{"id":2495,"date":"2012-01-19T15:48:49","date_gmt":"2012-01-19T15:48:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2495"},"modified":"2012-01-19T15:48:49","modified_gmt":"2012-01-19T15:48:49","slug":"rum-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/rum-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Rum Suresi’nin Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

1- Elif, l\u00e2m, mim.<\/p>\n

2- Rumlar yenildi.<\/p>\n

3- En yak\u0131n bir yerde. Onlar bu yenilgilerinden sonra yeneceklerdir.<\/p>\n

4- Birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde, eninde-sonunda emir Allah’\u0131nd\u0131r. O g\u00fcn m\u00fc’minler sevinir.<\/p>\n

5- Allah diledi\u011fine yard\u0131m eder. O g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr (galibdir) esirgeyendir.<\/p>\n

6- Bu, Allah’\u0131n vaadidir. Allah verdi\u011fi s\u00f6zden caymaz: fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bunu bilmezler.<\/p>\n

7- Onlar d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclen k\u0131sm\u0131n\u0131 bilirler. Ahiretten ise habersizdirler.
\n<\/strong>
\nSure, tefsiri konusunda: Kur’an’\u0131n Araplar’\u0131n bildi\u011fi harflerden olu\u015fmu\u015f olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, onlar i\u00e7in eri\u015filmezlik te\u015fkil etmesi ve Araplar’\u0131n ayn\u0131 harf malzemesine sahip olduklar\u0131 halde, O’nun benzerini ortaya koyamamalar\u0131na dikkat \u00e7ekmenin hedeflendi\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc benimsedi\u011fimiz kopuk harflerle ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n

“Elif, l\u00e2m, mim.”<\/p>\n

Ard\u0131ndan birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde Rumlar’\u0131n galip geleceklerine ili\u015fkin do\u011fru haber geliyor. \u0130bn Cerir, Abdullah \u0130bn Mesud, kanal\u0131yla konuyla ilgili \u015fu bilgiyi veriyor: Abdullah \u0130bni Mesud: “Farslar Rumlar’\u0131 yenmi\u015flerdi. M\u00fc\u015frikler Farslar’\u0131n Rumlar’\u0131 yenmesini arzuluyor, m\u00fcsl\u00fcmanlarsa, Kitap Ehl-i ve dinlerine daha yak\u0131n olmalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc Rumlar’\u0131n Farslar’\u0131 yenmesini arzuluyorlard\u0131.<\/p>\n

“Rumlar yenildi.”<\/p>\n

“En yak\u0131n bir yerde. Onlar bu yenilgilerinden sonra yeneceklerdir” ayeti indi\u011finde, m\u00fc\u015frikler; Ey Ebubekir! Arkada\u015f\u0131n Muhammed birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde Rumlar’\u0131n Farslar’\u0131 yenece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor, ne dersiniz? dediklerinde; O: “Do\u011frudur” dedi. Onlar: “Bahse girelim mi?” dediler (Ba\u015fka bir rivayette bahisle\u015fme olay\u0131n\u0131n “falak\u00fc” \u00e7ekiminden say\u0131larak haram k\u0131l\u0131nmadan \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir) ve hakl\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yedi sene beklemek \u00fczere, d\u00f6rt di\u015fi deve \u00fczerine s\u00f6zle\u015ftiler. Yedi sene ge\u00e7ti, hi\u00e7bir \u015fey olmad\u0131. M\u00fc\u015frikler bu duruma sevindiler, m\u00fcsl\u00fcmanlara bu durum a\u011f\u0131r geldi. Olay Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- iletildi\u011finde: “Size g\u00f6re `birka\u00e7 y\u0131l’ ne kadard\u0131r?” diye sordu. “O’ndan az olan” dediler. O: “Git bahse konu olan mal\u0131 artt\u0131, s\u00fcreye de iki y\u0131l ekle” dedi. \u0130ki y\u0131l ge\u00e7meden kervanlar, Rumlar’\u0131n Farslar’\u0131 yendi\u011fi haberini getirdiler. M\u00fcsl\u00fcmanlar sevindiler.”<\/p>\n

Bu olaya ili\u015fkin bir\u00e7ok rivayet var, onlardan \u0130mam \u0130bni Cerir’inkini se\u00e7tik. Suredeki bu olay\u0131n ard\u0131ndan gelen y\u00f6nlendirmelere ge\u00e7meden \u00f6nce, olay\u0131n dolays\u0131z konular\u0131 \u00fczerinde durmak istiyoruz:<\/p>\n

Bu ger\u00e7eklerin ilki, Tevhid ve imana davetin \u00f6n\u00fcnde, \u015firk ve k\u00fcfr\u00fcn her zaman birlikte kar\u015f\u0131 koymalar\u0131d\u0131r. Eskiden \u00fclkeler ve uluslar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde oldu\u011fu gibi yo\u011fun ba\u011flant\u0131lar i\u00e7inde olmamalar\u0131na ra\u011fmen, Mekke’deki m\u00fc\u015frikler, nerede olursa olsun m\u00fc\u015friklerin Kitap Ehli’ne kar\u015f\u0131 zaferlerini kendi zaferleri olarak alg\u0131l\u0131yorlard\u0131. M\u00fcsl\u00fcmanlar da kendilerini Kitap Ehli’ne ba\u011flayan bir ba\u011f buluyor, nerede olursa olsun m\u00fc\u015friklerin zafer kazanmas\u0131 onlar\u0131n can\u0131n\u0131 s\u0131k\u0131yor, \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 ve meselelerinin \u00e7evrelerindeki alemin her yerinde cereyan eden ve k\u00fcf\u00fcr-iman m\u00fccadelesini etkileyen olgudan kopuk olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavr\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funun fark\u0131na varamad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k ger\u00e7ek i\u015fte budur. Bunlar yakla\u015f\u0131k ond\u00f6rt as\u0131r \u00f6nce, Peygamberimizin zaman\u0131ndaki m\u00fcsl\u00fcmanlar ve m\u00fc\u015friklerin bu ger\u00e7e\u011fe verdi\u011fi \u00f6nemi vermiyorlar. Yerel ve ulusal s\u0131n\u0131rlar i\u00e7ine s\u0131k\u0131\u015ft\u0131klar\u0131ndan, meselenin k\u00fcf\u00fcr-iman meselesi oldu\u011funu ve sava\u015f\u0131n Allah’\u0131n taraftarlar\u0131 ile \u015feytan yanl\u0131lar\u0131 aras\u0131ndaki sava\u015f oldu\u011funu kavrayam\u0131yorlar.<\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki g\u00fcn\u00fcm\u00fcz m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131, sava\u015f\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 ve meselenin \u00f6z\u00fcn\u00fc anlamaya ili\u015fkin ger\u00e7ek konusunda; \u015firk ve k\u00fcf\u00fcr gruplar\u0131n arkas\u0131na gizlendikleri yay\u0131nlar\u0131n onlar\u0131 yan\u0131ltmamas\u0131na ne kadar muhta\u00e7t\u0131rlar. Nedenler ne \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7e\u015fitlenirse \u00e7e\u015fitlensin, onlar\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanlarla inan\u00e7lar\u0131 i\u00e7in sava\u015ft\u0131klar\u0131nda ku\u015fku yoktur.<\/p>\n

Di\u011fer bir ger\u00e7ek de; Ebu Bekir’in teredd\u00fct etmeden s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6z\u00fcnde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi ilk m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Allah’\u0131n vaadine duyduklar\u0131 mutlak g\u00fcvendir. M\u00fc\u015frikler O’nu arkada\u015f\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fc ile \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrmek istiyorlar ve bahse giriyorlar. Ve “birka\u00e7 y\u0131l” i\u00e7inde Allah’\u0131n vaadi ger\u00e7ekle\u015fiyor… M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u00f6nl\u00fcn\u00fc g\u00fc\u00e7, kesin iman ve Allah’\u0131n vaadi ger\u00e7ekle\u015fene dek, s\u0131k\u0131nt\u0131, elem ve engeller kar\u015f\u0131s\u0131nda direnme g\u00fcc\u00fc ile dolduran; i\u015fte bu e\u015fsiz bi\u00e7imdeki mutlak g\u00fcvendir. Uzun yorucu cihad yolunda, her akide sahibinin az\u0131\u011f\u0131 budur. ,<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ger\u00e7ek de; haberin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde ara c\u00fcmlesi olarak gelen bu olaydan “Eninde-sonunda emir Allah’\u0131nd\u0131r” Allah’\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fcn vurguland\u0131\u011f\u0131 ve di\u011fer olaylarda da duruma egemenli\u011fin t\u00fcm\u00fcyle Allah’a havale edilmesi konusunda acele edilmesi hem de t\u00fcm di\u011fer konumlar\u0131na mihenk ta\u015f\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in bu kapsaml\u0131 ger\u00e7e\u011fin \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte ger\u00e7e\u011fin ifadesi olarak; zafer ve yenilgi, devletlerin do\u011fu\u015fu ve bat\u0131\u015f\u0131, zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, hepsinin durumu evrende meydana gelen di\u011fer olaylar ve pozisyonlar\u0131n durumu gibi olup, temel nedenleri t\u00fcm\u00fcyle Allah’a dayanmakta, hikmeti ve dile\u011fince O y\u00f6netmektedir. Olaylar ve geli\u015fmeler bu mutlak iradenin g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. O irade ki, kimsenin etkisinden s\u00f6z edilemez, arkas\u0131ndaki hikmetleri kimse bilemez. Kaynaklar\u0131n\u0131 da sadece Allah bilir. \u00d6yle ise, insan\u0131n Allah’\u0131n planlanm\u0131\u015f bir de\u011ferlendirmeye uygun olarak olu\u015fturdu\u011fu olaylar ve geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda yapabilece\u011fi tek \u015fey, hakk\u0131 yerine getirmek ve ona teslim olmakt\u0131r.<\/p>\n

“Elif, lam, mim.” “Rumlar yenildi.” “En yak\u0131n bir yerde. Onlar bu yenilgilerinden sonra yeneceklerdir.” “Birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde. Eninde-sonunda emir Allah’\u0131nd\u0131r: O g\u00fcn m\u00fc’minler sevinir.<\/p>\n

Nitekim Allah’\u0131n vaadi do\u011fru \u00e7\u0131km\u0131\u015f, m\u00fc’minler de Allah’\u0131n zaferiyle sevinmi\u015flerd\u00efr.<\/p>\n

“Allah diledi\u011fine yard\u0131m eder. O g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr (galibdir) esirgeyendir.”<\/p>\n

\u0130\u015fte her zaman duruma egemen olan O’dur. O, zaferi diledi\u011fine verir. Diledi\u011fini s\u0131n\u0131rlayacak hi\u00e7bir \u015fey yoktur. Sonucu gerekli k\u0131lan dileme, nedenleri haz\u0131rlayan dilemenin kendisi oldu\u011fundan, nedenlerin varl\u0131\u011f\u0131, zaferin dilemeye ba\u011flanmas\u0131yla \u00e7eli\u015fmez. K\u00e2inat\u0131 y\u00f6neten yasalar\u0131n t\u00fcm\u00fc, hi\u00e7bir kayda tabi olmayan bu dilemeden ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Yine O, dileme i\u015flevini; eksiksiz yerine getiren yasalar ve kararl\u0131 de\u011fi\u015fmez sistemler olmas\u0131n\u0131 hedeflemi\u015ftir. Zafer ve yenilgi, kay\u0131t tan\u0131maz dilemenin gerekli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 o yasalara uygun olarak etkileyen fakt\u00f6rlerden do\u011fan durumlard\u0131r.<\/p>\n

Bu konuda \u0130slam akidesi a\u00e7\u0131k ve mant\u0131kidir. \u0130\u015fte o, her \u015feyde Allah’\u0131 egemen kabul etmekte fakat sonu\u00e7lar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ve olgu d\u00fcnyas\u0131na, durumlar\u0131na g\u00f6re \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, do\u011fal nedenlerin olu\u015fturulmas\u0131 konusunda da insano\u011flunu sorumlu tutmaktad\u0131r. Yaln\u0131z sonu\u00e7lar\u0131n fiilen ger\u00e7ekle\u015fip ger\u00e7ekle\u015fmemesi insano\u011flunun sorumlulu\u011fu kapsam\u0131nda de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, temelde Allah’\u0131n tedbirine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Nitekim bedevi, devesini Peygamberimizin mescidinin \u00f6n\u00fcnde ba\u015f\u0131bo\u015f b\u0131rak\u0131p, “Allah’a tevekk\u00fcl ettim” diyerek, girip namaz k\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda Peygamberimiz Adama: “Onu ba\u011fla \u00f6yle tevekk\u00fcl et” (Tirmizi, Enes B. Malik’ten vermi\u015f) demi\u015ftir. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, \u0130slam inanc\u0131nda tevekk\u00fcl (Allah’a dayanma) olu\u015fum nedenlerini yerine getirmeyle kay\u0131tl\u0131 olup i\u015fin Allah’a b\u0131rak\u0131lmas\u0131 ondan sonrad\u0131r.<\/p>\n

“Allah diledi\u011fine yard\u0131m eder. O g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr (galibdir) esirgeyendir.” Durum b\u00f6yle olunca, zafer, onu olu\u015fturan ve olgu d\u00fcnyas\u0131na \u00e7\u0131karan kadir g\u00fc\u00e7 ve onu insanlar\u0131n yarar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcp, hem yenen hem de yenilenler i\u00e7in yaral\u0131 k\u0131lan rahmetin g\u00f6lgesi ile ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. “Allah insanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 bir k\u0131sm\u0131 ile savmasayd\u0131 yery\u00fcz\u00fc karga\u015faya bo\u011fulurdu.” (Bakara Suresi, 251) Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn karga\u015fadan korunmas\u0131 nihayetinde yenen ve yenilenlerin her ikisi i\u00e7in de rahmettir.<\/p>\n

“Bu, Allah’\u0131n vaadidir. Allah verdi\u011fi s\u00f6zden caymaz; fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bunu bilmezler.”<\/p>\n

“Onlar d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclen k\u0131sm\u0131n\u0131 bilirler. Ahiretten ise habersizdirler.”<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi zafer Allah’\u0131n vaadidir. “Allah vaadinden caymaz” ger\u00e7e\u011fi, mutlaka hayat olgusu \u00e7er\u00e7evesinde ger\u00e7ekle\u015fmesi gerekir. Vaadinin \u00f6zg\u00fcr iradesi ve derin hikmetinden kaynakland\u0131\u011f\u0131, g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. O vaadini ger\u00e7ekle\u015ftirir. Dilemesini geri \u00e7evirecek, yarg\u0131s\u0131n\u0131 bozacak yoktur, evrende diledi\u011finden ba\u015fka \u015fey olmaz.<\/p>\n

Bu vaadin ger\u00e7ekle\u015fmesi, de\u011fi\u015fmez b\u00fcy\u00fck yasan\u0131n bir y\u00f6n\u00fcd\u00fcr. “Fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bunu bilmezler” d\u0131\u015ftan bilgin g\u00f6r\u00fcnseler ve \u00e7ok \u015fey bilir olsalar da, onlara ili\u015fkin bu yarg\u0131 ge\u00e7erlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bilgileri y\u00fczeysel, hayat\u0131n d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc ile ilgili olup, de\u011fi\u015fmez \u00f6zg\u00fcn yasalar\u0131na inememekte, genel yasalar\u0131 ve varl\u0131kla olan g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011flant\u0131lar\u0131na erememektedir. “Onlar d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00e9n k\u0131sm\u0131n\u0131 bilirler.” Bu d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc a\u015f\u0131p arkas\u0131ndakini g\u00f6remezler.<\/p>\n

D\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc, insanlara ne \u00f6l\u00e7\u00fcde geni\u015f kapsaml\u0131 g\u00f6r\u00fcnse de s\u0131n\u0131rl\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. S\u0131n\u0131rl\u0131 hayatlar\u0131nda \u00e7abalar\u0131 da s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Hayat t\u00fcm\u00fcyle de bu g\u00f6rkemli varl\u0131ktan k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm olup, ona da bu varl\u0131\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131 ve bile\u015fimindeki yasalar ve sistemler egemendir.<\/p>\n

Kalbi, bu varl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7y\u00fcz\u00fc ile ilgi kuramayan, sezisi ona egemen olan yasa ve sistemlere ula\u015famayan, bakmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr ama sanki g\u00f6rmez. D\u0131\u015f bi\u00e7imi ve s\u00fcrekli hareketini g\u00f6r\u00fcr, fakat hikmetini anlayamaz, onu ve onunla birlikte ya\u015fayamaz. \u0130nsanlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu b\u00f6yledir, \u00e7\u00fcnk\u00fc hayat\u0131n prati\u011fini, varl\u0131\u011f\u0131n s\u0131rlar\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131 k\u0131lan sadece ger\u00e7ek imand\u0131r. Bilgiye varl\u0131\u011f\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 kavrama ruhunu veren de O’dur. Bu \u00f6zellikleri i\u00e7eren iman sahipleri insanlar aras\u0131nda az\u0131nl\u0131ktad\u0131rlar. \u00c7o\u011funluk ger\u00e7ek bilgiden yoksun ya\u015far.<\/p>\n

“Ahiretten ise habersizdirler.” Ahiret, yaratma zincirinde bir halka, varl\u0131\u011f\u0131n \u00e7ok olan sayfalar\u0131ndan bir sayfad\u0131r. Yaratman\u0131n hikmetini ve varl\u0131\u011f\u0131n yasas\u0131n\u0131 kavrayamayanlar; ahireti ihmal ediyor, onu gere\u011finde de\u011ferlendiremiyor. Ve ahiretin; varl\u0131\u011f\u0131n seyir \u00e7izgisinde yolundan geri kalmaz, hedefinden sapmaz bir a\u015fama oldu\u011funu g\u00f6rm\u00fcyorlar.<\/p>\n

Ahiretin g\u00f6z ard\u0131 edilmesi, onu g\u00f6z ard\u0131 edenlerin \u00f6l\u00e7\u00fclerini yan\u0131lt\u0131c\u0131 k\u0131lmakta, ellerindeki de\u011ferlerin dengesini bozmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, hayat\u0131, olaylar\u0131n\u0131 ve de\u011ferlerini do\u011fru alg\u0131layamamakta, onlara ili\u015fkin bilgileri eksik, y\u00fczeysel kalmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda ahiretin hesaba al\u0131nmas\u0131, yery\u00fcz\u00fcnde olu\u015fan her \u015feye bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmektedir. Ahiret hesaba al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, ki\u015finin yery\u00fcz\u00fcndeki hayat\u0131, evrendeki uzun yolculu\u011funun k\u0131sa bir a\u015famas\u0131 ve yery\u00fcz\u00fcndeki nasibi de varl\u0131ktaki kocaman pay\u0131n\u0131n az bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Yery\u00fcz\u00fcnde olup biten olaylar ve pozisyonlarda roman\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. \u0130nsan\u0131n yarg\u0131s\u0131n\u0131, uzun yolculuktan k\u0131sa bir a\u015fama, kocaman paydan az bir b\u00f6lme, romandan k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcme dayand\u0131rmas\u0131 yak\u0131\u015f\u0131k almaz!<\/p>\n

Di\u011fer yandan, ahirete inan\u0131p onu hesab\u0131na alan insan; yaln\u0131z bu d\u00fcnya i\u00e7in ya\u015fayan, onun \u00f6tesini beklemeyen di\u011feri ile ba\u011fda\u015famaz. O ikisi, hayat\u0131n hi\u00e7bir durumu ve de\u011ferlerinden hi\u00e7bir de\u011ferin de\u011ferlendirilmesinde uyu\u015fmazlar. Biri sadece d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n d\u0131\u015f y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcr, di\u011feri ise; ili\u015fkiler, sistemler ve kapsaml\u0131 y\u00e2salar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile d\u0131\u015f\u0131-i\u00e7i g\u00f6r\u00fcnmeyeni-g\u00f6r\u00fcneni, d\u00fcnyay\u0131 ahireti, \u00f6l\u00fcm\u00fc, hayat\u0131, ge\u00e7mi\u015fi, g\u00fcn\u00fc, gelece\u011fi, insanlar, alem, canl\u0131-cans\u0131z her \u015feyi kapsayan b\u00fcy\u00fck alemi kavrar… \u0130slam’\u0131n insanl\u0131k i\u00e7in ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131, kapsaml\u0131, geni\u015f, engin ufuk i\u015fte budur… \u0130slam insanl\u0131\u011f\u0131 o ufukta, yap\u0131s\u0131nda Allah’\u0131n ruhundan yak\u0131\u015f\u0131r sayg\u0131n konumlara y\u00fcceltmektedir.<\/p>\n

KEND\u0130 VARLIKLARINI D\u00dc\u015e\u00dcNS\u00dcNLER
\n<\/strong>
\nAllah’\u0131n zaferine ili\u015fkin vaadinin ger\u00e7ekle\u015fmesi ve ahiret konusunun, varl\u0131\u011f\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fe ba\u011flanmas\u0131 i\u00e7in Kur’an, konu de\u011fi\u015ftirip insanlar\u0131 evrenin i\u00e7erdikleri, g\u00f6klerde-yerde ve aralar\u0131ndaki varl\u0131klar i\u00e7inde ba\u015fka bir gezintiye \u00e7\u0131kar\u0131yor. Ayr\u0131ca onlar\u0131 i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131na y\u00f6neltiyor, onun derinliklerine iniyor, ara\u015ft\u0131r\u0131yor. Ama\u00e7 bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fi kavramalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak. \u0130nsanlar bu ger\u00e7ekten, ahiretten habersiz olduklar\u0131ndan gafil olmakta ve buna ba\u011fl\u0131 olarak bu ger\u00e7e\u011fin g\u00f6r\u00fclmesi ve ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nlendiren \u00e7a\u011fr\u0131dan da gafil d\u00fc\u015fmekteler:
\n8- Kendi kendilerine hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmediler mi ki, Allah g\u00f6klerde, yerde ve bu ikisi aras\u0131nda bulunan her \u015feyi
\nancak hak ile belirlemi\u015f bir s\u00fcre ile yaratm\u0131\u015ft\u0131r. insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu, Rabb’lerine kavu\u015fmay\u0131 ink\u00e2r ederler.
\n<\/strong>
\n\u0130\u015fte onlar\u0131n kendi yap\u0131lar\u0131 ve t\u00fcm\u00fcyle \u00e7evrelerindeki bu evrenin yap\u0131s\u0131. Bu varl\u0131\u011f\u0131n hakka ve sars\u0131lmayan kapsam\u0131 i\u00e7inde yollar\u0131n ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmedi\u011fi, hareketi gecikme g\u00f6stermeyen, birbiri ile \u00e7eli\u015fmeyen, k\u00f6r bir rastlant\u0131, de\u011fi\u015fken psikolojik e\u011filimlere g\u00f6re seyretmeyip, belirlenmi\u015f sa\u011flam duyarl\u0131 sistemi i\u00e7inde i\u015fleyen yasaya dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilham etmektedir. Varl\u0131\u011f\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 bu ger\u00e7ek, ki\u015finin yapt\u0131klar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 eksiksiz g\u00f6rece\u011fi ahiretin olmas\u0131n\u0131 gerektirir. Her \u015fey y\u00f6nlendirici hikmete g\u00f6re planlanm\u0131\u015f, eceline do\u011fru y\u00fcr\u00fcmektedir. Her i\u015f kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f zaman\u0131nda olmakta, ne ileri ge\u00e7mekte ne de geri kalmaktad\u0131r. \u0130nsan\u0131n, k\u0131yametin ne zaman olaca\u011f\u0131n\u0131 bilmemesi, onun olamayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. Fakat gecikmesi d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcnden ba\u015fka bir \u015fey bilmeyenleri yan\u0131ltmakta, aldatmaktad\u0131rlar. “\u0130nsanlar\u0131n \u00e7o\u011fu Rabb’lerine kavu\u015fmay\u0131 ink\u00e2r ederler.”<\/p>\n

Onlar\u0131 g\u00f6rkemli evrenin \u00e7at\u0131s\u0131 ve canl\u0131lar\u0131 cans\u0131zlar\u0131n, b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc-k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc, gizlisi a\u00e7\u0131\u011f\u0131, bilineni-bilinmeyeni ve t\u00fcm g\u00f6k cisimlerini kapsayan \u00e7e\u015fitli i\u00e7eri\u011finde ger\u00e7ekle\u015fen ama\u00e7lar\u0131 ve ufku engin bir gezintiye \u00e7\u0131kar\u0131yor. Bu geziden geri kalmadan ve hedefinden sapmadan i\u015fleyen yasan\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc g\u00f6recekleri, zaman ve tarihin boyutlar\u0131ndan ba\u015fka bir gezintiye naklediyor!
\n
\n9- Yery\u00fcz\u00fcnde gezip, kendilerinden \u00f6nceki insanlar\u0131n sonlar\u0131n\u0131n nas\u0131l oldu\u011funa bakmazlar m\u0131? Onlar kendilerinden daha g\u00fc\u00e7l\u00fc idiler. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fc kaz\u0131p alt\u00fcst etmi\u015fler ve onu, bunlar\u0131n imar ettiklerinden daha \u00e7ok imar etmi\u015flerdir. Onlara da el\u00e7ileri, delillerle gelmi\u015fti. B\u00f6ylece Allah onlara zulmetmiyor, onlar kendilerine zulmediyorlard\u0131.<\/p>\n

10- Sonra k\u00f6t\u00fcl\u00fck edenlerin sonu \u00e7ok k\u00f6t\u00fc oldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n ayetlerini yalanlad\u0131lar. Ve onlarla alay ediyorlard\u0131.<\/p>\n

11- Allah \u00f6nce yarat\u0131r, \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra tekrar diriltir. Sonunda O’na d\u00f6neceksiniz.<\/strong><\/p>\n

Ge\u00e7mi\u015flerin vard\u0131klar\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye \u00e7a\u011fr\u0131… Onlar da ayn\u0131 t\u00fcrden insanlar olup Allah’\u0131n yaratt\u0131klar\u0131ndan bir yarat\u0131kt\u0131lar. Onlar\u0131n ge\u00e7mi\u015fte ula\u015ft\u0131klar\u0131 sonu\u00e7lar, onlar\u0131 izleyip gelenlerin ula\u015faca\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n perdesini aralamaktad\u0131r. Allah’\u0131n yasas\u0131 hepsinde ayn\u0131 yasad\u0131r. Allah’\u0131n yasas\u0131, bu varl\u0131\u011f\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fmez ger\u00e7ek olup, ne bir ku\u015fa\u011fa ne de kendileriyle birlikte sonu\u00e7lar\u0131n de\u011fi\u015fece\u011fi psikolojik e\u011filimlere ayr\u0131cal\u0131k tan\u0131maz. Alemlerin Rabbi Allah i\u00e7in b\u00f6yle \u015feyler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmez!<\/p>\n

Bu, herhangi bir ku\u015fa\u011f\u0131n, t\u00fcm insan ku\u015faklar\u0131 aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011f\u0131 ve bu ku\u015faklara egemen olan yasa ile hayatlar\u0131ndaki de\u011fi\u015fmez de\u011ferlerin birli\u011fini g\u00f6z ard\u0131 etmez. Hayat\u0131, de\u011ferleri ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleriyle insanl\u0131ktan kopmamas\u0131 i\u00e7in, bu hayat\u0131n ger\u00e7e\u011fini, zaman ekseniyle ba\u011flar\u0131n\u0131 ve ku\u015faklar boyu kaynak ve kader birli\u011fine sahip insanl\u0131\u011f\u0131n ger\u00e7e\u011finin kavranmas\u0131na \u00e7a\u011fr\u0131d\u0131r. “Yery\u00fcz\u00fcn\u00fc kaz\u0131p alt\u00fcst etmi\u015flerdi.” Onu i\u015flediler, i\u00e7ini de\u015ftiler, i\u00e7erdi\u011fi yararl\u0131 maddeleri \u00e7\u0131kard\u0131lar. Onu, bunlar\u0131n imar ettiklerinden daha \u00e7ok imar ettiler… Uygarl\u0131klar\u0131 onlardan daha ileriydi ve yeri imar etme konusunda daha da marifetliydiler. Ama d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcne tak\u0131l\u0131p kald\u0131lar. \u0130lersine ge\u00e7emediler. Oysa “Onlara el\u00e7ileri delillerle gelmi\u015fti.” Fakat kavray\u0131\u015flar\u0131 bu delillere a\u00e7\u0131lmad\u0131. \u0130man etmediler ki; i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131, yolu ayd\u0131nlatacak \u0131\u015f\u0131\u011fa ula\u015fs\u0131n. Allah’\u0131n, peygamberlerin getirdiklerini yalanlayanlara ili\u015fkin yasas\u0131 onlarda da h\u00fckm\u00fcn\u00fc yerine getirdi. Ne g\u00fc\u00e7leri yarar sa\u011flad\u0131, ne bilgiler, ne de uygarl\u0131klar\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131na \u00e7are oldu. Hak ettikleri adil kar\u015f\u0131l\u0131\u011fa kavu\u015ftular: “B\u00f6ylece Allah onlara zulmetmiyor, onlar kendilerine zulmediyorlard\u0131.”<\/p>\n

“Sonra k\u00f6t\u00fcl\u00fck edenlerin sonu \u00e7ok k\u00f6t\u00fc oldu.” K\u00f6t\u00fcl\u00fck edenlerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 sonu\u00e7 \u00e7ok k\u00f6t\u00fc olup, “\u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n ayetlerini yalanlad\u0131lar. Ve onlarla alay ediyorlard\u0131” uygun bir kar\u015f\u0131l\u0131kt\u0131.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim Allah’\u0131n ayetlerini yalanlayan ve alaya alanlar\u0131 yery\u00fcz\u00fcnde gezme\u011fe, salyangoz gibi kabuklar\u0131na \u00e7ekilmemeye, bu yalanlayan ve alaya alanlar\u0131n ak\u0131betlerini incelemeye ve onlar\u0131n ak\u0131betlerinin benzerini beklemeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Ayn\u0131 zamanda Allah’\u0131n yasas\u0131n\u0131n bir tek yasa olup kimseye ayr\u0131cal\u0131k tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavramaya, d\u00fc\u015f\u00fcnce ufuklar\u0131n\u0131 geni\u015fletmeye ve bu sayede insanl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm\u00fcnde ak\u0131betin birli\u011fini kavramaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. \u0130slam’\u0131n, m\u00fc’minin kalbi ve akl\u0131n\u0131 olu\u015fturmaya \u00f6zen g\u00f6sterdi\u011fi i\u015fte bu d\u00fc\u015f\u00fcnce y\u00f6ntemi olup, Kur’an ona ili\u015fkin \u00e7abas\u0131n\u0131 \u00e7ok\u00e7a yinelemektedir.<\/p>\n

Evrenin ve tarihin derinliklerindeki bu geziden onlar\u0131, varl\u0131\u011f\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fin bir \u00f6\u011fesi olan, gafillerin g\u00f6z ard\u0131 etti\u011fi \u00f6l\u00fcmden sonra dirili\u015f ve mah\u015fer ger\u00e7e\u011fine d\u00f6nd\u00fcr\u00fcyoruz.<\/p>\n

“Allah \u00f6nce yarat\u0131r, \u00f6l\u00fcmden sonra tekrar diriltir. Sonunda O’na d\u00f6neceksiniz.”<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131k basit bir ger\u00e7ektir. Yine iki b\u00f6l\u00fcm\u00fc veya iki halkas\u0131 aras\u0131ndaki uyum ve ba\u011flant\u0131 da a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00d6l\u00fcmden sonra dirilme ilk yaratma gibi olup, garipsenecek yan\u0131 yoktur. Onlar yaratma zincirinde, sadece birbirine ba\u011fl\u0131 iki halkad\u0131rlar. Aralar\u0131nda kopukluk s\u00f6z konusu de\u011fildir. D\u00f6n\u00fc\u015f; kullar\u0131n\u0131 olgunla\u015ft\u0131rmak, g\u00f6zetip kollamak ve sonunda yapt\u0131klar\u0131na g\u00f6re kar\u015f\u0131l\u0131k vermek i\u00e7in ilk yaratmay\u0131 da son yaratmay\u0131 da var eden alemlerin Rabb’inedir.<\/p>\n

\u00c7ARPICI TASV\u0130RLER<\/strong><\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, \u00f6l\u00fcmden sonra dirilme ve mah\u015fer konusuna gelindi\u011finde, k\u0131yamet sahnelerinden bir sahne sunmakta, inananlarla yalanlayanlar\u0131n d\u00f6nd\u00fcklerindeki yerlerini tasvir etmektedir. \u015eirk ko\u015fman\u0131n g\u00fcl\u00fcn\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, m\u00fc\u015friklerin inan\u00e7lar\u0131n\u0131n tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r.
\n12- K\u0131yamet kopaca\u011f\u0131 g\u00fcn su\u00e7lular \u00fcmitsizlik i\u00e7inde susarlar.<\/p>\n

13- Allah’a ortak ko\u015ftuklar\u0131ndan kendilerine hi\u00e7bir \u015fefaat\u00e7\u0131 \u00e7\u0131kmaz. O zaman ortaklar\u0131n\u0131 ink\u00e2r ederler.<\/p>\n

14- K\u0131yamet kopaca\u011f\u0131 g\u00fcn, i\u015fte o g\u00fcn m\u00fc’minlerle k\u00e2firler birbirinden ayr\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n

15- \u0130nan\u0131p iyi i\u015fler yapanlar, cennette bir bah\u00e7e i\u00e7inde ne\u015felendirilirler.<\/p>\n

16- \u0130nk\u00e2r edip ayetlerimizi ve ahiret bulu\u015fmas\u0131n\u0131 yalanlayanlara gelince; i\u015fte onlar azapla y\u00fcz y\u00fcze b\u0131rak\u0131l\u0131rlar.<\/strong><\/p>\n

\u0130\u015fte gafillerin g\u00f6z ard\u0131 ettikleri, ink\u00e2rc\u0131lar\u0131n yalanlad\u0131klar\u0131 k\u0131yamet an\u0131 budur. \u0130\u015fte, o gelecek veya olu\u015facak olan an bu and\u0131r. \u0130\u015fte o k\u00f6t\u00fcl\u00fck edenler, \u015fa\u015fk\u0131n ve peri\u015fanlar. Kurtulu\u015f umutlar\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnyada sap\u0131tarak edindikleri ortaklar\u0131ndan da onlara \u015fefaat yoktur! Kurtar\u0131c\u0131s\u0131z, \u015fa\u015fk\u0131n ve umutsuzlar. Ortak edindikleri \u015feyler onlar\u0131n ortakl\u0131klar\u0131n\u0131 tan\u0131mamaktad\u0131r.<\/p>\n

Ard\u0131ndan m\u00fc’minlerle k\u00e2firlerin yol ayr\u0131m\u0131na geliniyor!<\/p>\n

“\u0130nan\u0131p iyi i\u015fler yapanlar, cennette bir bah\u00e7e i\u00e7inde ne\u015felendirilirler.” Orda kalbi ve d\u00fc\u015f\u00fcnceyi ferahlatan, g\u00f6nl\u00fc mutlu k\u0131lan \u015feylerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar. “\u0130nk\u00e2r edip ayetlerimizi ve ahiret bulu\u015fmas\u0131n\u0131 yalanlayanlara gelince; i\u015fte onlar azapla y\u00fcz y\u00fcze b\u0131rak\u0131l\u0131rlar.”<\/p>\n

\u0130\u015fte yolculu\u011fun sonu ve iyilik edenlerle k\u00f6t\u00fcl\u00fck edenlerin ak\u0131beti.
\n
\nEVREN VE \u0130NSAN \u00dcZER\u0130NVDE BLR GEZ\u0130NT\u0130
\n<\/strong>
\nAhiret alemi ve k\u0131yamet sahnelerinde ger\u00e7ekle\u015fen bu geziden onlar\u0131 bu aleme, evren ve hayat sahnelerine, yarat\u0131klar\u0131n ilgin\u00e7likleri, insan\u0131n i\u00e7 yap\u0131s\u0131n\u0131n s\u0131rlar\u0131, olaylar\u0131n ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 ve olu\u015fun mucizelerine \u00e7eviriyor. B\u00f6l\u00fcm gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn de\u011fi\u015fme anlar\u0131, \u00f6\u011fle ile ak\u015fam \u00fcstleri, Allah’\u0131n tesbih edilmesi ve engin evrende hamd\u0131n Allah’a \u00f6zg\u00fc oldu\u011fu uyar\u0131s\u0131 ile ba\u015fl\u0131yor:
\n17- \u00d6yle ise ak\u015fama girdi\u011finiz zaman ve sabaha erdi\u011finiz zaman Allah’\u0131 tesbih edin.<\/p>\n

18- G\u00f6klerde ve yerde, g\u00fcn\u00fcn sonunda, \u00f6\u011fleye erdi\u011finiz zamanda hamd O’nundur.<\/p>\n

19- O \u00f6l\u00fcden diri \u00e7\u0131kar\u0131r, diriden \u00f6l\u00fc \u00e7\u0131kar\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00f6l\u00fcmden sonra o canland\u0131r\u0131r.<\/p>\n

20- Sizi topraktan yaratmas\u0131 O’nun delillerindendir. .Sonra birer insan olup yery\u00fcz\u00fcne yay\u0131l\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/strong><\/p>\n

Gayeleri, engin, b\u00fcy\u00fck, latif, derin ve k\u00f6kl\u00fc ger\u00e7eklere de\u011finen bir gezi. \u00d6yle bir gezi ki; insan kalbini, ak\u015fam-sabah, g\u00f6kler-yer, ak\u015fam \u00fcstleri ve \u00f6\u011fle zamanlar\u0131nda dola\u015ft\u0131r\u0131yor. Onu hayat, \u00f6l\u00fcm, yenilenme ve yok olma konusunda s\u00fcrekli eyleme, ara\u015ft\u0131rmaya sevk ediyor. insan\u0131n ilk yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131, yap\u0131s\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi, e\u011filimleri, d\u00fcrt\u00fcleri, g\u00fc\u00e7leri, enerjileri ve bunlar do\u011frultusunda i\u015flev g\u00f6ren cinsler aras\u0131 ili\u015fkileri, g\u00f6z \u00f6n\u00fcne getiriyor. G\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131, ortam ve mek\u00e2n farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak diller ve renklerin farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndaki Allah’\u0131n ayetlerine dikkat \u00e7ekiyor. \u0130nsan varl\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fclen uyku, uyan\u0131kl\u0131k, rahatl\u0131k, yorgunluk ve evrende g\u00f6r\u00fclen y\u0131ld\u0131r\u0131m ve ya\u011fmur olay\u0131, onlar\u0131n insan psikolojisinde harekete ge\u00e7irdi\u011fi korku ve \u00fcmit t\u00fcr\u00fc duygular ile yerin yap\u0131s\u0131nda harekete ge\u00e7irdi\u011fi canl\u0131l\u0131k ve geli\u015fmelere y\u00f6nlendiriyor. Bu ilgin\u00e7 gezi sonunda, insan kalbini, g\u00f6klerin ve yerin yap\u0131lar\u0131n\u0131 korumalar\u0131n\u0131n Allah’\u0131n emri ile oldu\u011fu, g\u00f6klerde ve yerde bulunanlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn Allah’a y\u00f6nelmi\u015f bir durumda olduklar\u0131na ula\u015ft\u0131r\u0131yor. Ve bu gezi, bu irdeleme sonucu s\u00f6z g\u00f6t\u00fcrmez bir a\u00e7\u0131kl\u0131kla beliren ger\u00e7e\u011fin vurgulanmas\u0131yla sona eriyor. Allah ile yarat\u0131r ve \u00f6l\u00fcy\u00fc yeniden diriltir. Yeniden diriltme O’na daha kolayd\u0131r. G\u00f6klerde ve yerde y\u00fcce nitelikler O’na \u00f6zg\u00fcd\u00fcr. O yenilmez ve yapt\u0131\u011f\u0131na tam egemendir.<\/p>\n

“\u00d6yle ise ak\u015fama girdi\u011finiz zaman ve sabaha erdi\u011finiz zaman Allah’\u0131 tesbih edin.” “G\u00f6klerde ve yerde, g\u00fcn\u00fcn sonunda, \u00f6\u011fleye erdi\u011finiz zaman da hamd O’nundur.”<\/p>\n

Bu tesbih ve hamd; m\u00fc’minlerin a\u011f\u0131rlanacaklar\u0131 cenneti kazand\u0131klar\u0131, k\u00e2firlerin de azapla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 k\u0131yamet sahnesinin sunu\u015funu izleyerek, g\u00f6klerin, yerin ve insan\u0131n psikolojik yap\u0131s\u0131n\u0131n derinlikleri ve yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n ilgin\u00e7 g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerinde ger\u00e7ekle\u015fecek geziye giri\u015f olarak gelmektedir. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi tesbih ve hamd ge\u00e7en sahneyi izleyen; bu geziye de giri\u015f olma a\u00e7\u0131s\u0131nda ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131na son derece uygun d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n

Ayet, tesbih ve hamd\u0131; ak\u015fam, sabah, ak\u015fam \u00fcstleri ve \u00f6\u011fle vakitleri olmak \u00fczere zaman ve g\u00f6klerle yerin boyutlar\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131yor. B\u00f6ylece onlar\u0131n zaman ve mek\u00e2n\u0131n\u0131n her an ve her yerinde i\u015flevde olmalar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak, insan kalbi her yer ve zamana Allah’la ba\u011flanmakta, evrenin \u00e7at\u0131s\u0131, g\u00f6k cisimlerinin hareketi, gece, g\u00fcnd\u00fcz ve \u00f6\u011fle olaylar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile yarat\u0131c\u0131 ile olan bu ba\u011f\u0131 hissettirmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla bu kalp, i\u015flerlik, uyan\u0131kl\u0131k ve duyarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyor. \u00c7evresindeki t\u00fcm manzaralar, olaylar, de\u011fi\u015fen anlar ve pozisyonlar ona Allah’\u0131 hamd ve tesbih etmesi gerekti\u011fini hat\u0131rlat\u0131yor ve onu Rabb’ine ba\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

“O \u00f6l\u00fcden diri \u00e7\u0131kar\u0131r, diriden \u00f6l\u00fc \u00e7\u0131kar\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00f6l\u00fcmden sonra O canland\u0131r\u0131r.”<\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fcn\u00fc uzay ve denizlerin derinliklerinde gece-g\u00fcnd\u00fcz bir an duraksamayan, bu s\u00fcrekli hareket… \u0130\u015fte bu de\u011fi\u015fim her an ger\u00e7ekle\u015fmektedir. S\u00fcrekli birliktelik ve tekrarlanmadan \u00f6t\u00fcr\u00fc fark\u0131na varamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z mucizedir bu. Her an \u00f6l\u00fcden diri, diriden \u00f6l\u00fc \u00e7\u0131k\u0131yor, tane veya \u00e7ekirdek i\u00e7inde durgun g\u00f6r\u00fcnmesine kar\u015f\u0131n s\u00fcrekli hareket etmektedir. Her an bir tohumun kabu\u011funu yararak hayat alan\u0131na \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Her an s\u00fcresini dolduran bir dal, ot veya a\u011fa\u00e7 kuruyor, \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fcp k\u0131r\u0131nt\u0131 durumunda topra\u011fa kar\u0131\u015f\u0131yor. Bu k\u0131r\u0131nt\u0131lar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile hayata haz\u0131r durgun yeni \u00e7ekirdek, havaya kar\u0131\u015fan gaz olu\u015fuyor ve toprak onunla g\u0131d\u00e2lanarak verime haz\u0131rlan\u0131yor. Topra\u011fa kar\u0131\u015fan ve onu gazlarla besleyen c\u00fcsse hayat i\u00e7in yeni malzeme ve bitkiler i\u00e7in yeni bir g\u0131da olmakta, hayvan ve insana d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir! Uzay ve denizlerin derinliklerinde de ayn\u0131 \u015feyler olup bitmektedir.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 g\u00f6ren,kalb ve uyan\u0131k sezgi ile ara\u015ft\u0131ran, Kur’an’\u0131n k\u0131lavuzlu\u011fu ve Allah’\u0131n nurundan kaynaklanan nuru ile g\u00f6ren ki\u015fi i\u00e7in \u00fcrperti veren ilgin\u00e7 bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm zinciridir.<\/p>\n

“Yery\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00f6l\u00fcmden sonra O canland\u0131r\u0131r”<\/p>\n

Mesele ola\u011fan olup ger\u00e7ekle \u00e7eli\u015fir yan\u0131 yoktur. Evrenin gece, g\u00fcnd\u00fcz, her an, her yerde, tan\u0131kl\u0131k etti\u011finin d\u0131\u015f\u0131nda bir durum s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n

“Sizi topraktan yaratmas\u0131 O’nun delillerindendir. Sonra birer insan olup yery\u00fcz\u00fcne yay\u0131l\u0131rs\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Toprak \u00f6l\u00fc ve durgundur. Bu yap\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131n insan ondan olu\u015fmu\u015ftur. Kur’anda ba\u015fka bir yerde “Andolsun ki, biz insan\u0131 s\u00fczme \u00e7amurdan yaratt\u0131k. “(M\u00fc’minun Suresi, 12) bi\u00e7iminde gelmi\u015ftir. Yani insan\u0131n uzak k\u00f6k\u00fc \u00e7amurdur. Bu k\u00f6k burada; \u00f6l\u00fc, durgun toprakla; canl\u0131 hareketli insan\u0131n, anlam ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcm a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirilmesi konusunda uyarmak ve konuya Kur’an’\u0131n y\u00f6ntemiyle uygunluk kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in “\u00d6l\u00fcden diri \u00e7\u0131kar\u0131r, diriden \u00f6l\u00fc \u00e7\u0131kar\u0131r” ifadesinin ard\u0131ndan veriliyor.<\/p>\n

Bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc mucize, kudret ayetlerinden bir ayet ve insanlar\u0131n \u00fczerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, olu\u015fum \u00f6z\u00fc ve b\u00fcy\u00fck varl\u0131k \u00e7er\u00e7evesinde ikisine de h\u00fckmeden yasalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan kaderda\u015f oldu\u011fu bu d\u00fcnya aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011f\u0131n dolays\u0131z ifadesidir.<\/p>\n

Durgun, dengesiz toprak g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnden, hareketli y\u00fcce insan g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcne ge\u00e7i\u015f; bu eylemi Allah’\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi konusunda d\u00fc\u015f\u00fcnceyi hareketlendiren, insan\u0131n i\u00e7 yap\u0131s\u0131n\u0131 Allah’a hamd etme ve O’nu eksikliklerden uzak g\u00f6rme\u011fe \u00f6zendiren ve kalbi, keremli, faziletli yaratan\u0131 y\u00fcceltmeye y\u00f6nelten bir ge\u00e7i\u015ftir.<\/p>\n

\u0130nsan t\u00fcr\u00fcne ili\u015fkin olan birinci halkadan, insan\u0131n iki cinsi aras\u0131ndaki orta hayat alan\u0131na ge\u00e7iyor:
\n21- O’nun delillerinden biri de, i\u00e7inizden kendileriyle huzura kavu\u015fa<\/p>\n

ca\u011f\u0131n\u0131z e\u015fler yarat\u0131p; aran\u0131za muhabbet ve rahmet koymas\u0131d\u0131r. \u015e\u00fcphesiz bunda d\u00fc\u015f\u00fcnen bir toplum i\u00e7in ibretler vard\u0131r.<\/p>\n

22- O’nun delillerinden biri de, g\u00f6klerin re yerin yarat\u0131lmas\u0131, dillerinizin ve renklerinizin ayr\u0131 ayr\u0131 olmas\u0131d\u0131r. \u015e\u00fcphesiz bunda, bilenler i\u00e7in ibretler vard\u0131r.<\/p>\n

23- O’nun delillerinden biri de, geceleyin uyuman\u0131z, g\u00fcnd\u00fcz de O’nun l\u00fctfundan r\u0131z\u0131k araman\u0131zd\u0131r. \u015e\u00fcphesi:, bunda i\u015fiten bir toplum i\u00e7in ibretler vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

\u0130nsanlar di\u011fer cinse kar\u015f\u0131 duygular\u0131n\u0131 bilirler, cinsler aras\u0131ndaki bu ba\u011f, duygular\u0131 ve sinir sistemini me\u015fgul eder. \u0130nsanlar\u0131n ad\u0131mlar\u0131n\u0131 ve enerjilerini, kad\u0131n, erkek aras\u0131nda \u00e7e\u015fitli tarzdaki bu duygular ve y\u00f6nelimleri harekete ge\u00e7irir. Fakat onlar, kendi nefislerinden onlara e\u015fler yaratan, psikolojilerinin yap\u0131s\u0131na uygun bu duygular\u0131 koyan, bu ba\u011f\u0131 nefis ve sinirler i\u00e7in durulma, cisim ve kalb i\u00e7in rahatlama, hayat i\u00e7in denge unsuru, ruhlar ve vicdanlar i\u00e7in ferahlama ve silesi ve hem kad\u0131n hem erkek i\u00e7in g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131 k\u0131lan Allah’\u0131n elini ne kadar az hat\u0131rl\u0131yorlar.<\/p>\n

Kur’an bu ili\u015fkiyi, kalbin ve duygular\u0131n derinliklerinden toplay\u0131p getirircesine duyarl\u0131, latif ve ilham veren bir bi\u00e7imde dile getiriyor:<\/p>\n

“\u0130\u00e7inizden kendileriyle huzura kavu\u015faca\u011f\u0131n\u0131z e\u015fler yarat\u0131p aran\u0131za muhabbet ve rahmet koymas\u0131d\u0131r. \u015e\u00fcphesiz bunda d\u00fc\u015f\u00fcnen bir toplum i\u00e7in ibretler vard\u0131r.”<\/p>\n

\u0130ki cinsten, her birinin di\u011ferinin yan\u0131nda rahatl\u0131k ve i\u00e7 huzuru bulmalar\u0131, d\u00e9ngeyi sa\u011flar. Psikolojik sinirsel ve organik bile\u015fimlerinde her birinin beklentilerine kar\u015f\u0131l\u0131k verilmesi, di\u011ferinde g\u00f6zetildi\u011finden, her ikisinin de, birliktelikte huzur ve yeterlilik bulmalar\u0131. Birlikteliklerinin \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak yeni bir ku\u015fakta kendini g\u00f6sterecektir. Yeni bir hayat\u0131n var edilmesine y\u00f6nelik olmas\u0131 a\u00e7\u0131lar\u0131ndan, iki cinsten her birinin di\u011feri ile uyumlu ve psikolojik, ahl\u00e2ki ve fiziki y\u00f6nlerden yap\u0131sal ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap verir bi\u00e7imde yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile insanlar yarat\u0131c\u0131n\u0131n hikmetini kavr\u0131yorlar.<\/p>\n

“O’nun delillerinden biride, g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131lmas\u0131 dillerinizin ve renklerinizin ayr\u0131 ayr\u0131 olmas\u0131d\u0131r. \u015e\u00fcphesiz bunda, bilenler i\u00e7in ibretler vard\u0131r.”<\/p>\n

G\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ayet olu\u015funa Kur’an’da \u00e7okca de\u011finilmekte fakat biz genellikle \u00fczerinde durmadan ge\u00e7mekteyiz… Oysa bu \u00fczerinde uzunca durup derinden ara\u015ft\u0131r\u0131lmaya lay\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

G\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131lmas\u0131; hakk\u0131nda \u00e7ok az bir \u015feyler biliyoruz. Aralar\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fcnyam\u0131z\u0131n neredeyse boyut ve hacimden yoksun, varl\u0131\u011f\u0131ndan habersiz, bir zerreden ba\u015fka anlam ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131, say\u0131lamayacak kadar y\u0131ld\u0131zlar, gezegenler, nebulalar ve galaksilerden olu\u015fan; insan\u0131 irkilten b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131n dola\u015f\u0131m ve hareketlerinde \u00e7arp\u0131\u015fma. bozulma, geri kalma ve sars\u0131lmadan koruyup, her \u015feye durumuna g\u00f6re \u00f6l\u00e7\u00fc koyan ilgin\u00e7 d\u00fczen arz eden evrenin duyarl\u0131, b\u00fcy\u00fck ve m\u00fckemmel yap\u0131s\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 anlam\u0131nad\u0131r.<\/p>\n

Genel hacim ve d\u00fczen a\u00e7\u0131s\u0131ndan durum bu. Bu g\u00f6rkemli yarat\u0131klar\u0131n s\u0131rlar\u0131, yap\u0131lar\u0131, onlar\u0131n i\u00e7inde \u00f6rt\u00fcl\u00fc olanlar ve d\u0131\u015f y\u00fczeylerinde g\u00f6r\u00fclenlerle onlara h\u00fckmeden ve y\u00f6nlendiren yasalara gelince; anlam\u0131 mahiyeti, insan\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 noktan\u0131n \u00e7ok \u00f6tesinde olup, insan onlara ili\u015fkin \u00e7ok az \u015fey bilmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcze dek \u00fczerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu k\u00fc\u00e7\u00fck gezegenin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda da \u00e7ok az yol al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bilginlerin yapt\u0131klar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck bir ayg\u0131tla uzun uzad\u0131ya ilgilenirken \u00fczerinde durmadan ge\u00e7ti\u011fimiz, g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015flar\u0131n\u0131n kan\u0131t olu\u015fturmas\u0131na, k\u0131sa bir dengenin ortaya koyduklar\u0131 bunlar. Bilginler, o k\u00fc\u00e7\u00fck ayg\u0131t\u0131n, belirli bir zaman bozulmadan, \u00f6\u011feleri \u00e7eli\u015fkiye d\u00fc\u015fmeden d\u00fczenli bir hareketi ger\u00e7ekle\u015ftirebilmeleri i\u00e7in, \u00f6\u011felerinin uyumu konusunda \u00f6nlemler almaktalar. Durum b\u00f6yleyken kimi \u015fa\u015fk\u0131n sap\u0131klar, bu ilgin\u00e7 duyarl\u0131 sistem sahibi g\u00f6rkemli evrenin, yarat\u0131c\u0131s\u0131z ve d\u00fczenleyicisiz varoldu\u011funu ileri s\u00fcrebilmekteler. Daha \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olan bu ciddiyetsiz bilginleri dinleyenlerin varl\u0131\u011f\u0131!<\/p>\n

G\u00f6klerin ve yerin ayet olu\u015fturmas\u0131 ile insanlar aras\u0131ndaki dil ve renk farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n ba\u011flant\u0131s\u0131… Bunlar\u0131n g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131lmas\u0131 ile ilgisi vard\u0131r. \u0130nsano\u011flunun yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 birli\u011fine ra\u011fmen g\u00f6r\u00fclen dil ve renk farkl\u0131l\u0131klar\u0131, yerin astronomik konumu ve yery\u00fcz\u00fcndeki atmosfer ve ortam farkl\u0131l\u0131klar\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz bilginleri, dil ve renk farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorlar da ondaki Allah’\u0131n eli ve g\u00f6klerle yerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndaki ayetlerini g\u00f6rmeden ge\u00e7iyorlar. Do\u011frusu d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc objektif bir bi\u00e7imde ara\u015ft\u0131r\u0131yorlar fakat, hem d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fler ve hem de i\u00e7te olanlar\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 ve sistemle\u015ftiricisinin y\u00fcceltilmesi konusu \u00fczerinde durmuyorlar. Sebep insanlar\u0131n \u00e7o\u011funun bilmez olu\u015fu: “Onlar d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclen k\u0131sm\u0131n\u0131 bilirler.” G\u00f6klerin, yerin dillerle renklerin farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n, Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na kan\u0131t i\u00e7ermelerini ise; sadece kapsam\u0131ndakiler biliyorlar. “\u015e\u00fcphesiz bunda, bilenler i\u00e7in ibretler vard\u0131r” \u0131n kapsam\u0131ndakiler biliyorlar.<\/p>\n

“O’nun delillerinden biri de, geceleyin uyuman\u0131z, g\u00fcnd\u00fcz de O’nun lutfundan r\u0131z\u0131k araman\u0131zd\u0131r. \u015e\u00fcphesiz bunda i\u015fiten bir toplum i\u00e7in ibretler vard\u0131r.”<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi bu ayette; evrensel olaylar ve insanl\u0131\u011f\u0131n onlarla ilintili durumlar\u0131n\u0131 bir araya getirerek varl\u0131\u011f\u0131n \u00e7at\u0131s\u0131 i\u00e7inde uyumlu ve ba\u011flant\u0131l\u0131 durumlar\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Yine gece-g\u00fcnd\u00fcz olgusu, insan\u0131n uyumas\u0131, Allah’\u0131n kullar\u0131na, aray\u0131\u015f ve \u00e7abalar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak l\u00fctfetti\u011fi r\u0131z\u0131k arama giri\u015fimlerinin birbirine ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve uyumlulu\u011fu da g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilmektedir. Allah, insanlar\u0131 i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 varl\u0131kla uyum i\u00e7inde yaratm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fma ve giri\u015fime olan gereksinimlerine \u0131\u015f\u0131k ve g\u00fcnd\u00fcz; uyku ve dinlenme gereksinimlerine de gece ve karanl\u0131kla uygun ortam sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu ve di\u011fer konularda, \u00e7ok farkl\u0131 niteliklere sahip olmalar\u0131na kar\u015f\u0131n, onlar\u0131n durumlar\u0131 bu gezegendeki di\u011fer canl\u0131lar gibidir. Hepsi de genel varl\u0131k sisteminde yap\u0131s\u0131na cevap veren ve ya\u015famas\u0131na olanak sa\u011flayan ortam\u0131 bulur. “\u015e\u00fcphesiz bunda, i\u015fiten bir toplum i\u00e7in ibretler vard\u0131r” Uyku ve \u00e7al\u0131\u015fma, i\u015fitme ile alg\u0131lanan durgunluk ve harekettirler. Di\u011fer yandan, Kur’an ayetindeki bu de\u011ferlendirme, Kur’an y\u00f6ntemiyle de\u011findi\u011fi olu\u015fa ili\u015fkin ayetle uyum i\u00e7indedir.
\n24- O’nun delillerinden biri de, size korku ve \u00fcmit veren \u015fim\u015fe\u011fi g\u00f6stermesi, g\u00f6kten su indirip \u00f6l\u00fcmden sonra yeri diriltmesidir. \u015e\u00fcphesiz bunda d\u00fc\u015f\u00fcnen bir toplum i\u00e7in ibretler vard\u0131r.
\n<\/strong>
\n\u015eim\u015fek evrensel sistemden kaynaklanan bir ger\u00e7ek. Kimileri onu elektrik y\u00fckl\u00fc iki bulut veya bulutla, da\u011f tepesi gibi bir yer cismi aras\u0131nda olu\u015fan iyon ak\u0131\u015f\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar. Bu olay g\u00f6k g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc bi\u00e7iminde belirir ve atmosferde bir bo\u015falmaya yol a\u00e7ar. Genellikle bu \u00e7arp\u0131\u015fman\u0131n sonucu \u015fim\u015fek \u00e7akmas\u0131 ve y\u0131ld\u0131r\u0131m ini\u015fini ya\u011fmur izler. Neden, ne olursa olsun \u015fim\u015fek; bu evrenin Allah’\u0131n koydu\u011fu sisteminden kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim yap\u0131s\u0131 gere\u011fi evrensel olaylar\u0131n nitelikleri ve nedenleri konusunda pek detaya inmemekte, insan kalbini varl\u0131k ve varl\u0131\u011f\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131na ba\u011flamak i\u00e7in onlar\u0131 ara\u00e7 edinmektedir. Di\u011fer yandan bu noktada “Umut ve korku vermek i\u00e7in” onlara \u015fim\u015fe\u011fi g\u00f6stermesinin Allah’\u0131n ayetlerinden bir ayet oldu\u011funu bildiriyor. Umut ve korku, bu olay kar\u015f\u0131s\u0131nda insan psikolojisini. d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc olarak etkileyen yap\u0131sal iki duygudurlar. \u015eim\u015fek \u00e7akt\u0131\u011f\u0131nda; kimi kez insanlar\u0131 ve e\u015fyay\u0131 y\u0131ld\u0131r\u0131m d\u00fc\u015fmesinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 veya \u015fim\u015fe\u011fi g\u00f6rmenin, bu g\u00f6rkemli evrenin genel \u00e7at\u0131s\u0131na egemen g\u00fcc\u00fcn alg\u0131lanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki etkisinin neden oldu\u011fu m\u00fcphem korku, kimi kez de, ayette \u015fim\u015fe\u011fin ard\u0131ndan “g\u00f6kten su indirip onunla \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra yeri diriltir” s\u00f6zleriyle de\u011finilen ve \u00e7o\u011fu durumlarda \u015fim\u015fe\u011fi izleyen ya\u011fmurun ard\u0131ndan gelecek yarar umudu sarar insan\u0131.<\/p>\n

Canl\u0131l\u0131k ve \u00f6l\u00fcl\u00fck terimlerinin yer i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131, yerin ya\u015fayan ve \u00f6len canl\u0131 bir varl\u0131k olarak alg\u0131lanmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. Ger\u00e7ekte de durum Kur’an-\u0131 Kerim’in niteledi\u011fi gibidir. \u0130\u015fte bu evren, Rabb’ine ba\u015f e\u011ferek, sayg\u0131 g\u00f6stererek itaat eden, emirlerini kulluk ve y\u00fcceltmeyle kar\u015f\u0131layan canl\u0131 bir yarat\u0131k olup, bu gezegen \u00fczerinde Allah’\u0131n yarat\u0131klar\u0131ndan biri olarak gezinen insan da, onlarla birlikte, Alemlerin Rabb’i Allah’a y\u00f6nelmi\u015f o tek konvoy i\u00e7inde y\u00fcr\u00fcmektedir.<\/p>\n

Bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc, suyun topra\u011fa ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, ona sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 verimlilikle geli\u015fen, canl\u0131 bitkilerin \u00fcremesi ve her yan\u0131n bu bitkiler, hayvanlar ve insanlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu hayatla dalgalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamas\u0131na dayanmaktad\u0131r. Su hayat ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r, onun oldu\u011fu yerde hayat olu\u015fur.<\/p>\n

“\u015e\u00fcphesiz bunda, d\u00fc\u015f\u00fcnen bir toplum i\u00e7in ibretler vard\u0131r.” Bu ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken bir konudur.
\n25- O’nun delillerinden biri de, g\u00f6\u011f\u00fcn ve yerin O’nun buyru\u011fu ile ayakta durmas\u0131d\u0131r. Sonra sizi kabirlerinizden bir \u00e7a\u011f\u0131rmaya g\u00f6rs\u00fcn, hemen \u00e7\u0131k\u0131verirsiniz.<\/p>\n

26- G\u00f6klerde ve yerde olanlar O’nundur, hepsi O’na boyun e\u011fmi\u015ftir.<\/p>\n

27- \u00d6nce yaratan, \u00f6l\u00fcmden sonra tekrar dirilten O’dur. Bu O’nundur. O g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr hikmet sahibidir.<\/strong><\/p>\n

G\u00f6\u011f\u00fcn, yerin d\u00fczeni, kusursuz, planl\u0131 hareket eder bi\u00e7imde varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeleri, Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fc ve d\u00fczenlemesinin d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015feyle olmamaktad\u0131r. Kendisinin veya bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n bunu sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edecek hi\u00e7bir yarat\u0131k yoktur. Yine “bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc d\u00fczenleme olmaks\u0131z\u0131n olu\u015fmaktad\u0131r” diyecek ak\u0131ll\u0131 biri de yoktur. Durum bu olunca, g\u00f6\u011f\u00fcn ve yerin emre uyarak, hedeften \u015fa\u015fmadan, bozulma, sars\u0131lma g\u00f6stermeden O’na boyun e\u011ferek ayakta durmas\u0131, Allah’\u0131n ayetlerinden bir i\u015farettir.<\/p>\n

“Sonra sizi, k\u00e2birlerinizden bir \u00e7a\u011f\u0131rmaya g\u00f6rs\u00fcn, hemen \u00e7\u0131k\u0131verirsiniz.”<\/p>\n

Evrendeki bu ince d\u00fczeni ve bu e\u015fsiz egemenli\u011fi seyreden biri; y\u00fcce ve ulu yarat\u0131c\u0131dan gelen bir emirle kabirlerden \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 buyruldu\u011fu zaman g\u00fc\u00e7s\u00fcz insanlar\u0131n bu direktifle ko\u015fmamas\u0131n\u0131 asla d\u00fc\u015f\u00fcnemez.<\/p>\n

Ve ard\u0131ndan bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131 bitirmek \u00fczere son vurgu geliyor; i\u015fte g\u00f6klerde ve yerdeki yarat\u0131klar\u0131n t\u00fcm\u00fc Allah’a boyun e\u011fmektedir.<\/p>\n

“G\u00f6klerde ve yerde olanlar O’nundur, hepsi O’na boyun e\u011fmi\u015ftir.”<\/p>\n

\u0130nsanlardan bir\u00e7o\u011funun Allah’a boyun e\u011fmedi\u011fini ve kulluk etmedi\u011fini biliyoruz. Fakat bu ger\u00e7ek, g\u00f6klerde ve yerde bulunan her \u015feyin Allah’\u0131n \u015fa\u015fmaz ve ge\u00e7ilmez kanunlar\u0131na boyun e\u011fdi\u011fi ve O’nun iradesine ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011funu belirtmektedir. Onlar, isyank\u00e2r olup, k\u00e2fir olsalar da bu kanunun egemenli\u011findedirler. Ak\u0131llar\u0131 ile Allah’\u0131 yalanlasalar kalpleri ile O’nu ink\u00e2r etseler de ayn\u0131 yasaya boyun e\u011fip ayn\u0131 prensiplere uyacak ve ger\u00e7ek yarat\u0131c\u0131 onlara di\u011fer kullara h\u00fckmetti\u011fi gibi h\u00fckmedecektir.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n bu emre itaat etmekten ba\u015fka yapabilecekleri bir \u015fey de yoktur. Bu engin ve g\u00f6rkemli gezinti, gafillerin g\u00f6rmezlikten geldi\u011fi dirili\u015f ve k\u0131yamet meselesini belirterek bitiyor.<\/p>\n

“\u00d6nce yaratan, \u00f6l\u00fcmden sonra tekrar dirilten O’dur. Bu O’nun i\u00e7in daha kolayd\u0131r. G\u00f6klerde ve yerde olan en y\u00fcce s\u0131fatlar O’nundur. O g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr, hikmet sahibidir.”<\/p>\n

Ge\u00e7ti\u011fimiz ayetlerde yoktan var etme ve yeniden diriltilme olay\u0131na de\u011finilmi\u015fti. Bu detayl\u0131 gezinin ard\u0131ndan bu konu,burada yeniden tekrarlanmakta ve yeni eklemeler yap\u0131lmaktad\u0131r. “\u00d6l\u00fcmden sonra dirili\u015f O’nun i\u00e7in daha kolayd\u0131r.” Allah i\u00e7in kolay, veya zor diye bir \u015fey yoktur. “O’nun i\u015fi bir \u015feyin olmas\u0131n\u0131 dileyince ona “Ol” demektir. O \u015fey hemen oluverir” (Yasin Suresi, 82) Fakat O, insanlar\u0131n kavray\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re hitab etmektedir. \u0130nsanlar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcne g\u00f6re yoktan var etmek, bozulup da\u011f\u0131lan\u0131n var edilmesinden daha zordur. Durum b\u00f6yleyken ne oluyor da yeniden var etmeyi Allah i\u00e7in daha zor g\u00f6r\u00fcyorlar, oysa o yap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha kolayd\u0131r!<\/p>\n

G\u00f6klerde ve yerde \u00fcst\u00fcn nitelikler O’nundur. O, kimsenin ortak olmad\u0131\u011f\u0131 nitelikleriyle g\u00f6klerde ve yerde tektir. Hi\u00e7bir \u015fey O’nun benzeri de\u011fildir. O hi\u00e7bir \u015feye ihtiyac\u0131 olmayan fakat her \u015feyin kendisine muhta\u00e7 oldu\u011fu e\u015fsiz yarat\u0131c\u0131d\u0131r. \u0130stedi\u011fini yapacak g\u00fcce sahiptir, diledi\u011fini idare edecek h\u00fckme maliktir.<\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131, insan kalbini geni\u015f ufuklarda ve engin ortamlarda gezdirdikten; g\u00f6r\u00fcnen ve g\u00f6r\u00fcnmeyen hallerde dola\u015ft\u0131rd\u0131ktan sonra onu yeni bir vurguyla y\u00fcz y\u00fcze getiriyor.
\n28- Allah size kendisinden bir misal vermektedir: Size verdi\u011fimiz r\u0131z\u0131klarda, emrinize verilen k\u00f6lelerin, hizmet\u00e7ilerin e\u015fit suretle hak sahibi olmalar\u0131na raz\u0131 olur ve birbirinizden \u00e7ekindi\u011finiz gibi onlardan da \u00e7ekindi\u011finiz ortaklar var m\u0131? \u0130\u015fte biz akl\u0131n\u0131 kullanan bir toplum i\u00e7in delillerimizi b\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yoruz.<\/strong><\/p>\n

Bu \u00f6rnek, cin, melek, put ve a\u011fa\u00e7 gibi her ne t\u00fcrden olursa olsun Allah’\u0131n yarat\u0131klar\u0131ndan birini O’na ortak ko\u015fan kimseler i\u00e7in verilmektedir. Onlar, k\u00f6lelerini ne sahip olduklar\u0131 mala ortak kabul ederler, ne de herhangi bir a\u00e7\u0131dan kendilerine e\u015fit sayarlar. Durumlar\u0131 o kadar ilgin\u00e7 ki, tek r\u0131z\u0131k veren yarat\u0131c\u0131ya ortaklar ko\u015fuyorlar, fakat k\u00f6lelerin kendi mallar\u0131na ortak olmas\u0131n\u0131 reddediyorlar. Oysa mallar\u0131, Allah’\u0131n kendilerine verdi\u011fi nimetlerdir. Kendi yarat\u0131klar\u0131 da de\u011fildir. Bu, hesap ve de\u011ferlendiri\u015fleriyle, derin bir \u00e7eli\u015fkiye d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir. Allah bu \u00f6rne\u011fi onlara ad\u0131m ad\u0131m a\u00e7\u0131kl\u0131yor. “Size kendinizden bir misal vermektedir. Sizden uzak de\u011fil, ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yolculuk da gerekmez… Sahip olduklar\u0131n\u0131z (k\u00f6leleriniz)den verdi\u011fimiz r\u0131z\u0131kta size e\u015fit olan ortaklar var m\u0131?” K\u00f6lelerin onlara e\u015fit olmas\u0131 bir kenara, malla \u00fczerine herhangi bir pay sahibi olmalar\u0131na da raz\u0131 olmazlar. “Birbirinizden \u00e7ekindi\u011finiz gibi onlardan da \u00e7ekinir misiniz?<\/p>\n

Yani siz e\u015fitlik g\u00f6zeterek h\u00fcr ortaklar\u0131n\u0131z\u0131 sayd\u0131\u011f\u0131n\u0131z gibi \u00f6zg\u00fcr ortaklar\u0131n hakk\u0131n g\u00f6zetti\u011finiz gibi onlar\u0131n hakk\u0131n\u0131 da g\u00f6zetiyor, size haks\u0131zl\u0131k, hakk\u0131n\u0131za tecav\u00fcz etmelerinden endi\u015fe duydu\u011funuz gibi, siz de onlar\u0131n hakk\u0131na tecav\u00fcz etmekten \u00e7ekinir misiniz? Sizin yak\u0131n\u0131n\u0131zda ve kendinizle ilgili bir konuda durum b\u00f6yle olur mu? Sizin i\u00e7in olmazsa en y\u00fcce s\u0131fatlara sahip olan Allah i\u00e7in nas\u0131l uygun g\u00f6r\u00fcyorsunuz?<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131k mant\u0131k kurallar\u0131na ve do\u011fru d\u00fc\u015f\u00fcnmeye dayanan, gayet yal\u0131n kesin yarg\u0131l\u0131, tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez bir \u00f6rnektir.<\/p>\n

“\u0130\u015fte akl\u0131n\u0131 kullanan bir toplum i\u00e7in delillerimizi b\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yoruz.”<\/p>\n

Onlar\u0131n \u015firk konusunda d\u00fc\u015ft\u00fckleri \u00e7eli\u015fkiler bu \u015fekilde sunulduktan sonra, bu ikilemin as\u0131l sebebi a\u00e7\u0131klan\u0131yor ve bunun hi\u00e7bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ve akla dayanmayan nefsi e\u011filimlerin eseri oldu\u011fu belirtiliyor.<\/p>\n

29- Hay\u0131r, zulmedenler bilgisizce keyiflerine uydular. Allah’\u0131n sapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kimseleri kim do\u011fru yola eri\u015ftirebilir?<\/strong><\/p>\n

Keyfi e\u011filimlerin s\u0131n\u0131r\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc yoktur. Onlar; nefsin de\u011fi\u015fken e\u011filimlerine, dengesiz at\u0131l\u0131mlar\u0131na, isteklerine ve korkular\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130stekleri ve emelleri ne ger\u00e7e\u011fe dayan\u0131r, ne s\u0131n\u0131r tan\u0131r, ne de bir \u00f6l\u00e7\u00fc ile yenilebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hidayete yer b\u0131rakmayan, delaletten korunmaya imk\u00e2n vermeyen sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n kendisidir. “Allah’\u0131n sapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kimseleri kim do\u011fru yola eri\u015ftirebilir?” \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sap\u0131kl\u0131k da nefsi arzular\u0131n sonucu olur. K\u00f6t\u00fc gidi\u015ften al\u0131koyacak yard\u0131mc\u0131 yoktur onlara.
\n
\nM\u00dc’M\u0130NLERE RABB’LER\u0130NDEN \u00d6\u011e\u00dcTLER<\/strong><\/p>\n

De\u011fi\u015fken ve dengesiz e\u011filimlerin g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde y\u00fcr\u00fcyenleri bu noktada b\u0131rakarak, Resulullah’a y\u00f6neliyor. Onu yaratt\u0131\u011f\u0131 f\u0131trata, Allah’\u0131n insanlar\u0131 de\u011fi\u015fmez dinine y\u00f6nelmesini emrediyor. \u0130nsan yap\u0131s\u0131na ve f\u0131trat\u0131na uygun olan bu dindir. M\u00fc\u015friklerin, de\u011fi\u015fken arzu ve e\u011filimlerinin ard\u0131na tak\u0131larak grup grup ayr\u0131lmalar\u0131 gibi kapal\u0131l\u0131k ve ayr\u0131l\u0131klar yoktur bu dinde; ayr\u0131lan m\u00fc\u015frikler oldu\u011fu gibi, ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmedi\u011fi de\u011fi\u015fmez tek dindir!
\n30- Ey Muhammed! Y\u00fcz\u00fcn\u00fc Allah’\u0131 birleyici olarak do\u011fruca dine \u00e7evir: Allah’\u0131n yaratma kanununa uygun olarak dine d\u00f6n ki, insanlar\u0131 ona g\u00f6re yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Allah’\u0131n yaratmas\u0131 de\u011fi\u015ftirilemez. \u0130\u015fte do\u011fru din budur. Fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler.<\/p>\n

31- Yaln\u0131z O’na y\u00f6nelin ve O’ndan korkun; namaz\u0131 k\u0131l\u0131n ve Allah’a ortak ko\u015fanlardan olmay\u0131n.<\/p>\n

32- M\u00fc\u015frikler dinlerini par\u00e7alad\u0131lar ve b\u00f6l\u00fck b\u00f6l\u00fck oldular. Bunlardan her f\u0131rka kendi yan\u0131ndakiyle b\u00f6b\u00fcrlenmektedir.<\/strong><\/p>\n

Evrenin i\u00e7eri\u011fi, d\u0131\u015ftan g\u00f6r\u00fcnen sahneleri, nefsin derinlikleri ve yap\u0131s\u0131nda ge\u00e7en bu gezintilerin ard\u0131ndan y\u00f6nelimin do\u011fru dine ba\u011fl\u0131 k\u0131l\u0131nmas\u0131na ili\u015fkin bu direktif yerinde ve zaman\u0131nda geliyor… \u00d6yle ki, yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015f kalpler, tutumlar\u0131n\u0131 hakl\u0131 g\u00f6sterecek her t\u00fcrl\u00fc gerek\u00e7eyi yitirmi\u015f ve her t\u00fcrl\u00fc cephane ve silahtan yoksun kald\u0131klar\u0131 gibi, yap\u0131s\u0131 bozulmam\u0131\u015f kalpler de onu kar\u015f\u0131lamaya haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte Kur’an’\u0131n uygulad\u0131\u011f\u0131 yol, insan\u0131 oraya g\u00f6t\u00fcren g\u00fc\u00e7l\u00fc metod budur. Kalplerin kar\u015f\u0131 koyamad\u0131\u011f\u0131 nefislerin reddedemedi\u011fi metod:<\/p>\n

“Y\u00fcz\u00fcn\u00fc Allah’\u0131 birleyici olarak do\u011fruca dine \u00e7evir…”<\/p>\n

Do\u011fruca O’na y\u00f6nel. Ger\u00e7ek bilgiye dayanmay\u0131p; sadece arzular\u0131n ard\u0131na tak\u0131l\u0131p giden, da\u011f\u0131n\u0131k arzu ve e\u011filimlerin etkisinden koruyan, i\u015fte bu dindir… Sen y\u00f6nelimini insan yap\u0131s\u0131n\u0131n onaylad\u0131\u011f\u0131 dine \u00e7evir ve hi\u00e7bir yana e\u011filme. Ve ba\u015fkalar\u0131na da ald\u0131r\u0131\u015f etme.<\/p>\n

“Allah’\u0131n yaratma kanununa uygun olarak dine d\u00f6n ki, insanlar\u0131 ona g\u00f6re yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Allah’\u0131n yaratmas\u0131 de\u011fi\u015ftirilemez.”<\/p>\n

B\u00f6ylece insan nefsinin yap\u0131s\u0131 ile bu dinin yap\u0131s\u0131n\u0131 birbirine ba\u011fl\u0131yor. Her ikisi de Allah’\u0131n diledi\u011fi yap\u0131da her ikisi de varl\u0131\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131yla uyumlu, her biri yap\u0131 ve y\u00f6neliminde di\u011feriyle uyumlu. \u0130nsan kalbini yaratan Allah’d\u0131r. Bu dini ona h\u00fckmetmesi, onu y\u00f6netmesi, hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 tedavi etmesi ve sapmadan korumas\u0131 i\u00e7in indiren y\u00fcce Allah, yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilir. O l\u00e2tiftir, haberdard\u0131r. Yap\u0131 da de\u011fi\u015fmez, dinde; “Allah yaratmas\u0131 de\u011fi\u015ftirilemez.” Nefisler yap\u0131lar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131nda; onlar\u0131 yap\u0131lar\u0131na d\u00f6nd\u00fcrecek ve yap\u0131yla uyum i\u00e7inde olan bu dindir sadece. \u0130nsan\u0131n yap\u0131s\u0131yla varl\u0131\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 kesi\u015ftiren din.<\/p>\n

“\u0130\u015fte do\u011fru din budur. Fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler.<\/p>\n

Bu davran\u0131\u015f sonucu bilgisizce, keyfi e\u011filimlerin g\u00fcd\u00fcm\u00fcne giriyor, hedefe g\u00f6t\u00fcren do\u011fru yoldan sap\u0131yorlar.<\/p>\n

Y\u00f6nelimin do\u011fru dine ba\u011fl\u0131 k\u0131l\u0131nmas\u0131na ili\u015fkin direktif Peygamberimize y\u00f6nelik ise de kastedilen t\u00fcm m\u00fc’minlerdir. Bunun i\u00e7in direktif y\u00f6n\u00fcn do\u011fru dine ba\u011fl\u0131 k\u0131l\u0131nmas\u0131n\u0131n ne demek oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamaya devam ediyor.<\/p>\n

“Yaln\u0131z O’na y\u00f6nelin ve O’ndan korkun; namaz\u0131 k\u0131lan ve Allah’a ortak ko\u015fanlardan olmay\u0131n.”<\/p>\n

Y\u00f6nelimin do\u011fru dine ba\u011fl\u0131 k\u0131l\u0131nmas\u0131n\u0131; Allah’a y\u00f6nelme ve her durumda O’na d\u00f6nme, hatadan sak\u0131nma, i\u00e7 duyarl\u0131\u011f\u0131 koruma, gizli, a\u00e7\u0131k her konumda Allah’\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurma, her hareket ve durgunluk an\u0131nda o kontrol\u00fc duyumsama, salt Allah’a kulluk i\u00e7in namaz k\u0131lma ve m\u00fc’minlerle m\u00fc\u015frikleri birbirinden ay\u0131ran \u00f6zellik olan Allah’\u0131 bir bilme olarak veriyor.<\/p>\n

M\u00fc\u015frikleri ise; “Dinlerini par\u00e7alad\u0131lar ve b\u00f6l\u00fck b\u00f6l\u00fck oldular” olarak niteliyor. \u015eirkin t\u00fcrleri \u00e7oktur. M\u00fc\u015friklerin kimi cinleri, kimi melekleri, kimi atalar\u0131, kimi y\u00f6neticileri, kimi papazlar\u0131 ve hahamlar\u0131, kimi a\u011fa\u00e7lar\u0131-ta\u015flar\u0131, kimi gezegen ve y\u0131ld\u0131zlar\u0131, kimi ate\u015fi, kimi geceyi-g\u00fcnd\u00fcz\u00fc, kimi sahte de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 ve arzular\u0131 Allah’a ortak ko\u015farlar. \u015eirkin t\u00fcrleri say\u0131lmakla bitmez… Her grup kendi yan\u0131ndaki ile sevinmektedir. Oysa do\u011fru din birdir, de\u011fi\u015fmez ve kollara ayr\u0131lmaz; ba\u011fl\u0131lar\u0131n\u0131 tek Allah’dan ba\u015fkas\u0131na g\u00f6t\u00fcrmez. Yerin ve g\u00f6klerin emri ile varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ve yerdeki g\u00f6ktekilerin O’nun olup O’na ba\u015f e\u011fdi\u011fi Allah’dan ba\u015fkas\u0131na.<\/p>\n

Surenin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc de ana konu etraf\u0131nda ilerliyor. \u0130nsanlarla olaylar\u0131n kaderlerinin ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu, hayat, evren ve do\u011fru dinin yap\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7eli\u015fmesiz bi\u00e7imde uyum sa\u011flad\u0131klar\u0131 genel ve evrensel y\u00f6r\u00fcngesinde.<\/p>\n

Kur’an bu b\u00f6l\u00fcmde, de\u011fi\u015fmez yap\u0131lar yan\u0131nda, insan\u0131n de\u011fi\u015fken psikolojik \u00e9\u011filimlerinin g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc ve do\u011fru dinin g\u00fc\u00e7l\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015firk t\u00fcr\u00fc inan\u00e7lar\u0131n g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, darl\u0131k ve bolluk anlar\u0131nda insan psikolojisinin durumlar\u0131n\u0131 tasvir ediyor. Ki o insan psikolojisi, Allah’\u0131n sars\u0131lmaz \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcne dayand\u0131\u011f\u0131 ve r\u0131zk\u0131 diledi\u011fine geni\u015fletip diledi\u011fine k\u0131san kaderine boyun e\u011fmedi\u011fi s\u00fcrece, de\u011ferlendirim ve tasar\u0131mlar\u0131nda denge sa\u011flayamamaktad\u0131r. R\u0131zk\u0131n uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile onlar\u0131, mal\u0131 artt\u0131r\u0131p temizleyen y\u00f6nteme y\u00f6nlendiriyor. Hedefe ula\u015ft\u0131ran a\u00e7\u0131k yolla uyum i\u00e7indeki y\u00f6nteme… Onlar\u0131 bu yolla \u00f6ld\u00fcren, dirilten ve r\u0131z\u0131k veren Allah’\u0131n tan\u0131mas\u0131na ula\u015ft\u0131r\u0131yor. Allah’\u0131n yapt\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131n O’na ortak ko\u015ftuklar\u0131n\u0131n ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 soruyor. Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ve m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma ve kazanman\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 sadece yap\u0131lanlar\u0131n hesab\u0131 ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclece\u011fi g\u00fcn gelmeden do\u011fru yollar\u0131na y\u00f6nelmeleri konusunda uyard\u0131\u011f\u0131 gibi, m\u00fc\u015frikleri de her yerde g\u00f6r\u00fclen, \u015firk inanc\u0131n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 olumsuzluk konusunda uyar\u0131yor. S\u00f6z\u00fcn Allah’\u0131n r\u0131zk\u0131na ili\u015fkin a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131nda; kalplerini, bu r\u0131zk\u0131n g\u00f6kten inip \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra yeri canland\u0131ran ve Allah’\u0131n emri ile i\u00e7inde gemilerin y\u00fczd\u00fc\u011f\u00fc su gibi maddi hayatlar\u0131na ili\u015fkin ve \u00f6l\u00fc kalpleri, g\u00f6n\u00fclleri diriltmek i\u00e7in Resule inen a\u00e7\u0131k ayetler gibi manevi hayatlar\u0131na ili\u015fkin t\u00fcrlerine y\u00f6neltiyor, fakat onlar ne do\u011fru yolu buluyor, ne de dinliyorlar. Onlar\u0131 yarat\u0131l\u0131\u015flar\u0131n\u0131n evreleri ve zulmedenlerin \u00f6z\u00fcrlerinin kabul edilmeyece\u011fi ve memnun olmayacaklar\u0131 g\u00fcn olan, yarat\u0131c\u0131lar\u0131na ula\u015fana dek hayatlar\u0131na ili\u015fkin bir geziye \u00e7\u0131kar\u0131yor… Bu b\u00f6l\u00fcm Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131 ve Allah’\u0131n hak vaadi ger\u00e7ekle\u015fene dek direnmeye y\u00f6nlendirilmesiyle sona eriyor.<\/p>\n

33- \u0130nsanlara bir zarar dokundu mu, Rabb’lerine y\u00f6nelerek O’na yalvar\u0131rlar. Sonra Rabb’leri, onlara kendinden bir rahmet tatt\u0131r\u0131nca, hemen onlardan bir grup, Rabb’lerine ortak ko\u015farlar.<\/p>\n

34- B\u00f6yle yaparlar ki kendilerine verdi\u011fimiz nimete kar\u015f\u0131 nank\u00f6rl\u00fck etsinler. Haydi! Biraz e\u011flenin bakal\u0131m, yak\u0131nda sonunuzun ne oldu\u011funu bileceksiniz.<\/p>\n

35- Yoksa onlara ortak ko\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen bir delil mi indirdik?<\/p>\n

36- Biz insanlara bir rahmet tatt\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman sevinirler. \u015eayet yapt\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 ba\u015flar\u0131na bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck gelirse hemen \u00fcmitsizli\u011fe d\u00fc\u015ferler.<\/p>\n

37- G\u00f6rmediler mi, Allah diledi\u011fine r\u0131zk\u0131 geni\u015fletiyor da, daralt\u0131yor da. \u015e\u00fcphesiz inanan bir toplum i\u00e7in bunda ibretler vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

De\u011fi\u015fmez bir de\u011fere dayanmayan ve bilinen do\u011fru bir yolda y\u00fcr\u00fcmeyen insan nefsinin g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc. Ge\u00e7ici etkilenimler, de\u011fi\u015fik tasar\u0131mlar, olaylar ve ak\u0131mlara ba\u011fl\u0131 serke\u015flikler aras\u0131nda sallant\u0131daki g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc. \u0130nsanlar kendilerine bir zarar dokundu\u011funda Rabb’lerini hat\u0131rl\u0131yorlar. Ve kendisinden ba\u015fka tutunacak \u015fey bulamayan, O’na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda kurtulu\u015fu olmayan g\u00fcce s\u0131\u011f\u0131n\u0131yor. Fakat bu, \u00fcz\u00fcnt\u00fcn\u00fcn zorlu\u011fun kalkmas\u0131na kadar s\u00fcr\u00fcyor. Allah onlara kat\u0131ndan bir rahmet tatt\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda ise, “Onlardan bir grup, Rabb’lerine ortak ko\u015farlar.” O grup kendilerine do\u011fru yolu g\u00f6steren bir inanca ve do\u011fru bir y\u00f6nteme dayanmayanlard\u0131r. Rahatl\u0131k, onlar\u0131 Allah’a s\u0131\u011f\u0131nd\u0131ran zorunlu\u011fu kald\u0131rm\u0131\u015f, O’na d\u00f6nd\u00fcren zorunlu\u011fu unutturmu\u015ftur. Bu durum onlar\u0131, Allah’\u0131n verdi\u011fi hidayet ve rahmete kar\u015f\u0131 \u015f\u00fck\u00fcr yerine k\u00fcfre sevk etmi\u015ftir.<\/p>\n

Peygamberimizin mesaj\u0131, kar\u015f\u0131s\u0131na dikilen m\u00fc\u015friklerin \u015fahs\u0131nda bu grup hemen tehdit ediliyor. Grubun, onlar\u0131n \u015fahs\u0131nda tehdidine ba\u011fl\u0131 olarak hitap onlara y\u00f6nelerek, onlar\u0131n “Haydi! Biraz e\u011flenin bakal\u0131m yak\u0131nda sonunuzun ne oldu\u011funu bileceksiniz.”<\/p>\n

Hemen an\u0131nda y\u00f6neltilen bu tehdidin ard\u0131ndan Allah’\u0131n nimet ve rahmetini b\u0131rak\u0131p k\u00fcfre d\u00fc\u015ft\u00fckleri, \u015firke ili\u015fkin dayanaklar\u0131n\u0131n tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamak i\u00e7in onlara sorular y\u00f6neltiyor.<\/p>\n

`Yoksa onlara ortak ko\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen bir delil mi indirdik?”<\/p>\n

Allah’dan gayr\u0131s\u0131ndan, akidesine ili\u015fkin bir \u015fey almas\u0131 insana yak\u0131\u015fmaz. \u00d6yle ise; tutturdu\u011funuz bu \u015firkin gereklili\u011fine bu h\u00fcccet mi indirmi\u015fiz size? Bu, dayanaks\u0131z \u015firk inanc\u0131n\u0131n tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karan, ay\u0131playan ve alaya alan bir soru. Di\u011fer yandan soru, inan\u00e7 ilkelerinin Allah kat\u0131ndan inmi\u015f olmas\u0131 gerekti\u011fi, aksi taktirde g\u00fcd\u00fck kalaca\u011f\u0131na da a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmektedir.<\/p>\n

Kur’an ilerleyerek, insan psikolojisinin rahatl\u0131k durumunda basitli\u011fe kayan ve yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015fen, zorlukla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda ise umutsuzlu\u011fa kap\u0131lan ba\u015fka bir y\u00f6n\u00fcne \u0131\u015f\u0131k tutuyor.<\/p>\n

“Biz insanlara bir rahmet tatt\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman sevinirler. \u015eayet yapt\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 ha\u015flar\u0131na bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck gelirse, hemen \u00fcmitsizli\u011fe d\u00fc\u015ferler.” \u0130fadeden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, bu her durumda yapt\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7ebilen de\u011fi\u015fmez bir \u00e7izgi ve hayatta kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan de\u011fi\u015fimlere ba\u011fl\u0131 olarak nefsin g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Burada “insanlar” s\u00f6z\u00fcyle o \u00e7izgiye ba\u011fl\u0131 olmayan ve o \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc kullanmayanlar kastedilmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar bir rahmetle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda onun kayna\u011f\u0131 ve hikmetini unutturan d\u00fc\u015f\u00fcncesizlik tavr\u0131yla seviniyor, havalara u\u00e7uyor ve kendinden ge\u00e7iyorlar. Sonra da iyili\u011fi verene \u015f\u00fckretmiyor ve iyili\u011fin i\u00e7erdi\u011fi denemenin fark\u0131na varm\u0131yorlar. Yapt\u0131klar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak Allah’\u0131n iradesi onlar\u0131 yakalay\u0131p k\u00f6t\u00fc bir durum tatt\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda da Allah’\u0131n zorlukla denemesindeki hikmetine kar\u015f\u0131 k\u00f6rle\u015fiyorlar, Allah’\u0131n zorlu\u011fu kald\u0131raca\u011f\u0131 ve rahmetle m\u00fckafatland\u0131raca\u011f\u0131na ili\u015fkin t\u00fcm \u00fcmitlerini yitiriyorlar. Bir, Allah’la ili\u015fkisi kesilmi\u015f, O’nun yasalar\u0131n\u0131 kavrayamayan ve hikmetini anlayamayan kalplerin durumudur. \u0130\u015fte o “bilmeyenler” bunlard\u0131r. Sadece d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bilenler!<\/p>\n

Bu tasviri, durumlar\u0131n\u0131n garabetini, k\u0131sa g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fcklerini ve sa\u011fduyudan yoksun olduklar\u0131n\u0131 ortaya koyan bir soru izliyor. Asl\u0131nda darl\u0131k-bolluk meselesi, de\u011fi\u015fmez bir yasaya ba\u011fl\u0131 olup Allah’\u0131n dilemesinden kaynaklan\u0131r. Rahmetiyle nimetlendiren ve zorlukla deneyen, koydu\u011fu yasalar ve hikmetinin gerektirdi\u011fi do\u011frultuda r\u0131zk\u0131 geni\u015fletip daraltan O’dur. Her an ya\u015fanan olgu budur. Fakat onlar g\u00f6rm\u00fcyorlar.<\/p>\n

“G\u00f6rmediler mi, Allah diledi\u011fine r\u0131zk\u0131 geni\u015fletiyor da, daralt\u0131yor da.”<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla geni\u015fledi\u011finde sevinip \u015f\u0131marman\u0131n azald\u0131\u011f\u0131nda ise, \u00fcmitsizli\u011fe kap\u0131lman\u0131n anlam\u0131 yoktur. Bunlar Allah’\u0131n hikmeti do\u011frultusunda, insanlar\u0131 de\u011fi\u015fmi\u015f olarak etki alt\u0131na alan durumlard\u0131r. Onlar, m\u00fc’min kalbi i\u00e7in her \u015feyin Allah’a ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu, yasan\u0131n s\u00fcreklili\u011fi ve durumlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fikli\u011fine kar\u015f\u0131n sistemin de\u011fi\u015fmez oldu\u011funu g\u00f6steren kan\u0131tlar i\u00e7erir:<\/p>\n

“\u015e\u00fcphesiz inanan bir toplum i\u00e7in bunda ibretler vard\u0131r.”<\/p>\n

R\u0131zk\u0131 geni\u015fletip daraltan ve diledi\u011fi do\u011frultuda veren ve engelleyen Allah oldu\u011funa g\u00f6re, insanlara mallar\u0131n\u0131n artma ve kazanma yolunu a\u00e7\u0131klayan\u0131n da Allah olmas\u0131 gerekir. Mallar\u0131n\u0131n artmas\u0131, kazanmas\u0131, onlar\u0131n san\u0131lar\u0131 do\u011frultusunda de\u011fil, Allah’\u0131n onlara g\u00f6sterdi\u011fi do\u011frultuda olacakt\u0131r.
\n38- Akrabaya, yoksula, yolcuya hakk\u0131n\u0131 ver. Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 isteyen-ler i\u00e7in bu daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. \u00cf\u015fte onlar kurtulu\u015fa erenlerdir.<\/p>\n

39- \u0130nsanlar\u0131n mallar\u0131nda art\u0131\u015f olsun diye verdi\u011finiz herhangi bir faiz, Allah kat\u0131nda artmaz. Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 isteyerek verdi\u011finiz zek\u00e2t b\u00f6yle de\u011fildir. \u0130\u015fte zek\u00e2t veren o kimseler, sevaplar\u0131n\u0131 ve mallar\u0131n\u0131 kat kat artt\u0131ranlard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Mal Allah’\u0131n mal\u0131 olup onu kimi kullar\u0131na r\u0131z\u0131k olarak verdi\u011fine g\u00f6re, mal\u0131n ilk sahibi Allah’d\u0131r. O, mal\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kullar\u0131 aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr ki, onu o gruplara, mal\u0131 elinde bulunduranlar ileteceklerdir. Di\u011fer bir nokta da, onu hak olarak adland\u0131rmas\u0131d\u0131r. Burada o gruplardan akraba, yoksul ve yolculara de\u011finiliyor. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda ne zek\u00e2t\u0131n oran\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ne de hak sahipleri tek tek say\u0131larak belirlenmi\u015f de\u011fildir. Fakat ilke kesin \u00e7izgilerle belirlenmi\u015ftir. \u0130lke; malla r\u0131z\u0131kland\u0131ran\u0131n O olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla mal Allah’\u0131n mal\u0131d\u0131r ve onda muhta\u00e7 gruplar i\u00e7in, onu elinde bulunduranlar\u0131n arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ula\u015ft\u0131r\u0131lmak \u00fczere, mal\u0131n ger\u00e7ek sahibince belirlenmi\u015f bir pay vard\u0131r… Mala ili\u015fkin \u0130slami g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn temeli budur. Mal Allah’\u0131n mal\u0131 olunca, ilk sahibi olmas\u0131 \u00f6zelli\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak; m\u00fclk edinilmesi, art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve muhta\u00e7 olanlara yard\u0131m olarak verilmesi gibi t\u00fcm pozisyonlar\u0131n da Allah’\u0131n kararla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kurallara g\u00f6re olmas\u0131 gerekir. Onu elinde bulunduran istedi\u011fi gibi kullanma serbestisine sahip de\u011fildir.<\/p>\n

O burada, mala mutemet olmalar\u0131 i\u00e7in en uygun yola y\u00f6neltmektedir ki; o yol mal\u0131n, akraba, yoksul ve yolcuya daha geni\u015f bir tan\u0131mla Allah yolunda harcanmas\u0131d\u0131r: “Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 isteyenler i\u00e7in bu daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte onlar kurtulu\u015fa erenlerdir.”<\/p>\n

O devirde kimileri mallar\u0131n\u0131, daha \u00e7ok geri d\u00f6nece\u011fini g\u00f6zeterek zenginle-re hediye vererek \u00e7o\u011faltmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. Onlara hemen bu noktada bunun, mal\u0131n ger\u00e7ek art\u0131\u015f yolu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor: “\u0130nsanlar\u0131n mallar\u0131nda art\u0131\u015f olsun diye verdi\u011finiz herhangi bir faiz, Allah kat\u0131nda artmaz.” Ayet genel anlam\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan mallar\u0131n her ne bi\u00e7imde olursa olsun, faiz t\u00fcr\u00fc metodlarla art\u0131rma yollar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc kaps\u0131yorsa da, rivayetler bu ayette kastedilenin, bu hediye vererek mal\u0131n artmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak oldu\u011funu bildiriyorlar. (Bu metodda bilinen faiz gibi bir haraml\u0131k yoksa da o mal\u0131n temiz, sayg\u0131n art\u0131r\u0131lma yolu de\u011fildir) Bu arada onlara mal\u0131n ger\u00e7ek artma yollar\u0131m da a\u00e7\u0131kl\u0131yor. “Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 isteyerek verdi\u011finiz zek\u00e2t b\u00f6yle de\u011fildir. \u0130\u015fte zek\u00e2t veren o kimseler, sevaplar\u0131m ve mallar\u0131n\u0131 kat kat art\u0131ranlar-d\u0131r.”<\/p>\n

Malin kat kat art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 garantiye alan yol; insanlardan hi\u00e7bir \u015fey beklemeksizin, sadece Allah’\u0131n ho\u015fnutlu\u011fu g\u00f6zetilerek hak sahiplerine verilmesidir..<\/p>\n

\u0130nsanlara r\u0131zk\u0131 geni\u015fletip daraltan O de\u011fil mi? Dolay\u0131s\u0131yla mallar\u0131n\u0131, Allah’\u0131n ho\u015fnutlu\u011funu g\u00f6zeterek muhta\u00e7lara verenlerin mallar\u0131n\u0131 art\u0131racak; insanlar\u0131n ho\u015fnutlu\u011funu g\u00f6zeterek mallar\u0131n\u0131 muhta\u00e7lara verenler orada daha \u00e7ok kazanacaklard\u0131r. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi d\u00fcnyada ve ahirette kazanan bu ticarettir.<\/p>\n

Kur’an \u015firk meselesini, kazan\u00e7, r\u0131z\u0131k ve o g\u00fcnk\u00fc m\u00fc\u015friklerin kendi hayatlar\u0131na ve onlardan \u00f6ncekilerin hayatlar\u0131na etkisini irdeliyor ve eski m\u00fc\u015friklerin kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n tan\u0131kl\u0131k etti\u011fi ak\u0131betlerini ortaya s\u00fcr\u00fcyor.
\n40- Sizi yaratan, sonra r\u0131z\u0131kland\u0131ran, sonra \u00f6ld\u00fcren daha sonra da dirilten Allah’d\u0131r. O’na ko\u015ftu\u011funuz ortaklar\u0131n\u0131zdan b\u00f6yle bir \u015fey yapan var m\u0131d\u0131r? Allah onlar\u0131n ortak ko\u015ftuklar\u0131ndan m\u00fcnezzehtir ve y\u00fccedir.<\/p>\n

41- \u0130nsanlar\u0131n elleriyle kazand\u0131klar\u0131 (g\u00fcnahlar\u0131) y\u00fcz\u00fcnden karada ve denizde fesat \u00e7\u0131kt\u0131. Allah’da belki d\u00f6nerler diye yapt\u0131klar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 b\u00f6ylece kendilerine tatt\u0131r\u0131r.<\/p>\n

42- De ki; “Yery\u00fcz\u00fcnde dola\u015f\u0131n da daha \u00f6ncekilerden ortak ko\u015fanlar\u0131n sonunun nas\u0131l oldu\u011funa bir bak\u0131n.”<\/strong><\/p>\n

Onlar\u0131 ger\u00e7ek durumlar\u0131 ile y\u00fcz y\u00fcze getiriyor. Yaln\u0131z Allah’\u0131n olu\u015fturdu\u011fu konusunda tart\u0131\u015fmaya giremedikleri veya ortak bildikleri ilahlar\u0131n\u0131n bu olu\u015fumlarda pay sahibi oldu\u011funu ileri s\u00fcremedikleri, onlar\u0131 yaratan\u0131n, r\u0131z\u0131k veren, \u00f6l-d\u00fcren ve \u00f6l\u00fcmden sonra diriltecek olan\u0131n Allah oldu\u011fu ger\u00e7ekleriyle. \u0130\u015fte, yaln\u0131z Allah’\u0131n yarat\u0131c\u0131 oldu\u011funu onayl\u0131yorlar, ilahlar\u0131n\u0131n kendilerine herhangi bir r\u0131z\u0131k verdi\u011fini ileri s\u00fcremiyor ve \u00f6ld\u00fcrme konusunda da Kur’an’\u0131n s\u00f6yledi\u011fi ile \u00e7eli\u015fen bir kan\u0131ta sahip de\u011filler. Geriye sadece olup olmayaca\u011f\u0131 konusunda \u00e7eki\u015fmeye girdikleri \u00f6l\u00fcmden sonra dirilme kal\u0131yor. Vicdanlar\u0131na yerle\u015ftirmek i\u00e7in Kur’an bu konuyu onlara, d\u00fc\u015ft\u00fckleri sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n \u00f6tesinden yap\u0131lar\u0131na seslenen, e\u015fsiz bir y\u00f6ntemle, herkes\u00e7e onaylanan \u00f6l\u00e7\u00fcler i\u00e7inde sunuyor. Yap\u0131 \u00f6l\u00fcmden sonra dirilme i\u015fini reddetmez.<\/p>\n

Sonra onlara ortaklar\u0131n\u0131z i\u00e7inde bunlardan bir \u015fey yapan var m\u0131” diye soruyor. Onlardan cevap beklemiyor. Bu, cevaba ihtiya\u00e7 duymayan ay\u0131plama bab\u0131nda sadece olumsuz cevap i\u00e7in olu\u015fturulmu\u015f bir sorudur! Ona Allah’\u0131n eksikliklerinden beri g\u00f6r\u00fclmesini eklemekle yetiniyor. “Allah onlar\u0131n ortak ko\u015ftuklar\u0131ndan m\u00fcnezzehtir ve y\u00fccedir.”<\/p>\n

Ard\u0131ndan onlara hayat\u0131n durumlar\u0131 ve konumlar\u0131n\u0131n, insanlar\u0131n eylemleri ve elde ettikleriyle olan ili\u015fkilerini insanlar\u0131n i\u00e7 tutumlar\u0131, inan\u00e7lar\u0131 ve eylemlerinin bozuklu\u011funun yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn d\u00fczenini bozarak, karalar\u0131 ve denizleri fesatla doldurdu\u011fu ve fesad\u0131 yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her k\u00f6\u015fesine egemen ve bask\u0131n k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor:<\/p>\n

“\u0130nsanlar\u0131n elleriyle kazand\u0131klar\u0131 (g\u00fcnahlar\u0131) y\u00fcz\u00fcnden karada ve denizde fesat \u00e7\u0131kt\u0131.”<\/p>\n

\u0130\u015fte karga\u015fan\u0131n do\u011fmas\u0131 ve ortama egemen olmas\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131. O, mant\u0131ktan yoksun ve rastlant\u0131 sonucu olmay\u0131p, “onlara \u015fer ve bozgunculuktan dolay\u0131 ettiklerinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 tatt\u0131rmak i\u00e7in” Allah’\u0131n y\u00f6nlendirimi ve yasalar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Allah onu, olumsuzlu\u011funu g\u00f6rd\u00fcklerinde “belki d\u00f6nerler” bozgunculu\u011fa kar\u015f\u0131 durur, d\u00fczelirler diye olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

Gezinin sonunda, kendilerinden \u00f6ncekilerin ba\u015flar\u0131na gelenlerin bir \u00e7o\u011funu bilen ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fc gezdiklerinde, kal\u0131nt\u0131lar\u0131ndan da onlar\u0131n ba\u015flar\u0131na gelenleri anlayan m\u00fc\u015friklere, \u00f6ncekilerinin ba\u015f\u0131na gelen k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin kendi ba\u015flar\u0131na da gelmemesi konusunda uyar\u0131yor.<\/p>\n

“De ki; Yery\u00fcz\u00fcnde dola\u015f\u0131n da daha \u00f6ncekilerden ortak ko\u015fanlar\u0131n sonunun nas\u0131l oldu\u011funa bir bak\u0131n.”<\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fcn\u00fc gezdi\u011finizde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi ayn\u0131 yolu izleyenlerin ak\u0131betleri hep ayn\u0131d\u0131r.
\n
\nDOSDO\u011eRU D\u0130N BUDUR<\/strong><\/p>\n

Bu ayetlerde, izleyenlerin sap\u0131tmad\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka bir yol, y\u00f6nelenlerin r\u00fcsvay olmad\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka bir ufuk g\u00f6steriliyor:
\n43- Allah kat\u0131ndan d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan bir g\u00fcn gelmeden \u00f6nce y\u00f6n\u00fcne dosdo\u011fru dine \u00e7evir! O g\u00fcn insanlar b\u00f6l\u00fck-b\u00f6l\u00fck ayr\u0131lacaklard\u0131r.<\/p>\n

44- Kim ink\u00e2r ederse ink\u00e2r\u0131 kendi aleyhine olur. Yararl\u0131 bir i\u015f yapanlar da cennette kendileri i\u00e7in yer haz\u0131rlamaktad\u0131rlar.<\/p>\n

45- \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah inan\u0131p yararl\u0131 i\u015f i\u015fleyenlere l\u00fctfundan kar\u015f\u0131l\u0131k verecektir. Do\u011frusu O, ink\u00e2rc\u0131lar\u0131 sevmez.<\/strong><\/p>\n

Do\u011fru dine y\u00f6nelmeyi belirleyen bu tablo, insan\u0131 do\u011frudan etkileyen y\u00f6n\u00fc, olgunlu\u011fu ve ciddiyetini ortaya koyan bir tablodur: “Y\u00f6n\u00fcn\u00fc dosdo\u011fru dine \u00e7evir” G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, \u00f6zen, uyan\u0131kl\u0131k ve bilin\u00e7lik i\u00e7eren, y\u00fcce hedef, engin ufuk ve y\u00f6nelimin do\u011frulu\u011funun g\u00f6zetilmesini vurgulayan bir anlat\u0131m.<\/p>\n

Bu direktif surede, \u00f6nce y\u00f6n birli\u011fi olmayan, da\u011f\u0131n\u0131k psikolojik e\u011filimlere uyman\u0131n do\u011furdu\u011fu, \u00e7e\u015fitli gruplara de\u011finilirken gelmi\u015fti. Burada ise, Allah’a ko\u015fulan ortaklar, r\u0131z\u0131k ve art\u0131r\u0131lmas\u0131, \u015firkten kaynaklanan karga\u015fa, insanlar\u0131n fesad\u0131n olu\u015fmas\u0131 ve ortama egemen olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla d\u00fcnyada tatt\u0131klar\u0131 ve m\u00fc\u015friklerin d\u00fcnyadaki sonlar\u0131na ili\u015fkin olarak gelmektedir. Ona ba\u011fl\u0131 olarak, ahirette g\u00f6r\u00fclecek kar\u015f\u0131l\u0131k ve m\u00fc’minlerle k\u00e2firlerin oradaki nasiblerini bildirdikten sonra onlar\u0131, insanlar\u0131n ilk grup, olaca\u011f\u0131 ve ya\u015fan\u0131laca\u011f\u0131 kesin olan g\u00fcn konusunda uyar\u0131yor. “Kim ink\u00e2r ederse ink\u00e2r\u0131 kendi aleyhine olur. Yararl\u0131 i\u015f yapanlarda cennette kendileri i\u00e7in yer haz\u0131rlamaktad\u0131r.”<\/p>\n

“Yemhed, y\u00fchemmed, yu’abbid” anlam\u0131nda onlar gibi ge\u00e7i\u015fli olup, dinlenilecek sediri haz\u0131rlama, yol veya yata\u011f\u0131 d\u00fczeltme anlamlar\u0131na gelir. Bu anlamlar\u0131n hepsi de, salih emel i\u015fleyen, onu i\u015flerken ayn\u0131 anda, kendisi i\u00e7in rahat bulaca\u011f\u0131 bir yer haz\u0131rlamaktad\u0131r. Anlat\u0131m\u0131n insanda \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 budur. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fc’minlerin i\u015fledikleri salih amel, Allah’\u0131n “inan\u0131p salih emel i\u015fleyenlere kar\u015f\u0131l\u0131k-fazl\u0131ndan vermesi i\u00e7indir” Allah fazl\u0131ndan verecektir, yoksa kimse cenneti ameliyle kazanamaz. Ne kadar \u00e7al\u0131\u015fsa da Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131n herhangi bir c\u00fcz\u00fcn\u00fcn gerektirece\u011fi \u015f\u00fckr\u00fc \u00f6deyemez. Sonu\u00e7, Allah’\u0131n m\u00fc’minlere kat\u0131ndan verdi\u011fi rahmeti keremi k\u00e2firlere ho\u015fnutsuzlu\u011funun ifadesidir. Sadece k\u00e2firleri sevmez.”
\n
\nALLAH’IN SONSUZ N\u0130MET\u0130 VE \u0130NSAN’IN YAPISI
\n<\/strong>
\nBurada onlarla, Allah’\u0131n kimi ayetlerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcne koyan ba\u015fka bir geziye ba\u015fl\u0131yor. Allah’\u0131n fazl\u0131, keremi, onlara ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 r\u0131zk\u0131 ve onlara inen hidayeti i\u00e7eriyor. Onlarsa kimini ara\u015ft\u0131r\u0131yor kimini de ink\u00e2r ediyor. Ne \u015f\u00fckrediyor ne de do\u011fruya y\u00f6neliyorlar.
\n46- R\u00fczg\u00e2rlar\u0131 m\u00fcjdeciler olarak g\u00f6ndermesi, size rahmetini tatt\u0131rmas\u0131, buyru\u011fu ile gemilerin y\u00fcr\u00fcmesi, l\u00fctfundan r\u0131z\u0131k istemeniz O’nun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n delillerindendir. Belki \u015f\u00fckredersiniz.<\/p>\n

47- Andolsun ki, biz senden \u00f6nce de el\u00e7ileri kavimlerine g\u00f6nderdik, onlar belgeler getirdiler; dinleyip su\u00e7 i\u015fleyenlerden \u00f6\u00e7 ald\u0131k, zira inananlara yard\u0131m etmek bize hak olmu\u015ftur.<\/p>\n

48- R\u00fczg\u00e2rlar\u0131 g\u00f6nderip, bulutlar\u0131 y\u00fcr\u00fcten, onlar\u0131 g\u00f6kte diledi\u011fi gibi yayan ve k\u0131s\u0131m-k\u0131s\u0131m y\u0131\u011fan Allah’d\u0131r. Sen de aralar\u0131ndan ya\u011fmurun \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. Derken onu kullar\u0131ndan diledi\u011fine verince hemen sevinirler.<\/p>\n

49- Oysa onlar, daha \u00f6nce \u00fczerlerine ya\u011fmur ya\u011fd\u0131r\u0131lmas\u0131ndan iyice \u00fcmitlerini kesmi\u015flerdi.<\/p>\n

50- Allah’\u0131n rahmetinin belirtilerine bir bak. Nas\u01311 yeri \u00f6l\u00fcmden sonra diriltiyor? \u015e\u00fcphe yok ki, o \u00f6l\u00fcleri diriltir. O her \u015feye kadirdir.<\/p>\n

51- Andolsun bir r\u00fczg\u00e2r g\u00f6ndersekte ekini sararm\u0131\u015f g\u00f6rseler, hemen nank\u00f6rl\u00fc\u011fe ba\u015flarlar.<\/strong><\/p>\n

Kur’an bu ayetlerde, r\u00fczg\u00e2rlar\u0131n m\u00fcjdeleyici, peygamberlerin kan\u0131tlarla g\u00f6nderilmeleri, peygamberler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile m\u00fc’minlerin zafere erdirilmeleri, \u00f6l\u00fc topra\u011f\u0131 canland\u0131r\u0131c\u0131 ya\u011fmur indirilmesi, \u00f6l\u00fclerin diriltilmeleri ve mezardan \u00e7\u0131kar\u0131lmalar\u0131n\u0131 bir araya getiriyor. Bunun amac\u0131 var… Onlar\u0131n hepsi de Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131 olup, Allah’\u0131n yasalar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde olu\u015fmaktad\u0131rlar. Evrenin sistemi ile peygamberlerin hidayeti i\u00e7eren mesajlar\u0131 ve m\u00fc’minlerin zafer kazanmalar\u0131 aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ba\u011f vard\u0131r. Hepsi Allah’\u0131n ayeti, rahmeti ve nimetini temsil ederler. \u0130nsanlar\u0131n hayat\u0131 onlara ba\u011fl\u0131d\u0131r ve onlar\u0131n t\u00fcm\u00fc evrenin \u00f6zg\u00fcn sistemiyle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n

Ya\u011fmurun \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 topra\u011f\u0131n verimlenmesi ve bitkilerin geli\u015fmesi kanal\u0131yla l\u00fctfundan r\u0131z\u0131k istemeniz “buyru\u011fu ile gemilerin y\u00fcr\u00fcmesi” r\u00fczg\u00e2rlar\u0131n onlar\u0131 itmesi veya y\u00fcr\u00fcyecekleri nehirleri olu\u015fturmas\u0131 a\u00e7\u0131lar\u0131ndan ger\u00e7e\u011fe ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrler. Allah’\u0131n evreni yaratt\u0131\u011f\u0131 yasas\u0131 ve gemilerin su \u00fcst\u00fcnde kal\u0131p y\u00fcr\u00fcmeleri, r\u00fczg\u00e2rlar\u0131n onlar\u0131 suyun ak\u0131nt\u0131s\u0131 y\u00f6n\u00fcnde veya ak\u0131nt\u0131n\u0131n ters y\u00f6n\u00fcnde y\u00fcr\u00fctmesi de bu ger\u00e7e\u011fe ba\u011fl\u0131d\u0131r. Her \u015feyin \u00f6zellik ve g\u00f6revini belirleyen takdirin \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcr\u00fcmektedirler. Ticari geziler, tar\u0131m u\u011fra\u015f\u0131s\u0131 ve al\u0131\u015fveri\u015f arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile “l\u00fctfundan r\u0131z\u0131k istemeniz” ve Allah’\u0131n bunlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 nimetlerine “\u015f\u00fckretmeniz” i\u00e7in, “r\u00fczg\u00e2rlar\u0131 m\u00fcjdeciler olarak g\u00f6ndermesi “O’nun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n delillerindendir. Ya\u011fmuru m\u00fcjdelerler. \u0130nsanlar deneyim ve edindikleri uzmanl\u0131k sayesinde ya\u011fmur getiren r\u00fczg\u00e2r\u0131 tan\u0131r, sevinirler. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, bu \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015fla Allah’\u0131n nimetine gere\u011fince kar\u015f\u0131l\u0131k verilmesi konusunda da te\u015fviktir.<\/p>\n

R\u00fczg\u00e2rlar\u0131n m\u00fcjdeleyici olarak g\u00f6nderilmesi, peygamberlerin kan\u0131tlarla g\u00f6nderilmesinin benzeridir.<\/p>\n

“Andolsun ki, biz senden \u00f6nce de el\u00e7ileri kavimlerine g\u00f6nderdik, onlar belgeler getirdiler.”<\/p>\n

Fakat insanlar -daha \u00f6nemli iken- Allah’\u0131n bu rahmetini, ne m\u00fcjdeleyici r\u00fczg\u00e2rlar\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131klar\u0131 gibi kar\u015f\u0131lad\u0131lar, ne de -daha yararl\u0131 ve s\u00fcrekli olmas\u0131na kar\u015f\u0131n- ya\u011fmur ve sudan yararland\u0131klar\u0131 gibi ondan yararland\u0131lar! \u0130nanmayan, sonlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp ta\u015f\u0131nmayan, peygamberlere eziyet eden ve insanlar\u0131 Allah yolundan engellemekten geri kalmayan su\u00e7lular ve Allah’\u0131n ayetlerini kavrayan, rahmetine \u015f\u00fckreden, vaadine g\u00fcvenen ve su\u00e7 i\u015fleyenlerin (c\u00fcr\u00fcmk\u00e2rlar\u0131n) eziyetlerine katlanan m\u00fc’minler olarak peygamberlerin kar\u015f\u0131s\u0131nda iki grup oldular… Sonu\u00e7 Allah’\u0131n adaleti ve g\u00fcvenilir vaadi ile uyumlu oldu:<\/p>\n

“Dinleyip su\u00e7 i\u015fleyenlerden \u00f6\u00e7 ald\u0131k, zira inananlara yard\u0131m etmek bize hak olmu\u015ftur.”<\/p>\n

M\u00fc’minlerin zafere erdirilmelerini kendisine gerekli k\u0131lan ve keremi ile onlara hak k\u0131lan Allah, eksikliklerden beridir. O, onlara tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131 ku\u015fku olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na yer vermez bir anlat\u0131mla peki\u015ftirmektedir. Zaten eksikliklerden uzakt\u0131r. O’nun geri \u00e7evrilmez iradesi, i\u015flevinden geri kalmaz sistemi ve varl\u0131\u011f\u0131 y\u00f6neten yasas\u0131na a\u00e7\u0131kl\u0131k kazand\u0131rmak kabilinden s\u00f6ylemektedir.<\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n de\u011ferlendirmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kimi kez bu zafer gecikmektedir. Bu y\u00f6ndeki yarg\u0131lar\u0131n olu\u015fmas\u0131na; onlar\u0131n i\u015flerin hesab\u0131n\u0131 yaparken Allah’\u0131n hesab\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne almamalar\u0131, durumlar\u0131 de\u011ferlendirirken Allah’\u0131n de\u011ferlendirdi\u011fi gibi de\u011ferlendirmemeleri yol a\u00e7maktad\u0131r. Oysa Allah her \u015feyi bilen, yapt\u0131\u011f\u0131na tam egemen oland\u0131r. Vaadi, istedi\u011fi ve bildi\u011fi zamanda, diledi\u011fi ve sistemi \u00e7er\u00e7evesinde ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Zamanlamas\u0131 ve insanlara bi\u00e7ti\u011fi kaderin hikmeti, kimi kez a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmakta, kimi kez de gizli kalmaktad\u0131r. Fakat her zaman hay\u0131r O’nun istedi\u011fi ve do\u011fru olan da O’nun zamanlamas\u0131d\u0131r. Vaadi somut bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015fir. Sabredenler, i\u00e7leri yat\u0131\u015fm\u0131\u015f, g\u00fcven i\u00e7inde g\u00f6zlerler.<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 ilerleyerek, r\u00fczg\u00e2rlar\u0131 g\u00f6nderenin, ya\u011fmuru indirenin ve \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra topra\u011f\u0131 diriltenin Allah oldu\u011funu vurguluyor.. \u00d6l\u00fclerin de ayn\u0131 sistem, ayn\u0131 metod ve genel yasa zincirindeki halkalar \u00e7er\u00e7evesinde topra\u011f\u0131n diriltilmesi gibi diriltileceklerini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor!<\/p>\n

Evreni yaratmas\u0131, sistemle\u015ftirmesi ve y\u00f6netmesindeki yasa do\u011frultusunda “Allah r\u00fczg\u00e2rlar\u0131 g\u00f6nderir” onlar yerdeki su k\u00fctlesinden y\u00fckselen su buhar\u0131 y\u00fckl\u00fc “bulutlar\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcrler” ard\u0131ndan Allah “Onlar\u0131 g\u00f6kte diledi\u011fi gibi yayar” ve “K\u0131s\u0131m k\u0131s\u0131m y\u0131\u011far” bir araya gelmeleri, yo\u011funla\u015fmalar\u0131 \u00fcst \u00fcste y\u0131\u011f\u0131lmalar\u0131 veya birbiriyle \u00e7arp\u0131\u015fmadan veyahut tabakalar, par\u00e7alar aras\u0131nda elektrik k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131 ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 sa\u011flar. \u015eim\u015fek olay\u0131n\u0131n ard\u0131ndan bulutun “Aralar\u0131ndan ya\u011fmurun \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn.” Ayette ge\u00e7en “vedga” s\u00f6z\u00fc bulutun aras\u0131ndan inen ya\u011fmur anlam\u0131ndad\u0131r. “Onu kullar\u0131ndan diledi\u011fine verince sevinirler.” Bu m\u00fcjdeleme olay\u0131, ya\u011fmurun ya\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131 do\u011frudan ya\u015fayanlar\u0131n alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 gibi alg\u0131lanamamaktad\u0131r. Araplar, hayatlar\u0131 g\u00f6kten inen ya\u011fmura ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, bu i\u015fareti en iyi kavrayan insanlard\u0131. \u015eiir ve s\u00f6ylentilerinde, sevgi ve sayg\u0131 ile s\u00f6z edilirdi!<\/p>\n

“Oysa onlar, daha \u00f6nce \u00fczerlerine ya\u011fmur ya\u011fd\u0131r\u0131lmas\u0131ndan iyice \u00fcmitlerini kesmi\u015flerdi.”<\/p>\n

Bu ifade onlar\u0131 umutsuzluk ve s\u00f6n\u00fckl\u00fckten kurtar\u0131p, sevin\u00e7 ve hareketlili\u011fe g\u00f6t\u00fcren, ya\u011fmur inmeden \u00f6nceki durumlar\u0131n\u0131 tesbit ediyor. “Allah’\u0131n rahmetinin belirtilerine bir bak” onun etkileri; umutsuzlu\u011fun ard\u0131ndan sevince gark olmu\u015f nefisler, s\u00f6n\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn ard\u0131ndan insana g\u00fclen yery\u00fcz\u00fc, toprak ve kalplerde harekete ge\u00e7en hayatta g\u00f6r\u00fcn.<\/p>\n

“Allah’\u0131n rahmetinin belirtilerine bir bak.”<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu, anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bakmak ve d\u00fc\u015f\u00fcnmekten \u00f6te bir \u015fey gerekmeyen g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen somut bir ger\u00e7ektir. Di\u011fer yandan ayet bu olguyu; kendisine g\u00f6r\u00fcnen varl\u0131k sahneleri ile somut hayat olgular\u0131n\u0131, geni\u015f evreni tart\u0131\u015fma alan\u0131 edinen Kur’an’i tart\u0131\u015fma metodu i\u00e7erisinde, \u00f6l\u00fcmden sonra dirilme ve mezardan \u00e7\u0131k\u0131\u015f konusu i\u00e7in kan\u0131t olarak ileri s\u00fcrmektedir.<\/p>\n

“\u015e\u00fcphe yok ki O, \u00f6l\u00fcleri diriltir. O her \u015feye kadirdir.”<\/p>\n

\u0130\u015fte Allah’\u0131n rahmetinin yerdeki etkileri, bu vaadin do\u011frulu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor ve bu sonucu teyid ediyor.<\/p>\n

Bu ger\u00e7e\u011fin belirlenmesinin ard\u0131ndan, su y\u00fckl\u00fc r\u00fczg\u00e2rlarla m\u00fcjdele\u015fen ve g\u00f6kten indi\u011finde Allah’\u0131n rahmetinin verileriyle rahatl\u0131\u011fa kavu\u015fan toplumun durumunun tasvirine y\u00f6neliyor… R\u00fczg\u00e2rlar\u0131, su ve bulut de\u011fil de toprak ve kum ta\u015f\u0131mas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc -bu tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 mahveden bir r\u00fczg\u00e2r- sar\u0131 olarak veya onun etkisiyle ye\u015fillikleri sarar\u0131r g\u00f6rd\u00fckleri zamanki durumlar\u0131n\u0131n tasviri y\u00f6n\u00fcnde ilerliyor.<\/p>\n

“Andolsun bir r\u00fczg\u00e2r g\u00f6ndersek de ekini sararm\u0131\u015f g\u00f6rseler, hemen nank\u00f6rl\u00fc\u011fe ba\u015flarlar.”<\/p>\n

Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fcne teslim olup, belay\u0131 kald\u0131rmas\u0131 i\u00e7in boyun e\u011ferek O’na y\u00f6nelecekleri yerde, k\u0131zg\u0131nl\u0131k ve umutsuzlu\u011fa kap\u0131larak nank\u00f6rl\u00fck ederler. Bu, Allah’\u0131n takdirine inanmayan, basiretle Allah’\u0131n tedbirindeki hikmetine y\u00f6nelmeyen ve t\u00fcm\u00fcyle bu evreni d\u00fczenleyen, birbiri ile ba\u011flant\u0131l\u0131 c\u00fczlerden olu\u015fan varl\u0131\u011f\u0131n kapsaml\u0131 d\u00fczeni \u00e7er\u00e7evesinde her olay ve pozisyonu takdir eden, olaylar\u0131n arkas\u0131ndaki Allah’\u0131n elini g\u00f6remeyenlerin durumudur.<\/p>\n

G\u00d6RENLER VE K\u00d6RLER<\/strong><\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n, psikolojik e\u011filimlerinin g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde dengelerini kaybetmelerini, \u00e7evrelerindeki varl\u0131kta somut olarak g\u00f6r\u00fcrler. Allah’\u0131n ayetlerinden ders almamalar\u0131, g\u00f6rd\u00fckleri olaylar ve olu\u015fumlar\u0131n arkas\u0131ndaki Allah’\u0131n hikmetini kavrayamamalar\u0131n\u0131n tasvirinde ula\u015f\u0131lan bu noktada hitab\u0131, Allah’\u0131n Resul\u00fcne y\u00f6neltiyor. \u00c7evresindekilerin hidayete erdirilmeleri y\u00f6n\u00fcndeki gayretinin onlar\u0131n ekseriyetinde ba\u015far\u0131s\u0131z kalmas\u0131 konusunda O’nu teselli ediyor. Ve bunu, onlar\u0131n de\u011fi\u015fmeyen yap\u0131lar\u0131na ve basiretlerinin a\u015f\u0131nmas\u0131 ile k\u00f6rl\u00fcklerine ba\u011fl\u0131yor:
\n52- Ey Muhammed! Sen \u00f6l\u00fclere i\u015fittiremezsin; arkalar\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fcp giden sa\u011f\u0131rlara da \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131 i\u015fittiremezsin.<\/p>\n

53- Ve sen, k\u00f6rleri de sap\u0131kl\u0131klar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131p yola getiremezsin. Sen ancak ayetlerimize inananlara i\u015fittirirsin de onlar m\u00fcsl\u00fcman olurlar.<\/strong><\/p>\n

Varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ileti\u015fimini kaybetti\u011fi i\u00e7in, onun yasalar\u0131 ve sistemlerini kavrayamayan \u00f6l\u00fcd\u00fcr. Onda hayat yoktur. Ondaki hayat hayvansal bir hayatt\u0131r, hatta ondan daha sap\u0131k ve daha d\u00fczeysiz bir hayatt\u0131r. Hayvan; ona \u00e7ok az ihanet eden yap\u0131s\u0131yla yolunu bulabilmektedir. Kalplere i\u015fleyen Allah’\u0131n ayetlerini duydu\u011funda icabet etmeyen sa\u011f\u0131r\u0131n sa\u011f\u0131r\u0131d\u0131r. Ses titre\u015fimlerini i\u015fiten iki kula\u011f\u0131 olsa da! Varl\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm pozisyonlar\u0131n\u0131 kapsayan Allah’\u0131n i\u015faretlerini g\u00f6rmeyen, bir hayvan olarak iki g\u00f6z\u00fc olsa da k\u00f6rd\u00fcr!<\/p>\n

“Sen ancak, ayetlerimize inananlara i\u015fittirirsin de onlar da m\u00fcsl\u00fcman olurlar.”<\/p>\n

\u0130\u015fte \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 i\u015fitenler bunlard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kalpleri diri, sa\u011fduyular\u0131 a\u00e7\u0131k ve kavrama yetkileri sa\u011flamd\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla onlar i\u015fitiyor ve m\u00fcsl\u00fcman oluyorlar. \u00c7a\u011fr\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 sadece yap\u0131lar\u0131n\u0131 uyarmad\u0131r, onlar hemen kar\u015f\u0131l\u0131k veriyorlar.
\n
\nETK\u0130LEY\u0130C\u0130 B\u0130R GEZ\u0130NT\u0130<\/strong><\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131 onlar\u0131 yeni bir gezintiye \u00e7\u0131karmaya y\u00f6neliyor. Bu d\u0131\u015f d\u00fcnyan\u0131n sahnelerinde de\u011fil, kendi \u00f6zlerinin i\u00e7eri\u011fi ve yery\u00fcz\u00fcndeki yarat\u0131l\u0131\u015f a\u015famalar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fecek. Gezi sonunda, ahiret hayat\u0131 ve iki hayat aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011flant\u0131ya uzan\u0131yor:
\n54- Sizi g\u00fc\u00e7s\u00fcz olarak yaratan, g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fckten sonra kuvvetli yapan, sonra da kuvvetlili\u011fin ard\u0131ndan g\u00fc\u00e7s\u00fcz ve ihtiyar yapan Allah’d\u0131r., \u00c7\u00fcnk\u00fc O, diledi\u011fini yarat\u0131r; bilendir ve kudret sahibidir.<\/p>\n

55- K\u0131yamet koptu\u011fu g\u00fcn, su\u00e7lular d\u00fcnyada bir saatten fazla kalmad\u0131klar\u0131na yemin ederler. \u0130\u015fte onlar d\u00fcnyada da aldat\u0131l\u0131p haktan b\u00f6yle d\u00f6n\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n

56- Kendilerine bilgi ve iman verilenler dediler ki; “Andolsun siz, Allah’\u0131n yazg\u0131s\u0131nca tayin edilen yeniden dirilme g\u00fcn\u00fcne kadar kald\u0131n\u0131z. \u0130\u015fte bu yeniden dirilme g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Fakat siz bilmiyordunuz. ”<\/p>\n

57- Art\u0131k zulmedenlere o g\u00fcn mazeretleri fayda vermeyecek, onlardan Allah’\u0131 ho\u015fnut etmeleri de istenmez.<\/strong><\/p>\n

Uzun bir gezinti. Ba\u015flang\u0131\u00e7 b\u00f6l\u00fcmlerini, ya\u015fad\u0131klar\u0131 hayatta g\u00f6r\u00fcyorlar. Son b\u00f6l\u00fcmlerini ise, sanki \u00f6nlerindeymi\u015f duygusu veren tasvirlerde g\u00f6r\u00fcyorlar. Do\u011frusu bu; kalbi olan, tan\u0131k olan ve kulak verenleri do\u011frudan etkileyecek bir gezi.<\/p>\n

“Sizi g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fckten yaratan” sizi g\u00fc\u00e7s\u00fcz olarak veya g\u00fc\u00e7s\u00fcz durumda yaratt\u0131 demiyor da “sizi g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fckten yaratan” diyor. Sanki yap\u0131lar\u0131n\u0131n olu\u015ftu\u011fu hammaddeleri g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fckt\u00fcr… Ayetin de\u011findi\u011fi bu `g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck’ insan\u0131n yarat\u0131lmas\u0131nda \u00e7e\u015fitli a\u015famalar ve anlamlara temel olu\u015fturur.<\/p>\n

O, ceninin olu\u015ftu\u011fu ince k\u00fc\u00e7\u00fck h\u00fccrede temsil edilirken g\u00fc\u00e7s\u00fczd\u00fcr. Ard\u0131ndan gelen cenin ve a\u015famalar\u0131 d\u00f6neminde ve ta gen\u00e7lik d\u00f6nemine kadar olan \u00e7ocukluk d\u00f6neminde de g\u00fc\u00e7s\u00fczd\u00fcr.<\/p>\n

Di\u011fer yandan yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 madde a\u00e7\u0131s\u0131ndan da g\u00fc\u00e7s\u00fczd\u00fcr. E\u011fer \u00e7amur, Allah’\u0131n ruhundan \u00fcfledi\u011fi soluk olmasa idi, maddesellik veya hayvansall\u0131k d\u00fczeyinde kalacakt\u0131. Bu da insanl\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturan yap\u0131ya k\u0131yasla \u00e7ok zay\u0131ft\u0131r.<\/p>\n

O, i\u00e7 d\u00fcrt\u00fcler, e\u011filimler, \u015fehvetler ve arzular kar\u015f\u0131s\u0131nda psikolojik yap\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da g\u00fc\u00e7s\u00fczd\u00fcr. E\u011fer y\u00fcce soluk ve bu b\u00fcnyede yaratt\u0131\u011f\u0131 irade g\u00fcc\u00fc ve yetenekleri olmasayd\u0131, bu varl\u0131k i\u00e7g\u00fcd\u00fcye mahk\u00fbm hayvandan daha g\u00fc\u00e7s\u00fcz kal\u0131rd\u0131.<\/p>\n

“Sizi g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fckten yaratan, g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fckten sonra kuvvetli yapan.” G\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi olay\u0131nda, organik, insana \u00f6zg\u00fc, psikolojik yap\u0131lar ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel olu\u015fuma ili\u015fkin t\u00fcm g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck \u00f6\u011feleri d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

“Sonra da kuvvetlili\u011fin ard\u0131ndan g\u00fc\u00e7s\u00fcz ve ihtiyar yapar.” \u0130nsani yap\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fc g\u00fc\u00e7s\u00fczle\u015ftirilmi\u015ftir bu a\u015famada. Bilindi\u011fi gibi, ihtiyarl\u0131k t\u00fcm g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleriyle \u00e7o\u011funlu\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Kimi durumlarda ona, irade g\u00fc\u00e7s\u00fczle\u015fmesinden kaynaklanan psikolojik \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f e\u015flik eder. O kadar ki, kimi kez o da \u00e7ocuk gibi co\u015fkuya kap\u0131l\u0131r, iradesi onu koruyamaz. \u0130htiyarl\u0131kta sa\u00e7lar a\u011far\u0131r. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi ihtiyarl\u0131\u011f\u0131 psikolojik ve nesnel a\u00e7\u0131lardan t\u00fcm y\u00f6nleriyle veriyor.<\/p>\n

Bu evrelerden kimse kurtulamaz. \u00d6mr\u00fc olduk\u00e7a bu a\u015famalar hi\u00e7bir kimsede i\u015flevlerinden geri kalmaz, yava\u015flamaz ve kararla\u015ft\u0131r\u0131lan d\u00fczenin d\u0131\u015f\u0131nda da gelmezler. Evreler insan yarat\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc olarak ele al\u0131rlar. Ki diledi\u011fini yaratan, diledi\u011fi kaderi belirleyen, g\u00fcvenilir bilgi ve duyarl\u0131 takdir \u00e7er\u00e7evesinde t\u00fcm yarat\u0131klar i\u00e7in ecellerini, vaziyetlerini ve ya\u015fam a\u015famalar\u0131n\u0131 kararla\u015ft\u0131ran bir avucun i\u00e7inde oldu\u011funu anlas\u0131n. “O diledi\u011fini yarat\u0131r, O bilendir ve kudret sahibidir.”<\/p>\n

Bu planlanm\u0131\u015f kusursuz yaratman\u0131n, gene planlanm\u0131\u015f bir sonu olmas\u0131 gerekir. Bu sonu, Kur’ani metodla, hareket ve diyalog y\u00fckl\u00fc k\u0131yamet sahnelerinden bir sahnede veriyor:<\/p>\n

“K\u0131yamet koptu\u011fu g\u00fcn, su\u00e7lular d\u00fcnyada bir saatten fazla kalmad\u0131klar\u0131na yemin ederler.”<\/p>\n

Kavray\u0131\u015flar\u0131nda o g\u00fcn\u00fcn d\u0131\u015f\u0131ndaki zamanlar o \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fersizle\u015firler ki, d\u00fcnyada k\u0131sa bir an\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalmad\u0131klar\u0131na yemin ederler. Kal\u0131\u015flar\u0131n\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde diri ve \u00f6l\u00fc olarak ge\u00e7irdikleri zaman\u0131n t\u00fcm\u00fc olabildi\u011fi gibi, yeminlerinin mezarda kal\u0131\u015f s\u00fcreleri i\u00e7in s\u00f6ylenmi\u015f olmas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 da vard\u0131r. “\u0130\u015fte onlar d\u00fcnyada da aldat\u0131l\u0131p haktan b\u00f6yle d\u00f6n\u00fcyorlard\u0131.” Do\u011fru bilgi sahipleri onlar\u0131 do\u011fru de\u011ferlendirmeye iletseler bile, haktan ve do\u011fru de\u011ferlendirmeden ayr\u0131l\u0131yorlard\u0131:<\/p>\n

Kendilerine bilgi ve iman verilenler dediler ki; “Andolsun siz, Allah’\u0131n yazg\u0131s\u0131nca tayin edilen yeniden dirilme g\u00fcn\u00fcne kadar kald\u0131n\u0131z. \u0130\u015fte bu yeniden dirilme g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Fakat siz bilmiyordunuz.”<\/p>\n

S\u00f6z\u00fc edilen bu bilgi sahipleri, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcne iman eden, d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn \u00f6tesini kavrayan m\u00fc’minler olup, ger\u00e7ek bilgi etkin iman ehli onlard\u0131r. \u0130\u015fte onlar i\u015fi Allah’\u0131n takdiri ve bilgisine dayand\u0131rmaktalar. Kendilerine bilgi ve iman verilenler dediler ki:<\/p>\n

\u0130ste bu, o planlanm\u0131\u015f and\u0131r. Uzun veya k\u0131sa olmas\u0131 \u00f6nemli de\u011fildir. Ku\u015fku yoktur ki, bu, o vaad edilen bulu\u015fma zaman\u0131d\u0131r ve ger\u00e7ekle\u015fecektir.<\/p>\n

“\u0130\u015fte bu yeniden dirilme g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Fakat siz bilmiyordunuz.”<\/p>\n

Perde, din g\u00fcn\u00fcn\u00fc yalanlayan zalimlerin ba\u015flar\u0131na gelenleri tasvir eden latif, \u00f6zet ve genel bir yarg\u0131ya ula\u015ft\u0131rarak kapan\u0131yor.<\/p>\n

“Art\u0131k zulmedenlere o g\u00fcn mazeretleri fayda vermeyecek, onlardan Allah’\u0131 ho\u015fnut etmeleri de istenmez.”<\/p>\n

Art\u0131k mazeretleri kabul edilmez, kimse yapt\u0131klar\u0131 konusunda onlar\u0131 uyarmaz veya \u00f6z\u00fcr dilemelerini istemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, uyarma de\u011fil, cezaland\u0131rma g\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

Onlar\u0131 bu umut k\u0131r\u0131c\u0131, can s\u0131k\u0131c\u0131 tablodan, i\u00e7inde bulunduklar\u0131 inat ve yalanlamaya \u00e7eviriyor ki; seyrettikleri tablo bu inat ve yalanlaman\u0131n sonucu idi:
\n58- Andolsun; biz bu Kur’an’da insanlara her \u00e7e\u015fit misali getirip anlatt\u0131k. Onlara bir ayet getirdi\u011fin zaman ink\u00e2r edenler; “Siz ancak geleneklerinizi iptal edenlerden ba\u015fkas\u0131 de\u011filsiniz ” derler.<\/p>\n

59- \u0130\u015fte Allah, bilmeyenlerin kalplerini b\u00f6yle m\u00fch\u00fcrler.<\/strong><\/p>\n

Zaman ve mek\u00e2n a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok farkl\u0131 bir konuya ge\u00e7iliyor, fakat anlat\u0131m\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde yak\u0131n\u0131n yak\u0131n\u0131ym\u0131\u015f gibi geliyor. Zaman, mek\u00e2n d\u00fcr\u00fcl\u00fcyor bir de bak\u0131yorlar ki, bir kere daha Kur’an’\u0131n \u00f6n\u00fcndeler ve O’nda her \u00f6rnek, her t\u00fcrl\u00fc hitap, kalpleri ak\u0131llar\u0131 uyarmak i\u00e7in her vas\u0131ta, derinden etkileyen ilham veren dokunu\u015flar mevcut. Yine O, her ortamda, her y\u00f6rede, her akla ve her kalbe hitap ediyor. Fakat durumlar\u0131n\u0131 ve hayat evrelerinin her birinde insan psikolojisine hitap ediyor. Fakat onlar -t\u00fcm bunlara kar\u015f\u0131n- her ayeti yalanl\u0131yorlar. Yalanlamakla da yetinmiyor, ger\u00e7ek bilgi sahiplerine sald\u0131r\u0131yor, onlar hakk\u0131nda: “S\u00efz ancak geleneklerinizi iptal edenlerden ba\u015fkas\u0131 de\u011filsiniz” derler.<\/p>\n

“\u0130\u015fte Allah, bilmeyenlerin kalplerini b\u00f6yle m\u00fch\u00fcrler.”<\/p>\n

\u0130\u015fte b\u00f6yle. Kalplerinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 s\u00f6nm\u00fc\u015f bilmeyenlerin, bu gidi\u015f ve tutulan yoldan \u00f6t\u00fcr\u00fc sa\u011fduyular\u0131 Allah’\u0131n ayetlerini kavramaya a\u00e7\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan bilgi ve hidayet ehline sald\u0131rmaktalar. Allah’\u0131n g\u00f6z ve kalplerinin durumunu bilmesine kar\u015f\u0131n, i\u015fin i\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc kavrama yetkilerini k\u00f6rle\u015ftirmesi ve kalplerini damgala-mas\u0131n\u0131 hak ediyorlar da! ..<\/p>\n

SABIR VE SONU\u00c7<\/strong><\/p>\n

M\u00fc\u015friklerle, evren, tarih, kendi \u00f6zleri ve hayat evrelerinde ge\u00e7en bu gezintilerin ve onlar\u0131n t\u00fcm bunlara kar\u015f\u0131n, k\u00fcf\u00fcr ve b\u00fcy\u00fcklenmelerini s\u00fcrd\u00fcrmelerinin ard\u0131ndan suredeki son vurgu geliyor… Son vurgu Peygamberimiz ve O’nunla birlikte olan m\u00fc’minlerin kalplerine bir y\u00f6n verme g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde geliyor:<\/p>\n

60- Sen \u015fimdi sabret. Bil ki, Allah’\u0131n s\u00f6z\u00fc ger\u00e7ektir. \u00cfnanmayanlar seni tela\u015fa ve gev\u015fekli\u011fe d\u00fc\u015f\u00fcrmesinler.<\/strong><\/p>\n

Kimi durumlarda sonsuz g\u00f6r\u00fcnen uzun dikenli yolda, m\u00fc’minlerin az\u0131\u011f\u0131; sab\u0131r, Allah’\u0131n hak vaadine g\u00fcven ve tedirginlik duymadan, sars\u0131lmadan, \u015fa\u015f\u0131rmadan ve ku\u015fkuya kap\u0131lmadan direnmedir. Di\u011ferlerinin sars\u0131lmalar\u0131, hakk\u0131 yalanlamalar\u0131 ve Allah’\u0131n vaadi konusunda ku\u015fkuya kap\u0131lmalar\u0131na kar\u015f\u0131n sab\u0131r, g\u00fcven ve direnme… Farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n nedeni, onlar\u0131n bilgi ve kesin imana ula\u015fma sebeplerinden yoksun olu\u015flar\u0131… Allah’\u0131n ipi ile ba\u011flant\u0131y\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeyi ba\u015faran ve ona tutunmu\u015f olan m\u00fc’minlerin izleyecekleri yol; ne \u00f6l\u00e7\u00fcde uzun, sis ve bulutlardan \u00f6t\u00fcr\u00fc ne \u00f6l\u00e7\u00fcde de sonu g\u00f6r\u00fcnmez olursa olsun do\u011fal olarak sab\u0131r, Allah’\u0131n vaadine g\u00fcvenme ve zorluklara direnme yoludur!<\/p>\n

Birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde Rumlar’\u0131n ve m\u00fc’minlerin zafer kazanacaklar\u0131na ili\u015fkin Allah’\u0131n vaadi ile ba\u015flayan sure, Allah’\u0131n vaadi gelene dek sabredilmesi ve inanmayanlar\u0131n iman\u0131 sarsma giri\u015fimlerine kar\u015f\u0131 direnilmesi buyru\u011fuyla sona eriyor.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi ba\u015flang\u0131\u00e7 ve sonu\u00e7 bir uyum olu\u015fturmaktalar. Sure sona ererken kalpte; Allah’\u0131n vaadinin do\u011frulu\u011fu ve zay\u0131flamaz, sars\u0131lmaz kesin inanc\u0131, g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde peki\u015ftiren bir vurguyla kal\u0131yor.<\/p>\n

RUM SURES\u0130N\u0130N SONU<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1- Elif, l\u00e2m, mim. 2- Rumlar yenildi. 3- En yak\u0131n bir yerde. Onlar bu yenilgilerinden sonra yeneceklerdir. 4- Birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde, eninde-sonunda emir Allah’\u0131nd\u0131r. O g\u00fcn m\u00fc’minler sevinir. 5- Allah diledi\u011fine yard\u0131m eder. O g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr (galibdir) esirgeyendir. 6- Bu, Allah’\u0131n vaadidir. Allah verdi\u011fi s\u00f6zden caymaz: fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bunu bilmezler. 7- Onlar d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclen …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1683,1583,1597,1687,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2495","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-etiketler-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-rum-suresinin-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2495","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2495"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2495\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2495"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2495"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2495"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}