{"id":2522,"date":"2012-01-19T17:50:18","date_gmt":"2012-01-19T17:50:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2522"},"modified":"2012-01-19T17:50:18","modified_gmt":"2012-01-19T17:50:18","slug":"nur-suresinin-35-64-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/nur-suresinin-35-64-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Nur Suresi&#8217;nin 35-64 Tefsiri \u2013 Fizilal&#8217;il Kur&#8217;an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"<p><strong>    35-Allah g\u00f6klerin ve yerin nurudur. O&#8217;nun nuru, i\u00e7inde kandil yanan bir projekt\u00f6re benzer, kandil bir fanus i\u011findedir ve bu fanus sanki inci gibi par\u0131ldayan bir y\u0131ld\u0131zd\u0131n Bu kandil yak\u0131t\u0131n\u0131, bereketli bir zeytin a\u011fac\u0131n\u0131n ya\u011f\u0131ndan sa\u011flar. A\u011fa\u00e7, ne do\u011fuya ve ne de bat\u0131ya bakmayan ve bu y\u00fczden s\u00fcrekli g\u00fcne\u015f alan bir arazide yeti\u015fti\u011fi i\u00e7in ya\u011f\u0131n, hi\u00e7 ate\u015fe de\u011fmese bile kendili\u011finden tutu\u015fup \u0131\u015f\u0131yacak kadar saft\u0131r. O nur \u00fczerine nurdur. Allah diledi\u011fi kimseleri bu nura iletir. Allah insanlara somut \u00f6rnekler verir. Allah her\u015feyi bilir.<br \/>\n<\/strong><br \/>\n    Bu deh\u015fet verici ayet, adeta insana huzur veren, insan\u0131 ayd\u0131nlatan bir nur f\u0131\u015fk\u0131r\u0131yor. Bu nur b\u00fct\u00fcn evreni kapl\u0131yor; b\u00fct\u00fcn duygular\u0131, b\u00fct\u00fcn organlar\u0131 etkiliyor, b\u00fct\u00fcn k\u00f6\u015felere, b\u00fct\u00fcn d\u00f6neme\u00e7lere ak\u0131yor: Koskoca evren g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir nur denizinde y\u00fcz\u00fcyor, yudumluyor, b\u00fct\u00fcn perdeler kalk\u0131yor, kalpler \u015feffafla\u015f\u0131yor, ruhlar kanatlan\u0131yor. Her \u015fey bu engin okyanusta y\u00fcz\u00fcyor; her \u015fey bu nur denizinde temizleniyor, her \u015fey kirinden ve a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131ndan ar\u0131n\u0131yor. Bu bir serbestlik, diledi\u011fince kanat \u00e7\u0131rpmad\u0131r. Bak\u0131\u015fma ve bili\u015fmedir. Kayna\u015fma ye yak\u0131nla\u015fmad\u0131r. Sevin\u00e7 ve co\u015fkudur. \u0130\u00e7indeki canl\u0131 cans\u0131z t\u00fcm varl\u0131klarla evren art\u0131k her t\u00fcrl\u00fc ba\u011fdan ve s\u0131n\u0131rdan kurtulmu\u015f bir nur haline gelmi\u015ftir. Ba\u015ftan ba\u015fa nur olan bu evrende g\u00f6kler yerle, canl\u0131lar cans\u0131z varl\u0131klarla, uzaklar yak\u0131nlarla birle\u015fmi\u015ftir. Bu evrende vadiler yollarla, gizlilikler a\u00e7\u0131kl\u0131klarla,duygular kalplerle bulu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n<p>    &#8220;Allah g\u00f6klerin ve yerin nurudur.&#8221;<\/p>\n<p>    G\u00f6klerin ve yerin yap\u0131s\u0131 ve d\u00fczeni bu nura dayan\u0131r. Varl\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc bah\u015feden, onlar\u0131n hareket tarzlar\u0131n\u0131 belirleyen sistemi koyan bu nurdur. Son zamanlarda insanlar-atomun par\u00e7alanmas\u0131ndan sonra- ellerindeki maddenin, \u0131\u015f\u0131k enerjisinden ba\u015fka hi\u00e7bir dayanaklar\u0131, \u0131\u015f\u0131k enerjisinden ba\u015fka bir &#8220;madde&#8221;likleri bulunmayan hareketli \u0131\u015f\u0131nlara d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ile birlikte bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fin bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc kavrama imkan\u0131na kavu\u015ftular. \u00c7\u00fcnk\u00fc maddenin \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturan atom, n\u00f6tron ve elektronlardan olu\u015fur. Atomun par\u00e7alanmas\u0131 ile birlikte bu n\u00f6tron ve el\u00e9ktronlar \u00f6z\u00fc itibariyle nur olan \u0131\u015f\u0131n dalgalar\u0131 halinde da\u011f\u0131l\u0131rlar. Oysa insan kalbi bilimden as\u0131rlar \u00f6nce bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fi kavram\u0131\u015ft\u0131. \u015eeffafla\u015f\u0131p kanatland\u0131\u011f\u0131, nurdan ufuklara do\u011fru yol ald\u0131\u011f\u0131 her seferinde kavram\u0131\u015ft\u0131 bu ger\u00e7e\u011fi. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kalbi bu ger\u00e7e\u011fi tam ve her y\u00f6n\u00fcyle kavram\u0131\u015ft\u0131. Taiften d\u00f6nerken ellerini insanlardan silkeleyip ve Rabbine y\u00f6nelirken bu nuru ifade etmi\u015fti:<\/p>\n<p>    &#8220;Allah&#8217;\u0131m karanl\u0131klar\u0131 ayd\u0131nlatt\u0131\u011f\u0131n, d\u00fcnya ve ahiret i\u015flerini onunla d\u00fczenledi\u011fin y\u00fcz\u00fcn\u00fcn nuruna s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m.&#8221; \u0130sra ve Mira\u00e7 yolculu\u011fu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde de bu nuru ifade etmi\u015fti. Hz. Ai\u015fe &#8220;Rabbini g\u00f6rd\u00fcn m\u00fc?&#8221; diye sordu\u011funda &#8220;O nurdur, nas\u0131l g\u00f6rebilirim ki?&#8221; diye cevap vermi\u015fti.<\/p>\n<p>    Ne var ki insan\u0131n b\u00fcnyesi uzun s\u00fcre bu s\u00fcrekli kaynayan, her taraf\u0131 b\u00fcr\u00fcyen nuru alg\u0131lamaya g\u00fc\u00e7 yetiremez. Uzun s\u00fcre bu uzak ufku seyredemez. Bu y\u00fczden ayeti kerime bu engin g\u00f6sterdikten sonra mesafesini yakla\u015ft\u0131rmaya ba\u015fl\u0131yor. Yak\u0131n ve somut bir \u00f6rnekle onu insan\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 kavrama yetene\u011fini ilgi alan\u0131na yakla\u015ft\u0131r\u0131yor:<\/p>\n<p>    &#8220;Onun nuru, i\u00e7inde kandil yanan bir projekt\u00f6re benzer, kandil fanus i\u00e7indedir ve bu fanus sanki inci gibi par\u0131ldayan bir y\u0131ld\u0131zd\u0131r. Bu kandil yak\u0131t\u0131n\u0131, bereketli bir zeytin a\u011fac\u0131n\u0131n ya\u011f\u0131ndan sa\u011flar. A\u011fa\u00e7 ne do\u011fuya ne de bat\u0131ya bakmayan ve bu y\u00fczden s\u00fcrekli g\u00fcne\u015f alan bir arazide yeti\u015fti\u011fi i\u00e7in ya\u011f\u0131, hi\u00e7 ate\u015fe de\u011fmese bile kendili\u011finden tutu\u015fup \u0131\u015f\u0131yacak kadar saft\u0131r. O nur \u00fczerine nurdur.&#8221;<\/p>\n<p>    Bu, s\u0131n\u0131rs\u0131z bir tabloyu insan\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 kavrama yetene\u011fine yakla\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla verilen bir \u00f6rnektir. \u00d6z\u00fcn\u00fc kavramaktan yoksun olana alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 \u015feyin k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00f6rne\u011fini \u00e7izmektir bu. \u0130nsan\u0131n boyutlar\u0131n\u0131 ve \u00e7aresiz kavrama yetene\u011fini a\u015fan engin ufuklar\u0131 izleyememesi ger\u00e7e\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda bu \u00f6rnek, nurun mahiyetini, \u00f6zelli\u011fini insan\u0131n kavray\u0131\u015f\u0131na yakl\u00e2\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>    G\u00f6klerin ve yerin geni\u015fli\u011finden \u0131\u015f\u0131k s\u0131zd\u0131rmayan bir duvarda, projekt\u00f6r i\u015flevi g\u00f6ren k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck oyu\u011fa ge\u00e7iliyor. Bu oyu\u011fa kandil konur, b\u00f6ylece, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 yo\u011funla\u015f\u0131r, s\u0131kla\u015f\u0131r, daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve daha parlak olur.<\/p>\n<p>    &#8220;\u0130\u00e7inde kandil yanan bir projekt\u00f6r gibi.&#8221;<\/p>\n<p>    &#8220;Kandil bir fanus i\u00e7indedir.&#8221;<\/p>\n<p>    Bu fanus onu r\u00fczg\u00e2rdan korur, y\u0131\u011f\u0131n\u0131 parlat\u0131r, daha ayd\u0131nl\u0131k ve daha g\u00fcr g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>    &#8220;Bu fanus sanki inci gibi par\u0131ldayan bir y\u0131ld\u0131zd\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>    Bizzat kendisi de \u015feffaf ince, parlak ve ayd\u0131nlat\u0131c\u0131d\u0131r. Burada d\u00fc\u015f\u00fcnce, k\u00fc\u00e7\u00fck bir modele tak\u0131l\u0131p kalmas\u0131n diye; k\u00fc\u00e7\u00fck bir fanustan b\u00fcy\u00fck bir y\u0131ld\u0131za y\u00fckselirken \u00f6rnekle ger\u00e7ek, modelle as\u0131l birle\u015fiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu model, zihinleri b\u00fcy\u00fck ve as\u0131l ger\u00e7e\u011fe yakla\u015ft\u0131rs\u0131n diye g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bu k\u0131sa ayr\u0131l\u0131ktan sonra ayetin ak\u0131\u015f\u0131 tekrar modele, yani kandile d\u00f6n\u00fcyor..<\/p>\n<p>    &#8220;Bu kandil yak\u0131t\u0131m bereketli bir zeytin a\u011fac\u0131n\u0131n ya\u011f\u0131ndan sa\u011flar.&#8221;<\/p>\n<p>    Zeytin ya\u011f\u0131n\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131, bu ayete ilk defa muhatap olanlar\u0131n bildi\u011fi en parlak y\u0131kt\u0131. Ancak s\u0131rf bunun i\u00e7in se\u00e7ilmemi\u015ftir bu \u00f6rnek. Ayn\u0131 zamanda bu bereketli a\u011fac\u0131n yayd\u0131\u011f\u0131 kutsall\u0131k havas\u0131 da \u00f6n planda tutulmu\u015ftur. Bu Tur da\u011f\u0131ndaki vadinin kutsall\u0131\u011f\u0131d\u0131r ve buras\u0131 Arap yar\u0131madas\u0131na zeytin a\u011fac\u0131n\u0131n yeti\u015fti\u011fi en yak\u0131n b\u00f6lgedir. Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;de buna ve \u00e7evresine yayd\u0131\u011f\u0131 kutsall\u0131k havas\u0131na i\u015faret edilir:<\/p>\n<p>    &#8220;As\u0131l kayna\u011f\u0131 Tur-i sina olan ve yiyenlere ya\u011f ve kat\u0131k sa\u011flayan a\u011fac\u0131 da yaratt\u0131k.&#8221;<\/p>\n<p>    Zeytin a\u011fac\u0131 olduk\u00e7a verimli ve uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc bir a\u011fa\u00e7t\u0131r. \u0130nsanlar bu a\u011fac\u0131n her \u015feyinden ya\u011f\u0131ndan, odunundan, yapraklar\u0131ndan ve meyvesinden yararlan\u0131rlar. Bir kez daha as\u0131l ve b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fi hat\u0131rlatmak i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck modelden uzakla\u015f\u0131l\u0131yor. Bu a\u011fa\u00e7 bilinen anlamda bir a\u011fa\u00e7 de\u011fildir. Bir yere ve bir y\u00f6ne ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Ve s\u0131rf yakla\u015ft\u0131rma ama\u00e7l\u0131 soyut bir \u00f6rnektir.<\/p>\n<p>    &#8220;Bu a\u011fa\u00e7 ne do\u011fuya ne de bat\u0131ya bakar.&#8221;<\/p>\n<p>    Ya\u011f\u0131 da g\u00f6r\u00fclen ve bilinen ya\u011flardan de\u011fildir. Bu, de\u011fi\u015fik ve ilgin\u00e7 bir ya\u011fd\u0131r.<\/p>\n<p>    &#8220;Ya\u011f\u0131 hi\u00e7 ate\u015fe de\u011fmese bile kendili\u011finden tutu\u015fup \u0131\u015f\u0131yacak kadar saft\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>    \u015eu halde bu ya\u011f bizzat \u015feffafl\u0131kt\u0131r, ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir parlakl\u0131kt\u0131r, bu y\u00fczden neredeyse yakmadan tutu\u015fup \u0131\u015f\u0131yacakt\u0131r.<\/p>\n<p>    &#8220;Ate\u015fe de\u011fmese bile&#8221;<\/p>\n<p>    &#8220;O nur \u00fczerine nurdur.&#8221;<\/p>\n<p>    Ve biz yolculu\u011fun sonunda derin ve engin nura yeniden d\u00f6n\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>    Bu, g\u00f6klerin ve yerin karanl\u0131klar\u0131n\u0131 ayd\u0131nlatan Allah&#8217;\u0131n nurudur. Ve biz bu nurun mahiyetini ve boyutunu kavrayamay\u0131z. Sadece kalpleri ona ba\u011flama, onu g\u00f6rmelerini sa\u011flama \u00e7abas\u0131d\u0131r bizimki.<\/p>\n<p>    &#8220;Allah diledi\u011fi kimseleri bu nura iletir.&#8221;<\/p>\n<p>    Kalplerini a\u00e7\u0131p onu g\u00f6renleri bu nura iletir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu nur g\u00f6kleri ve yeri kaplam\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6klerde ve yerde her zaman f\u0131\u015fk\u0131rmaktad\u0131r. Bu nur hi\u00e7 eksik olmaz g\u00f6klerde ve yerde. Kesilmez, s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmaz ve gizlenmez bu nur: Bir kalp ne zaman bu nura y\u00f6nelmek isterse onu g\u00f6r\u00fcr. Bir yol \u015fa\u015fk\u0131n\u0131, ne zaman bu \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n fark\u0131na var\u0131rsa yolunu bulur, bu nura ba\u011flan\u0131rsa Allah&#8217;\u0131 bulur.<\/p>\n<p>    Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendi nuru i\u00e7in verdi\u011fi \u00f6rnek, insanlar\u0131n kavray\u0131\u015flar\u0131n\u0131 bu nur yakla\u015ft\u0131rman\u0131n bir yoludur. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah insanlar\u0131n kapasitelerini bilir. &#8220;Allah insanlara somut \u00f6rnekler verir. Allah her \u015feyi bilir.&#8221;<\/p>\n<p>    Bu engin nur, g\u00f6kleri ve yeri kaplayan, g\u00f6klerde ve yerde \u00e7a\u011flayan bu nur, kalplerin Allah&#8217;la bulu\u015ftu\u011fu, O&#8217;na kavu\u015ftu\u011fu, O&#8217;nu an\u0131p korktu\u011fu, O&#8217;nun i\u00e7in her \u015feyden soyutland\u0131\u011f\u0131, onu hayat\u0131n t\u00fcm nimetlerine tercih etti\u011fi Allah&#8217;\u0131 evlerinde belirginle\u015fir, billurla\u015f\u0131r.<br \/>\n<strong>36- Bu projekt\u00f6r; Allah&#8217;\u0131n y\u00fcceltilmelerini ve i\u00e7lerinde ad\u0131n\u0131n an\u0131lmas\u0131n\u0131 emretti\u011fi evlerde yanar. Bu evlerde birtak\u0131m kimseler sabah ve ak\u015fam Allah&#8217;\u0131 her t\u00fcr noksanl\u0131ktan tenzih ederler.<\/p>\n<p>37- Bu kimseleri ne ticaret, ne al\u0131\u015f-veri\u015f,Allah&#8217;\u0131 anmaktan, namaz\u0131 k\u0131lmaktan ve zek\u00e2t\u0131 vermekten al\u0131koymaz. Onlar kalplerin hoplayacaklar\u0131 ve g\u00f6zlerin donakalaca\u011f\u0131 bir g\u00fcn\u00fcn deh\u015fetinden korkarlar.<\/p>\n<p>38- Ama\u00e7lar\u0131, Allah&#8217;\u0131n kendilerini i\u015fledikleri amellerin en g\u00fczel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile \u00f6d\u00fcllendirmesi ve l\u00fctfu ile bundan da daha fazlas\u0131n\u0131 vermesidir. Allah diledi\u011fi kimselere hesaps\u0131z r\u0131z\u0131k ba\u011f\u0131\u015flar.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nKur&#8217;an&#8217;\u0131n birbirinin ayn\u0131s\u0131 ya da yak\u0131n \u00f6zelliklere sahip sahneleri sunmada ba\u015fvurdu\u011fu uyumlu hale getirme y\u00f6ntemi uyar\u0131nca, oradaki kandil sahnesi ile buradaki Allah&#8217;\u0131n evleri sahnesi aras\u0131nda tasviri bir ba\u011f kuruluyor. Bir projekt\u00f6r i\u00e7inde nura parlayan kandil ile Allah&#8217;\u0131n evlerinde nurla parlayan kalpler aras\u0131nda da benzeri bir ba\u011f vard\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Allah bu evlerin y\u00fcceltilmesini emretmi\u015ftir.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n izni uygulanmas\u0131 gereken bir emirdir. Dolay\u0131s\u0131yla bu evler, y\u00fcceltilmi\u015f, onar\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Temiz ve y\u00fccedirler. Bu evlerin y\u00fcceltilmelerine ili\u015fkin sahne ile g\u00f6klerde ve yerde par\u0131ldayan nur, ifade i\u00e7inde birbirlerine uygun d\u00fc\u015f\u00fcyor. Ayn\u0131 \u015fekilde bu evlerin \u00fcst\u00fcn mahiyetleri, nurun parlak ve ayd\u0131nl\u0131k mahiyetiyle anlam itibariyle uygunluk olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu evler y\u00fccelik .duygusu ile, y\u00fcceltme ile, i\u00e7lerinde Allah&#8217;\u0131n ad\u0131 an\u0131ls\u0131n diye kurulmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Allah bu evlerde ad\u0131n\u0131n an\u0131lmas\u0131n\u0131 emretmi\u015ftir.&#8221;<\/p>\n<p>Bu evlerde, ayd\u0131nl\u0131k, temiz, titreyerek Allah&#8217;\u0131 tesbih eden, \u00fcrpererek namaz k\u0131lan kalpler toplan\u0131r. Bu evlerde bulu\u015fan, biraraya gelen &#8220;kimseleri ne ticaret, ne al\u0131\u015f-veri\u015f Allah&#8217;\u0131 anmaktan, namaz\u0131 k\u0131lmaktan ve zek\u00e2t\u0131 vermekten al\u0131koyamaz.&#8221;<\/p>\n<p>Ticaret ve al\u0131\u015fveri\u015f para kazanma ve servet biriktirme i\u00e7indir. Fakat onlar bunlarla u\u011fra\u015fmakla beraber, namaz k\u0131lmak suretiyle-Allah&#8217;\u0131n hakk\u0131n\u0131, zek\u00e2t vermek suretiyle de kullar\u0131n hakk\u0131n\u0131 \u00f6demekten geri kalmazlar.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar kalplerin hoplayacaklar\u0131 ve g\u00f6zlerin donakalaca\u011f\u0131 bir g\u00fcc\u00fcn deh\u015fetinden korkarlar.&#8221;<\/p>\n<p>Korkudan, s\u0131k\u0131nt\u0131dan ve \u0131zd\u0131raptan dolay\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc sakinle\u015fmezler, yerlerinden f\u0131rlarlar. Onlar b\u00f6ylesine deh\u015fetli bir g\u00fcn\u00fcn azab\u0131ndan korktuklar\u0131 i\u00e7in ne ticaret ne de al\u0131,-veri\u015f onlar\u0131 Allah&#8217;\u0131 anmaktan al\u0131koyamaz.<\/p>\n<p>Bu etkin korkuya ra\u011fmen onlar Allah&#8217;\u0131n sevab\u0131na umut ba\u011flarlar. &#8220;Ama\u00e7lar\u0131 Allah&#8217;\u0131n kendilerini i\u015fledikleri amellerin en g\u00fczel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile \u00f6d\u00fcllendirmesi ve l\u00fctfu ile bundan da daha fazlas\u0131n\u0131 vermesidir.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar\u0131n Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfuna y\u00f6nelik bu \u00fcmmetleri kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z kalmayacakt\u0131r. &#8220;Allah diledi\u011fi kimselere hesaps\u0131z r\u0131z\u0131k ba\u011f\u0131\u015flar.&#8221;<\/p>\n<p>S\u0131n\u0131rs\u0131z ve de kay\u0131ts\u0131z l\u00fctfundan ba\u011f\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>G\u00f6klerde ve yerde belirginle\u015fen, Allah&#8217;\u0131n evlerinde billurla\u015fan ve iman ehlinin kalplerinde par\u0131ldayan bu nura kar\u015f\u0131l\u0131k surenin ak\u0131\u015f\u0131 bir di\u011fer ortam\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. \u0130\u00e7inde hi\u00e7bir ayd\u0131nl\u0131k bulunmayan kapkaranl\u0131k bir ortamd\u0131r bu. Buras\u0131 g\u00fcvenlikten yoksun, korkun\u00e7 bir ortamd\u0131r. Bu ortamda her \u015fey bo\u015funad\u0131r hi\u00e7bir fayda sa\u011flamaz. \u0130\u015fte buras\u0131 k\u00e2firlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u00fcf\u00fcr ortam\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>39- K\u00e2firlerin amelleri ise engin \u00e7\u00f6llerdeki serap gibidir. Susuz kimse onu su zanneder, fakat oraya var\u0131nca hi\u00e7bir \u015fey bulamaz. K\u00e2fir kar\u015f\u0131s\u0131nda Allah&#8217;\u0131 bulur. O da hesab\u0131n\u0131 eksiksiz olarak g\u00f6r\u00fcr. Zaten Allah&#8217;\u0131n hesapla\u015fmas\u0131 \u00e7abuktur.<\/p>\n<p>40- K\u00e2firlerin amellerinin bir ba\u015fka benzeri engin bir denizin karanl\u0131klar\u0131d\u0131r. Bu denizi \u00fcst\u00fcste binen dalgalar ve dalgalar\u0131 da bulut \u00f6rter. Orada karanl\u0131klar \u00fcst\u00fcste binmi\u015ftir. \u00d6yle ki insan elini uzatsa onu farkedemez bile. Allah&#8217;\u0131n nur vermedi\u011fi kimsenin nuru olamaz.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130fade k\u00e2firlerin durumlar\u0131n\u0131 ve ak\u0131betlerini hareket ve canl\u0131l\u0131k dolu iki ilgin\u00e7 sahnede canland\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<p>Birinci sahne onlar\u0131n amellerini geni\u015f ve a\u00e7\u0131k bir arazide yan\u0131lt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde par\u0131ldayan bir serap \u015feklinde canland\u0131r\u0131yor. Bu serap susuz ki\u015fiyi kendine do\u011fru \u00e7ekiyor. O da kendisini bekleyen ak\u0131betten habersiz olarak oraya do\u011fru ko\u015fuyor. Aniden sahne hareketleniyor. \u015eu serab\u0131n pe\u015finde ko\u015fan adam, su i\u00e7mek umuduyla yola d\u00fc\u015fen susuz&#8230; Orada kendisini bekleyen ak\u0131betten habersiz ki\u015fi&#8230; \u0130stedi\u011fi yere ula\u015f\u0131yor ama bekledi\u011fini bulam\u0131yor&#8230; Aniden akl\u0131na bile getirmedi\u011fi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131, t\u00fcm ba\u011flar\u0131 koparan, insan\u0131 iliklerine kadar titreten korkun\u00e7 bir \u015feyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;K\u00e2fir kar\u015f\u0131s\u0131nda Allah&#8217;\u0131 bulur.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130nk\u00e2r etti\u011fi,reddetti\u011fi has\u0131m kesildi\u011fi, d\u00fc\u015fmanl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 Allah&#8217;\u0131 orada kendisini bekler durumda bulur. \u0130nsano\u011flundan bir d\u00fc\u015fman\u0131 bile bu \u015fekilde kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131ksayd\u0131 yine de \u00e7ok korkacakt\u0131. Peki \u015fu \u015fa\u015fk\u0131n gafil ve haz\u0131rl\u0131ks\u0131z adam g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6\u00e7 al\u0131c\u0131 ve her \u015feye g\u00fcc\u00fc yeten Allah&#8217;\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda bulunca ne yapar? &#8220;O da hesab\u0131n\u0131 eksiksiz g\u00f6r\u00fcr.&#8221;<\/p>\n<p>Bu s\u00fcrpriz ve ani bulu\u015fmaya uygun d\u00fc\u015fecek \u015fekilde, beklemeden ve \u00e7abucak g\u00f6r\u00fcr hesab\u0131n\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;Zaten Allah&#8217;\u0131n hesapla\u015fmas\u0131 \u00e7abuktur.&#8221;<\/p>\n<p>Bu ifade insan\u0131 \u015fa\u015fk\u0131na u\u011fratan korkun\u00e7 sahneye uygun bir de\u011ferlendirmedir.<\/p>\n<p>\u0130kinci sahnede, az \u00f6nceki yan\u0131lt\u0131c\u0131 par\u0131lt\u0131dan sonra ortal\u0131\u011f\u0131 karanl\u0131k kapl\u0131yor. Engin bir denizdeki deh\u015fet verici korku somutla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. \u00dcst\u00fcste binen dalgalar, onlar\u0131 da \u00f6rten bulut&#8230; B\u00f6ylece karanl\u0131klar birbirine biniyor. \u00d6yle ki, insan elini g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcne uzatsa korku ve karanl\u0131\u011f\u0131n \u015fiddetinden onu farketmez bile.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz k\u00fcf\u00fcr y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n evrende \u00e7a\u011flayan nurundan kopuk bir karanl\u0131kt\u0131r. Kalbin en yak\u0131n, en basit bir hidayet belirtisini g\u00f6remedi\u011fi bir sap\u0131kl\u0131kt\u0131r. Huzur ve g\u00fcvenin bulunmad\u0131\u011f\u0131 korkulu bir ortamd\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131n nur vermedi\u011fi kimsenin nuru olmaz.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n nuru kalp i\u00e7in hidayettir, basiret a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131d\u0131r,.f\u0131trat\u0131n Allah&#8217;\u0131n g\u00f6klere ve yere egemen k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 evrensel yasalar sistemine ba\u011flanmas\u0131d\u0131r, yine f\u0131trat\u0131n g\u00f6kleri ve yeri b\u00fcr\u00fcyen Allah&#8217;\u0131n nuru ile bulu\u015fmas\u0131d\u0131r. Kim bu nura ba\u011flanmam\u0131\u015fsa o, da\u011f\u0131lmas\u0131 s\u00f6zkonusu olmayan bir karanl\u0131k i\u00e7indedir, huzur ve g\u00fcvenden yoksun karanl\u0131k bir ortamdad\u0131r, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7indedir. \u0130\u015fin sonu insan\u0131 yok olmaya, azaba s\u00fcr\u00fckleyen bo\u015f bir serapt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc inan\u00e7 sistemine dayanmayan amelin ge\u00e7ersiz olmas\u0131 sonucu, imans\u0131z iyilik de olmaz. Ger\u00e7ek yol g\u00f6stericilik, Allah&#8217;\u0131n yol g\u00f6stericili\u011fidir. Esas nur Allah&#8217;\u0131n nurudur.<\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131k alemindeki k\u00fcfr\u00fcn, sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ve karanl\u0131\u011f\u0131n canland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu sahneyi, u\u00e7suz bucaks\u0131z evrendeki iman\u0131n, hidayet ve ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serildi\u011fi sahne izliyor. Bu sahnede canl\u0131s\u0131 ve cans\u0131z\u0131yla t\u00fcm varl\u0131klar; insanlar, cinler, melekler, y\u0131ld\u0131zlar, canl\u0131lar, cans\u0131zlar Allah&#8217;\u0131 tesbih eder durumda sunuluyorlar. Birden varl\u0131klar alemi kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 tesbih sesleri ile \u00e7\u0131nl\u0131yor, h\u00e9m de derin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc zaman vicdan\u0131 titreten son derece etkileyici bir sahnede&#8230;<\/p>\n<p><strong>41- G\u00f6klerdeki ve yerdeki t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n ve havada s\u00fcz\u00fclen ku\u015flar\u0131n Allah&#8217;\u0131 noksanl\u0131klardan tenzih ettiklerini g\u00f6rm\u00fcyor musun? Bu varl\u0131klar\u0131n t\u00fcm\u00fc, Allah&#8217;a nas\u0131l dua edece\u011fini, O&#8217;nu nas\u0131l noksanl\u0131klardan tenzih edece\u011fini bilir. Allah da onlar\u0131n ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilir.<\/strong><\/p>\n<p>\u015eu u\u00e7suz bucaks\u0131z evrende insan tek ba\u015f\u0131na de\u011fildir. \u00c7evresinde sa\u011f\u0131nda, solunda, \u00fcst\u00fcnde, alt\u0131nda,bak\u0131\u015f\u0131n\u0131n ve hayalinin uzand\u0131\u011f\u0131 her yerde, farkl\u0131 \u00f6zelliklere, de\u011fi\u015fik g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ve \u015fekillere sahip y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 karde\u015fleri, yolda\u015flar\u0131 vard\u0131r. Bu varl\u0131klar farkl\u0131 \u00f6zellik ve yap\u0131lara sahip olmakla beraber Allah&#8217;\u0131 anma noktas\u0131nda bulu\u015furlar, O&#8217;na y\u00f6nelirler. O&#8217;nu \u00f6verek noksanl\u0131klardan tenzih ederler.<\/p>\n<p>&#8220;Allah da onlar\u0131n ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilir.&#8221;<\/p>\n<p>Kuran insan\u0131, \u00e7evresinde yer alan Allah&#8217;\u0131n sanat\u0131na, g\u00f6klerde ve yerde yaratt\u0131klar\u0131na bakmaya y\u00f6neltiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu varl\u0131klar Allah&#8217;\u0131 \u00f6verek noksanl\u0131klardan tenzih ediyorlar, ondan korkuyorlar. Yine Kuran insanlar\u0131n \u00f6zellikle her g\u00fcn g\u00f6rd\u00fckleri bir sahneye dikkatlerini \u00e7ekiyor. Bu, havada saf tutarak s\u00fcz\u00fclen ve Allah&#8217;\u0131 \u00f6verek noksanl\u0131klardan tenzih ed\u00e9n ku\u015flar\u0131n sahnesidir.<\/p>\n<p>&#8220;Bu varl\u0131klar\u0131n t\u00fcm\u00fc, Allah&#8217;a nas\u0131l dua edece\u011fini, O&#8217;na nas\u0131l noksanl\u0131klardan tenzih edece\u011fini bilir.&#8221;<\/p>\n<p>Sadece insand\u0131r, Rabbini noksanl\u0131klardan tenzih etmeyen. Oysa varl\u0131klar i\u00e7inde \u00f6ncelikli olarak Allah&#8217;a inanmas\u0131, O&#8217;nu noksanl\u0131klardan tenzih etmesi O&#8217;na yalvararak dua etmesi gereken insano\u011fludur.<\/p>\n<p>Evren t\u00fcm\u00fcyle bu sahnede \u00fcrpererek yarat\u0131c\u0131s\u0131ysa y\u00f6nelen, onu \u00f6verek tesbih eden, O&#8217;na dua eden bir durumda canland\u0131r\u0131l\u0131yor: Asl\u0131nda evren \u00f6z\u00fc, yap\u0131s\u0131 itibariyle, kendisine h\u00fckmeden yasalarda somutla\u015fan y\u00fcce yarat\u0131c\u0131n\u0131n iradesine uymas\u0131 itibariyle de sahnede canland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumdad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsan \u015feffafla\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman, duygulan\u0131\u015fla alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 bu sahneyi g\u00f6r\u00fcr gibi kavrar. Bu evrenin Allah&#8217;\u0131n tesbih edi\u015finin yank\u0131lar\u0131n\u0131, \u00e7\u0131nlamalar\u0131n\u0131 i\u015fitir. B\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131n bu duaya, bu f\u0131s\u0131lt\u0131ya kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u015fitir. \u0130\u015fte Muhammed b. Abdullah -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- y\u00fcr\u00fcrken ayaklar\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki \u00e7ak\u0131l ta\u015flar\u0131n\u0131n Allah&#8217;\u0131 tesbih edi\u015flerini bu \u015fekilde i\u015fitirdi. Bu y\u00fczden Hz. Davud -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- zeburu okurken da\u011flar ve ku\u015flar koro halinde ona kat\u0131l\u0131rd\u0131.<br \/>\n<strong>42- G\u00f6klerin ve yerin egemenli\u011fi Allah&#8217;\u0131n tekelindedir ve herkes Allah&#8217;a d\u00f6necektir.<\/strong><\/p>\n<p>O&#8217;ndan ba\u015fkas\u0131na y\u00f6nelinmez. O&#8217;nun d\u0131\u015f\u0131nda s\u0131\u011f\u0131nak yoktur, O&#8217;nunla bulu\u015fmaktan ka\u00e7mak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir, O&#8217;nun cezas\u0131ndan kurtulu\u015f yoktur. Ve d\u00f6n\u00fc\u015f Allah&#8217;ad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131n fark\u0131na varmadan ge\u00e7ip gittikleri evrensel sahnelerden biri daha. Bu sahnede g\u00f6z zevkine hitap eden, kalplere y\u00f6nelik ibret dersleri vard\u0131r. Allah&#8217;\u0131n sanat\u0131n\u0131 ve ayetlerini nur, hidayet ve iman kan\u0131tlar\u0131n\u0131 etrafl\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fcnmeye uygun bir ortam.<br \/>\n<strong><br \/>\n43- G\u00f6rm\u00fcyor musun ki, Allah bulutlar\u0131 oradan oraya s\u00fcr\u00fcyor, sonra birle\u015ftiriyor, Sonra \u00fcst\u00fcste y\u0131\u011f\u0131p yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131yor. Arkas\u0131ndan aralar\u0131ndan ya\u011fmur ya\u011fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. Yine Allah g\u00f6kten da\u011flar gibi dolu y\u00fckl\u00fc bulutlar indiriyor. Bu doluyu dilediklerinin ba\u015f\u0131na ya\u011fd\u0131r\u0131yor ve dilediklerinden uzak tutuyor. Bulutlardan \u00e7\u0131kan \u015fim\u015fe\u011fin par\u0131lt\u0131s\u0131, g\u00f6zleri kama\u015ft\u0131r\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Sahne yava\u015f yava\u015f ve uzat\u0131larak sunuluyor. Birle\u015fip toplanmadan \u00f6nce par\u00e7alar etrafl\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcls\u00fcn isteniyor. B\u00fct\u00fcn bunlar, kalbe dokunmay\u00e2, onu uyarmaya, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp ibret almaya, g\u00f6rd\u00fcklerinin \u00f6tesinde Allah&#8217;\u0131n sanat\u0131n\u0131 alg\u0131lamas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya ili\u015fkin hedefi ger\u00e7ekle\u015ftirme amac\u0131 ile sunuluyorlar.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz Allah&#8217;\u0131n eli bulutlar\u0131 toplar ve onlar\u0131 bir yerden ba\u015fka bir yere s\u00fcr\u00fckler. Sonra onlar\u0131 birle\u015ftirip yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131r. B\u00f6ylece \u00fcst\u00fcste y\u0131\u011f\u0131l\u0131rlar. A\u011f\u0131rla\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman sular \u00e7\u0131kar, sa\u011fanak ve iri taneli ya\u011fmurlar ya\u011fd\u0131r\u0131r. Bu halleriyle da\u011flar kadar g\u00f6rkemli, onlar kadar heybetlidirler. \u0130\u00e7lerinde k\u00fc\u00e7\u00fck sert kar taneleri (dolu) vard\u0131r. Bulutlar\u0131n da\u011flara benzedi\u011fini en iyi u\u00e7ak yolcular\u0131 g\u00f6r\u00fcr. U\u00e7ak y\u00fckselip bulutlar\u0131n \u00fcst\u00fcnden veya aras\u0131ndan ge\u00e7ti\u011fi zaman, irili\u011fiyle, u\u00e7urumlar\u0131yla, ini\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131yla ger\u00e7ek bir da\u011f manzaras\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131n\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu, u\u00e7a\u011fa binmedi\u011fi s\u00fcrece insan\u0131n g\u00f6remeyece\u011fi bir ger\u00e7e\u011fi tasvir eden bir ifadedir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu bulut da\u011flar\u0131, Allah&#8217;\u0131n evrene egemen k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yasas\u0131 uyar\u0131nca Allah&#8217;\u0131n emrine boyun e\u011ferler. Y\u00fcce Allah bu yasas\u0131 uyar\u0131nca diledi\u011finin \u00fcst\u00fcne ya\u011fmur ya\u011fd\u0131r\u0131r, diledi\u011fini de bundan yoksun b\u0131rak\u0131r. Bu b\u00fcy\u00fck sahnenin sonu ise \u015f\u00f6yle ba\u011flan\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8220;Bulutlardan \u00e7\u0131kan \u015fim\u015fe\u011fin par\u0131lt\u0131s\u0131, g\u00f6zleri kama\u015ft\u0131r\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu ifade, tasvirde uygunluk y\u00f6ntemi uyar\u0131nca u\u00e7suz bucaks\u0131z evrendeki b\u00fcy\u00fck nurun olu\u015fturdu\u011fu atmosferle ahenk sa\u011flamak i\u00e7in yer al\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>KA\u0130NATIN \u0130SLEY\u0130\u015e\u0130NDEK\u0130 D\u00dcZENL\u0130L\u0130K<\/p>\n<p>44- Allah, geceyi g\u00fcnd\u00fcze ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fc geceye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz dikkatli g\u00f6zlemcilerin bu olaydan alacaklar\u0131 dersler vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn bu \u015fa\u015fmaz ve de\u011fi\u015fmez d\u00fczen i\u00e7inde d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc, evreni y\u00f6nlendiren yasan\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma \u015feklini ve Allah&#8217;\u0131n sanat\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek kalbi uyand\u0131r\u0131r, duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131r. \u0130\u015fte Kur&#8217;an al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n derin etkisini giderdi\u011fi bu sahnelere kalbi y\u00f6neltiyor. Ama\u00e7, kalbin her zaman taze bir duyarl\u0131l\u0131kla, her zaman zinde bir heyecanla evrene dikkatle y\u00f6nelmesini sa\u011flamakt\u0131r. \u0130nsano\u011flu gece ve g\u00fcnd\u00fcz mucizesini ilk defa d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce kimbilir ne duygulara kap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ve bu mucize hi\u00e7 de\u011fi\u015fmeden s\u00fcrmektedir. G\u00fczelli\u011finden ve g\u00f6z al\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan hi\u00e7bir \u015fey kaybetmemi\u015ftir. Fakat paslanan ve uyu\u015fan insan kalbidir. O&#8217;dur heyecan\u0131n\u0131 yitiren. Onlar tazeyken ya da bizim duygular\u0131m\u0131z hen\u00fcz p\u00f6rs\u00fcmemi\u015fken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda kalbimizin tarifsiz duygulara kap\u0131lmas\u0131na neden olan nice mucizenin fark\u0131nda olmadan ge\u00e7ip gitti\u011fimizde hayat\u0131m\u0131z\u0131n ne kadar \u00f6nemli bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc yitirmi\u015f oluruz, nice g\u00fczellikler ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f oluruz?<\/p>\n<p>Kur&#8217;an uyu\u015fmu\u015f duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 canland\u0131r\u0131yor, uyumu\u015f duygular\u0131m\u0131z\u0131 uyand\u0131r\u0131yor. S\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirmi\u015f, donmu\u015f kalplerimize dokunuyor. Yorgun vicdan\u0131m\u0131z\u0131 harekete ge\u00e7iriyor, evreni ilk defa&#8217; g\u00f6zlemledi\u011fimizde i\u00e7inde bulundu\u011fumuz duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 taze tutarak g\u00f6zlemleyelim diye. Evrende meydana gelen her olay\u0131 etrafl\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fcnelim diye. \u00d6tesindeki g\u00f6m\u00fcl\u00fc s\u0131rr\u0131, gizli b\u00fcy\u00fcy\u00fc ara\u015ft\u0131ral\u0131m diye. \u00c7evremizdeki her \u015feyde faaliyet g\u00f6steren Allah&#8217;\u0131n elini g\u00f6zetleyelim diye. Onun sanat\u0131ndaki hikmeti d\u00fc\u015f\u00fcnelim, varl\u0131\u011f\u0131n katmanlar\u0131na yerle\u015ftirilmi\u015f ayetlerinden ibret dersleri alal\u0131m diye.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah, varl\u0131k alemine her bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda onu bizim i\u00e7in haz\u0131rlamakla, bizi de ilk defa g\u00f6r\u00fcyormu\u015f gibi duygulanacak, zevk alacak yeteneklere sahip k\u0131lmakla bize l\u00fctufta bulunmu\u015ftur. Biz say\u0131s\u0131z kere evrenle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131r\u0131z. Her seferinde de sanki ilk defa g\u00f6rm\u00fc\u015f gibi oluruz. Onu g\u00f6rmenin verdi\u011fi zevki her seferinde de taptaze hissederiz.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz varl\u0131k alemi g\u00fczeldir, g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r, g\u00f6rkemlidir. Bizim f\u0131trat\u0131m\u0131zla varl\u0131k aleminin f\u0131trat\u0131 birbirleriyle uyu\u015fmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bizim f\u0131trat\u0131m\u0131z da onun geldi\u011fi kaynaktan al\u0131r varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, O&#8217;nun dayand\u0131\u011f\u0131 yasalar sistemine o da dayan\u0131r. Bu y\u00fczden varl\u0131k aleminin vicdan\u0131 ile ili\u015fki kurmak bize bir yak\u0131nl\u0131k, g\u00fcven, ba\u011fl\u0131l\u0131k, tan\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ve kay\u0131p ya da g\u00f6r\u00fclmeyen bir yak\u0131nla bulu\u015fman\u0131n verdi\u011fi sevince benzer bir sevin\u00e7 duygusunu bah\u015feder.<\/p>\n<p>Varl\u0131k aleminde Allah&#8217;\u0131n nurunu buluruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah g\u00f6klerin ve yerin nurudur. A\u00e7\u0131k bir duygu ile, uyan\u0131k bir kalp ile ve plan\u0131n \u00f6z\u00fcne n\u00fcfuz eden derin bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ile varl\u0131k alemini g\u00f6zlemledi\u011fimizde, ayn\u0131 anda hem d\u0131\u015f alemde hem de i\u00e7imizde Allah&#8217;\u0131n nurunu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz.<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden Kuran bizi defalarca uyar\u0131yor. Bunca g\u00fczelli\u011fin fark\u0131na varmadan g\u00f6z\u00fc kapal\u0131 ge\u00e7ip gitmeyelim diye duygular\u0131m\u0131z\u0131 ve ruhumuzu de\u011fi\u015fik g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 varl\u0131k sahnelerine y\u00f6neltiyor. Ki \u015fu yery\u00fcz\u00fcndeki yolculu\u011fumuza as\u0131ls\u0131z ya da g\u00fcl\u00fcn\u00e7 say\u0131lacak kadar az bir az\u0131kla \u00e7\u0131kmayal\u0131m&#8230;<br \/>\n<strong><br \/>\nHAYATIN KAYNA\u011eI<\/strong><\/p>\n<p>Surenin ak\u0131\u015f\u0131 evrensel sahneleri sunmaya ve dikkatimizi bu sahnelere \u00e7ekmeye devam ediyor. Bu ama\u00e7la hayat\u0131n tek bir kaynaktan ve ayn\u0131 tabiattan meydana geli\u015fini, kaynak ve tabiat birli\u011fine ra\u011fmen de\u011fi\u015fik \u015fekillerde ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sunuyor.<\/p>\n<p><strong>45- Allah b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131 sudan yaratt\u0131. Bu canl\u0131lar\u0131n kimi karn\u0131 \u00fczerinde s\u00fcr\u00fcn\u00fcr. Kimi iki ayakla y\u00fcr\u00fcr. Kimisi de d\u00f6rt ayakla y\u00fcr\u00fcr. Allah diledi\u011fi gibi yarat\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fc her \u015feye yeter.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nKuran-\u0131 Kerim&#8217;in bu denli basit bir \u015fekilde dile getirdi\u011fi bu \u00f6nemli ger\u00e7ek\u00b7, yani b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131n sudan yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi, t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n organik yap\u0131lar\u0131ndaki temel unsurun birli\u011fini,onun da su oldu\u011funu ifade ediyor olabilir. Ya da modern bilimin kan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle hayat\u0131n denizde ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, s\u00f6z\u00fc itibariyle sudan kaynakland\u0131\u011f\u0131, sonra \u00e7e\u015fitli \u015fekillere ve t\u00fcrlere ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesini ifade ediyor olabilir.<\/p>\n<p>Ne var ki, biz, Kuran&#8217;\u0131n ifade etti\u011fi kesin ger\u00e7ekleri de\u011fi\u015fmeye ve \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclmeye a\u00e7\u0131k, bilimsel teorilerle yorumlamamaya ili\u015fkin tutumumuz uyar\u0131nca Kur&#8217;an&#8217;\u0131n verdi\u011fi bu i\u015farete herhangi bir \u015fey eklemek istemiyoruz. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n dile getirdi\u011fi tart\u0131\u015f\u0131lmaz ger\u00e7e\u011fin do\u011frulu\u011funu kabul etmekle yetiniyoruz. Buna g\u00f6re, y\u00fcce Allah canl\u0131lar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc su&#8217;dan yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00fczden t\u00fcm canl\u0131lar ayn\u0131 kaynaktan gelirler. Yine -g\u00f6zle de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi- t\u00fcm canl\u0131lar de\u011fi\u015fik \u015fekillere sahiptirler, karn\u0131 \u00fczerinde s\u00fcr\u00fcnen s\u00fcr\u00fcngenler, iki ayak \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcyen ku\u015flar ve insanlar, d\u00f6rt ayak \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcyen hayvanlar gibi. B\u00fct\u00fcn bunlar ku\u015fkusuz Allah&#8217;\u0131n koydu\u011fu yasalar ve onun iradesi ile meydana gelmektedir, tesad\u00fcfen ya da kendili\u011finden olmu\u015f de\u011fildir.<\/p>\n<p>&#8220;Allah diledi\u011fi gibi yarat\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Bir \u015fekle ya da bir modele ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc evreni y\u00f6nlendiren yasa ve d\u00fczenlemeler, serbest iradenin sonucu ve ho\u015fnutlu\u011fu ile yerle\u015ftirilmi\u015flerdir: &#8220;Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fc her \u015feye yeter.&#8221;<\/p>\n<p>\u015eekilleri ve hacimleri soy ve t\u00fcrleri, bi\u00e7im ve renkleri birbirinden farkl\u0131 olan, bununla beraber tek bir kaynaktan gelen canl\u0131lar\u0131 etrafl\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fcnmek, insan\u0131 ama\u00e7l\u0131 bir plan\u0131n, ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilen bir iradenin s\u00f6zkonusu oldu\u011funu kabullenme, tesad\u00fcf ve kendi kendine varolma d\u00fc\u015f\u00fcncesini reddetme sonucuna g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Yoksa hangi rastlant\u0131d\u0131r, b\u00fct\u00fcn bu planlar\u0131 d\u00fczenleyen? Bunca \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc ve dengeyi belirleyen hangi tesad\u00fcft\u00fcr? Hi\u00e7 ku\u015fkusuz her \u015feyi yaratan sonra da her yarat\u0131\u011fa yolunu g\u00f6steren, her \u015feyden \u00fcst\u00fcn ve her yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 yerinde yapan ulu Allah&#8217;\u0131n sanat\u0131d\u0131r bu.<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck evrensel sahnelerdeki nur ortam\u0131nda \u00e7\u0131k\u0131lan bu g\u00f6rkemli gezintiden sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 as\u0131l konusuna; Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in kalplerini ar\u0131nd\u0131rmak parlatmak, Allah&#8217;\u0131n g\u00f6klerdeki ve yerdeki nuruna ba\u011flamak amac\u0131 ile m\u00fcsl\u00fcman toplumu e\u011fitti\u011fi insanlar aras\u0131 davran\u0131\u015f kurallar\u0131n\u0131 belirleme konusuna d\u00f6n\u00fcyor.<\/p>\n<p>Ge\u00e7en derste ne ticaretin ne de al\u0131\u015f-veri\u015fin Allah&#8217;\u0131 anmaktan, namaz k\u0131lmaktan ve zek\u00e2t vermekten al\u0131koyamad\u0131\u011f\u0131 kimselerden bir de k\u00e2firlerden onlar\u0131n amellerinden, kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131 ak\u0131betten ve i\u00e7inde bulunduklar\u0131 \u00fcst\u00fcste binmi\u015f karanl\u0131ktan s\u00f6z edilmi\u015fti.<\/p>\n<p>\u015eimdi de bu derste, Allah&#8217;\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f ayetlerinden yararlanmayan, onlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ger\u00e7e\u011fi kavramayan m\u00fcnaf\u0131klardan s\u00f6z ediliyor. Bunlar m\u00fcsl\u00fcman g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar ama, Peygamber efendimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- uyma, onun verdi\u011fi h\u00fck\u00fcmden ho\u015fnut olup benimsemeye ili\u015fkin m\u00fc&#8217;minlerin tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 edep tavr\u0131n\u0131 tak\u0131nm\u0131yorlar. Bunlarla ger\u00e7ek m\u00fc&#8217;minler aras\u0131nda bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yap\u0131l\u0131yor. Bu m\u00fc&#8217;minlere y\u00fcce Allah yery\u00fcz\u00fc halifeli\u011fini, dinlerinin egemenli\u011fini vadetmi\u015ftir. Onlara g\u00fcvenli bir yurt s\u00f6z\u00fc vermi\u015ftir. Bu, onlar\u0131n Allah ve Hz. Peygambere kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 edep tavr\u0131n\u0131n, Allah ve Peygambere itaat etmelerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. K\u00e2firlerin amans\u0131z d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131na ra\u011fmen bu durum ger\u00e7ekle\u015fecektir.<\/p>\n<p><strong>46- Biz ger\u00e7ekten ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamalar i\u00e7eren ayetler indirdik. Allah, diledi\u011fi kimseleri do\u011fru yola iletir.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilmi\u015f ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f ayetleri, Allah&#8217;\u0131n nurunu belirginle\u015ftiriyor, onun yol g\u00f6stericili\u011finin kayna\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor, iyiyi-k\u00f6t\u00fcy\u00fc, temizi-pisi belirliyor. Hi\u00e7bir kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011fa, hi\u00e7bir kapal\u0131l\u0131\u011fa meydan vermeyecek \u015fekilde \u0130sl\u00e2m\u0131n eksiksiz ve incelikli hayat sistemini a\u00e7\u0131kl\u0131yor, Allah&#8217;\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki hayat i\u00e7in koydu\u011fu h\u00fck\u00fcmleri ku\u015fkudan ve anla\u015f\u0131lmazl\u0131ktan uzak bir \u015fekilde belirliyor, insanlar bu h\u00fck\u00fcmlere uyduklar\u0131 zaman, a\u00e7\u0131k sa\u011flam ve tutarl\u0131 bir kanuna uymu\u015f olurlar. Bu kanun kar\u015f\u0131s\u0131nda hakl\u0131 hakk\u0131n\u0131n kaybolaca\u011f\u0131ndan korkmaz. Bu kanunun egemenli\u011fi s\u0131ras\u0131nda hak ile bat\u0131l, helal ile haram birbirine kar\u0131\u015fmaz.<\/p>\n<p>&#8220;Allah diledi\u011fi kimseleri do\u011fru yola iletir.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n iradesi serbesttir ve hi\u00e7bir \u015fekilde s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lamaz. Bununla beraber y\u00fcce Allah do\u011fru yola girmek i\u00e7in bir metod belirlemi\u015ftir. Bu metoda y\u00f6nelen, onu izleyen Allah&#8217;\u0131n yol g\u00f6stericili\u011fi ve nuru ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Buna sar\u0131l\u0131r ve Allah&#8217;\u0131n iradesiyle- belirlenen hedefe ula\u015fana kadar bu yalda y\u00fcr\u00fcr. Kim de bu metodun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar, ona s\u0131rt verirse yol g\u00f6sterici nuru kaybeder, sap\u0131kl\u0131k yoluna dalar gider. Tabii ki, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hidayet ve sap\u0131kl\u0131\u011fa ili\u015fkin iradesi uyar\u0131nca.<\/p>\n<p>Bu ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamalar i\u00e7eren ayetlere ra\u011fmen, insanlar aras\u0131nda bu gruba, m\u00fcnaf\u0131k grubuna, rastlan\u0131r. Bunlar m\u00fcsl\u00fcman g\u00f6r\u00fcnmekle beraber \u0130sl\u00e2m\u0131n belirledi\u011fi davran\u0131\u015f kurallar\u0131na uygun bir edep tavr\u0131n\u0131 tak\u0131nmayan kimselerdir:<\/p>\n<p><strong>47- Baz\u0131 kimseler &#8220;Allah&#8217;a ve Peygamber&#8217;e inand\u0131k ve direktiflerine uymay\u0131 kabul ettik&#8221; derler. Fakat baz\u0131lar\u0131 bu s\u00f6zlerinden sonra s\u0131rt \u00e7evirirler. Bunlar m\u00fc&#8217;min de\u011fildirler.<\/p>\n<p>48- Aralar\u0131ndaki davalarda Allah&#8217;\u0131n ve Peygamberin verece\u011fi h\u00fckme uymaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131nda bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn bu \u00e7a\u011fr\u0131ya y\u00fcz \u00e7evirdi\u011fini g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn.<\/strong><\/p>\n<p><strong>49- E\u011fer davan\u0131n hakl\u0131 taraf\u0131 iseler, Peygamber&#8217;e tam bir teslimiyetle ko\u015fa ko\u015fa gelirler.<\/p>\n<p>50- Acaba kalplerinde hastal\u0131k m\u0131 var? Yoksa Peygamber&#8217;in ger\u00e7ekten peygamber olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususunda ku\u015fkulu mudurlar? Yoksa Allah&#8217;\u0131n ve Peygamber&#8217;in kendilerine haks\u0131zl\u0131k edece\u011finden mi korkuyorlar. Hayr, asl\u0131nda onlar zalimdirler.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nGer\u00e7ek iman kalbe yerle\u015fince, etkisi an\u0131nda davran\u0131\u015flara yans\u0131r. \u0130sl\u00e2m harekete d\u00f6n\u00fck bir inan\u00e7 sistemidir, edilgenli\u011fe katlanamaz. Bu y\u00fczden bilin\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fir ger\u00e7ekle\u015fmez, anlam\u0131n\u0131 d\u0131\u015f alemde ger\u00e7ekle\u015ftirmek, kendisini hareket ve pratik alemde amel olarak g\u00f6stermek i\u00e7in derhal harekete ge\u00e7er. \u0130sl\u00e2m\u0131n a\u00e7\u0131k ve anla\u015f\u0131l\u0131r e\u011fitim sistemi; inanca ve inanc\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc davran\u0131\u015f kurallar\u0131na ili\u015fkin gizli bilincin pratik ve uygulamal\u0131 harekete d\u00f6n\u00fc\u015fmesi; bu hareketin de de\u011fi\u015fmez bir al\u0131\u015fkanl\u0131\u011fa veya kanuna d\u00f6n\u00fc\u015fmesi esas\u0131na dayan\u0131r. Bununla beraber, s\u00fcrekli canl\u0131 ve as\u0131l kayna\u011fa ba\u011fl\u0131 kalmas\u0131 i\u00e7in, her davran\u0131\u015fta ba\u015ftaki itici bilincin canl\u0131 tutulmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu m\u00fcnaf\u0131klar da &#8220;Allah&#8217;a ve Peygambere inand\u0131k ve direktiflerine uymay\u0131 kabul ettik&#8221; diyorlard\u0131. Bunu a\u011f\u0131zlar\u0131yla s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131 ne var ki, bu s\u00f6zlerin i\u00e7erdi\u011fi anlam davran\u0131\u015flar\u0131na yans\u0131m\u0131yordu. Tam tersine bir davran\u0131\u015f sergileyerek hareketleriyle s\u00f6ylediklerini yalanl\u0131yorlard\u0131. &#8220;Bunlar m\u00fc&#8217;min de\u011fildirler.&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fc&#8217;minlerin hareketleri s\u00f6zlerini do\u011frular. Ayn\u0131 zamanda iman, ki\u015finin e\u011flenece\u011fi. sonra da iddia edip yoluna devam edece\u011fi bir oyun de\u011fildir. \u0130man; ruhun \u015fekillenmesi, kalbin bir \u00f6zellik kazanmas\u0131d\u0131r. Ve iman, pratik alemde hareket demektir. \u0130man\u0131n ger\u00e7e\u011fi vicdanda yer edince nefsin geri d\u00f6nmesi m\u00fcmk\u00fcn olmaz.<\/p>\n<p>\u015eu m\u00fc&#8217;minlik iddias\u0131nda bulunanlar, Allah&#8217;tan getirdi\u011fi \u015feriat uyar\u0131nca Hz. Peygamberin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- h\u00fckm\u00fcne ba\u015fvurmaya \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131klar\u0131 zaman iddialar\u0131n\u0131n tam tersi bir tav\u0131r tak\u0131n\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;Aralar\u0131ndaki davalarda Allah&#8217;\u0131n ve Peygamberin verece\u011fi h\u00fckme uymaya \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131klar\u0131nda bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn bu \u00e7a\u011fr\u0131ya y\u00fcz \u00e7evirdi\u011fini g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn.&#8221;<\/p>\n<p>Asl\u0131nda onlar Allah ve Peygamberinin hak&#8217;tan ayr\u0131lmayacaklar\u0131n\u0131, ihtiraslar\u0131n pe\u015finde gitmeyeceklerini, sevgi ve k\u0131zg\u0131nl\u0131klardan etkilenmeyeceklerini biliyorlard\u0131. Fakat insanlardan bu gruba mensup olanlar, hakk\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesini istemezler, adaletin yerine getirilmesinin do\u011furaca\u011f\u0131 sonuca katlanmazlar. Bu y\u00fczden Hz. Peygamberin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- h\u00fckm\u00fcne ba\u015fvurmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131yorlard\u0131, sorunu ona g\u00f6t\u00fcrmek,istemiyorlard\u0131. Bununla beraber, ba\u015fg\u00f6steren sorunda hakl\u0131 taraf kendileri olsayd\u0131, isteyerek ve boyun e\u011ferek Peygamber efendimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- h\u00fckm\u00fcne ko\u015farlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Peygamber efendimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- hi\u00e7bir zaman haks\u0131zl\u0131\u011fa meydan vermeyen, kimsenin hakk\u0131n\u0131 yemeyen Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131 uyar\u0131nca hakl\u0131l\u0131klar\u0131 do\u011frultusunda karar verece\u011finden emindirler.<\/p>\n<p>M\u00fc&#8217;min oldu\u011funu iddia eden sonra da bu kaypak tutumu sergileyen grup her zaman ve her yerde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n tipik bir \u00f6rne\u011fidir. Bu m\u00fcnaf\u0131klar, a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa k\u00e2fir olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemezler, m\u00fcsl\u00fcman g\u00f6r\u00fcn\u00fcrler. Ancak aralar\u0131nda Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olmas\u0131ndan Allah&#8217;\u0131n kanununun h\u00fckmetmesinden memnun olmazlar. Bu y\u00fczden Allah&#8217;\u0131n ve Peygamberinin h\u00fckm\u00fcne ba\u015fvurmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 zaman burun k\u0131v\u0131r\u0131rlar, mazeretler uydururlar:<\/p>\n<p>&#8220;Bunlar m\u00fc&#8217;min de\u011fildirler.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130man kalplerinde yer etmemi\u015ftir. Allah&#8217;\u0131n ve Peygamberinin h\u00fckm\u00fcn\u00fc i\u00e7lerine sindirememi\u015flerdir. Ancak Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131na ba\u015fvurmada, O&#8217;nun kanununu uygulamada bir \u00e7\u0131karlar\u0131 varsa o zaman seve seve buna raz\u0131 olurlar.<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n ve Peygamberinin h\u00fckm\u00fcnden memnun olmak, ger\u00e7ek iman\u0131n kan\u0131t\u0131d\u0131r. \u0130man ger\u00e7e\u011finin kalbe yerle\u015fti\u011fini haber veren g\u00f6stergedir. Allah ve Peygamberine -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kar\u015f\u0131 tak\u0131n\u0131lmas\u0131 zorunlu olan edep tavr\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m edebi ile edeplenmemi\u015f, kalbi de iman nuru ile ayd\u0131nlanmam\u0131\u015f, i\u00e7i kapkaranl\u0131k edepsiz kimselerden ba\u015fkas\u0131 Allah&#8217;\u0131n ve Peygamberinin h\u00fckm\u00fcnden ka\u00e7maz.<\/p>\n<p>Bunun i\u00e7in bu davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00fczerine kalplerindeki hastal\u0131\u011f\u0131 tescil eden, ku\u015fku duymalar\u0131n\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bulan, tuhaf tutumlar\u0131n\u0131 k\u0131nayan sorularla bir de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;Acaba kalplerinde hastal\u0131k m\u0131 var? Yoksa Peygamberin ger\u00e7ekten peygamber olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda ku\u015fkulu mudurlar? Yoksa Allah&#8217;\u0131n ve Peygamberin kendilerine haks\u0131zl\u0131k edece\u011finden mi korkuyorlar?&#8221;<\/p>\n<p>Birinci soru tescil etmek, vurgulamak i\u00e7indir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hasta bir kalbin bu t\u00fcr bir tutum sergilemesi her zaman beklenir. F\u0131trat\u0131 dejenere olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece bir insan\u0131n bu kadar derin bir sap\u0131kl\u0131\u011fa yuvarlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. F\u0131trat\u0131 do\u011fal e\u011filiminden uzakla\u015ft\u0131ran, iman\u0131n ger\u00e7e\u011finden zevk almas\u0131n\u0131 ve kendisi i\u00e7in belirlenen hareket \u00e7izgisini izlemesini \u00f6nleyen kalpteki bu hastal\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130kinci soru, tutumun \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamak i\u00e7indir. Acaba onlar, inand\u0131klar\u0131n\u0131 iddia ettikleri Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fcnden mi \u015f\u00fcphe duyuyorlar?Acaba bu h\u00fckm\u00fcn Allah&#8217;dan geldi\u011finden mi \u015f\u00fcphe duyuyorlar? Yahut bu h\u00fckm\u00fcn adaleti yerine getirme yeterlili\u011fine sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda m\u0131 ku\u015fku i\u00e7indedirler? Her iki durumda da bu m\u00fc&#8217;minlerin yolu de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc soru, bu tuhaf tutumlar\u0131n\u0131 k\u0131namak ve duyulan \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 vurgulamak i\u00e7indir. Acaba onlar Allah ve Peygamberinin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun kendilerine haks\u0131zl\u0131k yapacaklar\u0131ndan m\u0131 korkuyorlar? Ku\u015fkusuz bir insan\u0131n i\u00e7inde b\u00f6yle bir endi\u015fenin yer etmesi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015feydir. \u00c7\u00fcnk\u00fc her \u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131 ve her \u015feyin Rabbi Allah&#8217;t\u0131r. Peki y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n h\u00fckmederken yaratt\u0131\u011f\u0131 herhangi birine kar\u015f\u0131 di\u011fer birini kay\u0131rmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr?<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz, birilerine kar\u015f\u0131 baz\u0131lar\u0131n\u0131 kay\u0131rma ku\u015fkusundan uzak tek h\u00fck\u00fcm Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fcd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah adildir ve hi\u00e7 kimseye haks\u0131zl\u0131k etmez. B\u00fct\u00fcn yarat\u0131klar onun kat\u0131nda e\u015fit durumdad\u0131rlar. Onlardan birisine bir di\u011ferinin \u00e7\u0131kar\u0131 i\u00e7in haks\u0131zl\u0131k etmez. Onun h\u00fckm\u00fc d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn h\u00fck\u00fcmler haks\u0131zl\u0131k edebilirler, zann\u0131 alt\u0131ndad\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar kanun koyarlarken ve h\u00fckmederlerken \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurma e\u011filiminden kurtaramazlar kendilerini. Gerek fert, gerek s\u0131n\u0131f, gerek devlet olarak h\u00fckmetmeleri bu ger\u00e7e\u011fi de\u011fi\u015ftirmez.<\/p>\n<p>Bu fert kanun koydu\u011fu zaman, bir fert bir konuda h\u00fckmetti\u011fi zaman, koydu\u011fu kanunla, verdi\u011fi h\u00fck\u00fcmle kendini ve \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131 korumay\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bir s\u0131n\u0131f di\u011fer bir s\u0131n\u0131f i\u00e7in, bir devlet di\u011fer bir devlet i\u00e7in, bir pakt i\u00e7in kanun koydu\u011fu zaman da durum bundan ibarettir. Ama Allah kanun koydu\u011fu zaman herhangi bir kimsenin korunmas\u0131, herhangi bir kimsenin \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131, s\u00f6zkonusu olamaz. Ve bu, mutlak adaletten ibaret olur? Allah&#8217;\u0131n kanun koyuculu\u011fu d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir kanun koyucu buna g\u00fc\u00e7 yetiremez, onun h\u00fckm\u00fcnden ba\u015fka hi\u00e7bir h\u00fck\u00fcm bunu ger\u00e7ekle\u015ftiremez.<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden Allah&#8217;\u0131n ve Peygamberinin h\u00fckm\u00fcnden memnun olmayanlar zalim kimselerdir. Adaletin ger\u00e7ekle\u015fmesini, hakk\u0131n egemen olmas\u0131n\u0131 istemezler. Asl\u0131nda onlar Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fc ile haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frayacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmezler ve O&#8217;nun adaletinden de kesinlikle ku\u015fku duymazlar.<\/p>\n<p>&#8220;Hay\u0131r, asl\u0131nda onlar zalimdirler.&#8221;<\/p>\n<p>Ger\u00e7ek m\u00fc&#8217;minlere gelince, onlar Allah&#8217;a ve Peygamberine -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kar\u015f\u0131 bundan farkl\u0131 bir edep tavr\u0131 tak\u0131n\u0131rlar. Aralar\u0131nda ba\u015fg\u00f6steren sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in Allah&#8217;\u0131n ve Peygamberin h\u00fckm\u00fcne ba\u015fvurmaya \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131nca daha de\u011fi\u015fik bir \u015fey, m\u00fc&#8217;minlere yak\u0131\u015fan, kalplerin nurla ayd\u0131nland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir s\u00f6z s\u00f6ylerler:<\/p>\n<p><strong>51 &#8211; Aralar\u0131ndaki davalarda Allah&#8217;\u0131n ve Peygamberin verece\u011fi h\u00fckme uymaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lan m\u00fc&#8217;minlerin s\u00f6yleyebilecekleri tek s\u00f6z &#8220;Duyduk ve uyduk&#8221; s\u00f6z\u00fcd\u00fcr. \u0130\u015fte mutlu sona erenler onlard\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bu teredd\u00fcts\u00fcz, tart\u0131\u015fmas\u0131z ve k\u0131v\u0131rmas\u0131z duyup itaat etmenin ifadesidir. Ger\u00e7ek h\u00fckm\u00fcn Allah ve Peygamberin h\u00fckm\u00fc oldu\u011funa, gerisinin ihtiraslardan kaynakland\u0131\u011f\u0131na olan kesin inanc\u0131n olu\u015fturdu\u011fu duyup itaat etmenin ifadesidir. Bu tav\u0131r Allah&#8217;a kayts\u0131z \u015farts\u0131z teslim olmaktan kaynaklan\u0131r. Hayat\u0131 bah\u015feden ve hayat \u00fczerinde diledi\u011fi uygulamada bulunma yetkisine sahip Allah&#8217;a&#8230; M\u00fc&#8217;minlerin sergiledi\u011fi bu tav\u0131r, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insanlar i\u00e7in diledi\u011fi \u015feyin, onlar\u0131n kendileri i\u00e7in istedikleri \u015feyden daha hay\u0131rl\u0131 oldu\u011funa olan g\u00fcvenin ifadesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yaratan Allah yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha iyi bilir.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130\u015fte mutlu sona erenler onlard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Evet, onlar mutlu sona ula\u015f\u0131rlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc i\u015flerini planlayan, ili\u015fkilerini d\u00fczenleyen, ilmine ve adaletine g\u00f6re aralar\u0131nda h\u00fckmeden y\u00fcce Allah&#8217;d\u0131r. Dolays\u0131yla bunlar\u0131n; i\u015flerini kendileri gibi insanlar\u0131n planlad\u0131\u011f\u0131, ili\u015fkilerini d\u00fczenledi\u011fi, aralar\u0131nda \u00e7ok az bir bilgiye sahip yetersiz kimselerin h\u00fckmetti\u011fi insanlardan daha iyi bir durumda olmalar\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Evet onlar mutlu sona ula\u015f\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, e\u011frilik b\u00fc\u011fr\u00fcl\u00fck bulunmayan biricik hayat sistemine uyarlar, bu sistemin ger\u00e7ekli\u011finden emindirler, onu izler, belirledi\u011fi s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7i\u011fnemezler. Bu sisteme uymalar\u0131 sayesinde enerjilerini bo\u015funa t\u00fcketmezler, \u00e7e\u015fitli ihtiraslar pe\u015finde g\u00fc\u00e7lerini, enerjilerini da\u011f\u0131tmazlar, doymak bilmeyen \u015fehvetlerin, dinmeyen arzular\u0131n pe\u015finde s\u00fcr\u00fcklenmezler. \u0130\u015fte Allah&#8217;\u0131n koydu\u011fu hayat sistemi \u00f6nlerinde de\u011fi\u015fmeden,net ve anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015fekilde duruyor.<br \/>\n<strong><br \/>\n52- Allah&#8217;a ve Peygambere itaat edenler, Allah&#8217;dan korkup buyruklar\u0131m \u00e7i\u011fnemekten ka\u00e7\u0131nanlar var ya, i\u015fte kurtulu\u015fa erenler onlarda.<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6nceki ayette h\u00fck\u00fcmlere teslim olmaktan, bu h\u00fck\u00fcmlere kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z uymaktan s\u00f6z ediliyordu. \u015eimdi ise, t\u00fcm emir ve yasaklamalara topluca uyulmas\u0131ndan s\u00f6z ediliyor. Bunun yan\u0131nda Allah korkusundan, takvadan s\u00f6z ediliyor. Takva, korkudan daha geneldir. Takva, Allah&#8217;\u0131n g\u00f6zetimidir. B\u00fcy\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck her i\u015fte, Allah&#8217;dan korkman\u0131n yan\u0131nda O&#8217;nun bilincinde olmak, zat\u0131n\u0131n vakar\u0131 ad\u0131na O&#8217;nun ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 \u015feyden sak\u0131nmak, O&#8217;nu y\u00fcceltmek ve O&#8217;ndan utanmakt\u0131r. Allah&#8217;a ve Peygamberine itaat edenler, Allah&#8217;dan korkup O&#8217;ndan sak\u0131nanlar varya, i\u015fte kurtulu\u015fa erenler onlard\u0131r. Hem d\u00fcnyada hem de ahirette kurtulmu\u015flard\u0131r. Bu s\u00f6z\u00fc Allah vermi\u015ftir ve Allah s\u00f6z\u00fcnde,n d\u00f6nmez. Onlar kurtulu\u015fu haketmi\u015flerdir. Pratik hayatlar\u0131nda bunun nedenleri vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;a ve Peygamberine itaat etmek y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n sonsuz bilgisi ve hikmeti do\u011frultusunda insanlar i\u00e7in belirledi\u011fi sa\u011flam ve tutarl\u0131 hayat sistemine uymay\u0131 gerektirir. Bu da do\u011fal olarak d\u00fcnya ve ahiret kurtulu\u015fuyla sonu\u00e7lan\u0131r. Allah korkusu ve takva, Allah&#8217;\u0131n sistemine uyulmas\u0131n\u0131 garantileyen bek\u00e7ilerdir. Bu bek\u00e7iler, insanlar\u0131 kendilerine \u00e7eken sapt\u0131r\u0131c\u0131 yollar\u0131 g\u00f6sterir, insanlar\u0131n sapmalar\u0131na, bu yollara girmelerine engel olur.<\/p>\n<p>Allah&#8217;dan korkmak ve O&#8217;ndan sak\u0131nmakla beraber Allah&#8217;a ve Peygamberine ibadet etmek \u00fcst\u00fcn nitelikli bir edep tavr\u0131d\u0131r. Kalbin Allah&#8217;\u0131n nuru ile ayd\u0131nlanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, O&#8217;na ba\u011flanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, O&#8217;nun g\u00f6rkeminin bilincine varm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n boyutunu g\u00f6sterir. Bu ayn\u0131 zamanda m\u00fc&#8217;min kalbin onurunu ve \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6sterir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;a ve Peygambere itaat ilkesine dayanmayan, O&#8217;ndan kaynaklanmayan her uyma hareketi onurlu ki\u015finin reddedece\u011fi, m\u00fc&#8217;min karakterin ka\u00e7\u0131n\u0131p, m\u00fc&#8217;min vicdan\u0131n tepeden bakaca\u011f\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131, onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir zillettir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ek m\u00fc&#8217;min tek ve ezici g\u00fcce sahip Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde ba\u015f e\u011fmez.<\/p>\n<p><strong>M\u00dcNAF\u0130KLARIN D\u00d6NEKL\u0130\u011e\u0130<\/p>\n<p>53- Ey Muhammed, m\u00fcnaf\u0131klar kesin kesin bir dille yemin ederek kendilerine emir verecek olursan sava\u015fa \u00e7\u0131kacaklar\u0131m s\u00f6ylerler. Onlara de ki; &#8220;Yemin etmeyiniz. \u0130taatk\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n\u0131z bellidir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah, ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan haberdard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>54- Onlara de ki, &#8220;Allah&#8217;a itaat ediniz, Peygambere itaat ediniz. E\u011fer bu \u00e7a\u011fr\u0131ya y\u00fcz \u00e7evirirseniz, biliniz ki, Peygamber kendi g\u00f6revinden sorumlu oldu\u011fu gibi, siz de kendi g\u00f6revinizden sorumlusunuz. Peygambere d\u00fc\u015fen, sadece ilahi mesaj\u0131 a\u00e7\u0131k bir dille duyurmakt\u0131r.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fcnaf\u0131klar Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- e\u011fer kendilerine sava\u015fa \u00e7\u0131kma emrini verecek olursa mutlaka sava\u015fa \u00e7\u0131kacaklar\u0131na yemin ederlerdi. Allah da onlar\u0131n yalan s\u00f6ylediklerini biliyordu. Bu y\u00fczden ay\u0131playarak, yeminlerini alaya alarak \u015f\u00f6yle buyuruyor.<\/p>\n<p>&#8220;Onlara de ki: Yemin etmeyiniz, itaatk\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n\u0131z bellidir.&#8221;<\/p>\n<p>Yemin etmeyiniz, \u00e7\u00fcnk\u00fc nas\u0131l itaat etti\u011finiz bellidir. Bu s\u00f6zleriniz ciddiye al\u0131nmaz, bu y\u00fczden yemine veya peki\u015ftirmeye gerek yoktur. T\u0131pk\u0131 yalanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile \u00fcnl\u00fc birinin yalan s\u00f6yledi\u011fini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde &#8220;Do\u011fru s\u00f6yledi\u011fin konusunda bana yemin etme. \u00c7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7bir delile gerek olmadan her \u015fey apa\u00e7\u0131k ortadad\u0131r&#8221; demeniz gibi.<\/p>\n<p>Alay ve k\u0131naman\u0131n \u00fczerine \u015fu de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131yor. &#8220;Allah ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan haberdard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Yemine, peki\u015ftirmeye gerek yok. Allah sizin itaat etmeyece\u011finizi, sava\u015fa \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 biliyor.<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 d\u00f6n\u00fcyor ve onlar\u0131 itaate, ger\u00e7ek itaate \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor, bilinen s\u00f6zde davran\u0131\u015flara de\u011fil.<\/p>\n<p>&#8220;Onlara de ki:&#8221;Allah&#8217;a itaat ediniz, Peygambere itaat ediniz.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer bu \u00e7a\u011fr\u0131ya y\u00fcz \u00e7evirirseniz.&#8221;<\/p>\n<p>Burun k\u0131v\u0131r\u0131rsan\u0131z, m\u00fcnaf\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrseniz,do\u011fru yola girmezseniz.<\/p>\n<p>&#8220;Biliniz ki, peygamber kendi g\u00f6revinden sorumludur.&#8221;<\/p>\n<p>Peygamber Allah&#8217;dan ald\u0131\u011f\u0131 mesaj\u0131 insanlara ula\u015ft\u0131rmaktan sorumludur. Nitekim bu g\u00f6revini yerine getiriyor da.<\/p>\n<p>&#8220;Siz de kendi g\u00f6revinizden sorumlusunuz.&#8221;<\/p>\n<p>Sizin g\u00f6reviniz de Allah&#8217;a ve Peygambere itaat etmeniz, samimi olman\u0131zd\u0131r. Ama siz yan \u00e7izdiniz, g\u00f6revinizi yerine getirmediniz.<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer O&#8217;na itaat ederseniz do\u011fru yolu bulursunuz.&#8221;<\/p>\n<p>Mutlulu\u011fa ve kurtulu\u015fa ula\u015ft\u0131ran dengeli ve tutarl\u0131 hayat sistemini bulursunuz.<\/p>\n<p>&#8220;Peygambere d\u00fc\u015fen, sadece ilahi mesaj\u0131 a\u00e7\u0131k bir dille duyurmakt\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>O sizin iman\u0131n\u0131zdan sorumlu de\u011fildir. Sizin yan \u00e7izmenizin su\u00e7u ona ait de\u011fildir. Tersine yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan siz sorumlusunuz, yan \u00e7izmenizden, isyan etmenizden, Allah&#8217;\u0131n ve Peygamberinin emrine muhalefet etmenizden dolay siz cezaland\u0131r\u0131lacaks\u0131n\u0131z.<br \/>\n<strong><br \/>\nGER\u00c7EKLE\u015eECEK OLAN VAAD<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fcnaf\u0131klar\u0131n durumu sunulduktan ve bu sonu\u00e7land\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 onlar\u0131 kendi hallerine b\u0131rak\u0131yor ve itaatk\u00e2r m\u00fc&#8217;minlere d\u00f6n\u00fcyor, i\u00e7ten gelen itaatk\u00e2rl\u0131klar\u0131n\u0131n, harekete d\u00f6n\u00fc\u015fen imanlar\u0131n\u0131n k\u0131yametteki hesapla\u015fmadan \u00f6nce bu d\u00fcnyadaki m\u00fck\u00e2fat\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>55- Allah, aran\u0131zdaki iman edip iyi ameller i\u015fleyenlere, kendilerini t\u0131pk\u0131 daha \u00f6nceki m\u00fc&#8217;minler gibi yery\u00fcz\u00fcnde egemen k\u0131laca\u011f\u0131m, kendileri i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi dinlerini sars\u0131lmaz temellere oturtaca\u011f\u0131n\u0131 ve korkular\u0131n\u0131 g\u00fcvene d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrece\u011fini vadetti. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar bana kulluk ederler, hi\u00e7bir \u015feyi bana ortak ko\u015fmazlar. Bu a,amadan sonra k\u00e2fir olanlara gelince, onlar yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015flar\u0131n ta kendileridirler.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Bu, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n Hz. Muhammed&#8217;in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- \u00fcmmetinden iyi ameller i\u015fleyen m\u00fc&#8217;minlere kendilerini yery\u00fcz\u00fcne egemen k\u0131laca\u011f\u0131na, kendileri i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi dinlerini, hayat sistemlerini sars\u0131lmaz temellere oturtaca\u011f\u0131na ve korkular\u0131n\u0131 g\u00fcvene d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrece\u011fine ili\u015fkin vaadidir. Bu, Allah&#8217;\u0131n vaadidir. Allah&#8217;\u0131n vaadi ise, ger\u00e7ektir. Allah&#8217;\u0131n vaadi yerine gelir. Ve Allah vaadinden d\u00f6nmez. Peki bu iman\u0131n ve yery\u00fcz\u00fcne egemen olman\u0131n ger\u00e7ek mahiyeti nedir?<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz Allah&#8217;\u0131n vaadinin ger\u00e7ekle\u015fmesine gerek\u00e7e olan iman ger\u00e7e\u011fi, insan\u0131n t\u00fcm hareketlerini i\u00e7ine alan, t\u00fcm hareketlerini y\u00f6nlendiren b\u00fcy\u00fck bir ger\u00e7ektir. Bu iman bir kalbe yerle\u015fir yerle\u015fmez t\u00fcm\u00fc de Allah&#8217;a y\u00f6nelik olmak \u00fczere derhal \u00e7al\u0131\u015fma, hareket, onarma ve in\u015fa etme \u015feklinde kendini a\u00e7\u0131\u011fa vurur. Bunu yapan ki\u015fi Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131n\u0131 memnun etmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmez. Bu, Allah&#8217;a itaat etmenin, b\u00fcy\u00fck-k\u00fc\u00e7\u00fck her konuda onun emrine kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z teslim olman\u0131n ifadesidir. Bu durum ger\u00e7ekle\u015ftikten sonra nefiste bir arzu, kalpte bir ihtiras ve Hz. Peygamberin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- y\u00fcce Allah&#8217;dan getirdi\u011fi mesaja uymaktan ba\u015fka f\u0131tratta bir e\u011filim kalmaz.<\/p>\n<p>Bu iman; nefsin d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden, kalbinin duygular\u0131ndan, ruhun \u00f6zlemlerind\u00e9n, f\u0131trat\u0131n e\u011filimlerinden, bedenin faaliyetlerinden, organlar\u0131n i\u015fleyi\u015flerinden, ailesinde ve insanlar aras\u0131nda Rabbin\u00e8 y\u00f6nelik tav\u0131rlar\u0131na kadar, insan\u0131 her y\u00f6n\u00fcyl\u00e9 kaplar. B\u00fct\u00fcn bunlarda insan\u0131n Allah&#8217;a y\u00f6nelmesini sa\u011flar. Bu hu$us y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n m\u00fc&#8217;minleri yery\u00fcz\u00fcne egemen k\u0131lmas\u0131n\u0131n, dini sa\u011flam temellere oturtmas\u0131n\u0131n ve korkular\u0131n g\u00fcvene d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin gerek\u00e7esi olarak ayn\u0131 ayetteki \u015fu c\u00fcmlede somutla\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Bana kulluk ederler, hi\u00e7bir \u015feyi bana ortak ko\u015fmazlar.&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7irkin farkl\u0131 \u015fekilleri ve t\u00fcrleri vard\u0131r. Bir hareket veya bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyle Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na y\u00f6nelmek Allah&#8217;a ortak ko\u015fman\u0131n t\u00fcrlerinden biridir.<\/p>\n<p>Bu iman eksiksiz bir hayat sistemidir. Allah&#8217;\u0131n emretti\u011fi her \u015feyi i\u00e7erir. Sebepleri olu\u015fturma, haz\u0131r bulunmak, sebeplere sar\u0131lma, yery\u00fcz\u00fcndeki b\u00fcy\u00fck emaneti, yery\u00fcz\u00fcne egemen olma emanetini y\u00fcklenmeye haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmak gibi y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n emretti\u011fi hususlar\u0131 kapsam\u0131na al\u0131r.<\/p>\n<p>Peki yery\u00fcz\u00fcne egemen olman\u0131n ger\u00e7ek mahiyeti nedir?..<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz bu, salt bir h\u00fck\u00fcmranl\u0131k, \u00fcst\u00fcnl\u00fck, galiplik ve hakimiyet de\u011fildir. Bu egemenlik sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcm unsurlar\u0131 \u0131slah etme, onarma, yapma, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insanlar\u0131n uymas\u0131 i\u00e7in belirledi\u011fi hayat sisteminin ger\u00e7ekle\u015fmesi ve bu yolla yery\u00fcz\u00fcnde kendisi i\u00e7in takdir edilen ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendisine bah\u015fetti\u011fi onura yara\u015fan olgunluk d\u00fczeyine ula\u015fma u\u011fruna kullan\u0131lmas\u0131 \u015fart\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yery\u00fcz\u00fcne egemen olma; onarma ve \u0131slah etme g\u00fcc\u00fcne sahip olmad\u0131r, y\u0131kma ve bozmaya de\u011fil. Adalet ve huzuru sa\u011flama imk\u00e2n\u0131na sahip bulunmad\u0131r, zul\u00fcm ve bask\u0131ya de\u011fil. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131 ve insanl\u0131k d\u00fczenini \u00fcst\u00fcn bir d\u00fczeye ula\u015ft\u0131rmakt\u0131r, fert ve toplum olarak insanl\u0131\u011f\u0131n hayvanl\u0131k d\u00fczeyine yuvarlanmas\u0131na neden olmak de\u011fil.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu egemenlik, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n iyi i\u015fler yapan m\u00fc&#8217;minlere vaadetti\u011fi bir husustur. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n istedi\u011fi sistemi kursunlar, O&#8217;nun diledi\u011fi adil d\u00fczeni uygulas\u0131nlar ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden itibaren kendilerine belirledi\u011fi olgunluk d\u00fczeyine insanl\u0131\u011f\u0131 ula\u015ft\u0131rs\u0131nlar diye onlar\u0131 da yery\u00fcz\u00fcne egemen k\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6z vermi\u015ftir. S\u0131rf bir h\u00fck\u00fcmranl\u0131k kurup. yery\u00fcz\u00fcnde bozgunluk yapan, yery\u00fcz\u00fcnde fuhu\u015f ve zorbal\u0131\u011f\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131ran, insanl\u0131\u011f\u0131 hayvanl\u0131k d\u00fczeyine indirenler, yery\u00fcz\u00fcne Allah taraf\u0131ndan egemen k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f kimseler de\u011fildirler. Onlar elde ettikleri bu yetki ile s\u0131vanmaktad\u0131rlar. Ya da y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n planlad\u0131\u011f\u0131 bir hikmet uyar\u0131nca ba\u015flar\u0131na musallat olduklar\u0131 kimseler onlar\u0131n h\u00fck\u00fcmranl\u0131klar\u0131na girmekle s\u0131vanmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Yery\u00fcz\u00fcne egemen olman\u0131n ger\u00e7ek mahiyetine ili\u015fkin bu anlay\u0131\u015f\u0131n delili arkas\u0131ndan gelen y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u015fu s\u00f6z\u00fcd\u00fcr:<\/p>\n<p>&#8220;Kendileri i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi dinlerini sars\u0131lmaz temellere oturtaca\u011f\u0131n\u0131 vaadetti.&#8221;<\/p>\n<p>Dinin yery\u00fcz\u00fcnde sa\u011flam temellere oturmas\u0131; kalplere yerle\u015fmesi, hayat\u0131 d\u00fczenleyip y\u00f6nlendirecek konuma gelmesi \u00efle ger\u00e7ekle\u015fir. \u015eu halde y\u00fcce Allah onlar\u0131 yery\u00fcz\u00fcne egemen k\u0131lmay\u0131 ve kendileri i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi dinin h\u00fck\u00fcmran olmas\u0131n\u0131 vaadetmi\u015ftir. Dinleri ise; \u0131slah etmeyi emrediyor, yery\u00fcz\u00fc kaynakl\u0131 ihtiraslar\u0131n \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kmay\u0131 emrediyor, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn imar edilmesini emrediyor. B\u00fct\u00fcn eylemlerde Allah&#8217;a y\u00f6nelmeyi emretmekle beraber, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yery\u00fcz\u00fcne yeralt\u0131 ve yer\u00fcst\u00fc zenginliklerinden ve enerji kaynaklar\u0131ndan yararlanmay\u0131 emrediyor.<\/p>\n<p>&#8220;Korkular\u0131n\u0131 g\u00fcvene d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrece\u011fini vaadetti.&#8221;<\/p>\n<p>\u00d6nceleri m\u00fcsl\u00fcmanlar \u00e7ok korkuyorlard\u0131, can g\u00fcvenlikleri yoktu. Silahlar\u0131n\u0131 hi\u00e7 b\u0131rakm\u0131yorlard\u0131. Bu durum Hz. Peygamberin, -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun \u0130sl\u00e2m toplumunun ilk temelini olu\u015fturan, Medine&#8217;ye hicret edi\u015finin sonras\u0131na kadar devam etti.<\/p>\n<p>Bu ayet hakk\u0131nda Reb&#8217;i b. Enes, Ebu Aliye&#8217;den \u015f\u00f6yle rivayet eder: Peygamber efendimiz ve arkada\u015flar\u0131 on y\u0131l kadar insanlar\u0131 bir ve ortaks\u0131z ilah olan Allah&#8217;a, sadece O&#8217;na kulluk. sunmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yorlard\u0131. Bu i\u015fi de b\u00fcy\u00fck bir gizlilik i\u00e7inde y\u00fcr\u00fct\u00fcyorlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc korkuyorlard\u0131 ve hen\u00fcz sava\u015fmakla da emr olunmam\u0131\u015flard\u0131. Daha sonra Medine&#8217;ye hicret emri verildi. Medine&#8217;ye gidince y\u00fcce Allah sava\u015fmalar\u0131n\u0131 emretti. \u00c7\u00fcnk\u00fc orada da korku i\u00e7indeydiler ve sabah ak\u015fam silahlar\u0131n\u0131 beraberlerinde ta\u015f\u0131yorlard\u0131. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n diledi\u011fi kadar bu duruma sabrettiler. Sonra arkada\u015flar\u0131ndan biri Peygamber efendimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- &#8220;Ya Resulullah, hep b\u00f6yle korku i\u00e7inde mi ya\u015fayaca\u011f\u0131z? G\u00fcven i\u00e7inde dola\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z, silahlar\u0131m\u0131z\u0131 b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir g\u00fcn g\u00f6rmeyecek miyiz?&#8221; dedi. Bunun \u00fczerine Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- &#8220;Biraz daha sabredeceksiniz, ondan .sonra herhangi biriniz, tek bir demir par\u00e7as\u0131 bile bulunmayan b\u00fcy\u00fck bir kalabal\u0131k aras\u0131nda oturabilecektir&#8221; buyurdu. Daha sonra y\u00fcce Allah bu ayeti indirdi. Allah Peygamberini Arap Yar\u0131madas\u0131&#8217;na egemen k\u0131ld\u0131. B\u00f6ylece g\u00fcvenli bir ortama kavu\u015fup silahlar\u0131n\u0131 b\u0131rakt\u0131lar. Sonra y\u00fcce Allah Peygamberini -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kat\u0131na ald\u0131. Hz. Ebubekir, \u00d6mer ve Osman d\u00f6nemlerinde de g\u00fcven i\u00e7inde ya\u015fad\u0131lar. Daha sonra ne olduysa oldu, Allah tekrar i\u00e7lerine bir korku sald\u0131. G\u00fcvenlik amac\u0131yla korumalar ve bek\u00e7iler edindiler. Tutumlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdiler, Allah da durumlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Bu a\u015famadan sonra k\u00e2fir olanlara gelince onlar yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015flar\u0131n ta kendileridirler.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n belirledi\u011fi \u015fart\u0131n, verdi\u011fi s\u00f6z\u00fcn, yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zle\u015fmenin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r. Ku\u015fkusuz Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi s\u00f6z bir kere ger\u00e7ekle\u015fti. M\u00fcsl\u00fcmanlar Allah&#8217;\u0131n ,ko\u015ftu\u011fu \u015fart\u0131 yerine getirirlerse Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi s\u00f6z her zaman i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015fir yerine gelir. Allah&#8217;\u0131n ko\u015ftu\u011fu \u015fart \u015fudur:<\/p>\n<p>&#8220;Bana kulluk ederler, hi\u00e7bir \u015feyi bana ortak ko\u015fmazlar.&#8221;<\/p>\n<p>Ne bir d\u00fczmece tanr\u0131y\u0131 ne de bir istek ve arzular\u0131 bana ortak ko\u015farlar. Gere\u011fi gibi inan\u0131r, iyi i\u015fler yaparlar. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu vaadi, k\u0131yamete kadar bu \u00fcmmetten Allah&#8217;\u0131n belirledi\u011fi \u015fart\u0131 yerine getiren herkes i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Allah&#8217;\u0131n ko\u015ftu\u011fu veya y\u00fckledi\u011fi sorumluluklardan herhangi birinin gecikmesi y\u00fcz\u00fcnden zafer, yery\u00fcz\u00fcne egemen olma, dinin, hayat sisteminin sa\u011flam temellere dayanmas\u0131 ve korkular\u0131n g\u00fcvene d\u00f6n\u00fc\u015fmesi uzun zaman alabilir. B\u00f6ylece \u0130sl\u00e2m \u00fcmmeti musibetlerden yararlan\u0131r, imtihan\u0131 ba\u015far\u0131yla ge\u00e7er. Korku duyar, bu y\u00fczden g\u00fcvenlik ister. A\u015fa\u011f\u0131lan\u0131r, bu y\u00fczden onur ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck ister. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131na maruz kal\u0131r bu y\u00fczden Allah ad\u0131na yery\u00fcz\u00fcne egemen olmay\u0131 arzular&#8230; B\u00fct\u00fcn bunlar y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n diledi\u011fi y\u00f6ntemlerle, yine y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ko\u015ftu\u011fu \u015fartlara ba\u011fl\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015fir. B\u00f6ylece y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n de\u011fi\u015fmez vaadi yerine gelir. Yery\u00fcz\u00fc men\u015feli g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131n\u0131n hi\u00e7biri bu vaadin ger\u00e7ekle\u015fmesine engel olamaz.<\/p>\n<p>Bunun i\u00e7in, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n vaadi \u00fczerine namaz k\u0131lmaya, zek\u00e2t vermeye ve itaat etmeye\u00b7ili\u015fkin bir emirle, bir de Peygamberimiz ve \u00fcmmetinin, kendilerine ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendileri i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi dine kar\u015f\u0131 sava\u015fan k\u00e2firlerin g\u00fcc\u00fcn\u00fc abartmamalar\u0131na ili\u015fkin bir de\u011ferlendirme yer al\u0131yor:<\/p>\n<p><strong>56- Namaz\u0131 k\u0131l\u0131n\u0131z, zek\u00e2t\u0131 veriniz ve Peygambere itaat ediniz ki, Allah&#8217;\u0131n rahmetinden pay alabilesiniz.<\/p>\n<p>57- K\u00e2firlerin yery\u00fcz\u00fcndeki g\u00fc\u00e7lerinin kar\u015f\u0131 konulmaz oldu\u011funu sanmay\u0131n\u0131z. Onlar\u0131n varacaklar\u0131 yer cehennemdir. Oras\u0131 ne k\u00f6t\u00fc bir var\u0131lacak yerdir!..<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015fte haz\u0131rl\u0131k budur&#8230; Allah&#8217;a ba\u011flanarak, namaz k\u0131lmakla kalbi g\u00fc\u00e7lendirmek, cimrili\u011fi a\u015farak, zek\u00e2t vermek suretiyle de nefis ve toplumu ar\u0131nd\u0131rmakt\u0131r. Peygambere itaat etmek, verdi\u011fi h\u00fck\u00fcmden memnun olmakt\u0131r. B\u00fcy\u00fck-k\u00fc\u00e7\u00fck her i\u015fte Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 uygulamakt\u0131r. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insan hayat\u0131 i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi sistemi y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymakt\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Ki, Allah&#8217;\u0131n rahmetinden pay alabilesiniz.&#8221;<\/p>\n<p>Yery\u00fcz\u00fcnde bozulmaktan, d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fckten, korkudan, bunal\u0131mdan ve sap\u0131kl\u0131ktan ahirette de ilahi k\u0131zg\u0131nl\u0131ktan, azap ve cezadan kurtulmak suretiyle Allah&#8217;\u0131n rahmetinden pay alabilesiniz.<\/p>\n<p>Siz Allah&#8217;\u0131n belirledi\u011fi hayat sistemine uydu\u011funuz ve O&#8217;na ba\u011fl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131z s\u00fcrece k\u00e2firlerin hi\u00e7bir g\u00fcc\u00fc size \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flayamaz. Onlar yery\u00fcz\u00fcnde egemenlik kurman\u0131za engel olamazlar. Onlar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki g\u00fc\u00e7leri yolunuza dikilemez. Siz iman\u0131n\u0131z sayesinde g\u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcn\u00fcz. Toplumsal d\u00fczeniniz ve sahip oldu\u011funuz say\u0131n\u0131zla g\u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcn\u00fcz. Ger\u00e7i maddi a\u00e7\u0131dan onlar kadar kalabal\u0131k olmayabilirsiniz ama, cihad eden m\u00fc&#8217;min kalpler harikalar, ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fckler ba\u015far\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m, hi\u00e7 ku\u015fkusuz b\u00fcy\u00fck bir ger\u00e7ektir. Bu ayetlerde yer alan Allah&#8217;\u0131n vaadinin ger\u00e7ekli\u011fini g\u00f6rmek isteyenler bu ger\u00e7e\u011fi olanca derinli\u011fi ile alg\u0131lamal\u0131d\u0131rlar. \u0130nsanl\u0131k tarihine bak\u0131p y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu vaadini do\u011frulayan \u00f6rnekleri ara\u015ft\u0131r\u0131p g\u00f6rmelidirler. Onun hakk\u0131nda ku\u015fkuya d\u00fc\u015fmeden ve herhangi bir durumda bu vaadin gecikmesi y\u00fcz\u00fcnden sars\u0131lmadan, bu vaadin t\u00fcm \u015fartlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ek mahiyetiyl\u00e9 kavrarlar.<\/p>\n<p>Bu \u00fcmmet ne zaman Allah&#8217;\u0131n belirledi\u011fi hayat sistemine uymu\u015fsa, bu sistemi hayat\u0131na egemen k\u0131lm\u0131\u015fsa, her i\u015fte onun egemenli\u011fini kabul etmi\u015fse, o zaman yery\u00fcz\u00fcne egemen olmaya, dinin ve hayat sistem\u00efnin sa\u011flam temellere&#8217; oturmas\u0131na ve korkular\u0131n g\u00fcvene d\u00f6n\u00fc\u015fmesine ili\u015fkin Allah&#8217;\u0131n vaadi ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti: Ne zaman da bu sistemden ayr\u0131lm\u0131\u015f, mutlaka kafilenin gerisine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr, a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. Dinin insanl\u0131k \u00fczerinde kurdu\u011fu egemenli\u011fine son verilmi\u015f, hayattan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Her y\u00f6nden korkulu bir hayata mahk\u00fbm olmu\u015f, d\u00fc\u015fmanlara yem olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Dikkat edin, Allah&#8217;\u0131n vaadi her zaman ge\u00e7erlidir ve Allah&#8217;\u0131n koydu\u011fu \u015fart bellidir. \u015eu halde, vaadin ger\u00e7ekle\u015fmesini isteyen Allah&#8217;\u0131n ko\u015ftu\u011fu \u015fart\u0131 yerine getirsin. Allah&#8217;dan daha iyi s\u00f6z\u00fcnde kim durabilir:<\/p>\n<p><strong>A\u0130LE \u0130LE \u0130LG\u0130L\u0130 H\u00dcK\u00dcMLER<\/strong><\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m eksiksiz bir hayat sistemidir, insan hayat\u0131n\u0131n t\u00fcm evrelerini, t\u00fcm a\u015famalar\u0131n\u0131, t\u00fcm ili\u015fkilerini ve ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131, t\u00fcm hareket ve durgunluklar\u0131n\u0131 d\u00fczenler. Bu y\u00fczden genel ve b\u00fcy\u00fck y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 \u00fcstlendi\u011fi gibi, k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00fcnl\u00fck davran\u0131\u015f kurallar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 da \u00fcstlenir. Bunlar aras\u0131nda bir uyum olu\u015fturur ve son a\u015famada hepsini y\u00fcce Allah&#8217;a y\u00f6neltir.<\/p>\n<p>Bu sure, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz uyuma bir \u00f6rnek olu\u015fturmaktad\u0131r. Evlere girmek i\u00e7in izin istenmesi kural\u0131n\u0131n yan\u0131nda baz\u0131 cezai yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 da i\u00e7erir. \u00d6te yandan varl\u0131k aleminde \u00e7\u0131k\u0131lan b\u00fcy\u00fck bir gezintiye yer verir. Sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 d\u00f6n\u00fcp Allah ve Peygamberinin h\u00fckm\u00fcne ba\u015fvurma konusunda m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n tak\u0131nd\u0131klar\u0131 g\u00fczel ve \u00f6rnek tav\u0131rla, m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n tak\u0131nd\u0131klar\u0131 k\u00f6t\u00fc tav\u0131rdan s\u00f6z eder. Bir yandan da y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yery\u00fcz\u00fcne egemen k\u0131lmaya, korkular\u0131n\u0131 g\u00fcvene d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye ve egemenliklerini peki\u015ftirmeye ili\u015fkin m\u00fc&#8217;minlere y\u00f6nelik ger\u00e7ek vaadine de\u011finir. \u0130\u015fte bu derste de Peygamber efendimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- meclisinde izin isteyerek konu\u015fmaya ba\u015flaman\u0131n yan\u0131nda ev i\u00e7inde odalara girmek i\u00e7in izin isteme kural\u0131na d\u00f6n\u00fcl\u00fcyor. Peygamber \u00e9fendimize hitap ederken veya kendisini \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rken tak\u0131n\u0131lmas\u0131 zorunlu olan edep tavr\u0131n\u0131n yan\u0131nda akraba ve arkada\u015flar aras\u0131ndaki ziyaret ve yemek adab\u0131n\u0131 d\u00fczenliyor. B\u00fct\u00fcn bunlar b\u00fcy\u00fck-k\u00fc\u00e7\u00fck,. hayat\u0131n her alan\u0131nda Kuran taraf\u0131ndan e\u011fitilen m\u00fcsl\u00fcman cemaatin uygulad\u0131\u011f\u0131 ve ili\u015fkilerini ona g\u00f6re d\u00fczenledi\u011fi davran\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>58- Ey M\u00fc&#8217;minler, elinizin alt\u0131ndaki k\u00f6leler ve hizmet\u00e7iler ile aran\u0131zdaki hen\u00fcz ergenlik \u00e7a\u011f\u0131na girmemi\u015f gen\u00e7ler, g\u00fcn\u00fcn \u015fu \u00fc\u00e7 vaktinde, yani sabah namaz\u0131ndan \u00f6nce, \u00f6\u011fle s\u0131ca\u011f\u0131nda soyundu\u011funuz saatlerde ve yats\u0131 namaz\u0131ndan sonra odan\u0131za girerken sizden izin istesinler. Bu vakitler mahrem yerlerinizin a\u00e7\u0131k olabilece\u011fi vakitlerdir. Bu vakitler d\u0131\u015f\u0131nda ne sizin i\u00e7in ve ne de onlara bir sak\u0131nca yoktur. Birbirinizin odalar\u0131na rahat\u00e7a girebilirsiniz \u0130\u015ft\u00e9 Allah size ayetlerini b\u00f6ylesine ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klar. Allah her \u015feyi bilir ve O&#8217;nun her i\u015finin, her buyru\u011funun mutlaka bir gerek\u00e7esi vard\u0131r.<\/p>\n<p>59- \u00c7ocuklar\u0131n\u0131z ergenlik \u00e7a\u011f\u0131na girince g\u00fcn\u00fcn sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z vakitlerinde odan\u0131za girerken t\u0131pk\u0131 kendilerinden b\u00fcy\u00fcklerin yapt\u0131klar\u0131 gibi izin istesinler. \u0130\u015fte Allah size ayetlerini b\u00f6ylesine ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klar. Allah her \u015feyi bilir ve O&#8217;nun hi\u00e7bir i\u015fi hi\u00e7bir buyru\u011fu sebepsiz de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n<p>Surede daha \u00f6nce evlere girmek i\u00e7in izin istemeye ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler yer alm\u0131\u015ft\u0131. Burada ise ev i\u00e7inde odalara girmek i\u00e7in izin istemeye ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlere yer veriliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00f6lelerden olu\u015fan hizmet\u00e7iler ve hen\u00fcz b\u00fclu\u011f \u00e7a\u011f\u0131na ermemi\u015f gen\u00e7lerin evlere girmek i\u00e7in izin istemeleri gerekmez. Ancak evdekilerin avret yerlerinin ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fi \u00fc\u00e7 vakitte izin istemeleri gerekir. Bu vakitler; birincisi, sabah namaz\u0131 \u00f6ncesidir. Bu s\u0131rada insanlar gece elbisesi i\u00e7inde olurlar ya da bu elbiseleri \u00e7\u0131kar\u0131p normal elbiselerini giymektedirler. \u0130kincisi, \u00f6\u011fle uykusuna dald\u0131klar\u0131 zamand\u0131r. Bu s\u0131rada insanlar normal elbiselerini \u00e7\u0131kar\u0131p rahatlamak i\u00e7in uyku elbisesini giyerler. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, yats\u0131 namaz\u0131 sonras\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde insanlar o s\u0131rada g\u00fcnl\u00fck elbiselerini \u00e7\u0131kar\u0131p gece elbiselerini giyerler.<\/p>\n<p>Bunlar avret yerlerinin ortaya \u00e7\u0131kabildi\u011fi vakitler olarak nitelendirilmi\u015flerdir. Bu \u00fc\u00e7 vakitte hizmet\u00e7iler ve hen\u00fcz b\u00fclu\u011f \u00e7a\u011f\u0131na girmemi\u015f \u00e7ocuklar ev halk\u0131n\u0131n avret yerlerini g\u00f6rmemeleri i\u00e7in evlere girerken izin istemelidirler. Bir\u00e7oklar\u0131, ev hayatlar\u0131nda bu edep kural\u0131ndan habersizdirler. Bunun psikolojik, sinirsel ve ahlaki etkilerini \u00f6nemsemezler. Hizmet\u00e7ilerin efendilerinin avret yerlerine ilgi duymad\u0131klar\u0131n\u0131, erginlik \u00e7a\u011f\u0131ndan \u00f6nce \u00e7ocuklar\u0131n bu t\u00fcr g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin fark\u0131na varmad\u0131klar\u0131n\u0131 san\u0131rlar. Oysa g\u00fcn\u00fcm\u00fczde psikoloji biliminin ilerleme kaydetmesinden sonra psikologlar, k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta \u00e7ocuklar\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc baz\u0131 sahnelerin, onlar\u0131n t\u00fcm hayatlar\u0131n\u0131 etkiledi\u011fini, tedavisi g\u00fc\u00e7, psikolojik ve sinirsel hastal\u0131klara yakalanmalar\u0131na neden oldu\u011funu s\u00f6ylemektedirler.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte her \u015feyi bilen ve her \u015feyden haberdar olan y\u00fcce Allah m\u00fc&#8217;minleri bu edep kurallar\u0131 ile e\u011fitirken; sinirleri sa\u011flam, i\u00e7i huzurlu, duygular\u0131 edepli, kalpleri ar\u0131nm\u0131\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden uzak bir \u00fcmmet olu\u015fturmak istiyor.<\/p>\n<p>Ayet \u00f6zellikle bu \u00fc\u00e7 vakti belirliyor \u00e7\u00fcnk\u00fc, bu vakitler her zamandan \u00e7ok mahrem yerlerin a\u00e7\u0131k olabilecekleri vakitlerdir. Ayr\u0131ca zorluk \u00e7\u0131karmamak i\u00e7in hizmet\u00e7i ve \u00e7ocuklar\u0131n her zaman i\u00e7in izin istemeleri zorunlulu\u011funu da getirmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ya\u015flar\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, ya da hizmet g\u00f6rmeleri nedeniyle evl\u00e9re s\u0131k s\u0131k girip \u00e7\u0131kmak durumunda kal\u0131rlar.<\/p>\n<p>&#8220;Birbirinizin odalar\u0131na rahat\u00e7a girebilirsiniz.&#8221;<\/p>\n<p>B\u00f6ylece hem mahrem yerlerinin g\u00f6r\u00fcnmesi \u00f6nlenmi\u015f oluyor, hem de b\u00fcy\u00fcklerde oldu\u011fu gibi her zaman i\u00e7in izin isteme zorunlulu\u011fu getirilmeyerek evin i\u00e7 d\u00fczeninde bir zorlu\u011fun, bir me\u015fakkatin olu\u015fmas\u0131na meydan verilmemi\u015f oluyor.<\/p>\n<p>Ancak k\u00fc\u00e7\u00fckler erginlik \u00e7a\u011f\u0131na girince, daha \u00f6nce ge\u00e7en izin isteme kural\u0131n\u0131 i\u00e7eren ayetin genel h\u00fckm\u00fc uyar\u0131nca her zaman i\u00e7in izin istemeleri gereken yabanc\u0131lar\u0131n durumuna d\u00fc\u015ferler.<\/p>\n<p>Bunun \u00fczerine de \u015fu de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131yor<\/p>\n<p>&#8220;Allah her \u015feyi bilir ve O&#8217;nun her i\u015finin, her buyru\u011funun mutlaka bir gerek\u00e7esi vard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc buras\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insan ruhuna ve onu \u0131slah edecek davran\u0131\u015f kurallar\u0131na ili\u015fkin sonsuz bilgisinin; yine ruhlar\u0131n ve kalplerin tedavisine y\u00f6nelik hikmetinin ge\u00e7erli oldu\u011fu bir aland\u0131r.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 \u015fekilde fitne ve \u015fehevi duygular\u0131n harekete ge\u00e7mesini \u00f6nlemek amac\u0131yla bundan \u00f6nce kad\u0131nlar\u0131n s\u00fcslerini gizlemelerine ili\u015fkin bir emir yer alm\u0131\u015ft\u0131. Burada ise, surenin ak\u0131\u015f\u0131 d\u00f6n\u00fcyor ve i\u00e7lerinde erkeklerle birle\u015fme arzusu kalmayan, \u015fehevi duygular\u0131 s\u00f6nm\u00fc\u015f bulunan ya\u015fl\u0131 kad\u0131nlar\u0131 bu kural\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda tutu.<\/p>\n<p><strong>60- Evlenme \u00fcmidi olmayan, do\u011furganl\u0131k \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 geride b\u0131rakm\u0131\u015f ya\u015fl\u0131 kad\u0131nlar\u0131n, s\u00fcslerini g\u00f6stererek erkeklerin ilgisini \u00e7ekme amac\u0131 ta\u015f\u0131mamak \u015fart\u0131 ile ev d\u0131\u015f\u0131nda giyilecek elbiselerini giymemelerinin sak\u0131ncas\u0131 yoktur. Fakat kapal\u0131 giyim konusunda titiz davranmalar\u0131 kendileri i\u00e7in daha iyidir. Allah her s\u00f6z\u00fc i\u015fitir ve her \u015feyi bilir.<\/strong><\/p>\n<p>\u015eu halde mahrem yerlerinin ortaya \u00e7\u0131kmamas\u0131, s\u00fcslerinin g\u00f6r\u00fcnmemesi \u015fart\u0131yla evlenme \u00fcmidi kalmam\u0131\u015f, do\u011furganl\u0131k ya\u015f\u0131n\u0131 geride b\u0131rakm\u0131\u015f ya\u015fl\u0131 kad\u0131nlar\u0131n ev d\u0131\u015f\u0131nda giyilmesi gereken bol elbiselerini giymemelerinin sak\u0131ncas\u0131 yoktur. Ne var ki, ev d\u0131\u015f\u0131nda giyilen bol elbiselerini giymeleri daha iyidir. Bu ise, iffetli kalmaya \u00f6zen g\u00f6sterme \u015feklinde tan\u0131mlan\u0131yor. Yani iffetlili\u011fi istemek ve onu tercih etmek olarak nitelendiriliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc a\u00e7\u0131kl\u0131kla fuhu\u015f aras\u0131nda bir ba\u011f vard\u0131r. Bu husus, fuhu\u015f i\u015fleme imkan\u0131n\u0131 en aza indirgemeye, nefislerle tahrik edici unsurlar\u0131 birbirinden uzak bulundurmaya ili\u015fkin \u0130sl\u00e2m\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n bir gere\u011fidir.<\/p>\n<p><strong>&#8220;Allah her s\u00f6z\u00fc i\u015fitir ve her \u015feyi bilir.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015fitir ve bilir&#8230; Dillerin s\u00f6ylediklerini, kalplerde depre\u015fen duygular\u0131 i\u015fitir, bilir&#8230; Buradaki sorun vicdandaki niyet ve duyarl\u0131l\u0131k unsurudur \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n<p><strong>TOPLUMSAL \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER<\/strong><br \/>\n<strong><br \/>\n61- K\u00f6rlerin, topallar\u0131n ve hastalar\u0131n anahtarlar\u0131 kendilerine emanet edilmi\u015f evlere girip yemek yemekten \u00e7ekinmeleri gereksizdir. Sizler de evlatlar\u0131n\u0131z\u0131n, babalar\u0131n\u0131z\u0131n, atalar\u0131n\u0131z\u0131n, erkek karde\u015flerinizin, k\u0131z karde\u015flerinizin, amcalar\u0131n\u0131z\u0131n, halalar\u0131n\u0131z\u0131n, day\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131n, teyzelerinizin, arkada\u015flar\u0131n\u0131z\u0131n evlerinin veya anahtarlar\u0131 yan\u0131n\u0131zda bulunan evlerin yemeklerinden yiyebilirsiniz. Gerek birarada ve gerekse ayr\u0131 ayr\u0131 yemek yemenizin sak\u0131ncas\u0131 yoktur. \u015eenlikli evlere girdi\u011finizde Allah taraf\u0131ndan yasalla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f kutlu ve ho\u015fnutluk uyand\u0131r\u0131c\u0131 bir esenlik dile\u011fi olmak \u00fczere i\u00e7erdeki dinda\u015flar\u0131n\u0131za sel\u00e2m veriniz. Allah size ayetlerini d\u00fc\u015f\u00fcnesiniz diye b\u00f6yle a\u00e7\u0131klar.<\/strong><\/p>\n<p>Rivayete g\u00f6re \u00f6nceleri m\u00fcsl\u00fcmanlar s\u00f6z\u00fc edilen evlerde izin istemeye gerek duymadan yemek yerlerdi, aralar\u0131ndaki fakirlerden k\u00f6r, topal ve hastalar da kendilerine e\u015flik ederdi. Daha sonra &#8220;birbirinizin mallar\u0131n\u0131 haks\u0131z yollardan yemeyin&#8221; (Bakara, 138) ayeti inince bu evlerde yemek yemekten sak\u0131nd\u0131lar, k\u00f6r, topal ve hasta fakirler de ev sahipleri \u00e7a\u011f\u0131rmad\u0131k\u00e7a ya da izin vermedik\u00e7e onlarla birlikte yemekten \u00e7\u00e9kindiler, \u00e7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n emirlerine uyma konusunda son derece duyarl\u0131yd\u0131lar. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yasaklad\u0131\u011f\u0131 bir \u015feyi i\u015flemekten daima ka\u00e7\u0131n\u0131rlard\u0131. Uzakta da olsa sak\u0131ncal\u0131 bir \u015feye e\u011filim g\u00f6stermekten korkarlard\u0131. Bunun. \u00fczerine y\u00fcce Allah bu ayeti indirdi ve k\u00f6r, hasta, topal, akraba ve benzeri ihtiya\u00e7 sahiplerinin bir akraban\u0131n evinde yemesi konusunda duyulan endi\u015feyi kald\u0131rd\u0131. Ancak bu, ev sahibinin kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmamas\u0131na, ayr\u0131ca &#8220;ne zarar ver ne de zarara u\u011fra&#8221; ile &#8220;G\u00f6n\u00fcl ho\u015fnutlu\u011fu olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n mal\u0131n\u0131 yemek helal de\u011fildir&#8221; (\u015eafii rivayet etmi\u015f ve k\u00f6lenin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc elde etmesi i\u00e7in efendisi ile yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zle\u015fme konusunda s\u00f6yledi\u011fi bir s\u00f6zde bu hadise dayanm\u0131\u015ft\u0131r.) genel kurallar\u0131 uyar\u0131nca ev sahibinin zarara u\u011framamas\u0131 \u015fartlar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ayet yasa koyan bir ayet oldu\u011fu i\u00e7in, s\u00f6zl\u00fc ifadenin, konu d\u00fczenlemesinin ve s\u0131ralamas\u0131n\u0131n hi\u00e7bir ku\u015fkuya ve kapal\u0131l\u0131\u011fa yer vermeyecek \u015fekilde \u00f6zenle se\u00e7ildi\u011fini ayr\u0131ca s\u00f6zkonusu edilen akrabalar\u0131 yak\u0131nl\u0131k derecesine g\u00f6re s\u0131raland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Ayet o\u011fullar\u0131n ve e\u015flerin evlerinden ba\u015fl\u0131yor, ama bunlar\u0131 s\u00f6zl\u00fc olarak \u00effade etmiyor. Tersine ayetin orijinalinde &#8220;Evleriniz&#8221; diyor. Bu ifadenin kapsam\u0131na o\u011ful ve e\u015flerin evleri girer: \u00c7\u00fcnk\u00fc o\u011fulun evi baban\u0131n evidir, e\u015fin evi de kocas\u0131n\u0131nd\u0131r. Bunu babalar\u0131n sonra analar\u0131n evleri izliyor. Sonra karde\u015flerin, sonra k\u0131z karde\u015flerin, sonra amcalar\u0131n, sonra halalar\u0131n, sonra day\u0131lar\u0131n, sonra teyzelerin evleri s\u0131ralan\u0131yor. Bunlara bir de ki\u015finin mal\u0131n\u0131 korumakla g\u00f6revli bek\u00e7i ekleniyor. O da anahtar\u0131n\u0131 yan\u0131nda bulundurdu\u011fu evlerde normal bir \u015fekilde ve yemek ihtiyac\u0131n\u0131 a\u015fmayacak oranda yemek yiyebilir. Bunlara arkada\u015flar\u0131n evleri de ekleniyor. Ama\u00e7, arkada\u015flar aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131, akrabal\u0131k ba\u011f\u0131na katmakt\u0131r. Ama kar\u015f\u0131 .tarafa eziyet vermemek, onlar\u0131 zarara u\u011fratmamak \u015fart\u0131yla. Bilindi\u011fi gibi arkada\u015flar\u0131n\u0131n kendi yiyeceklerinden izin istemeye gerek . duymadan yemeleri di\u011fer arkada\u015f\u0131 memnun eder.<\/p>\n<p>Yemek yenebilecek evler a\u00e7\u0131kland\u0131ktan sonra, yemek yenebilecek durum a\u00e7\u0131klan\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;Gerek bir arada ve gerekse ayr\u0131 ayr\u0131 yemek yemenizin sak\u0131ncas\u0131 yoktur.&#8221;<\/p>\n<p>Cahiliye d\u00f6neminde baz\u0131lar\u0131 yaln\u0131z ba\u015f\u0131na yemek yememeyi gelenek haline getirmi\u015fti. Adam beraber yemek yiyece\u011fi birisi olmasayd\u0131 yeme\u011fini yemezdi. Y\u00fcce Allah bu a\u011f\u0131r ve s\u0131k\u0131nt\u0131 verici durumu ortadan kald\u0131rd\u0131. Meseleyi her t\u00fcrl\u00fc zorlamadan kurtararak basitle\u015ftirdi. Ayr\u0131 ayr\u0131 ya da beraber yemek yenebilece\u011fini bildirdi.<\/p>\n<p>Yemek yenebilecek durumun a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan sonra da yemek yenebilecek evlere giri\u015f kurallar\u0131 a\u00e7\u0131klan\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8220;\u015eenlikli evlere girdi\u011finizde Allah taraf\u0131ndan yasalla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, kutlu ve ho\u015fnutluk uyand\u0131r\u0131c\u0131 bir esenlik dile\u011fi olmak \u00fczere i\u00e7erdeki dinda\u015flar\u0131n\u0131za sel\u00e2m veriniz.&#8221;<\/p>\n<p>Bu, ayette s\u00f6z\u00fc edilen kimseler aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dile getiren son derece latif bir ifadedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc akrabal\u0131k ve arkada\u015fl\u0131k ad\u0131na onlara sel\u00e2m veren ki\u015fi asl\u0131nda kendisine sel\u00e2m vermektedir. Onlara y\u00f6nelik olarak dile getirdi\u011fi kutlu ve ho\u015fnutluk uyand\u0131r\u0131c\u0131 dilek Allah kat\u0131ndan bir esenliktir. O ruhu ta\u015f\u0131makta, o kokuyu yaymaktad\u0131r. Onlar\u0131 kopmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan sa\u011flam bir iple birbirine ba\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece b\u00fcy\u00fck-k\u00fc\u00e7\u00fck her konuda m\u00fc&#8217;minlerin kalpleri Rabblerine ba\u011flan-maktad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Allah size ayetlerini d\u00fc\u015f\u00fcnesiniz diye b\u00f6yle a\u00e7\u0131klar.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130lahi hayat sisteminin dayand\u0131\u011f\u0131 ince plan\u0131 ve hikmeti kavrayas\u0131n\u0131z diye&#8230;<\/p>\n<p><strong>HZ. PEYGAMBER\u0130N KONUMU<\/strong><\/p>\n<p>Surenin ak\u0131\u015f\u0131 akraba ve arkada\u015flar aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin d\u00fczenlenmesinden, ba\u015fkan\u0131 ve \u00f6nderi Allah&#8217;\u0131n peygamberi Hz. Muhammed -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- olan b\u00fcy\u00fck ailenin, yani m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k ailesinin i\u00e7 ili\u015fkilerini d\u00fczenlemeye ve aile ba\u015fkan\u0131 Hz. Peygamberin meclisinde m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n tak\u0131naca\u011f\u0131 edep kurallar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaya ge\u00e7iyor.<\/p>\n<p><strong>62- M\u00fc&#8217;minler \u00f6yl\u00e9 kimselerdir ki, Allah&#8217;a ve Peygambere inan\u0131rlar; bunun yan\u0131s\u0131ra herhangi bir kamu g\u00f6revini yerine getirmek \u00fczere Peygamberin yan\u0131nda bulunduklar\u0131nda O&#8217;ndan izin almaks\u0131z\u0131n bir yere gitmezler.<\/p>\n<p>Ey Muhammed, ortak g\u00f6rev yerinden ayr\u0131lacaklar\u0131 zaman senden izin isteyenler var ya, onlar Allah&#8217;a ve Peygambere inanan kimselerdir. \u00d6yleyse b\u00f6yleleri herhangi bir i\u015fleri i\u00e7in senden izin istediklerinde i\u00e7lerinden dilediklerine izin ver ve onlar ad\u0131na Allah&#8217;dan af dile. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah affedicidir ve merhametlidir.<\/p>\n<p>63- Peygamberi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rken O&#8217;na, birbirinize seslendi\u011finiz gibi seslenmeyiniz. (Ya da Peygamber sizi \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda O&#8217;nun \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131, aran\u0131zda bir-birinize y\u00f6neltti\u011finiz \u00e7a\u011fr\u0131larla bir tutmay\u0131n\u0131z.) Allah, arkada\u015flar\u0131n\u0131 siper ederek gizlice Peygamberin yan\u0131ndan s\u0131v\u0131\u015fanlar\u0131 iyi bilir. O&#8217;nun emrini \u00e7i\u011fneyenler ya ba\u015flar\u0131na bir bela gelmesinden ya da ac\u0131kl\u0131 bir azaba \u00e7arp\u0131lmaktan korkmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>64- Haberiniz olsun ki, g\u00f6klerde ve yerde ne varsa hepsi Allah&#8217;a aittir. O, kullar\u0131n\u0131n ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini bilin O&#8217;nun huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131klar\u0131 g\u00fcn herkese yapt\u0131klar\u0131n\u0131 haber verecektir. Allah her \u015feyi bilir.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130bn-i \u0130shak bu ayetlerin indirili\u015f sebebi hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 rivayet eder: &#8220;Hendek sava\u015f\u0131nda Kurey\u015fliler&#8217;in ve di\u011fer m\u00fc\u015frik kabilelerin toplan\u0131p Medine&#8217;ye sald\u0131rma karar\u0131n\u0131 i\u015fitince Peygamberimiz, Medine&#8217;nin \u00e7evresinde hendek kaz\u0131lmas\u0131n\u0131 kararla\u015ft\u0131rd\u0131. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 sevap kazanmaya te\u015fvik etmek i\u00e7in bizzat kendisi d\u00e9 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Onunla birlikte di\u011fer m\u00fcsl\u00fcmanlar da yo\u011fun bir tempoyla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 aksatmadan s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler. Ancak m\u00fcnaf\u0131klar Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ve m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda a\u011f\u0131r davran\u0131yorlard\u0131, kaytar\u0131yorlard\u0131. Kolay i\u015flerle oyalan\u0131yorlard\u0131. Peygamberimizin sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- haberi ve izni olmadan evlerine gidiyorlard\u0131. \u00d6te yandan m\u00fcsl\u00fcmanlardan birinin de mutlaka yerine getirmesi gereken bir i\u015fi olsayd\u0131 gidip Peygamberimizden izin al\u0131r, i\u015fini g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. \u0130\u015fini g\u00f6rd\u00fckten sonra da, iyili\u011fe, olan arzusu ve sevap d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile eski i\u015fine d\u00f6nerdi.<\/p>\n<p>Bunun \u00fczerine y\u00fcce Allah onlar hakk\u0131nda bu ayeti indirdi. Daha sonra y\u00fcce Allah, i\u015ften kaytaran ve Hz. Peygamberin izni olmadan evlerine giden m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 kastederek: &#8220;Peygamberi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rken ona birbirinize seslendi\u011finiz gibi seslenmeyiniz.&#8221; ayetini indirdi.<\/p>\n<p>\u0130ndirili\u015f sebebi ne olursa olsun bu ayetler toplum ile \u00f6nderi aras\u0131ndaki ki\u015fisel ve emir komuta ile ilgili davran\u0131\u015f kurallar\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. Bu kurallar, toplumun s\u0131m s\u0131cak duygular\u0131ndan ve vicdan\u0131n\u0131n derinliklerinden co\u015fkunlukla kaynaklanmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece toplumsal hayat d\u00fczenli bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fcmez. Bu \u015fekilde toplumun s\u0131cak duygular\u0131ndan ve vicdan\u0131n\u0131n derinliklerinden kaynaklanan davran\u0131\u015f kurallar\u0131 toplumun hayat\u0131nda yer edip vazge\u00e7ilmez bir gelene\u011fe, her zaman uygulanan bir kanuna d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrler. Aksi taktirde hi\u00e7bir s\u0131n\u0131r tan\u0131mayan bir ba\u015f\u0131 bozukluk, bir anar\u015fizm egemen olur topluma.<\/p>\n<p>&#8220;M\u00fc&#8217;minler \u00f6yle kimselerdir ki, Allah&#8217;a ve Peygambere inan\u0131rlar.&#8221; A\u011f\u0131zlar\u0131 ile inand\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen, ancak s\u00f6yledikleri s\u00f6z\u00fcn gere\u011fi olan davran\u0131\u015flar\u0131 pratik hayatlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirmeyen, Allah&#8217;a ve Peygamberine itaat etmeyen kimseler m\u00fc&#8217;min de\u011fildirler.<\/p>\n<p>&#8220;Bunun yan\u0131s\u0131ra herhangi bir kamu g\u00f6revini yerine getirmek \u00fczere Peygamberin yan\u0131nda bulunduklar\u0131nda O&#8217;ndan izin almaks\u0131z\u0131n bir yere gitmezler.&#8221;<\/p>\n<p>Kamu g\u00f6revi, toplumun genelini ilgilendiren bir i\u015f, bir sava\u015f, bir dan\u0131\u015fma gibi toplumsal kat\u0131l\u0131m\u0131 gerektiren \u00f6nemli g\u00f6revlerdir. Bu y\u00fczden \u00f6nderleri m\u00fcsaade etmedik\u00e7e m\u00fc&#8217;minler bu g\u00f6revi b\u0131rak\u0131p bir tarafa gitmezler. \u0130\u015f \u00e7\u0131\u011f\u0131r\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131p ciddiyetten uzak, d\u00fczensiz bir ba\u015f\u0131bozuklu\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fmesin diye.<\/p>\n<p>Bu \u015fekilde inanan ve bu t\u00fcr bir edep tavr\u0131 tak\u0131nan m\u00fc&#8217;minler zorunlu olmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece kamu g\u00f6revini b\u0131rak\u0131p izin istemezler. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n iman\u0131 ve edebi toplumun zihnini u\u011fra\u015ft\u0131ran ve genel dayan\u0131\u015fmay\u0131 gerektiren bir kamu g\u00f6revini terketmeye engeldir. Bununla beraber Kur&#8217;an, izin verip vermeme yetkisini toplumun \u00f6nderi olan Hz. Peygambere -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- b\u0131rak\u0131-yor. Bu arada izin istemeyi serbest b\u0131rakmas\u0131n\u0131 da istiyor:<\/p>\n<p>&#8220;Herhangi bir i\u015fleri i\u00e7in senden izin istediklerinde: dilediklerine izin ver.&#8221;<\/p>\n<p>Bundan \u00f6nce m\u00fcnaf\u0131klara izin verdi\u011fi i\u00e7in y\u00fcce Allah Peygamberimizi sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- azarlam\u0131\u015f ve \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftu.<\/p>\n<p>&#8220;Allah affetsin seni, kimlerin do\u011fru s\u00f6yledi\u011fi belli oluncaya ve kimlerin yalanc\u0131 oldu\u011funu belirleyinceye kadar ni\u00e7in onlara izin verdin.&#8221; (Tevbe, 43)<\/p>\n<p>B\u00f6ylece izin yetkisini b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ona b\u0131rak\u0131yor, dilerse izin verir, dilemezse vermez. Ayn\u0131 zamanda izin verememenin neden oldu\u011fu sak\u0131ncalar\u0131 da bertaraf ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 sorunlu durumlar ba\u015f g\u00f6sterebilir. \u0130zin verip vermeme aras\u0131ndaki yarar\u0131 dengelemek i\u00e7in de\u011ferlendirme yetkisi \u00f6ndere kal\u0131yor. Toplumsal y\u00f6netimle ilgili bu meselede, d\u00fc\u015f\u00fcncesi do\u011frultusunda son s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylemek ona b\u0131rak\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Bununla beraber zorluklar\u0131n \u00fcstesinden gelmenin ve kamu g\u00f6revini b\u0131rak-maman\u0131n daha uygun oldu\u011funa i\u015faret ediliyor. \u0130zin istemenin veya \u00e7ekip gitmenin; \u00f6z\u00fcr belirtenler i\u00e7in Peygamberin Allah&#8217;dan onlar i\u00e7in ba\u011f\u0131\u015flama dilemesini gerektiren bir husus, bir hata oldu\u011fu vurgulan\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar ad\u0131na Allah&#8217;dan af dile. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah affedicidir ve merhametlidir.&#8221;<\/p>\n<p>B\u00f6ylece m\u00fc:minin vicdan\u0131 bir kayda ba\u011flan\u0131yor. Kendisini izin istemeye zorlayan nedenlerin a\u011f\u0131r bask\u0131s\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalsa bile izin istemez. Buradan hareketle izin istenirken ve her durumda peygambere sayg\u0131 g\u00f6sterilmesi gerekti\u011fi vurgulan\u0131yor. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n birbirlerine seslenirken yapt\u0131klar\u0131 gibi ona adi ile &#8220;Ya Muhammed&#8221; veya k\u00fcnyesi ile &#8220;Ya Ebal&#8217;Kas\u0131m&#8221; diye seslenmemeleri isteniyor. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onu onurland\u0131rd\u0131\u011f\u0131, sayg\u0131n k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi &#8220;Ya Nebiyallah, Ya Resulullah&#8221; diye seslenmelidirler.<\/p>\n<p>&#8220;Peygamberi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rken O&#8217;na birbirinize seslendi\u011finiz gibi seslenmeyiniz. Ya da Peygamber sizi \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda onun \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131, aran\u0131zda birbirinize y\u00f6neltti\u011finiz \u00e7a\u011fr\u0131larla bir tutmay\u0131n\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>Kalplerin Peygamber efendimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- y\u00f6nelik sayg\u0131 duygusu ile dolmas\u0131 bir zorunluluktur. Bu sayg\u0131 onunla ilgili her s\u00f6ze, ona y\u00f6nelik her hitaba yans\u0131mal\u0131d\u0131r. Bu hususa dikkat \u00e7ekilmesi gereklidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fiticiye sayg\u0131 duyulmal\u0131d\u0131r. Ve \u00f6nderin heybeti olmal\u0131d\u0131r. Onun son derece al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fc ve yumu\u015fak, biri olmas\u0131 onlar\u0131n onun e\u011fiticili\u011fini unutup, birbirleri-ne seslenir gibi ona seslenmeleri ayr\u0131 ayr\u0131 \u015feylerdir. E\u011fitimcinin e\u011fitti\u011fi ki\u015filerin duygular\u0131nda \u00fcst\u00fcn bir yeri olmal\u0131 ve onunla konu\u015furken, yan\u0131nda bulunurken bu sayg\u0131 ve b\u00fcy\u00fckl\u00fck s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015fmamal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan ayet kaytaran ve izinsiz \u00e7ekip giden m\u00fcn\u00e2f\u0131klar\u0131 uyar\u0131yor. Bunlar birbirlerinin arkas\u0131na saklanarak birbirlerini i\u015ften al\u0131koyuyorlard\u0131. Oysa Hz. Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- g\u00f6rmese bile Allah onlar\u0131 g\u00f6r\u00fcyordu.<\/p>\n<p>&#8220;Allah arkada\u015flar\u0131n\u0131 siper ederek gizlice Peygamberin yan\u0131ndan s\u0131v\u0131\u015fanlar\u0131 iyi bilir.&#8221;<\/p>\n<p>Bu, saklanarak meclisten s\u0131v\u0131\u015fmay\u0131, kaytarmay\u0131 tasvir eden son derece ince bir ifadedir. Bu ifadede, biriyle kar\u015f\u0131la\u015fmaktan duyulan korku, davran\u0131\u015f\u0131n baya\u011f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve bu harekete e\u015flik eden duygular somutla\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;O&#8217;nun emrini \u00e7i\u011fneyenler ya ba\u015flar\u0131na bir bel\u00e2 gelmesinden yada ac\u0131kl\u0131 bir<\/p>\n<p>azaba \u00e7arp\u0131lmaktan korkmal\u0131d\u0131rlar.&#8221;<\/p>\n<p>Bu, korkun\u00e7 bir uyar\u0131d\u0131r, deh\u015fet verici bir tehdittir. \u015eu halde Hz. Peygamberin sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- emrini \u00e7i\u011fneyenler, onun izledi\u011fi hayat sisteminden ba\u015fka bir sisteme uyanlar, bir yarar elde etmek ya da bir zarardan sak\u0131nmak amac\u0131 ile m\u00fc&#8217;minlerin saf\u0131ndan gizlice s\u0131v\u0131\u015f\u0131p gidenler korkmal\u0131d\u0131rlar. \u00d6l\u00e7\u00fclerin kar\u0131\u015fmas\u0131na, dengelerin bozulmas\u0131na, toplumsal d\u00fczenin alt\u00fcst olmas\u0131na, hak ile bat\u0131l\u0131n, iyi ile k\u00f6t\u00fcn\u00fcn, birbirine kar\u0131\u015fmas\u0131na, toplumsal hayat\u0131n ve kurumlar\u0131n dejenere olmas\u0131na, can g\u00fcvenli\u011finin kalmamas\u0131na, ki\u015fileri ba\u011flayan bir s\u0131n\u0131r\u0131n bulunmamas\u0131na, iyili\u011fin k\u00f6t\u00fcl\u00fckten ay\u0131rd edilmemesine neden olan bir bel\u00e2n\u0131n ba\u015flar\u0131na gelmesinden korkmal\u0131d\u0131rlar. Ku\u015fkusuz bu, toplumun t\u00fcm fertleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan bedbahtl\u0131\u011f\u0131n egemen oldu\u011fu bir d\u00f6nemdir.<\/p>\n<p>&#8220;Ya da ac\u0131kl\u0131 bir azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131lmaktan korkmal\u0131d\u0131rlar.&#8221;<\/p>\n<p>Hem d\u00fcnyada hem de ahirette, Allah&#8217;\u0131n emrini \u00e7i\u011fnemenin, O&#8217;nun insanl\u0131k hayat\u0131 i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi sisteme uymaman\u0131n cezas\u0131 olarak b\u00fcy\u00fck bir azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131l-maktan korkmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bu uyar\u0131, beraberinde de bu s\u00fcre, m\u00fc&#8217;min kalplere ayr\u0131ca sap\u0131k kalplere y\u00f6nelik y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendilerini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne, yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6zetti\u011fine, i\u00e7lerinde saklay\u0131p d\u0131\u015fa vurmad\u0131klar\u0131 duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri bildi\u011fine ili\u015fkin bir hat\u0131rlatma ile son buluyor.<\/p>\n<p>&#8220;Haberiniz olsun ki, g\u00f6klerde ve yerde ne varsa hepsi Allah&#8217;a aittir. O kullar\u0131n\u0131n ne yapt\u0131klar\u0131m ve ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini bilir. O&#8217;nun huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131klar\u0131 g\u00fcn herkese yapt\u0131klar\u0131n\u0131 haber verecektir. Allah her \u015feyi bilir.&#8221;<\/p>\n<p>B\u00f6ylece nur suresi kalpleri ve g\u00f6zleri Allah&#8217;a ba\u011flamakla; O&#8217;ndan duyulan korku ve takvay\u0131 hat\u0131rlatmakla son buluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc en son g\u00fcvence budur. Budur y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu surede yerine getirilmesini zorunlu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve hepsinin ayn\u0131 d\u00fczeyde oldu\u011funu vurgulad\u0131\u011f\u0131 emir ve yasaklar\u0131n, ahl\u00e2k ve davran\u0131\u015f kurallar\u0131n\u0131n g\u00f6zetleyicisi,bek\u00e7isi&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>35-Allah g\u00f6klerin ve yerin nurudur. O&#8217;nun nuru, i\u00e7inde kandil yanan bir projekt\u00f6re benzer, kandil bir fanus i\u011findedir ve bu fanus sanki inci gibi par\u0131ldayan bir y\u0131ld\u0131zd\u0131n Bu kandil yak\u0131t\u0131n\u0131, bereketli bir zeytin a\u011fac\u0131n\u0131n ya\u011f\u0131ndan sa\u011flar. A\u011fa\u00e7, ne do\u011fuya ve ne de bat\u0131ya bakmayan ve bu y\u00fczden s\u00fcrekli g\u00fcne\u015f alan bir arazide yeti\u015fti\u011fi i\u00e7in ya\u011f\u0131n, hi\u00e7 &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1683,1583,1597,284,1695,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2522","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-etiketler-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-nur-suresi","tag-nur-suresinin-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2522","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2522"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2522\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2522"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2522"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}