{"id":2463,"date":"2012-01-17T11:07:18","date_gmt":"2012-01-17T11:07:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2463"},"modified":"2012-01-17T11:07:18","modified_gmt":"2012-01-17T11:07:18","slug":"mumin-suresinin-18-37-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/mumin-suresinin-18-37-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"M\u00fc&#8217;min Suresi&#8217;nin 18-37.Ayet Tefsiri &#8211; Fizilal&#8217;il Kur&#8217;an &#8211; Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"<p><strong>18- Ey Muhammed! Onlar\u0131 y\u00fcreklerin a\u011f\u0131za gelece\u011fi, tasadan yutkunacaklar\u0131 yakla\u015fan K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc ile uyar. Zalimlerin ne dostu ne de s\u00f6z\u00fc dinlenecek \u015fefaat\u00e7isi olur.<\/strong><\/p>\n<p>Ayet-i kerimede ge\u00e7en &#8220;Azife&#8221; kavram\u0131 yak\u0131nla\u015fan, gelmekte olan demektir. Bu da k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Kavram\u0131n s\u00f6zl\u00fc ifadesi dahi onun gelmekte oldu\u011funu ve yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 tasvir etmektedir. Bu nedenle nefesler yorgunlukla ve h\u0131zl\u0131 h\u0131zl\u0131 al\u0131nmaktad\u0131r. Sanki s\u0131k\u0131\u015fan kalpler a\u011f\u0131zlara gelmektedir. Onlar buna ra\u011fmen nefeslerini, ac\u0131lar\u0131n\u0131 ve korkular\u0131n\u0131 gizlemektedirler. Bu hallerini gizlemek ise onlar\u0131 yoruyor. G\u00f6\u011f\u00fcslerini daralt\u0131yor. Ama yine de kendilerine ac\u0131yacak bir dost bulam\u0131yorlar. Bu korkun\u00e7 ve zorlu g\u00fcnde s\u00f6z\u00fc dinlenen bir \u015fefaat\u00e7i, arac\u0131 da bulam\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Onlar bug\u00fcnde apa\u00e7\u0131k ortadalar. Hi\u00e7bir \u015feyleri Allah&#8217;tan gizli de\u011fil. Hatta bir \u00e7\u0131rp\u0131da g\u00f6zlerinin kaymas\u0131ndan, gizli olan kalplerinin s\u0131rlar\u0131ndan dahi habersiz de\u011fil:<\/p>\n<p>19- Allah g\u00f6zlerin hainli\u011fini ve g\u00f6n\u00fcllerin gizledi\u011fini bilir.<\/p>\n<p>Hain olan g\u00f6z, bu hainli\u011fini gizlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Fakat bu onu Allah tan gizlemez. Kapal\u0131 olan s\u0131rr\u0131 g\u00f6\u011f\u00fcsler gizler. Yaln\u0131z bu Allah&#8217;\u0131n bilgisinde gizli de\u011fil apa\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcnde ger\u00e7ek h\u00fckm\u00fc verecek olan yaln\u0131z Allah&#8217;t\u0131r. Onlar\u0131n s\u00f6zde sahte ilahlar\u0131n\u0131n hi\u00e7bir i\u015fleri, hi\u00e7bir otoriteleri ve hi\u00e7bir yarg\u0131lama g\u00fc\u00e7leri yoktu<br \/>\n<strong><br \/>\n20- Allah adaletle h\u00fckmeder. O&#8217;ndan ba\u015fka \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131klar\u0131 tanr\u0131lar ise, hi\u00e7bir \u015feye h\u00fckmedemezler. \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015fiten, g\u00f6ren yaln\u0131z Allah&#8217;t\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah bilerek ve ustal\u0131kla, i\u015fiterek ve g\u00f6rerek hak ile h\u00fckmeder. Bu nedenle hi\u00e7 kimseye zulmetmez ve hi\u00e7bir \u015feyi unutmaz:<\/p>\n<p>&#8220;\u015e\u00fcphesiz Allah i\u015fitendir, g\u00f6rendir.&#8221;<\/p>\n<p>Surenin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn konusunu daha \u00f6nce \u00f6zetlemi\u015ftik. Geni\u015f a\u00e7\u0131klamas\u0131na ge\u00e7meden \u00f6nce k\u0131ssan\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn surenin konusuyla paralellik arz etti\u011fini, surenin ifade \u00fcslubuyla da uyum sa\u011flayacak bir \u00fcslubun hatta yer yer ayn\u0131 ifadelerin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, baz\u0131 c\u00fcmlelerin aynen tekrar edildi\u011fini belirtmekte yarar g\u00f6r\u00fcyoruz. Firavun ailesinden iman etmi\u015f olan adam\u0131n diliyle daha \u00f6nce surede ge\u00e7en baz\u0131 olgular ve ifadeler yeniden verilmi\u015ftir. Bu adam, Firavun&#8217;a Haman&#8217;a ve Karun&#8217;a k\u0131sa bir s\u00fcre \u00fclkelerde gezip-dola\u015facaklar\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor ve kendilerini birle\u015fik ordular\u0131n yenilgiye u\u011frat\u0131ld\u0131klar\u0131 g\u00fcn gibi bir g\u00fcnden sak\u0131nd\u0131r\u0131yor. Ayn\u0131 zamanda surenin giri\u015finde birtak\u0131m sahneleri sergileyen k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnden de onlar\u0131 sak\u0131nd\u0131r\u0131yor. Allah&#8217;\u0131n ayetleri konusunda tart\u0131\u015fmalardan y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ve m\u00fcminlerin onlardan nefret edi\u015finden s\u00f6z ediyor. T\u0131pk\u0131 surenin birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ge\u00e7ti\u011fi gibi.<\/p>\n<p>Daha sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde bu inkarc\u0131lar\u0131n ate\u015f i\u00e7indeki a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015f durumlar\u0131 sergileniyor. Orada i\u00e7tenlikle yakard\u0131klar\u0131 halde dualar\u0131 kabul edilmiyor. Nitekim daha \u00f6nce surede onlar\u0131n benzerlerinin durumlar\u0131 sergilenmi\u015fti.<\/p>\n<p>Bu olaylar ve geli\u015fmeler g\u00f6steriyor ki; iman\u0131n mant\u0131\u011f\u0131 ve inananlar\u0131n mant\u0131\u011f\u0131 birdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc her ikisi de bir olan hakka dayan\u0131r. Bu da surenin havas\u0131na bir uyum katmakta ve tevhidi \u00f6zellikleri bulunan bir &#8220;kimlik&#8221; kazand\u0131rmaktad\u0131r. Zaten Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in t\u00fcm surelerinde bu \u00f6zellik s\u00f6z konusudur.<\/p>\n<p><strong>21- Onlar, yery\u00fcz\u00fcnde gezip dola\u015fmad\u0131lar m\u0131 ki, kendilerinden \u00f6nce gelenlerin sonunun nas\u0131l oldu\u011funu g\u00f6rs\u00fcnler. Onlar kuvvet ve yery\u00fcz\u00fcndeki eserleri bak\u0131m\u0131ndan kendilerinden daha \u00fcst\u00fcn idiler. Fakat Allah, onlar\u0131 g\u00fcnahlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden yakalad\u0131. Onlar\u0131 Allah&#8217;\u0131n azab\u0131ndan koruyan da olmad\u0131.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nHz. Musa&#8217;n\u0131n k\u0131ssas\u0131 ile surenin ondan \u00f6nceki konusu aras\u0131nda er alan bu ge\u00e7i\u015f Allah&#8217;\u0131n ayetlerini kabul etmeye yana\u015fmayan arap m\u00fc\u015friklerine \u00f6nceki tarihten ders almalar\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor. Yery\u00fcz\u00fcnde gezip dola\u015fmalar\u0131n\u0131, Allah&#8217;\u0131n ayetlerine kar\u015f\u0131 kendileri gibi tav\u0131r koyan, g\u00fc\u00e7 ve uygarl\u0131k alan\u0131nda kendilerinden \u00e7ok ilerde olan \u00f6nceki inkarc\u0131lar\u0131n ak\u0131betlerini g\u00f6rmelerini tavsiye ediyor. Onlar bu g\u00fc\u00e7leri ve uygarl\u0131klar\u0131na ra\u011fmen Allah&#8217;\u0131n ba\u015fkalar\u0131na ibret olacak bi\u00e7imde cezaland\u0131rmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fc\u00e7s\u00fcz d\u00fc\u015ft\u00fcler. G\u00fcnahlar\u0131 g\u00fcc\u00fcn ger\u00e7ek kayna\u011f\u0131ndan onlar\u0131 uzakla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, g\u00fc\u00e7 ve egemenlik sahibi olan Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc de yan\u0131na alan iman g\u00fc\u00e7lerinin \u015fim\u015feklerini \u00fczerlerine \u00e7ekmi\u015flerdi:<\/p>\n<p>&#8220;Allah onlar\u0131 g\u00fcnahlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden yakalad\u0131. Onlar\u0131 Allah&#8217;\u0131n azab\u0131ndan koruyan da olmad\u0131.<\/p>\n<p>Zaten imandan, g\u00fczel i\u015f yapmaktan, hak, iman ve iyilik cephesinde yer almaktan ba\u015fka koruyucu ve kurtar\u0131c\u0131 da olamaz. Peygamberlerin mesajlar\u0131n\u0131 ve onlar\u0131n apa\u00e7\u0131k delillerini yalanlaman\u0131n ise sonu y\u0131k\u0131md\u0131r, ba\u015fkas\u0131na ibret olacak bi\u00e7imde cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131lmakt\u0131r:<\/p>\n<p><strong>22- \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar \u00f6yle kimselerdir ki, el\u00e7ileri onlara a\u00e7\u0131k belgeler getirdi\u011fi halde kabul etmemi\u015flerdi. Bu y\u00fczden Allah onlar\u0131 yakalad\u0131. Zira O \u00fcst\u00fcnd\u00fcr, cezas\u0131 \u00e7etin oland\u0131r.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Ana hatlar\u0131 \u00f6zet halinde veren bu i\u015faretten sonra arap m\u00fc\u015friklerinden daha \u00f6nce ya\u015fayan g\u00fc\u00e7 ve uygarl\u0131k alan\u0131nda kendilerinden \u00e7ok ilerde olduklar\u0131 halde y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n g\u00fcnahlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden k\u0131sk\u0131vrak yakalad\u0131\u011f\u0131 toplumlardan bir \u00f6rnek veriliyor. Bu toplum Firavun, Karun, Haman ve onlarla birlikte olan zorbalar\u0131n, azg\u0131nlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu toplumdur.<\/p>\n<p>Hz. Musa k\u0131ssas\u0131n\u0131n burada sergilenen b\u00f6l\u00fcm\u00fc de\u011fi\u015fik durumlar\u0131 ve manzaralar\u0131 sunmaktad\u0131r. K\u0131ssa Hz. Musa&#8217;n\u0131n Firavun ve kabinesine Peygamberlik mesaj\u0131n\u0131 sunmas\u0131yla ba\u015flayan ahirette, onlar\u0131n ate\u015fte birbirleriyle \u00e7eki\u015fmeleriyle sona eriyor. Bu uzun bir yolculuktur. Yaln\u0131z surenin ak\u0131\u015f\u0131 bu yolculu\u011fun sadece belli &#8220;a\u015famalar\u0131n\u0131&#8221; se\u00e7erek veriyor. Bunlar da k\u0131ssan\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn bu surede anlat\u0131lmas\u0131ndaki amac\u0131 ortaya koymaya yetiyor:<\/p>\n<p><strong>23- Andolsun biz Musa&#8217;y\u0131 ayetlerimizle ve apa\u00e7\u0131k yetki ile g\u00f6nderdik.<\/p>\n<p>24- Firavun&#8217;a, Haman&#8217;a ve Karun&#8217;a g\u00f6nderdik. &#8220;Bu yalanc\u0131 bir b\u00fcy\u00fcc\u00fcd\u00fcr&#8221; dediler.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu ilk kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131r: Bir tarafta Hz. Musa, yan\u0131nda Allah&#8217;\u0131n ayetleri ve haktan destek alan elindeki manevi g\u00fc\u00e7, \u00f6b\u00fcr tarafta Firavun, Haman ve Karun. Yan\u0131nda tutars\u0131z ve g\u00fc\u00e7s\u00fcz olan bat\u0131llar\u0131, somut-maddi g\u00fc\u00e7leri ve b\u00fcy\u00fck etki sahibi ger\u00e7ekle kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131ndan korktuklar\u0131 makamlar\u0131&#8230; \u0130\u015fte bu ilk kar\u015f\u0131la\u015fmada onlar ger\u00e7e\u011fi etkisiz hale getirmek i\u00e7in ger\u00e7e\u011fe dayanmayan sahte bir y\u00f6nteme ba\u015fvuruyorlar: &#8220;Bu yalanc\u0131 bir b\u00fcy\u00fcc\u00fcd\u00fcr&#8221; dediler.<\/p>\n<p>Surenin ak\u0131\u015f\u0131 bu tart\u0131\u015fmadan sonra meydana gelen olaylar\u0131 \u00f6zet halinde veriyor. Hz. Musa&#8217;n\u0131n b\u00fcy\u00fcc\u00fclerle m\u00fccadelesi\/m\u00fcsabakas\u0131 ve onlar\u0131n sa\u00e7ma temellere dayal\u0131 oyunlar\u0131n\u0131 bozan, uydurduklar\u0131 \u015feyleri yutuveren ger\u00e7e\u011fe iman etmeleri anlat\u0131lm\u0131yor. Bu olaylardan sonraki a\u015famaya ge\u00e7iliyor:<\/p>\n<p><strong>25- &#8220;Musa, onlara kat\u0131m\u0131zdan hakk\u0131 getirince: &#8220;Onunla beraber inananlar\u0131n o\u011fullar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcn, kad\u0131nlar\u0131n\u0131 sa\u011f b\u0131rak\u0131n!&#8221; dediler. Fakat kafirlerin tuza\u011f\u0131 hep bo\u015fa \u00e7\u0131kar.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Daha ayet tamamlanmadan onlar\u0131n bu s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle cevap veriliyor: &#8220;Kafirlerin tuza\u011f\u0131 hep bo\u015fa \u00e7\u0131kar.&#8221;<\/p>\n<p>Bu, kat\u0131 y\u00fcrekli kaba kuvvetin delil kar\u015f\u0131s\u0131nda aciz d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde, kesin kan\u0131tlar onu a\u015fa\u011f\u0131lad\u0131\u011f\u0131nda, yap\u0131s\u0131ndaki g\u00fcc\u00fc, netli\u011fi ve a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131ca f\u0131trata hitap edi\u015fi, f\u0131trat\u0131n ona kulak verip mesajlar\u0131n\u0131 kabul etmesi ile hakk\u0131n \u00fcst\u00fcn gelmesinden korktu\u011fu her yerde ba\u015fvurdu\u011fu de\u011fi\u015fmez mant\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Nitekim Hz. Musa&#8217;y\u0131 ve yan\u0131nda bulunan ger\u00e7e\u011fi alt etmek i\u00e7in derlenip getirilen b\u00fcy\u00fcc\u00fcler bu ger\u00e7e\u011fe kulak vermi\u015f onu kabul etmi\u015f ve zorban\u0131n biri olan Firavun&#8217;a kar\u015f\u0131 bu ger\u00e7e\u011fe iman edenlerin ilklerine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdi.<\/p>\n<p>Firavun&#8217;a, Haman&#8217;a ve Karun&#8217;a gelince onlar \u015f\u00f6yle demi\u015flerdi:<\/p>\n<p>&#8220;Onunla beraber iman edenlerin o\u011fullar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcn, kad\u0131nlar\u0131n\u0131 sa\u011f b\u0131rak\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p>Firavun daha \u00f6nce de -Hz. Musa&#8217;n\u0131n do\u011fdu\u011fu s\u0131ralarda- buna benzer bir yasa \u00e7\u0131kartm\u0131\u015ft\u0131. Bu ilk yasadan sonra meydana gelen olaylar konusunda iki ihtimal bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n<p>Birinci ihtimal: Bu yasay\u0131 \u00e7\u0131karan Firavun \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fc. Onun yerine o\u011flu veya veliahd\u0131 ge\u00e7mi\u015fti. S\u00f6z konusu yasa bu yeni d\u00f6nemde uygulanm\u0131yordu. Hz. Musa Peygamber olarak geldi\u011finde, daha veliahd iken kendisini tan\u0131yan, sarayda yeti\u015fti\u011fini ve \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131n erkeklerinin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, k\u0131zlar\u0131n\u0131n ise sa\u011f b\u0131rak\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin \u00f6nceki yasay\u0131 bilen yeni Firavun ile kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte bu esnada Firavun&#8217;un dan\u0131\u015fmanlar\u0131 O&#8217;na bu \u00f6nceki yasay\u0131 sadece Hz. Musa&#8217;ya iman edenlere uygulamas\u0131n\u0131 teklif etmi\u015fler ve bu inananlar ister b\u00fcy\u00fcc\u00fcler olsun isterse Firavun ve kabinesinin deh\u015fet sa\u00e7an tepkilerine ra\u011fmen iman eden bir avu\u00e7 \u0130srailo\u011fullar\u0131 olsun fark etmez demi\u015flerdir.<\/p>\n<p>\u0130kinci ihtimal: Bu yasay\u0131 \u00e7\u0131karan Hz. Musa&#8217;y\u0131 evlat edinen \u00f6nceki Firavun&#8217;du. Hal\u00e2 taht\u0131nda bulunuyordu. Daha \u00f6nceki yasan\u0131n uygulanmas\u0131nda bir s\u00fcre sonra gev\u015feklik g\u00f6sterilmi\u015f veya zaman\u0131 ge\u00e7ti\u011fi i\u00e7in uygulanmas\u0131 durdurulmu\u015ftu. \u015eimdi Firavun&#8217;un dan\u0131\u015fmanlar\u0131 bu yasay\u0131 tekrar uygulamas\u0131n\u0131 \u00f6neriyorlar. Korkutma ve sindirme amac\u0131yla bu yasay\u0131 sadece Hz. Musa ile birlikte iman edenlere uygulamas\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar.<\/p>\n<p>Firavun&#8217;a gelince \u00f6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, onun ba\u015fka bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc vard\u0131. Veya komplo esnas\u0131nda ge\u00e7ici bir \u00f6nerisi vard\u0131. Yani o bizzat Hz. Musa&#8217;n\u0131n kendisinden kurtulma ve b\u00f6ylece rahat etmenin yolunu ar\u0131yordu.<\/p>\n<p><strong> 26- Firavun: &#8220;Ben b\u0131rak\u0131n da Musa&#8217;y\u0131 \u00f6ld\u00fcreyim. O Rabb&#8217;ine yalvara dursun. Onun sizin dininizi de\u011fi\u015ftirece\u011finden veya yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131ndan korkuyorum&#8221; dedi.<\/strong><\/p>\n<p>Firavun&#8217;un &#8220;B\u0131rak\u0131n beni Musa&#8217;y\u0131 \u00f6ld\u00fcreyim&#8221; demesinden anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, onun bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ayk\u0131r\u0131 ve O&#8217;na engel olan g\u00f6r\u00fc\u015fler vard\u0131. Mesela \u015f\u00f6yle deniyordu: Musa&#8217;y\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek problemi \u00e7\u00f6zmez. Zira b\u00f6yle bir uygulama halk kitlelerinin onu kutsamas\u0131na ve \u015fehid saymas\u0131na neden olabilir. Ona ve getirdi\u011fi dine kar\u015f\u0131 onlar\u0131n duygusal bilin\u00e7lenmelerine yol a\u00e7abilir. \u00d6zellikle Hz. Musa&#8217;n\u0131n mesaj\u0131n\u0131 k\u0131rmak ve milleti ondan so\u011futmak i\u00e7in getirilen b\u00fcy\u00fcc\u00fclerin kalabal\u0131k bir halk kitlesinin huzurunda iman etmelerinden ve iman etmelerinin sebeplerini a\u00e7\u0131klamalar\u0131ndan sonra b\u00f6yle bir i\u015fe kalk\u0131\u015fmak fayda yerine zarar getirebilir&#8230; Kral\u0131n baz\u0131 dan\u0131\u015fmanlar\u0131n\u0131n i\u00e7inde \u015f\u00f6yle bir korku da kendisini hissettirebilir: E\u011fer Firavun b\u00f6yle bir i\u015fe kalk\u0131\u015f\u0131rsa Hz. Musa&#8217;n\u0131n ilah\u0131 ondan intikam\u0131n\u0131 al\u0131r. Kendilerini de cezaland\u0131r\u0131r. Bu da, uzak bir ihtimal say\u0131lmaz. Zira onlar putperest insanlard\u0131. \u0130lahlar\u0131n \u00e7oklu\u011funa inan\u0131yorlard\u0131. Bu insanlar Hz. Musa&#8217;n\u0131n bir ilah\u0131 oldu\u011funu ve O&#8217;na sald\u0131ranlar\u0131 cezaland\u0131raca\u011f\u0131n\u0131, rahat d\u00fc\u015f\u00fcnebilirlerdi. Bu durumda Firavun&#8217;un: &#8220;Vars\u0131n Rabbine \u00e7a\u011f\u0131rs\u0131n&#8221; s\u00f6z\u00fc bu yakla\u015f\u0131ma bir cevap niteli\u011fini kazan\u0131r. Firavun&#8217;un bu \u00e7irkin s\u00f6z\u00fc zorbal\u0131\u011f\u0131ndan ve azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6ylemi\u015f olmas\u0131 da uzak bir ihtimal de\u011fildir. Az sonra gelece\u011fi gibi o i\u015fin sonunda bu tutumunun cezas\u0131n\u0131 \u00e7ekmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Firavun&#8217;un Hz. Musa&#8217;y\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc delil ilgin\u00e7 olmas\u0131 nedeniyle \u00fczerinde durmaya de\u011fer:<\/p>\n<p>&#8220;\u00c7\u00fcnk\u00fc ben O&#8217;nun, dininizi de\u011fi\u015ftirece\u011finden, veya yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131ndan korkuyorum.&#8221;<\/p>\n<p>Putperest bir sap\u0131k olan Firavun&#8217;un y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n el\u00e7isi Hz. Musa hakk\u0131nda &#8220;\u00c7\u00fcnk\u00fc ben onun dininizi de\u011fi\u015ftirece\u011finden, yahut yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131ndan korkuyorum&#8221; demesinden daha ilgin\u00e7 ne olabilir<\/p>\n<p>Bu s\u00f6z, her bozguncu azg\u0131n\u0131n her \u0131slahat (iyilik) \u00f6nderi i\u00e7in s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6z\u00fcn ayn\u0131s\u0131 de\u011fil midir? Bu, \u00e7irkin bat\u0131l\u0131n g\u00fczel olan hakk\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6z\u00fcn kendisi de\u011fil midir? Bu s\u00f6z, iman\u0131n sakin ve masum olan y\u00fcz\u00fcne kar\u015f\u0131 ku\u015fkular uyand\u0131rmak isteyen \u00e7irkin ve aldat\u0131c\u0131 s\u00f6z\u00fcn kendisi de\u011fil midir?<\/p>\n<p>Bu her zaman ayn\u0131 olan bir mant\u0131kt\u0131r. Hak ile bat\u0131l, iman ile k\u00fcf\u00fcr, iyilik ile azg\u0131n nerede ve ne zaman kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmi\u015fse, onca yer ve zaman farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen de\u011fi\u015fmeyen bir anlay\u0131\u015ft\u0131r. Bu uzun bir hikayedir. Zaman zaman g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmakta ve yeniden ya\u015fanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Hz. Musa&#8217;ya gelince, o sa\u011flam s\u00fctuna, muhkem kaleye s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kendisine s\u0131\u011f\u0131nanlar\u0131 koruyan ve himayesine girenlere g\u00fcven veren y\u00fcce zata s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>27- &#8220;Musa dedi: Ben hesap g\u00fcn\u00fcne inanmayan her kibirliden, benim de Rabbim sizin de Rabbiniz olan Allah&#8217;a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>B\u00f6yle dedi. G\u00f6n\u00fcl huzuru i\u00e7inde. \u0130\u015fini-durumunu b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayan herkesin \u00fcst\u00fcnde bir y\u00fcceli\u011fe sahip olan, zorbal\u0131k yapan, herkese egemen olan, b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayanlardan ka\u00e7arak kendisine s\u0131\u011f\u0131nanlar\u0131 korumaya g\u00fcc\u00fc yeten Allah&#8217;a havale etmi\u015ftir. Hem kendisinin hem de onlar\u0131n Rabbi olan Allah&#8217;\u0131n birli\u011fine dikkat \u00e7ekmi\u015f, onca tehdide ve tepkiye ra\u011fmen bu ger\u00e7e\u011fi unutmam\u0131\u015f ve onu elinden b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca hesap g\u00fcn\u00fcne inanmad\u0131klar\u0131na da de\u011finmi\u015ftir. Zira hesap g\u00fcn\u00fcne inand\u0131\u011f\u0131 halde bir insan\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcndeki hazin, \u00fcrkek, boyun e\u011fmi\u015f, zilleti kabul etmi\u015f, her \u00e7e\u015fit g\u00fc\u00e7 ve kuvvetten soyutlanm\u0131\u015f halini, samimi bir dostunun, s\u00f6z\u00fc dinlenen bir \u015fefaat\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 durumunu d\u00fc\u015f\u00fcnen biri b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayamaz.<\/p>\n<p>Bu s\u0131rada Firavun ailesinden kalbine hak, ger\u00e7ek yerle\u015fen yaln\u0131z bu iman\u0131n\u0131 gizleyen bu adan\u0131 meydana at\u0131l\u0131yor. Meydana at\u0131l\u0131p Hz. Musa&#8217;y\u0131 savunuyor. Toplulu\u011fun onunla u\u011fra\u015fmamas\u0131 i\u00e7in yollar ar\u0131yor. Firavun&#8217;a ve kabinesine \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemlerle hitab ediyor. \u00d6\u011f\u00fctte bulunarak onlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerine ula\u015fmak, korkutma ve ikna etme yoluyla onlar\u0131n duyarl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7irmek istiyor:<\/p>\n<p><strong>28- Firavun ailesinden olup da, inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 gizleyen bir adam dedi ki: &#8220;Rabb&#8217;im Allah&#8217;t\u0131r diyen bir adam\u0131 m\u0131 \u00f6ld\u00fcreceksiniz? Oysa size Rabb&#8217;inizden belgeler gelmi\u015ftir. E\u011fer yalanc\u0131 ise yalan\u0131 kendinedir; e\u011fer do\u011fru s\u00f6zl\u00fc ise, sizi tehdit ettiklerinin bir k\u0131sm\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131za gelebilir. \u015e\u00fcphesiz Allah a\u015f\u0131r\u0131 giden, yalanc\u0131 kimseyi do\u011fru yola iletmez.<\/strong><\/p>\n<p>Bu inanm\u0131\u015f adam\u0131n Firavun ve kabinesinden olu\u015fan komploculara kar\u015f\u0131 giri\u015fti\u011fi bu eylem ger\u00e7ekten geni\u015f \u00e7apl\u0131 bir eylemdir. Ayn\u0131 zamanda inanm\u0131\u015f f\u0131trat\u0131n temkinli, usta ve g\u00fc\u00e7l\u00fc mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n gere\u011fidir.<\/p>\n<p>Bu imanl\u0131 insan, onlar\u0131n giri\u015fmek istedikleri eylemin korkun\u00e7lu\u011funu ortaya koyarak ba\u015fl\u0131yor: &#8220;Rabbim Allah dedi\u011fi i\u00e7in bir adam\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcyorsunuz ha?&#8221; Kalbin inanc\u0131na, vicdan\u0131n kanaat\u0131na ba\u011fl\u0131 olan bu tertemiz s\u00f6z bir ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fc i\u00e7in yeterli olur mu? Ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 yitirmesi i\u00e7in yeter sebep kabul edilebilir mi? Bu eylem bu \u015fekliyle nefret uyand\u0131r\u0131c\u0131 ve al\u00e7ak\u00e7a bir i\u015ftir. \u00c7irkinli\u011fi ve al\u00e7akl\u0131\u011f\u0131 apa\u00e7\u0131k ortadad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu inanm\u0131\u015f adam \u015fimdi onlar\u0131 bir ad\u0131m daha ileri g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. &#8220;Rabbim Allah&#8217;t\u0131r&#8221; tertemiz s\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyen adam\u0131n elinde delili var. Kesin kan\u0131t\u0131 var. &#8220;Oysa o size Rabbinizden mucizeler getirmi\u015ftir.&#8221; Burada Hz. Musa&#8217;n\u0131n onlara g\u00f6sterip kendilerinin g\u00f6zleriyle g\u00f6rd\u00fckleri mucizelere i\u015faret edilmektedir. Onlar\u0131n -kendi aralar\u0131nda ve halk kitlelerinden uzak olduklar\u0131 halde- bu mucizelerden ku\u015fkulanmalar\u0131 \u00e7ok zordur!<\/p>\n<p>Sonra onlarla birlikte en k\u00f6t\u00fc ihtimali g\u00f6z \u00f6n\u00fcne getiriyor. Mesele kar\u015f\u0131s\u0131nda onlarla beraber insafl\u0131 olarak bir tav\u0131r tak\u0131n\u0131yor. En k\u00f6t\u00fc ihtimalde dahi onlar\u0131n yapmalar\u0131 gereken \u015feyin ne oldu\u011funu belirliyor: &#8220;E\u011fer yalanc\u0131 olursa yalan\u0131 kendi zarar\u0131nad\u0131r.&#8221; Bu durumda o yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fin k\u00f6t\u00fc sonucuna katlanacak ve cezas\u0131n\u0131 \u00e7ekecektir. G\u00fcnah\u0131n\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc kendisi ta\u015f\u0131yacakt\u0131r. Yani nerden bak\u0131l\u0131rsa bak\u0131ls\u0131n onlar\u0131n Hz. Musa&#8217;y\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeye kalkmalar\u0131n\u0131 tutarl\u0131 g\u00f6sterecek bir sebep yok.<\/p>\n<p>Kald\u0131 ki bir ihtimal daha var. Bu ihtimal de Hz. Musa&#8217;n\u0131n do\u011fru s\u00f6ylemi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu ihtimale kar\u015f\u0131 temkinli hareket etmek ve onun sonu\u00e7lar\u0131na maruz kalmamak i\u00e7in ihtiyatl\u0131 hareket etmek g\u00fczel bir \u015fey olur. &#8220;E\u011fer do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyorsa size s\u00f6ylediklerinin hi\u00e7 de\u011filse bir k\u0131sm\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131za gelir.&#8221; Hz. Musa&#8217;n\u0131n s\u00f6ylediklerinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n onlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelmesi de bu konuda en k\u00fc\u00e7\u00fck ihtimaldir. Yani o bundan fazlas\u0131n\u0131 onlardan istememektedir. Bu y\u00f6ntem, tart\u0131\u015fmada ve kar\u015f\u0131 taraf\u0131n delillerini \u00e7\u00fcr\u00fctmede insaf\u0131n son haddidir.<\/p>\n<p>Sonra onlar\u0131 kapal\u0131 bir \u015fekilde tehdit ediyor. Hz. Musa&#8217;ya ve hem de onlara uygulanabilecek s\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00f6ylerken bunu ifade ediyor: &#8220;\u015e\u00fcphesiz Allah, a\u015f\u0131r\u0131 giden, yalanc\u0131 olan kimseyi do\u011fru yola iletmez.&#8221; E\u011fer bu Hz. Musa ise Allah O&#8217;na do\u011fru yolu g\u00f6stermez ve onu ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131rmaz. Onu Allah&#8217;a b\u0131rak\u0131n. Cezas\u0131n\u0131 versin. Bu arada siz de Hz. Musa ve Rabbine kar\u015f\u0131 yalan s\u00f6ylemekten a\u015f\u0131r\u0131 gitmekten sak\u0131n\u0131n. Yoksa siz de bu cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>Bu inanm\u0131\u015f ki\u015fi y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n haddini a\u015fan bu yalanc\u0131lara uygulayaca\u011f\u0131 cezay\u0131 anlat\u0131rken ata\u011fa ge\u00e7iyor. Onlar\u0131 Allah&#8217;\u0131n azab\u0131 ile korkutuyor. Servetlerinin ve iktidarlar\u0131n\u0131n Allah&#8217;\u0131n kendilerini ibret olacak \u015fekilde cezaland\u0131rmas\u0131na engel olamayaca\u011f\u0131 uyar\u0131s\u0131nda bulunuyor. Nank\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc de\u011fil \u015f\u00fckretmeyi gerektiren onca nimetleri kendilerine hat\u0131rlat\u0131yor:<\/p>\n<p><strong>29- Ey kavmim! Bug\u00fcn memlekette h\u00fck\u00fcmranl\u0131k sizindir. Buraya siz. Ancak Allah&#8217;\u0131n bask\u0131n\u0131 bize \u00e7at\u0131nca, O&#8217;na kar\u015f\u0131 bize kim hakimsiniz yard\u0131m eder? Firavun: &#8220;Ben size kendi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcmden ba\u015fkas\u0131n\u0131 s\u00f6ylemiyorum. Ben size ancak do\u011fru yolu g\u00f6steriyorum&#8221; dedi.<\/strong><\/p>\n<p>Bu adam inanm\u0131\u015f bir kalbin hissettiklerini hissediyor. Buna g\u00f6re y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ibret olacak bi\u00e7imde cezaland\u0131rmas\u0131 yery\u00fcz\u00fcnde servet ve iktidar sahiplerine daha yak\u0131n bir ihtimaldir. Bu nedenle Allah&#8217;\u0131n bu cezas\u0131ndan en \u00e7ok onlar\u0131n \u00e7ekinmeleri, onu somut halde hissetmeleri ve ondan sak\u0131nmalar\u0131 gerekirdi. Her an onun korkusuyla yat\u0131p-kalkmalar\u0131 laz\u0131md\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;\u0131n bu cezas\u0131 gecenin ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn her an\u0131nda onlar\u0131 d\u00f6rt g\u00f6zle beklemektedir. \u0130nanm\u0131\u015f olan adam bunun i\u00e7in onlar\u0131n i\u00e7inde bulunduklar\u0131 servete ve iktidara dikkatlerini \u00e7ekiyor. Uzbak\u0131\u015f sahibi vicdan\u0131na yerle\u015fmi\u015f olan bu ger\u00e7e\u011fe parmak bas\u0131yor. Sonra onlar\u0131 Allah&#8217;\u0131n k\u0131sk\u0131vrak yakalayacak olan cezas\u0131ndan sak\u0131nd\u0131r\u0131rken kendisini de onlar\u0131n aras\u0131na katma nezaketini g\u00f6steriyor. &#8220;Allah&#8217;\u0131n cezas\u0131 geldi\u011finde kim bize yard\u0131m edebilir?&#8221; B\u00f6ylece onlar\u0131n durumlar\u0131n\u0131n kendisini de ilgilendirdi\u011fini, zira onlardan biri oldu\u011funu ve onlarla birlikte ak\u0131betini bekledi\u011fini hissettiriyor. \u00d6yleyse o, kendilerine \u00f6\u011f\u00fctte bulunuyor. \u015eefkatle \u00fczerlerine titriyor. Belki bu \u00fcslup onlar\u0131n bu uyar\u0131ya kulak vermelerini sa\u011flayabilir. Onun masumlu\u011funu ve samimiyetini ortaya koyabilir. Bu adam Allah&#8217;\u0131n cezas\u0131 geldi\u011fi zaman ona kar\u015f\u0131 hi\u00e7bir yard\u0131mc\u0131 ve kurtar\u0131c\u0131n\u0131n olamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve kendilerinin ona kar\u015f\u0131 zay\u0131f, \u00e7ok \u00e7ok zay\u0131f kalacaklar\u0131n\u0131 onlara kavratmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Bu s\u0131rada kendisine \u00f6\u011f\u00fct verilen her azg\u0131n iktidar sahibini yakalayan duygu Firavun&#8217;u da yakal\u0131yor. Su\u00e7lu-haks\u0131z oldu\u011fu halde \u00fcst\u00fcnl\u00fck havas\u0131na kap\u0131l\u0131yor. Samimi \u00f6\u011f\u00fct\u00fc iktidar\u0131na kar\u015f\u0131 bir tehlike, n\u00fcfuzuna g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc bir m\u00fcdahale, n\u00fcfuz ve iktidar\u0131na kar\u0131\u015fma onlara ortak olmaya \u00e7al\u0131\u015fma \u015feklinde yorumluyor:<\/p>\n<p>&#8220;Firavun: &#8220;Ben size kendi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcmden ba\u015fkas\u0131n\u0131 s\u00f6ylemiyorum. Ben size ancak do\u011fru yolu g\u00f6steriyorum&#8221; dedi.&#8221;<\/p>\n<p>Ben size do\u011fru g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmden, faydal\u0131 oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131mdan ba\u015fkas\u0131n\u0131 s\u00f6ylemem. Bu s\u00f6ylediklerimin do\u011fru ve ger\u00e7ek oldu\u011funda ku\u015fku yoktur. Tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez s\u00f6ylediklerim! Azg\u0131n iktidar sahiplerinin s\u00f6yledikleri herhalde do\u011fru, iyi ve ger\u00e7ekten ba\u015fka ne olabilir ki? Birilerinin onlar\u0131n bazan hata edebileceklerini s\u00f6ylemesine izin verirler mi acaba? Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n kendilerinin g\u00f6r\u00fc\u015fleri yan\u0131nda ba\u015fka g\u00f6r\u00fc\u015fler ileri s\u00fcrmelerine izin verirler mi? E\u011fer t\u00fcm bunlar olmasayd\u0131 onlar neden azg\u0131n kimseler oluyorlard\u0131?<\/p>\n<p>Fakat inanm\u0131\u015f olan adam, iman\u0131ndan kaynaklanan ba\u015fka bir duyguya sahip. Onlar\u0131 sak\u0131nd\u0131rmay\u0131, onlara \u00f6\u011f\u00fct vermeyi ve g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymay\u0131 \u00fcst\u00fcne g\u00f6rev biliyor. Azg\u0131n iktidar sahiplerinin g\u00f6r\u00fc\u015fleri ne olursa olsun inand\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ekten yana tav\u0131r almas\u0131n\u0131 kendisine g\u00f6rev biliyor. Sonra belki duygulan\u0131rlar, \u00fcrperirler, uyan\u0131rlar ve yumu\u015farlar diye onlar\u0131n kalpleriyle ba\u015fka bir dokunu\u015fla temas kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<br \/>\n<strong><br \/>\n30- \u0130nanan adam dedi ki: &#8220;Ey kavmim, ben \u00fczerinize \u00f6nceki topluluklar\u0131n u\u011frad\u0131klar\u0131 bir g\u00fcn\u00fcn benzerinden korkuyorum.<\/p>\n<p>31- Nuh kavminin, Ad ve Semud&#8217;un ve onlardan sonrakilerin durumu gibi bir durumla kar\u015f\u0131la\u015fman\u0131zdan korkuyorum. Allah kullara zulmetmek istemez.<\/strong><\/p>\n<p>Her toplulu\u011fun ayr\u0131 bir g\u00fcn\u00fc vard\u0131. Yaln\u0131z burada inanm\u0131\u015f adam onlar\u0131n hepsini bir g\u00fcnde bulu\u015fturuyor: &#8220;\u00d6nceki topluluklar\u0131n g\u00fcn\u00fc gibi bir g\u00fcn&#8221;. Bug\u00fcn y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ba\u015fkas\u0131na ibret olacak bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015fen cezas\u0131n\u0131n geldi\u011fi g\u00fcnd\u00fcr. Bug\u00fcn topluluklar\u0131n de\u011fi\u015fmelerine ra\u011fmen \u00f6zelli\u011fi de\u011fi\u015fmeyen bir g\u00fcnd\u00fcr. &#8220;Allah kullara zulmetmek istemez. (G\u00fcnahs\u0131z kimselere ceza vermez).&#8221; Onlar\u0131 g\u00fcnahlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden cezaland\u0131r\u0131r. Allah bu ceza g\u00fcnleriyle onlar\u0131n \u00e7evresindeki insanlar\u0131 ve sonraki nesilleri \u0131slah eder.<\/p>\n<p>Sonra onlar\u0131n kalplerine bir daha dokunur. Onlara Allah&#8217;\u0131n g\u00fcnlerinden birini daha hat\u0131rlat\u0131r; k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fc, \u00e7a\u011fr\u0131\u015fma g\u00fcn\u00fcn\u00fc:<\/p>\n<p><strong>32- Ey kavmim, sizin i\u00e7in insanlar\u0131n korku ve deh\u015fetten ba\u011f\u0131r\u0131p bir birlerinden yard\u0131m isteyecekleri o \u00e7a\u011f\u0131rma g\u00fcn\u00fcnden korkuyorum.<\/p>\n<p>33- Arkan\u0131za d\u00f6n\u00fcp ka\u00e7aca\u011f\u0131n g\u00fcn Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 sizi koruyan bulunmaz. Allah kimi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131rsa art\u0131k ona yol g\u00f6steren olmaz.<\/strong><\/p>\n<p>Bu g\u00fcnde insanlar\u0131 mah\u015fer alan\u0131na toplayan melekler \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rlar. A&#8217;raftakiler cennetliklere ve cehennemliklere seslenirl\u00e9r. Cennetlikler cehennemliklere \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rlar. Cehennemlikler de cennetliklere \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rlar. Yani bu g\u00fcnde \u00e7a\u011fr\u0131\u015fma de\u011fi\u015fik bi\u00e7imlerde ger\u00e7ekle\u015fir. Bu g\u00fcne &#8220;\u00c7a\u011fr\u0131\u015fma g\u00fcn\u00fc&#8221; ad\u0131n\u0131n verilmesi ba\u011fr\u0131\u015fmalar\u0131, \u015furadan-buradan seslerin y\u00fckseli\u015fini \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Mah\u015feri kalabal\u0131k ve birbirinden davac\u0131 olma g\u00fcn\u00fcn\u00fc tasvir etmektedir. \u0130nanm\u0131\u015f olan adam\u0131n \u015fu ifadesiyle de uyum sa\u011flamaktad\u0131r: &#8220;Arkan\u0131za d\u00f6n\u00fcp ka\u00e7aca\u011f\u0131n g\u00fcn Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 sizi koruyan bulunmaz.&#8221;<\/p>\n<p>Bu, onlar\u0131n cehennemin korkun\u00e7 \u00e7ehresiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda ka\u00e7malar\u0131 veya ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da olabilir. Ne yaz\u0131k ki o g\u00fcn koruyucu kimse yoktur. Ve ka\u00e7\u0131p kurtulman\u0131n zaman\u0131 da \u00e7oktan ge\u00e7mi\u015ftir. O g\u00fcn deh\u015fete kap\u0131lma ve ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015fma yery\u00fcz\u00fcnde b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayan, zorbal\u0131k eden makam ve iktidar sahiplerinin ilk g\u00f6ze \u00e7arpan manzaras\u0131d\u0131r!<\/p>\n<p>&#8220;Allah kimi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131rsa art\u0131k ona yol g\u00f6steren olmaz.&#8221; Herhalde bununla Firavun&#8217;un: &#8220;Ben sizi ancak do\u011fru yola g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorum&#8221; \u015feklinde iddias\u0131na gizlice i\u015faret ediliyor. Buna ilave olarak hidayetin Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi hidayet oldu\u011funa Allah&#8217;\u0131n sapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kimseye art\u0131k yol g\u00f6steren olmad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiliyor. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insanlar\u0131n ger\u00e7ek hallerini ve durumlar\u0131n\u0131 bildi\u011fine ve hangilerinin do\u011fru yolu, hangilerinin ise sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 hak ettiklerine i\u015faret ediliyor.<\/p>\n<p>M\u00fcmin olan bu ki\u015fi son olarak onlar\u0131n Hz. Yusuf&#8217;a kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor. Hz. Musa, Hz. Yusuf&#8217;un neslindendi. Daha \u00f6nce Hz. Yusuf&#8217;un da Peygamberli\u011fini ve onlara g\u00f6sterdi\u011fi mucizeleri ku\u015fkuyla kar\u015f\u0131lad\u0131klar\u0131n\u0131 hi\u00e7 olmazsa \u015fimdi Hz. Musa&#8217;ya ayn\u0131 tavr\u0131 tak\u0131nmamalar\u0131n\u0131 \u00f6\u011f\u00fctl\u00fcyor. Nitekim Hz. Musa da Hz. Yusuf&#8217;un getirdi\u011fi mesaj\u0131 onayl\u0131yor ve do\u011fruluyor. Onlar ise kendisini ku\u015fku ve teredd\u00fct ile kar\u015f\u0131l\u0131yorlar. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n Hz. Yusuf&#8217;tan sonra hi\u00e7bir Peygamber g\u00f6ndermeyece\u011fine ili\u015fkin iddialar\u0131n\u0131 yalanl\u0131yor. \u0130\u015fte \u015fimdi Hz. Musa&#8217;n\u0131n Hz. Yusuf&#8217;tan bir s\u00fcre sonra bir Peygamber olarak geldi\u011fini ve bu iddialar\u0131n\u0131 k\u00f6kten yalanlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiriyor.<\/p>\n<p><strong>34- Daha \u00f6nce Yusuf da size a\u00e7\u0131k kan\u0131tlar getirmi\u015fti. Onun getirdiklerinden de ku\u015fkulan\u0131p duruyordunuz. Nihayet o \u00f6l\u00fcnce: &#8220;Allah ondan sonra peygamber g\u00f6ndermez&#8221; dediniz. \u0130\u015fte Allah, a\u015f\u0131r\u0131 giden, \u015f\u00fcpheci kimseleri b\u00f6yle sapt\u0131r\u0131r.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu, Hz. Yusuf&#8217;un M\u0131s\u0131r toplumuna Peygamber olarak g\u00f6nderildi\u011fini belirten biricik Kur&#8217;an ayetidir. Yusuf suresinde Hz. Yusuf&#8217;un yeralt\u0131 ve yer\u00fcst\u00fc zenginlik kaynaklar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na ge\u00e7ecek ve bu alanda diledi\u011fince hareket edecek tam yetki sahibi bir makama kadar y\u00fckseldi\u011fini ve &#8220;M\u0131s\u0131r&#8217;\u0131n azizi&#8221; oldu\u011funu \u00f6\u011frenmi\u015ftik. Bu \u00fcnvan M\u0131s\u0131r ba\u015fbakan\u0131n\u0131n \u00fcnvan\u0131 olabilir. Hz. Yusuf&#8217;un neticede M\u0131s\u0131r&#8217;\u0131n taht\u0131na oturdu\u011fu da o sureden anla\u015f\u0131labilir. Fakat bu konuda kesin bir a\u00e7\u0131kl\u0131k yoktur. Onun M\u0131s\u0131r&#8217;\u0131n taht\u0131na oturdu\u011funa i\u015faret eden ayet \u015fudur: &#8220;Ana babas\u0131n\u0131 makam koltu\u011funa oturttu, bu arada hep birlikte \u00f6n\u00fcnde secdeye kapand\u0131lar. Bunun \u00fczerine Hz. Yusuf, bahas\u0131na dedi ki: Babac\u0131\u011f\u0131m bu olay, bir zamanlar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm r\u00fcyan\u0131n somut yorumudur, Rabbim o r\u00fcyay\u0131 ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc.&#8221; &#8216;(M\u00fcmin Suresi, 100)<\/p>\n<p>Hz. Yusuf&#8217;un ana-babas\u0131n\u0131 \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 taht Firavunlar\u0131n \u00fclkesi olan M\u0131s\u0131r&#8217;\u0131n taht\u0131ndan ba\u015fka bir makam koltu\u011fu da olabilir. Nerden bakarsak bakal\u0131m, Hz. Yusuf&#8217;un y\u00f6netim ve iktidar makam\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 kesindir. Dolay\u0131s\u0131yla bu inanm\u0131\u015f adam\u0131n de\u011findi\u011fi durumu g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcnde canland\u0131rabiliyoruz. Yani daha \u00f6nce Hz. Yusuf&#8217;un getirdi\u011fi mesajdan ku\u015fkulanmalar\u0131 ile beraber iktidar sahibi olan Hz. Yusuf&#8217;a yaranmaya \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ve o b\u00f6yle y\u00fcksek bir makamdayken a\u00e7\u0131k\u00e7a onu yalanlamaya cesaret edemeyi\u015flerine ili\u015fkin hallerini zihnimizde canland\u0131rabiliyoruz: &#8220;Nihayet o \u00f6l\u00fcnce Allah ondan sonra Peygamber g\u00f6ndermez dediniz.&#8221;<\/p>\n<p>Sanki onlar Hz. Yusuf&#8217;un \u00f6lmesiyle rahatlam\u0131\u015f oldular. Ve rahatlamalar\u0131n\u0131 bu \u015fekilde dile getirdiler. Onun getirmi\u015f oldu\u011fu ar\u0131-duru tevhid ger\u00e7e\u011finden y\u00fcz \u00e7evirdiler. Hz. Yusuf&#8217;un bu mesaj\u0131 hapishane arkada\u015flar\u0131na s\u00f6yledi\u011fi \u015fu s\u00f6zlerinden anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r: &#8220;Ey hapishane arkada\u015flar\u0131m, \u00e7ok say\u0131da ilaha inanmak m\u0131, ezici, iradeli, tek Allah&#8217;a inanmak m\u0131 daha iyidir?&#8221; (M\u00fcmin Suresi, 39) Onlar sand\u0131lar ki ondan sonra hi\u00e7 Peygamber gelmeyecek kendilerine. Zira onlar b\u00f6yle arzu ediyorlard\u0131. \u0130nsanlar\u0131n arzu ettikleri bir \u015feyin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini do\u011frulad\u0131klar\u0131 \u00e7ok g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u015feyin ger\u00e7ekle\u015fmesi onlar\u0131n arzusunu tatmin eder.<\/p>\n<p>\u0130nanm\u0131\u015f olan adam ise ku\u015fkulanmaya ve yalanlamada a\u015f\u0131r\u0131 gitmeye parmak basarken hiddetleniyor ve \u015f\u00f6yle hayk\u0131r\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130\u015fte Allah, ay\u0131 giden, \u015f\u00fcpheci kimseleri b\u00f6yle sapt\u0131r\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Adam, onlar\u0131 sak\u0131nd\u0131r\u0131yor. Kendisine g\u00f6sterilmi\u015f olan apa\u00e7\u0131k belgelere ra\u011fmen inanc\u0131nda ku\u015fkuya d\u00fc\u015fen ve a\u015f\u0131r\u0131 giden herkesi beklemekte olan Allah&#8217;\u0131n sapt\u0131rmas\u0131ndan onlar\u0131 sak\u0131nd\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<p>Hi\u00e7bir delile ve belgeye dayanmad\u0131klar\u0131 halde Allah&#8217;\u0131n ayetleri hakk\u0131nda ileri geri konu\u015fanlar\u0131n ve bunu en \u00e7irkin bi\u00e7imde sergileyenlerin hem Allah&#8217;\u0131n hem de m\u00fcminlerin h\u0131\u015fm\u0131na u\u011frayacaklar\u0131n\u0131 apa\u00e7\u0131k olarak y\u00fczlerine vuruyor. B\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamay\u0131 ve zorbal\u0131k yapmay\u0131 tenkid ediyor. B\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayanlar\u0131n ve zorbal\u0131k yapanlar\u0131n kalplerini y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n k\u00f6r etmesinden sak\u0131nd\u0131r\u0131yor!<\/p>\n<p><strong>35- Bunlar, Allah&#8217;\u0131n ayetleri \u00fczerinde kendilerine gelmi\u015f bir delil bulunmadan tart\u0131\u015f\u0131rlar. Bu Allah kat\u0131nda da, inananlar\u0131n yan\u0131nda da \u00f6fkeyi art\u0131r\u0131r. Allah b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayan her zorban\u0131n kalbini bundan dolay\u0131 m\u00fch\u00fcrler.<\/strong><\/p>\n<p>Bu inanm\u0131\u015f adam\u0131n a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kan s\u00f6z surenin giri\u015finde do\u011frudan ortaya konan ifadenin hemen hemen ayn\u0131s\u0131d\u0131r. Kesin delil elde edemedikleri halde Allah&#8217;\u0131n ayetleri hakk\u0131nda ileri-geri konu\u015fanlar\u0131n gazaba mahkum olduklar\u0131, b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayanlar\u0131n ve zorbal\u0131k yapanlar\u0131n kalplerinde hidayete hi\u00e7 yer kalmayacak ve meseleyi kavramalar\u0131na neden olacak hi\u00e7bir kap\u0131 b\u0131rakmayacak bi\u00e7imde sapt\u0131r\u0131lmalar\u0131 ger\u00e7e\u011fi ortaya konuyor.<\/p>\n<p>\u0130nanm\u0131\u015f adam\u0131n onlar\u0131n kalblerini yumu\u015fatmak i\u00e7in sergiledi\u011fi bu b\u00fcy\u00fck gezintiye ra\u011fmen Firavun sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131nda diretti. Hakk\u0131 teslim etmemede diretti. Bununla beraber Hz. Musa&#8217;n\u0131n iddias\u0131n\u0131 incelemeye alaca\u011f\u0131 imaj\u0131n\u0131 vermeye \u00f6zen g\u00f6sterdi. \u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, ad\u0131 ge\u00e7en bu inanm\u0131\u015f adam\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc deliller ve gerek\u00e7elerin b\u00fcy\u00fck etkisinden Firavun ve onunla birlikte olanlar bunlar\u0131 bilmezlikten gelemediler. Bu nedenle Firavun kendisine ba\u015fka bir ka\u00e7amak yolu bulmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n<p><strong>36- &#8220;Firavun dedi: Ey Haman, bana y\u00fcksek bir kule yap ki o sebeplere (yollara) eri\u015feyim.&#8221;<\/p>\n<p>37- &#8220;G\u00f6klerin yollar\u0131na eri\u015feyim de Musa&#8217;n\u0131n tanr\u0131s\u0131na \u00e7\u0131k\u0131p bakay\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben onu (Musa&#8217;y\u0131, peygamberlik davas\u0131nda) yalanc\u0131 san\u0131yorum. B\u00f6ylece yapt\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fc i\u015f, Firavuna s\u00fcsl\u00fc g\u00f6sterildi ve o yoldan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Firavun&#8217;un tuza\u011f\u0131 tamamen bo\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Ey Haman, bana y\u00fcksek bir bina yap. Belki onunla g\u00f6klerin yollar\u0131na ula\u015f\u0131r\u0131m! Orada Musa&#8217;n\u0131n ilah\u0131n\u0131 arar bulurum! &#8220;Ben onu yalanc\u0131 san\u0131yorum&#8221;. \u0130\u015fte zalim ve zorba olan Firavun ger\u00e7ekle a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde y\u00fczy\u00fcze gelmemek, taht\u0131n\u0131 sarsmakta ve m\u00fclk\u00fcn\u00fcn \u00fczerinde kuruldu\u011fu efsanevi hikayeleri tehdit etmekte olan tevhid davas\u0131n\u0131 kabul etmemek i\u00e7in olay\u0131 bu \u015fekilde sapt\u0131r\u0131yor, demogoji yap\u0131yor, manevralar sergiliyor. Firavun&#8217;un anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n ve kavray\u0131\u015f\u0131n\u0131n bu olmas\u0131 ihtimali \u00e7ok uzakt\u0131r. Hz. Musa&#8217;n\u0131n ilah\u0131n\u0131 b\u00f6yle basit ve somut bir \u015fekilde ger\u00e7ekten aramaya kalkm\u0131\u015f olmas\u0131 da uzak bir ihtimaldir. M\u0131s\u0131r Firavunlar\u0131 bilgi ve k\u00fclt\u00fcr seviyeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin ve anlay\u0131\u015f\u0131n \u00e7ok ilerisinde bulunuyorlard\u0131. Asl\u0131nda onun bu tutumu bir taraftan olay\u0131 alaya ald\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve ona kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayarak basit g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ifadesi, \u00f6b\u00fcr taraftan g\u00f6stermelik bir insafl\u0131l\u0131k, hak\u015finasl\u0131k ve inceleme-temkinli davranmad\u0131r.<\/p>\n<p>Firavun&#8217;un bu tutumu, inanm\u0131\u015f olan adam\u0131n konu\u015fmas\u0131nda balyoz gibi kafas\u0131na inen imanl\u0131 yakla\u015f\u0131m kar\u015f\u0131s\u0131nda ad\u0131m\u0131n\u0131 geri alma plan\u0131 da olabilir! B\u00fct\u00fcn bu ihtimaller Firavun&#8217;un sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131nda diretti\u011fini inkar\u0131nda \u015f\u0131mard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. &#8220;\u0130\u015fte bu \u015fekilde Firavun&#8217;a eyleminin \u00e7irkinli\u011fi g\u00fczel g\u00f6sterilmi\u015f ve yoldan sapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.&#8221; Zaten Firavun, sa\u011fl\u0131kl\u0131 istikametten y\u00fcz \u00e7eviren ve yoldan sapan bu \u00e7arp\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131 y\u00fcz\u00fcnden yoldan sapt\u0131r\u0131lmay\u0131 \u00e7oktan hak etmi\u015fti. Ayet-i kerime bu d\u00fczenbazl\u0131k ve hilek\u00e2rl\u0131ktan sonra onun mutlaka h\u00fcsrana ve y\u0131k\u0131ma u\u011frayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor:<\/p>\n<p>&#8220;Firavun&#8217;un tuza\u011f\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131kmaktan ba\u015fka i\u015fe yarayamazd\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Bu demogoji, bu b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslay\u0131p hafife alma ve bunca \u0131srar \u00fczerine inanm\u0131\u015f olan adam son s\u00f6z\u00fcn\u00fc apa\u00e7\u0131k ve yank\u0131lanacak bi\u00e7imde hayk\u0131r\u0131yor. Allah&#8217;a giden yolda, ki bu yol do\u011frulu\u011fa giden yolun kendisidir, kendisine uymalar\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunduktan, bu ge\u00e7ici hayat\u0131n de\u011ferini onlara a\u00e7\u0131klad\u0131ktan, sonsuz hayat\u0131n nimetlerine onlar\u0131 te\u015fvik ettikten, ahiretin azab\u0131ndan onlar\u0131 sak\u0131nd\u0131rd\u0131ktan, Allah&#8217;a ortak ko\u015fma inanc\u0131ndaki sakatl\u0131klar\u0131 ve tutars\u0131zl\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra tabi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>18- Ey Muhammed! Onlar\u0131 y\u00fcreklerin a\u011f\u0131za gelece\u011fi, tasadan yutkunacaklar\u0131 yakla\u015fan K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc ile uyar. Zalimlerin ne dostu ne de s\u00f6z\u00fc dinlenecek \u015fefaat\u00e7isi olur. Ayet-i kerimede ge\u00e7en &#8220;Azife&#8221; kavram\u0131 yak\u0131nla\u015fan, gelmekte olan demektir. Bu da k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Kavram\u0131n s\u00f6zl\u00fc ifadesi dahi onun gelmekte oldu\u011funu ve yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 tasvir etmektedir. Bu nedenle nefesler yorgunlukla ve h\u0131zl\u0131 h\u0131zl\u0131 al\u0131nmaktad\u0131r. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1596,1583,1597,1681,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2463","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-mumin-suresinin-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2463","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2463"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2463\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2463"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2463"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2463"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}