{"id":2513,"date":"2012-01-19T17:20:18","date_gmt":"2012-01-19T17:20:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2513"},"modified":"2012-01-24T14:48:40","modified_gmt":"2012-01-24T14:48:40","slug":"suara-suresinin-tefsiri-1-89-ayet-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/suara-suresinin-tefsiri-1-89-ayet-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"\u015euara Suresi&#8217;nin Tefsiri 1\u201389.Ayet Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"<p><strong>1- Ta, sin, mim.<\/p>\n<p>2- Bu ayetler, a\u00e7\u0131k anlaml\u0131 Kitab\u0131n ayetleridir.?<\/strong><\/p>\n<p>Burada verilen kopuk harfler, bu surenin de bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturdu\u011fu apa\u00e7\u0131k Kitab\u0131n ayetlerine dikkat \u00e7ekmek i\u00e7indir. Bu harfler, vahyi yalanlayanlar\u0131n elleri alt\u0131nda olmalar\u0131na ra\u011fmen onlar bu harflerden bu apa\u00e7\u0131k Kitab\u0131n bir benzerini yapamamaktad\u0131rlar. Surede, bu Kitaptan yo\u011fun bi\u00e7imde s\u00f6z edilmektedir. Giri\u015finde sonucunda, bu kitaptan bahsedilmektedir. Zaten Kur&#8217;an&#8217;da bu kopuk harfler ile ba\u015flayan b\u00fct\u00fcn surelerin \u00f6zelli\u011fi budur.<\/p>\n<p>Bu uyar\u0131dan sonra m\u00fc\u015friklerin tutumlar\u0131na \u00fcz\u00fclen, kendisini ve Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;i yalanlamalar\u0131na i\u00e7erleyen Allah&#8217;\u0131n el\u00e7isi Hz. Muhammed&#8217;e -salat ve selam \u00fczerine olsun- hitap ediliyor. Kendisi teselli ediliyor, y\u00fcklendi\u011fi i\u015fi kolayla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Onlar i\u00e7in \u00fcz\u00fclmemesi gerekti\u011fi belirtiliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah dileseydi, zorla iman etmelerini, zorla imana boyun e\u011fmelerini sa\u011flayabilir, kaba kuvvetle iman etmelerini garanti edecek bir ayet (mucize) g\u00f6nderebilirdi.<\/p>\n<p><strong>3- Ey Muhammed, onlar m\u00fc&#8217;min olmuyorlar diye neredeyse can\u0131na k\u0131yacaks\u0131n.<\/p>\n<p>4- E\u011fer dilesek onlara g\u00f6kten bir mucize indiririz de kar\u015f\u0131s\u0131nda boyunlar\u0131 e\u011fik kal\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Ayetlerin ifade \u00fcslubunda Hz. Peygamber -salat ve selam \u00fczerine olsun- onlar\u0131n iman etmemelerine s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan ve \u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden azarlan\u0131yor gibidir. \u0130fade de bu \u00f6zellik vard\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Ey Muhammed, onlar m\u00fc&#8217;min olmuyorlar diye neredeyse can\u0131na k\u0131yacaks\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p>Ayeti kerimede ge\u00e7en &#8220;Bahi&#8217;un-nefs&#8221; kavram\u0131 kendisini \u00f6ld\u00fcrmek demektir. Bu ifade Resulullah&#8217;\u0131n -salat ve selam \u00fczerine olsun- onlar\u0131n ilahi mesaj yalanlamalar\u0131na ne kadar \u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tasvir etmektedir. Zira o bu yalanlamadan sonra onlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelecekleri kesin bi\u00e7imde bilmektedir. Bu nedenle onlar ad\u0131na i\u00e7i yanmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131 kendisinin ailesi, a\u015fireti ve milletidir. \u0130\u00e7i daralmaktad\u0131r. Bu durumda Rabbi ona ac\u0131makta, \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc hafifletmektedir. \u0130\u015fini kolayla\u015ft\u0131rmakta ve ona demektedir ki: Onlar\u0131 imana getirmek senin g\u00f6revin ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn de\u011fildir. E\u011fer onlar\u0131 imana zorlamak isteseydik, biz zorlayabilirdik. Onun kar\u015f\u0131s\u0131nda imandan ba\u015fka bir \u00e7areye ba\u015fvuramayacaklar\u0131 ma\u011flup edici bir ayet indirirdik. B\u00f6yle bir durumda onlar\u0131n boyun e\u011fi\u015f halleri, somut bir tablo halinde ayette ifadesini bulmaktad\u0131r. &#8220;E\u011fer dilesek onlara g\u00f6kten bir mucize indiririz de kar\u015f\u0131s\u0131nda boyunlar\u0131 e\u011fik kal\u0131r.&#8221; Boyunlar\u0131 b\u00fck\u00fclm\u00fc\u015f, e\u011filmi\u015f vaziyettedir. Sanki bu onlar\u0131n kendilerinden ayr\u0131lmayan halleridir. Hep b\u00f6yle kal\u0131p duracaklard\u0131r!<\/p>\n<p>Fakat y\u00fcce Allah, bu son peygamberli\u011fin yan\u0131nda bir de ma\u011flup edici bir ayetin (mucizenin) olmas\u0131n\u0131 dilememi\u015ftir. Y\u00fcce Allah bu son risaletin mucizesi olarak Kur&#8217;an&#8217;\u0131 vermi\u015ftir. Eksiksiz bir hayat program\u0131 olarak Kur&#8217;an&#8217;\u0131 her y\u00f6nden mucize olan Kur&#8217;an\u0131:<br \/>\n<strong><br \/>\n1- Kur&#8217;an, ifade yap\u0131s\u0131 ve edebi ahengi ile bir mucizedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc pek \u00e7ok \u00f6zellikleri, de\u011fi\u015fmeyen ve farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermeyen bir d\u00fczeyde ve bir noktada b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmeye dayanmaktad\u0131r. \u0130nsan\u0131n i\u015fleri ve eylemlerinde ise durum de\u011fi\u015fiklik ve farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir. Bir tek insan\u0131n i\u015finde y\u00fckselme, al\u00e7alma, g\u00fc\u00e7lenme, zay\u0131flama rahat bi\u00e7imde g\u00f6zlemlenmekte, durum de\u011fi\u015fmektedir. Halbuki bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ifadeye ili\u015fkin \u00f6zellikleri tek bir uyuma ve tek bir d\u00fczeye dayanmaktad\u0131r. \u00dcstelik bu uyum ve d\u00fczey hi\u00e7 de\u011fi\u015fmeyen bir sabitli\u011fe sahiptir. Bu da halleri de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011framayan kayna\u011f\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmezli\u011fini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n<p>2- Kur&#8217;an, d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131, b\u00f6l\u00fcmlerinin ahengi ve m\u00fckemmelli\u011fi ile de mucizedir. Orada ne bir eksikli\u011fe ne de bir tesad\u00fcfe yer yoktur. B\u00fct\u00fcn buyruklar\u0131 ve yasamalar\u0131 ayn\u0131 noktada bulu\u015fmakta, uyum i\u00e7ine girmekte ve birbirini tamamlamaktad\u0131r. \u0130nsan hayat\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn olarak ele almakta, ku\u015fatmakta, ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap vermekte ve y\u00f6nlendirmektedir. Bu ku\u015fat\u0131c\u0131, kapsaml\u0131 program\u0131n en ufak bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc di\u011fer b\u00f6l\u00fcm\u00fc ile \u00e7eli\u015fmemekte ve insan\u0131n f\u0131trat\u0131na herhangi bir noktada ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fmemektedir. Onun ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap vermekten aciz kalmamaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn direktifleri ve yasamalar\u0131 tek bir eksene, tek bir kulpa ba\u011flanmaktad\u0131r. Bunlar aras\u0131nda \u00f6yle bir uyum var ki, insan\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 deneyiminin bu noktaya ula\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bunu ortaya koymak i\u00e7in s\u0131n\u0131rs\u0131z yer ve zaman\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f bir bilgi ve deneyime ihtiya\u00e7 vard\u0131r. \u0130\u015fte ancak b\u00f6yle bir bilgi ve deneyimle mesele bu \u00f6l\u00e7\u00fcde ku\u015fat\u0131labilir ve ancak onunla bunun gibi bir d\u00fczenleme yap\u0131labilir.<\/p>\n<p>3- Kalpler ve ruhlara rahatl\u0131kla ula\u015fmas\u0131, al\u0131c\u0131 cihazlar\u0131na dokunmas\u0131, kapal\u0131 olan cihazlar\u0131na, etkilenme ve sinyallere kar\u015f\u0131l\u0131k verme hassasiyetini kazand\u0131rmas\u0131, ruhlar\u0131n ve kalblerin a\u00e7mazlar\u0131n\u0131 ve problemlerini hayret verici bir kolayl\u0131k ve \u00e7abuklukla \u00e7\u00f6zmesi, onlar\u0131 kendi metoduna uygun bi\u00e7imde, karma\u015f\u0131kl\u0131\u011fa, dolayl\u0131 anlat\u0131ma ve demagojiye ba\u015f vurmadan, basit dokunu\u015flarla e\u011fitmesi ve y\u00f6nlendirmesi ile de Kur&#8217;an bir mucizedir.<\/strong><\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;i bu son risaletin mucizesi k\u0131lmay\u0131 dilemi\u015ftir. \u0130nsanlar\u0131n boyunlar\u0131n\u0131 b\u00fcken, ba\u015f e\u011fmelerini sa\u011flayan ve onlar\u0131 teslim olmaya zorlayan, maddi g\u00fcce dayal\u0131 bir mucize ile bu son dini desteklemeyi dilememi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu son din, b\u00fct\u00fcn milletlere, b\u00fct\u00fcn ku\u015faklara a\u00e7\u0131kt\u0131. Herhangi bir yerde ve zaman diliminde ya\u015fayan kapal\u0131 bir risalet de\u011fildir. Bu nedenle son dinin mucizesinin de yak\u0131n-uzak b\u00fct\u00fcn \u00fcmmetlere ve ku\u015faklara a\u00e7\u0131k olmas\u0131 uygun d\u00fc\u015f\u00fcyordu. Maddi olan harikalar ise, ancak kendisini g\u00f6renlerin boyunlar\u0131n\u0131 b\u00fckmelerini, sa\u011flamaktad\u0131r. Bundan sonra ise dilden dile dola\u015fan bir hikaye olmakta, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen bir ger\u00e7ek olmaktan \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Kur&#8217;an ise, i\u015fte \u015fimdi \u00fczerinden tam on\u00fc\u00e7 as\u0131rdan fazla bir zaman ge\u00e7mesine ra\u011fmen b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011fa a\u00e7\u0131k bir kitapt\u0131r. Belirlenmi\u015f bir hayat program\u0131d\u0131r. Bug\u00fcn ya\u015fayan insanlar e\u011fer onu kendilerine rehber se\u00e7erlerse, hayatlar\u0131n\u0131 onun ilkeleri \u00fczerinde kurabilirler. Bu durumda Kur&#8217;an onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap verebilecektir. Onlar\u0131 daha g\u00fczel bir d\u00fcnyaya, daha y\u00fcce ufuklara, daha \u00f6rnek bir sonuca g\u00f6t\u00fcrecektir. Bizden sonraki insanlar da onda bizim g\u00f6rmedi\u011fimiz pek\u00e7ok \u015feyi g\u00f6receklerdir. Zira Kur&#8217;an&#8217;\u0131n metodu, her isteyene ihtiyac\u0131 kadar vermektir. Do\u011fal olarak onun kayna\u011f\u0131 kurumaz. S\u00fcrekli yenilenir. Ne yaz\u0131k ki, insanlar bu y\u00fcce ve b\u00fcy\u00fck hikmeti yeterince anlayamam\u0131\u015flard\u0131r. Bu nedenle kendilerine g\u00f6nderilen bu y\u00fcce Kur&#8217;an&#8217;dan zaman zaman y\u00fcz \u00e7evirmi\u015flerdir:<\/p>\n<p><strong>5- Onlar son derece merhametli olan Allah&#8217;\u0131n kendilerine g\u00f6nderdi\u011fi her yeni uyar\u0131ya burun k\u0131v\u0131rarak set \u00e7evirirler.<\/strong><\/p>\n<p>Burada Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n &#8220;Rahman&#8221; ismi an\u0131larak bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131 onlara g\u00f6ndermekle insanlara ne denli b\u00fcy\u00fck rahmet ve l\u00fctufta bulundu\u011funa i\u015faret edilmektedir. Onlar\u0131n bu rahmet kayna\u011f\u0131ndan y\u00fcz \u00e7eviri\u015fleri ise, b\u00fct\u00fcn \u00e7irkinli\u011fi. ile ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, bu rahmet kayna\u011f\u0131na a\u015f\u0131r\u0131 derece muhta\u00e7 olduklar\u0131 halde kendilerine g\u00f6nderilen rahmetten y\u00fcz \u00e7eviriyor, onu red ediyor ve kendilerini ondan mahrum ediyorlar!<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n kitab\u0131ndan ve rahmetinden b\u00f6ylece y\u00fcz \u00e7eviri\u015fleri verildikten sonra Allah&#8217;\u0131n azab\u0131 ve cezas\u0131na ili\u015fkin bir tehdit yeral\u0131yor:<\/p>\n<p><strong>6- Onlar yalanlad\u0131lar. Fakat, alay konusu ettikleri ger\u00e7eklerin somut olaylar\u0131 ile yak\u0131nda y\u00fczy\u00fcze geleceklerdir.<\/strong><\/p>\n<p>Bu, \u00f6z bi\u00e7imde ifade edilen kapal\u0131 ve korkun\u00e7 bir tehdittir. Ayetin ifade tarz\u0131nda onlar\u0131n kendilerine y\u00f6neltilen tehditlerle alay etmelerine uygun d\u00fc\u015fen alayl\u0131 bir ifade yer almaktad\u0131r.&#8221; &#8220;Alay konusu ettikleri ger\u00e7eklerin somut olaylar\u0131 ile yak\u0131nda y\u00fczy\u00fcze geleceklerdir.&#8221;<\/p>\n<p>Kendisi ile alay ettikleri azab\u0131n haberleri kendilerine gelecektir! Asl\u0131nda onlar asla bu konuya ili\u015fkin haberler alamayacaklard\u0131r. Sadece azab\u0131n kendisini tadacaklard\u0131r. Bu haberleri, onlar\u0131n kendileri olu\u015fturacaklar. \u0130nsanlar onlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelenleri birbirlerine aktaracaklard\u0131r. Onlar tehditleri alay ald\u0131klar\u0131 i\u00e7in, bu korkun\u00e7 tehdit ile birlikte kendileri ile alay edilmektedir!<\/p>\n<p>Onlar ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir mucize istiyorlar. Ama etraflar\u0131n\u0131 ku\u015fatan, Allah&#8217;\u0131n \u00e7arp\u0131c\u0131 ayetlerinden habersiz duruyorlar. Halbuki bunlar a\u00e7\u0131k bir kalb, g\u00f6rebilen bir duygu i\u00e7in yeterlidir. Bu hayret verici evrenin her sayfas\u0131, her tablosu, kalbleri yat\u0131\u015ft\u0131ran, huzura kavu\u015fturan bir mucizedir.<\/p>\n<p><strong>7- Onlar yery\u00fcz\u00fcne bakarak orada ne kadar yararl\u0131 bitki t\u00fcrleri yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6rmezler mi?<\/p>\n<p>8- Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bunda, \u00fcst\u00fcn g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc kan\u0131tlayan bir ayet vard\u0131r, ama onlar\u0131n \u00e7o\u011fu inanmazlar.<\/strong><\/p>\n<p>Cans\u0131z topraktan, canl\u0131 bitkiyi \u00e7\u0131karma, di\u015fili-erkekli onu \u00e7ift nitelikte yaratma, baz\u0131 bitki t\u00fcrlerinin erkeklerini-di\u015filerini ayr\u0131 bitki (botanik) d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funda oldu\u011fu gibi baz\u0131 t\u00fcrlerinin erke\u011fini-di\u015fisini bir arada bulundurma, bir tek dal\u0131n \u00fczerinde hem di\u015fili\u011fin organlar\u0131n\u0131, hem de erkekli\u011fin organlar\u0131n\u0131 bir arada yaratma mucizesi&#8230; Evet i\u015fte bu mucize yery\u00fcz\u00fcnde g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcnde her an ya\u015fanmakta, g\u00f6zlenmektedir. &#8220;G\u00f6rm\u00fcyorlar m\u0131?&#8221; Mucize o kadar a\u00e7\u0131kt\u0131r ki, g\u00f6rmekten ba\u015fka bir \u00e7aba sarfetmeye gerek yoktur.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in e\u011fitim metodu, kalb ile bu evrenin manzaralar\u0131 aras\u0131nda bir ba\u011f kurar. S\u00f6nm\u00fc\u015f duygular\u0131, so\u011fuk zihni ve kapal\u0131 kalbi uyar\u0131r. Hepsini her yerde insan\u0131n etraf\u0131nda serpi\u015ftirilmi\u015f olan Allah&#8217;\u0131n \u00fcst\u00fcn sanat\u0131na y\u00f6neltir. \u0130nsan\u0131n diri bir kalb ile bu canl\u0131 evrene y\u00f6nelmesini, \u00fcst\u00fcn sanat\u0131nda Allah&#8217;\u0131n kudretini g\u00f6rmesini, e\u015fsiz sanat\u0131na her y\u00f6neli\u015finde O&#8217;nun kudretini hissetmesini, yaratt\u0131\u011f\u0131 her varl\u0131k ile bir ili\u015fki kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Gecenin ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn her an\u0131nda onun kendisini g\u00f6zetledi\u011fi bilincini sa\u011flar. Kendisinin, onun yarat\u0131klar\u0131na ba\u011fl\u0131, b\u00fct\u00fcn yarat\u0131klara h\u00fckmeden de\u011fi\u015fmez yasalara ba\u011f\u0131ml\u0131 kullar\u0131ndan biri oldu\u011funu, bu evrende, \u00f6zellikle hilafet g\u00f6revini \u00fcstlendi\u011fi bu yery\u00fcz\u00fcnde kendisinin \u00f6zel bir g\u00f6revi oldu\u011funu anlamas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar yery\u00fcz\u00fcne bakarak orada ne kadar yararl\u0131 bitki t\u00fcrleri yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6rmezler mi?&#8221;<\/p>\n<p>\u0130nsan, y\u00fcce kerem sahibi Allah&#8217;tan gelen hayat\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in onurludur. De\u011ferlidir. Ayeti kerimenin s\u00f6zleri insan\u0131n g\u00f6nl\u00fcne, Allah&#8217;\u0131n sanat\u0131n\u0131; lay\u0131k oldu\u011fu bi\u00e7imde sayg\u0131, i\u00e7tenlik ve co\u015fkulu bir \u015fekilde kar\u015f\u0131lamak gerekti\u011fini ona kar\u015f\u0131 sayg\u0131s\u0131z, vurdumduymaz ve ald\u0131rmaz bir tav\u0131r i\u00e7ine girilmemesi gerekti\u011fini a\u015f\u0131lamaktad\u0131r. &#8220;Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bunda \u00fcst\u00fcn g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc kan\u0131tlayan bir ayet vard\u0131r&#8221; Onlar ayetler, mucizeler istemektedir. Fakat onlar\u0131n \u00e7o\u011fu bu ayetlere inanmamaktad\u0131r. Ama onlar\u0131n \u00e7o\u011fu inanmazlar&#8221;!<\/p>\n<p>Surenin giri\u015fi, her mucizenin sunulu\u015fundan sonra tekrar edilen yorum c\u00fcmlesi ile sona ermektedir:<\/p>\n<p><strong>9- Hi\u00e7 ku\u015fkusuz senin Rabb&#8217;in \u00fcst\u00fcn iradeli ve merhametlidir.<\/strong><\/p>\n<p>Allah; &#8220;Aziz&#8221; dir. Mucizeler, ayetler yaratabilecek, azab\u0131 yak\u0131n sayanlar\u0131 cezaland\u0131rabilecek g\u00fcce ve kudrete sahiptir. &#8220;Merhamet sahibidir&#8221; Ayetlerini mucizelerini ortaya koyar. Kalbi do\u011fru olanlar O&#8217;na inan\u0131r. Bu ayetleri yalanlayanlar\u0131 ise, hemen cezaland\u0131rmaz. Onlara zaman tan\u0131r. Kendilerine bir uyar\u0131c\u0131 g\u00f6nderir. Asl\u0131nda kainattaki ayetler o kadar boldur ki, ba\u015fka bir uyar\u0131c\u0131 g\u00f6ndermeye bile ihtiya\u00e7 b\u0131rakmamaktad\u0131r. Fakat Allah&#8217;\u0131n rahmeti, g\u00f6rmelerini sa\u011flamak, ayd\u0131nlatmak, uyar\u0131p sak\u0131nd\u0131rmak ve m\u00fcjdelemek i\u00e7in peygamberler g\u00f6ndermeyi gerekli g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu surede yer alan Hz. Musa&#8217;n\u0131n -selam \u00fczerine olsun- k\u0131ssas\u0131n\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc surenin konusu ve y\u00f6neli\u015fi ile tam bir uyum sa\u011flamaktad\u0131r. Zira bu surede peygamberli\u011fe inanmayanlar\u0131n sonlar\u0131 a\u00e7\u0131klanmakta, m\u00fc\u015friklerin y\u00fcz \u00e7eviri\u015fleri ve yalanlamalar\u0131 nedeniyle peygamberin -salat ve selam \u00fczerine olsun- kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar dolay\u0131s\u0131 ile telkin edilmekte, sabretmesi gerekti\u011fi a\u015f\u0131lanmakta, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, onun \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 ve bu \u00e7a\u011fr\u0131ya inananlar\u0131, onlar maddi kuvvetten soyutlanm\u0131\u015f, d\u00fc\u015fmanlar\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc, yery\u00fcz\u00fcnde iktidar sahibi zorbalar da olsalar, kendilerine i\u015fkence ve ceza da etseler yine onlar\u0131 korudu\u011fu a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. Bu surenin indi\u011fi s\u0131rada m\u00fcsl\u00fcmanlar Mekke&#8217;de ger\u00e7ekten zor \u015fartlar alt\u0131nda s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir hayat ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Zaten Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;deki k\u0131ssalar, Kur&#8217;an e\u011fitiminin vas\u0131talar\u0131ndan biri olarak verilmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>\u015eimdiye kadar Hz. Musa -selam \u00fczerine olsun- k\u0131ssas\u0131n\u0131n baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri Bakara, Maide, A&#8217;raf, Yunus, \u0130sra, Kehf ve Taha surelerinde ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Baz\u0131 surelerde ise sadece bir tak\u0131m i\u015faretlerde bulunulmakla yetinilmi\u015fti.<\/p>\n<p>Bu b\u00f6l\u00fcmlerin ve i\u015faretlerin ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 her yerde mutlaka surenin konusu ile veya ele al\u0131nd\u0131klar\u0131 ortamla ilgili olarak tam bir uyum g\u00f6zlenmi\u015ftir. Nitekim bu surede de durum ayn\u0131d\u0131r. K\u0131ssalar\u0131n bu b\u00f6l\u00fcmleri, anlat\u0131m ile hedeflenen konunun tasvirine katk\u0131da bulunmu\u015ftur.<\/p>\n<p>K\u0131ssan\u0131n burada ele al\u0131nan b\u00f6l\u00fcm\u00fc, peygamberlik ve yalanlama b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Firavunun ve taraflar\u0131n\u0131n bu yalanlamalar\u0131n\u0131n Hz. Musa ve onunla beraber olan inananlarla kar\u015f\u0131 komplolara ba\u015fvurmalar\u0131n\u0131n cezas\u0131 olarak bo\u011fulmalar\u0131. Hz. Musa ve \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131n zalimlerin tuza\u011f\u0131ndan kurtulmalar\u0131&#8230; Nitekim bu da y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu surede m\u00fc\u015friklere ili\u015fkin s\u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frulamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Yaln\u0131z iman edip iyi ameller i\u015fleyenler, s\u0131k s\u0131k Allah&#8217;\u0131 ananlar ve zulme u\u011frad\u0131klar\u0131nda zalimlere kar\u015f\u0131 koyanlar b\u00f6yle de\u011fildirler. Zalimler ne ac\u0131 bir ak\u0131betle y\u00fczy\u00fcze geleceklerini yak\u0131nda anlayacaklard\u0131.&#8221; (\u015euara suresi, 227)<\/p>\n<p>&#8220;Nitekim onlar kendilerine gelen ger\u00e7e\u011fi, Kur&#8217;an&#8217;\u0131 derhal yalanlad\u0131lar. Fakat alay konusu ettikleri ger\u00e7eklerin haberleri ilerde kendilerine gelecektir. (En&#8217;am suresi 5) K\u0131ssan\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc, kesik kesik tablolar halinde verilmektedir. Her tablo ile di\u011feri aras\u0131nda bir bo\u015fluk vard\u0131r. Bu bo\u015fluk bir sahnenin perdesinin kapanmas\u0131 ve di\u011ferinin perdesinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 kadar bir zaman dilimini doldurmaktad\u0131r. Bu, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n k\u0131ssay\u0131 sergileme metodunda bilin\u00e7li olarak se\u00e7ilen edebi bir \u00f6zelliktir.<\/p>\n<p>Burada yedi tablo yer almaktad\u0131r:<\/p>\n<p>Birincisi: Seslenme, peygamberlik verme, vahiy ve Hz. Musa -selam \u00fczerine olsun- ile Rabbi aras\u0131nda ge\u00e7en diyalog sahnesidir.<\/p>\n<p>\u0130kincisi: Hz. Musa&#8217;n\u0131n Firavun ve hanedan\u0131 ile y\u00fczy\u00fcze gelmesi tablosudur. Bu y\u00fczy\u00fcze gelmede Hz. Musa peygamberlik mesaj\u0131 ile Asa ve Bembeyaz El mucizelerini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc: Komplo, b\u00fcy\u00fcc\u00fclerin toplanmas\u0131 ve b\u00fcy\u00fck yar\u0131\u015fmaya insanlar\u0131n seyirci olarak kat\u0131lmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 tablosudur.<\/p>\n<p>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc: B\u00fcy\u00fcc\u00fclerin Firavun&#8217;un huzurunda \u00fccret ve m\u00fckafat konusunda tatmin edici anla\u015fma yapmalar\u0131 tablosudur.<\/p>\n<p>Be\u015fincisi: Yar\u0131\u015fman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, b\u00fcy\u00fcc\u00fclerin iman etti\u011fi, Firavun&#8217;un \u00f6fke ile dolu olarak tehdit savurdu\u011fu tablodur.<\/p>\n<p>Alt\u0131nc\u0131s\u0131: \u0130ki b\u00f6l\u00fcm\u00fc bulunan bir tablodur. Tablonun birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n Hz. Musa&#8217;ya kullar\u0131n\u0131 geceden yola koymas\u0131n\u0131 vahyetmesidir. \u0130kinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise Firavun&#8217;un h\u0131zla \u015fehirlere yay\u0131lan haberler g\u00f6nderip \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131 takip etmek i\u00e7in ordular toplamalar\u0131n\u0131 istemesidir.<\/p>\n<p>Yedincisi: Deniz \u00f6n\u00fcnde kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131 tablosudur. Bu tablonun sonunda deniz kapan\u0131yor, zalimler bo\u011fuluyor ve inananlar kurtuluyor.<\/p>\n<p>Bu tablolar A&#8217;raf, Yunus ve Taha surelerinde de verilmi\u015fti. Fakat her yerde tablonun ortama uygun d\u00fc\u015fecek taraf\u0131, y\u00f6neli\u015fine uygun d\u00fc\u015fecek bir yolla aktar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Her bir surede belli noktalar \u00fczerinde yo\u011funla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Mesela A&#8217;raf suresinde k\u0131ssa Hz. Musa ile Firavun&#8217;un y\u00fczle\u015fmesi tablosu ile ba\u015flam\u0131\u015f ve bu tablo \u00f6zet halinde verilmi\u015ftir. B\u00fcy\u00fcc\u00fcler tablosu ve sonucu k\u0131sa halde ge\u00e7ilmi\u015ftir. Bundan sonra Firavun ve hanedan\u0131n\u0131n komplolar\u0131na geni\u015f yer verilmi\u015ftir. Bu yar\u0131\u015fmadan sonra ve bo\u011fulma ve kurtulu\u015f tablosundan \u00f6nce, Hz. Musa&#8217;n\u0131n M\u0131s\u0131rda ikamet edi\u015fi ve bu s\u0131rada g\u00f6sterdi\u011fi mucizeleri anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Denizi ge\u00e7tikten sonra \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131n hayat\u0131 uzun uzad\u0131ya b\u00f6l\u00fcmler halinde sunulmu\u015ftur. Halbuki burada Hz. Musa ile Firavun aras\u0131nda Allah&#8217;\u0131n birli\u011fi ve peyg\u00e0mbere vahiy bildirmesi \u00fczerinde tart\u0131\u015fman\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 sahne geni\u015f tutulmu\u015ftur. Zaten bu surede peygamberimiz -salat ve selam \u00fczerine olsun- ile m\u00fc\u015frikler aras\u0131nda as\u0131l tart\u0131\u015fma konusu da budur.<\/p>\n<p>Yunus suresinde kar\u015f\u0131la\u015fma tablosu \u00f6zet halinde verilmi\u015f, Asa ve El mucizelerine de\u011finilmemi\u015ftir. Yar\u0131\u015fma tablosu \u00f6zet olarak sunulmu\u015ftur. Burada ise bu ikisine geni\u015f yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Taha suresinde Hz. Musa ile Rabbi aras\u0131nda diyalog tablosuna geni\u015f yer verilmi\u015f, kar\u015f\u0131la\u015fma ile yar\u0131\u015fma tablolar\u0131ndan sonra \u0130srailo\u011fullar\u0131na yolculuklar\u0131nda uzun boylu arkada\u015fl\u0131k yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Burada ise bo\u011fulma ve kurtulu\u015f tablolar\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7ilmemektedir.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an surelerinde \u00e7ok s\u0131k yer almalar\u0131na ra\u011fmen k\u0131ssalar\u0131n sunulu\u015funda asla bir tekrara rastlam\u0131yoruz. Sunulan b\u00f6l\u00fcmlerin se\u00e7ili\u015findeki bu zenginlik, her b\u00f6l\u00fcm\u00fcn tablolar\u0131, her tablonun se\u00e7ilen taraf\u0131 ve sunulu\u015f tarz\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar k\u0131ssalar\u0131 her yerde yeni k\u0131lmakta ve bulunduklar\u0131 yerle uyum i\u00e7ine girmelerini Sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>10- Hani Rabb&#8217;in Musa&#8217;ya \u015f\u00f6yle seslenmi\u015fti, &#8220;\u015eu zalim topluma git.<\/p>\n<p>11- Firavun&#8217;un soyda\u015flar\u0131na `Onlar hi\u00e7 mi ba\u015flar\u0131na geleceklerden korkmuyorlar?<\/p>\n<p>12- Musa dedi ki: &#8220;Ya Rabbi, onlar beni yalanlayacaklar diye korkuyorum &#8220;.<\/p>\n<p>13- Bu y\u00fczden can\u0131m s\u0131k\u0131l\u0131r ve \u00f6fkemden dilim tutulur. Onun i\u00e7in Harun&#8217;a da peygamberlik g\u00f6revi ver.<\/p>\n<p>14- Hem onlar\u0131n bana isnat ettikleri bir su\u00e7 var, bu gerek\u00e7e ile beni \u00f6ld\u00fcr\u00fcrler diye korkuyorum.<\/p>\n<p>15- Allah dedi ki; &#8220;Hay\u0131r, korkma, \u0130kiniz birlikte ayetlerimizle gidiniz. Biz sizinle birlikteyiz ve s\u00f6ylenecek her s\u00f6z\u00fc i\u015fitiriz. &#8221;<\/p>\n<p>16- Firavun&#8217;un yan\u0131na vararak ona deyiniz ki; &#8220;Biz b\u00fct\u00fcn alemlerin Rabb&#8217;i olan Allah&#8217;\u0131n peygamberiyiz.<\/p>\n<p>17- \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131n bizimle birlikte buradan ayr\u0131lmalar\u0131na izin ver.<\/strong><\/p>\n<p>Bu k\u0131ssalarda peygamberimize -salat ve selam \u00fczerine olsun- hitab edilmektedir. Nitekim surenin ba\u015f\u0131nda ona \u015f\u00f6yle seslenilmi\u015fti.<\/p>\n<p>&#8220;Ey Muhammed, onlar m\u00fcmin olmuyorlar diye neredeyse can\u0131na k\u0131yacaks\u0131n.&#8221; &#8220;E\u011fer dilesek onlara g\u00f6kten bir mucize indiririz de kar\u015f\u0131s\u0131nda boyunlar\u0131 e\u011fik kal\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Onlar, son derece merhametli olan Allah&#8217;\u0131n kendilerine g\u00f6nderdi\u011fi her yeni uyar\u0131ya burun k\u0131v\u0131rarak s\u0131rt \u00e7evirirler.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Onlar yalanlad\u0131lar. Fakat alay konusu ettikleri ger\u00e7eklerin somut olaylar\u0131 ile yak\u0131nda y\u00fczy\u00fcze geleceklerdir.<\/p>\n<p>\u015eimdi de ilahi mesajdan y\u00fcz \u00e7eviren, onu yalan sayan ve alaya alanlar\u0131n haberleri, ba\u015flar\u0131na gelenler a\u00e7\u0131klanarak anlat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu birinci tablodur. Hz. Musa&#8217;n\u0131n -selam \u00fczerine olsun- peygamberlikle g\u00f6revlendirilmesi tablosu. Bu, tablo o toplumun niteli\u011fini ortaya koymakla ba\u015fl\u0131yor. &#8220;Zalim toplum&#8221; Onlar kafirlik ve sap\u0131kl\u0131kla kendilerine zulmetmi\u015flerdir. Erkek \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 bo\u011fazlamak, kad\u0131nlar\u0131n\u0131 dul b\u0131rakmakla ve onlar\u0131 alaya al\u0131p cezaland\u0131rmakla israilo\u011fullar\u0131na zulmetmi\u015flerdir. Bu nedenle nitelikleri \u00f6nce veriliyor. Sonra kim olduklar\u0131 belirleniyor. &#8220;Firavun toplumu&#8221; Sonra Hz. Musa onlar\u0131n i\u015fine hayret etti\u011fi gibi her insan da hayret ediyor. Sak\u0131nmazlar m\u0131? Rabblerinden korkmazlar m\u0131? Zul\u00fcmlerinin cezas\u0131ndan endi\u015fe etmezler mi? Sap\u0131kl\u0131klar\u0131ndan vazge\u00e7mezler mi? Onlar\u0131n i\u015fleri ger\u00e7ekten hayret edilecek, ger\u00e7ekten hayretlik bir i\u015ftir! Onlar\u0131n durumunda olan her zalimin hali de onlar\u0131nkinden farkl\u0131 de\u011fildir?<\/p>\n<p>Hz. Musa -selam \u00fczerine olsun- Firavun ve hanedan\u0131n\u0131 yeni tan\u0131yor de\u011fildi. Onlar\u0131n halini daha \u00f6nceden biliyordu. Firavun&#8217;un zulm\u00fcn\u00fc, azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131. ve ta\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi biliyordu. Y\u00fcklendi\u011fi g\u00f6revin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlendi\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de kavr\u0131yordu. Bu nedenle Rabbine zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yetersizli\u011fini dile getirdi. Tabii ki, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckten ka\u00e7mak veya mazeret ileri s\u00fcrmek i\u00e7in de\u011fil. \u00d6ylesine zor bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckte yard\u0131m ve destek istemek i\u00e7in b\u00f6yle bir dilekte bulunuyordu.<\/p>\n<p>&#8220;Musa dedi ki: Ya Rabbi, onlar beni yalanlayacaklar diye korkuyorum.<\/p>\n<p>&#8220;Bu y\u00fczden can\u0131m s\u0131k\u0131l\u0131r ve \u00f6fkemden dilim tutulur&#8221; Onun i\u00e7in Harun&#8217;a da peygamberlik g\u00f6revi ver.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Hem onlar\u0131n bana isnat ettikleri bir su\u00e7 var, bu gerek\u00e7e ile beni \u00f6ld\u00fcr\u00fcrler diye korkuyorum.&#8221;<\/p>\n<p>Hz. Musa&#8217;n\u0131n -selam \u00fczerine olsun- bu s\u00f6z\u00fcn\u00fcn aktar\u0131lmas\u0131ndan anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, Onun bu korkusu s\u0131rf yalanlanma korkusu de\u011fildi. Onun korkusu bu yalanlaman\u0131n, can\u0131n\u0131n s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131, dilinin d\u00f6nmedi\u011fi ve a\u00e7\u0131klama imkan\u0131 bulamad\u0131\u011f\u0131, bu yalanmay\u0131 ele\u015ftirip \u00e7\u00fcr\u00fctme olana\u011f\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131rada meydana gelmesi endi\u015fesinden kaynaklan\u0131yor. Zira onun dilinde biraz tutukluk vard\u0131. Taha suresinde bu dile getirilmi\u015fti. &#8220;Dilimin d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00e7\u00f6z. B\u00f6ylece s\u00f6yleyeceklerimi anlayabilsinler.&#8221; (Taha s\u00fcresi, 27-28) \u0130\u015fte bu tutukluk, tabiat\u0131yla insan\u0131n can\u0131n\u0131n s\u0131k\u0131lmas\u0131na neden olabilir. S\u00f6zle tepki g\u00f6steremeyen insan\u0131n can\u0131 s\u0131k\u0131l\u0131r. Heyecan artt\u0131k\u00e7a tutukluk da artar. Buna ba\u011fl\u0131 olarak insan\u0131n i\u00e7i de daha fazla daral\u0131r. B\u00f6yle s\u00fcr\u00fcp gider. Bu bilinen bir haldir. Hz. Musa buradan kalkarak, peygamberlik g\u00f6revi gere\u011fi Firavun gibi zalim ve zorba ile y\u00fczy\u00fcze konu\u015furken dilinin tutulmas\u0131ndan korkmu\u015ftur. Zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve peygamberli\u011fini tebli\u011f etme konusunda t\u00e0\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 endi\u015fesini Rabbine a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6rev ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckte her hangi bir eksikli\u011fin meydan\u00e0 gelmesini \u00f6nlemek i\u00e7in. Karde\u015fi Harun&#8217;a da vahyetmesini, peygamberlikte kendisine ortak yapmas\u0131n\u0131 dilemi\u015ftir. Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckten ka\u00e7mak ve mazeret ileri s\u00fcrmek i\u00e7in de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc Harun&#8217;un. dili daha a\u00e7\u0131k. Bu nedenle daha rahat bi\u00e7imde s\u00f6zle tepki g\u00f6sterebilirdi. Hz. Musa&#8217;n\u0131n dilinde tutukluk olursa veya i\u00e7i daral\u0131rsa, Hz. Harun tart\u0131\u015fma, delilleri s\u0131ralama ve a\u00e7\u0131klama g\u00f6revini \u00fcstlenecekti. Hz. Musa Taha suresinde ifade edildi\u011fi gibi, dilindeki bu d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn \u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in Rabbine dua etmi\u015fti. Yaln\u0131z g\u00f6revi hakk\u0131 ile yerine getirmedeki titizli\u011fi nedeniyle karde\u015fi Harun&#8217;un kendisine destek\u00e7i ve yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131n\u0131 dilemi\u015ftir.<\/p>\n<p>&#8220;Hem onlar\u0131n bana isnat ettikleri bir su\u00e7 var, bu gerek\u00e7e ile beni \u00f6ld\u00fcr\u00fcrler diye korkuyorum&#8221; Ayetinde de durum ayn\u0131d\u0131r. Hz. Musa&#8217;n\u0131n burada korkudan s\u00f6z etmesi O&#8217;nun ka\u00e7\u0131nmas\u0131ndan dolay\u0131 de\u011fildir. Bu korkunun Hz. Harun&#8217;un peygamber olarak g\u00f6revlendirilmesi ile ilgisi vard\u0131r. E\u011fer onu \u00f6ld\u00fcrecek olurlarsa Hz. Harun onun yerini doldurur.&#8217; Ondan sonra peygamberlik g\u00f6revini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Herhangi bir aksakl\u0131\u011fa meydan vermeden Rabb&#8217;inin kendisine emretti\u011fi bi\u00e7imde g\u00f6revi yerine getirir.<\/p>\n<p>Burada \u00f6nemli olan davet\u00e7i de\u011fil, davetin kendisidir. Al\u0131nan \u00f6nlem dava i\u00e7indir. Birinci ayetteki \u00f6nlem Rabb&#8217;inin mesaj\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klama ve savunma durumunda dilinin tutulmas\u0131 halinde etkili olacak ve davan\u0131n zay\u0131f ve k\u0131s\u0131r bir halde g\u00f6sterilmesi engellenecektir. Kendisinin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesine kar\u015f\u0131 al\u0131nan \u00f6nlemi ifade eden ayet ise, O&#8217;nun \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi halinde Rabb&#8217;inin kendisine y\u00fckledi\u011fi g\u00f6revin yerine getirilmemesi endi\u015fesini dile getirmektedir. Zira O, bu g\u00f6revin yerine getirilmesini ve s\u00fcreklilik kazanmas\u0131n\u0131 \u00e7ok arzu etmektedir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00fczerine titreyerek yeti\u015ftirdi\u011fi ve kendisine el\u00e7i olarak se\u00e7ti\u011fi Hz. Musa&#8217;ya -selam \u00fczerine olsun- yak\u0131\u015fan da budur.<\/p>\n<p>Rabbi Onun \u015fiddetli arzusunu, duyarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ihtiyatl\u0131 davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 bildi\u011finden istediklerini kendisine&#8217; vermi\u015ftir. Korktu\u011fu konularda onu emin k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buradaki anlat\u0131mda Allah&#8217;\u0131n O&#8217;nun duas\u0131n\u0131 kabul edi\u015fi Hz. Harun ile bulu\u015fmas\u0131 a\u015famalar\u0131 \u00f6zet olarak ge\u00e7mektedir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n Hz. Musa&#8217;n\u0131n g\u00f6nl\u00fcn\u00fc tatmin etti\u011fi, korkular\u0131n\u0131 k\u00f6kten silip att\u0131\u011f\u0131 zaman diliminde, bir taraftan da Hz. Harun ve Hz. Musa&#8217;n\u0131n birlikte kerem sahibi Rabb&#8217;lerinin emirlerini almaya b\u00e0\u015flad\u0131klar\u0131 sahnesi g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Burada asl\u0131nda ku\u015fku giderme amac\u0131 ile kullan\u0131lan bir s\u00f6z b\u00fct\u00fcn endi\u015feleri yok etmeye yetmi\u015ftir. S\u00f6z &#8220;Hay\u0131r&#8221; s\u00f6z\u00fcd\u00fcr!<\/p>\n<p>&#8220;Allah dedi ki; Hay\u0131r korkma. \u0130kiniz birlikte ayetlerimizle gidiniz. Biz sizinle birlikteyiz ve s\u00f6ylenecek her s\u00f6z\u00fc i\u015fitiriz.&#8221;<\/p>\n<p>Firavun&#8217;un yan\u0131na vararak ona deyiniz ki: &#8220;Biz b\u00fct\u00fcn alemlerin Rabbi olan Allah&#8217;\u0131n peygamberleriyiz.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;\u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131n bizimle birlikte buradan ayr\u0131lmalar\u0131na izin ver.&#8221;<\/p>\n<p>Hay\u0131r, asla i\u00e7in daralmayacak ve dilin tutulmayacak. Hay\u0131r, onlar seni \u00f6ld\u00fcrmeyecek. Bunlar\u0131n hepsini kafandan sil. Sen ve karde\u015fin gidiniz: &#8220;Ayetlerimizle gidiniz&#8221; Daha \u00f6nce Hz. Musa, Asa ve Beyaz El mucizelerini g\u00f6zleriyle g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Burada bu iki mucizeye \u00f6zet olarak yer verilmi\u015ftir. Zira bu surede \u00f6zellikle Firavunla y\u00fczle\u015fme, b\u00fcy\u00fcc\u00fclerin tutumu, bo\u011fulma ve kurtulma tablolar\u0131 \u00fczerinde yo\u011funla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Gidiniz &#8220;Biz sizinle birlikteyiz ve s\u00f6ylenecek her s\u00f6z\u00fc i\u015fitiriz&#8221; Ne b\u00fcy\u00fck kuvvet! Ne b\u00fcy\u00fck otorite! Ne b\u00fcy\u00fck koruma, g\u00f6zetme ve g\u00fcven! Y\u00fcce Allah her zaman ve her yerde onlarla ve her insanla beraberdir. \u00d6zellikle kastedilen beraberlik yard\u0131m ve destek beraberli\u011fidir. Bu beraberlik kulak verme ve dinleme \u015feklinde verilmektedir. Bu ise, haz\u0131r olman\u0131n ve dikkat etmenin en y\u00fcksek derecesidir. Dikkatli koruman\u0131n ve yard\u0131m i\u00e7in haz\u0131r olman\u0131n, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ifade metodu olan tasvire uygun olarak, kinaye bi\u00e7iminde ifade edilmesidir.<\/p>\n<p>Gidiniz, &#8220;Firavun&#8217;un yan\u0131na var\u0131n\u0131z&#8221;; endi\u015feye ve teredd\u00fcte kap\u0131lmadan g\u00f6revinizi ona haber veriniz, &#8220;Biz b\u00fct\u00fcn alemlerin rabbi olan Allah&#8217;\u0131n peygamberleriyiz.&#8221; deyiniz. Asl\u0131nda onlar iki ki\u015filer. Fakat ikisi birlikte uyar\u0131c\u0131 g\u00f6revi yerine getirmeye, ayn\u0131 mesaj\u0131 iletmeye gidiyorlar. Onlar\u0131n ikisi el\u00e7idir. Alemlerin Rabbinin el\u00e7ileri. \u0130lahl\u0131k iddias\u0131nda bulunan ve milletine: &#8220;Ben sizin Benden ba\u015fka bir ilah\u0131n\u0131z\u0131n oldu\u011funu bilmiyorum.&#8221; (Kasas suresi, 38) diyen Firavun&#8217;un kar\u015f\u0131s\u0131ndad\u0131rlar. \u0130\u015fte bu, ilk andan itibaren tevhid ger\u00e7e\u011finin, hi\u00e7bir korkuya ve a\u015famal\u0131 anlat\u0131ma yer vermeden tek ve a\u00e7\u0131k bir ifade ile y\u00fczy\u00fcze ortaya konmas\u0131d\u0131r. Zira bu, idare etmeyi ve a\u015famal\u0131 olarak gitmeyi kald\u0131rmayan tek bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n<p>Hz. Musa&#8217;n\u0131n -selam \u00fczerine olsun- Kur&#8217;an&#8217;daki k\u0131ssas\u0131nda yer alan bu ve benzeri ifadeler a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steriyor ki: Hz. Musa Firavun ve milletine g\u00f6nderilen, onlar\u0131 dinine \u00e7a\u011f\u0131rmak, peygamberli\u011finin yoluna uymalar\u0131n\u0131 istemek i\u00e7in g\u00f6revlendirilen bir el\u00e7i de\u011fildi. Diledikleri gibi Rablerine kulluk yapmalar\u0131 i\u00e7in \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131 serbest b\u0131rakmalar\u0131n\u0131 istemek amac\u0131yla bir el\u00e7i olarak g\u00f6nderilmi\u015fti. \u0130srailo\u011fullar\u0131, atalar\u0131 \u0130srailden bu yana bir din sahibi bulunuyorlard\u0131. \u0130srail, Hz. Yusuf&#8217;un babas\u0131 Hz. Yakup idi. Bu din, onlar\u0131n vicdanlar\u0131nda yozla\u015fm\u0131\u015f, inan\u00e7lar\u0131 bozulmu\u015ftu. Y\u00fcce Allah onlar\u00e0 Hz. Musa&#8217;y\u0131 kendilerini Firavun&#8217;un zulm\u00fcnden kurtars\u0131n ve onlar\u0131 Tevhid Dinine g\u00f6re tekrar e\u011fitsin diye g\u00f6ndermi\u015ftir.<\/p>\n<p>Buraya kadar biz, peygamber olarak g\u00f6nderme, vahiy ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck tablosunun \u00f6n\u00fcndeydik. Fakat birden perde iniyor. \u015eimdi kendimizi kar\u015f\u0131la\u015fma tablosunun \u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fcyoruz. Burada Kur&#8217;an&#8217;\u0131n sunu\u015f metodunda izledi\u011fi sanat prensibine ba\u011fl\u0131 olarak, iki tablo aras\u0131nda kendili\u011finden anla\u015f\u0131labilecek b\u00f6l\u00fcm k\u0131salt\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>18- Firavun dedi ki: &#8220;Biz seni \u00e7ocukken yan\u0131m\u0131za alarak b\u00fcy\u00fctmedik mi? \u00d6mr\u00fcn\u00fcn bir\u00e7ok y\u0131l\u0131n\u0131 aram\u0131zda ge\u00e7irmedin mi?&#8221;<\/p>\n<p>19- Sonunda o a\u011f\u0131r su\u00e7u i\u015fledin. Sen o s\u0131rada bir kafirdin.<\/p>\n<p>20- Musa dedi ki: &#8220;O su\u00e7u i\u015fledi\u011fim s\u0131rada ben hen\u00fcz do\u011fru yolu bulmu\u015f de\u011fildim.&#8221;<\/p>\n<p>21- Bu y\u00fczden sizden korkunca yan\u0131n\u0131zdan ka\u00e7t\u0131m. Sonra Rabb&#8217;im bana hikmet ba\u011f\u0131\u015flayarak beni peygamberlerinden biri yapt\u0131.<\/p>\n<p>22- O&#8217; nimet diye ba\u015f\u0131ma kakt\u0131\u011f\u0131n \u015feye israilo\u011fullar\u0131n\u0131 k\u00f6lele\u015ftirmenin sonucudur.<\/strong><\/p>\n<p>Hz. Musa b\u00f6ylesine ciddi ve b\u00fcy\u00fck bir iddia ile kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131k\u0131p &#8220;Biz b\u00fct\u00fcn alemlerin Rabbi olan Allah&#8217;\u0131n peygamberiyiz&#8221; deyip &#8220;\u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131n bizimle birlikte buradan ayr\u0131lmalar\u0131na izin ver&#8221; gibi b\u00fcy\u00fck bir istekte bulununca Firavun hayretini gizlememi\u015ftir. Zira o son olarak Hz. Musa&#8217;y\u0131 sand\u0131k i\u00e7inde denizde yakalad\u0131klar\u0131 g\u00fcnden itibaren saray\u0131nda yeti\u015fen bir \u00fcvey evlat olarak g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc (Daha geni\u015f bilgi i\u00e7in &#8220;Fizilal-il Kur&#8217;an&#8221; da &#8220;Taha Suresi&#8221;ne bakabilirsiniz.) Onun \u0130srailo\u011fullar\u0131&#8217;ndan biriyle d\u00f6v\u00fc\u015fen bir k\u0131ptiyi \u00f6ld\u00fcrd\u00fckten sonra kaybolup gitti\u011fini hat\u0131rl\u0131yordu. (Bu olay Kasas Suresinde anlat\u0131l\u0131yor.) Bir rivayete g\u00f6re Hz. Musa&#8217;n\u0131n \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bu k\u0131pti Firavununun uzaktan akrabas\u0131yd\u0131. Firavun&#8217;un Hz. Musa&#8217;dan son ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman ile on sene sonra Hz. Musa&#8217;n\u0131n bu b\u00fcy\u00fck dava ile kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131 aras\u0131ndaki s\u00fcre o kadar uzundur ki, i\u015fte bu nedenle Firavun a\u015fa\u011f\u0131lamadan, alaya almadan ve hayretini dile getirmeden edememi\u015ftir:<\/p>\n<p>&#8220;Firavun dedi ki: &#8220;Biz seni \u00e7ocukken yan\u0131m\u0131za alarak b\u00fcy\u00fctmedik mi? \u00d6mr\u00fcn\u00fcn bir \u00e7ok y\u0131l\u0131n\u0131 aram\u0131zda ge\u00e7irmedin mi?<\/p>\n<p>&#8220;Sonunda o a\u011f\u0131r su\u00e7u i\u015fledin. Sen o s\u0131rada bir kafirdin.&#8221;<\/p>\n<p>G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn terbiyenin, yan\u0131m\u0131zda ufac\u0131k bir bebekken g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn ilginin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bu mudur? Bu.:iyiliklerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bug\u00fcn ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fumuz dine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kman m\u0131d\u0131r? Evinde yeti\u015fti\u011fin kral\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kman ve ba\u015fka bir tanr\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131rman m\u0131d\u0131r? !<\/p>\n<p>Sana ne oldu b\u00f6yle? Daha \u00f6nce aram\u0131zda uzun bir s\u00fcre ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n halde bug\u00fcn iddia etti\u011fin bu davadan hi\u00e7 s\u00f6z etmemi\u015ftin. Bu b\u00fcy\u00fck i\u015fin \u00f6ns\u00f6z\u00fc say\u0131labilecek hi\u00e7bir iddiada bulunmam\u0131\u015ft\u0131n?!<\/p>\n<p>Burada Firavun Hz. Musa&#8217;ya K\u0131pti&#8217;nin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi olay\u0131n\u0131 da korkun\u00e7 bir ifade ve abartma ile anlat\u0131yor. &#8220;Sonunda o a\u011f\u0131r su\u00e7u i\u015fledin&#8221; \u00c7irkin ve i\u011fren\u00e7 olan o i\u015fi de yapm\u0131\u015ft\u0131n ki, bu olay\u0131 a\u00e7\u0131k s\u00f6zlerle dile getirmek uygun d\u00fc\u015fmez! Bu eylemi yaparken &#8220;Sen o s\u0131rada bir kafirdin&#8221; O g\u00fcn s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fin alemlerin Rabbini tan\u0131m\u0131yordun. O s\u0131rada alemlerin Rabbinden s\u00f6z etmiyordun!<\/p>\n<p>B\u00f6ylece Firavun kesin bir cevap niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Hz. Musa&#8217;n\u0131n -selam \u00fczerine olsun- kar\u015f\u0131s\u0131nda bir cevap bulamayaca\u011f\u0131n\u0131, kar\u015f\u0131s\u0131nda direnemeyece\u011fini sand\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn delillerini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015f, \u00f6zellikle \u00f6ld\u00fcrme olay\u0131n\u0131 burada bir kez olarak kullanmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.. S\u00f6zlerinin gerisinde onu bununla tehdit etmi\u015f ve k\u0131sas cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131labilece\u011fine ima etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n duas\u0131n\u0131 kabul etti\u011fi, dilinin tutuklu\u011funu giderdi\u011fi Hz. Musa a\u00e7\u0131l\u0131yor ve cevap veriyor.<\/p>\n<p>&#8220;Musa dedi ki; O su\u00e7u i\u015fledi\u011fim s\u0131rada ben hen\u00fcz do\u011fru yolu bulmu\u015f de\u011fildim. &#8220;Bu y\u00fczden sizden korkunca yan\u0131n\u0131zdan ka\u00e7t\u0131m. Sonra Rabbim bana. hikmet ba\u011f\u0131\u015flayarak beni peygamberlerinden biri yapt\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>O nimet diye ba\u015f\u0131ma kakt\u0131\u011f\u0131n \u015fey de israilo\u011fullar\u0131n\u0131 k\u00f6lele\u015ftirmenin sonucudur.&#8221;<\/p>\n<p>Ben bu su\u00e7u i\u015flerken hen\u00fcz cahildim. Milletime olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m ve tutkunlu\u011fum ile hareket ediyordum. Rabbimin bana verdi\u011fi hikmet ile bug\u00fcn tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m inan\u00e7 ba\u011f\u0131n\u0131 o s\u0131rada hen\u00fcz esas,alm\u0131yordum. &#8220;Bu y\u00fczden sizden korkunca yan\u0131n\u0131zdan ka\u00e7t\u0131m&#8221; Ba\u015f\u0131ma bir i\u015f gelmesinden korktu\u011fum i\u00e7in. Fakat y\u00fcce Allah bana iyilik diledi, bana hikmet ba\u011f\u0131\u015flad\u0131, &#8220;Beni peygamberlerinden biri yapt\u0131&#8221;. Ben bu i\u015fi yapan ki\u015fi de\u011filim. Ben &#8220;peygamberler kervan\u0131ndan&#8221; sadece bir ki\u015fiyim. (\u0130fadedeki edebi uyum a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda suredeki kafiye harfinin \u00f6nlerinde bir uzatma harfi bulunan &#8220;mim&#8221; veya &#8220;nun&#8221; oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu nedenle &#8220;sen de peygamberlerden birisin&#8221; (minel M\u00fcrselin) ifadesi musiki tonu a\u00e7\u0131s\u0131ndan suredeki genel havaya uymaktad\u0131r. &#8220;Beni bir el\u00e7i yapt\u0131&#8221; (Ecealane rasulen) denmi\u015f olsayd\u0131 bu uyum olmayacakt\u0131r. Bununla birlikte \u00f6zel bir mana da ifade edilmi\u015ftir ki bu da, kendisinin pek\u00e7ok peygamberlerden biri oldu\u011fu, bu \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda yaln\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131, ve hayret edilecek bir i\u015fi yapmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece ifadedeki edebi ve dini uyum b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015ftir.)<\/p>\n<p>Sonra Hz. Musa Firavun taraf\u0131ndan kendisinin a\u015fa\u011f\u0131lamas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak bir a\u015fa\u011f\u0131lama ile cevap veriyor, fakat ger\u00e7e\u011fi dile getiriyor. &#8220;O nimet diye ba\u015f\u0131ma kakt\u0131\u011f\u0131n \u015fey de \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131 k\u00f6lele\u015ftirmenin sonucudur.&#8221;<\/p>\n<p>Bebekken senin evinde e\u011fitilmi\u015f olmam, senin \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131 k\u00f6le edinmen, erkek \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrmenden kaynaklan\u0131yor. Bu insafs\u0131z uygulama y\u00fcz\u00fcnden annem beni sandukaya koymak ve sandukay\u0131 suya b\u0131rakmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131. Siz de beni buldunuz. B\u00f6ylece ben senin evine gelip burada b\u00fcy\u00fcd\u00fcm. Anne-babam\u0131n evinden mahrum kald\u0131m. Bunu mu ba\u015f\u0131ma kak\u0131yorsun? Bu mudur b\u00fcy\u00fck l\u00fctfun?<\/p>\n<p>Bu s\u0131rada Firavun -s\u00f6z\u00fc de\u011fi\u015ftirerek Hz. Musa&#8217;ya davas\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc sormaya y\u00f6nelmi\u015ftir. Fakat y\u00fcce Allah hakk\u0131nda bilmezlikten gelerek, alaya alarak ve edepsizlik ederek soru y\u00f6neltmi\u015ftir:<\/p>\n<p><strong>23- Firavun, &#8220;alemlerin Rabb&#8217;i dedi\u011fin nedir?&#8221; dedi.<\/strong><\/p>\n<p>Firavun -Allah cezas\u0131n\u0131 versin- soruyor: Ben kendisinin el\u00e7isiyim dedi\u011fin Alemlerin Rabbi de kimdir? Bu ancak s\u00f6z\u00fc temelden red eden s\u00f6z\u00fc ve s\u00f6yleyeni a\u015fa\u011f\u0131layan, meseleyi b\u00fct\u00fcn\u00fc ile hayretle kar\u015f\u0131lay\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesini bile imkans\u0131z g\u00f6ren, s\u00f6z konusu yap\u0131lmas\u0131n\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmi\u015f birinin yakla\u015f\u0131m\u0131 olabilir.<\/p>\n<p>Hz. Musa -selam \u00fczerine olsun- ona cevap veriyor. Allah&#8217;\u0131n g\u00f6r\u00fclen b\u00fct\u00fcn evrenin ve i\u00e7indekilerin Rabbi oldu\u011funu, Rabbl\u0131k s\u0131fat\u0131n\u0131n her\u015feyi ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiriyor:<\/p>\n<p><strong>24- Musa &#8220;E\u011fer kesin ger\u00e7e\u011fi \u00f6\u011frenmek istiyorsan\u0131z, O g\u00f6klerin, yerin ve bu ikisi aras\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131n Rabbidir&#8221; dedi.<\/strong><\/p>\n<p>Bu cevap Firavunun bilmezlikten geli\u015fini kar\u015f\u0131layan ve a\u011fz\u0131n\u0131 kapatan bir cevapt\u0131r. Ey Firavun, y\u00fcce Allah senin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ve ilminin ula\u015famayaca\u011f\u0131 bu deh\u015fet verici evrenin Rabbidir, sahibidir. Firavun&#8217;un iddias\u0131 bu milletin ve Nil vadisinin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn tanr\u0131s\u0131 oldu\u011funa ili\u015fkindi. Bu ise, g\u00f6klerin, yerin ve ikisi aras\u0131ndaki varl\u0131klar\u0131n i\u00e7inde toz tanesi veya zerre kadar k\u00fc\u00e7\u00fck ve s\u00f6z\u00fc bile edilmeye de\u011fmez bir m\u00fclk demekti. Ayn\u0131 \u015fekilde Hz. Musa&#8217;n\u0131n -selam \u00fczerine olsun- cevab\u0131 da Firavun&#8217;un iddias\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcms\u00fcyor, as\u0131ls\u0131z oldu\u011funu ortaya koyuyor, dikkatlerini bu korkun\u00e7 evrene y\u00f6neltiyor ve bunun Rabbinin kim olabilece\u011fi \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmesini sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.. \u0130\u015fte Alemlerin Rabbi O&#8217;dur.. Bu y\u00f6nlendirmeden sonra Hz. Musa&#8217;n\u0131n s\u00f6z\u00fc \u015f\u00f6yle hikaye ediliyor . &#8220;E\u011fer kesin ger\u00e7e\u011fi \u00f6\u011frenmek istiyorsan\u0131z&#8221; \u0130\u015fte sadece bu kesin an\u0131lmaya ve tasdik edilmeye lay\u0131kt\u0131r, uygundur.<\/p>\n<p>Firavun etraf\u0131ndakilere d\u00f6n\u00fcyor, onlar\u0131n bu s\u00f6ze hayretlerini izhar etmelerini istiyor. Veya, apa\u00e7\u0131k, rahat anla\u015f\u0131labilen ger\u00e7ek s\u00f6zlerin kalblere ula\u015fmas\u0131ndan endi\u015fe eden, zalimlerin, zorbalar\u0131n gelene\u011fine uygun olarak Hz. Musa&#8217;n\u0131n s\u00f6zlerinden etkilenmemelerini sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>25- Firavun \u00e7evresindekilere &#8220;dediklerini duyuyor musunuz?&#8221; dedi.<\/strong><\/p>\n<p>\u015eimdiye kadar duymad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hi\u00e7 kimsenin s\u00f6ylemedi\u011fi bu ilgin\u00e7 ve hayret verici s\u00f6ze kulak veriyor musunuz?<\/p>\n<p>Bu s\u0131rada Hz. Musa zaman kaybetmeden ona ve etraf\u0131ndakilere tekrar sald\u0131rarak Alemlerin Rabb&#8217;inin ba\u015fka bir s\u0131fat\u0131ndan s\u00f6z ediyor.<\/p>\n<p><strong>26- Musa: &#8220;O hem sizin hem de sizden \u00f6nceki atalar\u0131n\u0131z\u0131n Rabbidir&#8221; dedi.<\/strong><\/p>\n<p>Bu s\u0131fat Firavun&#8217;a iddias\u0131na ve konumuna y\u00f6nelik daha b\u00fcy\u00fck bir darbe indirmektedir. A\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k belirtiyor ki, Alemlerin Rabbi, firavunun da Rabbidir. Firavun onun kullar\u0131ndan biridir. Yoksa kendisi milletine kar\u015f\u0131 iddia etti\u011fi gibi bir ilah falan de\u011fildir. Onun milletinin rabbi de O&#8217;dur. Firavun iddia etti\u011fi gibi onlar\u0131n ilah\u0131 de\u011fildir? \u00d6nceki atalar\u0131n\u0131n Rabbi de Allah&#8217;t\u0131r. Firavunun ilahl\u0131\u011f\u0131na gerek\u00e7e yapmaya kalk\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 veraset sistemi kuru bir iddiad\u0131r. \u00d6teden beri Alemlerin Rabbi Allah&#8217;tan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildi!<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131klama Firavun i\u00e7in \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc bir darbe oldu. Etraf\u0131nda bulunan kabinesiyle bunu sessiz bi\u00e7imde dinlemesi m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131r. Hemen b\u00f6yle bir s\u00f6zle ortaya \u00e7\u0131kan adam\u0131 delilikle itham etmeye kalkm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<p><strong>27- Firavun \u00e7evresindekilere: &#8220;Size peygamber olarak g\u00f6nderilen bu adam kesinlikle bir delidir&#8221; dedi.<\/strong><\/p>\n<p>Size peygamber olarak g\u00f6nderilen bu adam el\u00e7iniz.. diyerek bizzat peygamberlik meselesini hafife almak ve bu a\u015fa\u011f\u0131lama ile kalbleri onu tasdik etmekten uzakla\u015ft\u0131rmak istemektedir. Onu kabul etmek ve olabilece\u011fini itiraf etmek i\u00e7in b\u00f6yle demiyor. Hz. Musa&#8217;y\u0131 -selam \u00fczerine olsun- delilikle itham ediyor ki, Firavunun dinini ve siyasal konumunu k\u00f6kten tehdit eden, ele\u015ftiren, insanlar\u0131 kendi rabbleri ve \u00f6nceki atalar\u0131n\u0131n rabbi olan Allah&#8217;a \u00e7a\u011f\u0131ran s\u00f6zlerinin etkisini yok etsin.<\/p>\n<p>Yaln\u0131z, bu a\u015fa\u011f\u0131lama ve bu iftira Hz. Musa&#8217;n\u0131n azmini kesmiyor. Yoluna devam ediyor. Azg\u0131nlar\u0131n ve zorbalar\u0131n taht\u0131n\u0131 sarsan ger\u00e7ek s\u00f6zlerini hayk\u0131rmaya devam ediyor.<\/p>\n<p><strong>28- Musa, &#8220;E\u011fer d\u00fc\u015f\u00fcnme yetene\u011finiz varsa anlars\u0131n\u0131z ki, O do\u011funun, bat\u0131n\u0131n ve bu ikisi aras\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131n Rabb&#8217;idir. dedi.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nDo\u011fu ve Bat\u0131 herg\u00fcn g\u00f6zler \u00f6n\u00fcnde serili bulunan iki olgu, iki g\u00f6r\u00fcnt\u00fcd\u00fcr. S\u00fcrekli tekrarland\u0131klar\u0131 ve al\u0131\u015f\u0131lageldikleri i\u00e7in kalbler onlara dikkat ile y\u00f6nelmez. Bu s\u00f6zc\u00fckler do\u011fu\u015fa ve bat\u0131\u015fa i\u015faret ettikleri gibi, do\u011fu\u015f ve bat\u0131\u015f yerlerine de i\u015faret edebilirler. Firavun ve benzeri zorbalar, zalimler bu deh\u015fet verici b\u00fcy\u00fck olaylar\u0131n kendi kontrollerinde olduklar\u0131n\u0131 iddia etmeye cesaret edemezler. \u00d6yleyse bu iki h\u00fckmeden, onlar\u0131 gecikmeksizin ve belirlenen s\u00fcresinden geri kalmaks\u0131z\u0131n s\u00fcrekli bir \u015fekilde meydana getiren kimdir? So\u011fuk olan kalbler bu y\u00f6nlendirme ile birden sars\u0131lmakta, uykuda olan ak\u0131llar birden uyanmaktad\u0131rlar. Hz. Musa -selam \u00fczerine olsun- onlar\u0131n duygular\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7irmekte ve onlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye, de\u011ferlendirmeye \u00e7a\u011f\u0131rmaktad\u0131r, &#8220;E\u011fer d\u00fc\u015f\u00fcnme yetene\u011finiz varsa&#8221;<\/p>\n<p>Gayri me\u015fru idareler, uluslar\u0131n uyanmas\u0131ndan, kalblerin dirilmesinden korktuklar\u0131 kadar hi\u00e7bir \u015feyden korkmazlar. Uyan\u0131kl\u0131\u011fa ve bilin\u00e7li harekete \u00e7a\u011fr\u0131 yapan davet\u00e7ilerden rahats\u0131z olduklar\u0131 kadar kimseden rahats\u0131z olmazlar. Uykudaki vicdanlar\u0131 sarsmaya \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 cezaland\u0131rd\u0131klar\u0131 kadar kimseyi cezaland\u0131rmazlar. \u0130\u015fte bunun i\u00e7indir ki, Firavun az \u00f6nceki s\u00f6zleriyle kalblerin tellerine dokunan Hz. Musa&#8217;ya kar\u015f\u0131 \u00f6fkelenip heyecana kap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sert bir tehdit, apa\u00e7\u0131k bir sald\u0131r\u0131 ile, onunla konu\u015fmas\u0131n\u0131 kesiyor. Bu y\u00f6ntem, g\u00fcvendikleri dallar\u0131n k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve delillerin aleyhlerine d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc s\u0131rada b\u00fct\u00fcn ta\u011futlar\u0131n, zalim iktidar sahiplerinin ba\u015fvurduklar\u0131 bir yoldur:<\/p>\n<p><strong>29- Firavun &#8220;E\u011fer benden ba\u015fka bir ilah edinirsen yemin ederim ki, seni hapse att\u0131r\u0131r\u0131m &#8221; dedi.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015fte gerek\u00e7e ve i\u015fte sebep. Zindanda bulunanlar\u0131n aras\u0131na katma tehdidi! Zindan ondan uzakta de\u011fildir. Ve o, ilk su\u00e7suz zindana g\u00f6nderilen ki\u015fi olmayacakt\u0131r! Bu ayn\u0131 zamanda acizli\u011fin delilidir. Atak halde bulunan ger\u00e7ek kar\u015f\u0131s\u0131nda bat\u0131l\u0131n zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavraman\u0131n i\u015faretidir. Eski-yeni b\u00fct\u00fcn azg\u0131nlar\u0131n de\u011fi\u015fmez \u00e7ehresi ve \u015fa\u015fmayan yoludur!<\/p>\n<p>\u015eu kadar var ki, bu tehdit Hz. Musa&#8217;n\u0131n \u00f6d\u00fcn\u00fc koparacak de\u011fildi. Allah&#8217;\u0131n el\u00e7isi oldu\u011fu, Allah onunla ve karde\u015fi ile birlikte oldu\u011fu halde nas\u0131l korkabilirdi? \u0130\u015fte o firavunun kapat\u0131p rahatlamak istedi\u011fi noktaya tekrar parmak bas\u0131yor. Yeni bir s\u00f6z ve yeni bir delille tekrar bu konuya d\u00f6n\u00fcyor.<\/p>\n<p><strong>30- Musa &#8220;Sana do\u011fru s\u00f6yledi\u011fimi kan\u0131tlayan apa\u00e7\u0131k bir delil g\u00f6stersem de mi? dedi.<\/strong><\/p>\n<p>Yani ben sana peygamber oldu\u011fumu do\u011frulayan apa\u00e7\u0131k bir delil g\u00f6stermi\u015f olsam da mi beni zindana at\u0131lanlardan edeceksin? Bununla Firavun Hz. Musa&#8217;n\u0131n daha \u00f6nceki s\u00f6zlerini dinleyen kabine \u00f6n\u00fcnde zor duruma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. E\u011fer bu a\u015famada onun apa\u00e7\u0131k deliline kulak vermeyi red etse, bu onun delilinden korktu\u011fu anlam\u0131na gelecekti. Halbuki az \u00f6nce o Hz. Musa&#8217;n\u0131n deli oldu\u011funu iddia etmi\u015fti. Bu nedenle Firavun kendisini ondan delilini istemeye mecbur hissetmi\u015fti.<br \/>\n<strong><br \/>\n31- Firavun &#8220;E\u011fer do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyorsan kan\u0131t\u0131n\u0131 g\u00f6ster bakal\u0131m &#8221; dedi.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nE\u011fer iddianda do\u011fru-d\u00fcr\u00fcst isen veya elinde apa\u00e7\u0131k bir delil bulundu\u011funa ili\u015fkin s\u00f6zlerin do\u011fru ise.. Yani o h\u00e2l\u00e2 Hz. Musa hakk\u0131nda ku\u015fkular yaymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. O&#8217;nun delilinin toplulu\u011fun kalbi \u00fczerinde bir etki b\u0131rakmas\u0131ndan korkuyor.<\/p>\n<p>Burada Hz. Musa maddi olan iki mucizesini ortaya atm\u0131\u015ft\u0131r. Onlar\u0131 Firavun&#8217;un meydan okuyu\u015fu son haddine varmadan \u00e7\u0131karmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>32\u00b7 Bunun \u00fczerine Musa elindeki de\u011fne\u011fi yere att\u0131, de\u011fnek o anda sahici bir y\u0131lan oluverdi.<\/p>\n<p>33- Ve elini yeninin alt\u0131ndan \u00e7\u0131kard\u0131; bakanlar, onun ak bir par\u0131lt\u0131 sa\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcler.<\/strong><\/p>\n<p>Buradaki ifade, Asa&#8217;n\u0131n bilfiil hayat dolu bir ejderhaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, elini kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda ger\u00e7ekten bembeyaz oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Ayetin &#8220;O anda o&#8221; ifadesi bunun g\u00f6steriyor. Yani burada mesele b\u00fcy\u00fcde oldu\u011fu gibi hayalde canland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildi. B\u00fcy\u00fc ise, e\u015fyan\u0131n tabiat\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmez Duyu organlar\u0131na ger\u00e7ekli\u011fi olmayan \u015feyleri hayal ettirir.<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n ak\u0131l erdiremedi\u011fi bi\u00e7imde meydana gelen hayat mucizesi her an ger\u00e7ekle\u015fen bir mucizedir. Fakat insanlar, s\u00fcrekli tekrarlad\u0131\u011f\u0131 ve al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 i\u00e7in ona gerekli ilgiyi g\u00f6stermezler. Veya bu de\u011fi\u015fikli\u011fin meydan okuma \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6rmedikleri i\u00e7in onun \u00fczerinde kafa yormazlar. Bu tablodaki mucize ise bamba\u015fkad\u0131r. Hz. Musa -selam \u00fczerine olsun- bu iki mucizeyi Firavunun y\u00fcz\u00fcne \u00e7arpmaktad\u0131r. Bu ise sars\u0131c\u0131 ve \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir sahnedir.<\/p>\n<p>Firavun, mucizenin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve g\u00fc\u00e7l\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hissetmi\u015f, hemen kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7ip direnmeye, onu etkisiz hale getirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Bu arada kendi durumunun kritikli\u011fini ve milletin kendi etraf\u0131ndan da\u011f\u0131lmas\u0131na az kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 da kestiriyordu. Hz. Musa&#8217;dan ve taraftarlar\u0131ndan korktuklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek bu sars\u0131c\u0131 mucizenin etkisinden kurtulmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.<\/p>\n<p><strong>34- Bunun \u00fczerine Firavun, \u00e7evresindeki se\u00e7kin yak\u0131nlar\u0131na dedi ki, &#8220;bu adam bilgili bir b\u00fcy\u00fcc\u00fcd\u00fcr&#8221;<\/p>\n<p>35- Sizi b\u00fcy\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ile yurdunuzdan \u00e7\u0131karmak istiyor. Peki ne buyuruyorsunuz?&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Firavunun bu s\u00f6zlerinden anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, o, buna b\u00fcy\u00fc ad\u0131n\u0131 verse de mucizenin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kabul ediyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, bu mucizenin sahibini &#8220;bilgin&#8221; bir b\u00fcy\u00fcc\u00fc olarak niteliyordu. Yine anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, o milletin bu mucizeden etkilenmesinden endi\u015fe ediyor ve bu nedenle onlar\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131yordu. &#8220;Sizi b\u00fcy\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ile yurdunuzdan \u00e7\u0131karmak istiyor&#8221; Ayr\u0131ca burada Firavunun kendisini onlara ilah olarak takdim etti\u011fi millete kar\u015f\u0131 ne kadar g\u00fc\u00e7s\u00fcz, iradesiz, hale gelip y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131, zillete d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u015eimdi milletin emrini beklemekte ve onlara dan\u0131\u015fmakt\u00e2d\u0131r: &#8220;Ne buyuruyorsunuz?&#8221;. Firavun kendisine uyanlar\u0131n buyurmalar\u0131n\u0131 bekledi\u011fi s\u0131rada, onlar kendisine secde ediyorlard\u0131!<\/p>\n<p>Bu ayaklar\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki yerin sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hisseden azg\u0131n iktidar sahiplerinin de\u011fi\u015fmez karakteridir. O zamana kadar zorbal\u0131kla i\u015fleri y\u00f6netirken kritik durumlarda yumu\u015farlar. \u00c7izmeleri ile ezip ge\u00e7tikleri uluslara s\u0131\u011f\u0131n\u0131rlar. Daha \u00f6nce kendi arzular\u0131n\u0131 dikta ile kabul ettirirken, b\u00f6yle durumlarda g\u00f6stermelik olarak halka dan\u0131\u015f\u0131rlar. Tehlikeli b\u00f6lgeyi ge\u00e7inceye kadar b\u00f6yle davran\u0131rlar. \u0130\u015flerini d\u00fczeltince bir de bakars\u0131n ki, onlar ayn\u0131 zorbalar, diktat\u00f6rler ve ayn\u0131 zalimlerdir! Firavun&#8217;un oyununa gelen, hi\u00e7bir sa\u011fl\u0131kl\u0131 temele dayanmayan, iktidarlar\u0131nda da ona ortak olan, kendilerini Firavun&#8217;un taraftar\u0131 ve yak\u0131nlar\u0131 haline getirip n\u00fcfuz ve otorite sahibi k\u0131lan mevcut stat\u00fckonun de\u011fi\u015fmeden devam etmesinde kendilerinin b\u00fcy\u00fck yarar\u0131 bulunan kodamanlar Firavuna yol g\u00f6stermi\u015flerdir. Bunlar halk kitlelerinin Hz. Musa&#8217;n\u0131n iki mucizesini g\u00f6r\u00fcp onun s\u00f6z\u00fcne kulak verdikleri taktirde Hz. Musa ve \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131n kendi topraklar\u0131 \u00fczerinde bile kendilerine galip gelece\u011finden endi\u015fe etmi\u015flerdir.. \u0130mkanlar\u0131 birle\u015ftirip haz\u0131rl\u0131k yap\u0131ld\u0131ktan sonra Hz. Musa&#8217;n\u0131n b\u00fcy\u00fcs\u00fcne aynen onunkisi gibi bir b\u00fcy\u00fc ile kar\u015f\u0131l\u0131k verilmesini \u00f6nermi\u015flerdir.<\/p>\n<p><strong>36- Dediler ki; &#8220;Onu karde\u015fi ile birlikte oyala ve adam toplayacak el\u00e7ilerini b\u00fct\u00fcn kentlere g\u00f6nder.<\/p>\n<p>37- B\u00fct\u00fcn bilgili b\u00fcy\u00fcc\u00fcleri bulup sana getirsinler.<\/strong><\/p>\n<p>Yani sen o&#8217;na ve karde\u015fine bir s\u00fcre tan\u0131. Bu arada M\u0131s\u0131r&#8217;\u0131n belli ba\u015fl\u0131 \u015fehirlerine el\u00e7iler g\u00f6nder. Profesyonel b\u00fcy\u00fcc\u00fcleri toplas\u0131nlar. Sonra bu b\u00fcy\u00fcc\u00fcler ile Musa aras\u0131nda bir b\u00fcy\u00fc yar\u0131\u015fmas\u0131 d\u00fczenle.<\/p>\n<p>Bu sahnenin perdesi burada kapan\u0131yor. Perde a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda mesaj\u0131 alan b\u00fcy\u00fcc\u00fclerin kafile kafile geldiklerini, bu yar\u0131\u015f i\u00e7in halk kitlelerinin topland\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Halk kitlelerine b\u00fcy\u00fcc\u00fcleri desteklemeleri a\u015f\u0131lan\u0131yor. Onlar\u0131n ard\u0131nda ise, iktidar sahipleri yer al\u0131yor. Hak ile bat\u0131l\u0131n veya iman ile isyan\u0131n yar\u0131\u015f alan\u0131 haz\u0131rlan\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>38- Bir s\u00fcre sonra b\u00fcy\u00fcc\u00fcler belirli bir g\u00fcn\u00fcn kararla\u015ft\u0131r\u0131lan saatinde biraraya geldiler.<\/p>\n<p>39- Halka da dediler ki, haydi toplan\u0131n bakal\u0131m.<\/p>\n<p>40- Toplan\u0131n da e\u011fer b\u00fcy\u00fcc\u00fcler galip gelirlerse onlar\u0131n pe\u015finden gideriz.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130fadeden halk kitlelerinin nas\u0131l dolduru\u015fa getirilip duygular\u0131n\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kendili\u011finden ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. &#8220;Halka da dediler ki, haydi toplan\u0131n bakal\u0131m&#8221; &#8220;Toplan\u0131n da e\u011fer b\u00fcy\u00fcc\u00fcler galip gelirlerse onlar\u0131n pe\u015finden gideriz<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fcc\u00fclerin \u0130srailo\u011fullar\u0131&#8217;ndan olan Musa&#8217;ya kar\u015f\u0131 zaferlerini g\u00f6zetlemek i\u00e7in toplan\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z? Sak\u0131n o g\u00fcnden geri kalal\u0131m demeyin! Halk kitleleri s\u00fcrekli olarak bu t\u00fcr i\u015fler i\u00e7in toplat\u0131l\u0131rlar. Bu halk kitleleri zalim y\u00f6neticilerinin kendilerini aldatt\u0131klar\u0131n\u0131, kendileriyle oynad\u0131klar\u0131n\u0131, bu t\u00fcr yar\u0131\u015flar, t\u00f6renler ve toplant\u0131lar ile kendilerini me\u015fgul ettiklerini, b\u00f6ylece kendilerine uygulanan zul\u00fcm, bask\u0131 ve k\u00f6t\u00fc hayat \u015fartlar\u0131n\u0131 unutturmak istediklerini anlamazlar. \u0130\u015fte M\u0131s\u0131rl\u0131lar da bu \u015fekilde topland\u0131lar. B\u00fcy\u00fcc\u00fcler ile Hz. Musa -selam \u00fczerine olsun- aras\u0131ndaki yar\u0131\u015f\u0131 seyretmek i\u00e7in!<\/p>\n<p>Sonra yar\u0131\u015fma \u00f6ncesinde ger\u00e7ekle\u015fen b\u00fcy\u00fcc\u00fclerin Firavun huzurundaki sahnesi geliyor. Galip geldikleri t\u00e0ktirde alacaklar\u0131 \u00fccret ve m\u00fckafat\u0131 dolgun buluyorlar. Firavun onlara bol bol \u00fccret sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 ve \u015ferefli taht\u0131n\u0131n yak\u0131nlar\u0131ndan olacaklar\u0131na s\u00f6z veriyor!<\/p>\n<p><strong>41- B\u00fcy\u00fcc\u00fcler gelince Firavun&#8217;a &#8220;E\u011fer biz yenecek olursak herhalde bize bir \u00f6d\u00fcl verilecek de\u011fil mi? dediler.<\/p>\n<p>42- Firavun evet, yak\u0131n adamlar\u0131m aras\u0131na gireceksiniz, dedi.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015fte burada azg\u0131n Firavun&#8217;un kendilerinden destek ald\u0131\u011f\u0131 \u00fccretli toplulu\u011fun as\u0131l kimli\u011fi de ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bunlar b\u00fct\u00fcn ustal\u0131klar\u0131n\u0131, maharetlerini kendilerini bekleyen \u00fccret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sat\u0131yorlar. Bunlar\u0131n inan\u00e7la, hi\u00e7bir ilgileri yoktur. Sorunla da ilgileri bulunmuyor. \u00dccret ve \u00e7\u0131kar d\u0131\u015f\u0131nda, kendilerini ilgilendiren bir olay yoktur. \u0130\u015fte her yerde ve her zaman zalim, azg\u0131n iktidar sahiplerinin kulland\u0131klar\u0131 ki\u015filer de bu t\u00fcr ki\u015filerdir!<\/p>\n<p>\u015eimdi onlar insanlar\u0131 aldatmak i\u00e7in sergiledikleri oyunlar\u0131n\u0131n, ustal\u0131klar\u0131n\u0131n ve emeklerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 alacaklar\u0131n\u0131 sa\u011flama ba\u011flam\u0131\u015f bulunuyorlar. \u0130\u015fte Firavun da onlara \u00fccretin fazlas\u0131n\u0131 s\u00f6z veriyor. Her birinin kendisinin yak\u0131nlar\u0131 aras\u0131na gireceklerini s\u00f6z veriyor. Ki o hem krald\u0131r hem de ilahl\u0131k iddias\u0131nda bulunan bir azg\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<p>Sonra b\u00fcy\u00fck yar\u0131\u015fma ve onu izleyen b\u00fcy\u00fck geli\u015fmeler sahnesi geliyor.<\/p>\n<p><strong>43- Musa, &#8220;Ne atacaksan\u0131z at\u0131n, h\u00fcnerinizi g\u00f6sterin bakal\u0131m&#8221;dedi.<\/p>\n<p>44- B\u00fcy\u00fcc\u00fcler, &#8220;Firavun&#8217;un ululu\u011funa andolsun ki, \u00fcst\u00fcn gelen taraf biz olaca\u011f\u0131z&#8221; diyerek iplerini ve de\u011fneklerini att\u0131lar.<\/p>\n<p>45- Arkas\u0131ndan Musa de\u011fne\u011fini at\u0131nca, de\u011fnek b\u00fcy\u00fcc\u00fclerin b\u00fct\u00fcn g\u00f6z boyay\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 yutuverdi.<\/p>\n<p>46- Bunun \u00fczerine b\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fcc\u00fcler secdeye kapand\u0131lar.<\/p>\n<p>47- Ve &#8220;b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131n Rabbine inand\u0131k.<\/p>\n<p>48- Musa ile Harun&#8217;un Rabbine dediler.<\/p>\n<p>49- Firavun, &#8220;ben izin vermeden O&#8217;na inand\u0131n\u0131z, \u00f6yle mi? Hi\u00e7 ku\u015fkusuz O size b\u00fcy\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6\u011freten eleba\u015f\u0131n\u0131zd\u0131. Ama yak\u0131nda ba\u015f\u0131n\u0131za neler gelece\u011fini \u00f6\u011freneceksiniz. Andolsun ki, sa\u011fl\u0131-sollu birer el ve aya\u011f\u0131n\u0131z\u0131 kesecek ve arkas\u0131ndan hepinizi asaca\u011f\u0131m&#8221; dedi.<\/strong><\/p>\n<p><strong>50- B\u00fcy\u00fcc\u00fcler de dediler ki, &#8220;zarar\u0131 yok, nas\u0131l olsa Rabb&#8217;imize d\u00f6nece\u011fiz.<\/p>\n<p>51- Bizler ilk inananlar oldu\u011fumuz i\u00e7in Rabb&#8217;imizin kusurlar\u0131m\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 umar\u0131z. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>Sahne normal ve sakin bir \u015fekilde ba\u015fl\u0131yor. Ba\u015ftan beri Hz. Musa&#8217;n\u0131n \u00fczerinde bulundu\u011fu ger\u00e7e\u011fe tam g\u00fcveni oldu\u011fu, meydanlar\u0131 dolduran, elde ettikleri maharetin en \u00fcst\u00fcn marifetlerini ortaya koymaya haz\u0131rlanan b\u00fcy\u00fcc\u00fclerin topluluklar\u0131ndan, arkalar\u0131nda yer alan Firavun ve yanda\u015flar\u0131ndan ve onlar\u0131n etraflar\u0131n\u0131 ku\u015fatan sapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, aldat\u0131lm\u0131\u015f, halk kitlelerinden etkilenmedi\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor. Hz. Musa&#8217;n\u0131n bu kendine g\u00fcveni \u00f6nce s\u00f6z\u00fc onlara b\u0131rakmas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>Musa, Ne atacaksan\u0131z at\u0131n, h\u00fcnerinizi g\u00f6sterin bakal\u0131m dedi.<\/p>\n<p>\u0130fadenin kendisinde bile, bir a\u015fa\u011f\u0131lama ve hafife alma oldu\u011fu g\u00f6zlenmektedir. &#8220;Ne atacaksan\u0131z at\u0131n, h\u00fcnerinizi g\u00f6sterin dedi&#8221; Ald\u0131rmadan \u00f6nemsemeden herhangi bir s\u0131n\u0131r koymadan.<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fcc\u00fcler, maharetlerinin en b\u00fcy\u00fck kozlar\u0131n\u0131, tuzaklar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fcklerini ortaya koydular. Firavunun ad\u0131 ve \u015ferefi ile meydana at\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n<p>&#8220;B\u00fcy\u00fcc\u00fcler, &#8220;Firavun&#8217;un ululu\u011funa andolsun ki, \u00fcst\u00fcn gelen taraf biz olaca\u011f\u0131z&#8221; diyerek iplerini ve de\u011fneklerini att\u0131lar&#8221;.<\/p>\n<p>Onlar\u0131n iplerinin ve sopalar\u0131n\u0131n ne olduklar\u0131 burada A&#8217;raf ve Taha surelerinde anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi anlat\u0131lm\u0131yor. B\u00f6ylece Hakka duyulan g\u00fcven ve sebat\u0131n g\u00f6lgesi oldu\u011fu gibi korunuyor. Hemen Hak ile bat\u0131l aras\u0131ndaki yar\u0131\u015fman\u0131n sonucuna ge\u00e7iliyor. Zira bu surenin as\u0131l amac\u0131 budur.<\/p>\n<p>&#8220;Arkas\u0131ndan Musa de\u011fne\u011fini at\u0131nca, de\u011fnek b\u00fcy\u00fcc\u00fclerin b\u00fct\u00fcn g\u00f6z boyay\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 yutuverdi.&#8221;<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fcc\u00fclerin ileri gelenlerinin beklemedikleri deh\u015fet verici olay meydana geliyor. O g\u00fcne kadar i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 ve tam anlam\u0131 ile \u00f6\u011frendikleri sanatlar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc ortaya koymaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar, b\u00fcy\u00fcc\u00fclerin yapabileceklerinin en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapm\u0131\u015flard\u0131. \u00dcstelik onlar b\u00fcy\u00fck bir gruptu. Her yerden toplat\u0131l\u0131p getirilen b\u00fcy\u00fck bir topluluktu. Musa ise tekti. Yan\u0131nda sadece Asas\u0131 vard\u0131. Buna ra\u011fmen Asas\u0131 onlar\u0131n uydurduklar\u0131n\u0131 birden yutuvermi\u015fti. Yutuvermek, yemenin en \u00e7abuk \u015feklidir. Onlar \u015fimdiye kadar b\u00fcy\u00fcde g\u00f6z boyaman\u0131n esas oldu\u011funu biliyorlard\u0131. Fakat \u015fimdi bu Asa onlar\u0131n iplerini ve sopalar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekten yutuyordu. Hi\u00e7bir izleri kalm\u0131yordu. E\u011fer Hz. Musa&#8217;n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 da b\u00fcy\u00fc olsayd\u0131, onlara ve insanlara Hz. Musa&#8217;n\u0131n y\u0131lan\u0131n\u0131n onlar\u0131 yuttu\u011fu hayal halinde g\u00f6sterildikten sonra ipleri ve sopalar\u0131 ortada kal\u0131rd\u0131. Fakat onlar bak\u0131yorlar ve bunlar\u0131n izlerine bile rastlam\u0131yorlard\u0131!<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu durumda art\u0131k tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmeyen apa\u00e7\u0131k ger\u00e7e\u011fe boyun e\u011fmemek i\u00e7in kendilerine hakim olam\u0131yorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar herkesten daha \u00e7ok onun ger\u00e7ek oldu\u011funu biliyorlard\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Bunun \u00fczerine b\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fcc\u00fcler secdeye kapand\u0131lar.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Ve b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131n Rabb&#8217;ine inand\u0131k&#8221; &#8220;Musa ile Harun&#8217;un Rabb&#8217;ine dediler.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar az \u00f6nce paral\u0131 askerlerdi. Ustal\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 Firavun&#8217;dan kar\u015f\u0131l\u0131k bekliyorlard\u0131. Bir inan\u00e7 ve problem sahibi de\u011fillerdi. Yaln\u0131z kalblerine dokunan ger\u00e7ek onlar\u0131 birden de\u011fi\u015ftirmi\u015fti. Benliklerini titreten bir sars\u0131l\u0131\u015ft\u0131 bu. Birden onlar\u0131 her\u015feyden vazge\u00e7irmi\u015fti. Ruhlar\u0131n\u0131n derinliklerine, kalblerinin merkezine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Oran\u0131n \u00fczerini kaplayan sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n tortular\u0131n\u0131 silip g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Onlar\u0131 tertemiz yap\u0131p diriltmi\u015f, Hakka boyun e\u011fer hale getirmi\u015f, imanla onarm\u0131\u015ft\u0131. Hem de k\u0131sa bir zaman diliminde. Bir de bak\u0131yoruz ki, onlar gayri ihtiyari secdeye kapan\u0131yorlar. Dilleri depreniyor. Apa\u00e7\u0131k yak\u0131n bir ifade ile iman ger\u00e7e\u011fini hayk\u0131r\u0131yorlar.<\/p>\n<p>&#8220;Ve b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131n Rabb&#8217;ine inand\u0131k.&#8221; &#8220;Musa ile Harun&#8217;un Rabb&#8217;ine dediler.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n kalbi ger\u00e7ekten hayret edilecek bir varl\u0131kt\u0131r. Merkezine ula\u015fan tek bir dokunu\u015f bile onu k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirebilir. Allah&#8217;\u0131n peygamberi -salat ve selam \u00fczerine olsun- do\u011fru s\u00f6ylemi\u015ftir: &#8220;Her kalb Rahman&#8217;\u0131n iki parma\u011f\u0131 aras\u0131ndad\u0131r. Dilerse onu d\u00fczeltir (do\u011frultur) dilerse e\u011friltir (sapt\u0131r\u0131r)&#8221; (Buhari-M\u00fcslim) \u0130\u015fte bu \u015fekilde paral\u0131 asker olan b\u00fcy\u00fcc\u00fcler, m\u00fc&#8217;minlere, se\u00e7kin m\u00fc&#8217;minlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcler. Hem de y\u0131\u011f\u0131nlarca halk kitlelerinin, Firavun&#8217;un ve kurmaylar\u0131n\u0131n g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde ve i\u015fitecekleri bir \u015fekilde.. Azg\u0131n, zalim bir iktidar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda apa\u00e7\u0131k iman etmelerinin ne gibi sonu\u00e7lar\u0131 ve cezalar\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden, zorba iktidar sahibinin ne s\u00f6yleyece\u011fine, ve ne yapaca\u011f\u0131na ald\u0131rmadan, bu imana gelmeyi ger\u00e7ekle\u015ftirdiler.<\/p>\n<p>Bu beklenmedik de\u011fi\u015fikli\u011fin Firavun ve kurmaylar\u0131 \u00fcz\u00e9rinde \u015fok etkisi yapm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir. Firavun&#8217;un piyonlar\u0131 halk kitlelerini toplam\u0131\u015f, onlar\u0131 bu yar\u0131\u015f\u0131 izlemek i\u00e7in toplarlarken onlar\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015f, \u015fartland\u0131rm\u0131\u015flard\u0131. \u0130srailo\u011fullar\u0131&#8217;ndan olan Musa&#8217;n\u0131n b\u00fcy\u00fcc\u00fc oldu\u011fu, b\u00fcy\u00fcs\u00fc ile kendilerini yurtlar\u0131ndan \u00e7\u0131karmak istedi\u011fi, iktidar ve y\u00f6netimi kendi kavmine vermek istedi\u011fi, Firavun taraf\u0131ndan toplanan b\u00fcy\u00fcc\u00fclerin onu ma\u011flup edecekleri ve onun tezini \u00e7\u00fcr\u00fctecekleri yalan\u0131na inanmaya haz\u0131r hale getirilmi\u015flerdi.. Sonra bu halk kitleleri i\u015fte g\u00f6r\u00fcyorlar ki, b\u00fcy\u00fcc\u00fcler Firavun&#8217;un ad\u0131 ve \u015ferefi ile atacaklar\u0131n\u0131 at\u0131yorlar. Halbuki onlar az \u00f6nce ona hizmet etmek i\u00e7in gelen, onun \u00fccretinde g\u00f6z\u00fc olan ve onun \u015ferefi ile i\u015fe koyulan paral\u0131 askerleriydi!<\/p>\n<p>Bu, Firavun&#8217;un taht\u0131n\u0131 tehdit eden bir de\u011fi\u015fiklikti. Zira bu taht\u0131n \u00fczerinde kuruldu\u011fu dini efsaneyi (mitolojiyi) ilahl\u0131k veya tanr\u0131lar\u0131n o\u011flu olma efsanesini tehdit ediyordu. Baz\u0131 as\u0131rlarda bu tur dini efsaneler yayg\u0131nl\u0131k kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar da i\u015fte o dindeki b\u00fcy\u00fcc\u00fclerdi. B\u00fcy\u00fcc\u00fcl\u00fck kutsal bir meslekti. Bu sanat, \u00fclke \u00e7ap\u0131nda, sadece tap\u0131naklar\u0131n kahinlerine serbestti. \u0130\u015fte onlar da \u015fimdi Alemlerin Rabbine, Musa ve Harun&#8217;un Rabbine iman ediyorlard\u0131. Halk kitleleri inan\u00e7lar\u0131 noktas\u0131nda kahinlerin pe\u015finde giderlerdi. Kahinler de b\u00f6ylece onlar\u0131 oyalarlard\u0131. Art\u0131k Firavun&#8217;un taht\u0131n\u0131n dayana\u011f\u0131 sadece bire inmi\u015fti. Bu da kaba kuvvetti. Bu kaba kuvvet ise, inan\u00e7 olmadan bir taht\u0131 ayakta tutamaz ve bir rejimi koruyamaz.<\/p>\n<p>Biz Firavun ve etraf\u0131ndaki kurmaylar\u0131n\u0131n bu korku ve endi\u015felerinin nedenini kestirebiliyoruz. Yeter ki, bu ger\u00e7e\u011fi do\u011fru anlay\u0131p de\u011ferlendirebilelim. Kahin ve b\u00fcy\u00fcc\u00fc olarak gelip b\u00f6yle a\u00e7\u0131k, net, etkileyici, bir bi\u00e7imde iman etmeleri kabul ederek ve g\u00f6n\u00fclden boyun e\u011fip ba\u011flanarak, secdeye kapanmadan edemeyen bu kitlenin iman etmelerini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, Firavun ve kurmaylar\u0131n\u0131n korkusunu hakl\u0131 buluruz.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu s\u0131rada Firavun&#8217;un cinleri tepesine \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6fke dolu tehdidini savurmu\u015f, i\u015fkence ve intikama ba\u015fvurmu\u015ftur. \u00d6ncelikle b\u00fcy\u00fcc\u00fcleri Musa ile i\u015fbirli\u011fi yaparak kendisine ve milletine kar\u015f\u0131 komplo d\u00fczenlemekle su\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131r!<\/p>\n<p>&#8220;Firavun &#8220;Ben izin vermeden O&#8217;na inand\u0131n\u0131z, \u00f6yle mi?&#8221; Hi\u00e7 ku\u015fkusuz O size b\u00fcy\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6\u011freten eleba\u015f\u0131n\u0131zd\u0131. Ama yak\u0131nda ba\u015f\u0131n\u0131za neler gelece\u011fini \u00f6\u011freneceksiniz. Andolsun ki, sa\u011fl\u0131-sollu birer el ve aya\u011f\u0131n\u0131z\u0131 kesecek ve arkas\u0131ndan hepinizi asaca\u011f\u0131m dedi.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Ben size izin vermeden ona inand\u0131n\u0131z \u00f6yle mi?&#8221; Siz ona inand\u0131n\u0131z dememi\u015f, onlar\u0131n bu hareketini kendisi izin vermeden Musa&#8217;ya teslim olma \u015feklinde de\u011ferlendirmi\u015ftir. Bu iradesine sahip, hedefini bilen, sonucu kendisi haz\u0131rlayan, her\u015feyini kendisi planlayan birinin manevralar\u0131na benzer bir hareket tarz\u0131d\u0131r. Onun kalbi b\u00fcy\u00fcc\u00fclerin kalbine dokunan mesaj\u0131 hissetmemi\u015ftir. Zaten zorbalar\u0131n, zalimlerin kalbleri ne zaman bu t\u00fcr ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 dokunu\u015flar\u0131 hissetmi\u015ftir ki? Sonra o, bu tehlikeli d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc etkisiz b\u0131rakmak i\u00e7in, b\u00fcy\u00fcc\u00fcleri an\u0131nda su\u00e7lamaya ba\u015fl\u0131yor. &#8220;Hi\u00e7 ku\u015fkusuz o size b\u00fcy\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6\u011freten eleba\u015f\u0131n\u0131zd\u0131.&#8221; Bu ger\u00e7ekten hayret edilecek su\u00e7lamad\u0131r. Yegane yorumu da \u015fu olabilir: Ayn\u0131 zamanda kahin olan bu b\u00fcy\u00fcc\u00fclerden baz\u0131lar\u0131, Firavun onu evlat edindi\u011fi i\u00e7in sarayda Musa&#8217;n\u0131n e\u011fitimini \u00fcstlenmi\u015flerdi. Veya Hz. Musa&#8217;n\u0131n bazen tap\u0131naklarda onlarla ba\u015fba\u015fa kald\u0131\u011f\u0131 oluyordu. \u0130\u015fte Firavun, Hz. Musa ile b\u00fcy\u00fcc\u00fcler aras\u0131ndaki bu uzak ili\u015fkiye s\u0131\u011f\u0131n\u0131yor. Ayr\u0131ca bu ili\u015fkiyi de ters y\u00fcz ediyor: &#8220;O sizin \u00f6\u011frencinizdir&#8221; diyece\u011fi yerde &#8220;O sizin eleba\u015f\u0131n\u0131zd\u0131r&#8221; diyor. B\u00f6ylece halk kitlelerinin g\u00f6z\u00fcnde i\u015fin \u00f6nemini ve deh\u015fetini artt\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor!<\/p>\n<p>Tehditlerini savurduktan sonra m\u00fc&#8217;minleri bekleyen ac\u0131mas\u0131z i\u015fkence ile korkutma\u011fa ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;Ama yak\u0131nda ba\u015f\u0131n\u0131za neler gelece\u011fini \u00f6\u011freneceksiniz. Andolsun ki, sa\u011fl\u0131 sollu birer el ve aya\u011f\u0131n\u0131z\u0131 kesecek ve arkas\u0131ndan hepinizi asaca\u011f\u0131m&#8221; dedi.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn zorbalar\u0131n taht\u0131n\u0131n ve \u015fahs\u0131n\u0131n tehlikede oldu\u011funu hissettiklerinde ba\u015fvurduklar\u0131 aptalca \u00e7\u00f6z\u00fcm budur. Kalbleri ve vicdanlar\u0131 titremeden \u00f6fke, kat\u0131 y\u00fcreklilik ve i\u011fren\u00e7likle bu cinayete ba\u015fvururlar. Bu, s\u00f6ylediklerini an\u0131nda uygulayabilme g\u00fcc\u00fc olan azg\u0131n ve zorba, Firavun&#8217;un s\u00f6z\u00fcd\u00fcr.. Peki bu s\u00f6z kar\u015f\u0131s\u0131nda ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6ren, inanm\u0131\u015f kesimin s\u00f6z\u00fc ne olacak bakal\u0131m!<\/p>\n<p>Bu, Allah&#8217;\u0131 bulan ve bu bulu\u015ftan sonra art\u0131k neleri kaybedece\u011fine kulak vermeyen, bunlara ald\u0131rmayan kalbin s\u00f6z\u00fcd\u00fcr. Allah ile temasa ge\u00e7en, izzetin zevkine eren kalp art\u0131k azg\u0131n iktidar sahiplerine de\u011fer vermez. Ahireti kazanma pe\u015finde olan kalbi, bu d\u00fcnya i\u015flerinin ne az\u0131, ne de \u00e7o\u011fu ilgilendirmez.<\/p>\n<p>&#8220;B\u00fcy\u00fcc\u00fcler dediler ki, zarar\u0131 yok. Nas\u0131l olsa Rabb&#8217;imize d\u00f6nece\u011fiz.&#8221;&#8217; &#8220;Bizler ilk inananlar oldu\u011fumuz i\u00e7in Rabb&#8217;imizin kusurlar\u0131m\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 umar\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>Zarar\u0131 yok. Sa\u011fl\u0131 sollu birer el ve aya\u011f\u0131m\u0131z\u0131n kesilmesi \u00f6nemli de\u011fil. As\u0131lman\u0131n ve i\u015fkencenin \u00f6nemi yok. \u00d6ld\u00fcr\u00fclece\u011fimize ve \u015fehid edilece\u011fimize ald\u0131r\u0131\u015f etmiyoruz. \u00d6nemi yok, \u00e7\u00fcnk\u00fc biz Rabbimize d\u00f6n\u00fcyoruz.. Art\u0131k biz Rabbimize d\u00f6nd\u00fckten sonra bu yery\u00fcz\u00fcnde ne olursa olsun. Bizi ilgilendiren, olmas\u0131n\u0131 umdu\u011fumuz tek \u015fey: &#8220;Rabbimizin g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131d\u0131r.&#8221; &#8220;M\u00fcminlerin ilkleri oldu\u011fumuz i\u00e7in&#8221; Herkesten \u00f6nce bu mesaja sar\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in.<\/p>\n<p>Aman Allah&#8217;\u0131m! \u0130man vicdanlar\u0131 ayd\u0131nlat\u0131nca, ruhlar\u0131 co\u015fturunca g\u00f6n\u00fcllere huzur doldurunca, \u00e7amur bal\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fccelerin y\u00fccesine y\u00fckseltince, kalbleri zenginlik, bolluk ve az\u0131k ile doyurunca ne deh\u015fet verici g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor, yery\u00fcz\u00fcndeki her\u015feyi ne kadar de\u011fersiz, basit ve \u00f6nemsiz hale getiriyor.<\/p>\n<p>Anlat\u0131m\u0131n seyri i\u00e7inde bu parlak edebi g\u00fczelli\u011fin \u00fczerine, perde kapan\u0131yor. Daha fazla bir\u015fey anlat\u0131lm\u0131yor. B\u00f6ylece sahnenin hayranl\u0131k veren g\u00fczelli\u011fi ve derin etkisi oldu\u011fu gibi kal\u0131yor. Bu anlat\u0131m ile Mekke&#8217;de zorlu\u011fa, s\u0131k\u0131nt\u0131ya ve i\u015fkenceye katlanan, bunlara g\u00f6\u011f\u00fcs geren ruhlar, g\u00f6n\u00fcller e\u011fitiliyordu. Azg\u0131nl\u0131\u011fa, zulme ve i\u015fkenceye kar\u015f\u0131 koyan her inan\u00e7 sahibi de onunla e\u011fitilir.<\/p>\n<p>Bundan sonra ise y\u00fcce Allah inanan kullar\u0131n\u0131 y\u00f6nlendiriyor. Firavun ise, komplosunu haz\u0131rl\u0131yor ve b\u00fct\u00fcn ordular\u0131n\u0131 topluyor.<\/p>\n<p><strong> 52- Arkas\u0131ndan Musa&#8217;ya &#8220;Bana inanan kullar\u0131m\u0131 geceleyin yola \u00e7\u0131kar; sizi takip edecekler&#8221; diye vahyettik.<\/p>\n<p>53- Firavun asker toplamakla g\u00f6revli adamlar\u0131n\u0131 \u015fehirlere sald\u0131.<\/p>\n<p>54- Toplanan askerlerine dedi ki, &#8220;Bu adamlar, &#8216;bir avu\u00e7luk, az say\u0131da bir toplulukturlar. &#8221;<\/p>\n<p>55- Fakat bizi \u00f6fkelendiriyorlar.<\/p>\n<p>56- Biz ihtiyatl\u0131 bir toplumuz.<\/strong><\/p>\n<p>Olaylar ve zaman a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir bo\u015fluk var burada. Bunlar bu s\u0131rada ele al\u0131nm\u0131yor. Bu yar\u0131\u015ftan sonra Hz. Musa ve \u0130srailo\u011fullar\u0131 M\u0131s\u0131r&#8217;da bir s\u00fcre ya\u015fad\u0131lar. Y\u00fcce Allah Hz. Musa&#8217;ya milletinin g\u00f6\u00e7mesini bildirmeden \u00f6nce A&#8217;raf suresinde anlat\u0131lan di\u011fer mucizeler de bu s\u00fcre i\u00e7inde meydana gelmi\u015fti. Fakat buradaki ayetler onlara de\u011finmiyor ki, surenin konusuna ve as\u0131l y\u00f6neli\u015fine uygun d\u00fc\u015fen sonuca ula\u015fs\u0131n.<\/p>\n<p>Bu s\u0131rada y\u00fcce Allah Hz. Musa&#8217;ya Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131n\u0131 geceden yola koymas\u0131n\u0131, planlamas\u0131n\u0131 ve d\u00fczenlemesini tamamlad\u0131ktan sonra onlar\u0131n geceden g\u00f6\u00e7 etmelerini sa\u011flamas\u0131n\u0131 bildirmi\u015ftir. Firavun&#8217;un kendilerini izleyece\u011fini haber vermi\u015f ve milletini deniz kenar\u0131na do\u011fru harekete ge\u00e7irmesini emretmi\u015ftir. (Herhalde bu deniz kenar\u0131 S\u00fcvey\u015f k\u00f6rfezinin g\u00f6ller b\u00f6lgesi ile bulu\u015ftu\u011fu yerdir.)<\/p>\n<p>Firavun \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131n aniden ka\u00e7t\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015fti. &#8220;Genel Seferberlik&#8221; diye adland\u0131r\u0131labilecek bir hal ilan \u00e9tti. \u015eehirlere el\u00e7iler g\u00f6nderdi. Kendisine ordular toplamalar\u0131n\u0131 istiyordu. Hz. Musa ve milletini yakalamak onlar\u0131n planlar\u0131n\u0131 ba\u015flar\u0131na ge\u00e7irmek istiyordu, fakat o bu plan\u0131n, plan sahibi olan y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan planland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyordu!<\/p>\n<p>Firavun&#8217;un kuklalar\u0131 ona asker toplamaya koyulmu\u015flard\u0131!.. Yaln\u0131z b\u00f6yle bir toplama hareketi Firavun&#8217;un korktu\u011funu, Hz. Musa ve onunla birlikte olanlar\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve b\u00fcy\u00fck bir tehlike olduklar\u0131n\u0131, bu nedenle s\u00f6zde ilah bir kral\u0131n b\u00f6yle bir genel seferberli\u011fe giri\u015fmeye gereksinim duydu\u011fu imaj\u0131n\u0131 verebilir. \u00d6yleyse m\u00fc&#8217;minlerin halini basite indirgemek gerekmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;Bu adamlar, bir avu\u00e7luk, az say\u0131da bir toplulukturlar&#8221;<\/p>\n<p>\u00d6yleyse onlar\u0131n i\u015fleriyle bu kadar ilgilenilmesinin, onlar i\u00e7in bu kadar kalabal\u0131k g\u00fc\u00e7lerin toplanmas\u0131n\u0131n ne anlam\u0131 var. Halbuki onlar bir avu\u00e7 kadar insand\u0131r!<\/p>\n<p>&#8220;Fakat bizi \u00f6fkelendiriyorlar&#8221;<\/p>\n<p>Onlar\u0131 \u00f6fkelendiren, harekete ge\u00e7iren ve kin beslemeye neden olan s\u00f6zlere ve eylemlere giri\u015fmektedirler.<\/p>\n<p>\u00d6yleyse her halde onlar\u0131n bir \u00f6nemi vard\u0131r ve onlar bir tehlikedir! \u0130\u015fbirlik\u00e7iler istedikleri kadar &#8220;bu \u00f6nemli de\u011fil&#8221; desinler. Biz yine de onlar\u0131 g\u00f6zetlemeliyiz. &#8220;Biz ihtiyatl\u0131 bir toplumuz&#8221;<\/p>\n<p>Onlar\u0131n tuzaklar\u0131na kar\u015f\u0131 uyan\u0131k, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na kar\u015f\u0131 ihtiyatl\u0131 olmal\u0131y\u0131z. \u0130\u015flerin dizginlerini s\u0131k\u0131 tutmal\u0131y\u0131z!<\/p>\n<p>Bu inan\u00e7 sahibi m\u00fc&#8217;minler kar\u015f\u0131s\u0131nda zorbal\u0131\u011fa ba\u015fvuran bat\u0131l\u0131n de\u011fi\u015fmeyen, s\u00fcrekli \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131d\u0131r!<\/p>\n<p>Son sahneye ge\u00e7meden \u00f6nce, Firavun ve kurmaylar\u0131n\u0131n i\u00e7inde y\u00fczd\u00fckleri bol nimetlerin aras\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmalar\u0131n\u0131 ne gibi bir sonucun izledi\u011fi \u00f6ncelikle belirtiliyor. Ezilmi\u015f olan \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131n onlara varis olduklar\u0131 haber veriliyor:<\/p>\n<p><strong>57- B\u00f6ylece biz, Firavun ve soyda\u015flar\u0131n\u0131 bah\u00e7elerden ve p\u0131nar ba\u015flar\u0131ndan \u00e7\u0131kard\u0131k.<\/p>\n<p>    58- Hazinelerden ve konforlu k\u00f6\u015fklerden de.<\/p>\n<p>    59- B\u00f6ylece bunlara, \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131 miras\u00e7\u0131 k\u0131ld\u0131k.<\/strong><\/p>\n<p>    Onlar Hz. Musa ve milletinin pe\u015fine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdi. Onlar\u0131n izlerini s\u00fcrm\u00fc\u015flerdi. \u0130\u015fte bu onlar\u0131n son \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 oldu. \u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 ba\u011flardan-bah\u00e7elerden, \u0131rmaklar\u0131n, yer alt\u0131 zenginlik kaynaklar\u0131ndan ve g\u00fczel yerle\u015fim b\u00f6lgelerinden bu \u015fekilde \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. Bundan sonra o nimetlere tekrar d\u00f6nemediler! Bu nedenle onlar\u0131n m\u00fc&#8217;minlerin izlerini s\u00fcrerek pe\u015flerine d\u00fc\u015fmelerinin sonu \u00f6ncelikle belirtiliyor. Zulm\u00fcn, \u015f\u0131marman\u0131n ve temelli azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n cezas\u0131 an\u0131nda&#8217; belirtilmi\u015f oluyor b\u00f6ylece.<\/p>\n<p>&#8220;B\u00f6ylece bunlara, \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131 miras\u00e7\u0131 k\u0131ld\u0131k.&#8221;<\/p>\n<p>   \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131n kutsal topraklara g\u00f6\u00e7 ettikten sonra tekrar M\u0131s\u0131r&#8217;a M\u0131s\u0131r&#8217;\u0131n y\u00f6netimine ve Firavun ile milletinin hazinelerine varis olduklar\u0131 bilinmiyor. Bu nedenle Kur&#8217;an&#8217;\u0131 yorumlayan bilginler: Onlar Firavun ve kurmaylar\u0131n\u0131n sahip olduklar\u0131n\u0131n bir benzerine varis oldular. Yani onlar bunlar\u0131n sahip olduklar\u0131 bah\u00e7eler, \u0131rmaklar, hazineler ve g\u00fczel yerle\u015fim b\u00f6lgeleri t\u00fcr\u00fcnden nimetlere sahip oldular&#8221; demi\u015flerdir,<\/p>\n<p>    Arada verilen bu a\u00e7\u0131klamadan sonra kesinlik ifade eden son sahne geliyor.<\/p>\n<p><strong>60- Firavun ile soyda\u015flar\u0131 g\u00fcn do\u011far-do\u011fmaz \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131n ard\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fcler.<\/p>\n<p>61- \u0130ki topluluk birbirlerini g\u00f6rd\u00fcklerinde Musa&#8217;n\u0131n taraftarlar\u0131 &#8220;Eyvah, yakaland\u0131k&#8221; dediler.<\/p>\n<p>62- Musa &#8220;Hay\u0131r endi\u015felenmeyin, Rabb&#8217;im benimle birliktedir, O bana bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu g\u00f6sterecektir&#8217; dedi.<\/p>\n<p>63- O s\u0131rada Musa&#8217;ya; &#8220;De\u011fne\u011finle denize vur&#8221; diye vahyettik. Bunun \u00fczerine deniz yar\u0131larak i\u00e7inde oniki yol a\u00e7\u0131ld\u0131. Denizin her par\u00e7as\u0131 y\u00fcce bir da\u011f gibi oldu.<\/p>\n<p>64- Arkadan gelenleri oraya yakla\u015ft\u0131rd\u0131k.<\/p>\n<p>65- Musa ile yan\u0131ndakilerin t\u00fcm\u00fc ile kurtard\u0131k.<\/p>\n<p>66- Arkas\u0131ndan \u00f6b\u00fcrlerini suda bo\u011fduk.<\/strong><\/p>\n<p>Hz. Musa, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bildirmesi ve planlamas\u0131 ile onun kullar\u0131n\u0131 geceden yola koymu\u015ftu. Firavun&#8217;un oyunu ve \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle Firavun&#8217;un askerleri sabahleyin onlar\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015ft\u00fcler. \u0130\u015fte \u015fimdi sahne sonuna do\u011fru yakla\u015f\u0131yor. Sava\u015f haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 zirvesine ula\u015f\u0131yor.. Hz. Musa ve milleti denizin \u00f6n\u00fcnde, yanlar\u0131nda gemileri yok. Oraya dalma imkanlar\u0131 da yok. Silahl\u0131 da de\u011filler. Firavun&#8217;un kendilerini arayan, ac\u0131mas\u0131z tepeden silahl\u0131 askerleri de bulunduklar\u0131 yere yakla\u015fm\u0131\u015f durumdalar!<\/p>\n<p>\u0130\u00e7inde bulunduklar\u0131 durumun b\u00fct\u00fcn \u015fartlar\u0131 g\u00f6steriyor ki: \u00d6nlerinde deniz arkalar\u0131nda d\u00fc\u015fman oldu\u011fu halde art\u0131k kurtulu\u015flar\u0131 imkans\u0131z.<\/p>\n<p>`\u0130ki topluluk birbirlerini g\u00f6rd\u00fcklerinde Musa&#8217;n\u0131n taraftarlar\u0131 &#8220;Eyvah yakaland\u0131k&#8221; dediler.&#8221;<\/p>\n<p>Art\u0131k felaket zaman\u0131, gelip \u00e7att\u0131. Birka\u00e7 dakika daha ge\u00e7er ge\u00e7mez, \u00f6l\u00fcm \u00fczerlerine sald\u0131racak, art\u0131k ne kurtar\u0131c\u0131 ne de yard\u0131mc\u0131 bulma imkan\u0131 var! Fakat Rabbinden vahiy alan Hz. Musa, bir an dahi \u015f\u00fcpheye d\u00fc\u015fm\u00fcyor. B\u00fct\u00fcn kalbi ile Rabbine g\u00fcveniyor. Yard\u0131m edece\u011fine kesin inan\u0131yor. Kurtulu\u015fa kesin g\u00f6z\u00fc ile bak\u0131yor. Nas\u0131l meydana gelece\u011fini bilmese de kendisini y\u00f6nlendiren ve koruyan Allah olduktan sonra bunun ger\u00e7ekle\u015fmesi gerekir.<\/p>\n<p>&#8220;Musa, hay\u0131r endi\u015felenmeyin, Rabb&#8217;im benimle birliktedir. O bana bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu g\u00f6sterecektir dedi.&#8221;<\/p>\n<p>Hay\u0131r. Sert bir bi\u00e7im ve kesinlikle. Hay\u0131r, bize yeti\u015femeyecekler. Hay\u0131r, biz yok edilmeyece\u011fiz. Hay\u0131r, biz tuza\u011fa d\u00fc\u015fmeyece\u011fiz. Hay\u0131r, biz ezilmeyece\u011fiz: &#8220;Hay\u0131r, Rabb&#8217;im benimle birliktedir, O bana bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu g\u00f6sterecektir&#8221; Bu kesinlik, azim ve inan\u00e7la.<\/p>\n<p>Son anda umutsuzluk ve felaket gecesinde ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 \u0131\u015f\u0131klar yay\u0131l\u0131yor. Hi\u00e7 umulmad\u0131k bir bi\u00e7imde kurtulu\u015f yolu a\u00e7\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;O s\u0131rada Musa&#8217;ya `De\u011fne\u011finle denize vur&#8217; diye vahyettik&#8221;.<\/p>\n<p>Anlat\u0131m\u0131n i\u00e7inde Hz. Musa Asa&#8217;s\u0131 ile denize vurdu denecek kadar bile bir zaman dilimi ayr\u0131lm\u0131yor. Zaten vurdu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor. Hemen sonu\u00e7 veriliyor. &#8220;Bunun \u00fczerine deniz yar\u0131larak i\u00e7inde oniki yol a\u00e7\u0131ld\u0131. Denizin her par\u00e7as\u0131 y\u00fcce bir da\u011f gibi oldu.&#8221;<\/p>\n<p>Mucize meydana geldi. \u0130nsanlar\u0131n imkans\u0131z dedi\u011fi \u015fey, ger\u00e7ekle\u015fti. \u0130nsanlar bunu s\u00f6ylerken, Allah&#8217;\u0131n yasas\u0131n\u0131 s\u00fcrekli tekrar olunan ve al\u0131\u015fageldikleri \u015feylere g\u00f6re de\u011ferlendirmektedirler. Yasalar\u0131 yaratan y\u00fcce Allah, diledi\u011finde iradesine uygun olarak onlar\u0131 i\u015fletme g\u00fcc\u00fcne sahiptir.<\/p>\n<p>Mucize meydana geldi. Suyun iki dalgas\u0131 aras\u0131nda bir yol a\u00e7\u0131ld\u0131. Su yolun her iki taraf\u0131nda b\u00fcy\u00fck da\u011f gibi durdu. Ve \u0130sr\u00e0ilo\u011fullar\u0131 yola girdiler. Firavun ve askerleri, bu harika sahne ve hayret verici olay kar\u015f\u0131s\u0131nda ap\u0131\u015f\u0131p kald\u0131lar. \u015ea\u015fk\u0131n halde durup izlediler.<\/p>\n<p>Orada \u015fa\u015fk\u0131n halde uzun boylu durmu\u015f olmas\u0131 gerekir ki, askerlerine bu a\u00e7\u0131lan hayret verici yoldan \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131 izlemeye-koyulmalar\u0131n\u0131 emretmeden Hz. Musa ve milletinin denize a\u00e7\u0131lan yoldan tamamen kar\u015f\u0131ya ge\u00e7ti\u011fini g\u00f6rebilsin. Allah&#8217;\u0131n plan\u0131 tamamland\u0131. \u0130srailo\u011fullar\u0131 kar\u015f\u0131 sahile \u00e7\u0131kt\u0131lar. Bu arada Firavun ve askerleri b\u00fct\u00fcn\u00fc ile suyun dalgalar\u0131 aras\u0131nda kald\u0131. Zaten y\u00fcce Allah bu s\u0131rada onlar\u0131 kesinle\u015fmi\u015f ak\u0131betlerine yakla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;Arkadan gelenleri, oraya yakla\u015ft\u0131rd\u0131k.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Musa ile yan\u0131ndakileri t\u00fcm\u00fc ile kurtard\u0131k.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Arkas\u0131ndan \u00f6b\u00fcrlerini suda bo\u011fduk.&#8221;<\/p>\n<p>Zaman i\u00e7inde bu bir ibret oldu. As\u0131rlarca kendisinden s\u00f6z edildi. Peki buna \u00e7ok insan iman etti mi?<\/p>\n<p><strong>67 Ku\u015fku yok ki, bu olaydan al\u0131nacak dersler vard\u0131r. Fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu buna inanmad\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>Harika olaylar, mucizeler insanlar\u0131n zorunlu olarak boyun e\u011fmelerini sa\u011flasalar da hemen kesin bi\u00e7imde iman etmelerini sa\u011flamazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc iman ancak kalblerin do\u011fruya ula\u015fmas\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<br \/>\n<strong><br \/>\n68- Ve yine ku\u015fku yok ki, senin Rabb&#8217;in \u00fcst\u00fcn iradeli ve merhametlidir.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nBu, surede ayetlerin ve yalanlaman\u0131n sergilenmesinden sonra yap\u0131lan al\u0131\u015f\u0131lagelen yorumdur&#8230;<\/p>\n<p>Hz. Musa&#8217;n\u0131n -selam \u00fczerine olsun- Firavun ve hanedan\u0131 ile ilgili k\u0131ssas\u0131 b\u00f6ylece anlat\u0131l\u0131p bu son ile neticelendi. Bu k\u0131ssada ezilen, s\u0131k\u0131nt\u0131larla bo\u011fu\u015fan m\u00fc&#8217;minlere m\u00fcjde veriliyordu. Nitekim o s\u0131rada Mekke&#8217;de ya\u015fayan m\u00fc&#8217;min az\u0131nl\u0131k da bu durumdayd\u0131. Yine bu k\u0131ssada m\u00fc\u015friklerin, tutumlar\u0131 Mekke&#8217;li m\u00fc\u015friklerin tutumlar\u0131na benzeyen, zalimlerin-zorbalar\u0131n yok edili\u015fi de i\u015fleniyordu.<\/p>\n<p>\u015eimdi bu k\u0131ssay\u0131 Hz. \u0130brahim -selam \u00fczerine olsun- ve milletinin k\u0131ssas\u0131 izliyor. Peygamberimize -salat ve selam \u00fczerine olsun- bu k\u0131ssay\u0131 m\u00fc\u015friklere anlatmas\u0131 emrediliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Hz. \u0130brahim&#8217;in varisleri, izcileri ve O&#8217;nun ezeli dini \u00fczerinde olduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Halbuki onlar Allah&#8217;a ortak ko\u015fuyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kutsal Evinde, Beytu&#8217;l-Haram&#8217;da, tapmak amac\u0131yla putlar heykeller dikiyorlard\u0131. Halbuki bu evi Hz. \u0130brahim s\u0131rf Allah&#8217;a kullu\u011fun simgesi olarak yapm\u0131\u015ft\u0131&#8230; Onlara Hz. \u0130brahim&#8217;in haberini anlat ki, buradan kendi d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fc ortaya \u00e7\u0131ks\u0131n.<\/p>\n<p>Bu suredeki k\u0131ssalar, tarihsel \u00e7izgiyi izlemiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada \u00f6zellikle onlar\u0131n ders al\u0131nacak y\u00f6nlerine dikkat \u00e7ekiliyor. A&#8217;raf suresi gibi yerlerde ise tarihsel \u00e7izgi esas al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc orada yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn miras\u0131n\u0131n s\u0131ra ile kimlere ge\u00e7ti\u011fi sergileniyor. Hz. Adem -selam \u00fczerine olsun- d\u00f6neminden bu yana peygamberlerin birbirini izledi\u011fi belirtiliyordu. Onun i\u00e7in A&#8217;raf suresinde ge\u00e7en k\u0131ssalar, cennetten at\u0131l\u0131\u015f d\u00f6neminden ve be\u015feriyet hayat\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan bu yana ge\u00e7en tarihsel \u00e7izgiyi izliyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Hz. \u0130brahim -selam \u00fczerine olsun- k\u0131ssas\u0131n\u0131n burada verilen b\u00f6l\u00fcm\u00fc; milletine peygamber olarak g\u00f6nderili\u015fini, onlarla inan\u00e7 sistemi \u00fczerine tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131, sahte tanr\u0131lar\u0131 red edi\u015fini, kulluk ilkesini esas alarak Allah&#8217;a y\u00f6neli\u015fini ve Ahiret G\u00fcn\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatmas\u0131n\u0131 i\u00e7eren b\u00f6l\u00fcmd\u00fcr. Bunun hemen ard\u0131ndan m\u00fckemmel bir k\u0131yamet sahnesi yer al\u0131yor. Burada kullar, sahte tanr\u0131lar\u0131 red ediyorlar. \u0130\u00e7inde bulunduklar\u0131 sosyal \u015fartlar\u0131n kendilerini Allah&#8217;a ortak ko\u015fmaya g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f olmalar\u0131na pi\u015fman oluyorlar. Sanki onlar \u015fimdiden bilfiil olarak oraya varm\u0131\u015f bulunuyorlar! \u0130\u015fte m\u00fc\u015frikler i\u00e7in k\u0131ssan\u0131n ders al\u0131nacak yan\u0131 da buras\u0131d\u0131r. Onun i\u00e7in burada Tevhid inanc\u0131n\u0131n ilkelerine, \u015firk inanc\u0131n\u0131n bozukluklar\u0131na ve k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde m\u00fc\u015frikleri bekleyen ak\u0131bete geni\u015f yer veriliyor. Zira hikayenin a\u011f\u0131rl\u0131k noktas\u0131 budur. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda kalan yerler ise, ba\u015fka surelerde geni\u015f olarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in es ge\u00e7ilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Hz. \u0130brahim k\u0131ssas\u0131n\u0131n, Bakara, En&#8217;am, Hud, \u0130brahim, Hicr, Meryem, Enbiya ve Hacc surelerinde baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri ge\u00e7mi\u015fti. Her surede surenin ana temas\u0131na uygun d\u00fc\u015fen b\u00f6l\u00fcmler ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Konusuna, atmosferine ve \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlara uygun k\u0131s\u0131mlar verilmi\u015fti.<\/p>\n<p>Bakara Suresinde Hz. \u0130brahim&#8217;in \u0130smail ile birlikte Ka&#8217;beyi bina etmesi, Kutsal b\u00f6lgeyi g\u00fcvenli k\u0131lmas\u0131 i\u00e7in Allah&#8217;a dua etmesi, Ka&#8217;be&#8217;ye ve Ka&#8217;be&#8217;yi yapana varis olman\u0131n ancak M\u00fcsl\u00fcmanlar yani onun dinini izleyenler i\u00e7in s\u00f6z konusu olabilece\u011fi, kuru bir soy ba\u011f\u0131 iddias\u0131 ile ona varis olunamayaca\u011f\u0131 ele al\u0131n\u0131yor. Bunlar \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131n ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131, s\u00fcr\u00fclmeleri ve lanete u\u011framalar\u0131 nedeniyle Hz. \u0130brahim&#8217;in dinine ve Ka&#8217;besine ancak M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n varis olabilece\u011fini ortaya koymak i\u00e7in anlat\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n<p>Dirilten ve \u00f6ld\u00fcren, g\u00fcne\u015fi do\u011fudan do\u011fduran, Allah&#8217;\u0131n s\u0131fatlar\u0131 konusunda b\u00fcy\u00fck iddialarda bulunan kafir kralla tart\u0131\u015fmas\u0131, g\u00fcne\u015fi bat\u0131dan do\u011fdurmas\u0131, krala meydan okuyu\u015fu ve kafir olan kiral\u0131n bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda ap\u0131\u015f\u0131p kalmas\u0131 ele al\u0131n\u0131yordu.<\/p>\n<p>Rabbinin \u00f6l\u00fcleri nas\u0131l diriltti\u011fini, bunu kendisine g\u00f6stermesini istemesi, Rabb&#8217;inin ona d\u00f6rt ku\u015f kesip onlar\u0131n par\u00e7alar\u0131n\u0131 da da\u011flar \u00fczerine koymas\u0131n\u0131 emretmesi, sonra onlar\u0131 g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcnde diriltmesi ve ku\u015flar\u0131n h\u0131zla geli\u015fini g\u00f6rmesi anlat\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n<p>Bu her iki olay da, surede y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00f6ld\u00fcrmeye ve diriltmeye g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetti\u011finden ve onun ayetlerinden s\u00f6z edilirken ele al\u0131n\u0131yordu.<\/p>\n<p>En&#8217;am suresinde Hz. \u0130brahim Rabbini aramas\u0131ndan ve y\u0131ld\u0131zlar\u0131, Ay\u0131, G\u00fcne\u015f&#8217;i ve evrenin sahnelerini izledikten sonra Rabbini bulmas\u0131ndan s\u00f6z ediliyordu. Bu da inan\u00e7 \u00fczerinde, Allah&#8217;\u0131n evrendeki ayetleri ve bu ayetlerin onlar\u0131n e\u015fsiz yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n, yoktan var edicisinin \u00fczerinde yo\u011funla\u015fan bir a\u00e7\u0131klama ile ele al\u0131n\u0131yor.<\/p>\n<p>Hud suresinde Hz. \u0130shak ile m\u00fcjdelenmesi b\u00f6l\u00fcm\u00fc yer al\u0131yordu. Bu da Hz. Lut&#8217;un k\u0131ssas\u0131 s\u0131ras\u0131nda ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Hani Hz. Lut&#8217;un milletini yok etmekle g\u00f6revli olan melekler yolda Hz. \u0130brahim&#8217;e u\u011fram\u0131\u015flard\u0131. Bu b\u00f6l\u00fcmde de y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n se\u00e7ilmi\u015f kullar\u0131n\u0131 korudu\u011fu, dininden sapanlar\u0131 ise, yok etti\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yordu. \u0130brahim suresinde, ailesini yerle\u015ftirdi\u011fi \u00e7orak vadiyi kutsal Ka&#8217;be&#8217;nin himayesinde tutmas\u0131 i\u00e7in Rabb&#8217;ine niyazda bulunu\u015fu, ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen Hz. \u0130smail ve Hz. \u0130shak&#8217;\u0131 kendisine bah\u015fetti\u011finden Rabb&#8217;ine \u015f\u00fckredi\u015fi, kendisine ve nesline namaz\u0131 s\u00fcrekli gere\u011fi gibi k\u0131lmay\u0131 nasib etmesini dileyi\u015fi, duas\u0131n\u0131 kabul buyurmas\u0131 k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde kendisini, anne-babas\u0131n\u0131 ve b\u00fct\u00fcn m\u00fc&#8217;minleri ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 i\u00e7in niyazda bulunmas\u0131 anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Zaten surenin ana konusu b\u00fct\u00fcn peygamberlerin ayn\u0131 mesaj\u0131 getirdikleri ve bu mesaj\u0131n da Tevhid oldu\u011funu peygamberlerin mesajlar\u0131n\u0131 yalan sayanlar\u0131n ise b\u00fct\u00fcn\u00fc ile bir kitle olduklar\u0131n\u0131 ortaya koymakt\u0131. Peygamberlerin mesaj\u0131 k\u00fcf\u00fcr cehenneminde ve inkar \u00e7\u00f6l\u00fcnde serin g\u00f6lgelikli bir &#8216;a\u011fa\u00e7t\u0131!<\/p>\n<p>Hicr suresinde de ayn\u0131 Hud suresindeki b\u00f6l\u00fcm biraz detayl\u0131 olarak ve Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n inanan kullar\u0131na merhameti, g\u00fcnahkar, isyankar kullar\u0131na azab\u0131n\u0131n hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131 \u015feklinde ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Meryem suresinde Hz. \u0130brahim&#8217;in yumu\u015fak bir tutumla babas\u0131na geli\u015fi ve babas\u0131n\u0131n onu kaba bir \u015fekilde kat\u0131 y\u00fcreklilik ile reddedi\u015fi, babas\u0131ndan ve kavminden ayr\u0131l\u0131\u015f\u0131, Hz. \u0130smail ve Hz. \u0130shak&#8217;\u0131n ona ba\u011f\u0131\u015flan\u0131\u015f\u0131 anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu da y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n se\u00e7ilmi\u015f kullar\u0131n\u0131 korudu\u011fundan s\u00f6z eden, b\u00fct\u00fcn atmosferini merhamet, sevgi ve yumu\u015fakl\u0131\u011f\u0131n ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131 bir surede ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Enbiya suresinde Hz. \u0130brahim&#8217;in babas\u0131n\u0131 ve milletini ilahi mesaja \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131, onlar\u0131n putlar\u0131n\u0131 horlamas\u0131 ve bu putlar\u0131 k\u0131rmas\u0131, ate\u015fe at\u0131lmas\u0131, ate\u015fin Allah&#8217;\u0131n emri ile serinlik ve esenlik veren bir bah\u00e7eye d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, kendisinin karde\u015finin o\u011flu Lut ile bu \u00fclkeden kurtularak b\u00fct\u00fcn insanlar i\u00e7in kutsal k\u0131l\u0131nan yurda ula\u015fmas\u0131 anlat\u0131l\u0131yordu. Bu da peygamberler kervan\u0131n\u0131 anlatan, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu kervan\u0131 korudu\u011funu, onlar\u0131n da orta\u011f\u0131 olmayan tek Allah&#8217;a kullu\u011fa \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 sergileyen bir konumda veriliyordu.<\/p>\n<p>Hacc suresinde ise Ka&#8217;be&#8217;yi tavaf edenler ve oraya s\u0131\u011f\u0131nanlar i\u00e7in temizlemesi gerekti\u011fine ili\u015fkin bir i\u015faret yer al\u0131yordu.<\/p>\n<p><strong>69- Ey Muhammed, o m\u00fc\u015friklere \u0130brahim&#8217;in olay\u0131n\u0131 da anlat.<\/p>\n<p>70- Hani \u0130brahim, babas\u0131 ile soyda\u015flar\u0131na, &#8220;Neye tap\u0131yorsunuz?&#8221; dedi.<\/strong><\/p>\n<p>Varisi olduklar\u0131n\u0131 ve dinine ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yledikleri Hz. \u0130brahim&#8217;in haberini onlara oku. Oku da Hz. \u0130brahim&#8217;in Mekke&#8217;deki m\u00fc\u015friklerin kendilerine tapt\u0131klar\u0131 bu putlar\u0131n benzerlerine kulluk ettikleri i\u00e7in, babas\u0131 ve milleti ile nas\u0131l bir m\u00fccadeleye girdi\u011fini, Allah&#8217;a ortak ko\u015ftuklar\u0131 i\u00e7in babas\u0131na ve milletine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131, i\u00e7inde bulunduklar\u0131 sap\u0131kl\u0131ktan nas\u0131l tiksindi\u011fini, hayretler i\u00e7inde onlara nas\u0131l &#8220;Siz neye tap\u0131yorsunuz?&#8221; \u015feklinde olumsuz sorular .y\u00f6neltti\u011fini g\u00f6rs\u00fcnler.<br \/>\n<strong><br \/>\n71- Onlar da &#8220;Putlara tap\u0131yoruz ve biz tap\u0131nmay\u0131 hep s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz&#8221; dediler.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nOnlar heykellerine ilah ad\u0131n\u0131 veriyorlard\u0131. Onlar\u0131n bunlara heykel deyi\u015finden anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, onlar bu heykellerini ta\u015ftan yontulmu\u015f olduklar\u0131n\u0131 inkar edemiyorlard\u0131. Fakat onlar bununla beraber bu heykellere y\u00f6neliyorlard\u0131. Ve onlara tapmaya \u00f6zen g\u00f6steriyorlard\u0131. Bu ise aptall\u0131\u011f\u0131n en son derecesidir. Yaln\u0131z, bir inan\u00e7 sistemi sapt\u0131ktan sonra bu inan\u00e7 sahipleri neye tapt\u0131klar\u0131n\u0131, nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini ve nas\u0131l bir g\u00f6r\u00fc\u015fe ba\u011fland\u0131klar\u0131n\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc anlayamazlar!<\/p>\n<p>Burada Hz. \u0130brahim -selam \u00fczerine olsun- onlar\u0131n uyu\u015fan kalblerini uyand\u0131r\u0131yor, d\u00fc\u015f\u00fcnmeden ve anlamadan yapt\u0131klar\u0131 bu aptall\u0131klara sapmalar\u0131na neden olan donuk ak\u0131llar\u0131n\u0131 uyar\u0131yor.<br \/>\n<strong><br \/>\n72- \u0130brahim dedi ki, &#8220;O putlar,&#8217;kendilerini imdada \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda sesinizi i\u015fitirler mi?&#8221;<\/p>\n<p>73- &#8220;Ya da size yarar veya zarar dokundurabiliyorlar mi?<\/strong><\/p>\n<p>Yani kendisine tap\u0131lan bir ilah\u0131n en asgari \u00f6zelli\u011fi, kendisine kulluk yapan ve dua eden kullar\u0131 gibi i\u015fitmesidir. E\u011fer bunlar duymayan sa\u011f\u0131r varl\u0131klar ise, nas\u0131l zarar veya fayda verebilirler? Onlar ne bunu ne di\u011ferini iddia edebilirler?! Onlar bu konuda hi\u00e7bir cevap vermiyorlar. Zira Hz. \u0130brahim&#8217;in bunu a\u015fa\u011f\u0131lama ve k\u0131nama ifade etmesi i\u00e7in sordu\u011fundan ku\u015fku duymuyorlar. Onun dediklerini \u00e7\u00fcr\u00fctecek bir delil de bulam\u0131yorlar. . Konu\u015ftuklar\u0131 takdirde ise, d\u00fc\u015f\u00fcnmeden ve anlamadan, taklit\u00e7ileri uyutan ba\u011flayan donukluklar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yorlard\u0131.<br \/>\n<strong><br \/>\n74- Onlar, &#8220;Hay\u0131r ama, atalar\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6yle yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck &#8221; dediler.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nBu heykeller, i\u015fitmez, zarar vermez, fayda vermez. Fakat biz atalar\u0131m\u0131z\u0131n onlara y\u00f6neldiklerini g\u00f6rd\u00fck. Biz de onlara y\u00f6nelerek tapmaya ba\u015flad\u0131k. Bu utand\u0131ran bir cevapt\u0131r. Yaln\u0131z m\u00fc\u015frikler onu s\u00f6ylemekle utanm\u0131yorlar. Nitekim Mekke&#8217;deki m\u00fc\u015frikler de b\u00f6yle yapmaktan utanm\u0131yorlard\u0131. Atalar\u0131n bir i\u015fi yapmalar\u0131 onu ara\u015ft\u0131rmadan do\u011fru kabul etmenin garantisi say\u0131l\u0131yordu. Hatta bu anlay\u0131\u015f \u0130slam&#8217;\u0131n \u00f6n\u00fcnde en b\u00fcy\u00fck engellerden biriydi. M\u00fc\u015frikler atalar\u0131n\u0131n dininden d\u00f6nemiyor, bu atalara ba\u011fl\u0131l\u0131ktan vazge\u00e7emiyor ve onlar\u0131n sap\u0131kl\u0131kta olduklar\u0131n\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc kabul edemiyorlard\u0131. Halbuki, bu akl\u0131 ba\u015f\u0131nda birisi i\u00e7in do\u011fru de\u011fildi. \u0130\u015fte t\u0131pk\u0131 bu \u015fekilde bo\u015f, kof s\u00f6zler ve de\u011ferler, ger\u00e7e\u011fin, hakk\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda durur. \u0130nsanlar, akli ve vicdani y\u00f6nden dondurulup sapt\u0131r\u0131larak uyu\u015fturulduklar\u0131 d\u00f6nemlerde, bu kof \u015feyleri hakka tercih eder hale gelirler. Bu nedenle kendilerini \u015fiddetli bir \u015fekilde sarsacak bir uyarana ihtiya\u00e7 duyarlar ki, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa ve d\u00fc\u015f\u00fcnmeye y\u00f6nelebilsinler.<\/p>\n<p>Bu donma kar\u015f\u0131s\u0131nda Hz. \u0130brahim -selam \u00fczerine olsun- sabr\u0131na ve yumu\u015fakl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen onlar\u0131 sert bir bi\u00e7imde sarsmaktan, heykellere, bu tur de\u011ferlerle kendisine tap\u0131lmas\u0131na izin verilen bozuk inan\u00e7lara kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etmekten ba\u015fka \u00e7are bulamam\u0131\u015ft\u0131r!<br \/>\n<strong><br \/>\n75- \u0130brahim dedi ki, &#8220;Nelere tapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6r\u00fcyor musunuz?&#8221;<\/p>\n<p>76- &#8220;Gerek sizin ve&#8217; gerekse eski atalar\u0131n\u0131z\u0131n. &#8221;<\/p>\n<p>77- &#8220;O putlar, benim d\u00fc\u015fmanlar\u0131md\u0131rlar. Benim tek dostum alemlerin Rabb&#8217;i olan Allah&#8217;t\u0131r. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu \u015fekilde babas\u0131 ve milleti tapt\u0131klar\u0131na tapmaya devam ettikleri m\u00fcddet\u00e7e inanc\u0131yla onlardan ayr\u0131lmas\u0131na, onlar\u0131n ilahlar\u0131na ve inan\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131, hem kendisinin hem de milletinin eski atalar\u0131 olmalar\u0131na ra\u011fmen, d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ilan etmekten \u00e7ekinmemi\u015ftir!<\/p>\n<p>Kur&#8217;an b\u00f6ylelikle m\u00fc&#8217;minlere de \u00f6\u011fretiyordu ki, inan\u00e7 konusunda ne millete n\u00e9 de babaya ho\u015f g\u00f6r\u00fcnmek yoktur. En ba\u015fta gelen ba\u011f, inan\u00e7 ba\u011f\u0131d\u0131r. En ba\u015fta gelen de\u011fer iman de\u011feridir. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan b\u00fct\u00fcn ba\u011flar ona ba\u011fl\u0131d\u0131r. Onlar neredeyse bunlar da oradad\u0131r.<\/p>\n<p>Hz. \u0130brahim onlar\u0131n ve \u00f6nceki atalar\u0131n\u0131n tapt\u0131klar\u0131 tanr\u0131lardan sadece birini hari\u00e7 tutmu\u015ftu: &#8220;O putlar benim d\u00fc\u015fmanlar\u0131md\u0131rlar. Benim tek dostum alemlerin Rabb&#8217;i olan Allah&#8217;t\u0131r&#8221; Zira milletin inanc\u0131 bozulup de\u011fi\u015fmeden \u00f6nce, eski atalar\u0131ndan Allah&#8217;a tapanlar da olabilirdi. Ayr\u0131ca onlardan Allah&#8217;a tapt\u0131\u011f\u0131 halde onunla birlikte ba\u015fka sahte ilahlara da tapanlar olabilirdi. Bu durumda Hz. \u0130brahim&#8217;in bir ilah\u0131n\u0131 hari\u00e7 tutmas\u0131 ihtiyatl\u0131 olu\u015fundan ve s\u00f6z\u00fcn\u00fc bilin\u00e7li ve dikkatli kullanmas\u0131ndan kaynaklanm\u0131\u015f olur. Zaten Hz. \u0130brahim -selam \u00fczerine olsun gibi bir zata, inan\u00e7tan ve inan\u00e7 sisteminin en hassas konusu olan ilahtan s\u00f6z ederken b\u00f6yle dikkatli bir ifade kullanmas\u0131 yak\u0131\u015f\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Sonra Hz. \u0130brahim -selam \u00fczerine olsun- Rabb&#8217;ini, alemlerin Rabb&#8217;ini tan\u0131t\u0131yor. Her yerde ve her zaman onunla bir ba\u011f\u0131 bulundu\u011funu ifade ediyor. B\u00f6ylece biz de onda sa\u011flam bir yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131, huzur veren bir ba\u011f\u0131, her hareket ve seslenmenin, her ihtiya\u00e7 ve amac\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesinin Allah&#8217;\u0131n elinde oldu\u011fu bilincinin hakim oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p><strong>78- O beni yaratan ve do\u011fru yola iletendir.<\/p>\n<p>79- O beni doyuran ve i\u00e7irendir.<\/p>\n<p>80- Hastal\u0131\u011f\u0131mda beni iyile\u015ftiren O&#8217;dur.<\/p>\n<p>81- O, beni \u00f6ld\u00fcrecek ve sonra yeniden diriltecek oland\u0131r.<\/p>\n<p>82- Hesapla\u015fma g\u00fcn\u00fc g\u00fcnahlar\u0131m\u0131 affedece\u011fini umdu\u011fum da O&#8217;dur.<\/strong><\/p>\n<p>Hz. \u0130brahim&#8217;in Rabbini tan\u0131tmas\u0131 ve O&#8217;nunla olan ba\u011f\u0131n\u0131n tasvirinde geni\u015f bilgi vermesi onun b\u00fct\u00fcn bir varl\u0131\u011f\u0131 ile Rabb&#8217;i ile beraber ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. G\u00fcven i\u00e7inde onun hakk\u0131nda bilgi edindi\u011fini, sevgi dolu olarak O&#8217;na y\u00f6neldi\u011fini, g\u00f6r\u00fcyormu\u015f gibi tan\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131, kalbi, vicdan\u0131 ve b\u00fct\u00fcn organlar\u0131 ile Rabb&#8217;inin kendisine verdi\u011fi nimetlerin ve \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerin etkisini hissetti\u011fini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Hz. \u0130brahim&#8217;in s\u00f6z\u00fc Kur&#8217;an&#8217;da aktar\u0131l\u0131rken kullan\u0131lan o g\u00fczel na\u011fme bu havan\u0131n yay\u0131lmas\u0131na, bu \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m\u0131n yap\u0131lmas\u0131na; engin, yumu\u015fak, tatl\u0131, g\u00fczel etkinin her taraf\u0131 ku\u015fatmas\u0131na yard\u0131m etmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;O beni yaratan ve do\u011fru yola iletendir.&#8221;<\/p>\n<p>Beni bilmedi\u011fim halde kendi bildi\u011fi gibi yaratan O&#8217;dur. O benim ne oldu\u011fumu, nas\u0131l olu\u015ftu\u011fumu, g\u00f6revlerimi, duygular\u0131m\u0131, \u015fimdiki halimi ve gelece\u011fimi daha iyi bilir. &#8220;O beni do\u011fru yola iletendir.&#8221; Girece\u011fim yolu o g\u00f6sterir, ya\u015fayaca\u011f\u0131m ya\u015fam tarz\u0131n\u0131 o belirler. Sanki Hz. \u0130brahim -selam \u00fczerine olsun- yaratan ve \u015fekil veren kudret sahibinin elinde her \u015fekle girebilen gev\u015fek bir hamur oldu\u011funu, kendisine diledi\u011fi \u015fekli diledi\u011fi bi\u00e7imi verebilece\u011fini hissediyor. Bu ise, g\u00f6n\u00fcl huzuru ile, rahatl\u0131kla, g\u00fcvenle ve sars\u0131lmaz bir imanla kay\u0131ts\u0131z-\u015farts\u0131z teslim olmak demektir.<\/p>\n<p>&#8220;O, beni doyuran ve i\u00e7irendir.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Hastal\u0131\u011f\u0131mda beni iyile\u015ftiren O&#8217;dur.&#8221;<\/p>\n<p>Bu, koruyucu, \u015fefkatli, sevgi dolu, do\u011frudan yan\u0131nda olman\u0131n, g\u00fcvencenin kendisidir. Hz. \u0130brahim onu hem hastal\u0131\u011f\u0131nda hem de sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda hissetmektedir. Peygamberli\u011fin y\u00fcce edebini tak\u0131nmaktad\u0131r. Hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 Rabb&#8217;ine nisbet etmemektedir. Hasta etme ve sa\u011fl\u0131\u011fa kavu\u015fturman\u0131n Rabb&#8217;inin dilemesine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu bile bile Rabbi&#8217;nden s\u0131rf nimet ve lutufta bulunma a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u00f6z etmektedir. Kendisini yediren, i\u00e7iren, kendisine \u015fifa veren Rabb&#8217;ini anmaktad\u0131r. Kendisini s\u0131navdan ge\u00e7iren Rabb&#8217;inin s\u0131navdan ge\u00e7iri\u015fini s\u00f6z konusu etmemektedir.<\/p>\n<p>&#8220;O, beni \u00f6ld\u00fcrecek ve sonra yeniden diriltecek oland\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Bu, \u00f6l\u00fcme karar verenin, Allah oldu\u011funa iman etmektir. Teslimiyet ve engin bir g\u00f6n\u00fcl r\u0131zas\u0131 i\u00e7inde k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcne ve dirili\u015fe iman etmektir.<\/p>\n<p>&#8220;Hesapla\u015fma g\u00fcn\u00fc g\u00fcnahlar\u0131m\u0131 affedece\u011fini umdu\u011fum da O&#8217;dur.&#8221;<\/p>\n<p>Rabb&#8217;ini bu \u015fekilde tan\u0131yan, bu anlay\u0131\u015fla onun bilincinde olan, g\u00f6nl\u00fcn\u00fcn derinliklerinde bu yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 hisseden, hem Nebi, hem Resul olan Hz. \u0130brahim&#8217;in -selam \u00fczerine olsun- en b\u00fcy\u00fck umudu.. Evet en b\u00fcy\u00fck arzusu k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde Rabb&#8217;inin onun g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131d\u0131r. O kendi nefsini: temize \u00e7\u0131karmamaktad\u0131r. Kendisinin bir g\u00fcnah\u0131 (su\u00e7u) olmas\u0131ndan endi\u015fe etmektedir.<\/p>\n<p>Ameline g\u00fcvenmemektedir. Kendi yapt\u0131klar\u0131 ile bir m\u00fckafat\u0131 hak etti\u011fi kan\u0131s\u0131nda de\u011fildir. Ancak O, Rabbinin l\u00fctfundan umutludur. Rahmetini ummaktad\u0131r. Affedilmesine ve g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131na y\u00f6nelik arzusunu kam\u00e7\u0131layan tek sebep de budur.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu, takva bilinci, edep bilinci ve sak\u0131nma bilincidir. Bu ayn\u0131 zamanda Allah&#8217;\u0131n nimetlerini sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir bi\u00e7imde de\u011ferlendirme bilincidir. Ayr\u0131ca kulun amelinin de\u011ferini de ortaya koymaktad\u0131r. Allah&#8217;\u0131n nimetleri ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fck m\u00fc b\u00fcy\u00fck. Kulun ameli ise s\u00f6n\u00fck m\u00fc s\u00f6n\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece Hz. \u0130brahim Rabbinin niteliklerini verirken sa\u011fl\u0131kl\u0131 inanc\u0131n ana ilkelerini \u00f6zetlemektedir. Alemlerin Rabb&#8217;\u0131 olan Allah&#8217;\u0131 bir kabul etme, yery\u00fcz\u00fcnde insan\u0131n hayat\u0131na ili\u015fkin en ince meselelere var\u0131ncaya kadar be\u015ferin b\u00fct\u00fcn tasarruflar\u0131n\u0131 onun belirledi\u011fini kabul etme, \u00f6l\u00fcmden sonra diriltme ve hesaba \u00e7ekme, Bunlar hem Hz. \u0130brahim&#8217;in milletinin hem de Mekke&#8217;li m\u00fc\u015friklerin inkar etti\u011fi olgulard\u0131r.<\/p>\n<p>Sonra i\u00e7ini Allah&#8217;a a\u00e7an t\u00f6vbekar Hz. \u0130brahim, geni\u015f ve uzun bir duaya ba\u015fl\u0131yor. Tam bir iman ve i\u00e7ten boyun e\u011fi\u015f ile Rabbine y\u00f6neliyor.<\/p>\n<p><strong>83- Ya Rabbi, bana yararl\u0131 bilgi ve egemenlik v\u00e9r ve beni iyi kullar\u0131n\u0131n aras\u0131na kat.<\/p>\n<p>84- \u0130lerdeki ku\u015faklar aras\u0131nda do\u011frulu\u011fun s\u00f6zc\u00fcs\u00fc olmam\u0131 nasip eyle. 85- Beni bol nimetli cennette s\u00fcrekli kalanlardan eyle.<\/strong><br \/>\n<strong><br \/>\n86- Babam\u0131 affeyle. \u00c7\u00fcnk\u00fc o sap\u0131klardand\u0131r.<\/p>\n<p>87- \u0130nsanlar\u0131n yeniden dirilecekleri g\u00fcn beni mahcup etme.<\/p>\n<p>88- Ki, o g\u00fcn, insana ne mal\u0131 ve ne de evlatlar\u0131 yarar sa\u011flamaz.<\/p>\n<p>89- Yaln\u0131z temiz kalple Allah&#8217;\u0131n huzuruna gelen kurtulur.<\/strong><\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bir duan\u0131n i\u00e7inde yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn, d\u00fcnyan\u0131n nimetlerinden hi\u00e7biri yer alm\u0131yor. Hatta v\u00fccud sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bile. Bu y\u00fcce ufuklara y\u00f6nelen bir duad\u0131r. Ar\u0131nm\u0131\u015f duygular onu harekete itmektedir. Allah&#8217;\u0131 tan\u0131yan ve bu nedenle onun d\u0131\u015f\u0131ndaki her\u015feyi de\u011fersiz, basit g\u00f6ren verdiklerinin tad\u0131n\u0131 dama\u011f\u0131nda hissetti\u011fi i\u00e7in daha fazlas\u0131n\u0131 isteyen, tad\u0131na vard\u0131\u011f\u0131 ve diledi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde korku ve \u00fcmit hal\u0131 i\u00e7inde derinle\u015fen bir kalbin duas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Ya Rabbi, bana yararl\u0131 bilgi ve egemenlik ver ve beni iyi kullar\u0131n\u0131n aras\u0131na kat &#8221;<\/p>\n<p>Sa\u011fl\u0131kl\u0131 de\u011ferler ile sa\u00e7ma de\u011ferleri birbirinden ay\u0131rmam\u0131 sa\u011flayacak ve beni daha kal\u0131c\u0131 ger\u00e7eklere ula\u015ft\u0131racak bir yolun ba\u015f\u0131na getirecek olan hikmeti ver bana.<\/p>\n<p>&#8220;Beni iyi kullar\u0131n\u0131n aras\u0131na kat.<\/p>\n<p>Bu s\u00f6z\u00fc yumu\u015fak huylu, i\u00e7ini Allah&#8217;a a\u00e7an, \u015ferefli peygamber Hz. \u0130brahim s\u00f6yl\u00fcyor. Bu ne al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck! Bu ne hassasiyet! Bu ne kusur i\u015flemekten endi\u015fe etme duygusu! Bu ne kalbleri evirip-\u00e7eviren Allah korkusu! Allah&#8217;\u0131n salih kullar\u0131na kat\u0131lmaya kar\u015f\u0131 bu ne b\u00fcy\u00fck arzu! Rabb&#8217;inin, kendisini iyi i\u015flerde ba\u015far\u0131l\u0131 k\u0131lmas\u0131 vas\u0131tas\u0131 ile salih kullara katmas\u0131 konusunda ne co\u015fkun bir beklenti bu!<\/p>\n<p>&#8220;\u0130lerdeki ku\u015faklar aras\u0131nda do\u011frulu\u011fun s\u00f6zc\u00fcs\u00fc olmam\u0131 nasip eyle&#8221;<\/p>\n<p>S\u00fcreklilik iste\u011finin kendisini s\u00fcr\u00fckledi\u011fi bir duad\u0131r bu. Kendi soyu ile de\u011fil, inanc\u0131 ile s\u00fcrekli olmay\u0131 istiyor. Rabbinden diliyor ki, ilerdeki ku\u015faklara do\u011fru bir s\u00f6z nasip etsin. Kendilerini Hakk&#8217;a, ger\u00e7e\u011fe \u00e7a\u011f\u0131rs\u0131n. Ar\u0131, duru ve kolay olan Hz. \u0130brahim dinine \u00e7a\u011f\u0131rs\u0131n. Herhalde bu Hz. \u0130brahim&#8217;in ba\u015fka yerde yapt\u0131\u011f\u0131 duan\u0131n ayn\u0131s\u0131d\u0131r. Nitekim Hz. \u0130brahim o\u011flu Hz. \u0130smail ile birlikte Ka&#8217;be&#8217;nin duvarlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltirken \u015f\u00f6yle diyordu: &#8220;Hani \u0130brahim ile \u0130smail Ka&#8217;benin duvarlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltirlerken \u015f\u00f6yle dua etm\u00ef\u015flerdi: &#8220;Ey Rabbimiz, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 kabul et. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz sen her\u015feyi \u00ef\u015fiten ve bilensin. Ey Rabbimiz, ikimizi de sana teslim olanlardan eyle, soyumuzdan da sana teslim olan bir \u00fcmmet \u00e7\u0131kar, bize ibadet yollar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6ster, tevbelerimizi kabul buyur: Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz sen tevbeleri kabul edensin ve \u00e7ok merhametlisin. Ey Rabbimiz, i\u00e7lerinden onlara senin ayetlerini okuyacak, Kitab\u0131 ve hikmeti \u00f6\u011fretecek, kendilerini k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden ar\u0131tacak bir peygamber g\u00f6nder. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz sen azizsin ve hikmet sahibisin.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah O&#8217;nun iste\u011fini yerine getirdi. Duas\u0131n\u0131 kabul etti. \u0130lerideki ku\u015faklar aras\u0131nda do\u011frulu\u011fun s\u00f6zc\u00fcs\u00fc yapt\u0131. O ku\u015faklar aras\u0131ndan insanlara Allah&#8217;\u0131n ayetlerini okuyan, onlara kutsal kitab\u0131 ve hikmeti \u00f6\u011freten, ruhlar\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden ar\u0131nd\u0131ran peygamber g\u00f6nderdi. Onun iste\u011finin kabul edilmesi binlerce sene sonra ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. Bu, insanlara g\u00f6re hesapland\u0131\u011f\u0131nda; uzun bir zaman olsa da, Allah kat\u0131nda belirlenen bir zamand\u0131r. Hikmeti gere\u011fi olarak bu zaman geldi\u011finde kabul edilen dua bu zamanda ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n<p>&#8220;Beni bol nimetli cennette s\u00fcrekli kalanlardan eyle.&#8221;<\/p>\n<p>Daha \u00f6nce de, kendisini salih amellere muvaffak etmek suretiyle salih kullar\u0131na katmas\u0131n\u0131 Rabbinden dilemi\u015fti. Zaten salih ameller, kendisini onlar\u0131n saflar\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcp katacakt\u0131. Nimet cenneti ise Allah&#8217;\u0131n salih kullar\u0131n\u0131n varacaklar\u0131 cennettir.<\/p>\n<p>&#8220;Babam\u0131 affeyle. \u00c7\u00fcnk\u00fc o sap\u0131klardand\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>Hz. \u0130brahim -selam \u00fczerine olsun- babas\u0131ndan o kadar a\u011f\u0131r s\u00f6zler i\u015fitmesine ve a\u011f\u0131r tehdidine maruz kalmas\u0131na ra\u011fmen ona b\u00f6yle davran\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc daha \u00f6nce babas\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131 i\u00e7in ona dua edece\u011fine s\u00f6z vermi\u015fti. B\u00f6ylece s\u00f6z\u00fcn\u00fc yerine getirdi. Kur&#8217;an&#8217;\u0131 Kerim&#8217;in ba\u015fka ayetlerinde akraba bile olsalar m\u00fc\u015frikler i\u00e7in af dilemenin caiz olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Hz. \u0130brahim&#8217;in babas\u0131 i\u00e7in af dilemesinin ona verdi\u011fi bir s\u00f6zden kaynakland\u0131\u011f\u0131 ifade edilmi\u015ftir. &#8220;Fakat babas\u0131n\u0131n bir Allah d\u00fc\u015fman\u0131 oldu\u011funu kesinlikle anlay\u0131nca onunla ili\u015fkisini kesti&#8221; (Tevbe suresi 114) Yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n, soy yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, inan\u00e7 yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan ibaret oldu\u011funu anlam\u0131\u015ft\u0131r.. Bu da, islami e\u011fitimin apa\u00e7\u0131k ilkelerinden biridir. Her\u015feyin ba\u015f\u0131nda gelen. ba\u011f, Allah yolundaki ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n sembol\u00fc olan inan\u00e7 ba\u011f\u0131d\u0131r. \u0130nsano\u011flunun iki bireyi aras\u0131nda, inan\u00e7 temeline dayanmadan herhangi bir ba\u011f olu\u015fturulamaz. Bu ba\u011f \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fckten sonra di\u011fer ba\u011flar kendili\u011finden \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr. \u0130nsanlar birbirlerinden \u00f6yle uzak d\u00fc\u015ferler ki, art\u0131k hi\u00e7bir ba\u011f, hi\u00e7bir yak\u0131nl\u0131k fayda vermez.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nsanlar\u0131n yeniden dirilecekleri g\u00fcn beni mahcup etme.<\/p>\n<p>&#8220;Ki, o g\u00fcn insana ne mal\u0131 ve ne de evlatlar\u0131 yarar sa\u011flamaz&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;Yaln\u0131z temiz kalple Allah&#8217;\u0131n huzuruna gelen kurtulur.&#8221;<\/p>\n<p>Hz. \u0130brahim&#8217;in -selam \u00fczerine olsun- &#8220;\u0130nsanlar\u0131n yeniden dirilecekleri g\u00fcn beni mahcup etme&#8221; s\u00f6z\u00fcnden O&#8217;nun ahiret g\u00fcn\u00fcn\u00fcn korkusunu ne derece hissetti\u011fini, Rabbinden ne kadar utand\u0131\u011f\u0131n\u0131, O&#8217;nun huzurunda rezil olmaktan ne kadar endi\u015fe etti\u011fini, O&#8217;nu gere\u011fi gibi tan\u0131mamaktan ne derece korktu\u011funu anlayabiliyoruz. Halbuki o \u015ferefli bir peygamberdir. Ayr\u0131ca &#8220;Ki, o g\u00fcn insana ne mal\u0131 ve ne de evlatlar\u0131 yarar sa\u011flamaz. Yaln\u0131z temiz kalple Allah&#8217;\u0131n huzuruna gelen kurtulur&#8221; s\u00f6zlerinden k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn ger\u00e7e\u011fini ne \u00f6l\u00e7\u00fcde anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, de\u011ferlerin gereklili\u011fini nas\u0131l kavrad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ediyoruz: Buna g\u00f6re, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde, samimiyet, kalbin tamam\u0131n\u0131 Allah&#8217;a a\u00e7ma samimiyeti, kalbi her t\u00fcrl\u00fc yabanc\u0131 duygudan, hastal\u0131ktan, ba\u015fka ama\u00e7tan ar\u0131nd\u0131rma, onu \u015fehevi ihtiraslardan ve. sapmalardan temizleme, Allah&#8217;\u0131n. d\u0131\u015f\u0131ndaki \u015feylere ba\u011fl\u0131l\u0131ktan \u00f6zg\u00fcr k\u0131lma samimiyeti d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka hi\u00e7bir de\u011fer yoktur. \u0130\u015fte .kalbe, de\u011fer ve itibar kazand\u0131ran temizlik, selamet budur. &#8220;Ki o g\u00fcn insana ne mal\u0131 ve ne de evlatlar\u0131 yarar sa\u011flamaz.&#8221; Yery\u00fcz\u00fcnde insanlar\u0131n, k\u00f6peklerin le\u015flere sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi \u00fczerine at\u0131ld\u0131klar\u0131 bu ge\u00e7ici, kof de\u011ferler o g\u00fcn hi\u00e7bir yarar sa\u011flamaz ve ahiret terazisinde hi\u00e7bir a\u011f\u0131rl\u0131k sahibi olmaz!<\/p>\n<p>Tam bu esnada Hz. \u0130brahim&#8217;in kendisinden sak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 k\u0131yamet sahnelerinden biri sergilenmektedir. Sanki g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcnde. Ona bak\u0131yor ve ger\u00e7ekten g\u00f6r\u00fcyor. Sonra \u00fcrkek bir i\u00e7tenlikle Rabb&#8217;ine y\u00f6neliyor, duas\u0131n\u0131 yap\u0131yor:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1- Ta, sin, mim. 2- Bu ayetler, a\u00e7\u0131k anlaml\u0131 Kitab\u0131n ayetleridir.? Burada verilen kopuk harfler, bu surenin de bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturdu\u011fu apa\u00e7\u0131k Kitab\u0131n ayetlerine\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1683,1583,1597,1600,1599,278,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2513","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-etiketler-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-suara-suresi","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2513","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2513"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2513\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2513"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2513"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2513"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}