{"id":2458,"date":"2012-01-17T10:54:51","date_gmt":"2012-01-17T10:54:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2458"},"modified":"2012-01-17T10:54:51","modified_gmt":"2012-01-17T10:54:51","slug":"mumin-suresinin-60-85-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/mumin-suresinin-60-85-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"M\u00fc’min Suresi’nin 60-85.Ayet Tefsiri – Fizilal’il Kur’an – Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

60- Rabbiniz buyurdu ki: “Bana dua edin, duan\u0131z\u0131 kabul edeyim. Bana kulluk etmeye tenezz\u00fcl etmeyenler, a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k olarak cehenneme gireceklerdir.<\/strong><\/p>\n

Duan\u0131n da kendisine \u00f6zg\u00fc bir kural\u0131 vard\u0131r. Bunlara uyulmas\u0131 gerekir. Bir kere insan samimi bir y\u00fcrekle Allah’a y\u00f6nelmelidir. Duas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k verilece\u011fine tam g\u00fcvenmelidir. Fakat bu kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n herhangi bir \u015feklini \u00f6ng\u00f6rmemelidir. Herhangi bir yer veya zaman tayin etmemelidir. Zira bu t\u00fcrden bir \u00f6n \u015fart ileri s\u00fcrmek dile\u011fin adab\u0131na uygun d\u00fc\u015fmez. \u0130nsan, dua i\u00e7in Allah’a y\u00f6nelmenin dahi Allah’tan bir yard\u0131m oldu\u011funa ve duas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k verilmesinin ise ayr\u0131 bir l\u00fctuf oldu\u011funa inanmal\u0131d\u0131r. Hz. \u00d6mer (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) \u015f\u00f6yle diyordu:<\/p>\n

“Ben duan\u0131n kabul edilmesi arzusunu de\u011fil, sadece duan\u0131n arzusunu ta\u015f\u0131r\u0131m y\u00fcre\u011fimde. \u00c7\u00fcnk\u00fc bana ger\u00e7ekten g\u00fczel bir dua nasib oldu\u011funda pe\u015finden kabul edili\u015finin de gelece\u011finden eminim.” Bu s\u00f6z ger\u00e7ekten Allah’\u0131 tan\u0131yan irfan sahibi bir kalbin s\u00f6z\u00fcd\u00fcr. Bu kalb, y\u00fcce Allah’\u0131n kabul etmeyi takdir etti\u011finde onunla birlikte dua etmeyi de takdir etti\u011fini anlamaktad\u0131r. Allah denk d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnde dua ile kabul edili\u015finin birbirine uygun, birbiriyle uyumlu hale gelece\u011fini kavramaktad\u0131r.<\/p>\n

Allah’a y\u00f6nelmeyi onurlar\u0131na yedirmeyenlerin ger\u00e7ek cezas\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015f, horlanm\u0131\u015f b\u00efr bi\u00e7imde cehenneme s\u00fcr\u00fclmeleridir. \u0130\u015fte bu k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck d\u00fcnyada ve bu basit hayatta kalpleri ve g\u00f6\u011f\u00fcsleri kabartan, Allah’\u0131n muazzam yarat\u0131klar\u0131n\u0131 buna ilave olarak y\u00fcce Allah’\u0131n ululu\u011funu, b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve gelece\u011finde hi\u00e7bir ku\u015fku bulunmayan ahireti unutturan kibrin, \u00fcst\u00fcnl\u00fck taslaman\u0131n sonu budur. Bu hareket, bir s\u00fcre kabard\u0131ktan ve b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslad\u0131ktan sonra insan\u0131n ahirette u\u011frayaca\u011f\u0131 zillet durumunu da ona unutturmaktad\u0131r.<\/p>\n

Allah’a tapmay\u0131 onurlar\u0131na yedirmeyenlerden s\u00f6z edildikten sonra y\u00fcce Allah’\u0131n insanlara verdi\u011fi baz\u0131 nimetleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne sermeye ba\u015fl\u0131yor. Allah’\u0131n ululu\u011funu, y\u00fcceli\u011fini g\u00f6steren ve onlar\u0131n bunlara kar\u015f\u0131 Allah’a \u015f\u00fckretmedikleri nimetlerden s\u00f6z ediyor. Onlar bu nimetlere ra\u011fmen Allah’a tapmaktan ve O’na y\u00f6nelmekten burun k\u0131v\u0131rmaktad\u0131rlar.<\/p>\n

Gece ve g\u00fcnd\u00fcz kainat\u0131n \u00f6nemli iki olay\u0131d\u0131r. Yer ve g\u00f6k de evrenin i\u00e7inde iki varl\u0131kt\u0131r. Bunlar y\u00fcce Allah’\u0131n insana g\u00fczel bir \u015fekil vermesi, onlar\u0131 tertemiz r\u0131z\u0131klarla beslemesi ile birlikte anlat\u0131l\u0131yor. Bunlar\u0131n hepsi y\u00fcce Allah’\u0131n insanlara verdi\u011fi nimetler ve l\u00fctuflar sadedinde, Allah’\u0131n birli\u011fi ve dini yaln\u0131z O’na has k\u0131lma konusunda g\u00fcndeme getirilmektedir. Bu da, s\u00f6z konusu olaylar\u0131n, yarat\u0131klar\u0131n ve olgular\u0131n aras\u0131nda bir ba\u011f bulundu\u011funu, onlar\u0131n sa\u011flam bir bi\u00e7imde birbirlerine ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131n\u0131, bunlar\u0131n hepsini geni\u015f \u00e7er\u00e7eveleriyle d\u00fc\u015f\u00fcnmenin, bunlar aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 ve uyumu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurman\u0131n zorunlu oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

Bu yery\u00fcz\u00fcnde hayat\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na, geli\u015fmesine ve ilerlemesine zemin haz\u0131rlayan, bildi\u011fimiz \u015fekildeki insan hayat\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na izin veren, bu insan dedi\u011fimiz varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve f\u0131trat\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na uygun \u015fartlar olu\u015fturan temel fakt\u00f6r, bu evrenin yap\u0131s\u0131n\u0131n Allah’\u0131n kendisi i\u00e7in belirledi\u011fi anayasaya uygun hareket etmesidir. Geceyi insan i\u00e7in yerle\u015fme, rahat etme ve toplanma, g\u00fcnd\u00fcz\u00fc ise ayd\u0131nl\u0131k, g\u00f6rmesi ve hareket etmesi i\u00e7in yard\u0131mc\u0131 k\u0131lan, yery\u00fcz\u00fcn\u00fc hayat ve hareket i\u00e7in g\u00fczel bir yerle\u015fim alan\u0131 g\u00f6\u011f\u00fc ise, da\u011f\u0131lmayan, y\u0131k\u0131lmayan oranlar\u0131 ve boyutlar\u0131 birbirine kar\u0131\u015fmayan birbirine kenetlenmi\u015f bir bina yapan da kainat\u0131n ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu bu anayasad\u0131r. E\u011fer g\u00f6\u011f\u00fcn yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan oranlar ve boyutlar kar\u0131\u015facak olsa, bu yery\u00fcz\u00fcnde insan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 hatta hayat\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 dahi imkans\u0131z hale gelirdi. Tertemiz r\u0131z\u0131klar\u0131n yerden \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 ve g\u00f6kten inmesine m\u00fcsaade edip y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fekil verdi\u011fi ve ona en g\u00fczel \u015fekli verdi\u011fi, ona bu evrenin yap\u0131s\u0131yla uyum sa\u011flayan \u00f6zellikler ve yetenekler bah\u015fetti\u011fi b\u00f6ylece bu koca varl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 olarak ve i\u00e7inde bulundu\u011fu \u015fartlara uyum sa\u011flayarak ya\u015famas\u0131n\u0131 garanti etti\u011fi insan\u0131n bu nimetlerden yararlanmas\u0131n\u0131 temin eden de yine bu anayasad\u0131r.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi bu olaylar\u0131n hepsi birbirine ba\u011fl\u0131 ve birbiriyle uyum i\u00e7indedir. Bu nedenle Kur’an onlar\u0131n hepsini bu kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 uyum i\u00e7inde bir yerde anlatmaktad\u0131r ve onlar\u0131n hepsinden yarat\u0131c\u0131n\u0131n birli\u011fine ili\u015fkin kesin delilini \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Bunlar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda insan\u0131n kalbini yaln\u0131z Allah’a \u00e7a\u011f\u0131rmaya, samimi bir \u015fekilde onun dinine sar\u0131lmaya do\u011fru y\u00f6neltmektedir. “Alemlerin Rabbi olan Allah’a hamd olsun” diye hayk\u0131rmaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu varl\u0131klar\u0131 e\u015fsiz bir uyumla yoktan var eden ve onlara \u015fekil verenin ancak ilah olmaya lay\u0131k oldu\u011funu bunun da Allah oldu\u011funu, alemlerin Rabbi oldu\u011funu belirtmektedir. B\u00f6yleyken insanlar nas\u0131l olur da bu apa\u00e7\u0131k ger\u00e7ekten y\u00fcz \u00e7evirirler?<\/p>\n

Burada bu evrenin \u00f6z\u00fcndeki ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n baz\u0131 y\u00f6nlerine ve insan\u0131n hayat\u0131 ile ili\u015fkilerine k\u0131saca bir g\u00f6z atmak istiyoruz. Allah’\u0131n kitab\u0131nda yer alan bu \u00f6zl\u00fc i\u015farete paralel d\u00fc\u015fen k\u0131sa i\u015faretlerde bulunaca\u011f\u0131z.<\/p>\n

“E\u011fer d\u00fcnya, g\u00fcne\u015f kar\u015f\u0131s\u0131nda kendi ekseni etraf\u0131nda d\u00f6nmeseydi gece ve g\u00fcnd\u00fcz meydana gelmezdi.”<\/p>\n

“E\u011fer d\u00fcn a kendi ekseni etraf\u0131nda \u015fu anki h\u0131z\u0131ndan daha h\u0131zl\u0131 d\u00f6nseydi evler havaya savrulur, yery\u00fcz\u00fc darmada\u011f\u0131n hale gelir uzaya sa\u00e7\u0131l\u0131rd\u0131.”<\/p>\n

“E\u011fer d\u00fcnya kendi ekseni etraf\u0131nda \u015fimdikinden daha yava\u015f d\u00f6nseydi insanlar s\u0131caktan ve so\u011fuktan k\u0131r\u0131l\u0131rlard\u0131. D\u00fcnyan\u0131n kendi ekseni etraf\u0131nda d\u00f6nme h\u0131z\u0131 yani \u015fu anda s\u00fcrekli olarak devam eden h\u0131z\u0131 yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fayan bitkilerin ve canl\u0131lar\u0131n hayat\u0131 i\u00e7in kelimenin tam anlam\u0131 ile en uygun olan h\u0131zd\u0131r. “E\u011fer d\u00fcnya kendi ekseni etraf\u0131nda d\u00f6nmeseydi denizlerin ve okyanuslar\u0131n suyu bo\u015fal\u0131rd\u0131:’<\/p>\n

“E\u011fer d\u00fcnyan\u0131n ekseni dik ve d\u00fcnya merkezi g\u00fcne\u015f olan daire bi\u00e7iminde bir y\u00f6r\u00fcngede d\u00f6nseydi ne olurdu? O zaman mevsimler kaybolur, insanlar yaz nedir, k\u0131\u015f nedir, ilkbahar nedir, sonbahar nedir bilmezlerdi.<\/p>\n

“E\u011fer yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn kabu\u011fu \u015fimdikinden birka\u00e7 kar\u0131\u015f daha kal\u0131n olsayd\u0131 karbonun ikinci oksidi oksijeni emer ve bitkilerin hayat\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 imkans\u0131zla\u015f\u0131rd\u0131. “E\u011fer hava tabakas\u0131 bug\u00fcn oldu\u011fundan daha y\u00fcksekte bulunsayd\u0131 hava d\u0131\u015f\u0131nda yanmakta olan ve saniyede alt\u0131 mil ile k\u0131rk mil aras\u0131nda de\u011fi\u015fen bir h\u0131zla seyretmekte olan milyonlarca alevlerin baz\u0131lar\u0131 yerk\u00fcrenin b\u00fct\u00fcn par\u00e7alar\u0131na \u00e7arpar ve yanabilecek olan her \u015feyi yakabilirdi. E\u011fer bu meteorlar tabancan\u0131n kur\u015funu h\u0131z\u0131yla seyretmi\u015f olsalard\u0131 hepsi yere \u00e7ak\u0131l\u0131rd\u0131. O zamanda sonu\u00e7 korkun\u00e7 olurdu. \u0130nsana gelince, onun kur\u015fun h\u0131z\u0131n\u0131n doksan kat\u0131 h\u0131zla gelmekte olan k\u00fc\u00e7\u00fck bir g\u00f6kta\u015f\u0131 ile \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131, do\u011fal olarak onu s\u0131rf h\u0131z\u0131n\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131yla paran\u0131 par\u00e7a ederdi.”<\/p>\n

“E\u011fer havadaki oksijenin oran\u0131 y\u00fczde 21 yerine y\u00fczde 50 olsayd\u0131 d\u00fcnyadaki yanabilecek her \u015fey hemen alevlenebilirdi. Y\u0131ld\u0131r\u0131mdan sa\u00e7an bir k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131n bir a\u011faca isabet etmesiyle b\u00fct\u00fcn bir orman adeta patlayarak alevlenecekti. Havadaki oksijenin oran\u0131 y\u00fczde 10’a ve daha da a\u015fa\u011f\u0131ya d\u00fc\u015fseydi belki hayat as\u0131rlar boyunca kendisini ona ayarlayabilirdi ama o zaman da insan\u0131n al\u0131\u015fageldi\u011fi ate\u015f gibi medeniyet kaynaklar\u0131ndan (etkenlerinden) \u00e7ok az\u0131n\u0131 elde edebilirdi.<\/p>\n

Bu evrenin \u00f6z yap\u0131s\u0131nda birbirine denk getirilmi\u015f binlerce sistem vard\u0131r. Bunlardan herhangi biri az bir \u015fey dengesini kaybetse hayat bildi\u011fimiz \u015fu \u015fekliyle varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcremez ve ortam insan hayat\u0131 i\u00e7in bu kadar uygun olmaz<\/p>\n

\u0130nsan\u0131n kendisine gelince, onun g\u00fczel yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n bir y\u00f6n\u00fc onun b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar aras\u0131nda bu kadar e\u015fsiz bir \u015fekilde yarat\u0131lmas\u0131, b\u00fct\u00fcn g\u00f6revlerini rahatl\u0131kla ve dikkatli bir bi\u00e7imde yerine getirmesi i\u00e7in gereken cihazlar ve organlarla m\u00fckemmel bi\u00e7imde donat\u0131lmas\u0131, kendi yap\u0131s\u0131 ile genel olan evrensel \u015fartlar\u0131 aras\u0131nda, bu evrensel ortamda oldu\u011fu gibi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hareket etmesini sa\u011flayan imkanlar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 evet i\u015fte bunlar\u0131n hepsi onun g\u00fczel yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n belgeleridir. Bunun da \u00f6tesinde insan\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u00f6zelli\u011fi yery\u00fcz\u00fcnde halife olmas\u0131d\u0131r. Halifeli\u011fin ba\u015fta gelen ara\u00e7lar\u0131yla donat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r: Bunlar ak\u0131ld\u0131r, \u015fekillerin ve sebeplerin \u00f6tesiyle ruhani ba\u011flar kurabilmektir.<\/p>\n

E\u011fer biz insan\u0131n yap\u0131s\u0131ndaki inceli\u011fini par\u00e7alar\u0131n\u0131n ve g\u00f6revlerinin ahengini ara\u015ft\u0131rma konusu yapsak ve bunlar\u0131n hepsini: “Size \u015fekil verip de, \u015feklinizi g\u00fczel yapan” ayetinin kapsam\u0131nda de\u011ferlendirsek, bu hayret verici ince yap\u0131da yer ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in insan\u0131n her bir k\u00fc\u00e7\u00fck organ\u0131n\u0131n ve hatta her h\u00fccresinin \u00fczerinde durmak zorunda kalacakt\u0131k.<\/p>\n

Bu hayret verici inceli\u011fe bir \u00f6rnek olarak insan\u0131n \u00e7enesini ve oraya yerle\u015ftirilen di\u015fleri s\u0131rf mekanik y\u00f6nden ele al\u0131yoruz. \u00c7ene o kadar ince hesaplarla yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki di\u015f etlerinde veya dilde milimetrenin onda biri kadar bir \u00e7\u0131k\u0131kl\u0131k olma bu di\u015f etlerini ve dili rahats\u0131z eder. Normal di\u015flerde ve az\u0131 di\u015flerinde de bu b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki bir \u00e7\u0131k\u0131kl\u0131k, kar\u015f\u0131s\u0131ndaki di\u015fe \u00e7arpar ve onu tahri\u015f eder! Alt \u00e7ene ile \u00fcst \u00e7ene aras\u0131na sigara ka\u011f\u0131d\u0131 gibi bir ka\u011f\u0131t konulup \u00e7eneler kapand\u0131\u011f\u0131nda bu ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kapanman\u0131n izleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu iki \u00e7ene \u00f6yle bir incelikte yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki, sigara ka\u011f\u0131d\u0131 inceli\u011findeki bir \u015feyi dahi \u00e7i\u011fneyebilir ve \u00f6\u011f\u00fctebilir!<\/p>\n

Ayr\u0131ca bu insan s\u00f6z konusu olan bu yap\u0131s\u0131 ile bu evrende ya\u015fas\u0131n diye donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan\u0131n g\u00f6z\u00fc, bu yery\u00fcz\u00fcnde g\u00f6rme vazifesini sa\u011flayacak \u0131\u015f\u0131n dalgalar\u0131n\u0131 alabilecek bi\u00e7imde ayarlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan\u0131n kula\u011f\u0131, bu yery\u00fcz\u00fcnde i\u015fitme g\u00f6revini sa\u011flayacak ses dalgalar\u0131n\u0131 alabilecek \u015fekilde ayarlanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn duygular\u0131 ve b\u00fct\u00fcn i\u00e7 organlar\u0131 hayat\u0131 i\u00e7in haz\u0131rlanan ortama uygun yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eartlar\u0131n de\u011fi\u015fmesi halinde, s\u0131n\u0131rl\u0131 da olsa, ona g\u00f6re vaziyet alabilecek g\u00fc\u00e7lerle donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u015e\u00fcphesiz ki insan bu ortam i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ortamda ya\u015fas\u0131n. Bu ortamda etkilensin. Bu ortam\u0131 etkilesin diye yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6z itibariyle bu ortam\u0131n yap\u0131s\u0131 ile insan\u0131n yap\u0131s\u0131 aras\u0131nda k\u00f6kl\u00fc ba\u011flar da vard\u0131r. \u0130nsan\u0131n bu \u015fekilde tasvir edilmesi onun ortam\u0131 ile yani yer ve g\u00f6kle yak\u0131ndan ilgilidir. Onun i\u00e7indir ki Kur’an insan\u0131n bu tasvirini yer ve g\u00f6\u011f\u00fc anlatt\u0131\u011f\u0131 ayetin devam\u0131nda s\u00f6z konusu etmektedir. Bu da Kur’an-\u0131 Kerim’in e\u015fsiz anlat\u0131m sanat\u0131n\u0131n (i’caz\u0131n\u0131n) bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Allah’\u0131n sanat\u0131na ve bu sanat\u0131n gere\u011fi olarak evrenle insan aras\u0131nda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 uyuma ili\u015fkin \u00f6zl\u00fc olarak sergiledi\u011fimiz bu i\u015faretler yeterlidir.<\/p>\n

Simdi Kur’an’\u0131n ayetleri \u00f6n\u00fcnde k\u0131sa k\u0131sa durmaya ge\u00e7iyoruz: <\/p>\n

61 – Allah O’dur ki, geceyi i\u00e7inde istirahat etmeniz i\u00e7in (serin ve karanl\u0131k) g\u00fcnd\u00fcz\u00fc de i\u015finizi g\u00f6rmeniz i\u00e7in ayd\u0131nl\u0131k yapt\u0131.<\/strong><\/p>\n

\u015e\u00fcphesiz Allah, insanlara l\u00fctufk\u00e2rd\u0131r fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu \u015f\u00fckretmezler.<\/p>\n

Geceleyin s\u00fckunet her canl\u0131 i\u00e7in zorunludur. Her canl\u0131n\u0131n ertesi g\u00fcn tekrar hayata hareketli ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in canl\u0131 olan h\u00fccrelerinin i\u00e7inde rahata kavu\u015faca\u011f\u0131 karanl\u0131k bir zaman diliminin olmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Bu s\u00fckunetin elde edilmesi i\u00e7in s\u0131rf uyku yeterli de\u011fildir. Gecenin olmas\u0131 da laz\u0131md\u0131r. Karanl\u0131klar gerekmektedir. S\u00fcrekli olarak \u0131\u015f\u0131kta kalan h\u00fccreler s\u00fckunetin zorunlu olan pay\u0131n\u0131 alamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in a\u015f\u0131r\u0131 derecede yorulur ve dokular\u0131 bozulur.<\/p>\n

“G\u00fcnd\u00fcz\u00fc i\u015finizi g\u00f6rmeniz i\u00e7in ayd\u0131nl\u0131k yapt\u0131.”<\/p>\n

Bu \u015fekildeki bir ifade, tasvir edici ve somutla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir ifade bi\u00e7imidir. Sanki g\u00fcnd\u00fcz bakabilen ve g\u00f6rebilen bir canl\u0131d\u0131r. Asl\u0131nda g\u00fcnd\u00fczleri g\u00f6rebilenler insanlard\u0131r ama g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn genel niteli\u011fi ayd\u0131nl\u0131k ve g\u00f6r\u00fcnme oldu\u011fu i\u00e7in b\u00f6yle ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n

Gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn b\u00f6yle yer de\u011fi\u015fmesi nimet i\u00e7inde nimettir. E\u011fer bunlardan biri s\u00fcrekli olsayd\u0131 hatta bunlardan biri \u015fimdi oldu\u011fundan bir ka\u00e7 kat uzun olsayd\u0131, hayat yok olurdu. Bunun i\u00e7in Kur’an-\u0131 Kerim’in gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn ardarda geli\u015fini insanlar\u0131n \u00e7o\u011funun \u015f\u00fckretmedi\u011fi bir nimet olarak ortaya koymas\u0131nda garip bir \u015fey yoktur.<\/p>\n

Bu iki evrensel (do\u011fal) olaydan sonra Kur’an-\u0131 Kerim bu iki olay\u0131 yaratan\u0131n ancak ilah olabilece\u011fini ve bu ulu ismi hak edebilece\u011fini belirtmektedir:
\n
\n62- \u0130\u015fte her \u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131 Rabbiniz olan Allah budur. O’ndan ba\u015fka ilah yoktur. Nas\u0131l da aldat\u0131l\u0131p d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n y\u00fcce Allah’\u0131n elini her \u015feyde g\u00f6r\u00fcp, e\u015fyan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na bakarak akl\u0131n kesin \u00f6l\u00e7\u00fcleriyle O’nun her \u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011funu \u00f6\u011frenip, hi\u00e7 kimsenin bunlar\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edemeyece\u011fini, hi\u00e7bir yarat\u0131c\u0131 olmadan onlar\u0131n var olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemenin de tutarl\u0131 olamayaca\u011f\u0131n\u0131 kavrad\u0131ktan sonra… Evet bunlar\u0131n hepsini anlad\u0131ktan sonra Allah’\u0131 tan\u0131mamalar\u0131 ve O’na iman etmemeleri ger\u00e7ekten ilgin\u00e7tir. Ger\u00e7ekten hayret edilecek bir olayd\u0131r.”Nas\u0131l da aldat\u0131l\u0131p d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcyorsunuz?”<\/p>\n

Fakat ne yaz\u0131k ki, birtak\u0131m insanlar bu apa\u00e7\u0131k ger\u00e7ekten b\u00f6ylece y\u00fcz \u00e7evirmi\u015flerdir. T\u0131pk\u0131 Kur’an’la ilk defa muhatap olan insanlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 gibi. Bu tutum her zaman da b\u00f6yledir. Sebepsiz, delilsiz, belgesiz bir tav\u0131rd\u0131r bu:<\/p>\n

63- Allah’\u0131n ayetlerini bile bile inkar edenler b\u00f6ylece d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcyorlard\u0131.<\/strong><\/p>\n

\u015eimdi ayetlerin seyri gece ve g\u00fcnd\u00fcz ayetlerinden yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn kendi \u00f6z\u00fcne ge\u00e7mekte onun bir yerle\u015fim alan\u0131 oldu\u011funu, g\u00f6\u011fe de\u011finmekte ve onun da bir bina olarak kuruldu\u011funu dile getirmektedir:<\/p>\n

64- Sizin i\u00e7in yeri durak, g\u00f6\u011f\u00fc bina eden, size \u015fekil verip de, \u015feklinizi g\u00fczel yapan, sizi temiz \u015feylerle r\u0131z\u0131kland\u0131ran Allah’t\u0131r. \u0130\u015fte Rabbiniz olan Allah budur. Alemlerin Rabbi Allah ne y\u00fccedir<\/strong>.<\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fc daha \u00f6nce \u00f6z olarak baz\u0131lar\u0131na de\u011findi\u011fimiz pek \u00e7ok uygun \u015fartlardan dolay\u0131 insan\u0131n hayat\u0131 i\u00e7in en uygun yerdir. G\u00f6k ise, oranlamalar\u0131, uzakl\u0131klar\u0131, hareketleri ve d\u00f6nmeleri de\u011fi\u015fmeyen bir yap\u0131d\u0131r. Bu nedenle insan hayat\u0131 i\u00e7in istikrar\u0131 ve devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 garanti etmektedir. Nitekim insan bu koca varl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde hesab\u0131 kitab\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f ve bu evrenin yap\u0131s\u0131nda de\u011feri bi\u00e7ilmi\u015f bir varl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

G\u00f6\u011f\u00fcn ve yerin in\u015fas\u0131, daha \u00f6nce baz\u0131 \u00f6nemli s\u0131rlar\u0131na i\u015faret etti\u011fimiz bi\u00e7imde, insan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131na ve temiz r\u0131z\u0131klarla beslenmesine ba\u011flanmaktad\u0131r. “Size \u015fekil verip de \u015feklinizi g\u00fczel yapan, sizi temiz \u015feylerle r\u0131z\u0131kland\u0131ran Allah’t\u0131r.”<\/p>\n

Bu mucizelerden ve ba\u011f\u0131\u015flardan sonra, \u00f6ncekilere oldu\u011fu gibi, \u015fu ifade yer almaktad\u0131r:<\/p>\n

“\u0130\u015fte Rabbiniz Allah budur. B\u00fct\u00fcn alemleri yaratan Allah ne y\u00fccedir!” Yaratan, takdir eden, idare eden, sizi g\u00f6zeten ve m\u00fclk\u00fcnde size bir yer belirleyen bu Allah i\u015fte o sizin Rabbinizdir. “Allah, ne y\u00fccedir”. Bereketi ne b\u00fcy\u00fck ne \u00e7oktur! “Alemlerin Rabbidir!” T\u00fcm alemlerin Rabbi.<\/p>\n

65 – O diridir. O’ndan ba\u015fka ilah yoktur. Dini yaln\u0131z O’na has k\u0131larak O’na yalvar\u0131n. \u00d6vg\u00fc, alemlerin rabbi Allah i\u00e7indir.<\/strong><\/p>\n

Evet, diri olan yaln\u0131z O’dur. Sonra elde edilmeyen, yarat\u0131lmayan, ba\u015flang\u0131c\u0131 ve sonu olmayan, ge\u00e7ici ve perdeli olmayan de\u011fi\u015fme ve ba\u015fkala\u015f\u0131m g\u00f6stermeyen hayat\u0131n sahibi O’dur. Hayat kendisindendir. Hi\u00e7bir varl\u0131\u011f\u0131n bu \u00f6zelliklere sahip hayat\u0131 yoktur. O’nu eksik s\u0131fatlardan tenzih ederiz. Yegane hayat sahibi O’dur.<\/p>\n

\u0130lahl\u0131kta tek olan da O’dur. Zira yegane hayat sahibi yaln\u0131z O’dur. \u00d6yleyse tek diri O’dur: Allah.<\/p>\n

Bu mucizeler, ba\u011f\u0131\u015flar ve onlar\u0131 izleyen yorumlar \u00f6n\u00fcnde ve birlik ger\u00e7e\u011fi, ilahl\u0131k ger\u00e7e\u011fi ve Rabblik ger\u00e7e\u011fi ile insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n doldu\u011fu anlar\u0131n en hararetlisinde Hz. Peygamber’e direktif veriliyor. Hem\u015fehrilerinin Allah d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131klar\u0131na tapmas\u0131n\u0131n yasakland\u0131\u011f\u0131n\u0131, alemlerin Rabbi olan Allah’a teslim olmakla emrolundu\u011funu insanlara a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 isteyen bir direktiftir bu.<\/p>\n


\n66- Ey Muhammed! De ki: “Sizin, Allah’\u0131 b\u0131rak\u0131p da kulluk ettiklerinize kulluk etmek bana yasak k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Zira bana Rabbimden belgeler gelmi\u015ftir. Ben, alemlerin Rabbine teslim olmakla emrolundum.”<\/strong><\/p>\n

Allah’\u0131n ayetlerinden y\u00fcz \u00e7evirip, O’nun ba\u011f\u0131\u015flar\u0131n\u0131 inkar edenlere s\u00f6yle ki: Senin onlar\u0131n Allah d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131klar\u0131na tapman yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Onlara de ki: Bu i\u015f bana yasak oldu. Ve ben de onu bitirdim. “Zira bana Rabbimden belgeler gelmi\u015ftir.” Yani elimde belge var. Ve ben buna inanm\u0131\u015f\u0131m. Bu belgenin hakk\u0131d\u0131r ki, ben ona kanaat getireyim, onu tasdik edeyim sonra ger\u00e7ek olan s\u00f6z\u00fc a\u00e7\u0131kl\u0131yay\u0131m. Allah’tan ba\u015fkas\u0131na kullu\u011fu sona erdirmek -ki bu red etmektir- ve Alemlerin Rabbine teslim olmakla -ki bu da kabul etmektir- yani bu iki y\u00f6n\u00fc ile ancak inan\u00e7 sistemi tamamlanm\u0131\u015f olur.<\/p>\n

D\u0131\u015f d\u00fcnyadaki ayetleri b\u00f6ylece g\u00f6zden ge\u00e7irdikten sonra \u015fimdi de y\u00fcce Allah’\u0131n insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131na yerle\u015ftirdi\u011fi ayetlerinden birini sergilemektedir. Bu da insan hayat\u0131 ve onun ge\u00e7irdi\u011fi evrelerle ilgili olan mucizedir. Bu hayat bir giri\u015f yap\u0131larak, Allah’\u0131n \u00f6n\u00fcnde hayat ger\u00e7e\u011finin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn nas\u0131l oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r:<\/p>\n

67- Sizi topraktan, sonra nutfeden, sonra kan p\u0131ht\u0131s\u0131ndan yaratan; sonra erginlik \u00e7a\u011f\u0131na ula\u015fman\u0131z, sonra da ya\u015flanman\u0131z i\u00e7in sizi ya\u015fatan O’dur. Kiminiz daha \u00f6nce \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr, kiminiz de belirlenmi\u015f s\u00fcreye ula\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z. Belki art\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.<\/strong><\/p>\n

\u0130nsan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 konusunda insan biliminin ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131 konular vard\u0131r. Zira bu konular\u0131n baz\u0131lar\u0131 insan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6nce vard\u0131. Bunun yan\u0131nda insan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 konusunda insan\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00f6zlemledi\u011fi konular da vard\u0131r. Ancak insanlar bu konularda Kur’an’\u0131n indirili\u015finden as\u0131rlar sonra yeni yeni bilgi sahibi olmaktad\u0131rlar.<\/p>\n

\u0130nsan\u0131n topraktan yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131, insan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6nce s\u00f6z konusu olan bir ger\u00e7ektir. Toprak bu yery\u00fcz\u00fcnde b\u00fct\u00fcn hayat\u0131n temelidir. \u0130nsan\u0131n hayat\u0131 da topraktand\u0131r. Bu harika olay\u0131n, d\u00fcnya tarihinde ve hayat tarihinde \u00e7ok \u00f6nemli olan bu geli\u015fmenin nas\u0131l meydana geldi\u011fini Allah’tan ba\u015fkas\u0131 bilemez. Bundan sonra insanlar\u0131n \u00e7iftle\u015fme yoluyla \u00e7o\u011falmalar\u0131na gelince bu da erkeklik h\u00fccresi olan nutfenin (sperman\u0131n) yumurtac\u0131kla bulu\u015fmas\u0131, birle\u015fmesi ve ikisinin rahimde embriyo \u015feklinde yerle\u015fmeleri ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Ceninlik a\u015famas\u0131n\u0131n sonunda \u00e7ocuk, ilk h\u00fccrenin yap\u0131s\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimler ve geli\u015fimler g\u00f6sterdikten sonra d\u00fcnyaya gelir. E\u011fer ceninin ana rahminde ge\u00e7irdi\u011fi bu a\u015famalar\u0131 g\u00fczel bir bi\u00e7imde incelersek bu a\u015famalar\u0131n \u00e7ocu\u011fun do\u011fumundan \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar ge\u00e7irdi\u011fi ve ayeti kerimelerin \u00e7ocukluk, yakla\u015f\u0131k olarak otuz ya\u015flar\u0131na rastlayan olgunluk ve ihtiyarl\u0131k gibi baz\u0131 \u00f6nemli a\u015famalar\u0131 \u00fczerinde durdu\u011fu merhalelerden daha karma\u015f\u0131k ve daha b\u00fcy\u00fck olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bunlar, zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131n iki taraf\u0131 aras\u0131nda kuvvetlili\u011fin en zirvede oldu\u011funu somutla\u015ft\u0131ran a\u015famalard\u0131r. “Kiminiz daha \u00f6nce \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr.” Bu a\u015famalar\u0131n hepsine veya bir k\u0131sm\u0131na yeti\u015fmeden… “Kiminiz de belirlenmi\u015f s\u00fcreye ula\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z.” Belirlenmi\u015f, bilinen bir s\u00fcredir bu. Bir an dahi ne ondan ileri gidebilir ne de geri kalabilirsiniz. “Belki art\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.” Embriyonun ve yeni do\u011fan \u00e7ocu\u011fun yolculu\u011funu izlemede, bu her iki yolculu\u011fun g\u00f6sterdi\u011fi g\u00fczel yaratmay\u0131 ve g\u00fczel oranlamay\u0131-dengelemeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmekte akl\u0131n rol\u00fc ger\u00e7ekten \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n

Embriyonun ge\u00e7irdi\u011fi de\u011fi\u015fim s\u00fcreci ger\u00e7ekten ilgin\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Biz bu de\u011fi\u015fimin \u00e7o\u011fu a\u015famalar\u0131n\u0131 t\u0131bb\u0131n, \u00f6zellikle cenin biliminin geli\u015fmesinden sonra \u00f6\u011frendik. Fakat Kur’an-\u0131 Kerim’in bundan yakla\u015f\u0131k ond\u00f6rt as\u0131r \u00f6nce bu kadar incelikle ceninden (embriyodan) bahsetmesi hayli dikkat \u00e7ekmektedir. Akli ba\u015f\u0131nda olan bir insan\u0131n bu olgu kar\u015f\u0131s\u0131nda durup d\u00fc\u015f\u00fcnmeden adam ak\u0131ll\u0131 bir de\u011ferlendirme yapmadan ge\u00e7ip gitmesi imkans\u0131zd\u0131r.<\/p>\n

Ceninin ve \u00e7ocu\u011fun ge\u00e7irdi\u011fi geli\u015fim s\u00fcreci hangi toplum i\u00e7inde ya\u015farsa ya\u015fas\u0131n ve akli olgunlu\u011fun hangi a\u015famas\u0131nda bulunursa bulunsun be\u015feri duygu \u00fczerinde etkili olmakta ve insan\u0131n kalbine dokunmaktad\u0131r. Her ku\u015fak kendi bilgisi oran\u0131nca ve \u015fartlar\u0131na g\u00f6re bu dokunu\u015fun etkisini y\u00fcre\u011finde hissetmektedir. Kur’an bu dokunu\u015fla insanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn nesillerine hitap etmektedir… Onlar da bu dokunu\u015fu hissetmektedirler… \u0130ster ona olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k versinler ister olumsuz!<\/p>\n

Bunun hemen ard\u0131ndan diriltme ve \u00f6ld\u00fcrme ger\u00e7e\u011fine, yaratma ve yoktan var etme ger\u00e7e\u011fine bir arada yer verilmektedir.<\/p>\n

68- Ya\u015fatan ve \u00f6ld\u00fcren O’dur. Bir i\u015fin olmas\u0131n\u0131 istedi mi, ona sadece “ol” der o da olur<\/strong>.
\nKur’an-\u0131 Kerim’de hayat ve \u00f6l\u00fcm mucizelerine \u00e7ok\u00e7a i\u015faret edilir. Zira bu iki ger\u00e7ek insan\u0131n kalbini sert bir bi\u00e7imde ve derinden sarsar. Ayr\u0131ca bunlar insan\u0131n hissedip g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc her \u015feyde apa\u00e7\u0131k olarak tekrar tekrar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc olaylard\u0131r, realitelerdir. Diriltmenin ve \u00f6ld\u00fcrmenin ilk bak\u0131\u015fta g\u00f6ze \u00e7arpan\u0131n \u00f6tesinde b\u00fcy\u00fck anlamlar\u0131 vard\u0131r. Hayat\u0131n \u00e7e\u015fitleri vard\u0131r. \u00d6l\u00fcm\u00fcn de \u00e7e\u015fitleri. Hayat\u0131n hi\u00e7biri izi bulunmayan kupkuru bir topra\u011f\u0131 g\u00f6rd\u00fckten sonra onun hayat dolu olgunlu\u011funu g\u00f6rmek… Bir mevsimde yapraklar\u0131 ve dallar\u0131 ile kupkuru olan bir a\u011fac\u0131 g\u00f6r\u00fcp sonra da onun her taraf\u0131ndan hayat\u0131n kaynad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ye\u015ferdi\u011fini, yaprakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7i\u00e7ek a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131… Sanki her taraf\u0131ndan hayat\u0131n co\u015fup ta\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek… Yumurtay\u0131 sonra da ondan \u00e7\u0131kan yavruyu g\u00f6rmek… Bir de bu s\u00fcrecin tersini izlemek. \u00d6l\u00fcmden hayata do\u011fru giden s\u00fcre\u00e7 gibi bir de hayattan \u00f6l\u00fcme do\u011fru giden s\u00fcreci seyretmek. Evet bu olaylar\u0131n hepsi insan\u0131n kalbine dokunmakta ve onu harekete ge\u00e7irmektedir. \u0130nsanlar durumlar\u0131na ve i\u00e7 alemlerinin hallerine g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steren derecelerde bu olaylar \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve onlardan etkilenirler.<\/p>\n

Hayat ve \u00f6l\u00fcm ger\u00e7eklerinden yaratma ger\u00e7e\u011fi ve yoktan var etme arac\u0131na ge\u00e7ilmektedir. Bu da Allah’\u0131n dilemesidir. Yaratmaya y\u00f6neli\u015finde somutla\u015fan iradesi. Herhangi bir \u015feyin yarat\u0131lmas\u0131 “ol” kelimesine ba\u011fl\u0131. Onun ard\u0131ndan bir de bakm\u0131\u015fs\u0131n ki, varl\u0131k “oluvermi\u015f”. En g\u00fczel yarat\u0131c\u0131 olan Allah’\u0131n \u015fan\u0131 ne y\u00fccedir!<\/p>\n

\u0130nsan hayat\u0131n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 \u00f6n\u00fcnde, hayat ve \u00f6l\u00fcm sahnelerinin, yaratma ve yoktan var etme ger\u00e7e\u011finin g\u00f6lgesi alt\u0131nda Allah’\u0131n ayetleri hakk\u0131nda ileri geri s\u00f6z etmek \u00e7ok abes ve \u00e7irkin ka\u00e7maktad\u0131r. Peygamberleri yalanlamak hayret ve nefret verici bir hareket olarak ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Onun i\u00e7in bu eyleme, \u00fcrpertici bir k\u0131yamet sahnesi bi\u00e7iminde sunulan korkun\u00e7 bir tehdit ile kar\u015f\u0131l\u0131k veriliyor:<\/p>\n

69- “Allah’\u0131n ayetleri hakk\u0131nda tart\u0131\u015fanlar\u0131n nas\u01311 Hak’tan \u00e7evrildiklerini g\u00f6rmedin mi?”<\/p>\n

70- “O, Kitab’\u0131 duyurulmas\u0131 i\u00e7in el\u00e7ilerimize g\u00f6nderdi\u011fimiz \u015feyleri yalanlayanlar, yak\u0131nda bileceklerdir.”<\/strong><\/p>\n

Bu, Allah’\u0131n ayetlerinin sergilendi\u011fi bir ortamda O’nun ayetlerini kabul etmemek i\u00e7in tart\u0131\u015fmaya girenlerin tutumlar\u0131na hayret etmenin ifadesidir. Bu hayret, ahirette onlar\u0131 bekleyen ak\u0131betin a\u00e7\u0131klanmas\u0131 i\u00e7in bir giri\u015f niteli\u011findedir.<\/p>\n

“Allah’\u0131n ayetleri hakk\u0131nda tart\u0131\u015fanlar\u0131n nas\u0131l Hak’tan \u00e7evrildiklerini g\u00f6rmedin mi?”<\/p>\n

“O, kitab\u0131 duyurulmas\u0131 i\u00e7in el\u00e7ilerimize g\u00f6nderdi\u011fimiz \u015feyi yalanlayanlar…”<\/p>\n

Asl\u0131nda onlar bir tek kitab\u0131, bir tek Peygamberi yalanlam\u0131\u015flard\u0131. Fakat onlar bununla, b\u00fct\u00fcn Peygamberlerin getirdi\u011fi her \u015feyi yalanlam\u0131\u015f oluyorlard\u0131. Zira t\u00fcm Peygamberler bir tek inan\u00e7 sistemine \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Bu da son Peygamber olan Hz. Muhammed’in (sal\u00e2t ve selam \u00fczerine olsun) mesaj\u0131nda en m\u00fckemmel \u015feklini bulmu\u015ftur. Bu nedenle onlar, her Peygamberi ve her ilahi mesaj\u0131 yalanlam\u0131\u015f oldular. Tek olan ger\u00e7e\u011fe ve tevhid akidesine \u00e7a\u011f\u0131ran Peygamberini yalanlayan \u00f6nceki ve \u015fimdiki herkes de ayn\u0131 durumdad\u0131r. “Yak\u0131nda bileceklerdir.”<\/p>\n

Sonra onlar\u0131n ileride neyi \u00f6\u011freneceklerini a\u00e7\u0131kl\u0131yor: Bu, s\u0131rf azap de\u011fil, azab\u0131n i\u00e7inde a\u015fa\u011f\u0131lanma ve horlanmad\u0131r.<\/p>\n

71- Boyunlar\u0131nda demir halkalar ve zincirler oldu\u011fu halde s\u00fcr\u00fckleneceklerdir.<\/strong><\/p>\n

Davarlar\u0131n ve y\u0131rt\u0131c\u0131 hayvanlar\u0131n s\u00fcr\u00fcld\u00fckleri gibi s\u00fcr\u00fclerek horlanacaklard\u0131r! Onlara neden sayg\u0131 g\u00f6sterilsin ki art\u0131k? Kendi elleriyle onurlar\u0131n\u0131n, \u015fereflerinin damgas\u0131n\u0131 s\u00f6k\u00fcp atanlar onlar de\u011fil mi?<\/p>\n

Bu azap ve bu a\u015fa\u011f\u0131lama i\u00e7inde s\u00fcr\u00fcl\u00fcp-\u00e7ekildikten sonra gelip kaynar suya ve ate\u015fe dayan\u0131yorlar:
\n
\n72- Kaynar suda sonra da ate\u015fte yak\u0131lacaklard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Yani onlar k\u00f6pekler gibi ba\u011flanacak ve hapsedileceklerdir. Onlar i\u00e7in belirlenmi\u015f olan yer kaynar su ve alevlenmi\u015f ate\u015fle doldurulacakt\u0131r. Onlar da var\u0131p oraya gireceklerdir.<\/p>\n

Onlar bu a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 azab\u0131n i\u00e7indeyken kendilerine bir de azarlama, a\u015fa\u011f\u0131lama, s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma ve \u00e7aresiz b\u0131rakma amac\u0131 ile sorular y\u00f6neltiliyor:<\/p>\n

73- Sonra onlara denilecektir Ortak ko\u015ftuklar\u0131n\u0131z nerede? Allah’tan ba\u015fka tapt\u0131klar\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n

Onlar bu soruya oyuna getirildi\u011fini anlayan insan\u0131n hay\u0131flanarak ve \u00fcmitsizlik i\u00e7inde verdi\u011fi cevab\u0131 and\u0131ran bir \u015fekilde cevap veriyorlar:
\n
\n74 – Dediler ki: “Bizden uzakla\u015f\u0131p kayboldular; hay\u0131r, me\u011fer biz \u00f6nceden hi\u00e7bir \u015feye tapmam\u0131\u015f\u0131z. (Tapt\u0131klar\u0131m\u0131z hi\u00e7bir \u015fey de\u011filmi\u015f).” \u0130\u015fte Allah kafirleri b\u00f6yle \u015fa\u015f\u0131rt\u0131r<\/strong>.<\/p>\n

Tapt\u0131klar\u0131m\u0131z kaybolup gittiler. Art\u0131k ne biz onlara varan bir yolu biliyoruz. Ne de onlar bize gelen yolu biliyorlar… Asl\u0131nda biz daha \u00f6nce hi\u00e7bir \u015feye \u00e7a\u011f\u0131rmam\u0131\u015f\u0131z. Onlar\u0131n hepsi kuruntularm\u0131\u015f, sap\u0131kl\u0131klarm\u0131\u015f!<\/p>\n

75- Bu durum sizin yery\u00fcz\u00fcnde haks\u0131z olarak \u015f\u0131marman\u0131zdan ve a\u015f\u0131r\u0131 derecede sevinip b\u00f6b\u00fcrlenmenizdendir.<\/p>\n

76- Cehennemin kap\u0131lar\u0131ndan, girin orada ebedi kalacaks\u0131n\u0131z. Kibirlenenlerin yeri ne k\u00f6t\u00fcd\u00fcr.<\/strong><\/p>\n

\u0130mdat! Zincirler ve buka\u011f\u0131lar i\u00e7inde kaynar su ve ate\u015fe nerede s\u00fcr\u00fckleniyorlar acaba? \u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki bu, bir giri\u015ftir. Sonra cehenneme girecekler ve orada ebedi olarak kalacaklard\u0131r. “B\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayanlar\u0131n yeri ne k\u00f6t\u00fcd\u00fcr.” Bu a\u015fa\u011f\u0131lanma, b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamadan kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte bu horlanma da o b\u00fcy\u00fcklenmenin cezas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Zillet, a\u015fa\u011f\u0131lanma ve korkun\u00e7 azap, Allah’\u0131n ayetleri hakk\u0131nda ileri-geri konu\u015fup-tart\u0131\u015fma ve g\u00f6\u011f\u00fcsleri kabartan b\u00fcy\u00fcklenmeyi tasvir eden bu sahne \u00f6n\u00fcnde… Evet i\u015fte bu sahne ve bu ak\u0131bet \u00f6n\u00fcnde Kur’an, Hz. Peygamber’e y\u00f6neliyor. Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fcklenmeye ve yersiz tart\u0131\u015fmalara kar\u015f\u0131 sabretmesi gerekti\u011fini ve<\/p>\n

her halde y\u00fcce Allah’\u0131n ger\u00e7ek olan s\u00f6z\u00fcne g\u00fcvenmesi laz\u0131m geldi\u011fini \u00f6\u011f\u00fctl\u00fcyor. \u0130sterse y\u00fcce Allah onlara ili\u015fkin s\u00f6z\u00fcn\u00fcn bir k\u0131sm\u0131n\u0131 hayat\u0131nda kendisine g\u00f6stersin isterse onun hayat\u0131na son versin ki i\u015fi tamamen kendi \u00fczerine als\u0131n. Mesele b\u00fct\u00fcn\u00fc ile Allah’\u0131n elindedir, Peygamber’in g\u00f6revi sadece bildirmektir. Sonu\u00e7ta onlar\u0131n hepsi O’na d\u00f6necektir.<\/p>\n

77- Ey Muhammed! Sabret, \u015f\u00fcphesiz Allah’\u0131n verdi\u011fi s\u00f6z ger\u00e7ektir. Onlara s\u00f6z verdi\u011fimiz azab\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 sana g\u00f6steririz veya seni \u00f6ld\u00fcr\u00fcr\u00fcz, nas\u0131l olsa onlar\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc Bize’dir.<\/strong><\/p>\n

Burada \u00fczerinde derin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken bir konuyu biraz a\u00e7mak istiyoruz: Onca eziyetler, yalanlamalar, b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamalar ve inatla\u015fmalarla kar\u015f\u0131la\u015fan Hz. Peygamber’e \u015fu anlamda bir direktif veriliyor: Sen g\u00f6revini yap; \u00f6tesine kar\u0131\u015fma. Sonu\u00e7lara gelince bu senin i\u015fin de\u011fildir. Hatta y\u00fcce Allah’\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayanlara ve ilahi mesaj\u0131 yalan sayanlara ili\u015fkin s\u00f6z\u00fcn\u00fcn yer yer ger\u00e7ekle\u015fmesini g\u00f6r\u00fcp vicdanen rahatlama bile senin kalbine yak\u0131\u015fan bir duygu de\u011fildir. Sen sadece \u00e7al\u0131\u015f, o kadar. G\u00f6revini yap ve ge\u00e7ip git. Dava senin davan de\u011fildir, mesele senin meselen de\u011fildir. \u0130\u015fin tamam\u0131 Allah’\u0131n elindedir ve O diledi\u011fini yapar.<\/p>\n

Aman Allah’\u0131m! Bu ne y\u00fccelik, bu ne ululuk! Bu ne m\u00fckemmel edep! Y\u00fcce Allah, Hz. Peygamber’in \u015fahs\u0131nda islam davas\u0131na g\u00f6n\u00fcl verenlerin bu adab\u0131 tak\u0131nmalar\u0131n\u0131 istiyor.<\/p>\n

Bu insan\u0131n nefsine a\u011f\u0131r gelen bir i\u015ftir. \u0130nsan kalbinin do\u011fal arzular\u0131na kar\u015f\u0131 sabretmeyi gerektiren bir i\u015f. Herhalde bu nedenle surenin buras\u0131nda sabretmeye dikkat \u00e7ekiliyor. Bu daha \u00f6nce dikkat \u00e7ekilen bir olguya tekrar dikkat \u00e7ekme de\u011fildir. Burada ba\u015fka bir sab\u0131r \u00e7e\u015fidine dikkat \u00e7ekilmektedir. Bu sab\u0131r \u00e7e\u015fidi belki de eziyetlere, b\u00fcy\u00fcklenmelere ve yalanlamalara kar\u015f\u0131 sabretmekten daha zordur.<\/p>\n

\u0130nsan kalbinin y\u00fcce Allah’\u0131n kendi d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 ve davas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 nas\u0131l k\u0131sk\u0131vrak yakalay\u0131p cezaland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rme iste\u011finden vazge\u00e7mesi ger\u00e7ekten zor bir i tir. Bu d\u00fc\u015fmanlar\u0131n bizzat d\u00fc\u015fmanl\u0131k yapt\u0131klar\u0131 ve sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7tikleri bir s\u0131rada Allah’\u0131n onlara kar\u015f\u0131 cezas\u0131n\u0131 g\u00f6rme iste\u011fine kar\u015f\u0131 sab\u0131r kolay de\u011fildir. Fakat bu, y\u00fcce ilahi terbiye ve y\u00fcce Allah’\u0131n se\u00e7kin kullar\u0131n\u0131 \u00f6zel bi\u00e7imde haz\u0131rlamas\u0131, se\u00e7ti\u011fi ki\u015finin g\u00f6nl\u00fcn\u00fc bu t\u00fcr arzulardan ar\u0131nd\u0131rmas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015febilir. Bu terbiyeden ge\u00e7en, bu dinin d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 muzaffer olma arzusuna dahi g\u00f6nl\u00fcn\u00fc kapt\u0131rmaz. Onun t\u00fcm arzusu g\u00f6revini yapma arzusudur.<\/p>\n

B\u00f6ylesine k\u00f6kl\u00fc ve derin olan bu meseleden dolay\u0131 Allah yoluna \u00e7a\u011f\u0131ranlar\u0131n kalplerinin s\u00fcrekli O’na y\u00f6nelmeleri gerekmektedir. \u0130lk bak\u0131\u015fta tertemiz ve masum g\u00f6r\u00fcnen fakat sonradan \u015feytan\u0131n i\u00e7ine girip vaziyet etmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 arzular\u0131n-isteklerin deryas\u0131ndan insan\u0131 kurtaracak cankurtaran simidi budur i\u015fte!<\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcm ge\u00e7en dersin sonunda yer alan yorumun bir eki niteli\u011findedir. Hz. Peygamberin ve m\u00fcminlerin, Allah izin verene, s\u00f6z\u00fcn\u00fc ve cezaya ili\u015fkin tehdidini ger\u00e7ekle\u015ftirene kadar sabretmeleri i\u00e7in y\u00f6nlendirilmeleri konusunu tamamlamaktad\u0131r. Y\u00fcce Allah’\u0131n bu s\u00f6z\u00fc ister Hz. Peygamber’in hayat\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fsin isterse onun vefat\u0131ndan sonraya kals\u0131n fark etmez. Bu i\u015f Peygamber’in i\u015fi de\u011fildir. Bu inan\u00e7 sisteminin, ona inananlar\u0131n, bu konuda haks\u0131z yere tart\u0131\u015fanlar\u0131n ve ona kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fcklenenlerin i\u015fi Allah’\u0131n elindedir. Bu konuda h\u00fck\u00fcm yetkisine sahip olan sadece Allah’t\u0131r. \u0130\u015fte bu dinin hareketini g\u00f6t\u00fcren ve onun a\u015famalar\u0131n\u0131 diledi\u011fi bi\u00e7imde y\u00f6nlendiren de O’dur.<\/p>\n

Surenin kendisiyle noktaland\u0131\u011f\u0131 bu yeni b\u00f6l\u00fcm ise ayn\u0131 ger\u00e7e\u011fin ba\u015fka y\u00f6nlerini sergilemektedir.<\/p>\n

Bu i\u015fin s\u00fcreci, \u00e7ok eski ve \u00e7ok uzun olan bir s\u00fcre\u00e7tir. Son Peygamber olan Hz. Muhammed (salat ve selam \u00fczerine olsun) ve O’nun mesaj\u0131 olan islam ile ba\u015flam\u0131\u015f de\u011fildir. O’ndan \u00f6nce de pek \u00e7ok Peygamber g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bu Peygamberlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 y\u00fcce Allah Kur’an’da Hz. Muhammed’e (salat ve selam \u00fczerine olsun) anlatm\u0131\u015f bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ise anlatmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu Peygamberlerin hepsi de yalanlama ve b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslama ile kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f ve onlar\u0131n hepsinden mucizeler ve harikalar istenmi\u015ftir. Bu Peygamberlerin hepsi de y\u00fcce Allah’\u0131n yalanlay\u0131c\u0131lar\u0131n ister istemez boyun e\u011fmek zorunda kalacaklar\u0131 harika bir olay onlara g\u00f6stermesini arzu etmi\u015ftir. Ne var ki, Allah’\u0131n izni olmadan ve O’nun diledi\u011fi zaman gelmeden hi\u00e7bir mucize meydana gelmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu dava O’nun davas\u0131d\u0131r. Kendisi diledi\u011fi bi\u00e7imde onu y\u00fcr\u00fct\u00fcr.<\/p>\n

Bununla beraber, y\u00fcce Allah’\u0131n mucizeleri evrene serpi\u015ftirilmi\u015f durumdad\u0131r. Her zaman ve her yerde g\u00f6zler \u00f6n\u00fcndedir. \u0130\u015fte bu b\u00f6l\u00fcmde s\u00f6z konusu mucizelerden hayvanlar ve gemiler mucizesine yer verilmektedir. Hi\u00e7 kimsenin inkar edemeyece\u011fi di\u011fer mucizelere ise genel olarak de\u011finilmektedir.<\/p>\n

Sure \u00f6nceki milletlerin ak\u0131betlerine ili\u015fkin k\u00f6kl\u00fc bir dokunu\u015fla sona ermektedir. Bunlar Hz. Muhammed’in (salat ve selam \u00fczerine olsun) mesaj\u0131n\u0131 yalanlayanlar\u0131n tutumunu sergilemi\u015f, g\u00fc\u00e7lerine, bilgilerine ve uygarl\u0131klar\u0131na g\u00fcvenmi\u015f kimselerdir. Do\u011fal olarak Allah’\u0131n yasas\u0131 bundan dolay\u0131 onlar\u0131 k\u0131sk\u0131vrak yakalam\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n

“Fakat \u015fiddetli azab\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6rd\u00fckleri zaman inanmalar\u0131, kendilerine bir fayda sa\u011flamad\u0131. Allah’\u0131n kullar\u0131 hakk\u0131nda eskiden beri y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan yasas\u0131 budur. \u0130\u015fte o zaman kafirler ziyana u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r.” (M\u00fcmin Suresi, 85)<\/p>\n

\u0130\u015fte hak ile bat\u0131l, iman ile k\u00fcf\u00fcr, iyilik ile azg\u0131nl\u0131k aras\u0131nda s\u00fcr\u00fcp gelen sava\u015f\u0131 ta ba\u015ftan bu son ayete kadar i\u015fleyen sure bu dokunu\u015fla sona ermektedir. <\/p>\n

78- Andolsun, biz senden \u00f6nce de Peygamberler g\u00f6nderdik. Onlardan kiminin hayat\u0131n\u0131 sana anlatt\u0131k, kimini de anlatmad\u0131k. Hi\u00e7bir el\u00e7i, Allah’\u0131n izni olmadan bir mucize getiremez. Allah’\u0131n emri geldi\u011fi zaman hak yerine getirilir ve i\u015fte o zaman Allah’\u0131n ayetlerini bo\u015fa \u00e7\u0131karma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fanlar, h\u00fcsrana u\u011frarlar.<\/strong><\/p>\n

Daha \u00f6nce islam dini nice badirelerden ge\u00e7mi\u015ftir. Bu Kur’an’da y\u00fcce Allah bunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131 Peygamberine anlatm\u0131\u015f, baz\u0131lar\u0131n\u0131 ise anlatmam\u0131\u015ft\u0131r. Peygamberlerin durumlar\u0131 ile ilgili olarak anlatt\u0131klar\u0131 aras\u0131nda hedefe ula\u015ft\u0131ran ve yol i\u015faretleri belli olan yolun uzunlu\u011funa i\u015faret edilmekte, s\u00fcrekli ge\u00e7erli olan ve asla de\u011fi\u015fmeyen yasa dile getirilmekte, Peygamberlik ger\u00e7e\u011fi, Peygamberlerin g\u00f6revleri ve hadleri en g\u00fczel bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ayet-i kerime insan\u0131n g\u00f6nl\u00fcnde sa\u011flam bi\u00e7imde yerle\u015fmesi gereken bir ger\u00e7e\u011fi peki\u015ftirmekte ve iyice sa\u011flamla\u015fmas\u0131 i\u00e7in \u00f6zellikle \u00fczerinde durmaktad\u0131r:<\/p>\n

“Allah’\u0131n izni olmadan hi\u00e7bir Peygamber bir mucize yaratamaz:’<\/p>\n

\u0130nsan y\u00fcrekten, davan\u0131n \u00fcst\u00fcn gelmesini ve ona kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131n tezelden boyun e\u011fmelerini arzu eder. -\u0130sterse bu g\u00f6n\u00fcl bir Peygamberin g\u00f6nl\u00fc olsun fark etmez- Bu nedenle her t\u00fcrl\u00fc b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamay\u0131, inatla\u015fmay\u0131 yok edecek harika bir mucize arar. Ne var ki y\u00fcce Allah se\u00e7kin kullar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z sab\u0131r z\u0131rh\u0131na b\u00fcr\u00fcnmelerini istemektedir. Nefislerini bu potada eritmelerini dilemektedir. B\u00f6ylece onlar bu konuda ellerinde hi\u00e7bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha rahat kavrayacaklar, mesaj\u0131 ilettikleri taktirde g\u00f6revlerinin bitti\u011fini anlayacaklard\u0131r. Mucize g\u00f6ndermenin ise, onun elinde oldu\u011funu, diledi\u011finde onu yarataca\u011f\u0131n\u0131 kavrarlar. B\u00f6ylece kalpleri huzura kavu\u015fur, rahatlar ve sakinle\u015fir. Ellerinden gelen her \u015feyi en g\u00fczel bi\u00e7imde yerine getirdikten sonra bunun \u00f6tesini Allah’a b\u0131rakmalar\u0131 kolayla\u015f\u0131r.<\/p>\n

Yine y\u00fcce Allah insanlara ilahl\u0131k ger\u00e7e\u011finin Peygamberlik ger\u00e7e\u011finin yap\u0131s\u0131n\u0131 kavratacak ve Peygamberlerin insanlar aras\u0131nda yeti\u015fen insanlar olduklar\u0131n\u0131, y\u00fcce Allah’\u0131n onlar\u0131 se\u00e7ti\u011fini, onlar\u0131n g\u00f6revlerini belirledi\u011fini, onlar\u0131n bu g\u00f6revlerinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fmaya g\u00fc\u00e7lerinin yetmedi\u011fini ve b\u00f6ylesi bir i\u015fe te\u015febb\u00fcs de etmediklerini kavratmak istiyor.<\/p>\n

\u0130nsanlara \u015funu da kavrat\u0131yor: Mucizelerin geciktirilmesi Allah’\u0131n insanlara merhametindendir. Zira Allah’\u0131n yasas\u0131 mucizelerin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan sonra yine de ilahi mesaj\u0131 yalan sayanlar\u0131 bu d\u00fcnyada yok etmeyi gerektirmektedir. Demek ki Allah’\u0131n mucizeyi geciktirmesi onlara zaman tan\u0131mas\u0131 demektir ve bu da Allah’\u0131n onlara ac\u0131mas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n

“Allah’\u0131n emri geldi\u011fi zaman hak yerine getirilir ve i\u015fte o zaman Allah’\u0131n ayetlerini bo\u015fa \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fanlar h\u00fcsrana u\u011frarlar.”<\/p>\n

Allah’\u0131n son h\u00fckm\u00fcnden sonra ne iyilik yapmaya, ne tevbe etmeye ne de d\u00f6n\u00fc\u015f yapmaya zaman kal\u0131r.<\/p>\n

\u015eimdi de harika bir olay\u0131n meydana gelmesini isteyenler, y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00f6zler \u00f6n\u00fcnde bulunan fakat uzun zaman g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde kald\u0131klar\u0131 i\u00e7in unutulan ayetlerine-mucizelerine y\u00f6neltilmektedirler. Asl\u0131nda onlar bu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcndeki harikalar \u00fczerinde biraz d\u00fc\u015f\u00fcnselerdi bunlar\u0131n istedikleri harikalar\u0131n kendileri olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrlerdi. Zira bunlar da ilahl\u0131\u011fa tan\u0131kl\u0131k etmektedirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’tan ba\u015fka birinin onlar\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmek sa\u00e7ma oldu\u011fu gibi bunlar\u0131n d\u00fczenleyen-dileyen bir yarat\u0131c\u0131 olmadan yarat\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 iddia etmek de sa\u00e7mad\u0131r.<\/p>\n

79- Binek olarak kullanman\u0131z ve yemeniz i\u00e7in hayvanlar\u0131 sizin i\u00e7in yaratan Allah’t\u0131r.<\/p>\n

80- Onlardan sizin i\u00e7in daha nice faydalar vard\u0131r, g\u00f6n\u00fcllerinizdeki arzulara, onlara binerek ula\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z. Onlar\u0131n ve gemilerin \u00fcst\u00fcnde ta\u015f\u0131n\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/strong><\/p>\n

Bu hayvanlar\u0131n yarat\u0131lmalar\u0131 da insan\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 gibi harika bir mucizedir. Onlara hayat\u0131n verilmesi, yap\u0131lar\u0131n\u0131n olu\u015fumu ve \u015fekillendirilmesi hep birer harikad\u0131r! \u0130nsan bunlar\u0131n hi\u00e7 birini kendisinin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edemez! Bu hayvanlar\u0131n insan\u0131n emrine ve hizmetine verilmeleri… V\u00fccutlar\u0131 ve g\u00fc\u00e7leri y\u00f6n\u00fcnden insan\u0131 kat kat katlayabilen hayvanlar\u0131n Allah taraf\u0131ndan onun emrine verilmeleri… “Binek olarak kullanman\u0131z ve yemeniz i\u00e7in hayvanlar\u0131 sizin i\u00e7in yaratan Allah’t\u0131r.”<\/p>\n

Evet “Bunlar\u0131n hepsi kendili\u011finden b\u00f6yle var olmu\u015flard\u0131r; o kadar! \u0130nsana oranla bunlar harika birer mucize de\u011fildir! Bunlar, onlar\u0131 yaratan, onlara ve insana verdi\u011fi \u00f6zelliklerle kendilerini insan\u0131n hizmetine veren yarat\u0131c\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermezler!” \u015feklindeki bir yakla\u015f\u0131ma bu apa\u00e7\u0131k ger\u00e7ekler nedeniyle sayg\u0131l\u0131 bakmak do\u011fru olmaz. Zira f\u0131trat\u0131n mant\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir tart\u0131\u015fmaya ve direnmeye meydan vermeyecek bi\u00e7imde s\u00f6z konusu ger\u00e7ekleri kabul etmektedir.<\/p>\n

Onlara bu harika ayetlerde yer alan b\u00fcy\u00fck nimetler de hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor: “Kimine binesiniz, kiminin etini yiyesiniz, i\u00e7inizdeki ihtiyac\u0131n\u0131za ula\u015fas\u0131n\u0131z, onlar\u0131n ve gemilerin \u00fczerinde ta\u015f\u0131nas\u0131n\u0131z diye.”<\/p>\n

Onlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerindeki ihtiya\u00e7lar ve hayvanlar\u0131n s\u0131rt\u0131ndan elde ettikleri yararlar \u00f6zellikle o zamanda b\u00fcy\u00fck ve \u00f6nemli ihtiya\u00e7lard\u0131. Ta\u015f\u0131ma, ula\u015f\u0131m ve haberle\u015fme ara\u00e7lar\u0131n\u0131n sadece bu hayvanlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu s\u0131rada bunun ciddi \u00f6nemi vard\u0131. Bug\u00fcn de hatta yar\u0131n da bu hayvanlar\u0131n s\u0131rt\u0131ndan kar\u015f\u0131lanan ihtiya\u00e7lar az de\u011fildir. Bug\u00fcn dahi tren, araba ve u\u00e7a\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen da\u011fl\u0131k b\u00f6lgelerde ula\u015f\u0131m ancak hayvanlarla sa\u011flanmaktad\u0131r. Zira burada hayvanlar\u0131n ayaklar\u0131ndan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey i\u00e7in elveri\u015fli olmayan dar ge\u00e7itler ve darac\u0131k yollardan ba\u015fka bir yol yoktur!<\/p>\n

“Onlar\u0131n ve gemilerin \u00fcst\u00fcnde ta\u015f\u0131n\u0131rs\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

“Bu da di\u011feri gibi Allah’\u0131n mucizelerinden biridir. Allah’\u0131n imana verdi\u011fi nimetlerden biridir. Geminin su \u00fczerinde y\u00fczmesi yeri-g\u00f6\u011f\u00fc,.ya\u015f\u0131-kurusu ile bu evrenin \u00f6z\u00fcnde e\u015fyan\u0131n ve elementlerin yap\u0131s\u0131nda bulunan de\u011fi\u015fmez yasalara ve uygunluklara dayanmaktad\u0131r. Geminin su \u00fczerinde seyretmesi i\u00e7in bu fakt\u00f6rlerin bulunmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Gemi ister yelkenle, ister buharla ister atom enerjisiyle isterse y\u00fcce Allah’\u0131n bu kainata yerle\u015ftirdi\u011fi ve insan\u0131n kullanabilece\u011fi ba\u015fka bir enerji \u00e7e\u015fidi ile \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n fark etmez. \u0130\u015fte bu nedenle bu olay\u0131n da Allah’\u0131n mucizeleri ve nimetleri aras\u0131nda say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

Bu evrenin i\u00e7inde serpi\u015ftirilmi\u015f halde bulunan bu t\u00fcrden nice mucizeler var ki akl\u0131 ba\u015f\u0131nda bir insan onlar\u0131 inkar edemez:<\/p>\n

81- Allah size ayetlerini g\u00f6steriyor. Allah’\u0131n ayetlerinden hangisini inkar ediyorsunuz?<\/strong><\/p>\n

Evet inkar edenler ve Allah’\u0131n ayetleri hakk\u0131nda ileri-geri konu\u015farak tart\u0131\u015fan, hat\u0131l-sa\u00e7ma \u015feyleri savunarak onunla ger\u00e7e\u011fi \u00f6rtmeye \u00e7al\u0131\u015fanlar vard\u0131r. Fakat bunlar\u0131n hi\u00e7biri ger\u00e7e\u011fe ula\u015fmak i\u00e7in u\u011fra\u015fmamaktad\u0131r. Ger\u00e7e\u011fi \u00e7arp\u0131tmakta, ama\u00e7l\u0131 yakla\u015fmakta, b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamakta veya demogoji yapmaktad\u0131r.<\/p>\n

Kimileri Firavun ve benzerleri gibi bir azg\u0131n olduklar\u0131 i\u00e7in Allah’\u0131n apa\u00e7\u0131k mucizeleri hakk\u0131nda tart\u0131\u015fmaktad\u0131r. \u0130ktidar\u0131n\u0131n, taht\u0131n\u0131n elinden al\u0131nmas\u0131ndan korkmaktad\u0131r. Zira bu t\u00fcr zalimlerin taht\u0131, hakk\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda duramayacak olan efsanelere dayanmaktad\u0131r. Hakk\u0131n temeli ise tek olan ilahl\u0131k ger\u00e7e\u011finin sa\u011flam bi\u00e7imde yerle\u015fmesidir.<\/p>\n

Kimileri iktidara y\u00f6nelik bir ideolojik g\u00f6r\u00fc\u015f sahibi olduklar\u0131 i\u00e7in Allah’\u0131n ayetleri hakk\u0131nda tart\u0131\u015fmaktad\u0131rlar. Mesela kom\u00fcnizm gibi. Bu ideoloji, insanlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerinde ilahi olan inan\u00e7 ger\u00e7e\u011fi yerle\u015fti\u011finde da\u011f\u0131lmaktad\u0131r. Zira o, insanlar\u0131 yere yap\u0131\u015ft\u0131rmak ve kalplerini midelerine ve bedenlerinin ihtiraslar\u0131na, arzular\u0131na ba\u011flamak istemektedir. \u0130nsanlar\u0131, kendi ideolojilerine kulluk yaps\u0131nlar, liderlerine taps\u0131nlar diye Allah’a tapmaktan uzakla\u015ft\u0131rmaktad\u0131rlar!<\/p>\n

Kimileri de -orta \u00e7a\u011fda kilise tarihinde ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 gibi- din adamlar\u0131n\u0131n bask\u0131s\u0131 ile m\u00fccadele ederken Allah’\u0131n ger\u00e7ek ayetlerini de silip-s\u00fcp\u00fcrmektedir. O bu bask\u0131dan kurtulmak istemektedir. Hedefini \u015fa\u015f\u0131rarak kilisenin ad\u0131na insanlar\u0131n k\u00f6lele\u015ftirildi\u011fi ilah\u0131n\u0131 red etmektedir.<\/p>\n

Daha bunun gibi nice sebepler vard\u0131r. Yaln\u0131z f\u0131trat\u0131n mant\u0131\u011f\u0131 bu t\u00fcr tart\u0131\u015fmalardan tiksinir. Varl\u0131\u011f\u0131n vicdan\u0131nda \u00f6z\u00fcnde sa\u011flam yer eden ve her t\u00fcr tart\u0131\u015fmaya ra\u011fmen y\u00fcce Allah’\u0131n mucizelerinin dile getirdi\u011fi de\u011fi\u015fmeyen ger\u00e7e\u011fi kabul eder!<\/p>\n

Surenin en sonunda ise \u015fu kuvvetli dokunu\u015f yer al\u0131r:<\/p>\n

82- Yery\u00fcz\u00fcnde dola\u015f\u0131p, kendilerinden daha \u00e7ok, daha kuvvetli, yery\u00fcz\u00fcnde b\u0131rakt\u0131klar\u0131 eserler, daha sa\u011flam olan, \u00f6ncekilerin sonlar\u0131n\u0131n nas\u0131l oldu\u011funu g\u00f6rmezler mi? Kazand\u0131klar\u0131, onlara bir fayda vermemi\u015fti.<\/p>\n

83- Peygamberleri, onlara belgelerle gelince, kendilerinden olan bilgiden gururland\u0131lar da, alaya ald\u0131klar\u0131 \u015fey kendilerini sal\u0131verdi.<\/strong><\/p>\n

\u0130nsanl\u0131k tarihinde \u00f6nceki milletlerin sonlar\u0131na ili\u015fkin \u00e7ok bilgi vard\u0131r. Bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n bug\u00fcne kadar ya\u015fayan ve onlar\u0131n yap\u0131lar\u0131n\u0131 ortaya koyan kal\u0131nt\u0131lar\u0131 vard\u0131r. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n ak\u0131betlerine ili\u015fkin haberler dilden dile dola\u015fan rivayetlerle bize kadar gelmi\u015ftir. Ya da belgeler ve kitaplar bunlar\u0131 muhafaza etmi\u015flerdir. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n seyir \u00e7izgisinde bunlar de\u011fi\u015fmeyen ger\u00e7ekleri ifade ettikleri i\u00e7in Kur’an \u00e7o\u011fu zaman kalpleri onlara do\u011fru \u00e7evirir. Zira bu ak\u0131betlerin insan\u0131n ruhu \u00fczerinde de k\u00f6kl\u00fc-derin etkileri vard\u0131r. Kur’an-\u0131 Kerim onu g\u00f6nderen Allah’\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z bilgisi ger\u00e7e\u011fi olarak f\u0131trat ger\u00e7e\u011finden, onun kanallar\u0131ndan i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131ndan insana hitab eder. Baz\u0131lar\u0131 ufak bir dokunu\u015fla a\u00e7\u0131lan, \u00fczeri tortularla \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015f bulunanlar\u0131 ise, ancak defalarca \u00e7al\u0131nmakla ancak a\u00e7\u0131labilen kap\u0131lardan f\u0131trata seslenir!<\/p>\n

\u0130\u015fte burada onlara soru sormakta a\u00e7\u0131k bir g\u00f6z, hassas bir duyarl\u0131l\u0131k ve basiretli bir kalp ile yery\u00fcz\u00fcn\u00fc dola\u015fmalar\u0131n\u0131 te\u015fvik etmektedir ki, g\u00f6zlerini a\u00e7\u0131p baks\u0131nlar. \u00d6nceleri yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fayanlar\u0131n halini d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcnler. Burada i\u015fledikleri y\u00fcz\u00fcnden ba\u015flar\u0131na nelerin geldi\u011fini anlas\u0131nlar.<\/p>\n

“Yery\u00fcz\u00fcnde dola\u015f\u0131p, kendilerinden daha \u00e7ok, daha kuvvetli, yery\u00fcz\u00fcnde b\u0131rakt\u0131klar\u0131 eserler, daha sa\u011flam olan, \u00f6ncekilerin sonlar\u0131n\u0131n nas\u0131l oldu\u011funu g\u00f6rmezler mi?”<\/p>\n

Sonlar\u0131n\u0131n nas\u0131l oldu\u011fu ortaya konmadan, \u00f6ncekilerin durumlar\u0131 tasvir ediliyor. Dengenin kurulmas\u0131 ve tam bir ders ve ibret sahnesi olmas\u0131 i\u00e7in onlar\u0131n durumlar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Say\u0131lar\u0131 \u00e7oktu. G\u00fc\u00e7leri fazlayd\u0131, uygarl\u0131kta daha ileri idiler. Peygamber d\u00f6nemindeki araplardan \u00f6nce ya\u015fayan nesiller ve milletler de bunlardand\u0131. Y\u00fcce Allah bunlar\u0131n bir kesimini Peygamberine anlatm\u0131\u015f bir kesimini de anlatmam\u0131\u015ft\u0131. Bunlar\u0131nda baz\u0131lar\u0131n\u0131n k\u0131ssalar\u0131n\u0131 araplar biliyor ve gerilerinde kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n

“Kazand\u0131klar\u0131, onlara bir fayda vermemi\u015fti.”<\/p>\n

G\u00fc\u00e7leri, say\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7oklu\u011fu ve uygarl\u0131klar\u0131 onlar\u0131 koruyamad\u0131. Halbuki onlar bunlarla iftihar ediyor ve onlarla b\u00f6b\u00fcrleniyorlard\u0131. Hatta onlar\u0131n sap\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131n temeli ve yok edilmelerinin nedeni buydu.<\/p>\n

“Peygamberleri, onlara belgelerle gelince, kendilerinden olan bilgiden gururland\u0131lar.”<\/p>\n

\u0130mans\u0131z ilim belad\u0131r. K\u00f6r eden ve azd\u0131ran bir bela. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu t\u00fcr y\u00fczeysel bilgi insan\u0131 gurura iter. Bu bilgi sahibi bilgisiyle b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lere h\u00fckmetti\u011fini, b\u00fcy\u00fck i\u015fler yapmaya g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetti\u011fini zanneder. Kendi konumunu ve de\u011ferini takdir etmede yan\u0131l\u0131r. Bilmedi\u011fi korkun\u00e7 boyutlar\u0131, derinlikleri unutur. Halbuki bunlar\u0131n hepsi kainatta vard\u0131r. Kendisi bunlara h\u00fckmetmemekte hatta onlar\u0131 kavrayamamaktad\u0131r. Onlar\u0131n bize yak\u0131n olan u\u00e7lar\u0131-kenarlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015feyi bilmemektedir. \u0130\u015fte bilmedi\u011fi i\u00e7in \u015fi\u015fmekte, kendisini oldu\u011fundan b\u00fcy\u00fck g\u00f6rmeye ba\u015flamakta, ilmi onu basitle\u015ftirmekte ve cahilli\u011fini unutturmaktad\u0131r. E\u011fer bu adam bildikleriyle bilmediklerini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rsayd\u0131, bu evrende g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetti\u011fi ile yetmedi\u011fi \u015feyleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rsayd\u0131, hatta surenin s\u0131rr\u0131n\u0131 biraz d\u00fc\u015f\u00fcnseydi, b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamas\u0131 s\u00f6ner ve kendisini basitle\u015ftiren sevincinden kurtulurdu.<\/p>\n

Bunlar kendi ilimlerine g\u00fcvenip bunun \u00f6tesindekileri kendilerine hat\u0131rlatanlar\u0131 alaya alm\u0131\u015flard\u0131r:<\/p>\n

“Alaya ald\u0131klar\u0131 \u015fey kendilerini sal\u0131verdi.”<\/p>\n

Allah’\u0131n ibret olacak bi\u00e7imde k\u0131sk\u0131vrak yakalayan azab\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerinde maskeleri d\u00fc\u015f\u00fcverdi. Ne kadar aldand\u0131klar\u0131n\u0131 anlad\u0131lar. \u0130nkar ettiklerini kabul etmeye ba\u015flad\u0131lar. Allah’\u0131n birli\u011fini kabullendiler. Allah d\u0131\u015f\u0131nda ona ko\u015ftuklar\u0131 ortaklar\u0131 reddettiler. Fakat art\u0131k i\u015f i\u015ften ge\u00e7mi\u015f bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n


\n84- Ne zaman ki, \u015fiddetli azab\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6rd\u00fcler: “Tek Allah’a inand\u0131k ve O’na ortak ko\u015ftu\u011fumuz \u015feyleri inkar ettik “dediler.<\/p>\n

85- Fakat \u015fiddetli azab\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6rd\u00fckleri zaman inanmalar\u0131, kendilerine bir fayda sa\u011flamad\u0131. Allah’\u0131n kullar\u0131 hakk\u0131nda eskiden beri y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan yasas\u0131 budur. \u0130\u015fte o zaman kafirler ziyana u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

B\u00f6yledir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n azab\u0131 gelip \u00e7att\u0131ktan sonra tevbenin kabul edilmemesi \u00f6teden beri gelen s\u00fcnnetullah gere\u011fidir. Bu korku tevbesidir, iman tevbesi de\u011fil.<\/p>\n

“Allah’\u0131n kullar\u0131 hakk\u0131nda eskiden beri y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan yasas\u0131 budur.” Allah’\u0131n yasas\u0131 ise kesindir. Sars\u0131lmaz, de\u011fi\u015fmez ve yolundan sapmaz.<\/p>\n

“\u0130\u015fte o zaman kafirler ziyana u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r.”<\/p>\n

Bu \u00fcrpertici sahnenin, ilahi mesajlar\u0131 yalan sayanlar\u0131 k\u0131sk\u0131vrak yakalayan Allah’\u0131n cezas\u0131 sahnesinin, onlar\u0131n \u00fcrkekliklerini ve feryatlar\u0131n\u0131 somutla\u015ft\u0131ran boyun e\u011fdiklerini ve teslim olduklar\u0131n\u0131 sergileyen sahnenin \u00fczerine perde kapan\u0131yor. Sure sona eriyor. B\u00f6ylece bu son surenin havas\u0131, etkisi ve as\u0131l konusu ile tam bir uyum sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

Surenin i\u00e7inde yer yer Mekke’de inen surelerin ele ald\u0131klar\u0131 inan\u00e7 konular\u0131na; tevhid, dirili\u015f ve vahiy konular\u0131na da de\u011finildi. Fakat bu konular surenin \u00f6n landa olan konular\u0131 de\u011fildir. Hak-bat\u0131l, iman-k\u00fcf\u00fcr ve iyilik-k\u00f6t\u00fcl\u00fck aras\u0131ndaki sava\u015f hep \u00f6n planda tutuldu. \u0130\u015fte bu sava\u015f ile ilgili konular “Surenin ki\u015fili\u011fini” ve di\u011fer Kur’an sureleri aras\u0131ndaki belirgin \u00f6zelliklerini ortaya koydu…<\/p>\n

M\u00dcM\u0130N SURES\u0130N\u0130N SONU<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

60- Rabbiniz buyurdu ki: “Bana dua edin, duan\u0131z\u0131 kabul edeyim. Bana kulluk etmeye tenezz\u00fcl etmeyenler, a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k olarak cehenneme gireceklerdir. Duan\u0131n da kendisine \u00f6zg\u00fc bir kural\u0131 vard\u0131r. Bunlara uyulmas\u0131 gerekir. Bir kere insan samimi bir y\u00fcrekle Allah’a y\u00f6nelmelidir. Duas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k verilece\u011fine tam g\u00fcvenmelidir. Fakat bu kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n herhangi bir \u015feklini \u00f6ng\u00f6rmemelidir. Herhangi bir yer veya zaman tayin …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1596,1583,1597,1680,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2458","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-mumin-suresinin-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2458","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2458"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2458\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2458"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2458"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2458"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}