Bir damla ya\u011fmur ya\u011fmam\u0131\u015ft\u0131r. Hayat\u0131n s\u00fcrmesi i\u00e7in gerekli olan temel unsurdan, yani sudan yoksun duruyorlar… Art\u0131k \u00fcmitlerini yitirmi\u015f, karamsarl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir. Sonra y\u00fcce Allah ya\u011fmur indiriyor, su ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 gideriyor. Rahmetini her tarafa yay\u0131yor. Bunun \u00fczerine yery\u00fcz\u00fc canlan\u0131yor, kuruyan yerler ye\u015feriyor, tohumlar geli\u015fiyor, bitkiler hareketleniyorlar. Hava yumu\u015fuyor, hayat ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor, her tarafta hareketlilik g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u00c7izgiler, yollar geni\u015fliyor, kalpler a\u00e7\u0131l\u0131yor ve i\u00e7inde arzular k\u0131p\u0131rdanmaya ba\u015fl\u0131yor. \u00dcmit yeniden uyan\u0131yor. \u00dcmitsizlikle rahmet aras\u0131nda sadece birka\u00e7 saniye var. Bu birka\u00e7 saniye i\u00e7inde rahmet kap\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131yor, g\u00f6k kap\u0131lar\u0131ndan su iniyor. “O, ger\u00e7ek dosttur, \u00f6v\u00fclmeye lay\u0131k oland\u0131r.” O, ger\u00e7ek yard\u0131mc\u0131d\u0131r, kullar\u0131n\u0131n r\u0131zk\u0131n\u0131 ve hayat\u0131n\u0131 O, garantilemi\u015ftir. O’nun zat\u0131 da, s\u0131fatlar\u0131 da \u00f6vg\u00fcye lay\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

Burada ya\u011fmuru ifade etmek i\u00e7in Kur’an ayetinde se\u00e7ilen “Gays” kelimesi, etrafa yard\u0131m, kurtarma ve dara d\u00fc\u015fenin, s\u0131k\u0131nt\u0131da olan\u0131n yard\u0131m\u0131na ko\u015fma havas\u0131 yay\u0131yor. Nitekim g\u00f6nderilen ya\u011fmurun etkisi anlat\u0131l\u0131rken de ayn\u0131 durum s\u00f6zkonusudur… “Rahmetini yayar.” Bu da tazelik, \u00fcmit ve sevin\u00e7 havas\u0131n\u0131 yay\u0131yor. Bu durum bizzat yery\u00fcz\u00fcnde bitkilerin a\u00e7\u0131l\u0131p serpilmeleri ile, meyvelerin tomurcuklanmas\u0131 ile ya\u015fanmaktad\u0131r. Kurakl\u0131ktan sonra ya\u011fan ya\u011fmurun sahnesi gibi hi\u00e7 bir sahne duygu ve sinirleri yat\u0131\u015ft\u0131rmaz. Kalp ve vicdan\u0131 yumu\u015fat\u0131p rahatlatmaz. Hi\u00e7bir sahne, ya\u011fmurun ya\u011fmas\u0131 ile birlikte her t\u00fcrl\u00fc bitkiyi ye\u015ferten, \u00f6ld\u00fckten sonra yemye\u015fil bir renge b\u00fcr\u00fcnen topra\u011f\u0131n manzaras\u0131 gibi kalbin s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 da\u011f\u0131tamaz, insan ruhuna huzur veremez.<\/p>\n

29- G\u00f6kleri, yer ve bunlar\u0131n i\u00e7ine yay\u0131p \u00fcretti\u011fi canl\u0131lar\u0131 yaratmas\u0131 da O’nun ayetlerindendir. O, diledi\u011fi zaman onlar\u0131 tekrar toplamaya da kaadirdir<\/p>\n

30- Ba\u015f\u0131n\u0131za gelen herhangi bir musibet kendi ellerinizin yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fler y\u00fcz\u00fcndendir. O, yine de \u00e7o\u011funu affeder.<\/p>\n

31- Yery\u00fcz\u00fcnde O’nu aciz b\u0131rakamazs\u0131n\u0131z. Allah’tan ba\u015fka bir dostunuz da yard\u0131mc\u0131n\u0131z da yoktur.<\/strong><\/p>\n

Dikkatlere sunulan bu evrensel ayet, vahyin tan\u0131kl\u0131k etmek \u00fczere geldi\u011fi ger\u00e7e\u011fe tan\u0131kl\u0131k etmek amac\u0131 ile yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ne varki onlar bu ger\u00e7ekten ku\u015fku duyuyorlar, onu yorumlarken g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcyorlar. G\u00f6klerin ve yerin \u015fahs\u0131nda somutla\u015fan ayet tart\u0131\u015fmaya ve ku\u015fkuya katlanamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ayetin ifade etti\u011fi anlam kesindir. \u0130nsan\u0131n \u00f6z yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131na kendine \u00f6zg\u00fc diliyle hitap eder. Ger\u00e7e\u011fi \u00f6\u011frenmenin pe\u015finde olan hi\u00e7bir tart\u0131\u015fmac\u0131 bu konuda tart\u0131\u015fmaya girmez. G\u00f6kleri ve yeri var edip y\u00f6nlendiren insan olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, onun d\u0131\u015f\u0131nda Allah’\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 herhangi bir varl\u0131\u011f\u0131n da bunu ger\u00e7ekle\u015ftiremeyece\u011fine i\u00e7tenlikle tan\u0131kl\u0131k eder. Onlar\u0131 varedip y\u00f6nlendirenin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmekten ba\u015fka se\u00e7enek yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6klerin ve yerin deh\u015fet verici b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, ince ahengi, kesintisiz i\u015fleyen d\u00fczeni, de\u011fi\u015fmez yasalar sisteminin birli\u011fi… Evet b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131, ak\u0131l a\u00e7\u0131s\u0131ndan yarat\u0131p y\u00f6nlendiren bir ilah\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ile a\u00e7\u0131klamaktan ba\u015fka se\u00e7enek yoktur. \u0130nsan\u0131n \u00f6z yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131na gelince; o, bu evrenin mesaj\u0131n\u0131 dolays\u0131z alg\u0131lar, bu mesajla ilgili olarak d\u0131\u015fardan bir tek s\u00f6z bile duymadan \u00f6nce bu mesaj\u0131 kavrar, onu benimser.<\/p>\n

G\u00f6kler ve yer ayeti \u00f6z\u00fcnde bir ba\u015fka ayeti de bar\u0131nd\u0131r\u0131yor: “Bunlar\u0131n i\u00e7ine yay\u0131p \u00fcretti\u011fi canl\u0131lar…” G\u00f6klerde bulunup ta bizim kavrayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hayat t\u00fcrleri bir yana-. \u015eu yery\u00fcz\u00fcndeki hayat da tek ba\u015f\u0131na bir ayettir. Nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0131rak, hi\u00e7 kimse mahiyetine derinlemesine inemedi\u011fi s\u0131rr\u0131n. Hi\u00e7 kimsenin nereden geldi\u011fini, nas\u0131l geldi\u011fini, nas\u0131l canl\u0131lar\u0131 b\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bilemedi\u011fi kapal\u0131 bir s\u0131r. Bu s\u0131rr\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 ve mahiyetini ortaya \u00e7\u0131karmak amac\u0131 ile ba\u015flat\u0131lan t\u00fcm giri\u015fimlerin y\u00fcz\u00fcne kap\u0131lar\u0131 kapanm\u0131\u015f, perdeler gerilmi\u015ftir. Ve bu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n t\u00fcm\u00fc -hayat\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan sonra- canl\u0131lar\u0131n geli\u015fmesi, t\u00fcrlere ayr\u0131lmalar\u0131, farkl\u0131 g\u00f6revler \u00fcstlenmeleri konusu ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015flard\u0131r. Bu dar ve g\u00f6zler \u00f6n\u00fcndeki k\u0131s\u0131mla ilgili olarak de\u011fi\u015fik g\u00f6r\u00fc\u015fler ve teoriler ortaya at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Perdenin gerisi ise hi\u00e7bir bak\u0131\u015f\u0131n uzanamad\u0131\u011f\u0131, hi\u00e7bir d\u00fc\u015f\u00fcncenin ula\u015famad\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131r olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumu\u015ftur… K\u0131sacas\u0131 hayat s\u0131rr\u0131 Allah’a \u00f6zg\u00fc bir meseledir. Ondan ba\u015fkas\u0131 bu s\u0131rr\u0131 kavrayamaz.<\/p>\n

Her yere da\u011f\u0131lm\u0131\u015f bulunan bu canl\u0131lar… Yery\u00fcz\u00fcnde ve yerin alt\u0131nda, denizin derinliklerinde ve uzay bo\u015flu\u011funda ya\u015fayan bu canl\u0131lar -G\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde ya\u015fayan ba\u015fka canl\u0131lar\u0131 bir yana b\u0131rak- insan\u0131n \u00e7ok az bir k\u0131sm\u0131n\u0131 bildi\u011fi ve s\u0131n\u0131rl\u0131 ara\u00e7larla ancak bilinen t\u00fcrlerini kavrayabildi\u011fi bu her tarafa da\u011f\u0131lm\u0131\u015f canl\u0131lar. G\u00f6kte ve yerde dola\u015fan bu canl\u0131lar\u0131 y\u00fcce Allah diledi\u011fi zaman biraraya toplar. Bir tek tanesi bile kaybolmaz onlar\u0131n. Eksiksiz bir araya gelirler!<\/p>\n

\u00d6te yandan insano\u011flu kafeslerinden u\u00e7up gitmi\u015f bir evcil ku\u015f s\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc veya peteklerinden ka\u00e7m\u0131\u015f ar\u0131 s\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc toplamaktan acizdir.<\/p>\n

Say\u0131s\u0131n\u0131 ancak y\u00fcce Allah’\u0131n bildi\u011fi y\u0131\u011f\u0131nlarca ku\u015f s\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc. Allah’tan ba\u015fka kimsenin sayamad\u0131\u011f\u0131 ar\u0131, kar\u0131nca ve benzeri hayvan y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131. Allah’tan ba\u015fka nerede olduklar\u0131n\u0131 kimsenin bilemedi\u011fi ha\u015fere, parazit ve mikrop s\u00fcr\u00fclerini. Yine Allah’tan ba\u015fka kimsenin haberdar olmad\u0131\u011f\u0131, bal\u0131klar\u0131 ve deniz hayvanlar\u0131n\u0131. Her tarafa da\u011f\u0131lm\u0131\u015f bulunan evcil ve y\u0131rt\u0131c\u0131 hayvanlar\u0131. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her b\u00f6lgesine yerle\u015fmi\u015f insan gruplar\u0131n\u0131. Bunlarla birlikte g\u00f6klerin bilinmezliklerinde gizlenmi\u015f bulunan y\u00fcce Allah’\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 say\u0131s\u0131z canl\u0131lar\u0131… Hepsini… Hepsini. Diledi\u011fi zaman y\u00fcce Allah biraraya getirir.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu canl\u0131lar\u0131n g\u00f6klere ve yere yay\u0131lmas\u0131 ile bir araya getirilmeleri i\u00e7in bir s\u00f6z yeterlidir. \u0130fade, Kur’an’\u0131n olaylar\u0131 sunu\u015f y\u00f6ntemi uyar\u0131nca yay\u0131lma sahnesi ile toplanma sahnesini bir \u00e7\u0131rp\u0131da ve ayn\u0131 anda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak sunuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc daha dil bu k\u0131sac\u0131k Kur’an ayetini tamamlamadan kalp bu iki deh\u015fet verici sahneyi ayn\u0131 anda seyredebiliyor:<\/p>\n

Bu iki sahnenin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 onlara bu d\u00fcnya hayat\u0131nda kendi elleri ile kazand\u0131klar\u0131 \u015feylerden dolay\u0131 ba\u015flar\u0131na gelecek ak\u0131betten s\u00f6zediyor. Ama bu ak\u0131bet onlar\u0131n d\u00fcnyadaki t\u00fcm kazan\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah onlar\u0131 b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131 i\u015flerden dolay\u0131 sorumlu tutmuyor. Bir \u00e7o\u011funu ba\u011f\u0131\u015fl\u0131yor. Bu arada ayet-i kerime onlar\u0131n g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fcklerini tasvir ederek, bu niteliklerini onlara hat\u0131rlat\u0131yor. B\u00f6ylece koskoca canl\u0131lar aleminde sadece k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir grup olduklar\u0131n\u0131 somut bi\u00e7imde ortaya koyuyor.<\/p>\n

“Ba\u015f\u0131n\u0131za gelen herhangi bir musibet kendi ellerinizin yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fler y\u00fcz\u00fcndendir. O, yine de \u00e7o\u011funu affeder. Yery\u00fcz\u00fcnde O’nu aciz b\u0131rakamazs\u0131n\u0131z. Allah’tan ba\u015fka bir dostunuz da, yard\u0131mc\u0131n\u0131z da yoktur.”<\/p>\n

Birinci ayette y\u00fcce Allah’\u0131n adaleti ve \u015fu zay\u0131f insana y\u00f6nelik rahmeti belirginle\u015fiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u0131n ba\u015f\u0131na gelen her k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn, insan\u0131n kendi elleriyle haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bir sebebi vard\u0131r. Ne varki y\u00fcce Allah, onu her yapt\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 su\u00e7lu bulup cezaland\u0131rm\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah insan\u0131n zay\u0131f bir yarat\u0131k oldu\u011funu, onun f\u0131trat\u0131na baz\u0131 itici \u00f6zellikler verdi\u011fini ve bu itici \u00f6zelliklerin zaman zaman insan\u0131 etkisi alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyor. Bu y\u00fczden bir ho\u015fg\u00f6r\u00fc \u00f6rne\u011fi ve insana y\u00f6nelik rahmetinin belirtisi olarak \u00e7o\u011fu su\u00e7lar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015fl\u0131yor.<\/p>\n

\u0130kinci ayette ise insan\u0131n zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nplana \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor. Buna g\u00f6re insan yery\u00fcz\u00fcnde Allah’\u0131n kurdu\u011fu d\u00fczeni de\u011fi\u015ftiremez, Allah’\u0131n yasas\u0131n\u0131n i\u015flemesine engel olamaz. \u00d6te yandan onun Allah’tan ba\u015fka dostu ve yard\u0131mc\u0131s\u0131 da yoktur. \u015eu halde ger\u00e7ek dostuna ve yard\u0131mc\u0131s\u0131na s\u0131\u011f\u0131nmaktan ba\u015fka ne yapabilir? Nereye gidebilir?<\/p>\n

GEM\u0130LER VE DEN\u0130ZLER<\/p>\n

32- Denizde da\u011flar gibi ak\u0131p giden gemiler de O’nun ayetlerindendir.<\/p>\n

33- Allah dilerse r\u00fczgar\u0131 durdurur, gemiler denizin y\u00fcz\u00fcnde durakal\u0131r. Elbette bunda \u00e7ok sabreden, \u00e7ok \u015f\u00fckreden herkes i\u00e7in ibretler vard\u0131r.<\/p>\n

34- Yahut yapt\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden gemileri helak eder. Bir \u00e7o\u011funu da affeder.<\/p>\n

35- Ayetlerimiz hakk\u0131nda tart\u0131\u015fanlar, kendileri i\u00e7in ka\u00e7acak bir yer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilsinler.<\/strong><\/p>\n

Denizde da\u011flar gibi ak\u0131p giden gemiler de Allah’\u0131n ibret al\u0131nmas\u0131 gereken ayetlerinden biridir. G\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen somut bir ayet. Bu ayet, tart\u0131\u015fmas\u0131z t\u00fcm\u00fc de y\u00fcce Allah’\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka ayetlere dayan\u0131r. \u015eu denizi kim meydana getirmi\u015ftir? Hangi insan O’nun d\u0131\u015f\u0131nda hangi yarat\u0131k denizi meydana getirdi\u011fini iddia edebilir? Kim, ona koca gemileri kald\u0131rmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak yo\u011funluk, derinlik ve geni\u015flik gibi \u00f6zellikler vermi\u015ftir? Sonra \u015fu gemilerin’ \u00f6z maddesini kim yaratm\u0131\u015f, bu maddeyi suda y\u00fczebilecek yeteneklerle kim donatm\u0131\u015ft\u0131r? Ayr\u0131ca o g\u00fcn i\u00e7in bu ayete muhatap olanlar\u0131n bildi\u011fi bu t\u00fcr gemilerin hareket etmesini sa\u011flayan r\u00fczgara (r\u00fczgar d\u0131\u015f\u0131nda g\u00fcn\u00fcm\u00fczde insan\u0131n emrine verilen buhar ve atom enerjisi veya bundan sonra y\u00fcce Allah dilerse ortaya \u00e7\u0131kacak ba\u015fka enerji t\u00fcrlerine) bu evrende da\u011flar gibi gemileri denizde y\u00fczd\u00fcrme g\u00fcc\u00fcn\u00fc kim vermi\u015ftir?<\/p>\n

“Allah dilerse r\u00fczgar\u0131 durdurur, gemiler denizin y\u00fcz\u00fcnde durakal\u0131r.” Nitekim zaman zaman r\u00fczgar diner, o zaman gemiler derin bir sessizli\u011fe g\u00f6m\u00fcl\u00fcr, i\u00e7inde hayat kalmam\u0131\u015f gibi \u00f6ylece kalakal\u0131r.<\/p>\n

“Elbette bunda \u00e7ok sabreden, \u00e7ok \u015f\u00fckreden herkes i\u00e7in ibretler vard\u0131r.” Gemilerin ak\u0131p gitmesinde, ayn\u0131 \u015fekilde hareketsiz kalmas\u0131nda \u00e7ok sabreden, s\u00fcrekli \u015f\u00fckreden ki\u015filer i\u00e7in \u00e7\u0131kar\u0131lacak ibret dersleri vard\u0131r. Kur’an-\u0131 Kerim’de sab\u0131r ve \u015f\u00fck\u00fcr \u00e7o\u011fu zaman birlikte g\u00fcndeme getirilir. S\u0131nama maksatl\u0131 zorluklara kar\u015f\u0131 sab\u0131r, nimetlerden dolay\u0131 \u015f\u00fck\u00fcr, darl\u0131kta ve bollukta m\u00fc’min ruhun iki temel dayana\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

“Yahut yapt\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden gemileri helak eder.”<\/p>\n

Veya insanlar\u0131n i\u015fledikleri g\u00fcnahlar, k\u00f6t\u00fcl\u00fckler ve baz\u0131 insanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda b\u00fct\u00fcn yarat\u0131klar\u0131n boyun e\u011fdi\u011fi insan ger\u00e7e\u011fine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmalar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden gemileri suyun dibine bat\u0131r\u0131r ya da onlar\u0131 parampar\u00e7a eder.<\/p>\n

“Bir \u00e7o\u011funu da affeder.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah insanlar\u0131 i\u015fledikleri b\u00fct\u00fcn g\u00fcnahlardan dolay\u0131 cezaland\u0131rmaz. \u00c7o\u011fu zaman onlara ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc davran\u0131r, ba\u011f\u0131\u015flar, bir\u00e7ok g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 affeder. “Ayetlerimiz hakk\u0131nda tart\u0131\u015fanlar, kendileri i\u00e7in ka\u00e7acak bir yer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilsinler.”<\/p>\n

\u015eayet y\u00fcce Allah onlar\u0131 azab\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirmeyi dilese ve onlar\u0131n gemilerini bat\u0131rsa, onlar bundan kurtulamazlar.<\/p>\n

B\u00f6ylece Kur’an-\u0131 Kerim insanlara ellerinde bulunan t\u00fcm d\u00fcnya nimetlerinin her an yok olmakla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulundu\u011funu, Allah’la kurulan sa\u011flam bir ili\u015fkiden ba\u015fka hi\u00e7bir \u015feyin s\u00fcrekli ve kal\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor.<\/p>\n

D\u00dcNYA HAYATI VE M\u00dc’M\u0130NLER\u0130N \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130<\/strong><\/p>\n

Sonra Kur’an-\u0131 Kerim onlarla bir ad\u0131m daha at\u0131yor ve \u015fu yery\u00fcz\u00fcnde kendilerine verilen t\u00fcm nimetlerin bu d\u00fcnya hayat\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funa dikkatlerini \u00e7ekiyor. Bu arada kal\u0131c\u0131 de\u011ferin, y\u00fcce Allah’\u0131n ahirette m\u00fc’minlere, Rabb’lerine g\u00fcvenip dayananlara haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 nimetler oldu\u011funu vurguluyor. Buradan hareketle s\u00f6zkonusu m\u00fc’minlerin ay\u0131r\u0131c\u0131 ve kendilerini \u00f6zel nitelikleri ve karekteristik \u00f6zellikleri olan bir \u00fcmmet olarak belirginle\u015ftiren s\u0131fatlar\u0131n\u0131 belirliyor:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1- Ha, Mim. 2- Ayn, Sin, Kaf. 3- O \u00fcst\u00fcn iradeli ve her yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir hikmete g\u00f6re yapan Allah, sana ve senden \u00f6nceki peygamberlere\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1596,1583,1597,1600,1599,1678,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2452","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sura-suresinin-tefsiri","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2452","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2452"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2452\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2452"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2452"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2452"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}