{"id":2491,"date":"2012-01-19T15:35:32","date_gmt":"2012-01-19T15:35:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2491"},"modified":"2012-01-19T15:35:32","modified_gmt":"2012-01-19T15:35:32","slug":"secde-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/secde-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Secde Suresi&#8217;nin Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"<p><strong>1- Elif Lam Mim.<\/p>\n<p>2- \u015e\u00fcphe yok ki, Kitab&#8217;\u0131n indirili\u015fi, alemlerin Rabb&#8217;i taraf\u0131ndand\u0131r.<\/p>\n<p>3- Yoksa &#8220;onu peygamber uydurdu mu &#8221; diyorlar? Hay\u0131r, O senden \u00f6nce bir peygamber g\u00f6nderilmemi\u015f olan kavmi uyarmas\u0131 i\u00e7in sana Rabb&#8217;inden gelen bir ger\u00e7ektir. Umulur ki, do\u011fru yolu bulurlar. &#8220;Elif Lam Mim&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;le muhatab olan Araplar bu harfleri biliyorlard\u0131. Bu ve benzeri harflerden anlaml\u0131 kelimeler olu\u015fturmay\u0131 da beceriyorlard\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde kendi s\u00f6zleri ile Kur&#8217;an-\u0131 Kerim aras\u0131ndaki korkun\u00e7 fark\u0131 da kavr\u0131yorlard\u0131. S\u00f6zden anlayan, kelimeler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile anlam ve fikirleri ifade etmenin incelikleri ile u\u011fra\u015fanlar bu fark\u0131 hemen g\u00f6r\u00fcrler. Kur&#8217;an ayetlerinde gizli bir g\u00fc\u00e7 bulundu\u011funu, her zaman varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettiren e\u015fsiz bir cevher bulundu\u011funu, bunlar\u0131n kalp ve duygular \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck bir etkiye ve otoriteye sahip oldu\u011funu fark ederler. Y\u00fczy\u0131llardan beri insanlar\u0131n kullana geldikleri dillerdeki bilinen harfler i\u00e7in b\u00f6yle bir etkileyicilik s\u00f6z konusu de\u011fildir. Bu, tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez apa\u00e7\u0131k bir ger\u00e7ektir. Onu dinleyen biri daha \u00f6nce bunlar\u0131n Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;den ayetler oldu\u011funu bilmese de hemen bu s\u00f6zlerin farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavrar, onlar\u0131 di\u011fer s\u00f6zlerden ay\u0131r\u0131r ve onlar kar\u015f\u0131s\u0131nda heyecanlan\u0131r. De\u011fi\u015fik insan topluluklar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fanan bir\u00e7ok olaylar bu ger\u00e7e\u011fi peki\u015ftirmektedir.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim ile bu t\u00fcr harflerden olu\u015fan insan s\u00f6zleri aras\u0131ndaki fark di\u011fer e\u015fyalardaki Allah&#8217;\u0131n sanat\u0131 ile insan sanat\u0131 aras\u0131ndaki fark gibidir. Allah&#8217;\u0131n sanat\u0131 a\u00e7\u0131k ve belirgindir. En ufak bir e\u015fyada bile insan sanat\u0131 onun d\u00fczeyine eri\u015femez. \u00d6rne\u011fin, bir tek \u00e7i\u00e7ekteki ola\u011fan\u00fcst\u00fc renk da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 y\u00fczy\u0131llardan beri gelmi\u015f-ge\u00e7mi\u015f en usta ressamlar\u0131 bile deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcren, \u00e7aresiz b\u0131rakan bir mucizedir. Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;de somutla\u015fan Allah&#8217;\u0131n sanat\u0131 ile bu t\u00fcr harflerden olu\u015fan insan s\u00f6zlerindeki be\u015feri sanat aras\u0131ndaki ili\u015fki de t\u0131pk\u0131 bunun gibidir.<\/p>\n<p>&#8220;Elif Lam Mim.&#8221;<\/p>\n<p>\u015e\u00fcphe yok ki, Kitab&#8217;\u0131n indirili\u015fi, Alemlerin Rabb&#8217;i taraf\u0131ndand\u0131r. Kitab&#8217;\u0131n Alemlerin Rabb&#8217;i taraf\u0131ndan indirilmesi, \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmeyen kesin bir meseledir. Ayet-i Kerim&#8217;e bu konudaki ku\u015fkular\u0131 giderme i\u015finde acele ediyor ve c\u00fcmlenin \u00f6znesi ve y\u00fcklemi aras\u0131nda bu ifadeye yer veriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc meselenin \u00f6z\u00fc &#8216;ve ayette g\u00f6zetilen hedef nokta budur. Bu hususa haz\u0131rl\u0131k olu\u015fturmalar\u0131 i\u00e7in surenin ba\u015f\u0131nda yer verilen birbirinden kopuk harfler Kur&#8217;an&#8217;\u0131n Allah taraf\u0131ndan indirildi\u011finden ku\u015fku duyanlar\u0131 tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez pratik bir ger\u00e7ekle y\u00fczy\u00fcze getiriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu Kitap kendilerinin de kulland\u0131\u011f\u0131 bu t\u00fcr harflerden meydana gelmi\u015ftir. Kitab&#8217;\u0131n ifade tarz\u0131 ise, pratik deneyimlerin ve herkesin kabul etti\u011fi s\u00f6z sanat\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fclerinin kar\u015f\u0131s\u0131nda ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ku\u015fku g\u00f6t\u00fcrmeyen bu mucizevi ifade tarz\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in her ayeti ve her suresi Kur&#8217;an&#8217;da gizli bulunan ola\u011fan\u00fcst\u00fc ve \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 gizli unsurun \u00f6zelliklerini ta\u015f\u0131r. Kitab&#8217;\u0131n \u00f6z\u00fcne yerle\u015ftirilmi\u015f bulunan gizli g\u00fcc\u00fc yans\u0131t\u0131r. \u0130nsan kalbi tamamen a\u00e7\u0131k oldu\u011fu, duygular b\u00fct\u00fcn\u00fcyle berrakla\u015ft\u0131\u011f\u0131, \u00fcst\u00fcn bir kavray\u0131\u015fa, y\u00fcksek bir alg\u0131lama ve olumlu tepki g\u00f6sterme \u00f6zelli\u011fine sahip oldu\u011fu zaman, insan\u0131n bedenini derin bir \u00fcrperme al\u0131r, titrer, sars\u0131l\u0131r ve bu Kur&#8217;an kar\u015f\u0131s\u0131nda kendinden ge\u00e7er. \u0130nsan\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve i\u00e7indeki canl\u0131-cans\u0131z varl\u0131klarla birlikte evrene ili\u015fkin bilgisi artt\u0131k\u00e7a bu etkilenme daha da belirginle\u015fir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz, bu s\u0131rf anla\u015f\u0131lmaz vicdani bir etkilenmenin neden oldu\u011fu ilk sars\u0131nt\u0131 de\u011fildir. Tam tersine, bu durum Kur&#8217;an&#8217;\u0131n insan kalbine dolays\u0131z hitap etti\u011fi her seferinde ger\u00e7ekle\u015fir. Ayn\u0131 \u015fekilde deneyimli bir kalbe, k\u00fclt\u00fcrl\u00fc bir akla, bilgi ve birikim dolu bir zihne hitab etmesi durumunda da bu derin sars\u0131nt\u0131 ve etkilenme meydana gelir. \u0130lmin, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ve birikimin d\u00fczeyi y\u00fckseldik\u00e7e Kur&#8217;an ayetlerinin anlamlar\u0131n\u0131n, i\u015faretlerinin ve mesajlar\u0131n\u0131n boyutlar\u0131 da ayn\u0131 oranda artar. Ancak f\u0131trat\u0131n sa\u011flam olmas\u0131, do\u011fal \u00e7izgisinden sapmam\u0131\u015f olmas\u0131, be\u015feri arzu ve ihtiraslara yenik d\u00fc\u015fmemi\u015f olmas\u0131 \u015fartt\u0131r.(Daha geni\u015f bilgi i\u00e7in Furkan suresi 2. ayetin tefsirine bakabilirsiniz) \u00c7\u00fcnk\u00fc sa\u011flam bir f\u0131trat bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n insan sanat\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ku\u015fku g\u00f6t\u00fcrmez bir \u015fekilde alemlerin Rabb&#8217;i taraf\u0131ndan indirildi\u011fini kesinlikle kabul eder.<\/p>\n<p>&#8220;Yoksa onu peygamber uydurdu mu? diyorlar&#8221;<\/p>\n<p>Nitekim inat\u00e7\u0131l\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden b\u00f6yle s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. Ama surenin ak\u0131\u015f\u0131 b\u00f6yle bir s\u00f6z\u00fcn s\u00f6ylenmi\u015f oldu\u011funu bilmezlikten gelerek: &#8220;Yoksa `onu peygamber uydurdu mu? diyorlar&#8221; \u015feklinde yad\u0131rgay\u0131c\u0131 bir ifade kullan\u0131yor&#8230; B\u00f6ylece, b\u00f6ylesine as\u0131ls\u0131z bir s\u00f6ylentiyi a\u011fza alman\u0131n yersizli\u011fini vurgulam\u0131\u015f oluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir yandan Hz. Muhammed&#8217;in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- aralar\u0131nda ge\u00e7en hayat\u0131, \u00f6te yandan bu Kitab&#8217;\u0131n \u00f6zelli\u011fi bu haks\u0131z su\u00e7lamay\u0131 temelden reddediyor, \u015f\u00fcpheye yer b\u0131rakm\u0131yor!<\/p>\n<p>&#8220;Hay\u0131r O senden \u00f6nce bir peygamber g\u00f6nderilmemi\u015f olan kavmi uyarmas\u0131 i\u00e7in sana Rabb&#8217;inden gelen bir ger\u00e7ektir.&#8221;<\/p>\n<p>Ger\u00e7ektir&#8230; \u0130\u00e7eri\u011fi do\u011frudur. F\u0131trattaki ezeli ger\u00e7e\u011fe uygundur, evrenin yap\u0131s\u0131n\u0131n dayana\u011f\u0131 olan de\u011fi\u015fmez ger\u00e7ekle ahenk olu\u015fturur. Bu ger\u00e7ek evrenin olu\u015fumunun temel dayana\u011f\u0131d\u0131r. Evrenin hareket tarz\u0131ndaki ahenkte, d\u00fczenin belli bir sistem i\u00e7erisinde de\u011fi\u015fmeden i\u015flemesinde, b\u00fcy\u00fck-k\u00fc\u00e7\u00fck her olayda ve her harekette kendini g\u00f6stermesinde, yap\u0131s\u0131nda yer alan par\u00e7alar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmamas\u0131nda ya da da\u011f\u0131lmamas\u0131nda, bu par\u00e7alar\u0131n birbiriyle kayna\u015f\u0131p uyu\u015fmas\u0131nda hep bu ger\u00e7e\u011fin damgas\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>Evet, Kur&#8217;an ger\u00e7ektir&#8230; \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur&#8217;an bu b\u00fcy\u00fck varl\u0131k alemine egemen olan evrensel yasalar sisteminin eksiksiz ve do\u011fru bir terc\u00fcmesidir. Bu Kitap adeta, varl\u0131k aleminde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan, do\u011fal ve pratik yasalar\u0131n s\u00f6zl\u00fc ve manevi bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu Kitap ger\u00e7ektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendisinin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hayat sistemini se\u00e7en insanlarla, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 evreni ve evrenin genel yasalar\u0131n\u0131 birbirine ba\u011flar. Bu insanlarla evrendeki g\u00fc\u00e7ler aras\u0131nda bar\u0131\u015f; \u00e7evrelerindeki b\u00fcy\u00fck evrende yer alan her \u015feyle dostluk i\u00e7inde ya\u015fay\u0131p giderler..<\/p>\n<p>Bu Kur&#8217;an ger\u00e7ektir&#8230; \u00c7\u00fcnk\u00fc mesaj\u0131 ula\u015f\u0131r ula\u015fmaz insan f\u0131trat\u0131 hi\u00e7bir zorluk \u00e7\u0131karmadan, inat etmeden, son derece rahat ve kolay bir \u015fekilde kendisine olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k verir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur&#8217;an, f\u0131trat\u0131n \u00f6z\u00fcnde motiflenmi\u015f ezeli ve k\u00f6kl\u00fc ger\u00e7ekle hemen kayna\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Ger\u00e7ektir&#8230; \u00c7\u00fcnk\u00fc insanl\u0131k hayat\u0131 i\u00e7in kapsaml\u0131 bir sistem belirlerken ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmez, kendi kendisi ile \u00e7eli\u015fmez. Bu sistemi \u00e7izerken insanl\u0131\u011f\u0131n sahip oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7leri ve enerjileri, insanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn isteklerini ve ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131, ruhlara bula\u015fan, kalpleri dejenere eden hastal\u0131k, zaaf, eksiklik veya musibetler gibi insanlar\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn geli\u015fmeleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurur.<\/p>\n<p>Evet, ger\u00e7ektir Kur&#8217;an&#8230; D\u00fcnya ve ahirette hi\u00e7 kimseye haks\u0131zl\u0131k etmez. Ki\u015finin sahip bulundu\u011fu hi\u00e7bir g\u00fcce, hi\u00e7bir enerjiye zulmetmez. Kalpte yer eden hi\u00e7bir d\u00fc\u015f\u00fcnceye ya da hayat i\u00e7indeki hi\u00e7bir y\u00f6neli\u015fe zulmetmez. Varl\u0131k alemindeki sars\u0131lmaz b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ekle uyu\u015ftuklar\u0131 s\u00fcrece hepsine varolma ve hareket etme hakk\u0131n\u0131 tan\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Hay\u0131r, O senden \u00f6nce bir peygamber g\u00f6nderilmemi\u015f olan kavmi uyarmas\u0131 i\u00e7in sana Rabb&#8217;inden gelen bir ger\u00e7ektir. Umulur ki, do\u011fru yolu bulurlar.&#8221; \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur&#8217;an senin taraf\u0131ndan uydurulmu\u015f bir Kitap de\u011fildir. Rabb&#8217;inin kat\u0131ndan indirilmi\u015ftir. \u00d6nceki ayette de, ifade edildi\u011fi gibi O alemlerin &#8220;senin Rabb&#8217;in&#8221; anlam\u0131ndaki tamlama ise onurland\u0131rma amac\u0131na y\u00f6neliktir. Kur&#8217;an\u0131 kendili\u011finden uydurmakla su\u00e7lanan Hz. Peygamberi -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun onurland\u0131rmak, onunla Rabbi ki, ayn\u0131 zamanda alemlerin de Rabb&#8217;idir aras\u0131ndaki ili\u015fkiye yak\u0131nl\u0131k havas\u0131 vermek, bu as\u0131ls\u0131z ve a\u011f\u0131r su\u00e7lamaya cevap vermek amac\u0131na y\u00f6neliktir. Ayn\u0131 zamanda onurland\u0131rma anlam\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, l\u00fctfedici kayna\u011f\u0131n g\u00fcvenirli\u011fi, al\u0131c\u0131n\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131, mesaj\u0131 aktarma ve a\u00e7\u0131k\u00e7a duyurma emanetini yerine getirdi\u011fi gibi anlamlar\u0131 da i\u00e7ermekte, ili\u015fkinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamay\u0131 da hedeflemektedir.<\/p>\n<p>&#8220;O senden \u00f6nce bir peygamber g\u00f6nderilmemi\u015f olan kavmi uyarmas\u0131 i\u00e7in sana Rabb&#8217;inden gelen bir ger\u00e7ektir. Umulur ki, do\u011fru yolu bulurlar.&#8221;<\/p>\n<p>Hz. Muhammed&#8217;in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- peygamber olarak g\u00f6nderildi\u011fi Arap toplumuna bundan \u00f6nce bir peygamber g\u00f6nderilmi\u015f de\u011fildi. Tarih, Araplar&#8217;\u0131n ilk atas\u0131 \u0130smail peygamberle -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Hz. Muhammed -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- aras\u0131nda Arap toplumuna g\u00f6nderilmi\u015f herhangi bir peygamberden s\u00f6z etmiyor. Y\u00fcce Allah Hz. Peygambere -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bu hak i\u00e7erikli Kitab\u0131 g\u00f6ndermi\u015f ki, onun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile Araplar\u0131 uyars\u0131n. ( Ve t\u00fcm insanlar\u0131) &#8220;Umulur ki, do\u011fru yolu bulurlar.&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc f\u0131tratlara ve kalplere hitab eden ger\u00e7e\u011fi i\u00e7ermesi bak\u0131m\u0131ndan bu Kitap arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile do\u011fru yolu bulmalar\u0131 beklenir.<\/p>\n<p><strong>Y\u00dcCE SIFATLARIN SAH\u0130B\u0130<br \/>\n<\/strong><br \/>\n\u0130\u015fte y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, kendilerine bu Kitap indirdi\u011fi ve peygamberine bu Kitap arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile uyarmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi bu Arap toplumu, y\u00fcce Allah&#8217;a bir tak\u0131m d\u00fczmece ilahlar ortak ko\u015fuyordu. Bu y\u00fczden burada onlar\u0131n bu konudaki ilahl\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle O&#8217;na \u00f6zg\u00fc k\u0131ld\u0131klar\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n baz\u0131 s\u0131fatlar\u0131 a\u00e7\u0131klan\u0131yor. Araplar bu noktada bu y\u00fcce s\u0131fatla nitelendirilmeyi hakkeden y\u00fcce &#8220;Allah&#8221; ile bu t\u00fcr bir nitelendirilmeyi hakketmeyen ve Alemlerin Rabb&#8217;i olan Allah&#8217;\u0131n y\u00fcce makam\u0131na yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131 do\u011fru olmayan d\u00fczmece ilahlar\u0131 birbirinden ay\u0131rm\u0131yorlard\u0131!<\/p>\n<p><strong>4- G\u00f6kleri-yeri ve ikisinin aras\u0131nda bulunanlar\u0131 alt\u0131 g\u00fcnde yaratan, sonra ar\u015fa h\u00fckmeden (istiva eden) Allah&#8217;t\u0131r. O&#8217;ndan ba\u015fka bir dostunuz ve \u015fefaatc\u0131n\u0131z yoktur. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u00f6\u011f\u00fct alm\u0131yor musunuz?<\/p>\n<p>5-Allah, g\u00f6kten yere kadar olan b\u00fct\u00fcn i\u015fleri d\u00fczenleyip y\u00f6netir. Sonra i\u015fler, sizin hesab\u0131n\u0131zla bin y\u0131l kadar tutan bir g\u00fcn i\u00e7inde O&#8217;na \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>6- O g\u00f6r\u00fcleni de g\u00f6r\u00fclmeyeni de bilendir \u00fcst\u00fcn ve merhametli oland\u0131r.<\/p>\n<p>7- O Allah ki, her \u015feyin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00fczel yapt\u0131 ve insan\u0131 yaratmaya \u00e7amurdan ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>8- Sonra onun soyunu nutfeden, hakir bir suyun \u00f6z\u00fcnden \u00e7o\u011faltt\u0131.<\/p>\n<p>9- Sonra ona bi\u00e7im verdi, ona kendi ruhundan \u00fcfledi ve sizin i\u00e7in kulaklar, g\u00f6zler ve g\u00f6n\u00fcller yaratt\u0131. Ne kadar az \u015f\u00fckrediyorsunuz?<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015fte y\u00fcce Allah&#8230; Ve i\u015fte O&#8217;nun ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131n eserleri ve kan\u0131tlar&#8230; \u0130\u015fle g\u00f6zlemlenebilen evrenin sayfalar\u0131nda ve insan\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 kavrama yetene\u011fini a\u015fan gizli gayb aleminin kapsam\u0131nda insanlar\u0131n bildi\u011fi \u015fekliyle ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hak i\u00e7erikli apa\u00e7\u0131k Kitab\u0131nda \u00f6\u011fretti\u011fi gibi insan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131nda ve geli\u015fmesinde kendini g\u00f6steren ilahl\u0131\u011f\u0131n nitelikleri&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;G\u00f6kleri-yeri ve ikisinin aras\u0131nda bulunanlar\u0131 alt\u0131 g\u00fcnde yaratan, sonra Ar\u015f&#8217;a h\u00fckmeden (istiva eden) Allah&#8217;t\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>G\u00f6kler, yery\u00fcz\u00fc ve her ikisi aras\u0131nda yer al\u0131p da hakk\u0131nda \u00e7ok az \u015fey bildi\u011fimiz, buna kar\u015f\u0131n \u00e7ok \u015feyden de habersiz oldu\u011fumuz bu deh\u015fet verici varl\u0131klar&#8230; Bu, uzad\u0131k\u00e7a uzayan, g\u00f6z alabildi\u011fine geni\u015f, u\u00e7suz bucaks\u0131z, insan\u0131 \u00fcrk\u00fcten bir b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011fe sahip varl\u0131klar alemi. \u0130nsan\u0131n; titiz ve g\u00fczel sanat\u0131, ahenkli ve duyarl\u0131 d\u00fczeni kar\u015f\u0131s\u0131nda adeta b\u00fcy\u00fclendi\u011fi, deh\u015fete kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, hayran kald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rkemli evren&#8230; G\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir uyum, \u00e7ekici bir g\u00fczelli\u011fe sahip yarat\u0131klar&#8230; Hi\u00e7bir g\u00f6z\u00fcn, hi\u00e7bir duygunun, hi\u00e7bir kalbin kusur bulamad\u0131\u011f\u0131, ne kadar uzun b\u00f6yle irdelese de hi\u00e7bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcn b\u00fct\u00fcn\u00fcyle kavrayamad\u0131\u011f\u0131, tekrar\u0131n ve al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7ekicili\u011finden, hi\u00e7bir \u015fey kaybettiremedi\u011fi ve her zaman tazeli\u011fini koruyan, ger\u00e7ek g\u00fczelli\u011fe sahip varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fc. Renkleri, cinsleri, hacim ve \u015fekilleri, \u00f6zellik ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleri, yetenek ve g\u00f6revleri birbirinden farkl\u0131, ama hepsi de tekbir yasaya boyun e\u011fen, hareketlerinde ayn\u0131 ahenge sahip olan, tekbir kayna\u011fa y\u00f6nelik olan, sadece o kaynaktan direktif ve komut alan, itaat ve teslimiyetle O&#8217;na y\u00f6nelen \u015fu \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit varl\u0131klar&#8230; Evet b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 Allah yaratm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Allah&#8230; G\u00f6kleri, yeri ve her ikisi aras\u0131nda yer alan canl\u0131-cans\u0131z b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131 yaratan O&#8217;dur. Bu b\u00fcy\u00fck niteli\u011fi hakkeden O&#8217;dur.<\/p>\n<p>&#8220;G\u00f6kleri-yeri ve ikisinin aras\u0131nda bulunanlar\u0131 alt\u0131 g\u00fcnde yaratan, sonra Ar\u015f&#8217;a h\u00fckmeden (istiva eden) Allah&#8217;d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>S\u00f6z konusu olan kesinlikle bizim bildi\u011fimiz d\u00fcnyadaki g\u00fcnler de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcnler, d\u00fcnyan\u0131n kendi ekseni etraf\u0131nda d\u00f6nmesinden kaynaklanan zaman birimleridir. Bu bir kerelik d\u00f6n\u00fc\u015f sonucunda \u015fu k\u00fc\u00e7\u00fck, \u00f6nemsiz ve u\u00e7suz bucaks\u0131z evrenin uzay bo\u015flu\u011funda y\u00fczen ufac\u0131k bir noktada, yery\u00fcz\u00fcnde gece ve g\u00fcnd\u00fczden olu\u015fan bir g\u00fcn meydana gelir. Ku\u015fkusuz bu zaman \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc d\u00fcnya ve g\u00fcne\u015fin varolmas\u0131ndan sonra meydana gelmi\u015ftir. Bu \u00f6l\u00e7\u00fc \u015fu k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck ve basit yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 say\u0131lan biz insanlar i\u00e7in ge\u00e7erlidir.<\/p>\n<p>Fakat Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;de s\u00f6z konusu edilen bu alt\u0131 g\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ek mahiyetine gelince bunlara ili\u015fkin kesin bilgi Allah&#8217;\u0131n kat\u0131ndad\u0131r. Bunlar\u0131 a\u00e7\u0131klamam\u0131z, s\u00fcrelerini belirlememiz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar, Allah&#8217;\u0131n g\u00fcnleridir. Onlar hakk\u0131nda da y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r!<\/p>\n<p>&#8220;Ve Rabb&#8217;inin kat\u0131ndaki her g\u00fcn, sizin sayd\u0131klar\u0131n\u0131zdan bir y\u0131l gibidir.&#8221; (Hacc Suresi, 47)<\/p>\n<p>S\u00f6z konusu alt\u0131 g\u00fcn\u00fc g\u00f6kler, yer ve her ikisinin aras\u0131ndaki varl\u0131klar\u0131n bug\u00fcnk\u00fc duruma gelene kadar ge\u00e7irdikleri alt\u0131 evre veya yarat\u0131l\u0131\u015f ve olu\u015fum s\u0131ras\u0131ndaki alt\u0131 a\u015fama ya da aralar\u0131ndaki mesafeyi Allah&#8217;dan ba\u015fka hi\u00e7 kimsenin bilemedi\u011fi alt\u0131 zaman dilimi olabilir. Her ne olursa bunlar, insanlar\u0131n al\u0131\u015fageldikleri yery\u00fcz\u00fcndeki g\u00fcnlerden farkl\u0131 \u015feylerdir. \u015eu halde bunlar\u0131 kesin \u015fekilde tan\u0131mlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan, Allah&#8217;a \u00f6zg\u00fc gayb\u0131n kapsam\u0131ndaki nitelikleriyle kabul edelim. Zaten ifadenin amac\u0131 yarat\u0131l\u0131\u015fta y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hikmeti ve bilgisi do\u011frultusunda g\u00f6zetilen plan ve \u00f6n tasar\u0131m\u0131n\u0131 vurgulamakt\u0131r. Bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc varl\u0131k alemi i\u00e7in tasarlanan zaman, a\u015fama ve evrelerde y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm varl\u0131klara y\u00f6nelik l\u00fctfunu, iyili\u011fini g\u00fcndeme getirmektir.<\/p>\n<p>&#8220;Sonra Ar\u015f&#8217;a h\u00fckmeden&#8221;<\/p>\n<p>Ar\u015f&#8217;a \u00e7\u0131kmak t\u00fcm yarat\u0131klardan \u00fcst\u00fcn olmay\u0131, onlara egemen olmay\u0131 sembolize eden bir ifadedir. Ar\u015f&#8217;\u0131n kendisine gelince, ona ili\u015fkin herhangi bir \u015fey s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ve ad\u0131n\u0131 s\u00f6ylemekle yetinmekten ba\u015fka se\u00e7enek yoktur. Ayetin orjinalinde ge\u00e7en &#8220;istiva&#8221; kelimesi i\u00e7in de ayn\u0131 \u015feyler ge\u00e7erlidir. \u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, bununla \u00fcst\u00fcnl\u00fck kastedilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca burada kullan\u0131lan &#8220;sonra&#8221; kelimesinin zaman s\u0131ralamas\u0131n\u0131 ifade etmesi de kesinlikle m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, bir durumda, bir konumda olmas\u0131 sonra bir ba\u015fka duruma ve konuma ge\u00e7mesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu sadece manevi s\u0131ralamay\u0131, ifade etmek i\u00e7in kullan\u0131lan bir s\u00f6zc\u00fckt\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ayette ifadesini bulan \u00fcst\u00fcnl\u00fck, t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n \u00fczerinde, onlar\u0131 a\u015fan bir derecededir.<\/p>\n<p>Bu sonsuz \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn g\u00f6lgesinde, insanlar\u0131n kalpleri kendilerini ilgilendiren bir ger\u00e7ekle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getiriliyor!<\/p>\n<p>&#8220;Sizin O&#8217;ndan ba\u015fka bir dostunuz ve \u015fefaat\u00e7iniz yoktur&#8221;<\/p>\n<p>Nerede ve kim vard\u0131r? Y\u00fcce Allah Ar\u015f&#8217;a, g\u00f6klere, yery\u00fcz\u00fcne ve aralar\u0131ndaki varl\u0131klara egemen iken g\u00f6kleri, yeri ve ikisinin aras\u0131ndaki canl\u0131-cans\u0131z t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 O iken, O&#8217;nun d\u0131\u015f\u0131nda edinilecek dost ve yard\u0131mc\u0131 nerededir? O&#8217;nun otoritesinden s\u0131yr\u0131l\u0131p arac\u0131l\u0131k yapacak kimdir?<\/p>\n<p>&#8220;D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u00f6\u011f\u00fct alm\u0131yor musunuz?&#8221;<\/p>\n<p>Bu ger\u00e7e\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnmek kalbi y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmeye, ba\u015fkas\u0131na de\u011fil, sadece O&#8217;na y\u00f6nelmeye zorlar. Yaratma ve yarat\u0131klardan \u00fcst\u00fcn olma, d\u00fcnya ve ahirette her \u015feyi dileyip yaratman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, g\u00f6klerde, yery\u00fcz\u00fcnde ve ikisinin aras\u0131nda O&#8217;nun dileyip y\u00f6nlendirdi\u011fi her \u015fey k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc O&#8217;nun kat\u0131na y\u00fckselecektir. Bu uzun g\u00fcnde her \u015fey d\u00f6n\u00fcp O&#8217;nun yan\u0131nda toplanacakt\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Allah, g\u00f6kten yere kadar olan b\u00fct\u00fcn i\u015fleri d\u00fczenleyip y\u00f6netir. Sonra i\u015fler, sizin hesab\u0131n\u0131zla bin y\u0131l kadar tutan bir g\u00fcn i\u00e7inde O&#8217;na \u00e7\u0131kar.&#8221;<\/p>\n<p>Ayet-i Kerime y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n b\u00fct\u00fcn geli\u015fmeleri yarat\u0131p y\u00fcr\u00fctmesinin alan\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fclebilecek \u015fekilde geni\u015f ve kapsaml\u0131 olarak \u00e7iziyor. &#8220;G\u00f6kten yere kadar.&#8221; Ama\u00e7 insan duygusunun kald\u0131rabilece\u011fi, boyutlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilece\u011fi, sonu\u00e7ta etkilenip \u00fcrperece\u011fi bir atmosfere sokmakt\u0131r. Yoksa y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yaratma ve y\u00f6nlendirmesinin alan\u0131 g\u00f6kten yere kadar olan mesafeden daha geni\u015f ve daha kapsaml\u0131d\u0131r. Ama bu geni\u015f alan kar\u015f\u0131s\u0131nda durup d\u00fc\u015f\u00fcnmek, a\u00e7\u0131klanan boyutlar\u0131n rakamlar\u0131n\u0131 bile bilmedi\u011fi bu korkun\u00e7 mesafeyi kapsayan ilahi yaratma ve y\u00f6nlendirmeyi g\u00f6zlemlemek insan duygusu ve d\u00fc\u015f\u00fcncesi i\u00e7in yeterlidir.<\/p>\n<p>Sonra b\u00fct\u00fcn takdir ve sonu\u00e7lar\u0131 ile, akibetleri ile, neticeleri ile y\u00fckseliyorlar. Y\u00fcce Allah hareketlerin, s\u00f6zlerin, e\u015fya ve canl\u0131lar\u0131n ak\u0131betlerini sergilemek i\u00e7in diledi\u011fi g\u00fcnde bunlar\u0131 y\u00fcce kat\u0131na y\u00fckseltiyor.<\/p>\n<p>&#8220;Sizin hesab\u0131n\u0131zla bin y\u0131l kadar tutan bir g\u00fcnde&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131n hi\u00e7biri ba\u015f\u0131bo\u015f b\u0131rak\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gibi bo\u015funa da yarat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar belirlenmi\u015f bir s\u00fcreye kadar y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n emri ile y\u00f6nlendirilmektedirler. Sonra y\u00fckseltilirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc her \u015fey, her i\u015f, her eylem ve her sonu\u00e7 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n y\u00fcce makam\u0131n\u0131n alt\u0131ndad\u0131rlar. Bu y\u00fczden g\u00fcn\u00fc gelince O&#8217;nun kat\u0131na y\u00fckseltilirler ya da diledi\u011fi zaman kendili\u011finden y\u00fckselirler.<\/p>\n<p>&#8220;O g\u00f6r\u00fcleni de g\u00f6r\u00fclmeyeni de bilendir, \u00fcst\u00fcn ve merhametli oland\u0131r.&#8221; O&#8217;dur&#8230; G\u00f6kleri ve yeri yaratan&#8230; O&#8217;dur Ar\u015f&#8217;a \u00e7\u0131kan, g\u00f6kten yere kadar her \u015feyi yarat\u0131p y\u00f6neten. &#8220;O g\u00f6r\u00fcleni de g\u00f6r\u00fclmeyeni de bilendir.&#8221; O&#8217;dur gizli ve a\u015fik\u00e2r olan\u0131 bilen. Yaratan, yaratt\u0131\u011f\u0131na egemen olan, iradesi dahilinde onlar\u0131 y\u00f6nlendiren O&#8217;dur. Ve O &#8220;\u00fcst\u00fcn ve merhametli oland\u0131r.&#8221; G\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr O. Dilerse g\u00fcc\u00fc yeter. Her \u015feye yarat\u0131klara merhamet eder.<\/p>\n<p><strong>YARATILI\u015eA \u0130\u015eLENEN G\u00dcZELL\u0130K MOT\u0130F\u0130<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;O Allah ki, her \u015feyin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00fczel yapt\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131m. Bu kesinlikle, f\u0131trat\u0131n, g\u00f6z\u00fcn, kalbin ve akl\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir ger\u00e7ektir. Bu ger\u00e7ek, varl\u0131klar\u0131n \u015fekillerinde ve g\u00f6revlerinde, birbirlerinden ayr\u0131lan \u00f6zelliklerinde ve birbirleriyle olu\u015fturduklar\u0131 ahenkte, bi\u00e7imlerinde, durumlar\u0131nda, davran\u0131\u015f ve hareketlerinde, k\u0131sacas\u0131 az veya \u00e7ok g\u00fczellik niteli\u011fi her \u015feyde somutla\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Allah b\u00fct\u00fcn eksikliklerden uzakt\u0131r, O y\u00fccedir. \u0130\u015fte her \u015feyde kendini g\u00f6steren O&#8217;nun sanat\u0131. \u0130\u015fte O&#8217;nun elinin eserleri, b\u00fct\u00fcn yarat\u0131klarda a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6zlemlenebilir. \u0130\u015fte O&#8217;nun yaratt\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar. Hepsinde bir g\u00fczellik, bir uyumluluk g\u00f6zlenmektedir. Hi\u00e7birinde hacim, \u015fekil, yap\u0131sal \u00f6zellik ve g\u00f6rev bak\u0131m\u0131ndan ne bir a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k, ne de bir kusur var. Her biri normal ve yeterli bir g\u00fczelli\u011fe sahiptir. Bu s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015fmalar\u0131 ya da daha d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyde kalmalar\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Ne ifrat ne tefrit&#8230; Her \u015fey bir \u00f6l\u00e7\u00fcye g\u00f6re yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hi\u00e7biri ince ve titiz ahengin s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 ge\u00e7mez. Bu ahenge uymayacak kadar eksik de olmaz. Kendileri i\u00e7in belirlenen s\u00fcreyi \u00f6ne alamad\u0131klar\u0131 gibi, geciktiremezler de. Bu s\u00fcreyi uzatamazlar, k\u0131saltamazlar. K\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck atomdan, en b\u00fcy\u00fck cisme kadar&#8230; Basit bir h\u00fccreden en karma\u015f\u0131k varl\u0131klara kadar&#8230; Hepsinde bir g\u00fczellik, bir sa\u011flaml\u0131k g\u00f6ze \u00e7arpar. Varl\u0131klar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131, tav\u0131rlar\u0131, hareketleri ve neden olduklar\u0131 olaylar da \u00f6yle. Hepsini de Allah yarat\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar Allah&#8217;\u0131n \u015fa\u015fmaz d\u00fczenlemesi ile birlikte, varl\u0131klar\u0131n ezelden ebede kadar ki, hareketleri i\u00e7in belirlenen evrensel strateji uyar\u0131nca yerine ve zaman\u0131na g\u00f6re son derece ince bir planla belirlenmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Her \u015fey her yarat\u0131k, varl\u0131k senaryosunda kendisi i\u00e7in belirlenen rol\u00fc oynamak i\u00e7in \u00f6zenle haz\u0131rlanm\u0131\u015f, burada en g\u00fczel \u015fekilde oynamas\u0131 i\u00e7in gerekli olan t\u00fcm yetenekler ve \u00f6zelliklerle donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eu s\u00fcr\u00fcnen kurt\u00e7uk, ayaklar\u0131 var, k\u0131l\u00e7\u0131klar\u0131 var. S\u00fcrg\u00fcnlerle, yeteneklerle ve g\u00fc\u00e7le donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sayede en g\u00fczel \u015fekilde yolunu \u00e7izebiliyor. \u015eu bal\u0131k, \u015fu ku\u015f, \u015fu s\u00fcr\u00fcngen, \u015fu hayvan, sonra \u015fu insan&#8230; \u015eu ayn\u0131 y\u00f6r\u00fcngede dola\u015fan gezegen&#8230; \u015eu yerinden ayr\u0131lmayan y\u0131ld\u0131z. \u015eu galaksiler ve \u015fu alemler&#8230; \u015eu kesintisiz olarak s\u00fcren ve hareketleri belirlenmi\u015f ola\u011fan\u00fcst\u00fc ahenge sahip, en ince noktas\u0131na kadar d\u00fczenlenmi\u015f d\u00f6n\u00fc\u015fler ve hareketler. Her \u015fey, her \u015fey. G\u00f6z\u00fcn uzanabildi\u011fi her yerde \u00f6zenli ve titiz bir sanata, harika bir yap\u0131ya sahip her \u015fey&#8230; Evet, her \u015feyde ilahi sanat\u0131n g\u00fczelli\u011fi ve titizli\u011fi son derece belirgindir.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131k bir g\u00f6z, taze bir duygu ve basiretli bir kalp top yek\u00fcn bu varl\u0131k alemindeki g\u00fczelli\u011fi, cazibeyi g\u00f6r\u00fcr. Bu g\u00fczellik ve cazibeyi, varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn her bir par\u00e7as\u0131nda her bir zerresinde g\u00f6zlemler. G\u00f6z, kalp ya da zihin ile y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yarat\u0131klar\u0131n\u0131 etrafl\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fcnmek, insana g\u00fczellik ve al\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, ahenk ve m\u00fckemmelli\u011fi i\u00e7eren mesajlardan olu\u015fmu\u015f b\u00fcy\u00fck bir hazine bah\u015feder. Her yandan en tatl\u0131 meyveler taraf\u0131ndan bir mutluluk \u00e7emberine al\u0131n\u0131r. \u0130nsano\u011flu bu g\u00fczel, bu harika ve g\u00f6z al\u0131c\u0131 ilahi \u015fenlikte ya\u015farken, kalbini mutluluk ve co\u015fkunluk duygular\u0131 ku\u015fat\u0131r. Bu gezegendeki yolculu\u011fu esnas\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc, i\u015fitti\u011fi ve alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 her \u015feyde beliren ilahi sanat\u0131n g\u00fczellik ve titizli\u011finin kan\u0131tlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Bu fani alemdeki g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin \u00f6tesinde as\u0131l ilahi sanat\u0131n g\u00fczelli\u011finden kaynaklanan kal\u0131c\u0131 g\u00fczelli\u011fe ba\u011flan\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsan kalbi gelene\u011fin uyu\u015fuklu\u011fundan, al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n neden oldu\u011fu b\u0131kk\u0131nl\u0131ktan uyanmad\u0131k\u00e7a, \u00e7evresindeki evrenden y\u00fckselen melodilere kulak vermedik\u00e7e, mesajlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmedik\u00e7e, Allah&#8217;\u0131n harikalar yaratan elinden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle varl\u0131klar\u0131n cevherini ortaya koyacak Allah&#8217;\u0131n nuru ile bakmad\u0131k\u00e7a, g\u00f6z\u00fc ya da duygusu bir ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fck sezdi\u011fi zaman hemen Allah&#8217;\u0131 anmad\u0131k\u00e7a, sanat ile sanatk\u00e2r aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 sezmedik\u00e7e, bu s\u0131rada her \u015feyin \u00f6tesinde Allah&#8217;\u0131n g\u00fczelli\u011fini ve ululu\u011funu g\u00f6rerek hissetti\u011fi ve g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015feylerdeki g\u00fczelliklere ili\u015fkin bilinci artmad\u0131k\u00e7a \u015fu yery\u00fcz\u00fcndeki yolculu\u011fu esnas\u0131nda kendisine bah\u015fedilen nimetleri kavrayamaz.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz varl\u0131k alemi g\u00fczeldir. Ve bu g\u00fczellik hi\u00e7bir zaman t\u00fckenmez. \u0130nsano\u011flu \u015fu varl\u0131k aleminin yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n iradesi do\u011frultusunda, istedi\u011fi s\u00fcrece hi\u00e7bir s\u0131n\u0131rland\u0131rma ile kar\u015f\u0131la\u015fmadan bu g\u00fczellikleri alg\u0131lamada ve onlardan yararlanmada \u00e7ok \u00fcst\u00fcn bir d\u00fczeye ula\u015fabilir.<\/p>\n<p>Varl\u0131k aleminde g\u00fczellik unsurunun \u00f6n plana \u00e7\u0131kmas\u0131, \u00f6zellikle g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc sanattaki titizlik, her \u015feyde kendini g\u00f6steren g\u00f6revi eksiksiz yerine getirme \u00f6zelli\u011fini g\u00fczellik s\u0131n\u0131r\u0131na vard\u0131r\u0131r. Her yarat\u0131k ve her varl\u0131ktaki yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n e\u015fsizli\u011fi son derece g\u00fczel bir \u015fekilde belirgindir. Bak&#8230; \u015eu ar\u0131ya. \u015eu \u00e7i\u00e7e\u011fe. \u015eu geceye. \u015eu sabaha. \u015eu g\u00f6lgeye. \u015eu buluta. Varl\u0131k aleminde yank\u0131lanan \u015fu musikiye. Hi\u00e7bir eksikli\u011fi, hi\u00e7bir \u00e7arp\u0131kl\u0131\u011f\u0131 bulunmayan \u015fu ahenge bak.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz, bu m\u00fckemmel esteti\u011fe ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc yap\u0131ya sahip varl\u0131k aleminde \u00e7\u0131k\u0131lan bu de\u011ferli yolculukta Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;i d\u00fc\u015f\u00fcnelim ve ondan faydalanal\u0131m diye dikkatimizi bu g\u00fczelli\u011fe \u00e7ekiyor ve bu ama\u00e7la \u015f\u00f6yle diyor: &#8220;Ki, her \u015feyin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00fczel yapt\u0131.&#8221; B\u00f6ylece \u015fu b\u00fcy\u00fck varl\u0131k alemindeki g\u00fczel ve al\u0131ml\u0131 noktalar\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131p ortaya \u00e7\u0131karmas\u0131 i\u00e7in insan kalbini uyar\u0131p, bu y\u00f6nde te\u015fvik ediyor.<\/p>\n<p>&#8220;Ki, her \u015feyin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00fczel yapt\u0131 ve insan\u0131 yaratmaya \u00e7amurdan ba\u015flad\u0131.&#8221; Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insan\u0131 \u00e7amurdan yaratmaya ba\u015flamas\u0131, O&#8217;nun yaratmadaki g\u00fczelli\u011finin bir belirtisidir. Bu ifadeden \u00e7amurun ba\u015flang\u0131\u00e7 oldu\u011funu ve bunun yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n ilk a\u015famas\u0131 oldu\u011funu anlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ancak \u00e7amur a\u015famas\u0131ndan sonra gelen a\u015famalar\u0131n say\u0131s\u0131, s\u00fcre ve zamanlar\u0131na ili\u015fkin bir a\u00e7\u0131klama yer alm\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla bu alanda yap\u0131lacak bir ara\u015ft\u0131rma i\u00e7in kap\u0131 her zaman a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00d6zellikle bu ayet &#8220;\u0130nsan, s\u00fczme \u00e7amurdan yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r&#8221; (M\u00fc&#8217;minun Suresi, 1-2) anlam\u0131ndaki ayete eklendi\u011fi zaman, insan\u0131n \u00e7amurdan yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131na ve bu yarat\u0131l\u0131\u015f a\u015famas\u0131na i\u015faret edildi\u011fi anlam\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu \u00e7amur, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insan\u0131n i\u00e7ine hayat \u00fcflenmesinden \u00f6nceki a\u015fama olabilir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu, hi\u00e7 kimsenin \u00e7\u00f6zemedi\u011fi bir s\u0131rd\u0131r. \u0130\u00e7eri\u011fi nedir, nas\u0131l meydana gelmi\u015ftir, kimse bilmiyor. Bu canl\u0131 h\u00fccreden insan meydana gelmi\u015ftir. Ama Kur&#8217;an-\u0131 Kerim bunun nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini, ne kadar s\u00fcrede ve ka\u00e7 a\u015famada tamamland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmiyor. Bu a\u015famalar\u0131n incelenmesi meselesi do\u011fru ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmaya b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ara\u015ft\u0131rman\u0131n, Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in insan\u0131n ilk yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00e7amurdan ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin kesin h\u00fckm\u00fc ile \u00e7eli\u015fen bir y\u00f6n\u00fc yoktur. Buras\u0131 Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in i\u00e7erdi\u011fi kesin ger\u00e7e\u011fe dayanmakla, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ara\u015ft\u0131rman\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ekleri kabul etmenin aras\u0131ndaki g\u00fcvenli b\u00f6lgedir.<\/p>\n<p>Yeri gelmi\u015fken \u015funu da s\u00f6yleyelim ki, t\u00fcrlerin bir dizi evrimle tek h\u00fccreden insana do\u011fru birtak\u0131m evreler ge\u00e7irdi\u011fini, bu olu\u015fum s\u0131ras\u0131nda ardarda birtak\u0131m varolu\u015f ve geli\u015fme halkalar\u0131n\u0131n oldu\u011funu b\u00f6ylece insan\u0131n asl\u0131n\u0131 maymundan \u00fcst\u00fcn, ama insandan a\u015fa\u011f\u0131 bir hayvana indirgeyen Darwin&#8217;in evrim teorisi, bu noktada yanl\u0131\u015f bir teori olarak beliriyor. Darwin teorisinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 s\u0131ralarda bilinmeyen genlerin soy ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131-ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, t\u00fcrden t\u00fcre evrimle\u015fme teorisini \u00e7\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc her t\u00fcr\u00fcn h\u00fccresinde yer alan genler vard\u0131r. Bunlar o t\u00fcr\u00fcn \u00f6zelliklerini belirleyip korurlar. Bunlar bir canl\u0131n\u0131n, do\u011fdu\u011fu t\u00fcr\u00fcn \u00e7er\u00e7evesinde geli\u015fme g\u00f6stermesini, kesinlikle t\u00fcr\u00fcn\u00fcn d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmamas\u0131n\u0131, yeni bir t\u00fcr olarak evrimle\u015fmemesini zorunlu k\u0131larlar. \u00d6rne\u011fin; kedinin asli kedidir ve as\u0131rlar boyunca hep kedi kalacakt\u0131r. K\u00f6pek de \u00f6yle. At, maymun ve insan i\u00e7in de ge\u00e7erlidir bu zorunluluk. Soya \u00e7ekim teorilerine g\u00f6re en fazla olabilecek \u015fey bir t\u00fcr\u00fcn ba\u015fka bir t\u00fcre ge\u00e7i\u015f yapmadan kendi t\u00fcr\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde geli\u015fmesidir. Bu ise, baz\u0131 aldanm\u0131\u015f insanlar\u0131n hi\u00e7bir zaman \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclemeyecek bilimsel bir ger\u00e7ek oldu\u011funu sand\u0131klar\u0131 Darwin teorisinin, \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ge\u00e7ersiz k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eimdi tekrar `Kur&#8217;an&#8217;\u0131n g\u00f6lgesine&#8217; d\u00f6n\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>&#8220;Sonra onun soyunu nutfeden, hakir bir suyun \u00f6z\u00fcnden \u00e7o\u011faltt\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Ceninin geli\u015fmesinin ilk a\u015famas\u0131 olan bir damla sudan&#8230; Basit bir damla sudan ba\u015flayan hayat zinciri i\u00e7inde, ceninin geli\u015fmesi \u015fu \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fir: Bir damla sudan kan p\u0131ht\u0131s\u0131na, oradan bir \u00e7i\u011fnem ete, oradan ceninin geli\u015fmesinin tamamlan\u0131\u015f noktas\u0131 olan kemi\u011fe&#8230; Bu baya\u011f\u0131 suyun, bir damlac\u0131\u011f\u0131n\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc ve komplike bir yap\u0131ya sahip insan haline gelene kadar ge\u00e7ti\u011fi evrelerin \u00f6zelliklerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, ortada deh\u015fet verici bir varolu\u015f s\u00fcreci g\u00f6r\u00fclecektir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu olu\u015fumun ilk evresi ile son evresi aras\u0131nda son derece uzak ve ak\u0131l almaz mesafe vard\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte Kur&#8217;an-\u0131 Kerim bu uzun yolculu\u011fu tasvir eden tek bir ayet ile bize korkun\u00e7 mesafeleri anlatmaktad\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Sonra ona bi\u00e7im verdi, ona kendi ruhundan \u00fcfledi ve sizin i\u00e7in kulaklar, g\u00f6zler ve g\u00f6n\u00fcller yaratt\u0131. Ne kadar az \u015f\u00fckrediyorsunuz?&#8221;<\/p>\n<p>Aman Allah&#8217;\u0131m!.. Ne b\u00fcy\u00fck bir yolculuk&#8230; Ne korkun\u00e7 mesafeler&#8230; \u0130nsanlar\u0131n fark\u0131nda olmad\u0131klar\u0131 ne m\u00fcthi\u015f mucizeler!<\/p>\n<p>O basit ve k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck h\u00fccre nerede, en sonunda d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc insan denen varl\u0131k nerede? Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu mucizeyi ger\u00e7ekle\u015ftiren, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kudret sahibi elidir. Geli\u015fmesinde, olu\u015fumunda, basit yap\u0131s\u0131ndan bu birle\u015fik, komplike ve ak\u0131l almaz yap\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015fmesinde, k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck ve g\u00fc\u00e7s\u00fcz noktada yol g\u00f6steren O&#8217;dur.<\/p>\n<p>Tek h\u00fccrede ba\u015f g\u00f6steren bu b\u00f6l\u00fcnme ve \u00e7o\u011falma&#8230; Sonra farkl\u0131 \u00f6zelliklere ve g\u00f6revlere sahip de\u011fi\u015fik h\u00fccre gruplar\u0131ndaki \u00e7e\u015fitlilik&#8230; Her bir grubun, kendine \u00f6zg\u00fc g\u00f6revi bulunan \u00f6zel bir organ olu\u015fturmaya ili\u015fkin rollerini yerine getirmek \u00fczere \u00e7o\u011falmalar\u0131&#8230; \u00d6zel bir t\u00fcrden belli h\u00fccrelerin olu\u015fturduklar\u0131 bu organ, rol\u00fc itibariyle kendilerine \u00f6zg\u00fc g\u00f6revleri ve \u00f6zellikleri bulunan b\u00f6lmeler i\u00e7eriyor. Bu b\u00f6lmeler de tek bir organ\u0131n i\u00e7inde yer alan en \u00f6z h\u00fccrelerce olu\u015fturulurlar. Bu \u00e7e\u015fitlilikle birlikte bu b\u00f6l\u00fcnme ve \u00e7o\u011falma yaln\u0131z ba\u015f\u0131na varolan ilk h\u00fccrede nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir? Bu ilk h\u00fccreden meydana gelen ve her birinin kendine \u00f6zg\u00fc nitelikleri bulunan t\u00fcm h\u00fccre gruplar\u0131nda daha sonra ortaya \u00e7\u0131kan bunca \u00f6zellik nerede gizlenmi\u015fti? Sonra insan genini di\u011fer genlerden ay\u0131ran \u00f6zellikler nerede sakl\u0131yd\u0131? Ayr\u0131ca teker teker her bir insan\u0131n genini di\u011fer insanlar\u0131n genlerinden ay\u0131ran \u00f6zellikler nerede gizliydi? Sonra ceninin hayat\u0131 boyunca ortaya \u00e7\u0131kan \u00f6zel yetenekleri, belli g\u00f6revleri, karakteristik \u00f6zellikleri ve belirgin nitelikleri nerede korunmu\u015ftu?<\/p>\n<p>E\u011fer bu olay, fiilen meydana gelmeseydi ve her an ya\u015fanmasayd\u0131, b\u00f6ylesine deh\u015fet verici, ak\u0131l almaz bir mucizenin olabilece\u011fini kim tasavvur edebilirdi?<\/p>\n<p>Bu insana \u015fekil veren Allah&#8217;\u0131n elidir. Bu bedende Allah&#8217;\u0131n ruhundan bir soluk vard\u0131r. \u0130\u015fte her an tekrarlanan, ama insanlar\u0131n fark\u0131nda olmad\u0131klar\u0131 bu ak\u0131l almaz mucizenin yorumu budur. Bu organik yap\u0131dan kulak, g\u00f6z ve insan\u0131 di\u011fer hayvansal organizmalardan ay\u0131ran en belirgin \u00f6zellikler olan kavrama yetene\u011fini meydana getiren Allah&#8217;\u0131n ruhundan bir soluktur! &#8220;Sizin i\u00e7in kulaklar, g\u00f6zler ve g\u00f6n\u00fcller yaratt\u0131.&#8221; Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn yorumlar, insan akl\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc mucizeyi a\u00e7\u0131klamaktan uzakt\u0131rlar. Ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc bunun i\u00e7inden \u00e7\u0131kmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfunun uzant\u0131s\u0131 olan bunca iyili\u011fe ra\u011fmen&#8230; Basit bir sudan, onurlu ve y\u00fcce bir insan meydana getiren, k\u00fc\u00e7\u00fck ve zay\u0131f h\u00fccreye \u00e7o\u011falma, geli\u015fme, d\u00f6n\u00fc\u015fme, genelle\u015fip \u00f6zelle\u015fme yeteneklerini bah\u015feden, ayr\u0131ca insan\u0131 insan yapan b\u00fct\u00fcn \u00fcst\u00fcn \u00f6zellikleri, yetenekleri ve g\u00f6revleri i\u00e7ine yerle\u015ftiren ilahi l\u00fctufa ra\u011fmen&#8230; Evet bunca iyili\u011fe ra\u011fmen insanlar \u00e7ok az \u015f\u00fckrediyorlar!<\/p>\n<p>&#8220;Ne kadar az \u015f\u00fckrediyorsunuz.&#8221;<\/p>\n<p><strong><br \/>\n    10- Puta tapanlar: &#8220;Biz yerde topra\u011fa kar\u0131\u015f\u0131p yok olduktan sonra yeniden mi yarat\u0131laca\u011f\u0131z?&#8221; derler. Do\u011frusu onlar Rabb&#8217;ine kavu\u015fmay\u0131 ink\u00e2r edenlerdir.<\/p>\n<p>    11- De ki; &#8220;Sizin \u00fczerinize vekil edilen \u00f6l\u00fcm mele\u011fi, can\u0131n\u0131z\u0131 alacak, sonra Rabb&#8217;inize d\u00f6nd\u00fcr\u00fcleceksiniz.<\/strong><\/p>\n<p>    \u0130nsan\u0131n ilk varolu\u015funun her an yenilenmesine, g\u00f6zlerin ve kulaklar\u0131n alg\u0131layabilece\u011fi \u015fekilde meydana gelmesine ra\u011fmen, s\u00fcrekli tekrarland\u0131\u011f\u0131 halde, ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden hi\u00e7bir \u015fey yitirmeyen bu varolu\u015fun evrelerini, g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren bu sahnenin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda&#8230; Evet -onlar \u00f6l\u00fcp g\u00f6m\u00fcld\u00fckten, bedenleri \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fcp topra\u011fa kar\u0131\u015ft\u0131ktan, zerreleri da\u011f\u0131l\u0131p tamamen kaybolduktan sonra y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendilerini yeniden yarataca\u011f\u0131na ak\u0131l erdiremiyorlard\u0131. Oysa ilk yarat\u0131l\u0131\u015fa g\u00f6re bunda garipsenecek ne vard\u0131r? Nitekim y\u00fcce Allah insan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131na \u00e7amurdan, yani bedenlerinin i\u00e7inde \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fcp zerrelerine kar\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledikleri bu yerden yaratm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eu halde ahirette ger\u00e7ekle\u015fecek yarat\u0131l\u0131\u015f ilk yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n benzeridir. Bu da garipsenecek yeni bir \u015fey de\u011fildir. &#8220;Evet onlar Rabb&#8217;lerine kavu\u015fmay\u0131 ink\u00e2r edenlerdir&#8221;&#8230; \u0130\u015fte bu t\u00fcr laflar etmelerinin nedeni budur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;\u0131n huzuruna \u00e7\u0131kmay\u0131 ink\u00e2r etmeleri, bir defa meydana gelmi\u015f ve her an benzeri meydana gelen apa\u00e7\u0131k bir olaydan ku\u015fku duymalar\u0131na, kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmalar\u0131na neden olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>    Bu y\u00fczden onlar\u0131n itirazlar\u0131na, \u00f6lecekleri ve Allah&#8217;\u0131n huzuruna d\u00f6necekleri belirtilerek kar\u015f\u0131l\u0131k veriliyor. Bu konu da kendilerinin ilk yarat\u0131l\u0131\u015flar\u0131nda somutla\u015fan canl\u0131 kan\u0131tla yetiniliyor ve ba\u015fka da bir \u015fey eklenmiyor.<\/p>\n<p>   <strong> AH\u0130RETTEN B\u0130R SAHNE<br \/>\n<\/strong><br \/>\n    M\u00fc\u015friklerin itiraz ettikleri dirili\u015ften ve ku\u015fku duyduklar\u0131 Allah&#8217;\u0131n huzurunda toplanmadan s\u00f6z edilmi\u015fken surenin ak\u0131\u015f\u0131 onlar\u0131 bir k\u0131yamet sahnesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getiriyor. Son derece canl\u0131 ve elle dokunulabilecek kadar somut bir sahnedir bu. \u015eu anda g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde ya\u015fan\u0131yormu\u015f gibi hareketli ve etkileyici mesajlar ile kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 s\u00f6z d\u00fcellolar\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir sahne!<\/p>\n<p><strong>12- Su\u00e7lular\u0131 Rabb&#8217;lerinin huzurunda utan\u00e7tan ba\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6ne e\u011fmi\u015f olarak &#8220;Rabb&#8217;imiz! G\u00f6rd\u00fck, dinledik, art\u0131k bizi d\u00fcnyaya geri g\u00f6nder de iyi i\u015f yapal\u0131m; art\u0131k kesin olarak inand\u0131k&#8221; derken bir g\u00f6rsen.<\/p>\n<p>13- Dileseydik herkese hidayeti verirdik. Fakat benden &#8220;mutlaka cehennemi, insanlardan ve cinlerden bir k\u0131sm\u0131yla tamamen dolduraca\u011f\u0131m &#8221; s\u00f6z\u00fc \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>14- Bug\u00fcne kavu\u015fmay\u0131 unutman\u0131z\u0131n cezas\u0131n\u0131 \u015fimdi tad\u0131n bakal\u0131m! Do\u011frusu biz de sizi unuttuk. Yapt\u0131klar\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131l\u0131k ebedi azab\u0131 tad\u0131n.<\/strong><\/p>\n<p>Bu, a\u015fa\u011f\u0131lanman\u0131n, su\u00e7u itiraf etmenin, daha \u00f6nce ink\u00e2r ettikleri ger\u00e7e\u011fi kabul etmenin, ku\u015fkuland\u0131klar\u0131 ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a duyurman\u0131n, birinci hayatta ka\u00e7\u0131rd\u0131klar\u0131 yery\u00fcz\u00fcn\u00fc \u0131slah etme g\u00f6revini yerine getirmek i\u00e7in yeniden d\u00fcnyaya d\u00f6nme iste\u011finin dile getirildi\u011fi bir sahnedir. Bu sahnede onlar, d\u00fcnyadayken ahirette kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131n\u0131 ink\u00e2r ettikleri &#8220;Rab&#8217;lerinin huzurunda&#8221; utan\u00e7lar\u0131ndan ba\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6ne e\u011fmi\u015f bir haldedirler. Ne var ki, b\u00fct\u00fcn bunlar f\u0131rsat\u0131n ka\u00e7mas\u0131ndan sonra, su\u00e7u itiraf etmenin, ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etmenin hi\u00e7bir i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131rada ger\u00e7ekle\u015fiyor.<\/p>\n<p>Surenin ak\u0131\u015f\u0131 onlar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc, a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 isteklerine cevap vermeden \u00f6nce, meseleye b\u00fct\u00fcn\u00fcyle egemen olan, bundan \u00f6nce de insanlar\u0131n hayatlar\u0131na ve ak\u0131betlerine h\u00fckmeden ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;Dileseydik herkese hidayeti verirdik. Fakat benden `mutlaka cehennemi, insanlardan ve cinlerden bir k\u0131sm\u0131yla tamamen dolduraca\u011f\u0131m&#8217; s\u00f6z\u00fc \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>\u015eayet y\u00fcce Allah dileseydi, b\u00fct\u00fcn insanlar i\u00e7in tek bir yol belirlerdi ve o da do\u011fru yol olurdu. Nitekim y\u00fcce Allah f\u0131tratlar\u0131nda gizli bulunan i\u00e7g\u00fcd\u00fc, ilham ile yollar\u0131n\u0131 bulan yarat\u0131klar i\u00e7in tek bir yol belirlemi\u015ftir. B\u00f6cekler, ku\u015fkular ve hayvanlar hayatlar\u0131 boyunca tek bir yol izlerler. Melekler gibi baz\u0131 yarat\u0131klar da itaatten ba\u015fka bir \u015fey bilmezler. Ne var ki, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n iradesi, insan denen bu yarat\u0131\u011f\u0131n \u00f6zel bir tabiata sahip olmas\u0131n\u0131, hem do\u011fru yolu hem de sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7ebilme yetene\u011fine sahip olmas\u0131n\u0131, isterse hidayeti se\u00e7mesini, isterse ona yana\u015fmamas\u0131n\u0131 dilemi\u015ftir. Y\u00fcce Allah varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn projesine yerle\u015ftirdi\u011fi ama\u00e7 ve bir hikmet do\u011frultusunda f\u0131trata bah\u015fetti\u011fi bu \u00f6zel tabiat sayesinde, insan\u0131n evrende \u00fcstlendi\u011fi rol\u00fc yerine getirmesini \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu y\u00fczden y\u00fcce Allah, cehennemi sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7en ve cehenneme g\u00f6t\u00fcren yolu izleyen cin ve insanlarla doldurmay\u0131, de\u011fi\u015fmez bir h\u00fck\u00fcm olarak belirledi\u011fi kaderde yazm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eu su\u00e7lular. Ba\u015flar\u0131 \u00f6nlerine e\u011filmi\u015f durumda Rabb&#8217;lerinin huzuruna \u00e7\u0131kart\u0131lan bu k\u00e2firler. Evet bunlar azab\u0131 hakeden kimselerdir. Bu y\u00fczden onlara \u015f\u00f6yle denilmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;Bug\u00fcne kavu\u015fmay\u0131 unutman\u0131z\u0131n cezas\u0131n\u0131 \u015fimdi tad\u0131n bakal\u0131m.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u00e7inde bulundu\u011funuz \u015fu g\u00fcn\u00fc unuttu\u011funuz i\u00e7in&#8230; \u00c7\u00fcnk\u00fc biz bu anda, ahiret g\u00fcn\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fen bir sahnedeyiz&#8230; Bug\u00fcnle kar\u015f\u0131la\u015fmay\u0131 unuttu\u011funuz i\u00e7in tad\u0131n azab\u0131. Tad\u0131n &#8220;Do\u011frusu biz de sizi unuttuk.&#8221; Asl\u0131nda y\u00fcce Allah hi\u00e7 kimseyi unutmaz. Ama onlar g\u00f6zden \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f, ihmal edilmi\u015f, unutulmu\u015f kimselerin muamelelerini g\u00f6r\u00fcrler. Bu muamele ile a\u015fa\u011f\u0131land\u0131klar\u0131, ihmal edildikleri, g\u00f6zden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131klar\u0131 vurgulanmak isteniyor.<\/p>\n<p>&#8220;Yapt\u0131klar\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131l\u0131k ebedi azab\u0131 tad\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p>B\u00f6ylece bu sahnenin \u00fczerine perde iniyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc sahnede s\u00f6ylenmesi gereken her \u015feyi s\u00f6yledi. Ve su\u00e7lular onur k\u0131r\u0131c\u0131 ak\u0131betleriyle ba\u015fba\u015fa b\u0131rak\u0131ld\u0131lar. Kur&#8217;an okuyan biri bu ayetleri bitirirken, onlar\u0131 orada azap i\u00e7inde b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 hisseder, Onlar\u0131 terk ederken adeta g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcnde canlan\u0131rlar. Bu da Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in kalplere y\u00f6nelik mesajlar i\u00e7eren sahneleri canl\u0131 bir \u015fekilde tasvir edi\u015finin \u00f6zelliklerinden biridir.<br \/>\n<strong><br \/>\n\u0130MAN VE AYDINLIK SAHNES\u0130<br \/>\n<\/strong><br \/>\nBu sahnenin perdesi iniyor ve bamba\u015fka bir ortamda, bamba\u015fka bir atmosferde ge\u00e7en; ruhlar\u0131 dinlendiren, kalpleri heyecanland\u0131ran bamba\u015fka bir koku yayan de\u011fi\u015fik bir sahne a\u00e7\u0131l\u0131yor. M\u00fc&#8217;minlerin sahnesi&#8230; Bu sahnede onlar Allah&#8217;\u0131n huzurunda i\u00e7ten \u00fcrperiyorlar, b\u00fcy\u00fck bir i\u00e7 huzuru ile ibadet ediyorlar. Kalpleri Allah korkusu ile titreyerek, O&#8217;nun l\u00fctfunu umarak Rabb&#8217;lerine dua ediyorlar. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Rabb&#8217;leri onlar i\u00e7in hayal edemeyecekleri nimetler haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n<strong>15- Bizim ayetlerimize inanan kimselere, ayetlerimiz hat\u0131rlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman hemen secdeye kapan\u0131rlar. Rabb&#8217;lerini \u00f6verek tesbih ederler, b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamazlar.<\/p>\n<p>16- Gece tehecc\u00fcd namaz\u0131 k\u0131lmak i\u00e7in yanlar\u0131n\u0131 yataklardan ay\u0131r\u0131p kalkarlar, korkarak ve \u00fcmit ederek Rabb&#8217;lerine dua ederler ve kendilerine verdi\u011fimiz r\u0131z\u0131ktan hay\u0131r i\u00e7in harcarlar.<\/p>\n<p>17- Yapt\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak, onlar i\u00e7in nice sevindirici ve g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 nimetlerin sakl\u0131 oldu\u011funu hi\u00e7 kimse bilmez.<\/strong><\/p>\n<p>Bu latif, berrak, duyarl\u0131, takvadan ve Allah&#8217;\u0131n korkusundan titreyen, \u00fcst\u00fcnl\u00fck kompleksine kap\u0131lmadan, b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamadan boyun e\u011ferek Rabb&#8217;ine y\u00f6nelen, umutla O&#8217;nun ba\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131 bekleyen m\u00fc&#8217;min ruhlar\u0131n ayd\u0131nl\u0131k bir tablosudur. \u0130\u015fte Allah&#8217;\u0131n ayetlerine inanan, canl\u0131 bir duygu ile, uyan\u0131k bir kalp ile, ayd\u0131nl\u0131k bir vicdan ile bu ayetleri alg\u0131layan b\u00f6yle ruhlard\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00f6ylelerine Allah&#8217;\u0131n ayetleri hat\u0131rlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman &#8220;secdeye kapan\u0131rlar.&#8221; Ayetlerin i\u00e7erdi\u011fi anlamdan etkilenerek ve y\u00fcce Allah&#8217;a y\u00f6nelik bir sayg\u0131 belirtisi olarak, O&#8217;nun y\u00fcceli\u011fi \u00f6n\u00fcnde bilin\u00e7li olarak secdeye kapan\u0131rlar. Secde ancak al\u0131nlar\u0131n topra\u011fa bula\u015fmas\u0131 ile anlat\u0131labilen bir duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n ifadesidir. Bedenin secdeye varmas\u0131 ile birlikte &#8220;Rabb&#8217;lerini \u00f6verek tesbih ederler, b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamazlar.&#8221; B\u00fcy\u00fck ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kudretinin bilincinde olan, samimi olarak O&#8217;na boyun e\u011fen, g\u00f6n\u00fclden \u00fcrperen, Allah&#8217;dan ba\u011f\u0131\u015flama dileyerek t\u00f6vbe eden m\u00fc&#8217;minin, Allah&#8217;\u0131n ayetleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sundu\u011fu mesaja verece\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131k budur.<\/p>\n<p>Sonra,yaln\u0131z bir b\u00f6l\u00fcmle hem bedensel durumlar\u0131n\u0131, hem de kalbi duygular\u0131n\u0131 tasvir eden sahne yer al\u0131yor. Bu da, bedenlerin ve kalplerin hareketlerini adeta somutla\u015ft\u0131ran \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir ifade ile ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor.<\/p>\n<p>Gece tehecc\u00fcd namaz\u0131 k\u0131lmak i\u00e7in yanlar\u0131n\u0131 yataklardan ay\u0131r\u0131p kalkarlar, korkarak ve \u00fcmit ederek Rabb&#8217;lerine dua ederler.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar\u0131n geceleyin namaz k\u0131lmalar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015fik bir \u00fcslupla ifade ediyor! &#8220;Gece tehecc\u00fcd namaz\u0131 k\u0131lmak i\u00e7in yanlar\u0131n\u0131 yataklardan ay\u0131r\u0131p kalkarlar.&#8221; Bu tablo ile geceleyin \u00fczerinde uyuduklar\u0131 yataklar, v\u00fccutlar\u0131 dinlenmeye, rahata, uykunun doyumsuz lezzetine davet eder bir \u015fekilde tasvir ediliyor. \u00c7ekici ve rahat yataklar\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 koymak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir \u00e7aba sarf ediyor olsalar bile, yumu\u015fak, rahat ve s\u0131cak yataklardan daha \u00f6nemli u\u011fra\u015f\u0131lar\u0131 vard\u0131r. Rabb&#8217;leri ile me\u015fguld\u00fcrler. Onun huzurunda durmakla, derin bir \u00fcrperti ile, korku ve \u00fcmit kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 bir beklenti ile Rabb&#8217;lerine y\u00f6nelerek anlaml\u0131 bir u\u011fra\u015f\u0131 i\u00e7indedirler. Hem Allah&#8217;\u0131n azab\u0131ndan korkarlar, hem de rahmetini umarlar. K\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan korkar, ho\u015fnutlu\u011funu \u00fcmit ederler. Ona kar\u015f\u0131 gelmekten \u00e7ekinirler, O&#8217;nun buyruklar\u0131na uymay\u0131 arzu ederler. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ifade tarz\u0131, vicdanlarda yer eden bu titrek ve i\u00e7i\u00e7e duygular\u0131 bir tek f\u0131r\u00e7a darbesi ile adeta elle tutulacak \u015fekilde somutla\u015ft\u0131rarak \u00e7iziyor. &#8220;Korkarak ve \u00fcmit ederek Rabb&#8217;lerine dua ederler.&#8221; Onlar bu p\u00fcr\u00fczs\u00fcz samimiyetin, g\u00f6n\u00fclden k\u0131ld\u0131klar\u0131 namazlar\u0131n, s\u0131cak dualar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Allah&#8217;a ve O&#8217;nun zekat vermeye ili\u015fkin emrine uyarak m\u00fcsl\u00fcman topluma kar\u015f\u0131 olan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini de yerine getirirler. &#8220;Kendilerine verdi\u011fimiz r\u0131z\u0131ktan hay\u0131r i\u00e7in harcarlar.&#8221;<\/p>\n<p>Bu parlak, ayd\u0131nl\u0131k, duyarl\u0131 ve s\u0131cak tabloya, m\u00fc&#8217;minlerin \u00f6d\u00fcllerinin sergilendi\u011fi son derece \u00fcst\u00fcn, \u00f6zel ve e\u015fsiz bir tablo e\u015flik ediyor. Bu \u00f6d\u00fclde \u00f6zel g\u00f6zetimin, ki\u015fisel onurland\u0131rman\u0131n, ilahi ba\u011f\u0131\u015f\u0131n, bu ruhlara y\u00f6nelik Rabbani ikram\u0131n izleri belirginle\u015fmektedir!<\/p>\n<p>&#8220;Yapt\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak, onlar i\u00e7in nice sevindirici ve g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 nimetlerin sakl\u0131 oldu\u011funu hi\u00e7 kimse bilmez.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n m\u00fc&#8217;min topluma y\u00f6nelik ba\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131, g\u00f6zleri kama\u015ft\u0131ran say\u0131s\u0131z nimetleri ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc ba\u011f\u0131\u015flar\u0131 kat\u0131nda sakl\u0131 tuttu\u011funu belirten hayret verici bir ifade. Kat\u0131nda biriktirdi\u011fi bu nimetleri O&#8217;ndan ba\u015fka kimse bilmez. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc Allah&#8217;\u0131n huzurunda bu \u00f6d\u00fcller, sahiplerine g\u00f6sterilmedi\u011fi s\u00fcrece hep O&#8217;nun kat\u0131nda sakl\u0131 tutulacakt\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n huzurunda ger\u00e7ekle\u015fen sevimli ve onurland\u0131r\u0131c\u0131 bulu\u015fman\u0131n son derece ayd\u0131nl\u0131k bir tablosudur.<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfuna bak\u0131n! Bu Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131na verdi\u011fi ne b\u00fcy\u00fck ba\u011f\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fcce Allah onlar\u0131 l\u00fctfuyla nas\u0131l da \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fat\u0131yor! Kimdir bunlar? Amelleri, ibadetleri, itaatleri ve niyetleri ne olacak ki, y\u00fcce Allah bizzat g\u00f6zeterek, koruyarak, sevgiyle ve \u00f6zenle onlar i\u00e7in \u00f6d\u00fcl haz\u0131rlamay\u0131 \u00fcstleniyor. T\u00fcm bunlar, kullar\u0131na sonsuz iyiliklerde bulunan Kerim Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfundan ba\u015fka ne olabilir ki?<br \/>\n<strong><br \/>\n\u0130K\u0130 ZIT KUTUP ARASINDA KAR\u015eILA\u015eTIRMA<br \/>\n<\/strong><br \/>\nA\u015fa\u011f\u0131l\u0131k ve rezil su\u00e7lar\u0131n yerald\u0131\u011f\u0131 sahne ile m\u00fc&#8217;minlerin nimetlerle dolu onurland\u0131r\u0131c\u0131 sahneleri \u00f6n\u00fcnde de\u011ferlendirme amac\u0131 ile adilce kar\u015f\u0131l\u0131k verme ilkesi vurgulan\u0131yor. Bu ilke uyar\u0131nca d\u00fcnya ve ahirette k\u00f6t\u00fclerle iyiler birbirinden ayr\u0131 de\u011ferlendirilir. Son derece hassas bir adalet temeline dayal\u0131 olarak ceza ya da \u00f6d\u00fcl, yap\u0131lan i\u015fler do\u011frultusunda belirlenir:<br \/>\n<strong>18- Hi\u00e7 inanan kimse yoldan \u00e7\u0131kan kimse gibi olur mu? Elbette bunlar bir olmaz.<\/p>\n<p>19- \u0130nan\u0131p yararl\u0131 i\u015f i\u015fleyenlere gelince, yapt\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k varacaklar\u0131 cennet konaklar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>20- Yoldan \u00e7\u0131kanlar\u0131n bar\u0131nacaklar\u0131 yer de ate\u015ftir. Ne zaman oradan \u00e7\u0131kmak isterlerse, yine oraya geri \u00e7evrilirler ve onlara &#8220;yalanlamakta oldu\u011funuz ate\u015fin azab\u0131n\u0131 tad\u0131n &#8221; denir.<\/p>\n<p>21- Belki d\u00f6n\u00fcp yola gelirler diye onlara b\u00fcy\u00fck azapdan \u00f6nce mutlaka daha yak\u0131n azab\u0131 da tatt\u0131raca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>22- Kendisine Rabb&#8217;inin ayetleri hat\u0131rlat\u0131ld\u0131ktan sonra onlardan y\u00fcz \u00e7evirenden daha zalim kim vard\u0131r? Muhakkak ki biz, su\u00e7lulardan \u00f6\u00e7 alc\u0131y\u0131z.<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fc&#8217;minlerle fas\u0131klar\u0131n karakterleri, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015flar\u0131 bir de\u011fildir. Bu y\u00fczden d\u00fcnya ve ahirette g\u00f6recekleri kar\u015f\u0131l\u0131k da bir olmaz. M\u00fc&#8217;minler bozulmam\u0131\u015f ve Allah&#8217;\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle temel \u00f6zelli\u011fini koruyan f\u0131tratlar\u0131 ile Allah&#8217;a y\u00f6nelirler, O&#8217;nun ger\u00e7ek hayat sistemine g\u00f6re hareket ederler. Fas\u0131klar ise, ger\u00e7ekten sapm\u0131\u015f, yollar\u0131n\u0131 yitirmi\u015f ve yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk \u00e7\u0131karan kimselerdir. Allah&#8217;\u0131n hayat sistemine temel yasas\u0131 ile uyu\u015fan ve insan\u0131 amac\u0131na ula\u015ft\u0131ran do\u011fru yola uymazlar. \u015eu halde ahirette m\u00fc&#8217;minlerle fas\u0131klar\u0131n yollar\u0131n\u0131n farkl\u0131 olmas\u0131n\u0131n ve her birinin kendi yapt\u0131klar\u0131na, elleri ile biriktirdiklerine uygun bir kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6rmesinin \u015fa\u015f\u0131lacak bir y\u00f6n\u00fc yoktur.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nan\u0131p yararl\u0131 i\u015f i\u015fleyenlere gelince, onlar i\u00e7in cennet konaklar\u0131 vard\u0131r.&#8221; Bu cennetler onlar i\u00e7in bar\u0131nak ve s\u0131\u011f\u0131nakt\u0131r. &#8220;Yapt\u0131klar\u0131 amellere&#8221; kar\u015f\u0131l\u0131k olarak bu cennetlere konar, orada s\u00fcrekli kal\u0131rlar.<\/p>\n<p>&#8220;Yoldan \u00e7\u0131kanlar\u0131n bar\u0131nacaklar\u0131 yer de ate\u015ftir.&#8221; Oraya girer ve s\u0131\u011f\u0131n\u0131rlar. Bu ne k\u00f6t\u00fc bir s\u0131\u011f\u0131nakt\u0131r. Ki oradan ka\u00e7mak daha hay\u0131rl\u0131 olsun! &#8220;Ne zaman oradan \u00e7\u0131kmak isterlerse yine oraya geri \u00e7evrilirler.&#8221; Bu sahnede ka\u00e7maya yeltenmek, ard\u0131ndan tekrar ate\u015fe at\u0131lma hareketleri g\u00f6zleniyor. &#8220;Yararlanmakta oldu\u011funuz ate\u015fin azab\u0131n\u0131 tad\u0131n&#8221; denir. B\u00f6ylece ate\u015fe at\u0131l\u0131p azap edilmenin yan\u0131nda yeriliyor ve k\u0131nan\u0131yorlar.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte fas\u0131klar\u0131n ahiretteki sonlar\u0131. Bunun yan\u0131nda onlar, o g\u00fcne kadar kendi hallerine b\u0131rak\u0131lm\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah ahiretteki azaptan \u00f6nce onlar\u0131 bu d\u00fcnyadaki azapla da tehdit ediyor.<\/p>\n<p>Ancak fas\u0131klar\u0131n d\u00fcnyada g\u00f6recekleri bu yak\u0131n azab\u0131n arka plan\u0131nda Allah&#8217;\u0131n rahmetinin g\u00f6lgesi sark\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc, davran\u0131\u015flar\u0131 ile azap g\u00f6rmeyi hakketmedik\u00e7e, azab\u0131 zorunlu k\u0131lan eylemleri \u0131srarla sergilemedik\u00e7e y\u00fcce Allah kullar\u0131na azap etmeyi istemez. Bu y\u00fczden y\u00fcce Allah onlar\u0131 bu d\u00fcnyada azap g\u00f6rmekle tehdit ederken, bunun gerisindeki amac\u0131 \u015fu \u015fekilde a\u00e7\u0131kl\u0131yor: &#8220;Belki d\u00f6n\u00fcp yola gelirler.&#8221; F\u0131tratlar\u0131 uyan\u0131r, az \u00f6nceki sahnede g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz fas\u0131klar\u0131n ac\u0131 akibetine u\u011framay\u0131 gerektiren bir davran\u0131\u015f sergilemi\u015f olsalar bile azab\u0131n verdi\u011fi ac\u0131 onlar\u0131 do\u011fruya y\u00f6neltir belki. Ancak kendilerine Allah&#8217;\u0131n ayetleri anlat\u0131l\u0131r, onlar da y\u00fcz \u00e7evirirlerse, en yak\u0131n azab\u0131 tatmalar\u0131na ra\u011fmen tutumlar\u0131ndan vazge\u00e7mezlerse, ibret almazlarsa, o zaman onlar zalimdirler: &#8220;Kendisine Rabb&#8217;inin ayetleri hat\u0131rlat\u0131ld\u0131ktan sonra onlardan y\u00fcz \u00e7evirenden daha zalim kim vard\u0131r? Muhakkak ki biz, su\u00e7lulardan \u00f6\u00e7 al\u0131c\u0131y\u0131z.&#8221; \u015eu halde onlar d\u00fcnya ve ahirette kendilerinden intikam al\u0131nmas\u0131 gereken kimselerdir. &#8220;Muhakkak ki, biz su\u00e7lulardan \u00f6\u00e7 al\u0131c\u0131y\u0131z.&#8221; Ne korkun\u00e7 tehdit! \u0130radesini zorla ger\u00e7ekle\u015ftiren cayd\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fcce sahip y\u00fcce Allah, \u015fu zavall\u0131 ve g\u00fc\u00e7s\u00fcz kullar\u0131 korkun\u00e7 bir intikamla tehdit ediyor!&#8221;<\/p>\n<p>Su\u00e7lularla iyilerin varaca\u011f\u0131 yerleri, m\u00fc&#8217;minlerle fas\u0131klar\u0131n sonlar\u0131, her iki grubun k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcndeki durumlar\u0131n\u0131 -ki fas\u0131klar, su\u00e7lular bu konuda ku\u015fku i\u00e7indeydiler- tasvir eden sahneleri teker teker ele alan bu gezinti son buluyor. Ard\u0131ndan surenin ak\u0131\u015f\u0131 Hz. Musa ile, onun kavmi ile ve peygamberli\u011fi ile ilgili, yeni bir gezinti ba\u015flat\u0131yor. Fazla derine inmeyen y\u00fczeysel bir gezintidir bu. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u0130srailo\u011fullar\u0131 i\u00e7in k\u0131lavuz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Musa&#8217;n\u0131n, indirilen Kur&#8217;an&#8217;\u0131, Peygamber efendimizin ve kendisine Tevrat indirilen Musa peygamberin ayn\u0131 temel noktada ve ayn\u0131 de\u011fi\u015fmez inan\u00e7 sisteminde bulu\u015ftuklar\u0131na i\u015faret ediliyor. Bunun yan\u0131 s\u0131ra Musa&#8217;n\u0131n kavmi aras\u0131nda kesin inanca sahip olan ve zorluklara kar\u015f\u0131 sabredenlerin, toplumun \u00f6nderleri olarak se\u00e7ildiklerine de\u011finiliyor. Bununla o zamanki m\u00fcsl\u00fcmanlara sabretmeleri ve sars\u0131lmaz bir inanca sahip olmalar\u0131 mesaj\u0131 veriliyor. B\u00f6ylece yery\u00fcz\u00fcnde \u00f6nder olman\u0131n, kal\u0131c\u0131 egemenli\u011fe sahip bulunman\u0131n \u00f6n ko\u015fulu a\u00e7\u0131klan\u0131yor.<br \/>\n<strong>23- Andolsun biz Musa&#8217;ya kitab\u0131 verdik. Ey Muhammed! Sak\u0131n sen ona kavu\u015faca\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphe etme. Ona \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131 yol g\u00f6sterici yapt\u0131k.<\/p>\n<p>24- Sabrettikleri ve ayetlerimize kesinlikle inand\u0131klar\u0131 zaman, onlar\u0131n i\u00e7inden, buyru\u011fumuzla do\u011fru yola g\u00f6t\u00fcren \u00f6nderler yapt\u0131k.<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Ey Muhammed! Sak\u0131n sen ona kavu\u015faca\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphe etme.&#8221; Ara c\u00fcmleci\u011finin yorumu, Hz. Peygamberin getirdi\u011fi ger\u00e7ek \u00fczerinde kararl\u0131 olmas\u0131 bu ger\u00e7e\u011fin Hz. Musa&#8217;n\u0131n da kendi kitab\u0131nda getirdi\u011fi de\u011fi\u015fmez ger\u00e7e\u011fin ayn\u0131s\u0131 oldu\u011funu, her iki peygamberin ve her iki kitab\u0131n ayn\u0131 ger\u00e7ek etraf\u0131nda birle\u015ftikleri \u015feklindedir. Bu yorum, bana g\u00f6re baz\u0131 m\u00fcfessirlerin, bunun Hz. Peygamberin \u0130sra ve Mirac gecesinde Hz. Musa ile bulu\u015fmas\u0131na y\u00f6nelik bir i\u015faret oldu\u011fu \u015feklindeki a\u00e7\u0131klamadan daha do\u011frudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc de\u011fi\u015fmeyen bir ger\u00e7ek ve ayn\u0131 inan\u00e7 sistemi etraf\u0131nda birle\u015fmek, ancak s\u00f6z konusu edilmeye de\u011ferdir. Peygamber efendimize, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 yalanlama ve karalama hareketleri kar\u015f\u0131s\u0131nda; m\u00fcsl\u00fcmanlara, y\u00fczy\u00fcze geldikleri bask\u0131 ve i\u015fkenceler kar\u015f\u0131s\u0131nda kararl\u0131 olma mesaj\u0131n\u0131 veren bir konu i\u00e7inde, bu a\u00e7\u0131klama daha ger\u00e7ek\u00e7i olur. Ayr\u0131ca bu a\u00e7\u0131klama bundan sonra gelen ayetin anlam\u0131 ile de uyu\u015fmaktad\u0131r. &#8220;Sabrettikleri ve ayetlerimize kesinlikle inand\u0131klar\u0131 zaman, onlar\u0131n i\u00e7inden, buyru\u011fumuzla do\u011fru yola g\u00f6t\u00fcren \u00f6nderler yapt\u0131k.&#8221; Burada ama\u00e7 o s\u0131ralarda Mekke&#8217;deki m\u00fcsl\u00fcman az\u0131nl\u0131\u011fa, \u0130srailo\u011fullar\u0131 aras\u0131ndaki se\u00e7kinler gibi sabretmeleri, t\u0131pk\u0131 onlar gibi Allah&#8217;\u0131n ayetlerine kesin \u015fekilde iman etmeleri, b\u00f6ylece onlar \u0130srailo\u011fullar\u0131na yol g\u00f6sterici \u00f6nderler olduklar\u0131 gibi, kendilerinin de m\u00fcsl\u00fcman kitleye \u00f6nderler olmalar\u0131 mesaj\u0131n\u0131 vermek, bunun yan\u0131 s\u0131ra \u00f6nderlik ve k\u0131lavuzlu\u011fun yolunun sab\u0131r ve kesin inan\u00e7 oldu\u011funu vurgulamakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bundan sonra \u0130srailo\u011fullar\u0131&#8217;n\u0131n aras\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n ba\u015f g\u00f6stermesi meselesine gelince, bunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc Allah&#8217;a kalm\u0131\u015ft\u0131r:<br \/>\n<strong>25-\u015e\u00fcphesiz Rabb&#8217;in k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc, ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fckleri konularda onlar\u0131n aralar\u0131nda h\u00fckmedecektir.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nBu anlat\u0131mdan sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 Allah&#8217;\u0131n ayetlerini yalanlayanlar\u0131, ge\u00e7mi\u015f milletlerin yok edildikleri harap olmu\u015f yerlerde bir gezintiye \u00e7\u0131kar\u0131yor.<\/p>\n<p><strong><br \/>\n26- Bug\u00fcn yurtlar\u0131nda dola\u015ft\u0131klar\u0131 nice ku\u015faklar\u0131 daha \u00f6nce hel\u00e2k etmi\u015f olmam\u0131z, hal\u00e2 onlar\u0131 yola getirmedi mi? \u015e\u00fcphesiz bunda ibretler vard\u0131r. Hal\u00e2 dinlemeyecekler mi?<\/strong><\/p>\n<p>Ge\u00e7mi\u015f milletlerin yerle bir olmu\u015f yurtlar\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n mesaj\u0131n\u0131 yalanlayanlara ili\u015fkin yasas\u0131n\u0131n somut bir ifadesidir. Allah&#8217;\u0131n yasas\u0131 ise her zaman ge\u00e7erlidir. Kesinlikle de\u011fi\u015fmez ve hi\u00e7bir su\u00e7luyu kay\u0131rmaz. \u0130nsanl\u0131k, ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ve yok olup gidi\u015fi, zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bak\u0131m\u0131ndan de\u011fi\u015fmez yasalara boyun e\u011fmektedir. \u0130\u015fte Kur&#8217;an-\u0131 Kerim bu yasalar\u0131n de\u011fi\u015fmezli\u011fine ve s\u00fcrekli y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olduklar\u0131na dikkat \u00e7ekiyor. Kur&#8217;an-\u0131 Kerim as\u0131rlar\u0131n geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131n\u0131, ge\u00e7mi\u015f milletlerin eserlerini; harap olmu\u015f izlerini, ge\u00e7mi\u015fte yok edilen beldelerde ya\u015fayan insanlar\u0131n \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 bir ibret sahnesi, kalplere y\u00f6nelik bir uyar\u0131, duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131c\u0131 bir etken, Allah&#8217;\u0131n azab\u0131n\u0131n bask\u0131n\u0131ndan, zorbalar\u0131 su\u00e7\u00fcst\u00fc yakalamas\u0131ndan korkutma ama\u00e7l\u0131 bir mesaj olarak kullan\u0131r. Ayr\u0131ca bunlar\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n belirledi\u011fi yasalar\u0131n, evrensel d\u00fczenin de\u011fi\u015fmezli\u011finin bir kan\u0131t\u0131 olarak g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serer. B\u00f6ylece insanlar\u0131n kavray\u0131\u015flar\u0131n\u0131n, \u00f6l\u00e7me ve de\u011ferlendirme kriterlerinin d\u00fczeyini y\u00fckseltir. Art\u0131k hi\u00e7bir nesil ya da ku\u015fak insan hayat\u0131na egemen olan ve y\u00fczy\u0131llar boyu s\u00fcrekli y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan evrensel ve de\u011fi\u015fmez hayat d\u00fczenini unutarak herhangi bir zaman veya mek\u00e2n\u0131n dar s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kalmaz, Ne yaz\u0131k ki, bir\u00e7oklar\u0131 ayn\u0131 ak\u0131betle y\u00fczy\u00fcze gelmedik\u00e7e bu ger\u00e7e\u011fi hep unuturlar!<\/p>\n<p>Ku\u015fku yok ki, ge\u00e7mi\u015f milletlerin harap ve \u0131ss\u0131z yurtlar\u0131, duyabilen bir-kalbe, uyan\u0131k bir duyguya y\u00f6nelik \u00e7ok etkili ve \u00fcrpertici bir mesaj\u0131 vard\u0131r. \u0130nsan\u0131 derinden sarsan, vicdan\u0131n\u0131 \u00fcrperten, kalpleri titreten bir dili vard\u0131r bu yerlerin. \u0130lk \u00f6nce bu ayetlerle muhatap olan Araplar Ad ve Semudo\u011fullar\u0131&#8217;n\u0131n ya\u015fam\u0131\u015f olduklar\u0131 b\u00f6lgelerde dola\u015f\u0131yor; L\u00fbt kavminin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kentlerden geriye kalan kal\u0131nt\u0131lar\u0131 g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Kur&#8217;an-\u0131 Kerim, ge\u00e7mi\u015f y\u00fczy\u0131llar\u0131n izleri g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcnde olmas\u0131na ra\u011fmen, Allah&#8217;\u0131n ayetlerini yalanlad\u0131klar\u0131 i\u00e7in cezaland\u0131r\u0131lan toplumlar\u0131n harap olmu\u015f yurtlar\u0131 kar\u015f\u0131lar\u0131nda duruyor olmas\u0131na ra\u011fmen, buralara u\u011fray\u0131p aralar\u0131nda dola\u015fmalar\u0131na ra\u011fmen, kalplerinin heyecanlanmamas\u0131n\u0131n, duygular\u0131n\u0131n \u00fcrperip sars\u0131lmamas\u0131n\u0131, Allah&#8217;dan korkmaya ve benzeri bir ak\u0131bete u\u011framaktan sak\u0131nmaya ili\u015fkin duyarl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n artmam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131, bu sayede do\u011fru yolu g\u00f6rmemi\u015f olmalar\u0131n\u0131, kendilerini y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n su\u00e7\u00fcst\u00fc yakalay\u0131p yerle bir etmeye ili\u015fkin vaadinden kurtaracak olumlu bir tutuma y\u00f6neltmemi\u015f olmalar\u0131n\u0131 tuhaf kar\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;\u015e\u00fcphesiz bunda ibretler vard\u0131r. Hal\u00e2 dinlemeyecekler mi?&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u00e7inde dola\u015ft\u0131klar\u0131 bu harap yurtlarda ya\u015fam\u0131\u015f ge\u00e7mi\u015f milletlere ili\u015fkin k\u0131ssalar\u0131, uyar\u0131ld\u0131klar\u0131 azap ba\u015flar\u0131na gelmeden, ho\u015flanmad\u0131klar\u0131 ak\u0131bete u\u011framadan \u00f6nce bu uyar\u0131y\u0131 dinlemezler mi?<\/p>\n<p>Vicdanlar\u0131na musibet ve yerle bir olma haberleri ile dokunulduktan sonra, bunlar\u0131n duygular\u0131nda olu\u015fturdu\u011fu deh\u015fet ve korku havas\u0131ndan, kalplerde meydana getirdi\u011fi sars\u0131nt\u0131 ve \u00fcrpertiden sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 \u00f6l\u00fclerde k\u0131p\u0131rdayan hayat f\u0131r\u00e7as\u0131yla dokunuyor. Bu ama\u00e7la onlar\u0131, i\u00e7inde hayat unsurunun k\u0131p\u0131rdad\u0131\u011f\u0131 toprakta bir gezintiye \u00e7\u0131kar\u0131yor. Bundan \u00f6nce de canl\u0131 fakat \u00f6l\u00fcm ve fel\u00e2kete u\u011fram\u0131\u015f bir yerde dola\u015ft\u0131r\u0131yor.<br \/>\n<strong>27- Kuru yerlere suyu g\u00f6nderip, onunla hayvanlar\u0131n\u0131n ve kendilerinin yedikleri ekinleri \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6rmezler mi? G\u00f6rm\u00fcyorlar m\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>\u015eu \u00e7orak ve verimsiz toprak&#8230; Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n oraya diriltici suyu g\u00f6nderdi\u011fini, birdenbire hayat f\u0131\u015fk\u0131ran ekinler ye\u015ferdi\u011fini g\u00f6r\u00fcyorlar. Az \u00f6nceki \u00f6l\u00fc toprakta ye\u015feren bu ekinleri hem hayvanlar\u0131 hem de kendileri yerler. Kupkuru bir topra\u011fa ya\u011fmurun ya\u011fmas\u0131 ve birdenbire ye\u015fermesi sahnesi:&#8230; Evet bu sahne kalbin kapanm\u0131\u015f g\u00f6zeneklerini a\u00e7ar. B\u00f6ylece geli\u015fen hayat\u0131 co\u015fkuyla, hayranl\u0131kla kar\u015f\u0131lamas\u0131n\u0131, hayat\u0131n tad\u0131n\u0131 ve tazeli\u011fini duymas\u0131n\u0131, sevgi, yak\u0131nl\u0131k ve co\u015fku gibi duygularla bu g\u00fczel ve al\u0131ml\u0131 hayat\u0131 bah\u015fedeni hissetmesini sa\u011flar. Ayn\u0131 zamanda varl\u0131k aleminin safhalar\u0131na hayat ve g\u00fczelli\u011fi yayan, harikalar yaratan kudreti, sanatk\u00e2r eli g\u00f6rmesini de sa\u011flar.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte Kur&#8217;an-\u0131 Kerim insan kalbini musibet ve yok olu\u015f alanlar\u0131nda dola\u015ft\u0131rd\u0131ktan sonra hayat ve geli\u015fme alanlar\u0131nda bu \u015fekilde dola\u015ft\u0131r\u0131yor. Ama\u00e7 her iki alanda dola\u015ft\u0131rarak bilincini artt\u0131rmak, duygular\u0131n\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n donuklu\u011fundan, gelene\u011fin uyu\u015fuklu\u011fundan uyand\u0131rmakt\u0131r. Onunla varl\u0131k sahneleri, hayat\u0131n s\u0131rlar\u0131, olaylardan \u00e7\u0131kan ibret dersleri ve tarihin kaydetti\u011fi somut kan\u0131tlar aras\u0131ndaki engelleri ortadan kald\u0131rmakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>FET\u0130H G\u00dcN\u00dc VE \u0130NANMAYANLAR<\/strong><\/p>\n<p>Bu uzun gezintiden sonra surenin son b\u00f6l\u00fcm\u00fc yer al\u0131yor.&#8217; Burada k\u00e2firlerin tehdit edildikleri azab\u0131n bir an \u00f6nce gelmesini istemeleri, uyar\u0131 ve sak\u0131nd\u0131rman\u0131n do\u011frulu\u011fundan ku\u015fku duymalar\u0131 anlat\u0131l\u0131yor. Bu ama\u00e7la bir an \u00f6nce gelmesini istedikleri azab\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren korkun\u00e7 ve cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir sahne sunuluyor. Ama inanman\u0131n kendilerine bir yarar sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 ve ka\u00e7\u0131rd\u0131klar\u0131 \u015feyleri yeniden d\u00fczeltmek i\u00e7in kendilerine s\u00fcrenin tan\u0131nmayaca\u011f\u0131 bir g\u00fcnde. Sure onlardan y\u00fcz \u00e7evirmesine, onlar\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ak\u0131betleriyle ba\u015fba\u015fa b\u0131rakmas\u0131na ili\u015fkin Peygamber efendimize y\u00f6nelik bir direktifle sona eriyor.<\/p>\n<p><strong>28- &#8220;Do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyorsan\u0131z bu fetih ne zaman?&#8221; diyorlar.<\/p>\n<p>29- De ki; &#8220;Fetih g\u00fcn\u00fc gelince ink\u00e2r edenlere, o zaman inanmalar\u0131 fayda vermez ve kendilerine m\u00fchlet de verilmez. &#8221;<\/p>\n<p>30- Sen onlardan y\u00fcz \u00e7evir ve bekle, zaten onlar da beklemektedirler.<\/strong><\/p>\n<p>Ayetin orijinalinde ge\u00e7en &#8220;fetih&#8221; iki grup aras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flama, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n azab\u0131 bir s\u00fcre erteleme hususunda \u00f6nceden tasarlad\u0131\u011f\u0131 hikmetten habersiz olarak yak\u0131n bir zamanda ger\u00e7ekle\u015fmemesine aldand\u0131klar\u0131 tehdidin, ger\u00e7ekle\u015fmesi anlam\u0131ndad\u0131r. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bir hikmete g\u00f6re belirledi\u011fi bu s\u00fcre onlar\u0131n istedi\u011fi ile ertelenmez, \u00f6ne al\u0131nmaz. Ayr\u0131ca onlar bu azab\u0131 ba\u015flar\u0131ndan savamazlar ve kesinlikle ondan kurtulamazlar.<\/p>\n<p>&#8220;De ki; Fetih g\u00fcn\u00fc gelince ink\u00e2r edenlere, o zaman inanmalar\u0131 fayda vermez ve kendilerine m\u00fchlet de verilmez.&#8221;<\/p>\n<p>Bug\u00fcn\u00fcn, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n k\u00e2firliklerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrlerken onlar\u0131 su\u00e7\u00fcst\u00fc yakalad\u0131\u011f\u0131, bundan sonra kendilerine m\u00fchlet tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 ve bundan sonra inanmalar\u0131n\u0131n fayda vermedi\u011fi d\u00fcnya hayat\u0131ndaki bir g\u00fcn olmas\u0131 ile m\u00fchlet isteyip de isteklerinin yerine getirilmedi\u011fi ahiretteki g\u00fcn olmas\u0131 fark etmez.<\/p>\n<p>Bu cevap eklemleri birbirinden koparacak kadar etkiliyor, kalpleri tiril-tiril titretiyor&#8230; Bunun ard\u0131ndan surenin son mesaj\u0131 geliyor.<\/p>\n<p>&#8220;Sen onlardan y\u00fcz \u00e7evir ve bekle, zaten onlar da beklemektedirler.&#8221; Bu ifadenin geri plan\u0131nda peygamberin onlar\u0131n i\u015finden elini \u00e7ekmesinden, onlar\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz akibetleri ile ba\u015fba\u015fa b\u0131rakmas\u0131ndan sonra beklemenin akibetine ili\u015fkin gizli bir tehdit vard\u0131r.<\/p>\n<p>Bu gezintilerden, i\u015faretlerden, sahne ve etkenlerden, insan kalbini her y\u00f6nden saran, t\u00fcm yollar\u0131 kapatan \u00e7e\u015fitli mesajlardan sonra bu sure i\u015fte bu derin etkili mesajla sona eriyor.<br \/>\n<strong><br \/>\nSECDE SURES\u0130N\u0130N SONU<br \/>\n<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1- Elif Lam Mim. 2- \u015e\u00fcphe yok ki, Kitab&#8217;\u0131n indirili\u015fi, alemlerin Rabb&#8217;i taraf\u0131ndand\u0131r. 3- Yoksa &#8220;onu peygamber uydurdu mu &#8221; diyorlar? Hay\u0131r, O senden \u00f6nce bir peygamber g\u00f6nderilmemi\u015f olan kavmi uyarmas\u0131 i\u00e7in sana Rabb&#8217;inden gelen bir ger\u00e7ektir. Umulur ki, do\u011fru yolu bulurlar. &#8220;Elif Lam Mim&#8221; Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;le muhatab olan Araplar bu harfleri biliyorlard\u0131. Bu ve &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1683,1583,1597,1685,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2491","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-etiketler-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-secde-suresinin-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2491","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2491"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2491\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2491"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2491"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2491"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}