{"id":2538,"date":"2012-01-19T18:30:55","date_gmt":"2012-01-19T18:30:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2538"},"modified":"2012-01-19T18:31:26","modified_gmt":"2012-01-19T18:31:26","slug":"hac-suresinin-19-35-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/hac-suresinin-19-35-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Hac Suresi’nin 19-35.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

ALLAH HAKKINDA \u00c7ATI\u015eAN GRUPLARIN SONU<\/p>\n

19- Kar\u015f\u0131m\u0131zda Allah konusunda \u00e7at\u0131\u015fan, iki \u00e7eli\u015fik inan\u00e7l\u0131 insan kesimi, iki kar\u015f\u0131t grup var. Bunlardan biri olan k\u00e2firler i\u00e7in ate\u015ften elbiseler bi\u00e7ilmi\u015ftir. Ba\u015flar\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131ya kaynar sular d\u00f6k\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n

20- Bu kaynar sular kar\u0131n bo\u015fluklar\u0131ndaki organlar\u0131n\u0131 ve derilerini eritir.<\/p>\n

21- Ayr\u0131ca onlar i\u00e7in demirden kam\u00e7\u0131lar haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

22- Onlar \u00e7ektikleri ac\u0131n\u0131n bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda cehennemden her \u00e7\u0131kmak istediklerinde “kavurucu azab\u0131 tad\u0131n\u0131z”diye paylanarak oraya geri p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcl\u00fcrler.<\/p>\n

23- Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Allah, iman edip iyi ameller i\u015fleyenleri, altlar\u0131ndan \u00e7e\u015fitli \u0131rmaklar akan cennetlere yerle\u015ftirir. Orada alt\u0131n bilezikler ve inciler tak\u0131n\u0131rlar. Giydikleri elbiseler ipekten olur.<\/strong><\/p>\n

Son derece sert, g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc, hareket dolu, ifadenin ahenginin uyanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde uzan\u0131p giden, hayallerle i\u00e7i\u00e7e bir sahnedir… Bu sahne yenilenip dururken insan hayal\u0131, h\u0131z\u0131na ayak uyduram\u0131yor adeta.<\/p>\n

\u0130\u015fte bunlar ate\u015ften elbiselerdir. Kesilmi\u015f bi\u00e7ilmi\u015f duruyorlar. Bu da kaynar sudur. Ba\u015flardan a\u015fa\u011f\u0131ya d\u00f6k\u00fcl\u00fcyor. Bu kaynar su ba\u015flardan a\u015fa\u011f\u0131ya d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde deriyi, i\u00e7indekilerle birlikte kar\u0131nlar\u0131 yak\u0131yor, ha\u015fl\u0131yor. Bu da ate\u015fte k\u0131zg\u0131n hale getirilmi\u015f demirden bir k\u0131rba\u00e7, su da gittik\u00e7e \u015fiddetlenen, insan g\u00fcc\u00fcn\u00fc a\u015fan azapt\u0131r.:. “K\u00e2firler” kavurucu s\u0131caktan, kaynar sudan, b\u00fcy\u00fck ac\u0131 veren darbelerden bunal\u0131yorlar. Bak\u0131n i\u015fte, olduk\u00e7a sert bir \u015fekilde geri \u00e7evriliyor, azar i\u015fitiyorlar.<\/p>\n

“Kavurucu azab\u0131 tad\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

\u0130nsan hayal\u0131 bu sahneleri birinci halkas\u0131ndan son halkas\u0131na kadar izliyor. Bu azaptan kurtulma giri\u015fimleri ile sert bir \u015fekilde geri \u00e7evrilme halkas\u0131na gelince yeni ba\u015ftan sunmaya ba\u015fl\u0131yor:<\/p>\n

\u0130nsan hayal\u0131, bir ba\u015fka tarafa y\u00f6nelmedik\u00e7e ayetlerin sundu\u011fu yeni bir konuya ge\u00e7medik\u00e7e bu sert ve s\u00fcrekli yenilenen sahneyi izlemekten kendini alam\u0131yor. Konunun \u00f6z\u00fc \u015fudur: \u0130ki has\u0131m var, Rabb’leri hakk\u0131nda \u00e7eki\u015fiyorlar. Rabb’lerini ink\u00e2r edenlerin korkun\u00e7 ak\u0131betlerini az \u00f6nce izlemi\u015ftik. Rabb’lerine iman edenler ise, altlar\u0131nda \u0131rmaklar akan cennetlerdedirler. Giysileri de ate\u015ften de\u011fil, ipektendir. Bunun \u00fczerine alt\u0131ndan ve inciden s\u00fcsler asarlar. Y\u00fcce Allah onlara s\u00f6z\u00fcn en g\u00fczelini g\u00f6stermi\u015f, en be\u011fenilen yola iletmi\u015ftir onlar\u0131. Konu\u015fmalar\u0131nda veya yollar\u0131nda bile bir zorlukla kar\u015f\u0131la\u015fmazlar. Buna g\u00f6re g\u00fczel s\u00f6ze, \u00f6v\u00fcn\u00fclen yola iletilmek de bir nimettir. Bu y\u00fczden nimet sahnesinde; g\u00fcven, kolayl\u0131k ve ba\u015far\u0131 nimetlerinin yerald\u0131\u011f\u0131 sahnede s\u00f6zkonusu ediliyorlar.<\/p>\n

\u0130\u015fte Allah hakk\u0131nda \u00e7eki\u015fen taraflar\u0131n sonu. Bir grup \u015furda, di\u011feri de \u015furdad\u0131r. \u015eu halde apa\u00e7\u0131k ayetlerle yetinmeyen, bir bilgiye, bir k\u0131lavuza, ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 bir kitaba dayanmaks\u0131z\u0131n Allah hakk\u0131nda tart\u0131\u015fmaya girenler bu ak\u0131betin \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcnler.<\/p>\n

24- Onlar g\u00fczel s\u00f6ze y\u00f6neltilmi\u015fler ve \u00f6vg\u00fcye l\u00e2y\u0131k yola iletilmi\u015flerdir.<\/strong><\/p>\n

HAC \u0130\u00c7\u0130N GENEL B\u0130R DE\u011eERLEND\u0130RME<\/strong><\/p>\n

\u00d6nceki ders, Allah hakk\u0131nda \u00e7eki\u015fenlerin ak\u0131betlerinin tasviri, k\u00e2firler i\u00e7in haz\u0131rlanan kavurucu cehennem sahnesi ve m\u00fc’minlerin kavu\u015ftuklar\u0131 nimetler sahnesi ile sona ermi\u015fti.<\/p>\n

Bu sonu\u00e7la da yeni dersle birle\u015fiyor. Burada k\u00e2firlerden, insanlar\u0131 Allah’\u0131n yolundan ve Mescidi Haram’\u0131 ziyaret etmekten al\u0131koyanlardan s\u00f6zediliyor. Mekke’de \u0130sl\u00e2m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 koyanlar, insanlar\u0131 \u0130sl\u00e2m\u0131 kabul etmekten al\u0131koyanlar onlard\u0131. Hz. Peygambere -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ve m\u00fc’minlere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan, onlar\u0131n Mescidi Haram’a girmelerine engel olanlar onlard\u0131.<\/p>\n

Bundan dolay\u0131 da, y\u00fcce Allah’\u0131n Hz. \u0130brahim’e -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- binan\u0131n yap\u0131m\u0131na ba\u015flamas\u0131n\u0131 ve insanlar\u0131 bu evi ziyaret etmeye \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131n\u0131 emretti\u011fi g\u00fcn bu mescidin \u00fczerine kuruldu\u011fu temelden s\u00f6z ediliyor. Hz. \u0130brahim’e -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bu evi tevhide dayand\u0131rmas\u0131, \u015firki oradan uzakla\u015ft\u0131rmas\u0131 ve buray\u0131 yerli yabanc\u0131, orada ikamet eden etmeyen, oradan ge\u00e7mekte olan herkese \u00f6zg\u00fc k\u0131lmas\u0131, hi\u00e7 kimsenin oraya girmesine engel olmamas\u0131 ve kimsenin onu sahiplenmesine izin vermemesi emredilmi\u015fti.<\/p>\n

Ders i\u00e7inde s\u0131k s\u0131k hac esnas\u0131nda yerine getirilen ibadetlere, \u015fiarlara, bunlar\u0131n \u00f6tesinde kalplerin Takva, Allah’\u0131 zikretme ve O’na ba\u011fl\u0131 olma duygular\u0131 ile harekete ge\u00e7irilmesine de\u011finiliyor. Ve nihayet ders, insanlar\u0131 mescide gelmekten al\u0131koyan, mescidin dayand\u0131\u011f\u0131 temeli de\u011fi\u015ftiren d\u00fc\u015fmanlar\u0131n sald\u0131r\u0131s\u0131ndan Mescidi Haram’\u0131 koruman\u0131n zorunlulu\u011funa dikkat \u00e7ekiyor. \u0130nanc\u0131 koruman\u0131n gerektirdi\u011fi sorumluluklar\u0131 yerine getirdikleri s\u00fcrece y\u00fcce Allah’\u0131n mescidi savunanlara yard\u0131m edece\u011fine i\u015faret ederek son buluyor.<\/p>\n

G\u00dcVENL\u0130 VE EVRENSEL BELDE<\/p>\n

25- K\u00e2firlere, insanlar\u0131 ,Allah’\u0131n yolundan ve gerek Mekke yerlilerinin gerekse d\u0131\u015fardan gelen herkesin ziyaretine e\u015fit\u00e7e a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131z Mescidi Haram’a (K\u00e2’be’ye) girmekten al\u0131koyanlara gelince kim orada zalimce bir tutum tak\u0131narak Allah’\u0131n emirlerini \u00e7i\u011fnerse kendisine ac\u0131kl\u0131 bir azap tatt\u0131r\u0131r\u0131z.<\/strong><\/p>\n

Bunlar Kurey\u015f kabilesine mensup m\u00fc\u015friklerin yapt\u0131klar\u0131yd\u0131. \u0130nsanlar\u0131 Allah’\u0131n dinine girmekten al\u0131koymak -ki bu Allah’a ula\u015ft\u0131ran yoldur. \u0130nsanlar i\u00e7in belirledi\u011fi metoddur, kullar\u0131 i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi sistemdir- m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n hac ve umre yapmalar\u0131na engel olmak -nitekim Hudeybiye antla\u015fmas\u0131n\u0131n imzaland\u0131\u011f\u0131 y\u0131l da b\u00f6yle yapm\u0131\u015flard\u0131.- Oysa y\u00fcce Allah Mescidi Haram’\u0131 insanlar i\u00e7in bir bar\u0131\u015f ve g\u00fcvenlik yurdu k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, huzur beldesi olmas\u0131n\u0131 dilemi\u015ftir. Bu konuda Mekke’de ikamet edenlerle, oradan ge\u00e7en yabanc\u0131lar aras\u0131nda bir fark yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc buras\u0131 Allah’\u0131n b\u00fct\u00fcn kullar\u0131n\u0131n e\u015fit oldu\u011fu Allah’\u0131n evidir. Onlardan hi\u00e7biri bu evi sahiplenemez, hi\u00e7 kimse ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n

“Gerek Mekke yerlilerinin gerekse d\u0131\u015fardan gelen herkesin ziyaretine e\u015fit\u00e7e a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131z Mescidi Haram.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n dokunulmaz evi i\u00e7in koydu\u011fu bu sistem, insanlar\u0131n dokunulmaz b\u00f6lgeler icad etmek amac\u0131 ile yapt\u0131klar\u0131 t\u00fcm giri\u015fimleri geride b\u0131rakan bir uygulamad\u0131r. Burada silahlar b\u0131rak\u0131l\u0131r, d\u00fc\u015fmanlar birbirlerinden emin olurlar. Burada kan d\u00f6k\u00fclmez, herkes bar\u0131naca\u011f\u0131 bir yer bulur burada. Ama bu herhangi bir insan\u0131n l\u00fctfu de\u011fildir. T\u00fcm insanlar\u0131n e\u015fit oldu\u011fu evrensel bir hakt\u0131r.<\/p>\n

Mekke’de sahiplerinin oturmad\u0131\u011f\u0131 evlerin \u00fczerinde ki\u015fisel m\u00fclkiyetin caiz olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda f\u0131k\u0131h bilginleri aras\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 vard\u0131r. Ayr\u0131ca ki\u015fisel m\u00fclkiyeti do\u011fru bulanlar aras\u0131nda bu evlerin kiraya verilip verilmeyece\u011fi konusunda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130mam \u015eafii -Allah rahmet etsin- Hz. \u00d6mer’in -Allah ondan raz\u0131 olsun- Safvan b. \u00dcmeyye’den Mekke’de bir evi d\u00f6rt bin dirheme al\u0131p oras\u0131n\u0131 hapishane yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 delil g\u00f6stererek Mekke’de ev alma, miras b\u0131rakma ve kiraya verme g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc benimsemi\u015ftir. \u0130shak b. Raheveyhi -Allah rahmet etsin- Mekke’de ev miras b\u0131rakmay\u0131 kiraya vermeyi do\u011fru bulmam\u0131\u015f ve \u015f\u00f6yle demi\u015ftir: Hz. Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Ebu Bekir ve \u00d6mer -Allah onlardan raz\u0131 olsun- vefat ettiklerinde Mekke’deki b\u00fct\u00fcn evler sahipsizdi. \u0130htiyac\u0131 olan otururdu. \u0130htiyac\u0131 olmayan da ba\u015fka bir ihtiya\u00e7 sahibine devrederdi. Abd\u00fcrrezzak M\u00fccahit’ten, o da babas\u0131ndan Abdullah b. \u00d6mer’in -Allah ondan raz\u0131 olsun- \u015f\u00f6yle dedi\u011fini rivayet eder:<\/p>\n

Mekke’deki evleri satmak, kiraya vermek helal de\u011fildir. Yine Abd\u00fcrrezzak \u0130bn-e Cureye’den \u015f\u00f6yle rivayet eder: Ata haremdeki evleri kiraya vermeyi yasaklam\u0131\u015ft\u0131. Bana haber verildi\u011fine g\u00f6re Hz. \u00d6mer Hac\u0131lar\u0131n gelip avlular\u0131nda bar\u0131nmalar\u0131 i\u00e7in, evlere kap\u0131 yap\u0131lmas\u0131n\u0131 yasaklam\u0131\u015ft\u0131. \u0130lk defa evine kap\u0131 yapan da S\u00fcheyl B. Amr’d\u0131. Hz. \u00d6mer bunun nedenini sormak \u00fczere kendisine bir mektup g\u00f6nderince \u015fu cevab\u0131 vermi\u015fti: “Ey m\u00fc’minlerin emiri, bana m\u00fchlet tay. Ben ticaretle u\u011fra\u015fan biriyim. Y\u00fck hayvanlar\u0131m\u0131 bar\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in iki kap\u0131 yapmak istedim. Bunun \u00fczerine Hz. \u00d6mer “Sana izin verilmi\u015ftir” der. Abd\u00fcrrezzak Ma’mer’den o d\u00e0 Mansur’dan o da M\u00fccahit’ten Hz. \u00d6mer’in \u015f\u00f6yle dedi\u011fini rivayet eder: “Ey Mekkeliler evlerinizi kap\u0131 vurarak kapatmay\u0131n, yabanc\u0131lar diledikleri zaman gelip konaklayabilsinler” \u0130mam Ahmet -Allah rahmet etsin b\u00fct\u00fcn kan\u0131tlar\u0131 birle\u015ftirerek orta yolu tutmu\u015f ve Mekke’de ev al\u0131nabilece\u011fini, miras da b\u0131rak\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ama kiraya verilemeyece\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftir.<\/p>\n

B\u00f6ylece \u0130sl\u00e2m bir bar\u0131\u015f b\u00f6lgesi, bir g\u00fcvenlik yurdu, t\u00fcm insanlara a\u00e7\u0131k bir insanl\u0131k evi olu\u015fturmakla b\u00fct\u00fcn sistemleri farkl\u0131 bir \u015fekilde geride b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim bu dosdo\u011fru sistemi \u00e7arp\u0131tmak isteyenleri ac\u0131kl\u0131 bir azapla tehdit ediyor.<\/p>\n

“Kim orada zalimce bir tutum tak\u0131narak Allah’\u0131n emirlerini \u00e7i\u011fnerse kendisine ac\u0131kl\u0131 bir azap tatt\u0131r\u0131r\u0131z.”<\/p>\n

Peki b\u00f6yle bir \u015feyi isteyene ve yapana ne oluyor ki buna yelteniyor? Kur’an\u0131n ifade tarz\u0131 sak\u0131nd\u0131rman\u0131n etkisini artt\u0131rmak, kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha iyi vurgulamak i\u00e7in s\u0131rf b\u00f6yle bir \u015feyi istemekle bile onlar\u0131 azapla tehdit ediyor. Bu da Kur’an-\u0131 Kerim’deki ifade tarz\u0131n\u0131n inceliklerindendir.<\/p>\n

Ayetteki “\u0130nne” edat\u0131n\u0131n haberinin telaffuz edilmemesi de ifade t\u00e0rz\u0131n\u0131n inceliklerinden biridir. Burada onlara ne yap\u0131laca\u011f\u0131ndan, durumlar\u0131n\u0131n ne olaca\u011f\u0131ndan ne gibi bir cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131lacaklar\u0131ndan s\u00f6zedilmiyor. Sanki bu \u00f6zelliklerinin s\u00f6zkonusu edilmesi, di\u011fer b\u00fct\u00fcn \u00f6zelliklerine de\u011finilmesine gerek b\u0131rakm\u0131yor gibi. Bu, onlar\u0131n durumunu ve ak\u0131betlerini ortaya koyuyor \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n

K\u00c2’BE’N\u0130N YAPILI\u015e AMACI VE HAC<\/p>\n

Ard\u0131ndan surenin ak\u0131\u015f\u0131, m\u00fc\u015friklerin ele ge\u00e7irdikleri, i\u00e7inde putlara ibadet ettikleri, Allah’\u0131n bir ve ortaks\u0131z oldu\u011funa inanan ve \u015firkten ar\u0131nan kimselerin ziyaret etmesine engel olduklar\u0131 bu dokunulmaz evin ilk defa nas\u0131l kuruldu\u011funa de\u011finiyor. Rabb’inin direktifi ve yol g\u00f6stericili\u011fi ile Hz. \u0130brahim’in \u2013sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bu evi kurmas\u0131na, ev kurulurken dayand\u0131\u011f\u0131 temele, tevhid temeline, evin kurulu\u015f amac\u0131na, yani tek ve ortaks\u0131z Allah’a kulluk yapmaya, bu evin ziyaret\u00e7ilere ve Allah i\u00e7in orada ibadet edenlere ayr\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funa de\u011finiyor.<\/p>\n

26- Hani \u0130brahim’e Beytullah’\u0131n yerini g\u00f6sterdik ve kendisine \u015f\u00f6yle dedik; “Bana hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fma ve bu evimi tavaf edenler, ayakta dikilenler, r\u00fckua ve secdeye varanlar i\u00e7in temiz tut. ”<\/p>\n

27- \u0130nsanlara hacc\u0131 il\u00e2n et. Gerek yaya olarak ve gerekse uzak yollar\u0131 a\u015farak yorgun develer \u00fczerinde sana gelsinler.<\/p>\n

28- Gelsinler de \u00e7e\u015fitli yararlar\u0131n\u0131 g\u00f6zleri ile g\u00f6rs\u00fcnler ve Allah’\u0131n kendilerine r\u0131z\u0131k olarak verdi\u011fi hayvanlar\u0131 belirli g\u00fcnlerde kurban ederken O’nun ad\u0131n\u0131 ans\u0131nlar. Bu hayvanlar\u0131n etinden hem kendiniz yiyiniz, hem de s\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7inde bulunan yoksullara yediriniz.<\/p>\n

29- Sonra kirlerini giderip temizlensinler, adaklar\u0131n\u0131 yerine getirsinler ve bu tarihi evi (K\u00e2’be’yi) tavaf etsinler.<\/strong><\/p>\n

\u015eu halde bu ev ilk andan itibaren tevhid i\u00e7in kurulmu\u015ftur. Y\u00fcce Allah yerini Hz. \u0130brahim’e -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- g\u00f6stermi\u015f, m\u00fclkiyetini \u00fczerine alm\u0131\u015f ve bu temele dayal\u0131 olarak kurmas\u0131n\u0131 emretmi\u015ftir.<\/p>\n

“Bana hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fma.”<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc buras\u0131 Allah’\u0131n evidir, ba\u015fkas\u0131n\u0131n de\u011fil… Ayr\u0131ca hac\u0131lar ve orada namaz k\u0131lanlar i\u00e7in temizlenmesini emretmi\u015ftir:<\/p>\n

“Tavaf edenler, ayakta dikilenler, ve secdeye varanlar i\u00e7in temiz tut.”<\/p>\n

Bu ev onlar i\u00e7in kurulmu\u015ftur \u00e7\u00fcnk\u00fc. Allah’a ortak ko\u015fanlar, O’ndan ba\u015fkas\u0131na kulluk ederek y\u00f6nelenler i\u00e7in de\u011fil.<\/p>\n

Sonra kendisine g\u00f6sterilen temel \u00fczerine evin kurulu\u015funu tamamlad\u0131ktan sonra y\u00fcce Allah evin kurucusu \u0130brahim’e, insanlar\u0131 hacca, Allah’\u0131n dokunulmaz evini ziyaret etmeye \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131n\u0131 emrediyor. \u0130nsanlar\u0131n O’nun bu \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k vereceklerini, her taraftan eve ak\u0131n edeceklerini, kimisinin yaya kimisinin de binek s\u0131rt\u0131nda uzak yoldan \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na ko\u015faca\u011f\u0131n\u0131 vadetmi\u015fti.<\/p>\n

“\u0130nsanlara hacc\u0131 ilan et. Gerek yaya olarak ve gerekse uzak yollar\u0131 a\u015facak yorgun develer \u00fczerinde sana gelsinler.”<\/p>\n

Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah’\u0131n vaadi Hz. \u0130brahim’in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. Bug\u00fcn de yar\u0131n da b\u00f6yle olacakt\u0131r. \u0130nsanlar gruplar halinde bu dokunulmaz eve y\u00f6nelecekler, onun \u00e7evresinde d\u00f6nmeye ko\u015facaklar. Zengin olan, binek bulabilen, ona, binerek gelir. De\u011fi\u015fik ara\u00e7lara binip oraya ko\u015farlar. Fakirler, yoksullar da, ayaklar\u0131yla gelirler. Binlerce y\u0131ldan beri Hz. \u0130brahim’in -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- insanlara duyurdu\u011fu Allah’\u0131n davetine ko\u015fmak \u00fczere binlerce insan uzak yerlerden ak\u0131n ederler buralara.<\/p>\n

Bu noktada surenin ak\u0131\u015f\u0131 hac esnas\u0131nda uygulanan baz\u0131 i\u015faretlere ve bu i\u015faretlerle g\u00f6zetlenen hedefe de\u011finiyor.<\/p>\n

“Gelsinler de \u00e7e\u015fitli yararlar\u0131n\u0131 g\u00f6zleri ile g\u00f6rs\u00fcnler ve Allah’\u0131n kendilerine r\u0131z\u0131k olarak verdi\u011fi hayvanlar\u0131 belirli g\u00fcnlerde kurban ederken O’nun ad\u0131n\u0131 ans\u0131nlar. Bu hayvanlar\u0131n etinden hem kendiniz yiyiniz hem de s\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7inde bulunan yoksullara yediriniz.”<\/p>\n

“Sonra kirlerini giderip temizlensinler, adaklar\u0131n\u0131 yerine getirsinler ve bu tarihi evi (K\u00e2’be’yi) tavaf etsinler.”<\/p>\n

Hac\u0131lar\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir\u00e7ok yararl\u0131 \u015feyler vard\u0131r. Bir kere hac bir mevsim, bir kongredir. Hac bir ticaret ve ibadet mevsimidir. Toplanma ve tan\u0131\u015fma kongresidir. D\u00fcnya ve ahiretin bulu\u015ftu\u011fu, ayn\u0131 \u015fekilde inanca ili\u015fkin uzak-yak\u0131n an\u0131lar\u0131n bulu\u015ftu\u011fu bir farzd\u0131r. Ticaret ve pazar esnaf\u0131 hac d\u00f6neminde olduk\u00e7a hareketli, bol s\u00fcr\u00fcml\u00fc bir mevsim ya\u015farlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu d\u00f6nemde bu dokunulmaz evin \u00e7evresine, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan, bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn gelir. Her taraftan, her kafileden ak\u0131n eden hac\u0131lar, de\u011fi\u015fik mevsimlerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 farkl\u0131 \u00fclkelerden bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcnler sunarlar. Ama bu farkl\u0131 mevsimlerde yeti\u015fen \u00fcr\u00fcnler bir mevsimde bu kutsal evin \u00e7evresinde toplan\u0131r. Bu haliyle hac bir ticaret mevsimi, ‘\u00fcr\u00fcnlerin sergilendi\u011fi bir panay\u0131rd\u0131r. Her sene kurulan uluslararas\u0131 bir pazard\u0131r.<\/p>\n

Bir ibadet mevsimidir hac. Orada ruhlar ar\u0131n\u0131r. Allah’\u0131n dokunulmaz evinin \u00e7evresinde Allah’a yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 hisseder. Parlak ve g\u00fczel hayaller gibi canlanan hat\u0131ralar bu evin \u00e7evresinde u\u00e7u\u015fur, m\u00fc’minler kendinden ge\u00e7er, huzura kavu\u015furlar.<\/p>\n

\u00d6nce, ci\u011ferparesi \u0130smail’i ve annesini bu evin yan\u0131na b\u0131rak\u0131p \u00fcrperen, s\u0131zlayan kalbi ile Rabb’ine y\u00f6nelen Allah’\u0131n dostu \u0130brahim’i -sel\u00e2m \u00fczerine olsun canland\u0131r\u0131r hayalinde.<\/p>\n

“Ey Rabb’imiz, ben ailemin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc senin dokunulmaz evinin, (K\u00e2’be’nin) yan\u0131 ba\u015f\u0131ndaki bitkisiz, k\u0131ra\u00e7 bir vadiye yerle\u015ftirdim. Ey Rabb’imiz, bunu namaz\u0131 k\u0131ls\u0131nlar diye b\u00f6yle yapt\u0131m. Buna g\u00f6re insanlardan bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn g\u00f6n\u00fcllerinde onlara kar\u015f\u0131 \u00f6zlem uyand\u0131r ve onlara r\u0131z\u0131k olarak \u00e7e\u015fitli meyvalar ba\u011f\u0131\u015fla, umulur ki, sana \u015f\u00fckrederler. (\u0130brahim Suresi, 37)<\/p>\n

Hacer canlan\u0131r bu sefer hayalinde… Hem kendisi hem de s\u00fct emen yavrusu i\u00e7in bu kavurucu s\u0131ca\u011f\u0131n alt\u0131nda bu evin \u00e7evresinde su aramaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Susuzluktan bitkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bir halde safa ile merve aras\u0131nda ko\u015fup duruyor. Dayanacak hal\u0131 kalmam\u0131\u015f ama yavrusunun \u00e7aresizli\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda yerinde duram\u0131yor yine su aramaya ko\u015fuyor. Yedinci turun sonunda art\u0131k b\u00fct\u00fcn \u00fcmidi k\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ama bir de bak\u0131yor ki, \u00e7aresiz yavruca\u011f\u0131n ayaklar\u0131n\u0131n alt\u0131ndan su f\u0131\u015fk\u0131r\u0131yor… Zemzem… \u00dcmitsizlik ve kurakl\u0131k \u00e7\u00f6l\u00fcnde rahmet kayna\u011f\u0131…<\/p>\n

Yine \u0130brahim’in -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- hayal\u0131 canlan\u0131yor… Bir r\u00fcya g\u00f6rm\u00fc\u015f \u0130brahim. Ci\u011ferparesini kurban etmekte teredd\u00fct etmiyor. \u0130\u015fte bu m\u00fc’mince itaat tavr\u0131 ile o eri\u015filmez ufka y\u00fckseliyor:<\/p>\n

“\u0130brahim ona, `Yavrum, dedi, ben uykuda g\u00f6r\u00fcyorum ki, seni kesiyorum; d\u00fc\u015f\u00fcn, bak ne dersin”?<\/p>\n

Hz. \u0130smail, memnuniyetle ve uysall\u0131kla kar\u015f\u0131lar babas\u0131n\u0131:<\/p>\n

“Babac\u0131\u011f\u0131m, sana emredileni yap, in\u015fallah beni sabredenlerden bulacaks\u0131n dedi.”<\/p>\n

Birden bu evlat kurban\u0131 meselesinde y\u00fcce Allah’\u0131n rahmeti beliriyor:<\/p>\n

“Biz ona `\u0130brahim’ diye seslendik. `Sen r\u00fcyay\u0131 do\u011frulad\u0131n, i\u015fte biz g\u00fczel davrananlar\u0131 b\u00f6yle m\u00fckafatland\u0131r\u0131r\u0131z. Ger\u00e7ekten bu apa\u00e7\u0131k bir imtihand\u0131. Ve fidye olarak ona b\u00fcy\u00fck bir kurban verdik.” (Saffat Suresi, 102-107)<\/p>\n

Bu sefer Hz. \u0130brahim ve \u0130smail’in -sel\u00e2m \u00fczerlerine olsun- hayalleri birlikte canlan\u0131yor. Birlikte evin temellerini y\u00fckseltiyorlar. Allah’a y\u00f6nelik bir yakar\u0131\u015f ve’ bir \u00fcrperti i\u00e7indedirler.<\/p>\n

“Ey Rabb’imiz, ikimizi de sana teslim olanlardan eyle, soyumuzdan da sana teslim olan bir \u00fcmmet \u00e7\u0131kar, bize ibadet yollar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6ster, t\u00f6vbemizi kabul buyur. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz sen t\u00f6vbeleri kabul edensin ve \u00e7ok merhametlisin.” (Bakara Suresi, 128)<\/p>\n

Bu hayaller ve an\u0131lar bu \u015fekilde pe\u015fpe\u015fe s\u0131ralan\u0131p gidiyor. Sonra Abd\u00fclmuttalib’in hayal\u0131 canlan\u0131yor… \u015eayet Allah kendisine on tane erkek \u00e7ocuk ba\u011f\u0131\u015flayacak olursa onuncusunu kurban etmeye s\u00f6z verir. Bu onuncu \u00e7ocuk Abdullah’t\u0131r. Abd\u00fclmuttalip verdi\u011fi s\u00f6ze ba\u011fl\u0131 bir insand\u0131r. Kavmi de ona o\u011flu yerine fidye olarak bir hayvan\u0131 kurban etmesini \u00f6nerir. Abd\u00fclmuttalip K\u00e2’be’nin \u00e7evresinde kura \u00e7ekiyor, her seferinde kura Abdullah’a \u00e7\u0131k\u0131yor, fidye art\u0131yor. Ta ki, onuncu \u00e7ekili\u015fte fidye say\u0131s\u0131 y\u00fcz deveye ula\u015fana kadar. Bu \u00f6teden beri uygulanan diyetin miktar\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece fidyesi kabul olunur, develer kurban edilir. Abdullah kurtulur. Yery\u00fcz\u00fcnde y\u00fcce Allah’\u0131n en \u00fcst\u00fcn kulu, Allah’\u0131n peygamberi Muhammed’i -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Amine’nin rahmine b\u0131rakmak i\u00e7in kurtulur, sonra \u00f6l\u00fcr. Sanki y\u00fcce Allah onu s\u0131rf bu biricik, onurlu ve b\u00fcy\u00fck amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirsin diye kurban edilmekten kurtarm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Sonra hayaller ve an\u0131lar pe\u015fpe\u015fe s\u0131ralan\u0131p gidiyor. Allah’\u0131n peygamberi Muhammed -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- \u00e7ocuklu\u011funu, gen\u00e7li\u011fini, bu yerde, bu evin \u00e7evresinde ge\u00e7iyor. M\u00fcbarek elleriyle karata\u015f\u0131 (Hacar\u00fclesved) yerine koyuyor. B\u00f6ylece kabileler aras\u0131nda \u00e7\u0131kmak \u00fczere olan b\u00fcy\u00fck bir fitneyi \u00f6nl\u00fcyor. Namaz k\u0131lmas\u0131… K\u00e2’be’nin \u00e7evresinde d\u00f6nmesi… \u0130nsanlara hitap etmesi… \u0130badet i\u00e7in bir k\u00f6\u015feye \u00e7ekilmesi canlan\u0131yor. Zihinde canl\u0131ym\u0131\u015f gibi ad\u0131m atmas\u0131, Hz. Peygamberin vicdanda oldu\u011fu gibi somutla\u015fmas\u0131 an\u0131lar d\u00f6nemine dalm\u0131\u015f hac\u0131y\u0131 al\u0131p engin ufuklara y\u00fckseltiyor. Onun sayg\u0131de\u011fer arkada\u015flar\u0131n\u0131n ad\u0131mlar\u0131, hayalleri bu yerlerde, bu evin \u00e7evresinde u\u00e7u\u015fup duruyor. Kulaklar i\u015fitecek gibi oluyor seslerini. Nerdeyse g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclecekler.<\/p>\n

Bunlar\u0131n. yan\u0131s\u0131ra hac, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan gelen m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir kongredir. Atalar\u0131 \u0130brahim’in d\u00f6neminden bu yana zaman\u0131n derinliklerine k\u00f6k salm\u0131\u015f as\u0131llar\u0131n\u0131 bulurlar bu kongrede.<\/p>\n

“Allah sizi gerek daha \u00f6nceki kutsal kitaplarda, gerekse elinizdeki Kur’anda `m\u00fcsl\u00fcman’ olarak adland\u0131rd\u0131. (Hac Suresi, 78)<\/p>\n

Orada topluca ba\u011fland\u0131klar\u0131 ekseni bulurlar. Hep birlikte y\u00f6neldikleri, topluca bulu\u015ftuklar\u0131 \u015fu k\u0131bledir eksenleri… Alt\u0131nda topland\u0131klar\u0131 sancaklar\u0131n\u0131 bulurlar. Tek ve de\u011fi\u015fmez inan\u00e7 sanca\u011f\u0131d\u0131r bu. Irk, renk ve \u00fclke farkl\u0131l\u0131klar\u0131 bu sanca\u011f\u0131n alt\u0131nda kaybolur gider. Bir zaman i\u00e7in fark\u0131nda olmad\u0131klar\u0131 ger\u00e7ek g\u00fc\u00e7lerini bulurlar. Milyonlar\u0131n kenetlenmesinden, birle\u015fmesinden kayna\u015fmas\u0131ndan do\u011fan g\u00fc\u00e7t\u00fcr bu. \u015eayet bu milyonlar tek ve de\u011fi\u015fmez sanca\u011f\u0131n inan\u00e7 ve tevhid sanca\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131nda toplanacak olurlarsa hi\u00e7bir kuvvet kar\u015f\u0131lar\u0131na dikilemez.<\/p>\n

Hac, bir tan\u0131\u015fma, dan\u0131\u015fma, hareket \u00e7izgilerini uyu\u015fturma, g\u00fc\u00e7leri birle\u015ftirme, mal, bilgi ve deneyim al\u0131\u015fveri\u015finde bulunma kongresidir. Bu kongrede, Allah’\u0131n g\u00f6lgesi alt\u0131nda, onun evinin yak\u0131n\u0131nda, uzak-yak\u0131n itaatlerin, eski-yeni an\u0131lar\u0131n g\u00f6lgesinde, en uygun yerde, en uygun atmosferde ve en uygun zamanda o g\u00fcnk\u00fc birlik ve beraberlik halindeki \u0130sl\u00e2m aleminin toplumsal hayat\u0131 i\u00e7in birtak\u0131m d\u00fczenlemeler yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah “Gelsinler de \u00e7e\u015fitli yararlar\u0131n\u0131 g\u00f6zleri ile g\u00f6rs\u00fcnler” buyuruyor. Buna g\u00f6re her ku\u015fak kendi \u015fartlar\u0131, ihtiya\u00e7lar\u0131, deneyimleri ve hayat\u0131n zorluklar\u0131 do\u011frultusunda yarar sa\u011flar. Bunlar y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanlara hacc\u0131 farz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve Hz. \u0130brahim’e -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- insanlar\u0131 bu evi ziyaret etmeye \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131n\u0131 emretti\u011fi g\u00fcn irade etti\u011fi baz\u0131 hususlard\u0131r.<\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131 hacda yap\u0131lan baz\u0131 \u00f6zel ibadetlere, \u015fiarlara ve bunlarla g\u00f6zetilen hedeflere i\u015faret ederek s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n

“Ve Allah’\u0131n kendilerine r\u0131z\u0131k olarak verdi\u011fi hayvanlar\u0131 belirli g\u00fcnlerde kurban ederken O’nun ad\u0131n\u0131 ans\u0131nlar.”<\/p>\n

Bununla bayram ve te\u015frik g\u00fcnleri kesilen kurbanlar kastediliyor. Kur’an-\u0131 Kerim kurban kesilirken Allah’\u0131n isminin an\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ncelikle vurguluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc hava ibadet havas\u0131d\u0131r, kurbandan maksat Allah’a yak\u0131nla\u015fmad\u0131r. Bu y\u00fczden kurban kesme olay\u0131nda Allah’\u0131n ad\u0131n\u0131n an\u0131lmas\u0131 daha bir belirginle\u015ftiriliyor. Sanki, kurban kesmenin as\u0131l hedefi budur, kurban\u0131n kendisi hedef de\u011fildir, denmek isteniyor.<\/p>\n

Kurban \u0130smail’in -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- fidye ile kurtulu\u015funun an\u0131s\u0131d\u0131r. Kurban Allah’\u0131n ayetlerinden birinin Allah’\u0131n kullar\u0131 \u0130brahim’le \u0130smail’in Allah’a y\u00f6nelik itaatlerinden birinin an\u0131s\u0131d\u0131r. Bunun \u00f6tesinde bir sadakad\u0131r fakirleri doyurmak suretiyle Allah’a yak\u0131nla\u015fma arac\u0131d\u0131r. Ayette i\u015faret edilen hayvanlar ise deve, s\u0131\u011f\u0131r, koyun ve ke\u00e7idir.<\/p>\n

“Bu hayvanlar\u0131n etinden hem kendiniz yiyin, hem de s\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7inde bulunan yoksullara yediriniz.”<\/p>\n

Kurban bayram\u0131nda kesilen kurbandan yenmesine ili\u015fkin emir, bu etten yemenin serbestli\u011fine i\u015faret etmek ya da yemeye te\u015fvik etmek amac\u0131na y\u00f6neliktir. Ama fakiri doyurmaya ili\u015fkin emir, bu eylemin bir zorunluluk oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Belki de kurban sahibinin de kesti\u011fini yemesinden maksat, bu etin temiz ve g\u00fczel oldu\u011funu fakirlere g\u00f6stermektir.<\/p>\n

Kurban kesmekle birlikte ihramda bulunma s\u00fcresi sona eriyor. Art\u0131k hac\u0131 sa\u00e7\u0131n\u0131 kesebilir ya da k\u0131saltabilir. Koltuk altlar\u0131n\u0131 t\u0131ra\u015f edebilir. T\u0131rnaklar\u0131n\u0131 kesebilir, banyo yapabilir. Ama bunlar ihraml\u0131yken yasakt\u0131r. Ayet buna \u015fu \u015fekilde de\u011finmektedir:<\/p>\n

“Sonra kirlerini giderip temizlensinler, adaklar\u0131n\u0131 yerine getirsinler.” Buradaki adak, hacc\u0131n zorunluluklar\u0131ndan, biri olan kurbandan ayr\u0131 olarak adanan hayvanlard\u0131r.<\/p>\n

“Ve bu tarihi evi (K\u00e2’be’yi) tavaf etsinler.<\/p>\n

Bununla kastedilen Arafat d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc yap\u0131lan tavaft\u0131r. Ve bu hac ibadetinin son \u015fiar\u0131d\u0131r. Ama veda tavaf\u0131ndan ayr\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ayette ge\u00e7en “Beytulatik” bu dokunulmaz mescittir; K\u00e2’be’dir. Allah onu korumu\u015ftur ve hi\u00e7bir zorba onu y\u0131kamayacakt\u0131r. \u0130brahim peygamberin -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- d\u00f6neminden beri hep ayaktad\u0131r, bundan b\u00f6yle de ayakta bay\u0131nd\u0131r kalacakt\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte, dokunulmaz evin, kutsal K\u00e2’be’nin kurulu\u015f hik\u00e2yesi.. Ve i\u015fte bu evin dayand\u0131\u011f\u0131 temel… Y\u00fcce Allah bu evi tevhid temeline dayal\u0131 olarak kurmas\u0131n\u0131 ve \u015firkten ar\u0131nd\u0131rmas\u0131n\u0131 emretmi\u015ftir dostu \u0130brahim’e. \u0130nsanlar\u0131 Allah’\u0131n ad\u0131n\u0131 anmak -d\u00fczmece tanr\u0131lar\u0131n ad\u0131n\u0131 de\u011fil- onun r\u0131z\u0131k olarak bah\u015fetti\u011fi \u00e7e\u015fitli hayvanlardan dolay\u0131 \u015f\u00fckretmek i\u00e7in bu evi ziyaret etmeye \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131n\u0131 emretmi\u015ftir. \u0130nsanlar gelsinler Allah’\u0131n r\u0131z\u0131k olarak bah\u015fetti\u011fi hayvanlardan yesinler, Allah ad\u0131na -ba\u015fkas\u0131n\u0131n ad\u0131na de\u011fil- fakirleri doyursunlar diye. Buras\u0131 dokunulmaz evdir. Allah’\u0131n koydu\u011fu dokunulmaz prensiplerdendir. Bunun yan\u0131nda kan\u0131n dokunulmazl\u0131\u011f\u0131, antla\u015fma ve s\u00f6zle\u015fmelerin sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 bar\u0131\u015f ve g\u00fcvenli\u011fin korunmas\u0131 da g\u00f6zetilmesi gereken hususlard\u0131r.<\/p>\n

30- \u0130\u015fte b\u00f6yle. Kim Allah’\u0131n yasaklar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterirse bu tutum Rabb’inin kat\u0131nda kendisi i\u00e7in hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Tek tek say\u0131larak yasaklananlar d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn hayvanlar size hel\u00e2l k\u0131l\u0131nd\u0131. Art\u0131k o pis putlardan ve yalan s\u00f6zden ka\u00e7\u0131n\u0131n\u0131z.<\/p>\n

31- Allah’\u0131n birli\u011fini onaylayan kimseler olunuz, O’na ortak ko\u015fmay\u0131n\u0131z. Kim Allah’a ortak ko\u015farsa sanki g\u00f6kten yere d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f de ku\u015flara yem olmu\u015f ya da r\u00fczg\u00e2r taraf\u0131ndan s\u00fcr\u00fcklenerek \u0131ss\u0131z bir k\u00f6\u015feye at\u0131lm\u0131\u015f gibi olur.<\/strong><\/p>\n

Allah’\u0131n koydu\u011fu yasaklara sayg\u0131 g\u00f6stermek, onlar\u0131 \u00f6nemsemek, onlar\u0131 \u00e7i\u011fnememeyi gerektirir. Allah kat\u0131nda budur iyilik. Vicdan ve duyu alemi i\u00e7in, hayat ve pratik d\u00fcnya i\u00e7in iyiliktir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n yasaklar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemekten ka\u00e7\u0131nan vicdan, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden ar\u0131nan bir vicdand\u0131r. Allah’\u0131n koydu\u011fu yasaklar\u0131n g\u00f6zetildi\u011fi bir hayat insanlar\u0131n azg\u0131nl\u0131k ve d\u00fc\u015fmanl\u0131ktan emin olduklar\u0131 bir hayatt\u0131r. Bu hayatta insanlar huzur ortam\u0131nda, bar\u0131\u015f yurdunda, g\u00fcvenlik b\u00f6lgesinde ya\u015farlar.<\/p>\n

M\u00fc\u015frikler -Bahira, Saibe, Vasile ve Hami- gibi birtak\u0131m hayvanlar\u0131n etlerini yasaklay\u0131p onlara dokunulmazl\u0131k tan\u0131m\u0131\u015f olsalar bile bunlar, Allah’\u0131n koydu\u011fu yasaklar de\u011fildir. \u00dcstelik onlar b\u00f6yle yapmakla Allah’\u0131n yasaklar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fniyorlar. -\u00c7\u00fcnk\u00fc ayet, Allah’\u0131n yasaklad\u0131klar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda hayvanlar\u0131n hel\u00e2l olu\u015fundan s\u00f6z ediyor- Allah’\u0131n yasaklad\u0131klar\u0131 ise, murdar, kan, domuz eti ve Allah’dan ba\u015fkas\u0131 i\u00e7in kesilen di\u011fer hayvanlard\u0131r. “Tek tek say\u0131larak yasaklananlar d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn hayvanlar size helal k\u0131l\u0131nd\u0131.”<\/p>\n

Bununla Allah’dan ba\u015fka hi\u00e7 kimsenin birtak\u0131m yasaklar tesis etmemesi, Allah izin vermedik\u00e7e hi\u00e7 kimsenin kanun koymamas\u0131, Allah’\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir d\u00fczmece yasa ile insanlar\u0131 y\u00f6netmemesi kastediliyor.<\/p>\n

Hayvanlar\u0131n helal olu\u015funun belirtilmesi m\u00fcnasebetiyle putlar\u0131n pisli\u011finden uzak durulmas\u0131 emrediliyor. M\u00fc\u015frikler bu putlar i\u00e7in kurban keserlerdi: Ve bu davran\u0131\u015flar\u0131 bir pislikti. \u0130nsan ruhu i\u00e7in bir pislik, bir lekedir. Allah’a ortak ko\u015fmak vicdan\u0131 yaralayan kalpleri kirleten bir pisliktir. Vicdanlar\u0131n ve kalplerin temizli\u011fini, ar\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, lekeler. Pisli\u011fin giysi ve yerleri lekeledi\u011fi gibi.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc \u015firk, Allah’a iftira etmektir, yalan s\u00f6ylemektir. Bu y\u00fczden y\u00fcce Allah her t\u00fcrl\u00fc yalan s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylemekten sak\u0131nd\u0131r\u0131yor.<\/p>\n

“Art\u0131k o pis putlardan ve yalan s\u00f6zden ka\u00e7\u0131n\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Ayet, yalan s\u00f6z\u00fc, Allah’a ortak ko\u015fma eylemi ile birlikte s\u00f6zkonusu etmekle yalan s\u00f6z\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc daha bir vurgulamaktad\u0131r. \u0130mam Ahmed Fatik el Esedil’den \u015f\u00f6yle rivayet eder:<\/p>\n

Resulullah -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- “Haydi sabah namaz\u0131” dedi. Namaz\u0131 bitirdikten sonra aya\u011fa kalkt\u0131 ve \u015f\u00f6yle buyurdu: “Yalan \u015fahitlik ulu ve \u00fcst\u00fcn iradeli Allah’a ortak ko\u015fmakla bir tutuldu” sonra bu ayeti okudu.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah insanlar\u0131n her t\u00fcrl\u00fc \u015firkten uzakla\u015fmalar\u0131n\u0131, t\u00fcm yalan s\u00f6zlerden ka\u00e7\u0131nmalar\u0131n\u0131, dosdo\u011fru ve kat\u0131\u015f\u0131ks\u0131z tevhid \u00e7izgisini izlemelerini istiyor:<\/p>\n

“Allah’\u0131n birli\u011fini onaylayan kimseler olunuz, O’na ortak ko\u015fmay\u0131n\u0131z.” Sonra ayet son derece sert bir sahneyi canland\u0131r\u0131yor. Bu sahnede, ayaklar\u0131 tevhidin ulu ufuklar\u0131ndan kayan, \u015firkin batakl\u0131\u011f\u0131na do\u011fru yuvarlanan birinin durumu tasvir ediliyor. Ve bu adam birdenbire kayboluyor, da\u011f\u0131l\u0131p gidiyor, bundan \u00f6nce hi\u00e7 olmam\u0131\u015f, ya\u015famam\u0131\u015f gibi…<\/p>\n

“Kim Allah’a ortak ko\u015farsa sanki g\u00f6kten yere d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f de ku\u015flara yem olmu\u015f ya da r\u00fczg\u00e2r taraf\u0131ndan s\u00fcr\u00fcklenerek \u0131ss\u0131z bir k\u00f6\u015feye at\u0131lm\u0131\u015f gibi olur.” Bu, \u00e7ok y\u00fcksek bir yerden bo\u015flu\u011fa do\u011fru yuvarlanman\u0131n sahnesidir! “Sanki g\u00f6kten d\u00fc\u015f\u00fcyor gibi.”<\/p>\n

Bir g\u00f6z a\u00e7\u0131p kapama an\u0131 gibi k\u0131sa bir zamanda parampar\u00e7a oluyor. “Ku\u015flara yem olmu\u015f.”<\/p>\n

Ya da r\u00fczg\u00e2r al\u0131p onu g\u00f6zden uzak bir yere savuruyor. “Ya da r\u00fczg\u00e2r taraf\u0131ndan s\u00fcr\u00fcklenerek \u0131ss\u0131z bir k\u00f6\u015feye at\u0131lm\u0131\u015f gibi olur.”<\/p>\n

U\u00e7suz bucaks\u0131z bir bo\u015flukta, yuvarlan\u0131p gider.<\/p>\n

Burada, dikkati \u00e7eken \u015fey, sahnenin sertli\u011finin, ifadedeki “fa” harfi ile sa\u011flanan h\u0131zl\u0131 s\u0131ralan\u0131\u015f\u0131n yan\u0131nda hareketin \u00e7abuklu\u011fudur. \u00d6zellikle g\u00f6kten bo\u015flu\u011fa do\u011fru d\u00fc\u015fen adam\u0131n ku\u015flar taraf\u0131ndan kap\u0131l\u0131p g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesini dile getiren ifade bunun en somut \u00f6rne\u011fidir. Bu da Kur’an-\u0131 Kerim’de ba\u015fvurulan tasvirli ifade tarz\u0131n\u0131n \u00f6rneklerinden biridir.<\/p>\n

Asl\u0131nda bu, Allah’a ortak ko\u015fanlar\u0131n durumunu dile getiren ger\u00e7ek bir tablodur. Onlar da iman\u0131n y\u00fcce ufuklar\u0131ndan yoklu\u011fa, u\u00e7suz bucaks\u0131z bir bo\u015flu\u011fa do\u011fru yuvarl\u00e0n\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u0131n kendine g\u00fcven duymas\u0131n\u0131 sa\u011flayan sa\u011flam temeli kaybederler. Bu temel tevhiddir. S\u0131\u011f\u0131nabilecekleri g\u00fcvenlik yurdunu yitirirler. Dolay\u0131s\u0131yle s\u0131n\u0131rs\u0131z arzular, bitmez t\u00fckenmez ihtiraslar kap\u0131p g\u00f6t\u00fcr\u00fcr onlar\u0131. R\u00fczg\u00e2r\u0131n s\u00fcr\u00fcklemesi gibi as\u0131ls\u0131z kuruntular, karanl\u0131k bir bo\u015flu\u011fa do\u011fru s\u00fcr\u00fckler onlar\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc sa\u011flam bir kulpa ba\u011flanmam\u0131\u015flar, sars\u0131lmaz bir temele; kendilerini i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 varl\u0131klar alemine ba\u011flayacak bir temele dayanmam\u0131\u015flar.
\n
\nALLAH’IN EM\u0130RLER\u0130NE SAYGI G\u00d6STERENLER<\/strong><\/p>\n

Arkas\u0131ndan surenin ak\u0131\u015f\u0131 Allah’\u0131n koydu\u011fu yasaklardan sak\u0131nmalar\u0131n\u0131 onlar\u0131 \u00e7i\u011fnemekten ka\u00e7\u0131nmak suretiyle bu yasaklara \u00f6nem vermelerini, Allah’\u0131n belirledi\u011fi \u015fiarlara sayg\u0131 g\u00f6stermelerini istiyor. Bunlar hacda kesilen kurbanlard\u0131r. Semizle\u015ftirmek, fiyatlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltmek suretiyle gereken de\u011feri vermek gerekir.<\/p>\n

32- Bu b\u00f6yledir. Kim Allah’\u0131n emretti\u011fi ibadet bi\u00e7imlerine sayg\u0131 g\u00f6sterirse hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu sayg\u0131 kalplerdeki takvadan kaynaklan\u0131r.<\/p>\n

33- Kurbanl\u0131k hayvanlar belirli bir s\u00fcreye kadar size yararl\u0131 olur, sonra varacaklar\u0131 yer o tarihi evdir. (Beytullah’t\u0131r.)<\/strong><\/p>\n

Ayet, hac\u0131lar\u0131n kesti\u011fi kurban ile kalplerde yer eden takva duygusunu birbirine ba\u011fl\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc hacda yerine getirilen \u00f6zel ibadetlerin ve \u015fiarlar\u0131n esas gayesi kalplerde takva (Allah korkusu) duygusunu uyand\u0131rmakt\u0131r. Zaten hac mevsiminde yerine getirilen \u00f6zel ibadetler ve \u015fiarlar evin Rabb’ine y\u00f6neli\u015fden, O’na itaat etmeyi somutla\u015ft\u0131ran sembolik davran\u0131\u015flardan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Bu davran\u0131\u015flar, \u00f6z\u00fcnde Hz. \u0130brahim’den bu yana ya\u015fanan an\u0131lar\u0131 bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r; Allah’a itaat etme, O’na d\u00f6nme, bu m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmet ortaya \u00e7\u0131kt\u0131ktan bu yana somutla\u015fan Allah’a y\u00f6neli\u015fin an\u0131lar\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla hac mevsiminde yerine getirilen \u00f6zel ibadetler, uygulanan sembolik davran\u0131\u015flar dua ile, namaz ile ayn\u0131 de\u011fere sahiptirler.<\/p>\n

\u0130hraml\u0131 g\u00fcnlerin bitmesi ile birlikte kurban edilmek \u00fczere getirilen bu hayvanlardan sahipleri yararlanabilir. Gerekti\u011finde biner, gerekti\u011finde s\u00fct\u00fcn\u00fc sa\u011far, i\u00e7er. Ta ki, yerine, yani bu kutsal eve ula\u015fana kadar. Sonra bu kurbanlar\u0131 keser ve onlarla fakirleri doyurur.<\/p>\n

Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- d\u00f6neminde m\u00fcsl\u00fcmanlar kurban se\u00e7imine b\u00fcy\u00fck \u00f6zen g\u00f6sterirlerdi. En semizini, en pahal\u0131s\u0131n\u0131 se\u00e7erlerdi. Bununla da Allah’\u0131n \u015fiarlar\u0131n\u0131 y\u00fccelttiklerini, O’ndan korktuklar\u0131n\u0131 vurgulam\u0131\u015f olurlard\u0131. Abdullah b. \u00d6mer -Allah onlardan raz\u0131 olsun- \u015f\u00f6yle rivayet eder; Hz. \u00d6mer’e soylu bir deve hediye edildi. De\u011feri de \u00fc\u00e7y\u00fcz dinard\u0131. Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- yan\u0131na gelerek “Ya Resulullah bana soylu bir deve hediye edildi. De\u011feri de \u00fc\u00e7y\u00fcz dinard\u0131r. Onu sat\u0131p yerine bir ba\u015fka deve veya s\u0131\u011f\u0131r alabilir miyim? dedi. Peygamberimiz: “Hay\u0131r onu kurban et” dedi.<\/p>\n

Hz. \u00d6mer kendisine hediye edilen ve \u00fc\u00e7y\u00fcz dinar de\u011fer bi\u00e7ilen bu soylu devenin paras\u0131n\u0131 almak istemiyordu. Esas amac\u0131 onu sat\u0131p yerine daha \u00e7ok deve veya s\u0131\u011f\u0131r kurban etmekti. Ama Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- de\u011ferinin y\u00fcksekli\u011finden ve g\u00fczelli\u011finden dolay\u0131 o soylu deveyi kurban etmesini istemi\u015f, onu satmas\u0131n\u0131 ho\u015f kar\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131. Halbuki Hz. \u00d6mer’in almak istedi\u011fi hayvanlar\u0131n eti daha fazla olurdu. Ama \u015fuur a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferleri azd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6nemli olan duygulardaki de\u011ferdir. `\u015e\u00fcphesiz ki bu kalplerin takvas\u0131ndand\u0131r.”<\/p>\n

Hz. Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Hz. \u00d6mer’e “O de\u011ferli deveyi kurban et” derken bu anlam\u0131 vurgulamak istemi\u015fti. Evet o de\u011ferli deveyi kurban etmesini istemi\u015fti, ba\u015fkas\u0131n\u0131 de\u011fil.
\n
\nALLAH’IN ADI ANILDI\u011eINDA KALB\u0130 \u00dcRPERENLER<\/strong><\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim kurbanlar\u0131n de\u011fi\u015fik toplumlarda yayg\u0131n oldu\u011funu dile getirmektedir. Ama \u0130sl\u00e2m, kurban ibadetini ger\u00e7ek merciine, yani y\u00fcce Allah’a y\u00f6neltmi\u015ftir.<\/p>\n

34- Biz her \u00fcmmete kurban kesmeyi, ibadet olarak emrettik. Ama\u00e7, Allah’\u0131n insanlara r\u0131z\u0131k olarak sundu\u011fu hayvanlar\u0131 keserken O’nun ad\u0131n\u0131 anmakt\u0131r. \u0130lah\u0131n\u0131z tek ilaht\u0131r, yaln\u0131z O’na boyun e\u011finiz. Ey Muhammed, al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fc sayg\u0131l\u0131lar\u0131 m\u00fcjdele.<\/p>\n

35- Onlar ki, yanlar\u0131nda Allah’\u0131n ad\u0131 an\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kalpleri \u00fcrperir, ba\u015flar\u0131na gelen belalara kar\u015f\u0131 sabrederler, namaz k\u0131lar ve kendilerine verdi\u011fimiz r\u0131z\u0131klar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc Allah yolunda harcarlar.<\/strong><\/p>\n

\u0130sl\u00e2m duygu ve y\u00f6neli\u015fleri birle\u015ftirir ve hepsini birlikte Allah’a y\u00f6neltir. Bu y\u00fczden bilin\u00e7 ve uygulamay\u0131, enerji ve ibadeti, hareket ve al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 bu biricik noktaya y\u00f6neltmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. B\u00f6ylece t\u00fcm hayat onun boyas\u0131 ile boyan\u0131r.<\/p>\n

Bu noktadan hareketle Allah’dan ba\u015fkas\u0131 ad\u0131na kesilen hayvanlar haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f, \u00fczerlerine Allah’\u0131n ad\u0131n\u0131n an\u0131lmas\u0131 zorunlulu\u011fu getirilmi\u015ftir. Ama\u00e7, Allah’\u0131n ad\u0131n\u0131n an\u0131lmas\u0131n\u0131 en belirgin hedef yapmakt\u0131r. Sanki bu hayvanlar Allah’\u0131n ad\u0131n\u0131 anmak i\u00e7in kesilirler:<\/p>\n

“Biz her \u00fcmmete kurban kesmeyi, ibadet olarak emrettik. Ama\u00e7, Allah’\u0131n insanlara r\u0131z\u0131k olarak sundu\u011fu hayvanlar\u0131 keserken O’nun ad\u0131n\u0131 anmakt\u0131r.”<\/p>\n

Bunun \u00fczerine ilahl\u0131\u011f\u0131n tek ve ortaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n vurgulanmas\u0131 “\u0130lah\u0131n\u0131z tek ilaht\u0131r” ve sadece O’na teslim olunmas\u0131; “yaln\u0131z O’na boyun e\u011fin” de\u011ferlendirmesi yap\u0131l\u0131yor. Ku\u015fkusuz bu bask\u0131 ve zorlama ile sa\u011flanan bir teslimiyet de\u011fildir. Bu i\u00e7ten gelen ve istekle yerine getirilen bir teslimiyettir.<\/p>\n

“Ey Muhammed al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fc sayg\u0131l\u0131lar\u0131 m\u00fcjdele. Onlar ki yanlar\u0131nda Allah’\u0131n ad\u0131 an\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kalpleri \u00fcrperir.”<\/p>\n

Sadece Allah’\u0131n ad\u0131n\u0131n an\u0131lmas\u0131 ile vicdanlar\u0131n\u0131 ve duygular\u0131n\u0131 bir \u00fcrperme al\u0131r.<\/p>\n

“Ba\u015flar\u0131na gelen belalara kar\u015f\u0131 sabrederler.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n onlar hakk\u0131nda \u00f6nceden belirledi\u011fi kadere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmazlar.<\/p>\n

“N\u00e2maz\u0131 k\u0131larlar.”<\/p>\n

Onlar ger\u00e7ekten Allah’a kulluk ederler.<\/p>\n

“Ve kendilerine verdi\u011fimiz r\u0131z\u0131klar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc Allah yolunda harcarlar.”<\/p>\n

Sahip olduklar\u0131 \u015feyleri Allah yolunda harcamak konusunda cimrilik yapmazlar.<\/p>\n

Bu \u015fekilde inan\u00e7 ile sembolik ibadetler aras\u0131nda bir ilgi kuruluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sembolik ibadetler inan\u00e7tan kaynaklan\u0131p ona dayanmaktad\u0131rlar. Sembolik ibadetler, inanc\u0131n somut ifadesi, onun belirtisidirler. \u00d6nemli olan b\u00fct\u00fcn hayat\u0131n, hayatta ortaya konan t\u00fcm davran\u0131\u015flar\u0131n bu boya ile boyanmas\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece hareketle y\u00f6neli\u015f birle\u015fmi\u015f olur. \u0130nsan ruhu birbirinden farkl\u0131 y\u00f6nler aras\u0131nda par\u00e7alanmam\u0131\u015f olur.<\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131, kurbanl\u0131k deve ve s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n kesilmesi ile yerine getirilen hacca \u00f6zg\u00fc sembolik ibadetleri a\u00e7\u0131klarken yine bu anlam\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131yor, onu vurguluyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ALLAH HAKKINDA \u00c7ATI\u015eAN GRUPLARIN SONU 19- Kar\u015f\u0131m\u0131zda Allah konusunda \u00e7at\u0131\u015fan, iki \u00e7eli\u015fik inan\u00e7l\u0131 insan kesimi, iki kar\u015f\u0131t grup var. Bunlardan biri olan k\u00e2firler i\u00e7in ate\u015ften elbiseler bi\u00e7ilmi\u015ftir. Ba\u015flar\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131ya kaynar sular d\u00f6k\u00fcl\u00fcr. 20- Bu kaynar sular kar\u0131n bo\u015fluklar\u0131ndaki organlar\u0131n\u0131 ve derilerini eritir. 21- Ayr\u0131ca onlar i\u00e7in demirden kam\u00e7\u0131lar haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. 22- Onlar \u00e7ektikleri ac\u0131n\u0131n bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1683,1696,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2538","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-etiketler-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-hac-suresinin-tefsiri","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2538","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2538"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2538\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2538"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2538"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2538"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}