{"id":2487,"date":"2012-01-19T15:14:40","date_gmt":"2012-01-19T15:14:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2487"},"modified":"2012-01-19T15:14:40","modified_gmt":"2012-01-19T15:14:40","slug":"sebe-suresinin-1-22-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/sebe-suresinin-1-22-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Sebe Suresi’nin 1-22.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

1- Hamd, g\u00f6klerdeki ve yery\u00fcz\u00fcndeki t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n sahibi olan Allah’a mahsustur. Ahirette de hamd O’na mahsustur. O her i\u015fi yerinde yapar ve her \u015feyden haberdard\u0131r.<\/p>\n

2- O yeralt\u0131na giren ve oradan \u00e7\u0131kan, g\u00f6kten inen ve oraya y\u00fckselen her \u015feyi bilir. O merhametli ve ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Sure, Allah’a hamd ederek s\u00f6ze giriyor. Bu ba\u015flang\u0131\u00e7 m\u00fc\u015friklerin Allah a ortak ko\u015ftuklar\u0131n\u0131, O’nun peygamberini yalanlad\u0131klar\u0131n\u0131, ahireti \u015f\u00fcphe ile kar\u015f\u0131lad\u0131klar\u0131n\u0131 ve yeniden dirilmeye ihtimal vermediklerini anlatan bu sure i\u00e7in son derece uygun bir ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131r. Y\u00fcce Allan asl\u0131nda, \u00f6z\u00fc itibar\u0131 ile \u00f6vg\u00fcye l\u00e2y\u0131kt\u0131r. Baz\u0131 insanlar O’na kar\u015f\u0131 hamd g\u00f6revlerini yerine getirmeseler de O’nun \u00f6vg\u00fcye l\u00e2y\u0131k olu\u015fu g\u00f6lgelenmez. O kendisini \u00f6verek tesbih eden \u015fu varl\u0131k aleminin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00f6vg\u00fcs\u00fcne muhatap oldu\u011fu gibi bir\u00e7ok canl\u0131 varl\u0131klar\u0131n da \u00f6vg\u00fcs\u00fcne muhatapt\u0131r. \u0130nsanlar bu genel kural\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalsalar da fark etmez.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’a hamd edildikten sonra O’nun g\u00f6klerdeki ve yerdeki t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n sahibi oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi vurgulan\u0131yor. Hi\u00e7bir \u015fey hem O’nun hem de ba\u015fkas\u0131n\u0131n de\u011fildir. G\u00f6klerde ve yery\u00fcz\u00fcnde hi\u00e7 kimse O’nun orta\u011f\u0131 de\u011fildir. G\u00f6klerde ve yery\u00fcz\u00fcnde ne varsa hepsi O’nun tekelindedir. \u0130nan\u00e7 sisteminin birinci temel prensibi budur. Allah’\u0131n birli\u011fini dile getirme ilkesi yani. Her \u015feyin sahibi y\u00fcce Allah’d\u0131r ve \u015fu engin evrende O’nun d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimse hi\u00e7bir \u015feyin sahibi ve egemeni de\u011fildir.<\/p>\n

“Ahirette de hamd O’na mahsustur.”<\/p>\n

Hem do\u011fal hamd ve hem de kullardan y\u00fckselen hamd ahirette de O’na \u00f6zg\u00fcd\u00fcr. Hatta d\u00fcnyada O’nu ink\u00e2r edenler yada sap\u0131k bir yakla\u015f\u0131mla O’na ba\u015fkalar\u0131n\u0131 ortak ko\u015fanlar bile ahirette O’na hamd ederler. Orada ger\u00e7ek meydana \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 i\u00e7in b\u00fct\u00fcn hamdler ve \u00f6vg\u00fcler, ortaks\u0131z olarak s\u0131rf O’na y\u00f6neltilir. Ayetin son c\u00fcmlesini okuyoruz:<\/p>\n

“O her i\u015fi yerinde yapar ve her \u015feyden haberdard\u0131r.”<\/p>\n

“Hakim”dir; yani yapt\u0131\u011f\u0131 her i\u015fin kesinlikle bir hikmeti vard\u0131r, d\u00fcnyay\u0131 ve ahireti hikmet ilkesine g\u00f6re y\u00f6netir; varl\u0131k aleminin t\u00fcm geli\u015fmelerini hikmet ilkesi uyar\u0131nca tasarlar. Ayr\u0131ca O her \u015feyi her i\u015fi eksiksiz, s\u0131n\u0131rs\u0131z, k\u00f6kl\u00fc bir bilgi ile bilir ve her tasar\u0131s\u0131 bu geni\u015f kapsaml\u0131 bilgisini yans\u0131t\u0131r.<\/p>\n

Sonra y\u00fcce Allah’\u0131n bilgi kitab\u0131n\u0131n bir sayfas\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fcze a\u00e7\u0131l\u0131r. Bu engin bilginin alam g\u00f6kler ile yery\u00fcz\u00fc kadar geni\u015ftir. Okuyoruz:<\/p>\n

“O yeralt\u0131na giren ve oradan \u00e7\u0131kan, g\u00f6kten inen ve oraya y\u00fckselen her \u015feyi bilir.”<\/p>\n

\u0130nsan, birka\u00e7 c\u00fcmle halinde \u00f6n\u00fcne a\u00e7\u0131lan bu sayfan\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda dikilince neler g\u00f6r\u00fcr, neler! Acayip nesnelerin, hareketlerin, hacimlerin, \u015fekillerin, bi\u00e7imlerin, anlamlar\u0131n ve yap\u0131lar\u0131n y\u0131\u011f\u0131n y\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc ve \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m\u0131 zihnine \u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcr. Bunlar\u0131 hayale s\u0131\u011fd\u0131rmak bile m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

E\u011fer bu ayetin i\u015faret etmek istedi\u011fi olaylar\u0131n ve geli\u015fmelerin sadece bir an i\u00e7inde olup biten b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ara\u015ft\u0131rmak ve say\u0131ya vurmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn insanlar biraraya gelseler ve t\u00fcm hayatlar\u0131n\u0131 bu i\u015fe adasalar, kesinlikle “o bir an i\u00e7inde” ka\u00e7 nesne g\u00f6kten yere iniyor ve ayn\u0131 tek anl\u0131k s\u00fcre i\u00e7inde ka\u00e7 nesne yerden g\u00f6\u011fe y\u00fckseliyor?<\/p>\n

Acaba yeralt\u0131na nice \u015feyler giriyor? Bu yerin ba\u011fr\u0131na nice tohumlar d\u00fc\u015f\u00fcyor, ya da ekiliyor? Bu yerin alt\u0131nda nice kurtlar, nice b\u00f6cekler, nice sinekler ve nice s\u00fcr\u00fcngenler bar\u0131n\u0131yor? Bu u\u00e7suz-bucaks\u0131z topra\u011f\u0131n nice su damlalar\u0131, nice gaz molek\u00fclleri ve nice radyo-aktif \u0131\u015f\u0131nlar s\u0131z\u0131yor? Evet, nice nice \u015feyler ge\u00e7iyor topra\u011f\u0131n alt\u0131na! Y\u00fcce Allah’\u0131n s\u00fcrekli ve uyuklama nedir bilmez g\u00f6zetimi alt\u0131nda!<\/p>\n

Topraktan nice \u015feyler \u00e7\u0131k\u0131yor? Nice bitkiler filizleniyor? Nice kaynaklar f\u0131\u015fk\u0131r\u0131yor? Nice yanarda\u011flar, volkanlar l\u00e2v p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcyor? Nice gazlar buharla\u015f\u0131yor? Nice sakl\u0131 nesneler ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor? Nice b\u00f6cekler gizli yuvalar\u0131ndan yery\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131k\u0131yor? G\u00f6r\u00fclebilen ve g\u00f6r\u00fclemeyen nice nice \u015feyler. \u0130nsan\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bildi\u011fi ve \u00e7o\u011funu bilmedi\u011fi nice cans\u0131z nesneler ve hayvanlar!<\/p>\n

Acaba g\u00f6kten nice \u015feyler yere d\u00fc\u015f\u00fcyor? Nice ya\u011fmur damlalar\u0131, nice y\u0131ld\u0131z mermileri, nice yak\u0131c\u0131 \u0131\u015f\u0131nlar, nice ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 \u0131\u015f\u0131nlar? Nice “kaza” oklar\u0131 ve nice belirlenmi\u015f “kader”ler? Nice t\u00fcm varl\u0131klara yayg\u0131n, fakat baz\u0131 kullar\u0131 \u00f6zellikle kucaklayan “rahmet”ler? Y\u00fcce Allah’\u0131n baz\u0131 kullar\u0131na oluk oluk t\u00fcrleri? Say\u0131s\u0131n\u0131 y\u00fcce Allah’dan ba\u015fka hi\u00e7 kimsenin bilmedi\u011fi nice cans\u0131z-canl\u0131 varl\u0131klar?<\/p>\n

Peki nice \u015feylerin g\u00f6\u011fe y\u00fckseldi\u011fini acaba hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck m\u00fc? Nice bitki, hayvan, insan ve insan\u0131n tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka bir t\u00fcr canl\u0131 solu\u011fu? Y\u00fcce Allah’a y\u00f6neltilen ve O’ndan ba\u015fka hi\u00e7 kimsenin i\u015fitmedi\u011fi nice gizli-a\u00e7\u0131k dualar? Bildi\u011fimiz ve bilmedi\u011fimiz nice \u00f6lm\u00fc\u015f canl\u0131lar\u0131n ruhlar\u0131? Cebrail’in emri \u00fczerine y\u00fccelen nice melekler? Y\u00fcce alemine s\u00fcz\u00fclen ve yaln\u0131z y\u00fcce Allah’\u0131n bildi\u011fi nice ruhlar?<\/p>\n

Sonra denizden nice buhar kabarc\u0131klar\u0131 havaya kar\u0131\u015f\u0131yor? Cisimlerden nice gaz zerrecikleri atmosferin enginli\u011fine kar\u0131\u015f\u0131yor? Y\u00fcce Allah’dan ba\u015fka hi\u00e7 kimsenin bilmedi\u011fi nice nice nesneler?<\/p>\n

Bunlar\u0131n hepsi bir an i\u00e7inde olup bitiyor. Acaba bir tek an\u0131n olaylar\u0131n\u0131 insan bilgisi kavrayabilir mi, uzun \u00f6m\u00fcrler verse bile bu olaylar\u0131 say\u0131ya ge\u00e7irebilir mi? Oysa y\u00fcce Allah’\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z, akla s\u0131\u011fmaz, engel tan\u0131maz bilgisi b\u00fct\u00fcn bu olaylar\u0131-nerede ve ne zaman olurlarsa olsunlar-kapsam\u0131 i\u00e7ine al\u0131r. Niyetleri, duygular\u0131, kas\u0131lmalar\u0131 ve at\u0131\u015fmalar\u0131 ile b\u00fct\u00fcn kalpler y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00f6zetimi alt\u0131ndad\u0131rlar. Buna ra\u011fmen O g\u00f6rmezlikten gelir, ba\u011f\u0131\u015flar. \u00c7\u00fcnk\u00fc “Merhametli ve affedicidir.”<\/p>\n

Kur’an’\u0131n bunun gibi tek bir ayeti bile bu kitab\u0131n insan s\u00f6z\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatmaya, kan\u0131tlamaya yeter. \u00c7\u00fcnk\u00fc kalbinden ge\u00e7mez. Yine b\u00f6ylesine evrensel bir d\u00fc\u015f\u00fcnce do\u011fal olarak hi\u00e7bir insan\u0131n akl\u0131n\u0131n ucundan ge\u00e7mez.<\/p>\n

Bir tek dokunu\u015fta bu kadar \u00e7arp\u0131c\u0131 ve yayg\u0131n bir etki meydana getirebilmek, ancak t\u00fcm evrenin yarat\u0131c\u0131s\u0131 olan y\u00fcce Allah’\u0131n sanat\u0131n\u0131n i\u015fidir. Kullar\u0131n sanat\u0131 buna benzeyemez.<\/p>\n

KIYAMET\u0130 YALANLAYANLAR<\/strong><\/p>\n

Y\u00fcce Allah bu temel ger\u00e7e\u011fi bunca \u00e7arp\u0131c\u0131, geni\u015f ufuklu ve engin alanl\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra bize k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fc ink\u00e2r eden k\u00e2firlerin olumsuz tutumlar\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. Bu adamlar yar\u0131n ba\u015flar\u0131na ne gelece\u011fini bilmeyecek kadar zavall\u0131d\u0131rlar. Oysa y\u00fcce Allah gayb\u0131n bilicisidir. Ne g\u00f6klerdeki, ne yerdeki hi\u00e7bir nesne O’nun bilgisi d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fildir. \u00d6te yandan k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc mutlaka ger\u00e7ekle\u015fmelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc iyilerin ve k\u00f6t\u00fclerin d\u00fcnyadaki davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc ve cezas\u0131n\u0131 alabilmeleri i\u00e7in o g\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fmesi \u015fartt\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n

3- K\u00e2firler “K\u0131yamet an\u0131 hi\u00e7 gelmeyecek” dediler. Onlara de ki; Hay\u0131r, gayb\u0131n bilgisi tekelinde olan Rabb’im ad\u0131na yemin ederim ki, o an mutlaka gelecekt\u00efr. G\u00f6klerdeki ve yerdeki zerre kadar k\u00fc\u00e7\u00fck bir nesne ya da zerrenin daha k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc ve daha b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc O’nun bilgisi d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fildir, bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc apa\u00e7\u0131k bir kitaptad\u0131r.<\/p>\n

4- Ama\u00e7, iman edip iyi ameller i\u015fleyenleri \u00f6d\u00fcllendirmektir. Onlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flanma ve onurlu bir r\u0131z\u0131k beklemektedir.<\/p>\n

5- Bizimle ba\u015fa \u00e7\u0131kabileceklerini,sanarak olanca g\u00fc\u00e7leri ile ayetlerimize kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlara gelince onlar\u0131 tiksindirici ve ac\u0131kl\u0131 bir azap beklemektedir.<\/strong><\/p>\n

K\u00e2firlerin ahireti ink\u00e2r etmeleri, y\u00fcce Allah’\u0131n hikmetini ve takdirinin gerek\u00e7esini kavrayamamalar\u0131ndan ileri gelir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u0131 ba\u015f\u0131bo\u015f b\u0131rakmak y\u00fcce Allah’\u0131n hikmetine uygun de\u011fildir. \u0130steyen iyilik yaps\u0131n, isteyen k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flesin, sonra da iyilik yapan iyili\u011finin \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc almas\u0131n ve k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fleyen de k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn cezas\u0131n\u0131 g\u00f6rmesin, b\u00f6yle bir uygulama y\u00fcce Allah’\u0131n amac\u0131na ters d\u00fc\u015fer. Y\u00fcce Allah, \u00f6d\u00fcllerin ve cezalar\u0131n ya t\u00fcm\u00fcn\u00fc yada bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ahirete saklad\u0131\u011f\u0131n\u0131 peygamberlerinin dilinden insanlara bildirmi\u015ftir. Y\u00fcce Allah’\u0131n evreni ni\u00e7in yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavrayabilen herkes ahiretin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu, O’nun vaadinin ve verdi\u011fi haberin ger\u00e7ekle\u015febilmesi i\u00e7in \u00f6b\u00fcr alemin gerekli oldu\u011funu da kavrar. Fakat k\u00e2firler bu il\u00e2hi hikmeti kavrama yetene\u011finden yoksun olduklar\u0131 i\u00e7in “K\u0131yamet an\u0131 hi\u00e7 gelmeyecek” diyebiliyorlar. Fakat red nitelikli kesin ve vurgulamal\u0131 cevaplar\u0131n\u0131 hemen al\u0131yorlar. Okuyoruz:<\/p>\n

“Hay\u0131r, gayb\u0131n bilgisi tekelinde olan Rabb’im ad\u0131na yemin ederim ki, o an mutlaka gelecektir.”<\/p>\n

Gerek y\u00fcce Allah’\u0131n ve gerekse O’nun peygamberinin dedi\u011fi do\u011frudur. K\u00e2firler gayb\u0131 bilmedikleri halde y\u00fcce Allah’\u0131n i\u015fine burunlar\u0131n\u0131 sokuyorlar, bilmedikleri bir konuda kesin h\u00fck\u00fcm veriyorlar. Oysa k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn gelece\u011fini kesin bir dille bildiren y\u00fcce Allah “gayb\u0131n bileni”dir. O halde O’nun s\u00f6z\u00fc, ahirete ili\u015fkin kesin bilgiye dayanan do\u011fru s\u00f6zd\u00fcr.<\/p>\n

Arkas\u0131ndan y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisi, t\u0131pk\u0131 surenin ba\u015flang\u0131c\u0131nda oldu\u011fu gibi evrensel boyutlarda g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilir. Bu sunu\u015f bi\u00e7imi bir kere daha kan\u0131tlar ki, bu Kur’an insan s\u00f6z\u00fc, insan eseri de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131 normal olarak insan akl\u0131n\u0131n ucundan bile ge\u00e7mez. Okuyoruz:<\/p>\n

“G\u00f6klerdeki ve yerdeki zerre kadar k\u00fc\u00e7\u00fck bir nesne yada zerrenin daha k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc ve daha b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc O’nun bilgisi d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fildir; bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc apa\u00e7\u0131k bir kitaptad\u0131r.”<\/p>\n

Ayn\u0131 s\u00f6z\u00fc bir kere daha s\u00f6yl\u00fcyoruz: Bu ayetin yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imi insan i\u015fi de\u011fildir. Bu ifadenin gerek \u015fiir olarak ve gerekse d\u00fczyaz\u0131 olarak \u015fimdiye kadar s\u00f6ylenmi\u015f ve yaz\u0131lm\u0131\u015f olan insan s\u00f6zleri i\u00e7inde bir benzeri yoktur. \u0130nsano\u011flu bilginin s\u0131n\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan, ayr\u0131nt\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan ve geni\u015f kapsaml\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z ederken kavramla\u015ft\u0131rmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnemez. Ayetin o b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc tekrar okuyal\u0131m:<\/p>\n

“G\u00f6klerdeki ve yerdeki zerre kadar k\u00fc\u00e7\u00fck bir nesne ya da zerrenin daha k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc ve daha b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc O’nun bilgisi d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fildir.”<\/p>\n

Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ve geni\u015f kapsaml\u0131 bilgiyi tan\u0131mlamaya \u00e7al\u0131\u015fan insan s\u00f6zleri i\u00e7inde b\u00f6ylesine \u00e7arp\u0131c\u0131 bir yakla\u015f\u0131m tarz\u0131na hi\u00e7 rastlam\u0131\u015f de\u011filim. Ger\u00e7ek \u015fu ki, her t\u00fcrl\u00fc noksanl\u0131ktan m\u00fcnezzeh olan y\u00fcce Allah, \u00f6z\u00fcn\u00fc ve bilgisini insan hayalini a\u015fan s\u0131fatlarla nitelemekte, tan\u0131mlamaktad\u0131r. Bu tan\u0131mlama sayesinde insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce ufku geni\u015fleyerek kulluk etti\u011fi Allah’\u0131na y\u00fckselmekte, s\u0131n\u0131rl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce kapasitesinin dar \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde O’nu s\u0131fatlar\u0131 ile tan\u0131ma imk\u00e2n\u0131na kavu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ayetin son c\u00fcmlesi olan “Bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc apa\u00e7\u0131k bir kitaptad\u0131r.” ifadesinin akla en yak\u0131n yoruma g\u00f6re anlam\u0131 her \u015feyi kaydeden, g\u00f6klerdeki ve yerdeki bir tek zerreyi, zerrenin k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u0131\u015farda b\u0131rakmayan Allah’\u0131n bilgisinin kastedildi\u011fidir.<\/p>\n

Bu ayetteki “Zerre kadar k\u00fc\u00e7\u00fck bir nesne ya da zerrenin daha k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc” ifadesi \u00fczerinde biraz durmak istiyoruz.<\/p>\n

Zerre, yak\u0131n zamana kadar cisimlerin en k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7as\u0131 olarak biliniyordu. Fakat \u015fimdi atomun par\u00e7alanmas\u0131ndan sonra zerrenin daha k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7alar\u0131n\u0131n oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck cisimler atomu olu\u015fturan \u00e7ekirdek, elektronlar, protonlar ve n\u00f6tronlar diye an\u0131lan par\u00e7ac\u0131klard\u0131r. Bilindi\u011fi gibi bu ayetin indi\u011fi d\u00f6nemde bu par\u00e7ac\u0131klardan hi\u00e7 kimsenin haberi yoktu. Gerek kendi s\u0131fatlar\u0131n\u0131n ve gerekse yaratt\u0131\u011f\u0131 varl\u0131klar\u0131n s\u0131rlar\u0131 hakk\u0131nda kullar\u0131na diledi\u011finden, diledi\u011fi oranda bilgi veren Allah ne kadar y\u00fccedir!<\/p>\n

K\u0131yametin gelece\u011fi kesin ve ku\u015fkusuzdur. Y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisi, k\u00fc\u00e7\u00fck-b\u00fcy\u00fck hi\u00e7 bir nesneyi d\u0131\u015farda b\u0131rakmayacak derecede geni\u015f kapsaml\u0131d\u0131r. Ni\u00e7in? Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Ama\u00e7, iman edip iyi ameller i\u015fleyenleri \u00f6d\u00fcllendirmektir. Onlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flanma ve onurlu bir r\u0131z\u0131k beklemektedir.<\/p>\n

“Bizimle ba\u015fa \u00e7\u0131kabileceklerini sanarak olanca g\u00fc\u00e7leri ile ayetlerimize kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlara gelince onlar\u0131 tiksindirici ve ac\u0131kl\u0131 bir azap beklemektedir.”<\/p>\n

Burada bir hikmet, bir ama\u00e7, bir \u00f6n-tasar\u0131 vard\u0131r. Bu noktada yaratma olgusuna ili\u015fkin bir \u00f6n-tasar\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Ama\u00e7 hem iman edip iyi amel i\u015fleyenlere ve hem de y\u00fcce Allah’a kafa tutarcas\u0131na O’nun ayetlerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan k\u00fcstahlara davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n uygun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vermektir.<\/p>\n

\u0130man edenlere ve bu imanlar\u0131n\u0131 iyi ameller ile prati\u011fe yans\u0131tanlara \u00f6nce “ba\u011f\u0131\u015flanma” vard\u0131r. Bunlar\u0131n g\u00fcnahlar\u0131 affedilecektir. Ayr\u0131ca onlara “onurlu r\u0131z\u0131k” verilecektir. Bu surede “r\u0131z\u0131k” terimi s\u0131k s\u0131k kullan\u0131l\u0131r. Buna g\u00f6re ahiret nimetlerinin, ahiret mutlulu\u011funun da bu terimle tan\u0131mlanmas\u0131 uygun g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc ahiret mutlulu\u011fu her bak\u0131mdan, y\u00fcce Allah’\u0131n “r\u0131z\u0131k” t\u00fcrlerinden biridir.<\/p>\n

Olanca g\u00fc\u00e7lerini ortaya koyarak insanlar ile y\u00fcce Allah’\u0131n ayetleri aras\u0131na engel koymaya \u00e7al\u0131\u015fanlara gelince bunlar i\u00e7in tiksindirici, k\u00f6t\u00fc ve ac\u0131kl\u0131 bir azap vard\u0131r. Ayetin orijinalinde kullan\u0131lan “r\u0131cz” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc “k\u00f6t\u00fc, i\u011fren\u00e7 azap” anlam\u0131na gelir. Bu ceza onlar\u0131n insanlar\u0131 k\u00f6t\u00fc yola s\u00fcr\u00fckleme u\u011fruna harcad\u0131klar\u0131 k\u00fcstahca ve \u0131srarl\u0131 gayretlerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, k\u00e2firler k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn gelmeyece\u011fini kesin bir dille ileri s\u00fcr\u00fcyorlar. Oysa bu konu bilgilerinin s\u0131n\u0131r\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan bir gayb konusudur. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k gayb aleminin ortaks\u0131z “bilen”i olan y\u00fcce Allah, o g\u00fcn\u00fcn mutlaka gelece\u011fini belirtiyor. Bu arada Peygamberimiz de, k\u0131yamet konusunda y\u00fcce Allah’\u0131n direktifi \u00e7er\u00e7evesinde insanlara bilgi veriyor. \u0130\u015fte bu vesile ile belirtiliyor ki, “kendilerine bilgi verilenler” Peygamberimize Allah’dan gelen mesaj\u0131n insanlar\u0131 \u00fcst\u00fcn iradeli ve \u00f6vg\u00fcye l\u00e2y\u0131k Allah’\u0131n yoluna ileten bir ger\u00e7ek oldu\u011funu kavrayabilirler ve bu ger\u00e7e\u011fin tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaparlar. Okuyoruz:<\/p>\n

6- Kendilerine bilgi verilenler Rabb’in taraf\u0131ndan sana indirilen mesaj\u0131n, insanlar\u0131 \u00fcst\u00fcn iradeli ve \u00f6vg\u00fcye l\u00e2y\u0131k Allah’\u0131n yoluna iletici bir ger\u00e7ek oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrler.<\/strong><\/p>\n

Baz\u0131 kl\u00e2sik tefsir bilginlerinin yorumlar\u0131na g\u00f6re ayette ge\u00e7en “Kendilerine bilgi verilenler” yahudi ve hristiyan din adamlar\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar kutsal kitaplar\u0131ndan Kur’an’\u0131n ger\u00e7ek oldu\u011funu, insanlar\u0131 \u00fcst\u00fcn iradeli ve \u00f6vg\u00fcye l\u00e2y\u0131k Allah’\u0131n yoluna iletti\u011fini \u00f6\u011frenmi\u015flerdir.<\/p>\n

Oysa bu ifadenin kapsam\u0131 s\u00f6z konusu yorumun \u00e7er\u00e7evesine s\u0131\u011fmayacak derecede geni\u015ftir. Sebebine gelince her yerin ve her d\u00f6nemin b\u00fct\u00fcn bilginleri hangi ku\u015faktan, hangi inan\u00e7 sisteminden olurlarsa olsunlar bu ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rebilirler. Yeter ki, bilgileri sa\u011flam ve tutarl\u0131 olsun, sahiden “bilim” ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maya l\u00e2y\u0131k bir bilgi olsun. Kur’an, b\u00fct\u00fcn ku\u015faklara a\u00e7\u0131k bir kitapt\u0131r. Bu kitap her do\u011fru bilgi sahibine kendini kabul ettirecek ger\u00e7e\u011fi i\u00e7erir. Bu kitap t\u00fcm evrenin yap\u0131s\u0131nda sakl\u0131 olan ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131\u011fa vurur. Bu kitap, bu evrenin ve bu evrenin dayana\u011f\u0131 olan k\u00f6kl\u00fc ger\u00e7e\u011fin asl\u0131na uygun terc\u00fcman\u0131 ve \u00f6z\u00fcd\u00fcr. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Bu kitap, insanlar\u0131 \u00fcst\u00fcn iradeli ve \u00f6vg\u00fcye l\u00e2y\u0131k Allah’\u0131n yoluna iletir.”<\/p>\n

\u00dcst\u00fcn iradeli ve \u00f6vg\u00fcye l\u00e2y\u0131k Allah’\u0131n yolu, y\u00fcce Allah’\u0131n t\u00fcm evren i\u00e7in belirledi\u011fi ve insanlar i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi y\u00f6ntemdir. Ama\u00e7 \u015fu insanlar\u0131n ad\u0131mlar\u0131 ile i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u015fu evrenin ad\u0131mlar\u0131 aras\u0131nda uyum sa\u011flamakt\u0131r. Bu yol \u015fu koca evrenin \u00e7e\u015fitli kesimlerine egemen olan yasalar sistemidir. Bu kesimlerden biri de insan hayat\u0131d\u0131r. Zaten insan hayat\u0131 ne \u00f6z\u00fcnde ne kayna\u011f\u0131nda ne d\u00fczeninde ne hareket tarz\u0131nda bu evrenden, bu evrende bar\u0131nan di\u011fer cans\u0131z-canl\u0131 varl\u0131klardan ayr\u0131 ve kopuk de\u011fildir.<\/p>\n

Bu kitap, insanlar\u0131 \u00fcst\u00fcn iradeli ve \u00f6vg\u00fcye l\u00e2y\u0131k Allah’\u0131n yoluna iletir. Bunu nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirir? M\u00fc’minin kafas\u0131nda evrenin b\u00fct\u00fcn\u00fcne, bu b\u00fct\u00fcn\u00fc kayna\u015ft\u0131ran ba\u011flara, bu b\u00fct\u00fcn\u00fcn \u00e7e\u015fitli kesimleri aras\u0131ndaki ili\u015fkilere ve bu b\u00fct\u00fcne egemen olan de\u011ferlere, insan\u0131n bu varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fc i\u00e7indeki yerine, fonksiyonuna ili\u015fkin bir kavram olu\u015fturur. \u0130nsan\u0131n kendisini de i\u00e7ine alan evren b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn par\u00e7alar\u0131 aras\u0131ndaki i\u015fbirli\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. Bu i\u015fbirli\u011fi sayesinde y\u00fcce Allah’\u0131n yarat\u0131klara ili\u015fkin diledi\u011finin ve hikmetinin nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini \u00f6\u011fretir. Evrenin t\u00fcm kesimlerinin e\u015fg\u00fcd\u00fcm i\u00e7inde, uyarl\u0131 ad\u0131mlarla bu evrenin yarat\u0131c\u0131s\u0131na do\u011fru nas\u0131l yol ald\u0131klar\u0131n\u0131 belletir.<\/p>\n

Evet, bu kitap insan\u0131 \u00fcst\u00fcn iradeli ve \u00f6vg\u00fcye l\u00e2y\u0131k Allah’\u0131n yoluna iletir. Nas\u0131l m\u0131? D\u00fc\u015f\u00fcnce sistemini d\u00fczelterek, onu evrenin insan f\u0131trat\u0131na yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 mesajlarla uyumlu hale getirecek esaslar \u00fczerine oturtarak. \u00d6yle olunca bu sistem insan d\u00fc\u015f\u00fcncesini, \u015fu evrenin tabiat\u0131n\u0131, \u00f6zelliklerini, kanunlar\u0131n\u0131, yararlanma yollar\u0131n\u0131; onunla \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131z, \u00e7eki\u015fmesiz ve engelsiz bir ileti\u015fimin nas\u0131l kurulabilece\u011fini kavrama yetene\u011fi kazand\u0131r\u0131r.<\/p>\n

Evet, bu kitap insanlar\u0131 \u00fcst\u00fcn iradeli ve \u00f6vg\u00fcye l\u00e2y\u0131k Allah’\u0131n yoluna iletir. Nas\u0131l m\u0131? Orjinal e\u011fitim sistemi sayesinde bu amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu e\u011fitim sistemi tek tek fertleri insan toplumu ile uyu\u015fmaya ve ileti\u015fim kurmaya haz\u0131rlar. Bu e\u011fitim sistemi gerek fert ve gerekse toplum olarak t\u00fcm insanl\u0131k ailesini, \u015fu evrende ya\u015fayan di\u011fer b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar ailesi ile uyu\u015fmaya ve ileti\u015fim kurmaya haz\u0131rlar. Yine bu e\u011fitim sistemi b\u00fct\u00fcn canl\u0131 t\u00fcrlerini i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u015fu evrenin b\u00fct\u00fcn\u00fc ile uyum ve ba\u011fda\u015fma halinde olmaya haz\u0131rlar. Bu e\u011fitim sistemi b\u00fct\u00fcn bu ama\u00e7lar\u0131 yal\u0131n, zorlamas\u0131z ve yumu\u015fak bir yakla\u015f\u0131mla ger\u00e7ekle\u015ftirir.<\/p>\n

Evet, bu e\u011fitim sistemi, insanlar\u0131 \u00fcst\u00fcn iradeli ve \u00f6vg\u00fcye l\u00e2y\u0131k Allah’\u0131n yoluna iletir. Nas\u0131l m\u0131? \u00d6nerdi\u011fi sosyal kurumlar ve yasal d\u00fczenlemeler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile. Bu sosyal kurumlar ve yasal d\u00fczenlemeler insan f\u0131trat\u0131 ile; insan hayat\u0131n\u0131n, insan ge\u00e7iminin temel \u015fartlar\u0131 ile ayn\u0131 do\u011frultudad\u0131rlar. Bunun yan\u0131 s\u0131ra di\u011fer canl\u0131lara ve t\u00fcm cans\u0131z varl\u0131klara egemen olan genel kanunlarla da uyum halindedirler. \u0130nsan\u0131n sosyal kurumlar\u0131 ve yasal d\u00fczenlemeleri, bu genel kanunlardan kopuk ve ayr\u0131 de\u011fildir. \u0130nsanl\u0131k ailesi bu koca evren \u00e7er\u00e7evesinde yaralan varl\u0131k kesimlerinden biridir.<\/p>\n

Bu kutsal kitap, insanlar\u0131 s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz bu yola ileten rehberdir. Bu rehberi, hem insan\u0131 ve hem de bu yolu yaratm\u0131\u015f olan y\u00fcce Allah ortaya koymu\u015ftur. O hem bunun ve hem de onun, yani hem insan\u0131n ve hem de bu yolun mahiyetini herkesten iyi bilir. Bir yolculu\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn. E\u011fer o yolu yapan m\u00fchendis taraf\u0131ndan dikilen bir i\u015faretle bir yol g\u00f6sterici ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rsan, kendini talihli bir yolcu sayars\u0131n de\u011fil mi? Peki \u00f6yle bir yolculu\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn ki, hem yolun ve hem de yolcunun yap\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n, yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne koydu\u011fu bir rehberden, bir yol i\u015faretinden yararlanabiliyorsun. Bundan daha al\u00e2 bahtiyarl\u0131k olabilir mi?<\/p>\n

D\u0130R\u0130L\u0130\u015e\u0130 YALANLAYANLARIN S\u00d6ZLER\u0130<\/strong><\/p>\n

Bu uyar\u0131c\u0131 ve y\u00f6nlendirici dokunu\u015fu izleyen ayetlerde m\u00fc\u015friklerin “yeniden dirilme” olgusuna ili\u015fkin s\u00f6zlerine d\u00f6n\u00fcl\u00fcyor, onlar\u0131n bu olgudan s\u00f6z edilince nas\u0131l ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir deh\u015fete d\u00fc\u015ft\u00fckleri, b\u00f6yle bir geli\u015fmeyi nas\u0131l acayip ve \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 g\u00f6rd\u00fckleri anlat\u0131l\u0131yor. Onlara g\u00f6re bu olgudan s\u00f6z eden kimse ya cinlerin \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131 i\u015fitilmedik sa\u00e7mal\u0131klar\u0131 kula\u011f\u0131na f\u0131s\u0131ldad\u0131klar\u0131 bir delidir, ya da uydurma haberler veren, ger\u00e7ekle\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan hayalleri diline dolayan bir yalanc\u0131d\u0131r. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

7- K\u00e2firler biribirlerine dediler ki; “\u00d6len v\u00fccutlar\u0131n\u0131z didik didik par\u00e7alan\u0131p iyice da\u011f\u0131ld\u0131ktan sonra yeni bir a\u015famada tekrar dirilece\u011finizi ileri s\u00fcren biri var, onu size g\u00f6sterelim mi?”<\/p>\n

8- “Bu adam Allah ad\u0131na yalan m\u0131 uyduruyor, yoksa deli midir?” Hay\u0131r asl\u0131nda ahirete inanmayanlar, koyu bir sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ve azab\u0131n pen\u00e7esindedirler.<\/strong><\/p>\n

\u0130\u015fte m\u00fc\u015frikler, yeniden dirilme olay\u0131n\u0131 bu derece garip, tuhaf ve deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc kar\u015f\u0131l\u0131yorlard\u0131. Bu y\u00fczden ba\u015fkalar\u0131na da bu tuhafl\u0131k ve \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k duygusunu a\u015f\u0131lamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. Bu a\u015f\u0131lama \u00e7abas\u0131n\u0131 seslendirirken alayc\u0131 ve te\u015fhir edici bir dil kullan\u0131yorlard\u0131. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“\u00d6len v\u00fccutlar\u0131n\u0131z didik didik par\u00e7alan\u0131p iyice da\u011f\u0131ld\u0131ktan sonra yeni bir a\u015famada tekrar dirilece\u011finizi ileri s\u00fcren biri var, onu size g\u00f6sterelim mi?”<\/p>\n

Size son derece tuhaf, son derece acayip bir adam\u0131 g\u00f6sterelim mi? Bu adam akla s\u0131\u011fmaz, hayale gelmez s\u00f6zler s\u00f6yl\u00fcyor. \u00d6ld\u00fckten, cesetleriniz \u00e7\u00fcr\u00fcd\u00fckten, organlar\u0131n\u0131z param-par\u00e7a olup da\u011f\u0131ld\u0131ktan sonra yeniden dirilece\u011fini, tekrar varl\u0131k sahnesine d\u00f6nece\u011fini s\u00f6yleyecek kadar ileri gidiyor.<\/p>\n

\u015ea\u015fmaya \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131 ba\u015fkalar\u0131na a\u015f\u0131lamaya, yad\u0131rgamaya ve a\u015fa\u011f\u0131lama ama\u00e7l\u0131 te\u015fhire devam ederek \u015f\u00f6yle diyorlar:<\/p>\n

“Bu adam Allah ad\u0131na yalan m\u0131 uyduruyor, yoksa bir deli midir?”<\/p>\n

Onlara g\u00f6re insan\u0131n b\u00f6yle bir s\u00f6z\u00fc s\u00f6yleyebilmesi i\u00e7in ya Allah’a iftira atan, O’na s\u00f6ylemedi\u011fi s\u00f6zleri mal etmeye kalk\u0131\u015fan bir yalanc\u0131, ya da cinler taraf\u0131ndan \u00e7arp\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sa\u00e7malayan, acayip ve garip iddialar ileri s\u00fcren bir deli olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu g\u00fcr\u00fclt\u00fclerin sebebi nedir acaba? \u00c7\u00fcnk\u00fc Peygamberimiz bu adamlara “yeniden diriltileceksiniz” demi\u015ftir. Peki tuhafl\u0131k bunun neresinde? Onlar ilk kez, hi\u00e7 yoktan yarat\u0131lmam\u0131\u015flar m\u0131? Niye bu \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 realiteyi, yani hi\u00e7 yoktan yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n\u0131n somutla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olguyu g\u00f6rm\u00fcyorlar; E\u011fer bu olguyu g\u00f6rseler, onun \u00fczerinde kafa yorsalar yeniden yarat\u0131lacaklar\u0131 ger\u00e7e\u011fi kendilerini zerre kadar \u015fa\u015f\u0131rtmazd\u0131. Fakat adamlar sap\u0131tm\u0131\u015flar, bir t\u00fcrl\u00fc do\u011fru yolu bulam\u0131yorlar. Bu y\u00fczden bu te\u015fhir ama\u00e7l\u0131 yaygaralar\u0131na bu aptalca \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131klar\u0131na sert ve korkun\u00e7 bir de\u011ferlendirme c\u00fcmlesi ile kar\u015f\u0131l\u0131k veriliyor. Okuyoruz:<\/p>\n

“Hay\u0131r, asl\u0131nda ahirete inanmayanlar, koyu bir sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ve azab\u0131n pen\u00e7esindedirler.”<\/p>\n

Burada k\u00e2firlerin “pen\u00e7esinde” olduklar\u0131 belirtilen azap ne anlama gelir? Bu ahiret azab\u0131 anlam\u0131na gelebilir. Bu azab\u0131n ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi kesin oldu\u011fu i\u00e7in \u015fimdi i\u00e7indeymi\u015fler gibi tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra onlar do\u011fru yola gelme \u00fcmidi vermeyen, koyu bir sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n pen\u00e7esindedirler.<\/p>\n

Fakat buradaki “azap” ba\u015fka bir anlama da gelebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ahirete inanmayanlar s\u00fcrekli bir sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n pen\u00e7esinde olduklar\u0131 gibi s\u00fcrekli bir bunal\u0131m i\u00e7indedirler. Bu derin anlaml\u0131 bir ger\u00e7ektir. Sebebine gelince kalbinde ahiret inanc\u0131 ta\u015f\u0131maks\u0131z\u0131n ya\u015fayan kimse bitmez bir psikolojik tedirginlik i\u00e7inde olur. D\u00fcnyada \u00e7ekti\u011fi s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n tel\u00e2fi edilece\u011fine, adaletli bir hesapla\u015fma ger\u00e7ekle\u015fece\u011fine ili\u015fkin hi\u00e7 umudu, hi\u00e7bir beklentisi yoktur. D\u00fcnyada \u00f6yle durumlar, \u00f6yle s\u0131k\u0131nt\u0131lar var ki, insan\u0131n kalbinde ahiret beklentisi olmasa bunlara katlanamaz; orada iyilerin \u00f6d\u00fcllendirilece\u011fi ve k\u00f6t\u00fclerin cezaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 \u00fcmidi olmasa insanda k\u00f6t\u00fcl\u00fcklere kar\u015f\u0131 sabretme g\u00fcc\u00fc kalmaz. \u0130nsana k\u00f6t\u00fcl\u00fckler kar\u015f\u0131s\u0131nda direnme g\u00fcc\u00fc haz\u0131rlayacak bir ba\u015fka beklenti de yine ahirette ortaya \u00e7\u0131kacak olan Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131, ho\u015fnutlu\u011fudur. O ahiret ki, orada k\u00fc\u00e7\u00fck-b\u00fcy\u00fck hi\u00e7bir davran\u0131\u015f hi\u00e7bir iyilik ya da k\u00f6t\u00fcl\u00fck g\u00f6z ard\u0131 edilmez. Hesapla\u015fma konusu olan nesne isterse bir hardal taneci\u011fi kadar k\u00fc\u00e7\u00fck olsun, ayr\u0131ca bu hardal tanesi ister g\u00f6klerde, ister yerin dibinde ve isterse bir kayan\u0131n \u00fczerinde bulunsun, y\u00fcce Allah onu buldurup huzuruna getirtir. \u0130\u015fte bu \u0131\u015f\u0131k ve serin hava pen\u00e7esinde yoksun ya\u015fayan insan, hi\u00e7 ku\u015fkusuz sap\u0131kl\u0131k i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 gibi s\u00fcrekli bunal\u0131m ve tedirginlik i\u00e7inde de olur. Daha d\u00fcnyadayken, hen\u00fcz ahiret azab\u0131 ile kar\u0131\u015fla\u015fmadan bu \u00e7ifte azab\u0131n pen\u00e7esinde k\u0131vran\u0131r. Ayr\u0131ca ahirete var\u0131nca d\u00fcnyadayken i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bu “cezan\u0131n” cezas\u0131 olarak oraya \u00f6zg\u00fc azab\u0131n\u0131 da \u00e7ekecektir.<\/p>\n

Ahirete inanmak bir nimet, bir rahmettir. Y\u00fcce Allah bu nimeti ve bu rahmeti bunlar\u0131 hakkeden kullar\u0131na verir. Bunun i\u00e7in temiz bir kalple Allah’a ba\u011flanmak, ger\u00e7e\u011fi aramak ve do\u011fru yolu bulma arzusu ta\u015f\u0131mak gerekir. Bana g\u00f6re ahirete inanmayanlar\u0131n hem koyu bir sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ve hem de azab\u0131n pen\u00e7esinde olduklar\u0131n\u0131 belirten bu ayetin anlatmak istedi\u011fi ger\u00e7ek budur.<\/p>\n

UYARICI G\u00d6RKEML\u0130 B\u0130R SAHNE
\n<\/strong>
\nBunu izleyen ayette ahirete inanmayanlar sert bir uyar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar. Bu uyar\u0131 evrensel bir tabloda somutla\u015f\u0131yor. Onlara \u015fu anda olan canl\u0131 bir olay canl\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sunuluyor. B\u00f6ylece e\u011fer y\u00fcce Allah dilerse ve kendileri de i\u00e7inde bulunduklar\u0131 sap\u0131kl\u0131kta \u0131srar ederlerse bu olayla kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131n\u0131n kesin oldu\u011fu mesaj\u0131 ile y\u00fczy\u00fcze getiriyorlar. Bu tablo, ahirete inanmayanlar\u0131n yerin dibine ge\u00e7irildikleri ve paralanan g\u00f6\u011f\u00fcn par\u00e7a par\u00e7a ba\u015flar\u0131na ya\u011fd\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 tablodur.
\n9- Onlar \u00f6nlerindeki ve arkalar\u0131ndaki g\u00f6\u011f\u00fc ve yeri g\u00f6rm\u00fcyorlar m\u0131? Dilesek onlar\u0131 yerin dibine ge\u00e7irir ya da g\u00f6\u011f\u00fc par\u00e7alay\u0131p ba\u015flar\u0131na indirirdik. Allah’a ba\u011fl\u0131 her kulun bundan alaca\u011f\u0131 ders vard\u0131r.
\n<\/strong>
\nBu sahne \u00e7arp\u0131c\u0131 bir evrensel sahnedir. Ayn\u0131 zamanda o ink\u00e2rc\u0131lar\u0131n g\u00f6rd\u00fckleri ve alg\u0131lad\u0131klar\u0131 olaylara dayan\u0131yor. Sebebine gelince yerin sars\u0131larak alt-\u00fcst olmas\u0131 do\u011fa olay\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca kimi hik\u00e2yelerin ve s\u00f6ylentilerin de konusu oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. G\u00f6kten yere par\u00e7alar\u0131n d\u00fc\u015fmesi de onlara yabanc\u0131 bir olay de\u011fildir. G\u00f6k ta\u015flar\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde ve \u015fim\u015fek olaylar\u0131nda bunun benzeri meydana gelmektedir. Yani onlar bu sahnede canland\u0131r\u0131lan olaylar\u0131n benzerlerini ya g\u00f6rm\u00fc\u015fler ya da i\u015fitmi\u015flerdir. Buna g\u00f6re bu dokunu\u015f, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn gelece\u011fini ihtimal d\u0131\u015f\u0131 sayan bu koyu gafilleri uyarabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu tabloda g\u00f6r\u00fcyorlar ki, azap son derece yak\u0131nlar\u0131ndad\u0131r. E\u011fer y\u00fcce Allah onlar\u0131 daha k\u0131yamet kapmadan, \u015fu d\u00fcnyadayken azaba \u00e7arpt\u0131rmak istese \u015fu \u00fczerinde gezindikleri yerden ya da ba\u015flar\u0131 \u00fczerindeki g\u00f6kten kaynaklanacak azaplarla onlar\u0131 cezaland\u0131rabilir. Buna g\u00f6re ne zaman kopaca\u011f\u0131n\u0131 yaln\u0131z y\u00fcce Allah’\u0131n bildi\u011fi k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc onlar\u0131n pek uza\u011f\u0131nda de\u011fildir. Yolunu \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015f “fas\u0131k”lardan hi\u00e7 kimse y\u00fcce Allah’\u0131n ac\u0131 s\u00fcprizlerinden emin olamaz.<\/p>\n

G\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde \u00e7e\u015fitli g\u00f6k ve yer olaylar\u0131 meydana geliyor. Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bir yer sars\u0131nt\u0131s\u0131 s\u0131ras\u0131nda her an topra\u011f\u0131n alt-\u00fcst olmas\u0131 ya da g\u00f6k par\u00e7alar\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131na ya\u011fmas\u0131 muhtemeldir. \u0130\u015fte tevbe edip Allah’a d\u00f6nen, az \u00f6nce s\u00f6z\u00fc edilen koyu sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n pen\u00e7esinde olmayan kalp i\u00e7in bu ger\u00e7ekten al\u0131nacak ders vard\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n

“Allah’a ba\u011fl\u0131 her kulun bundan alaca\u011f\u0131 ders vard\u0131r.”<\/p>\n

Sure baz\u0131 \u015f\u00fck\u00fcr ve \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131k \u00f6rnekleri kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar\u0131r. Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra y\u00fcce Allah’\u0131n \u00e7e\u015fitli do\u011fal g\u00fc\u00e7leri ve yarat\u0131k diledi\u011fi kullar\u0131n\u0131n emrine verdi\u011fi anlat\u0131l\u0131r. Bu g\u00fc\u00e7ler ve yarat\u0131klar normalde insan\u0131n emrine girmez. Ama y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fc ve dile\u011fi insanlar\u0131n normal al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 ile kay\u0131tl\u0131 de\u011fildir. Bu \u00f6rnekler anlat\u0131l\u0131rken bir k\u0131sm\u0131 \u015feytanlara ili\u015fkin olan baz\u0131 ger\u00e7ekler meydana \u00e7\u0131kar. Bilindi\u011fi gibi baz\u0131 m\u00fc\u015frikler bu \u015feytanlara tap\u0131yorlar ya da onlardan gayb konular\u0131 hakk\u0131nda bilgi istiyorlard\u0131. Oysa gayb\u0131n bilgisi \u015feytanlara kapal\u0131 idi. Bunun yan\u0131 s\u0131ra \u015feytan\u0131n, insan\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtmas\u0131n\u0131n, yoldan \u00e7\u0131karmas\u0131n\u0131n mahiyetini \u00f6\u011freniyoruz. Asl\u0131nda \u015feytan\u0131n insan \u00fczerinde hi\u00e7bir yapt\u0131r\u0131m g\u00fcc\u00fc, hi\u00e7bir n\u00fcfuzu yoktur. \u0130nsan, g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak \u015feytana kendini ayartma imk\u00e2n\u0131 vermektedir. Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fu \u00f6nlemine dikkatlerimiz \u00e7ekiliyor. Y\u00fcce Allah, insanlar\u0131n gizli kalm\u0131\u015f davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ortaya d\u00f6ker, bunlar\u0131 somut olaylar bi\u00e7iminde meydana \u00e7\u0131kar\u0131r. Ama\u00e7 bu davran\u0131\u015flar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n sahipleri taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclmesidir. Surenin ilk “a\u015fama”s\u0131 gibi, bu “a\u015fama”s\u0131 da ahiretten s\u00f6z ederek noktalan\u0131yor.
\n
\nHZ. DAVUT’UN AYRICALI\u011eI<\/p>\n

10- Biz ger\u00e7ekten Davud’a kendi kat\u0131m\u0131zdan ayr\u0131cal\u0131k sunduk. “Ey da\u011flar, o tesbih ettik\u00e7e siz de s\u00f6ylediklerini tekrarlay\u0131n. Ey ku\u015flar sizde” dedik. Ayr\u0131ca demiri avucunda yumu\u015fatt\u0131k.<\/p>\n

11- Ona “\u0130nsan v\u00fccudunu iyice saracak geni\u015f ruhlar yap ve z\u0131rhlar\u0131n par\u00e7alar\u0131n\u0131 biribirine \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc bi\u00e7imde tak” dedik. Ey Davudo\u011fullar\u0131, iyi ameller i\u015fleyiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum.<\/strong><\/p>\n

Hz. Davud, birinci “a\u015fama”n\u0131n son ayetinde kullan\u0131lan deyimle “Allah’a ba\u011fl\u0131” bir kuldu. Bilindi\u011fi gibi ilk “a\u015fama”n\u0131n son ayeti \u015fu idi.<\/p>\n

“Allah’a ba\u011fl\u0131 her kulun bundan alaca\u011f\u0131 ders vard\u0131r.”<\/p>\n

Okudu\u011fumuz ayetlerin ilkinde bu noktaya i\u015faret edildikten sonra Hz. Davud’un hik\u00e2yesini anlat\u0131yor. Hik\u00e2yeye O’na sunulan ayr\u0131cal\u0131\u011fa de\u011finilerek giriliyor, arkas\u0131ndan bu ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131n ne oldu\u011fu a\u00e7\u0131klan\u0131yor. Okuyoruz:<\/p>\n

“Ey da\u011flar, O tesbih ettik\u00e7e siz de s\u00f6ylediklerini tekrarlay\u0131n.”<\/p>\n

Bu konuya yer veren kaynaklardan edindi\u011fimiz bilgilere g\u00f6re Hz. Davud’un e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f derecede g\u00fczel bir sesi vard\u0131. Bu g\u00fczel sesi ile yan\u0131k il\u00e2hiler (mezamir) okurdu. Bu ilahilerin baz\u0131lar\u0131 “Kitab-\u0131 Mukkaddes’in “Eski Ant (Tevrat)” b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer al\u0131r. Fakat bu il\u00e2hilerin orijinallerine uygun, yani O’nun s\u00f6yledi\u011fi il\u00e2hiler olup olmad\u0131klar\u0131n\u0131 Allah bilir. Sahih bir hadis kayna\u011f\u0131ndan \u00f6\u011frendi\u011fimize g\u00f6re Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bir gece sahabilerden Ebu Musa el-E\u015fari’n\u0131n Kur’an okudu\u011funu i\u015fitince oldu\u011fu yerde durup g\u00fczel sesini dinledikten sonra “Ebu Musa’ya, Hz. Davud’un ki, gibi g\u00fczel bir ses verilmi\u015ftir” dedi.<\/p>\n

Ayet, bize y\u00fcce Allah’\u0131n Hz. Davud’a sundu\u011fu ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00f6yle tan\u0131mlar: O tesbihleri s\u0131ras\u0131nda Allah’a ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve kendinden ge\u00e7mi\u015fli\u011fin o kadar ileri bir derecesine ermi\u015fti ki, kendisi ile evren aras\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn perdeler ortadan kalkm\u0131\u015f, \u00f6z\u00fc evrenin \u00f6z\u00fc ile b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f, tesbih nameleri evrenin tesbihleri ile birle\u015fmi\u015f, bunun sonucu olarak O’nun tesbih c\u00fcmlelerini da\u011flar ve ku\u015flar tekrar eder olmu\u015ftu. \u00c7\u00fcnk\u00fc O’nun varl\u0131\u011f\u0131 ile evrenin varolu\u015fu aras\u0131nda bir ba\u015fkal\u0131k, bir engel kalmam\u0131\u015ft\u0131. Bu b\u00f6yledir. T\u00fcm varl\u0131klar y\u00fcce Allah ile ortak bir ili\u015fki kurduklar\u0131 zaman canl\u0131 t\u00fcrleri aras\u0131nda, hatta cans\u0131z varl\u0131klar ile canl\u0131lar aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar ortadan kalkar, b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar y\u00fcce Allah’\u0131n sundu\u011fu dolays\u0131z ve tek \u00f6zde bulu\u015fur. Bu ortak \u00f6z, daha \u00f6nce far
\n
\n HZ. S\u00dcLEYMAN’IN AYRICALIKLARI<\/p>\n

12- S\u00fcleyman’\u0131n buyru\u011funa da r\u00fczg\u00e2r\u0131 vermi\u015ftik. Bu r\u00fczg\u00e2r sabahleyin esince bir ayl\u0131k uzakl\u0131\u011fa gider ve ak\u015famleyin de bir ayl\u0131k mesafeyi a\u015farak geri gelirdi. Onun i\u00e7in erimi\u015f bak\u0131r\u0131 su gibi ak\u0131tt\u0131k. Rabb’inin izni ile yan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan baz\u0131 cinleri de buyru\u011funa sunmu\u015ftuk. Bu cinlerden buyru\u011fumuzun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kanlara k\u0131zg\u0131n alevli ate\u015fin azab\u0131n\u0131 tatt\u0131r\u0131r\u0131z.<\/p>\n

13- Onlar, S\u00fcleyman’a, iste\u011fi uyar\u0131nca mabetler, heykeller, havuz gibi geni\u015f \u00e7anaklar ve yerlerinden k\u0131m\u0131ldat\u0131lamaz koca kazanlar yaparlard\u0131. Ey Davudo\u011fullar\u0131, \u015f\u00fckrediniz. Kullar\u0131n i\u00e7inde \u015f\u00fckredenler pek azd\u0131r.<\/strong><\/p>\n

R\u00fczg\u00e2r\u0131n, Hz. S\u00fcleyman’\u0131n buyru\u011funa sunulmas\u0131 konusunda yo\u011fun rivayetler vard\u0131r. Ger\u00e7i orjinal yahudi kaynaklar\u0131 bu konuya hi\u00e7 de\u011finmez, ama yahudi masallar\u0131n\u0131n g\u00f6lgesi bu rivayetlerde a\u00e7\u0131k\u00e7a se\u00e7ilir. Bu y\u00fczden en iyisi bu rivayetlerden uzak durmak, Kur’an’daki bilgi ile yetinmek, ayetteki s\u00f6zc\u00fcklerin d\u0131\u015f anlam\u0131n\u0131 a\u015fmaya kalk\u0131\u015fmamakt\u0131r. Bu anlama g\u00f6re y\u00fcce Allah r\u00fczg\u00e2r\u0131 Hz. S\u00fcleyman’\u0131n emrine verdi. Bu r\u00fczg\u00e2r Hz. S\u00fcleyman’\u0131n direktifi ile belirli bir b\u00f6lgeye (Enbiya suresinde bildirildi\u011fine g\u00f6re “Kutsal Topraklar”a) do\u011fru bir ay s\u00fcreyle esiyor, sonra yine bir ay zarf\u0131nda geri geliyor. R\u00fczg\u00e2r sabahleyin esmeye ba\u015fl\u0131yor ve bir ak\u015fam vakti geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc noktal\u0131yor. Bir sabah vakti ba\u015flayan bu esmenin bir ak\u015fam vakti sona ermesi belirli bir amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in oluyor. Bu amac\u0131 Hz. S\u00fcleyman kavr\u0131yor ve y\u00fcce Allah’\u0131n emri uyarc\u0131nca onu ger\u00e7ekle\u015ftiriyor. Bu a\u00e7\u0131klamaya ba\u015fka bir s\u00f6z ekleyemeyiz. E\u011fer konu\u015fmaya devam edersek hi\u00e7bir s\u00f6z bir kurala ba\u011fl\u0131 olmayan, hi\u00e7bir incelemenin s\u00fczgecinden ge\u00e7memi\u015f olan masallara dalm\u0131\u015f oluruz. Devam edelim:<\/p>\n

“Onun i\u00e7in erimi\u015f bak\u0131r\u0131 su gibi ak\u0131tt\u0131k.”<\/p>\n

Ayette ge\u00e7en “K\u0131tr” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc “bak\u0131r” anlam\u0131na gelir. Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131ndan anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131za g\u00f6re bu olay, Hz. Davud’un avucunda demirin yumu\u015fat\u0131lmas\u0131 gibi, ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir olayd\u0131r, bir mucizedir. Acaba nas\u0131l ge\u00e7ekle\u015fti? Y\u00fcce Allah, belki yeralt\u0131nda bulunan bir erimi\u015f bak\u0131r birikintisini patlayan bir volkan\u0131n l\u00e2vlar\u0131 olarak yery\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Ya da Hz. S\u00fcleyman’a ilham yolu ile bak\u0131r\u0131 nas\u0131l eritece\u011fini nas\u0131l s\u0131v\u0131la\u015ft\u0131r\u0131p d\u00f6k\u00fcme ve i\u015flemeye elveri\u015fli hale getirece\u011fini \u00f6\u011fretmi\u015ftir ki, bu da hi\u00e7 ku\u015fkusuz, y\u00fcce Allah’\u0131n Hz. S\u00fcleyman’a ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir ayr\u0131cal\u0131k anlam\u0131na gelir. Ayeti okumaya devam edelim:<\/p>\n

“Rabb’inin izni ile yan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan baz\u0131 cinleri de buyru\u011funa sunmu\u015ftuk.” Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Hz. S\u00fcleyman’\u0131n buyru\u011funa baz\u0131 cinler de verilmi\u015fti. Bunlar y\u00fcce Allah’\u0131n izni ile Hz. S\u00fcleyman’\u0131n buyru\u011fu alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. Ayetin orjinalinde ge\u00e7en “cm” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc “insan’\u0131n g\u00f6remedi\u011fi, \u00f6rt\u00fcl\u00fc varl\u0131k” anlam\u0131na gelir. Bu arada y\u00fcce Allah’\u0131n “cin” ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi bir canl\u0131 yarat\u0131k t\u00fcr\u00fc vard\u0131r. Bu cinler hakk\u0131nda y\u00fcce Allah’\u0131n verdi\u011fi bilgi d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey bilmiyoruz. Burada bize bu varl\u0131klardan olu\u015fan bir grubu Hz. S\u00fcleyman’\u0131n emrine verdi\u011fini bildiriyor. Aralar\u0131ndan biri e\u011fer Allah’\u0131n emrine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karsa O’nun azab\u0131 yakas\u0131na yap\u0131\u015f\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n

“Bu cinlerden buyru\u011fumuzun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kanlara k\u0131zg\u0131n alevli ate\u015fin azab\u0131n\u0131 tatt\u0131r\u0131r\u0131z.”<\/p>\n

Bu c\u00fcmle, cinlerin Hz. S\u00fcleyman’\u0131n buyru\u011funa sunulu\u015fu hik\u00e2yesi tamamlanmadan, araya s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan bir de\u011ferlendirme c\u00fcmlesidir. Bu c\u00fcmlenin bu \u015fekilde araya konmas\u0131n\u0131n sebebi belki de cinlerin, y\u00fcce Allah’\u0131n emri alt\u0131nda olan varl\u0131klar olduklar\u0131n\u0131 vurgulamakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 m\u00fc\u015frikler, Allah \u0131 bir yana b\u0131rakarak onlara tap\u0131yor, onlar\u0131 il\u00e2hla\u015ft\u0131r\u0131yorlard\u0131. Oysa bu c\u00fcmlenin verdi\u011fi bilgiden \u00f6\u011freniyoruz ki, cinler y\u00fcce Allah’\u0131n emri alt\u0131ndad\u0131rlar ve O’nun emrinden sap\u0131nca, t\u0131pk\u0131 onlara tapan m\u00fc\u015frikler gibi azaba \u00e7arp\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu cinler Hz. S\u00fcleyman’\u0131n buyru\u011funa sunulmu\u015flard\u0131r. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Onlara S\u00fcleyman’a, iste\u011fi uyar\u0131nca mabetler, heykeller, havuz gibi geni\u015f \u00e7anaklar ve yerlerinden k\u0131m\u0131ldat\u0131lamaz koca kazanlar yaparlard\u0131.”<\/p>\n

\u00d6nce a etin orjinalinde kullan\u0131lan a\u015fa\u011f\u0131daki kelimelerin anlamlar\u0131n\u0131 irdeleyelim: “Meharib’, “ibadet yerleri, mabetler” demektir. “Temasil” “bak\u0131rdan, a\u011fa\u00e7tan, ya da ba\u015fka nesnelerden yontulmu\u015f heykeller” demektir. Cevabi kelimesinin tekili olan “Cabiye” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc “i\u00e7inde su toplanan havuz” demektir. Cinler Hz. S\u00fcleyman’a havuzlar\u0131 and\u0131r\u0131r irilikte geni\u015f yemek \u00e7anaklar\u0131 yaparlard\u0131. Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra O’na \u00f6yle koca yemek kazanlar\u0131 yaparlard\u0131 ki, bunlar\u0131 \u00e7ok a\u011f\u0131r olduklar\u0131 i\u00e7in hi\u00e7 kimse yerlerinden oynatamazd\u0131.<\/p>\n

Bu i\u015fler Hz. S\u00fcleyman’\u0131n cinlere yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u015flerin baz\u0131 \u00f6rnekleridir. O y\u00fcce Allah’\u0131n buyru\u011funa sundu\u011fu bu yarat\u0131klar\u0131 Allah’\u0131n izni ile diledi\u011fi gibi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabiliyordu. Hz. S\u00fcleyman hakk\u0131nda bize anlat\u0131lan b\u00fct\u00fcn bu olaylar, ola\u011fan\u00fcst\u00fc olaylard\u0131r, onlar\u0131n i\u00e7y\u00fcz\u00fcn\u00fc kavramam\u0131z ya da nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftiklerini a\u00e7\u0131klamam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu konuda yapabilece\u011fimiz tek a\u00e7\u0131klama s\u00f6z konusu olaylar\u0131n do\u011frudan do\u011fruya Allah’\u0131n eseri olan birer “harika” olay olduklar\u0131d\u0131r. Bu konuda yapabilece\u011fimiz tek ve net a\u00e7\u0131klama budur.<\/p>\n

Bu ayet, Davudo\u011fullar\u0131’na y\u00f6nelik bir sesleni\u015fle sona eriyor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Ey Davudo\u011fullar\u0131, \u015f\u00fckrediniz.”<\/p>\n

Yani “Atalar\u0131n\u0131z Hz. Davud’un ve Hz. S\u00fcleyman’\u0131n ki\u015filiklerinde bunca varl\u0131\u011f\u0131 ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc olay\u0131 buyru\u011funuza sunduk. \u00d6yleyse ey Davudo\u011fullar\u0131, yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u015fleri, Allah’a \u015f\u00fck\u00fcr ifadesi olarak yap\u0131n\u0131z. Yoksa buyru\u011funuza sunulan ola\u011fan\u00fcst\u00fc imk\u00e2nlara g\u00fcvenerek \u00f6v\u00fcnmeyiniz, b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamay\u0131n\u0131z. \u0130yi amel, y\u00fcce Allah’a \u015f\u00fckretmenin en iyi g\u00f6stergesidir. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Kullar\u0131m i\u00e7inde \u015f\u00fckredenler pek azd\u0131r.”<\/p>\n

Bu c\u00fcmle hem a\u00e7\u0131klama hem y\u00f6nlendirme hem de ac\u0131 g\u00fcden bir de\u011ferlendirme c\u00fcmlesidir. Kur’an’da, hik\u00e2yelere ili\u015fkin de\u011ferlendirme yapan bu t\u00fcr c\u00fcmlelere s\u0131k s\u0131k rastlar\u0131z. Bu c\u00fcmle bir yandan y\u00fcce Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131n ve nimetinin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dile getiriyor. \u00d6yle ki, bu ba\u011f\u0131\u015flar\u0131n ve nimetlerin \u015f\u00fckr\u00fcn\u00fc yerine getirebilenlerin say\u0131s\u0131 az oluyor. \u00d6te yandan da y\u00fcce Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131 ve nimetleri kar\u015f\u0131s\u0131nda kullar\u0131n \u015f\u00fckretmekte ne kadar ihmalk\u00e2r davrand\u0131klar\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. Kullar ne kadar \u00e7ok \u015f\u00fckretseler bile, \u015f\u00fck\u00fcr bor\u00e7lar\u0131n\u0131 yeterince yerine getiremezler, buna g\u00fc\u00e7leri yetmez. Bir de onlar\u0131n \u015f\u00fck\u00fcr borcunu umursamad\u0131klar\u0131n\u0131, daha ba\u015ftan ciddiye almad\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelim. O zaman acaba durum nice olur?<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z nimetlerine kar\u015f\u0131 “insan” denen g\u00fcc\u00fc s\u0131n\u0131rl\u0131 varl\u0131k ne kadar \u015f\u00fckredebilir? E\u011fer siz y\u00fcce Allah’\u0131n nimetlerini saymaya kalk\u0131\u015fsan\u0131z, onlar\u0131 bitiremezsiniz. Bu nimetler insan\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnden, ayaklar\u0131n\u0131n alt\u0131ndan, sa\u011f\u0131ndan ve solundan sarm\u0131\u015f, her yan\u0131ndan ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan\u0131n kendisi bu nimetler denizinde kaybolmu\u015f, o denizden ta\u015fan bir damlad\u0131r. Ba\u015fka bir deyimle insan\u0131n kendisi bu hesaba s\u0131\u011fmaz nimetlerden biridir.<\/p>\n

Bir g\u00fcn bir grup arkada\u015fla oturmu\u015f, konu\u015fuyorduk, fikir al\u0131\u015f-veri\u015fi yap\u0131yor, biribirimize cevap yeti\u015ftiriyorduk. Akl\u0131m\u0131za gelen her \u015feyi s\u00f6yl\u00fcyorduk. Bir ara bakt\u0131k ki, k\u00fc\u00e7\u00fck kedimiz “susu” etraf\u0131m\u0131zda dolan\u0131p duruyor. Belli ki, bir \u015fey ar\u0131yor. Sanki bizden kendisine bir \u015fey vermemizi isteyecek gibi bize bak\u0131yor, ama ne o istedi\u011fini bize s\u00f6yleyebiliyor ve nede biz yapt\u0131\u011f\u0131 hareketlerden bu iste\u011finin ne oldu\u011funu anlayabiliyoruz. Sonunda Allah, zavall\u0131 hayvan\u0131n su istedi\u011fini akl\u0131m\u0131za getirdi. Ger\u00e7ekten hayvan\u0131n derdi buymu\u015f, zavall\u0131 \u00e7ok susam\u0131\u015ft\u0131. \u00c7ok susam\u0131\u015ft\u0131, ama bunu ne s\u00f6yleyebiliyor ve ne de i\u015faret yolu ile anlatabiliyordu. O zaman y\u00fcce Allah’\u0131n biz insanlara y\u00f6nelik bir nimetini fark ettik.<\/p>\n

Konu\u015fma, s\u00f6z s\u00f6yleyebilme, kavrama ve \u00f6nlem alabilme nimeti idi bu. O anda i\u00e7imiz \u015f\u00fck\u00fcr duygular\u0131 ile dolup ta\u015ft\u0131. Ama bizim \u015f\u00fckr\u00fcm\u00fcz\u00fcn O bol nimetlere kar\u015f\u0131 ne anlam\u0131 var ki!<\/p>\n

Hapiste uzun bir s\u00fcre g\u00fcne\u015f y\u00fcz\u00fc g\u00f6rmekten yoksun b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131k. Bazen bozuk para \u00e7ap\u0131nda bir g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131n\u0131 demeti h\u00fccremize s\u0131zabiliyordu. O zaman bu bir demetlik g\u00fcne\u015ften yararlanmak i\u00e7in b\u00fct\u00fcn h\u00fccre arkada\u015flar\u0131 s\u0131raya girerdik. S\u0131ras\u0131 gelenimiz bu \u0131\u015f\u0131n demetinin kar\u015f\u0131s\u0131na durur, onu y\u00fcz\u00fcn\u00fcn, ellerinin, g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fcn, s\u0131rt\u0131n\u0131n, karn\u0131n\u0131n, ayaklar\u0131n\u0131n \u00fczerinde yapabildi\u011fi kadar gezdirirdi. Sonra yerini bu nimetten m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar, yararlans\u0131n diye s\u0131radaki karde\u015fimize verirdi. \u0130\u015fte bu mahrumiyet d\u00f6neminin sonunda ilk g\u00fcne\u015fe kavu\u015ftu\u011fumuz g\u00fcn\u00fc hi\u00e7 unutam\u0131yorum. Daha do\u011frusu arkada\u015flar\u0131m\u0131zdan birinin o g\u00fcn y\u00fcz\u00fcnde okudu\u011fum, u\u00e7ar\u0131 hareketlerinde g\u00f6zledi\u011fim, co\u015fkun sevinci hi\u00e7 akl\u0131mdan \u00e7\u0131km\u0131yor. Adam ne\u015fesinden u\u00e7acak gibi idi. Bu arada derin b\u00efr nefes ald\u0131ktan sonra \u00e7\u0131\u011fl\u0131k gibi bir sesle \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti; “Allah! Aha, i\u015fte g\u00fcne\u015f! Rabb’imizin g\u00fcne\u015fi do\u011fu\u015funu s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Elhamd\u00fclillah!”<\/p>\n

G\u00fcne\u015flenirken, g\u00fcne\u015f banyosu yaparken v\u00fccudumuzun bu \u0131\u015f\u0131nlardan ne kadar\u0131n\u0131 emdi\u011fini hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck m\u00fc? Y\u00fcce Allah’\u0131n nimet denizinde y\u00fczd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fcn, bu denizin derinliklerine g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fcn fark\u0131nda m\u0131y\u0131z? Bu yayg\u0131n, her yan\u0131 saran, paras\u0131z, pulsuz, emeksiz, \u00e7abas\u0131z, s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131z nimete kar\u015f\u0131l\u0131k acaba ne kadar \u015f\u00fckrediyoruz?<\/p>\n

E\u011fer y\u00fcce Allah’\u0131n nimetlerini bu \u015fekilde g\u00f6zden ge\u00e7irmeye devam edersek \u00f6mr\u00fcm\u00fcz biter, g\u00fcc\u00fcm\u00fcz t\u00fckenir, fakat yine bu u\u011furdu fazla bir yol alamay\u0131z. \u0130yisi mi, Kur’an’\u0131n i\u015faret etme ve dolayl\u0131 anlat\u0131m y\u00f6ntemi uyar\u0131nca bu uyar\u0131c\u0131 i\u015fareti yapmakla yetinelim. Kalplerin bu i\u015fareti irdeleyerek onun izinden gitmesini bekleyelim, \u015f\u00fck\u00fcr nimetinden ald\u0131\u011f\u0131 pay kadar bu yolda ad\u0131m atmas\u0131n\u0131 dileyelim. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015f\u00fck\u00fcr de ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir il\u00e2hi nimettir. \u0130nsan\u0131n bu nimeti elde edebilmesi i\u00e7in t\u00fcm samimiyeti ve ar\u0131nm\u0131\u015f kalbi ile Allah’a y\u00f6nelerek onu hakketmesi gerekir.<\/p>\n

Kur’an ayetlerini okumaya devam ederek hik\u00e2yenin son sahnesine geliyoruz. Bu sahne Hz. S\u00fcleyman’\u0131n \u00f6l\u00fcm sahnesidir. Oysa emri alt\u0131ndaki cin’ler efendilerinin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnden habersiz O’nun buyurdu\u011fu a\u011f\u0131r i\u015fleri yapmaya devam ettiriyorlar. Sonunda Hz. S\u00fcleyman’\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 de\u011fne\u011fi kemiren bir tahta kurdu olay fark etmelerini sa\u011fl\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc de\u011fnek a\u015f\u0131n\u0131nca Hz. S\u00fcleyman’\u0131n cans\u0131z v\u00fccudu yere y\u0131\u011f\u0131l\u0131yor ve bunu g\u00f6ren cin’ler O’nun \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anl\u0131yorlar. Okuyoruz:<\/p>\n

14- S\u00fcleyman’\u0131n can\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ancak de\u011fne\u011fini kemiren bir kurt onun \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc cinlere fark ettirdi. Onun \u00f6l\u00fcs\u00fc yere d\u00fc\u015f\u00fcnce belli oldu ki, e\u011fer cin’ler gayb\u0131 bilselerdi, o onur k\u0131r\u0131c\u0131 angaryalar\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ekmeye devam etmezlerdi.
\n<\/strong>
\n Rivayete g\u00f6re Hz. S\u00fcleyman can verdi\u011finde elindeki de\u011fne\u011fe dayanm\u0131\u015f ayakta duruyordu. Son derece a\u011f\u0131r i\u015flere ko\u015fmu\u015f oldu\u011fu cin’ler ise \u00f6teye-beriye ko\u015fu\u015fuyor, bu a\u011f\u0131r i\u015flerini yap\u0131yorlard\u0131. Hi\u00e7biri efendilerinin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc fark etmemi\u015fti. Bu arada bir b\u00f6cek s\u00f6ylendi\u011fine g\u00f6re bir tahta kurdu \u00e7\u0131kageldi. Bu b\u00f6cek a\u011fa\u00e7lar\u0131 kemirerek besinini sa\u011flar. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6relerde evlerin \u00e7at\u0131lar\u0131n\u0131, kap\u0131lar\u0131n\u0131 ve direklerini oburcu bir i\u015ftahla a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131r. Bu y\u00fczden M\u0131s\u0131r’\u0131n baz\u0131 b\u00f6lgelerindeki k\u00f6ylerde halk, evlerini yaparken kereste kullanmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu b\u00f6ce\u011fin a\u011fa\u00e7 t\u00fcr\u00fcnden olan b\u00fct\u00fcn yap\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerini kemirip yok edece\u011fini iyi bilirler.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu b\u00f6cek taraf\u0131ndan kemirilen Hz. S\u00fcleyman’\u0131n de\u011fne\u011fi a\u015f\u0131n\u0131nca \u00f6l\u00fc v\u00fccudu yere y\u0131\u011f\u0131l\u0131verdi. Ancak o zaman cin’ler O’nun \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlayabildiler. Yukar\u0131daki ayetin o b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bir daha okuyal\u0131m.<\/p>\n

“Onun \u00f6l\u00fcs\u00fc yere d\u00fc\u015f\u00fcnce belli oldu ki, e\u011fer cin’ler gayb\u0131 bilselerdi, o onur k\u0131r\u0131c\u0131 angaryalar\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ekmeye devam etmezlerdi.”<\/p>\n

\u0130\u015fte baz\u0131 m\u00fc\u015friklerin tapt\u0131klar\u0131 cin’ler bunlard\u0131. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi bunlar, y\u00fcce Allah’\u0131n kullar\u0131ndan birinin buyru\u011fu alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar ve bunun yan\u0131 s\u0131ra “yak\u0131n” gayb\u0131n bilgisinden bile yoksundurlar. Oysa s\u00f6z\u00fc edilen m\u00fc\u015frikler onlardan “uzak” gayblere ili\u015fkin bilgi edinebileceklerini umuyorlard\u0131!<\/p>\n

SEBE HALKININ H\u0130K\u00c2YES\u0130<\/strong><\/p>\n

Davudo\u011fullar\u0131na ili\u015fkin hik\u00e2yede y\u00fcce Allah’a inanman\u0131n, O’nun ba\u011f\u0131\u015flar\u0131na \u015f\u00fckretmenin ve nimetlerini yerinde kullanman\u0131n sayfas\u0131 sunuluyor. Bu sayfan\u0131n kar\u015f\u0131 y\u00fcz\u00fcnde ise Sebe halk\u0131n\u0131n sayfas\u0131 yer al\u0131r. Neml suresinde Hz. S\u00fcleyman ile Sebe krali\u00e7esi aras\u0131nda ge\u00e7en olaylar anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Burada Sebelilerin, Hz. S\u00fcleyman hik\u00e2yesini izleyen maceralar\u0131 sunuluyor. Bundan anl\u0131yoruz ki, burada anlat\u0131lan olaylar Hz. S\u00fcleyman ile krali\u00e7enin aras\u0131ndaki maceradan sonra meydana gelmi\u015flerdir.<\/p>\n

Bu varsay\u0131m\u0131m\u0131z\u0131n dayana\u011f\u0131 \u015fudur: Sebe halk\u0131na ili\u015fkin hik\u00e2yenin burada anlat\u0131lan b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde adamlar\u0131n sahip olduklar\u0131 nimetler y\u00fcz\u00fcnden \u015f\u0131marmalar\u0131, bu y\u00fczden ellerindeki nimetlerin kaybolu\u015fu, arkas\u0131ndan birliklerinin bozulu\u015fu ve par\u00e7alan\u0131p \u00f6teye-beriye da\u011f\u0131lmalar\u0131 g\u00fcndeme gelmektedir. Oysa bu adamlar, Neml suresinde bize tan\u0131t\u0131lan ve Hz. S\u00fcleyman ile aras\u0131ndaki ili\u015fkilere yer verilen krali\u00e7eleri zaman\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir devletleri ve son derece mutlu bir hayatlar\u0131 vard\u0131. Bunun b\u00f6yle oldu\u011funu krali\u00e7enin \u00fclkesinden d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde g\u00f6rd\u00fcklerini anlatan Hudhudun Neml suresinde okudu\u011fumuz \u015fu s\u00f6zlerinden anl\u0131yoruz.<\/p>\n

“Ben o y\u00f6renin halk\u0131n\u0131 y\u00f6neten bir kad\u0131nla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Allah ona her \u015feyi vermi\u015f, g\u00f6rkemli bir taht\u0131 var.<\/p>\n

“Onun ve soyda\u015flar\u0131n\u0131n Allah’\u0131 bir yana b\u0131rakarak g\u00fcne\u015fe secde ettiklerini g\u00f6rd\u00fcm” (Neml suresi, 23-24)<\/p>\n

Bilindi\u011fi gibi sonra bu krali\u00e7e Hz. S\u00fcleyman’la bulu\u015farak alemlerin Rabbine teslim olmu\u015ftu. \u0130\u015fte burada anlat\u0131lan hik\u00e2yenin olaylar\u0131, krali\u00e7enin Allah’a teslim olu\u015fundan sonra meydana gelmi\u015fti. Bu hik\u00e2yede bize, y\u00fcce Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 nimetlere kar\u015f\u0131 \u015f\u00fck\u00fcr g\u00f6revlerini yerine getirmekten ka\u00e7man Sebelilerin ba\u015flar\u0131na neler geldi\u011fini \u00f6\u011freniyoruz.<\/p>\n

Hik\u00e2yenin ba\u015f\u0131nda Sebe halk\u0131n\u0131n i\u00e7inde y\u00fczd\u00fc\u011f\u00fc bollu\u011fu, refah\u0131 ve mutlulu\u011fu anlat\u0131l\u0131yor, bunun arkas\u0131ndan kendilerine bunca bol nimetler veren y\u00fcce Allah’a \u015f\u00fckretmelerinin gere\u011fi vurgulan\u0131yor. Okuyoruz.<\/p>\n

15- Ger\u00e7ekten bir vadinin sa\u011f\u0131nda ve solunda uzayan iki ovadan olu\u015fmu\u015f Sebe yurdundan al\u0131nacak ibret dersi
\nvard\u0131r. Onlara `Rabb’inizin verdi\u011fi r\u0131z\u0131klar\u0131 yiyiniz ve O’na \u015f\u00fckrediniz, i\u015fte size g\u00fczel bir \u00fclke ve ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 bir Rabb” dendi.<\/strong><\/p>\n

“Sebe” vaktiyle G\u00fcney Yemende ya\u015fam\u0131\u015f bir toplumun ad\u0131d\u0131r. Bunlar\u0131n yurtlar\u0131 son derece verimli topraklardan olu\u015fmu\u015ftu. Bu topraklar \u00fczerinde kurulan uygarl\u0131\u011f\u0131n baz\u0131 izleri g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ayakta kalabilmi\u015ftir. Sebeliler uygarl\u0131kta ileri bir d\u00fczeye ula\u015fm\u0131\u015flard\u0131. \u00d6yle ki, g\u00fcney ve do\u011fu taraflar\u0131m saran denizden gelen bol ya\u011fmur sular\u0131n\u0131 denetim alt\u0131na almay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015flar, bu ama\u00e7la do\u011fal bir baraj yapm\u0131\u015flard\u0131. Bu baraj\u0131n iki yan\u0131nda iki da\u011f y\u00fckseliyordu. Baraj\u0131n \u00f6n\u00fcne \u00f6rd\u00fckleri surlarda a\u00e7\u0131l\u0131p kapanabilen kapaklar yapm\u0131\u015flard\u0131. Baraj duvar\u0131n\u0131n ard\u0131nda b\u00fcy\u00fck miktarda su biriktirmi\u015flerdi ve bu suyu gerekti\u011fi \u015fekilde kullan\u0131yorlard\u0131. Ba\u015fka bir deyimle son derece b\u00fcy\u00fck bir su kayna\u011f\u0131na sahiptiler. Bu baraj “Merib baraj\u0131” ad\u0131 ile an\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n

Ayette ge\u00e7en “vadinin sa\u011f\u0131nda ve solunda uzayan iki ova” toprak verimlili\u011finin, bollu\u011fun, refah\u0131n ve g\u00f6z al\u0131c\u0131 hayat standard\u0131n\u0131n simgesidir. Bu y\u00fczden bu bol nimetleri ba\u011f\u0131\u015flayan y\u00fcce Allah’\u0131 hat\u0131rlatan bir kan\u0131t olarak alg\u0131lanmas\u0131 istenmi\u015ftir. Nitekim Sebe’lilere y\u00fcce Allah’\u0131n verdi\u011fi r\u0131z\u0131klardan yararlan\u0131rken O’na \u015f\u00fckretmeleri emredilmi\u015ftir. Okuyoruz:<\/p>\n

“Rabb’inizin verdi\u011fi r\u0131z\u0131klar\u0131 yiyiniz ve O’na \u015f\u00fckrediniz.”<\/p>\n

Onlara y\u00fcce Allah’\u0131n nimetleri hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor. Ak\u0131llar\u0131na ilk gelecek nimet verimli ve g\u00fczel yurtlar\u0131 idi. Oysa bunun da \u00fczerinde \u015f\u00fck\u00fcr g\u00f6revlerinde yapt\u0131klar\u0131 ihmalk\u00e2rl\u0131klar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flama ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerine g\u00f6z yumma nimeti gelir. Okuyoruz:<\/p>\n

“\u0130\u015fte size g\u00fczel bir \u00fclke ve ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 bir Rabb.”<\/p>\n

Bolluk ve refah bi\u00e7iminde somutla\u015fan yery\u00fcz\u00fcne d\u00f6n\u00fck c\u00f6mertlik ile ba\u011f\u0131\u015flama, k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri g\u00f6rmezlikten gelme bi\u00e7iminde ifadesini bulan “g\u00f6ky\u00fcz\u00fc c\u00f6mertli\u011fi”ne bir arada kavu\u015fmu\u015flard\u0131r. \u00d6yleyse y\u00fcce Allah’\u0131 \u00f6vmelerine, O’na \u015f\u00fckretmelerine ne engel olabilir ki? Fakat onlar ne Allah a \u015f\u00fckrediyorlar, ne da verdi\u011fi nimetleri hat\u0131rl\u0131yorlar. Okuyoruz:<\/p>\n

16- Fakat onlar bu buyru\u011fa s\u0131rt \u00e7evirdiler. Bu y\u00fczden \u00fczerlerine Arim selini g\u00f6ndererek o verimli ovalar\u0131n\u0131 dikenli, kuru \u00e7al\u0131l\u0131kl\u0131 ve az say\u0131da sedir a\u011fa\u00e7l\u0131 iki \u00e7orak ovaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fck.<\/p>\n

Adamlar y\u00fcce Allah’a hamd etme, iyi amel i\u015fleme ve Allah’\u0131n nimetlerini iyiye kullanma g\u00f6revlerine s\u0131rt \u00e7evirdiler. Bu y\u00fczden y\u00fcce Allah, i\u00e7inde y\u00fczd\u00fckleri g\u00f6z al\u0131c\u0131 refah\u0131 ellerinden ald\u0131. \u00dczerlerine son derece y\u0131k\u0131c\u0131 “Ar\u0131m” selini g\u00f6nderdi. Kayalar\u0131 \u00f6n\u00fcnde s\u00fcr\u00fckleyen bu korkun\u00e7 sel kurduklar\u0131 baraj\u0131 y\u0131kt\u0131. Bunun \u00fczerine b\u00fcy\u00fck bir ta\u015fk\u0131n meydana geldi, seller her yan\u0131 silip s\u00fcp\u00fcrd\u00fc. Art\u0131k adamlar\u0131n elinde sular\u0131 biriktirme imk\u00e2n\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131. Bu y\u00fczden ortal\u0131k susuzluktan kurudu, kavruk yang\u0131n yerine benzedi. O g\u00fczelim bah\u00e7eler, \u00fczerinde tek t\u00fck bir ka\u00e7 a\u011fa\u00e7tan, bir ka\u00e7 kuru \u00e7al\u0131dan ba\u015fka bir ye\u015fillik bulunmayan bir \u00e7\u00f6le d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“O verimli ovalar\u0131n\u0131 dikenli, kuru \u00e7al\u0131l\u0131kl\u0131 ve az say\u0131da sedir a\u011fa\u00e7la iki \u00e7orak ovaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fck.”<\/p>\n

Ayetin orjinalinde ge\u00e7en “Hamd” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc “erik a\u011fac\u0131, ya da her t\u00fcr dikenli a\u011fa\u00e7”; “Esl” kelimesi “Ilg\u0131n a\u011fac\u0131na benzeyen bir \u00e7al\u0131 t\u00fcr\u00fc” ve “Sidr” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ise “Arabistan kiraz\u0131” anlam\u0131n\u0131 verir. Bu sonuncu a\u011fa\u00e7 t\u00fcr\u00fc, selden ve y\u0131k\u0131mdan sonra Sebe’lilerin elinde kalan en i\u015fe yarar do\u011fal \u00fcr\u00fcnd\u00fc. Fakat \u00e7\u00f6le d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f topraklar\u0131nda bu a\u011fa\u00e7 t\u00fcr\u00fcne art\u0131k pek seyrek rastlanabiliyordu. Ayetleri okumay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyoruz:<\/p>\n

17- Yapt\u0131klar\u0131 nank\u00f6rl\u00fckten \u00f6t\u00fcr\u00fc onlar\u0131 i\u015fte b\u00f6yle cezaland\u0131rd\u0131k. Biz nank\u00f6rden ba\u015fkas\u0131n\u0131 hi\u00e7 cezaland\u0131r\u0131r m\u0131y\u0131z ki?<\/strong><\/p>\n

Ayetin orjinalinde yaralan “keferu” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc en akla yak\u0131n yoruma g\u00f6re “nimeti g\u00f6rmezlikten gelmek, nank\u00f6rl\u00fck etmek” anlam\u0131na gelir.<\/p>\n

Sebeliler bu s\u0131ralarda yine evlerinde-barklar\u0131nda oturuyorlard\u0131. Ger\u00e7i art\u0131k yoksulla\u015fm\u0131\u015flard\u0131, eski g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bolluklar\u0131n\u0131n ve mutluluklar\u0131n\u0131n yerini yokluklar ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar alm\u0131\u015ft\u0131. Fakat bir arada ya\u015f\u0131yorlard\u0131, hen\u00fcz toplumlar\u0131 da\u011f\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131. Ayr\u0131ca yurtlar\u0131n\u0131 kuzeylerindeki kutsal kentlere, yani Arap yar\u0131madas\u0131ndaki Mekke ile \u015eam y\u00f6resindeki Kud\u00fcs’e ba\u011flayan uygarl\u0131k d\u00fczeyleri hal\u00e2 ayakta idi. Kuzeylerinde yer alan Yemen kenti, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz kutsal kentlerle ba\u011flant\u0131l\u0131, bay\u0131nd\u0131r bir kent oldu\u011fu gibi bu uygarl\u0131k merkezleri aras\u0131nda gidi\u015fi-geli\u015fi sa\u011flayan yol bak\u0131ml\u0131, i\u015flek ve g\u00fcvenli idi. Ayeti okuyal\u0131m:
\n
\n18- Onlar\u0131n yurtlar\u0131 ile kutsal kentler aras\u0131na, birinden bak\u0131nca \u00f6b\u00fcr\u00fc g\u00f6r\u00fcnebilen k\u0131sa aral\u0131kl\u0131 kentler serpi\u015ftirerek konaktan kona\u011fa mesafeleri \u00f6l\u00e7\u00fclebilir bir yolculuk yapmalar\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131k. Onlara “Bu yol boyunca hem geceleyin hem de g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn g\u00fcven i\u00e7inde yolculuk yap\u0131n” dedik.<\/strong><\/p>\n

Elimizdeki baz\u0131 bilgilere g\u00f6re k\u00f6y\u00fcn birinden sabahleyin yola \u00e7\u0131kan birisi karanl\u0131k basmadan bir sonraki k\u00f6ye ula\u015fabiliyordu. Yani bu y\u00f6redeki yolculuk belirli mesafelere b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f, g\u00fcvenli bir yolculuktu. Ayr\u0131ca konaklama yerleri aras\u0131ndaki mesafeler k\u0131sa oldu\u011fu i\u00e7in yol s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 \u00e7ekilmiyordu.<\/p>\n

Fakat Sebe’liler zamanla daha da k\u00f6t\u00fcle\u015ftiler. Y\u00fcce Allah’\u0131n ilk uyar\u0131s\u0131 onlara faydal\u0131 olmad\u0131. Kendilerine gelip y\u00fcce Allah’a yalvarmaya, ellerinden giden eski mutluluklar\u0131n\u0131 geri vermesini dilemeye y\u00f6nelmediler. Tersine aptall\u0131klar\u0131n\u0131 ve cahilliklerini belgeleyen \u015fu duay\u0131 seslendirdiler. \u00d6nce ayetin t\u00fcm\u00fcn\u00fc okuyoruz:<\/p>\n

19- Fakat onlar “Ey Rabb’imiz, seferlerimizi uzun aral\u0131kl\u0131 yap” diyerek kendilerine yaz\u0131k ettiler. Bunun \u00fczerine onlar\u0131 dillere d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fck, toplumlar\u0131n\u0131 par\u00e7alayarak \u00f6teye-beriye da\u011f\u0131tt\u0131k. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz sab\u0131rl\u0131lar\u0131n ve \u015f\u00fckredenlerin bu olaylardan \u00e7\u0131karacaklar\u0131 bir \u00e7ok dersler vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Evet, \u015fimdi ayetin ba\u015f\u0131na d\u00f6nelim:<\/p>\n

“Fakat onlar `Ey Rabb’imiz, seferlerimizi uzun aral\u0131kl\u0131 yap’ dediler.” G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi yak\u0131n konaklarla biribirine ba\u011fl\u0131 k\u0131sa aral\u0131kl\u0131 yolculuklar yerine y\u0131lda ancak bir ka\u00e7 tanesi yap\u0131labilecek olan uzun aral\u0131kl\u0131, uzak konaklamal\u0131 yolculuklar istiyorlar. Anla\u015f\u0131lan k\u0131sa aral\u0131kl\u0131 yolculuklar “seyahat” zevklerini tatmin etmiyor! Bu istek ne kadar \u015f\u0131mard\u0131klar\u0131n\u0131, kendilerine nas\u0131l yan\u0131k etmeye k\u0131yabildiklerini g\u00f6steriyor. Okuyoruz:<\/p>\n

“B\u00f6ylece kendilerine yaz\u0131k ettiler.”<\/p>\n

Dualar\u0131 kabul edildi. Ama \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131klar\u0131na yara\u015f\u0131r bir bi\u00e7imde. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Bunun \u00fczerine onlar\u0131 dillere d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fck, toplumlar\u0131n\u0131 par\u00e7alayarak \u00f6teye beriye da\u011f\u0131tt\u0131k.”<\/p>\n

G\u00f6\u00e7ler yolu ile par\u00e7aland\u0131lar. R\u00fczg\u00e2rda savrulan saman y\u0131\u011f\u0131n\u0131 gibi Arap yar\u0131madas\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli y\u00f6relerine da\u011f\u0131ld\u0131lar. Art\u0131k dilden dile dola\u015fan s\u00f6ylentilere kar\u0131\u015fm\u0131\u015flar ve heyecanla anlat\u0131lan \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 hik\u00e2yelerin konusu olmu\u015flard\u0131. Oysa bir zamanlar somut varl\u0131\u011f\u0131 olan, canl\u0131 ve dinamik bir millet idiler. Devam edelim:<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz sab\u0131rl\u0131lar\u0131n ve \u015f\u00fckredenlerin bu olaylardan \u00e7\u0131karacaklar\u0131 bir \u00e7ok dersler vard\u0131r.”<\/p>\n

Sab\u0131r ile \u015f\u00fck\u00fcr yan yana getirilmi\u015f. Yani s\u0131k\u0131nt\u0131lara kar\u015f\u0131 “sab\u0131r” ve bolluk s\u0131ras\u0131nda “\u015f\u00fck\u00fcr” Sebe’lilerin hik\u00e2yesinde hem s\u0131k\u0131nt\u0131lara kar\u015f\u0131 sabredenlerin ve hem de bolluk s\u0131ras\u0131nda \u015f\u00fckredenlerin alacaklar\u0131 dersler vard\u0131r.<\/p>\n

Bu ayet bu \u015fekilde yorumlanabilece\u011fi gibi \u015fu \u015fekilde de yorumlanabilir. Bu ikinci yoruma ba\u011fl\u0131 olarak yukarda okudu\u011fumuz “Onlar\u0131n yurtlar\u0131 ile kutsal kentler aras\u0131na birinden bak\u0131nca \u00f6b\u00fcr\u00fc g\u00f6r\u00fclebilen kentler serpi\u015ftirdik” ayetindeki “birinden bak\u0131nca \u00f6b\u00fcr\u00fc g\u00f6r\u00fclebilen” deyiminin anlam\u0131 “\u00e7evrelerine kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flam\u0131\u015f g\u00fc\u00e7l\u00fc kentler” olabilir. Bu g\u00fc\u00e7l\u00fc kentlerin kom\u015fusu olan Sebe’lilerin yurdu ise o s\u0131rada yoksul d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, kupkuru bir \u00e7\u00f6le d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Bu y\u00fczden hayvanlar\u0131n\u0131 otlatabilecekleri, sulak yerler aramaya koyuldular. G\u00fcnlerini, hayatlar\u0131n\u0131 hep bu “arama”lar u\u011fruna harc\u0131yorlard\u0131. Bu s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 hayata dayanamad\u0131lar. Y\u00fcce Allah’\u0131n bu s\u0131nav\u0131na katlanamad\u0131lar. Bu y\u00fczden “Ey Rabb’imiz seferlerimizi uzun aral\u0131kl\u0131 yap” yani “Ey Rabb’imiz art\u0131k yorgun d\u00fc\u015ft\u00fck, seferlerimizin say\u0131s\u0131n\u0131 azalt” diye dua ettiler. Fakat dualar\u0131n\u0131n kabul edilmesini hakkettirecek \u015fekilde Allah’a ba\u011flanmam\u0131\u015flar, emirlerine sar\u0131lmam\u0131\u015flard\u0131. Vaktiyle bolluk y\u00fcz\u00fcnden \u015f\u0131mard\u0131klar\u0131 gibi \u015fimdi de s\u0131k\u0131nt\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda sab\u0131rs\u0131z davran\u0131yorlard\u0131. Bu y\u00fczden y\u00fcce Allah, onlara hakkettikleri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verdi. Toplumlar\u0131n\u0131 par\u00e7alayarak \u00f6teye-beriye da\u011f\u0131tt\u0131. O g\u00f6z al\u0131c\u0131 uygarl\u0131klar\u0131ndan geriye sadece bir tak\u0131m harabeler, dilden dile gezen s\u00f6ylentiler ve halk aras\u0131nda anlat\u0131lan hik\u00e2yeler kald\u0131. Buna g\u00f6re ayetin sonunda yer alan “Hi\u00e7 ku\u015fkusuz sab\u0131rl\u0131lar\u0131n ve \u015f\u00fckredenlerin bu olaylardan alacaklar\u0131 dersler vard\u0131r” \u015feklindeki de\u011ferlendirme c\u00fcmlesi adamlar\u0131n nimetlere kar\u015f\u0131 az \u015f\u00fckretme1erini ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki sab\u0131rs\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 vurgulayan, konu ile uyumlu bir yorum olur. Bana g\u00f6re bu ayet b\u00f6yle de a\u00e7\u0131klanabilir. Tabii ki, ne demek istedi\u011fini tek bilen, y\u00fcce Allah’d\u0131r.
\n
\nALLAHIN DE\u011e\u0130\u015eMEZ YASASI<\/strong><\/p>\n

Sebe’lilere ili\u015fkin hik\u00e2yenin sonunda hik\u00e2yenin s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00e7er\u00e7evesi a\u015f\u0131larak genel kapsaml\u0131 il\u00e2hi tasar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmez yasalar\u0131 ile y\u00fczy\u00fcze geliyoruz. Burada bize hik\u00e2yenin t\u00fcm\u00fcnden s\u00fcz\u00fclen hikmet, hik\u00e2yenin olaylar\u0131nda ve bu olaylar\u0131n arkas\u0131nda sakl\u0131 duran il\u00e2hi plan ve tasar\u0131 a\u00e7\u0131klan\u0131yor. Okuyoruz.
\n20- \u015eeytan, onlara ili\u015fkin beklentisini ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f ve bir grup m\u00fc’min d\u0131\u015f\u0131nda hepsi ona uymu\u015ftu.<\/p>\n

21- Asl\u0131nda \u015feytan\u0131n onlar \u00fczerinde hi\u00e7bir n\u00fcfuzu, hi\u00e7bir yapt\u0131r\u0131m g\u00fcc\u00fc yoktu. Ama biz ahirete inananlar\u0131, o konuda ku\u015fku i\u00e7inde olanlardan ay\u0131rd etmek istedik. Her \u015fey, senin Rabb’inin g\u00f6zetimi alt\u0131ndad\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Acaba Sebe’liler neden bu yolu izlediler de sonunda b\u00f6yle bir ak\u0131betle y\u00fczy\u00fcze gelmeyi hakkettiler. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015feytan onlar\u0131 ayartabilece\u011fine ili\u015fkin tahmininde hakl\u0131 \u00e7\u0131karak onlar\u0131 do\u011fru yoldan \u00e7\u0131karmay\u0131 ba\u015fard\u0131. Okuyoruz:<\/p>\n

“\u015eeytan onlara ili\u015fkin beklentisini ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f ve bir grup m\u00fc’min d\u0131\u015f\u0131nda hepsi ona uymu\u015ftu.”<\/p>\n

Normal olarak her toplumda ayn\u0131 \u015fey olur. Yani \u015feytana uymu\u015f her toplumda \u015feytan’\u0131n k\u0131\u015fk\u0131rtmalar\u0131na kar\u015f\u0131 kararl\u0131l\u0131kla direnen k\u00fc\u00e7\u00fck bir grup bulunur. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck grup herkese \u015funu kan\u0131tlar. Ortada de\u011fi\u015fmez bir ger\u00e7ek vard\u0131r. Onu arayan tan\u0131r. Onu bulmak, ona sar\u0131lmak isteyen kimse, \u015fartlar ne kadar a\u011f\u0131r olursa olsun, onu bulabilir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca \u015fu ger\u00e7e\u011fi ak\u0131ldan \u00e7\u0131karmamak gerekir: \u015eeytan’\u0131n bu adamlar \u00fczerinde kar\u015f\u0131 konulmaz, bir yapt\u0131r\u0131m g\u00fcc\u00fc, \u00f6n\u00fcnde durulmaz bir n\u00fcfuzu yoktur. Onlar onun iradesi kar\u015f\u0131s\u0131nda eli-kolu ba\u011fl\u0131 tutsaklar de\u011fildirler. Ger\u00e7i \u015feytan’a, onlar\u0131 ayartma izni verilmi\u015ftir. Bunun hikmeti \u015fudur: Ger\u00e7e\u011fe ba\u011fl\u0131 olanlar bu ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrs\u00fcnler, buna kar\u015f\u0131l\u0131k ger\u00e7e\u011fi istemeyenlerin, onu bulmak i\u00e7in \u00e7aba harcamayanlar\u0131n ayaklar\u0131 kays\u0131n. Ba\u015fka bir deyimle “Kimlerin ahirete inand\u0131klar\u0131” kimler imanlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile sap\u0131k yola d\u00fc\u015fmekten korunduklar\u0131 meydana \u00e7\u0131ks\u0131n. Bu kimseler “Ahiret konusunda ku\u015fku i\u00e7inde olanlardan” ay\u0131rd edilsin. Ahirete kesinlikle inananlar ile bu konuda teredd\u00fct i\u00e7inde bocalayanlar, \u015feytan’\u0131n k\u0131\u015fk\u0131rtmalar\u0131na pas verenler, y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00f6zetimi alt\u0131nda olduklar\u0131n\u0131 bilmeyenler ve ahiret g\u00fcn\u00fcn\u00fcn beklentisi i\u00e7inde olmayanlar biribirine kar\u0131\u015fmas\u0131nlar.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, olup biten her geli\u015fmeyi, bu geli\u015fmeler daha ortaya \u00e7\u0131kmadan, insan g\u00f6z\u00fc ile g\u00f6r\u00fclmeden \u00f6nce bilir. Fakat olaylar\u0131n ve davran\u0131\u015flar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131, bu olaylar\u0131n ve davran\u0131\u015flar\u0131n somut olarak insanlar\u0131n d\u00fcnyas\u0131na yans\u0131malar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu engin ve a\u00e7\u0131k alanda y\u00fcce Allah’\u0131n olaylar\u0131 ve geli\u015fmeleri planlay\u0131p y\u00f6nlendiren iradesinin alan\u0131 ile \u015feytan’\u0131n insanlar\u0131 ayartma alan\u0131 yer al\u0131r. Fakat bu alandaki \u015feytan’\u0131n yetkisi s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r, onun insanlar \u00fczerinde kar\u015f\u0131 durulmaz, ba\u015f edilmez bir otoritesi yoktur. Ona insanlar\u0131 ayartma yetkisinin tan\u0131nmas\u0131, y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisinde sakl\u0131 olan ak\u0131betlerin ve sonu\u00e7lar\u0131n pratikler d\u00fcnyas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7indir. Bu geni\u015f alanda Sebe’lilerin hik\u00e2yesi ile her zaman ve her yerde ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn toplumlar\u0131n hik\u00e2yeleri b\u00fct\u00fcnle\u015fir. Buna g\u00f6re ayetin metnin \u00e7er\u00e7evesi ve sonunda yer alan de\u011ferlendirme c\u00fcmlesinin kapsam\u0131 da geni\u015flik kazan\u0131r. Ba\u015fka bir deyimle bu de\u011ferlendirme, sadece Sebelileri ilgilendiren, \u00f6zel bir yorum olmaktan \u00e7\u0131karak b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n durumunu anlatmaya elveri\u015fli bir a\u00e7\u0131klama niteli\u011fi kazan\u0131r. Evet, okudu\u011fumuz hik\u00e2ye \u015feytana uyup yoldan \u00e7\u0131kma ile do\u011fru yolu bulman\u0131n, bu iki olgunun her zaman ve her yerdeki sebeplerinin, sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n, \u015fartlar\u0131n\u0131n ve ama\u00e7lar\u0131n\u0131n hik\u00e2yesidir. Devam ediyorum:<\/p>\n

“Her \u015fey senin Rabb’inin g\u00f6zetimi alt\u0131ndad\u0131r.”<\/p>\n

Hi\u00e7bir \u015fey g\u00f6zden ka\u00e7maz, kay\u0131plara kar\u0131\u015fmaz. Hi\u00e7bir \u015fey ihmale u\u011framaz, g\u00f6z ard\u0131 edilmez.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi surenin bu ikinci “a\u015fama”s\u0131, t\u0131pk\u0131 ilk “a\u015fama”s\u0131 gibi ahiretten s\u00f6z ederek, y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisini ve yo\u011fun g\u00f6zetimini vurgulayarak sona eriyor. Bu iki konu zaten surenin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131k verdi\u011fi, \u00f6zenle tekrarlad\u0131\u011f\u0131 konulard\u0131r.<\/p>\n

Surenin bu “a\u015fama”s\u0131n\u0131 Allah’a ortak ko\u015fma ve O’nun birli\u011fini onaylama konular\u0131 \u00fczerine d\u00fczenlenmi\u015f k\u0131sa bir gezi olu\u015fturur. Gezi k\u0131sad\u0131r, ama insan kalbini evrenin t\u00fcm alanlar\u0131nda dola\u015ft\u0131r\u0131r. Bu gezide insan kalbi, evrenin g\u00f6r\u00fcnen ve g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00f6l\u00fcmlerini, alg\u0131lanabilir kesimleri ile “gayb” alemini olu\u015fturan kuytuluklar\u0131n\u0131, g\u00f6klerini ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fc, d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ve ahiretini izleme f\u0131rsat\u0131n\u0131 bulur. \u0130nsan kalbi, bu gezi s\u0131ras\u0131nda, eklemleri titreten, y\u00fcce Allah’\u0131n ululu\u011fu kar\u015f\u0131s\u0131nda onlar\u0131 kendinden ge\u00e7irten korkun\u00e7 tablolar \u00f6n\u00fcnde durdurulur. Bunun yan\u0131 s\u0131ra insan r\u0131zk\u0131n\u0131n, insan kazanc\u0131n\u0131n, ahiret hesapla\u015fmas\u0131n\u0131n, hesapla\u015fma sonundaki \u00f6d\u00fcl\u00fcn ve cezan\u0131n mahiyetlerini a\u00e7\u0131klayan uyar\u0131c\u0131 tablolar \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7irilir. Kimi zaman kendini b\u00fcy\u00fck kalabal\u0131klara kar\u0131\u015fm\u0131\u015f bulurken kimi zamanda tek ba\u015f\u0131na, yapayaln\u0131z, kimsesiz ve herkesten ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f durumda kal\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu tablolarda frekans y\u00fcksek, c\u00fcmleler k\u0131sa ve kesin, mizrap darbeleri serttir; bu c\u00fcmlelerin ilk s\u00f6zc\u00fcklerini olu\u015fturan “de ki, de ki, de ki,” s\u00f6zc\u00fckleri ink\u00e2rc\u0131lar\u0131n beynine balyoz gibi iner, kan\u0131tlar\u0131n\u0131 dobra dobra hayk\u0131r\u0131r, mesajlar\u0131n\u0131 son derece g\u00fc\u00e7l\u00fc ve etkili bir \u00e7arp\u0131c\u0131l\u0131kla y\u00fczlere vurur.
\nDOKUNAKLI B\u0130R GEZ\u0130NT\u0130<\/p>\n

22- M\u00fc\u015friklere de ki; “Allah d\u0131\u015f\u0131nda il\u00e2h olduklar\u0131n\u0131 sand\u0131\u011f\u0131n\u0131z putlar\u0131 imdada \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n\u0131z bakal\u0131m. Onlar ne g\u00f6klerde ve ne de yery\u00fcz\u00fcnde zerre kadar bir \u015feye sahip de\u011fildirler. G\u00f6kler ile yery\u00fcz\u00fc \u00fczerinde hi\u00e7bir ortakl\u0131klar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi onlar\u0131n hi\u00e7biri Allah’\u0131n yard\u0131mc\u0131n da de\u011fildir. “<\/strong><\/p>\n

Burada g\u00f6kleri ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fc kapsam\u0131na alan geni\u015f alanl\u0131 bir meydan okuma ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. C\u00fcmle c\u00fcmle okuyal\u0131m:<\/p>\n

“M\u00fc\u015friklere de ki; `Allah d\u0131\u015f\u0131nda il\u00e2h olduklar\u0131n\u0131 sand\u0131\u011f\u0131n\u0131z putlar\u0131 imdada \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n\u0131z’ bakal\u0131m.”<\/p>\n

Onlar\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131z da gelsinler. Gelsinler de s\u00f6ylesinler bakal\u0131m, g\u00f6klerde ve yery\u00fcz\u00fcnde \u00f6nemli ya da \u00f6nemsiz neyin sahibidirler? Ya da bu soruya onlar yerine siz cevapland\u0131r\u0131n. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Onlar ne g\u00f6klerde ve ne de yery\u00fcz\u00fcnde zerre kadar bir \u015feye sahip de\u011fildirler.”<\/p>\n

Bu d\u00fczmece il\u00e2hlar\u0131n g\u00f6klerde ve yery\u00fcz\u00fcndeki en k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u015feyin m\u00fclkiyetini iddia etmeleri m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc herhangi bir \u015feyin sahibi o \u015feyi istedi\u011fi gibi kullan\u0131r. Peki bu d\u00fczmece il\u00e2hlar\u0131n y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fclkiyeti d\u0131\u015f\u0131nda kalan bir \u015feyleri var m\u0131? Bu u\u00e7suz-bucaks\u0131z evrende hangi nesneyi bir m\u00fclkiyet sahibinin rahatl\u0131\u011f\u0131 ile serbest\u00e7e kullanabilirler?<\/p>\n

Bu d\u00fczmece il\u00e2hlar\u0131n yerde ve g\u00f6klerde zerre kadar ortaks\u0131z bir m\u00fclkleri olmad\u0131\u011f\u0131 gibi ortak s\u0131fat\u0131 ile de hi\u00e7bir m\u00fclkleri yoktur. Okuyoruz:<\/p>\n

“G\u00f6kler ile yery\u00fcz\u00fc \u00fczerinde hi\u00e7bir ortakl\u0131klar\u0131 yoktur.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah hi\u00e7bir konuda bunlardan yard\u0131m almaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc O’nun hi\u00e7 kimsenin yard\u0131m\u0131na ihtiyac\u0131 yoktur. Okuyoruz:<\/p>\n

“Bunlar\u0131n hi\u00e7biri Allah’\u0131n yard\u0131mc\u0131s\u0131 da de\u011fildir”<\/p>\n

Anla\u015f\u0131lan ayetin bu c\u00fcmlesinde y\u00fcce Allah’a ko\u015fulan d\u00fczmece ortaklar\u0131n belirli bir t\u00fcr\u00fcne de\u011finiliyor. Bu “belirli t\u00fcr” meleklerdir. Bilindi\u011fi gibi Araplar melekleri, y\u00fcce Allah’\u0131n k\u0131zlar\u0131 sayarlar ve O’nun kat\u0131nda kendilerine arac\u0131l\u0131k yapacaklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerlerdi. Belki de onlar “Biz onlara s\u0131rf bizi Allah’a yakla\u015ft\u0131rs\u0131nlar diye tap\u0131yoruz” diyenler aras\u0131ndayd\u0131lar. (Z\u00fcmer Suresi, 3) Bundan dolay\u0131 bir sonraki ayette meleklerin onlara arac\u0131l\u0131k edece\u011fi \u015feklindeki beklentileri kesinlikle reddediliyor. Bu red a\u00e7\u0131klamas\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n huzurunda t\u00fcyler \u00fcrpertici bir sahnede yap\u0131l\u0131yor. Okuyal\u0131m:
\n23- Allah kat\u0131nda O’nun izin verdi\u011fi kimseler d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimse \u015fefaat, arac\u0131l\u0131k edemez. Bu konuda izin bekleyenlerin y\u00fcreklerini \u00fcrperten korku yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131nca biribirlerine “Rabb’iniz ne dedi?” diye sorarlar. Cevap verenler “O ger\u00e7e\u011fi s\u00f6yledi, O y\u00fcce ve b\u00fcy\u00fckt\u00fcr” derler.<\/strong><\/p>\n

Evet, ayetin ba\u015f taraf\u0131n\u0131 bir daha okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Allah kat\u0131nda O’nun izin verdi\u011fi kimseler d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimse \u015fefaat, arac\u0131l\u0131k edemez.”<\/p>\n

Demek ki, arac\u0131l\u0131k (\u015fefaat) y\u00fcce Allah’\u0131n iznine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah da kendisine inanmayanlara, O’nun merhametine l\u00e2y\u0131k olmayanlara arac\u0131l\u0131k edilmesine izin vermez. M\u00fc\u015frikleri ise kendileri hakk\u0131nda ilke olarak arac\u0131l\u0131k izni verilmeye l\u00e2y\u0131k de\u011fildirler. Buna g\u00f6re b\u00f6yle bir izin ne meleklere ve ne de di\u011fer arac\u0131l\u0131k edebilecek kimselere verilmez.<\/p>\n

Sonra arac\u0131l\u0131k olay\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi sahne tasvir edilir. Bu sahne t\u00fcyleri diken diken edecek derecede korkun\u00e7tur. Okuyoruz:<\/p>\n

“Bu konuda izin bekleyenlerin y\u00fcreklerini \u00fcrperten korku yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131nca biribirlerine `Rabb’iniz ne dedi?’ diye sorarlar. Cevap verenler `O ger\u00e7e\u011fi s\u00f6yledi O y\u00fcce ve b\u00fcy\u00fckt\u00fcr’ derler.”<\/p>\n

Bu sahne “zor g\u00fcn”\u00fcn, yani k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn sahnelerinden biridir. Burada kalabal\u0131klar ayakta dikiliyor. Gerek arac\u0131lar ve gerekse arac\u0131lardan medet umanlar arac\u0131l\u0131k etmeye l\u00e2y\u0131k g\u00f6r\u00fclenlere y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan izin verilmesini bekliyorlar. Bekleme suresi uzuyor. S\u00fcre uzad\u0131k\u00e7a bekleyenlerin sabr\u0131 daral\u0131yor. Y\u00fczler endi\u015feli ve gergindir. Hi\u00e7 kimseden \u00e7\u0131t \u00e7\u0131kmaz. “Acaba y\u00fcce Allah bana izin verecek mi?” beklentisinin heyecan\u0131 ile \u00e7arpan kalpler yuvalar\u0131ndan f\u0131rlayacak gibidirler.<\/p>\n

Bu arada y\u00fcce Allah’\u0131n korkun\u00e7 buyru\u011fu duyulur. Bunun \u00fczerine hem arac\u0131l\u0131k yetkisi isteyenler ve hem de arac\u0131l\u0131ktan medet umanlar titreme n\u00f6betine tutulurlar. Kavrama yetenekleri i\u015flemez olur. Fakat;<\/p>\n

“Bu konuda izin bekleyenlerin y\u00fcreklerini \u00fcrperten korku yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131nca” Kap\u0131ld\u0131klar\u0131 korku hafifleyince ve tutulduklar\u0131 titreme n\u00f6beti ge\u00e7ince; “Biribirlerine `Rabb’iniz ne dedi?’ diye sorarlar.”<\/p>\n

Bu soruyu biribirlerine sorarlar. Belki de baz\u0131lar\u0131 kendilerini zorla da olsa toparlayabilmi\u015flerdir. Bu arada;<\/p>\n

“Cevap verenler `O ger\u00e7e\u011fi s\u00f6yledi’ derler.”<\/p>\n

Belki de bu k\u0131sa ve \u00f6zl\u00fc cevab\u0131 verenler, en \u00f6nde gelen meleklerdir. Evet O ger\u00e7e\u011fi s\u00f6yledi. Rabb’iniz ger\u00e7e\u011fi s\u00f6yledi. Genel ge\u00e7erli, ezeli ve dolays\u0131z ger\u00e7e\u011fi. Zaten O’nun her s\u00f6z\u00fc ger\u00e7ektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc;<\/p>\n

“O y\u00fcce ve b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.”<\/p>\n

Bu niteleme c\u00fcmlesi “y\u00fcce”lik ve “b\u00fcy\u00fck”l\u00fck imajlar\u0131n\u0131n beyinlerde somutluk kazand\u0131klar\u0131 bir ortamda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

Bu k\u0131sa ve \u00f6zl\u00fc cevap, sahneye egemen olan korkunun, deh\u015fetin \u00e7ap\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Duyulan korku o kadar b\u00fcy\u00fckt\u00fcr ki, a\u011f\u0131zlardan sadece bir tek c\u00fcmle \u00e7\u0131kabiliyor!<\/p>\n

\u0130\u015fte korkun\u00e7 \u015fefaat sahnesi ve i\u015fte meleklerin, y\u00fcce Allah’\u0131n huzurunda ger\u00e7ekle\u015fen bu sahnedeki pozisyonlar\u0131. Bu sahneyi izledikten sonra hi\u00e7 kimse onlar\u0131n y\u00fcce Allah’\u0131n ortaklar\u0131 ve m\u00fc\u015friklerin Allah kat\u0131ndaki arac\u0131lar\u0131 olduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrebilir mi?<\/p>\n

KORKUN\u00c7 TABLODUR<\/strong><\/p>\n

Bu tablo, izledi\u011fimiz korkun\u00e7, \u00fcrpertici, deh\u015fetli ve \u00e7etin k\u0131yamet sahnesinin ilk tablosudur. Bu sahnenin bir ikinci tablosu daha vard\u0131r. Bu tabloda “r\u0131z\u0131k” konusu g\u00fcndeme getirilir. M\u00fc\u015frikler “r\u0131z\u0131k”tan yararlan\u0131rlar, fakat kayna\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 ederler. Oysa r\u0131zk\u0131n kendisi yarat\u0131c\u0131n\u0131n, bu r\u0131zk\u0131 verenin, onu kimi zaman bol ak\u0131t\u0131rken kimi zaman k\u0131san\u0131n tekli\u011fini, ortaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlar. Okuyoruz:
\n 24- Ey Muhammed, m\u00fc\u015friklere “Gerek g\u00f6klerden inen ve gerekse yerden \u00e7\u0131kan r\u0131z\u0131klar\u0131 size sunan kimdir?” diye sor. Sonra de ki; “Allah sunuyor. \u00d6yleyse ya biz do\u011fru yolday\u0131z ve siz a\u00e7\u0131k bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7indesiniz, ya da bunun tersi do\u011frudur. “<\/strong><\/p>\n

“R\u0131z\u0131k” konusu m\u00fc\u015friklerin g\u00fcndelik hayat\u0131nda yeri olan bir realitedir. G\u00f6kten inen “r\u0131z\u0131k” t\u00fcrleri vard\u0131r. Ya\u011fmur, s\u0131cakl\u0131k, \u0131\u015f\u0131k, ayd\u0131nl\u0131k gibi. Bunlar ayetin indi\u011fi d\u00f6nemde bilinen ba\u015fl\u0131ca g\u00f6k kaynaklar\u0131 r\u0131z\u0131k t\u00fcrleri idi. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda yine g\u00f6kten kaynaklanan nice “r\u0131z\u0131k” t\u00fcrleri var ki, insano\u011flu onlar\u0131 g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e tan\u0131yabilmektedir. Yer kaynakl\u0131 “r\u0131z\u0131k”lar\u0131n ba\u015fl\u0131calar\u0131 ise bitkiler, hayvanlar, yeralt\u0131 sular\u0131, s\u0131v\u0131 enerji kaynaklar\u0131, madenler ve toprak-alt\u0131 hazineleridir. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda gerek eski insanlar\u0131n da bildikleri ve gerekse zaman\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde varl\u0131\u011f\u0131 ke\u015ffedilen daha nice yery\u00fcz\u00fc kaynakl\u0131 “r\u0131z\u0131k” t\u00fcrleri vard\u0131r. \u015eimdi ayetin c\u00fcmlelerine d\u00f6nelim:<\/p>\n

“Ey Muhammed, m\u00fc\u015friklere `Gerek g\u00f6klerden inen ve gerekse yerden \u00e7\u0131kan r\u0131z\u0131klar\u0131 size sunan kimdir?’ diye sor. Sonra de ki; Allah sunuyor…” Bu konuda sana ne itiraz edebilirler ve ne de y\u00fcce Allah’dan ba\u015fka birinin r\u0131z\u0131k verici oldu\u011funu ileri s\u00fcrebilirler.<\/p>\n

Evet “De ki; Allah sunuyor.” Sonra aran\u0131zdaki anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc y\u00fcce Allah’a havale et. \u00c7\u00fcnk\u00fc iki taraftan biriniz do\u011fru yolda ve \u00f6b\u00fcr\u00fcn\u00fcz sap\u0131k yoldas\u0131n\u0131z. Onlarla ayn\u0131 yolun yolcusu olamayaca\u011f\u0131n gibi her ikiniz do\u011fru yolda ya da her ikiniz de sap\u0131k yolda olamazs\u0131n\u0131z. Okuyoruz:<\/p>\n

“\u00d6yleyse ya biz do\u011fru yolday\u0131z ve siz a\u00e7\u0131k bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7indesiniz ya da bunun tersi do\u011frudur.”<\/p>\n

Burada tart\u0131\u015fma edebi ile ilgili son derece \u0131l\u0131ml\u0131 ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc bir \u00f6rnek kar\u015f\u0131s\u0131nday\u0131z. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Peygamberimiz, m\u00fc\u015friklere \u00f6nce “aram\u0131zdan biri kesinlikle do\u011fru yolda ve \u00f6b\u00fcr\u00fc sap\u0131k yoldad\u0131r” diyor, arkas\u0131ndan kimin do\u011fru yolda oldu\u011funu ve kimin sap\u0131k oldu\u011funu belirlemeyi atl\u0131yor. B\u00f6ylece kar\u015f\u0131 taraf\u0131 g\u00fcnahla \u00f6\u011f\u00fcnme kompleksine d\u00fc\u015f\u00fcrmeksizin, tart\u0131\u015fma ve at\u0131\u015fma heyecan\u0131na kapt\u0131rmaks\u0131z\u0131n so\u011fukkanl\u0131 bir zihinle olay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp de\u011ferlendirmeye \u00e7ekmek istiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Peygamberimiz bir yol g\u00f6sterici, bir \u00f6\u011fretmendir. Onun biricik amac\u0131 m\u00fc\u015frikleri do\u011fru yola iletmek, do\u011fru ile bulu\u015fturmakt\u0131r; yoksa onlar\u0131 tart\u0131\u015fmada susturup k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmek pe\u015finde de\u011fildir.<\/p>\n

Tart\u0131\u015fma b\u00f6ylesine nazik ve d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcnce mevki ve makam sarho\u015fu inat\u00e7\u0131lar\u0131n, yenilemeyi ve boyun e\u011fmeyi hazmedemeyen burnu b\u00fcy\u00fcklerin kalplerini etkileyebilir, onlar\u0131 so\u011fukkanl\u0131 bi\u00e7imde d\u00fc\u015f\u00fcnerek iyice ikna olmaya sevk edebilir. Peygamberimizin bu \u00fcslubu tart\u0131\u015fma edebine ili\u015fkin se\u00e7kin bir \u00f6rnektir; bu d\u00e2van\u0131n savunucular\u0131 taraf\u0131ndan incelenmesi, g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

K\u0131yamete ili\u015fkin bu sahnenin bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc tablosu daha vard\u0131r. Bu tabloda her kalbin i\u015fledi\u011fi amelin, yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015flerin ve sorumlulu\u011funun kar\u015f\u0131s\u0131nda dikildi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu tablonun s\u00f6zlerine ayn\u0131 nezaket, ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ve ayn\u0131 tolerans egemendir. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

25- De ki; “Ne bizim su\u00e7lar\u0131m\u0131z size sorulacak ve ne de sizin i\u015fledi\u011finiz k\u00f6t\u00fcl\u00fckler bize sorulacakt\u0131r. “<\/strong><\/p>\n

Bu ayet, belki de, Peygamberimizi ve \u00e7evresindeki m\u00fc’minleri sap\u0131k ve g\u00fcnahk\u00e2r sayan m\u00fc\u015friklere verilmi\u015f bir cevapt\u0131r. Bilindi\u011fi gibi m\u00fc\u015frikler, m\u00fcsl\u00fcmanlara “atalar\u0131n\u0131n dininden d\u00f6nm\u00fc\u015fler” anlam\u0131na gelmek \u00fczere “sabiiler (d\u00f6nekler)” yaftas\u0131n\u0131 yap\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015flard\u0131. Bat\u0131l yanl\u0131lar\u0131n\u0131n hak yanl\u0131lar\u0131n\u0131 b\u00f6ylesine k\u00fcstah\u00e7a ve ars\u0131zca sap\u0131kl\u0131kla su\u00e7lad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u0131k s\u0131k rastlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ayeti bir daha okuyal\u0131m:<\/p>\n

“De ki; `Ne bizim su\u00e7lar\u0131m\u0131z size sorulacak ve ne de sizin i\u015fledi\u011finiz k\u00f6t\u00fcl\u00fckler bize sorulacakt\u0131r.”<\/p>\n

Her kesin yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015f kendi hesab\u0131na i\u015flenir. Herkes sorumlulu\u011fu ve davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ba\u015fba\u015fad\u0131r. Herkes kendi tutumunu de\u011ferlendirme s\u00fczgecinden ge\u00e7irerek kurtulu\u015fa do\u011fru mu, yoksa fel\u00e2kete do\u011fru mu gitti\u011fini belirlemelidir.<\/p>\n

Bu nazik dokunu\u015fla m\u00fc\u015frikler uyar\u0131lmakta, d\u00fc\u015f\u00fcnmeye, durumlar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmeye ve gelecekleri hakk\u0131nda kafa yormaya \u00f6zendirilmektedirler. Ger\u00e7e\u011fi g\u00f6r\u00fcp arkas\u0131ndan ikna olman\u0131n ilk ad\u0131m\u0131 budur.<\/p>\n

Sonra bu k\u0131yamet sahnesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc tablosu ile y\u00fczy\u00fcze geliriz. Okuyal\u0131m:
\n
\n26- De ki; “Rabb’imiz bizi biraraya getirecek, sonra aram\u0131zdaki uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 hak uyar\u0131nca \u00e7\u00f6zecektir. O son derece \u00e2dil bir yarg\u0131\u00e7 ve her \u015feyi bilendir.<\/strong><\/p>\n

\u0130lk ba\u015fta, yani d\u00fcnyada, y\u00fcce Allah hak yanl\u0131lar\u0131 ile bat\u0131l yanl\u0131lar\u0131n\u0131 biraraya getiriyor. Maksat hak ile bat\u0131l y\u00fczy\u00fcze gelsin, hak yanl\u0131lar\u0131 insanlar\u0131 yollar\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rs\u0131nlar, hak d\u00e2van\u0131n savunucular\u0131 olanca gayretlerini ve maharetlerini ortaya koysunlar. Bu a\u015famada i\u015fler kar\u0131\u015f\u0131k, karma\u015f\u0131k ve belirsizdir. Hak ile bat\u0131l aras\u0131nda amans\u0131z bir \u00e7eki\u015fme meydana gelir. Kimi zaman ku\u015fkular, kan\u0131tlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7er. Kimi zaman bat\u0131l, hakk\u0131 (ger\u00e7e\u011fi) \u00f6rter. Fakat b\u00fct\u00fcn bu kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar belirli bir zamana kadard\u0131r. Sonra g\u00fcn\u00fc gelince y\u00fcce Allah, iki taraf aras\u0131ndaki anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 hak ilkesi uyar\u0131nca \u00e7\u00f6z\u00fcmler, iki taraf aras\u0131nda ay\u0131rd edici, sayfalar\u0131 belirleyici, kesin ve son h\u00fckm\u00fcn\u00fc verir. \u00c7\u00fcnk\u00fc O;<\/p>\n

“Son derece adil bir yarg\u0131\u00e7 ve her \u015feyi bilendir.”<\/p>\n

O hak yanl\u0131lar\u0131 ile bat\u0131l yanl\u0131lar\u0131n\u0131 bilerek, tan\u0131yarak, k\u0131l\u0131 k\u0131rk yararak son karar\u0131n\u0131 verir.<\/p>\n

B\u00f6yle demek, y\u00fcce Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fcne ve karar\u0131na g\u00fcvenmek demektir. Y\u00fcce Allah kesinlikle son h\u00fckm\u00fcn\u00fc verecek, hak ile bat\u0131l\u0131 biribirinden ay\u0131racak, hakk\u0131n y\u00fcz\u00fcnden belirsizlik perdesini s\u0131y\u0131racakt\u0131r. O sadece belirli bir s\u00fcrenin sonuna kadar i\u015flerin kar\u0131\u015f\u0131k kalmas\u0131na g\u00f6z yumar. Hak yanl\u0131lar\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131 g\u00f6revlerini yapmaya f\u0131rsat bulabilsinler diye hak yanl\u0131lar\u0131 ile bat\u0131l yanl\u0131lar\u0131n\u0131 biraraya getirir. O kar\u0131\u015f\u0131k ortamda hak yanl\u0131lar\u0131 olanca \u00e7abalar\u0131n\u0131 harcas\u0131nlar, olanca maharetlerini ortaya koysunlar ister. Sonra O buyru\u011funu y\u00fcr\u00fctecek, son s\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyecektir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca y\u00fcce Allah bu son s\u00f6z\u00fcn\u00fc ne zaman s\u00f6yleyece\u011fini kendisi bilir. Bu s\u00f6z\u00fcn s\u00f6ylenece\u011fi, bu h\u00fckm\u00fcn verilece\u011fi zaman\u0131 belirlemek, hi\u00e7 kimsenin yetkisinde de\u011fildir. Hi\u00e7 kimsenin o zaman\u0131 \u00f6ne ald\u0131rmas\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Hak ile bat\u0131l\u0131 biraraya getiren de Allah’d\u0131r, onlar\u0131 biribirinden ay\u0131ran da. \u00c7\u00fcnk\u00fc O;<\/p>\n

“Son derece adil bir yarg\u0131\u00e7 ve her \u015feyi bilendir.”<\/p>\n

Sonra bu k\u0131yamet sahnesinin sonuncu tablosu kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Bu tablo y\u00fcce Allah’a ortak ko\u015fulan d\u00fczmece il\u00e2hlara y\u00f6nelik bir meydan okuma i\u00e7ermesi bak\u0131m\u0131ndan ilk tabloya benzer. Okuyoruz:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1- Hamd, g\u00f6klerdeki ve yery\u00fcz\u00fcndeki t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n sahibi olan Allah’a mahsustur. Ahirette de hamd O’na mahsustur. O her i\u015fi yerinde yapar ve her \u015feyden haberdard\u0131r. 2- O yeralt\u0131na giren ve oradan \u00e7\u0131kan, g\u00f6kten inen ve oraya y\u00fckselen her \u015feyi bilir. O merhametli ve ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r. Sure, Allah’a hamd ederek s\u00f6ze giriyor. Bu ba\u015flang\u0131\u00e7 m\u00fc\u015friklerin Allah a …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1683,1583,1597,1684,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2487","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-etiketler-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sebe-suresinin-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2487","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2487"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2487\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2487"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2487"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}