{"id":2556,"date":"2012-01-19T22:15:42","date_gmt":"2012-01-19T22:15:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2556"},"modified":"2012-01-19T22:15:42","modified_gmt":"2012-01-19T22:15:42","slug":"meryem-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/meryem-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Meryem Suresi&#8217;nin Tefsiri \u2013 Fizilal&#8217;il Kur&#8217;an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"<p><strong>1- K\u00e2f, ha, ya, ayn, sad<\/strong><\/p>\n<p>Baz\u0131 surelerin ba\u015flar\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bu birbirinden kopuk harfl\u00e9r hakk\u0131nda, \u00f6teden beri benimsedi\u011fimiz yorum \u015fudur: Bu harfler, bu Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in ayetlerini olu\u015fturan alfabenin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcrler. \u0130nsanlar g\u00fcndelik konu\u015fmalar\u0131nda ve yaz\u0131lar\u0131nda bu harfleri kullanabildikleri halde, bu harflerden olu\u015fan kelimeleri halde bu harf ve kelime malzemesini kullanarak bu kutsal kitab\u0131 ortaya koyan y\u00fcce sanatk\u00e2r\u0131n eserinin bir benzerini meydana getirmekten acizdirler; bu harfler, y\u00fcce sanatk\u00e2r\u0131n eserinde insan\u0131n ifade g\u00fcc\u00fcn\u00fc a\u015fan bir sentezin yap\u0131 ta\u015flar\u0131 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>Bu, birbirinden kopuk harflerin hemen arkas\u0131ndan surenin ilk hik\u00e2yesi olan Hz. Zekeriyya ile Hz. Yahya hik\u00e2yesi ba\u015fl\u0131yor. Hik\u00e2yenin temel dayana\u011f\u0131 ve egemen havas\u0131 merhamet oldu\u011fu i\u00e7in &#8220;merhamet&#8221; kavram\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirerek,<br \/>\n<strong><br \/>\n2- Bu ayetlerde Rabbinin, kulu Zekeriyya&#8217;ya y\u00f6nelik rahmeti anlat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Hik\u00e2yenin bu &#8220;hat\u0131rlatma&#8221;y\u0131 izleyen sahnesi, bir dua sahnesidir. Bu sahnede Hz. Zekeriyya&#8217;y\u0131 yan\u0131k bir y\u00fcrekle ve gizli bir f\u0131s\u0131lt\u0131 ile Rabbine dua ederken g\u00f6r\u00fcyoruz. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>3- Hani O, Rabbine i\u00e7inden yalvarm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>4- Ve demi,ti ki; &#8220;Ey Rabbim, kemiklerim y\u0131prand\u0131, ya\u015fl\u0131l\u0131k alevi ba\u015f\u0131m\u0131 sard\u0131. \u015eimdiye kadar sana dua edip de bedbaht oldu\u011fum hi\u00e7 olmad\u0131. &#8221;<\/p>\n<p>5- Benden sonra yerime ge\u00e7ecek yak\u0131nlar\u0131mdan yana endi,eliyim. E,im de \u00e7ocuktan kesilmi\u015ftin Bana kendi kat\u0131ndan bir o\u011ful ba\u011f\u0131\u015fla.&#8221;<\/p>\n<p>6- &#8220;Bu o\u011ful, benim ve Yakubo\u011fullar\u0131n\u0131n miras\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrs\u00fcn. Ya Rabbi, onu sevimli bir insan yap.&#8221; .<\/strong><\/p>\n<p>Hz. Zekeriyya insanlar\u0131n g\u00f6zlerinden uzak, s\u00f6yledi\u011fini i\u015fitemeyecekleri tenha bir k\u00f6\u015fede, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 ile ba\u015fba\u015fa kalarak O&#8217;na yalvar\u0131yor. O&#8217;na omuzlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6kerten, can\u0131n\u0131 s\u0131kan derdini a\u00e7\u0131yor. O&#8217;na yak\u0131nl\u0131k ve dolays\u0131z ili\u015fki ifade eden bir dille sesleniyor; &#8220;Rabbim&#8221; diyor. Araya harflerin ve \u00fcnlem edatlar\u0131n\u0131n arac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bile koymuyor. Ger\u00e7i y\u00fcce Allah, kullar\u0131n hi\u00e7bir \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131, hi\u00e7bir sesleni\u015fi olmadan da onlar\u0131n dertlerini i\u015fitir. Fakat dertliler, dertlerini anlatmakla ferahlarlar; bu y\u00fczden \u015fikayetlerini s\u00f6zlere d\u00f6kme gere\u011fini duyarlar. Rahmeti bol olan y\u00fcce Allah, kullar\u0131n\u0131n bu f\u0131trat kaynakl\u0131 niteliklerini bildi\u011fi i\u00e7in onlar\u0131n kendisine dua etmesinden, O&#8217;na dertlerini a\u00e7malar\u0131ndan, canlar\u0131n\u0131 s\u0131kan problemlerini O&#8217;na duyurmalar\u0131ndan ho\u015flan\u0131r. Bu ho\u015flan\u0131\u015f\u0131n ifadesi olarak \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n<p>&#8220;Rabbiniz `Bana dua ediniz de duan\u0131z\u0131 kabul edeyim&#8217; dedi.&#8221; (M\u00fc&#8217;min Suresi 60)<\/p>\n<p>Ama\u00e7 kullar\u0131n sinirlerini rahatlatmalar\u0131d\u0131r, ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 y\u00fck\u00fcn bask\u0131s\u0131ndan kurtulmalar\u0131d\u0131r, y\u00fcklerini kendilerinden g\u00fc\u00e7l\u00fc ve kendilerinden muktedir olan Allah&#8217;a havale etmi\u015f olman\u0131n rahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131, hafifli\u011fini g\u00f6n\u00fcllerinde hissetmeleridir; derg\u00e2h\u0131na ba\u015fvuranlar\u0131 elibo\u015f d\u00f6nd\u00fcrmeyen, kendisine g\u00fcvenenleri hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fratmayan bir y\u00fcce merci ile ili\u015fki i\u00e7inde olduklar\u0131n\u0131n g\u00f6n\u00fcl huzurunu duymalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Hz. Zekeriyya, Rabbine &#8220;kemiklerinin y\u0131pranm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131&#8221; \u015fikayet ediyor. \u0130nsan\u0131n kemikler-i y\u0131pran\u0131nca t\u00fcm v\u00fccudu da y\u0131pranm\u0131\u015f olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc kemikler, v\u00fccudun en dayan\u0131kl\u0131 kesimini olu\u015ftururlar. V\u00fccudu ayakta tutan, organlar\u0131 aras\u0131ndaki birli\u011fi sa\u011flayan unsurlar onlard\u0131r. Yine Hz. Zekeriyy\u00e2&#8217;n\u0131n &#8220;ya\u015fl\u0131l\u0131k alevinin ba\u015f\u0131n\u0131 sarmas\u0131&#8221;ndan \u015fikayet etti\u011fini okuyoruz. Bu tasvir edici ifade ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131, tutu\u015fmu\u015f bir ate\u015fe benzeterek bu tutu\u015fmu\u015f ate\u015fin, ba\u015f\u0131n her yan\u0131n\u0131 sard\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu alevlenmi\u015f ba\u015fta hi\u00e7bir siyah noktan\u0131n kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 somutla\u015ft\u0131rarak g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne getirmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;Kemiklerin y\u0131pranm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131&#8221; ve &#8220;ba\u015f\u0131 ihtiyarl\u0131k alevinin sarmas\u0131&#8221; ayr\u0131 ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc somutla\u015ft\u0131ran &#8220;kinaye&#8221; nitelikli ifadelerdir. Hz. Zekeriyya&#8217;n\u0131n i\u00e7ini kemiren dert budur. Rabbine durumunu anlat\u0131rken ve diledi\u011fini sunarken dile getirdi\u011fi \u015fikayet budur.<\/p>\n<p>Bu yoldaki \u015fikayetine \u015fu s\u00f6zleri eklemeyi gerekli g\u00f6r\u00fcyor:<\/p>\n<p>&#8220;\u015eimdiye kadar sana dua edip de bedbaht oldu\u011fum hi\u00e7 olmad\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Bu s\u00f6zleri ile \u015funu itiraf ediyor: Rabbi, onu yapt\u0131\u011f\u0131 dualar\u0131 kabul etmeye al\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. O gen\u00e7lik g\u00fcnlerinde, g\u00fc\u00e7l\u00fc d\u00f6nemlerinde Rabbine dua edip de bedbaht oldu\u011funu hi\u00e7 hat\u0131rlamamaktad\u0131r. Oysa \u015fimdi, \u015fu ya\u015fl\u0131l\u0131k \u00e7a\u011f\u0131nda, \u015fu elden ayaktan d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcnlerde y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n duas\u0131n\u0131 kabul etmesine ve \u015fahs\u0131na y\u00f6nelik nimetlerini tamama erdirmesine her zamankinden daha \u00e7ok muhta\u00e7t\u0131r.<\/p>\n<p>Hz. Zekeriyya durumunu anlatt\u0131ktan, dilek\u00e7esini sunduktan sonra neden korktu\u011funu a\u00e7\u0131kl\u0131yor ve diledi\u011fini somut olarak arzediyor. Korkusu \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra arkada b\u0131rakacaklar\u0131 ile ilgilidir. Onlar\u0131n miras\u0131na istedi\u011fi bi\u00e7imde sahip \u00e7\u0131kmayacaklar\u0131ndan korkmaktad\u0131r. Onun ba\u015fta gelen miras\u0131, \u00fcstlendi\u011fi ve y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc hakka \u00e7a\u011fr\u0131 misyonudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131n \u00f6nde gelen peygamberlerinden biridir. Di\u011fer bir miras\u0131, g\u00f6zetimi alt\u0131ndaki yak\u0131nlar\u0131d\u0131r. Bu yak\u0131nlar\u0131ndan biri \u00fczerine titredi\u011fi Hz. Meryem&#8217;dir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kad\u0131n, sorumlusu oldu\u011fu mabedin bak\u0131m\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctmektedir. Bir ba\u015fka miras\u0131 da iyi y\u00f6netti\u011fi ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n r\u0131zas\u0131 u\u011fruna kulland\u0131\u011f\u0131 servetidir. \u0130\u015fte Hz. Zekeriyya, bu miras\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcnden yana, yerini alacak olan yak\u0131nlar\u0131ndan endi\u015felidir. Bu miras kar\u015f\u0131s\u0131nda tav\u0131rlar\u0131n\u0131n kendi tutumu gibi olmayaca\u011f\u0131ndan korkmaktad\u0131r. Bize gelen baz\u0131 bilgilere g\u00f6re O, yerine ge\u00e7ecek yak\u0131nlar\u0131n\u0131n bu mirasa sahip \u00e7\u0131kacak nitelikte kimseler olmad\u0131\u011f\u0131 kan\u0131s\u0131ndad\u0131r. \u015eimdi de derdinin ana noktas\u0131na basmaya s\u0131ra geliyor:<\/p>\n<p>&#8220;E\u015fim de \u00e7ocuktan kesilmi\u015ftir.&#8221;<\/p>\n<p>E\u015finden \u00e7ocu\u011fu olmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00fczden miras\u0131na sahip olmak \u00fczere yeti\u015ftirece\u011fi, yerine ge\u00e7irmek amac\u0131 ile e\u011fitebilece\u011fi bir evlad\u0131 yoktur.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte Hz. Zekeriyya&#8217;n\u0131n korkusu, endi\u015fesi budur. Ne istedi\u011fine gelince Rabbinden kendisini aratmayacak, onun, babalar\u0131n\u0131n ve atalar\u0131n\u0131n peygamberlik miras\u0131na gerekti\u011fi gibi sahip \u00e7\u0131kacak, hay\u0131rl\u0131 bir evlat istiyor. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Bana kendi kat\u0131ndan yerimi tutacak bir o\u011ful ba\u011f\u0131\u015fla. Bu o\u011ful, benim ve Yakubo\u011fullar\u0131n\u0131n miras\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrs\u00fcn.&#8221;<\/p>\n<p>Hz. Zekeriyya, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu se\u00e7kin peygamberi, ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n son g\u00fcnlerinde Rabbinden istedi\u011fi bu evlad\u0131n nas\u0131l bir insan olmas\u0131 gerekti\u011fini, onun hangi meziyetle bezenmesi gerekti\u011fini belirtmeyi de unutmuyor. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Ya Rabbi, onu sevimli bir insan yap.&#8221;<\/p>\n<p>Onu sert, ge\u00e7imsiz, \u015f\u0131mar\u0131k ve ihtirasl\u0131 bir ki\u015fi yapma. &#8220;Sevimli&#8221; s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, b\u00fct\u00fcn bu \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 \u00f6z\u00fcnde ta\u015f\u0131r. &#8220;Sevimli&#8221; insan seven, sevilen ve \u00e7evresindeki herkese ho\u015fnutluk ve sevgi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 sa\u00e7an kimse demektir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte Hz. Zekeriyya&#8217;n\u0131n yan\u0131k bir y\u00fcrekle ve f\u0131s\u0131lt\u0131l\u0131 bir ses tonu ile Rabbine y\u00f6neltti\u011fi dua budur. Bu duan\u0131n s\u00f6zleri, anlamlar\u0131, \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 ve g\u00f6n\u00fclleri ok\u015fayan m\u00fczikal melodisi, ortakla\u015fa bir bi\u00e7imde bu dua sahnesini somut olarak g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne getirmektedirler.<\/p>\n<p>Bir sonraki ayette bu duan\u0131n kabul edilme an\u0131n\u0131n. tablosu \u00e7iziliyor. Bu tablodan buram buram il\u00e2hi ilgi, il\u00e2hi l\u00fctuf ve il\u00e2hi ho\u015fnutluk t\u00fct\u00fcyor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p><strong>7- Allah dedi ki; &#8220;Ya Zekeriyya, sana Yahya ad\u0131nda bir o\u011ful m\u00fcjdeliyoruz Bu ad\u0131 daha \u00f6nce hi\u00e7 kimseye vermemi\u015ftik.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, y\u00fcce Allah, bu sevgili kuluna y\u00fccelikler aleminden sesleniyor; &#8220;Ya Zekeriyya&#8221; diye. Ona hemen m\u00fcjdeyi veriyor; &#8220;sana bir o\u011flun m\u00fcjdesini veriyoruz.&#8221; Onu engin rahmeti ile \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k bir belirtisi olarak m\u00fcjdesini verdi\u011fi bu o\u011flunun ad\u0131n\u0131 da kendisi koyuyor; &#8220;O&#8217;nun ad\u0131 Yahya&#8217;d\u0131r.&#8221; Bu ad, daha \u00f6nce hi\u00e7 kullan\u0131lmam\u0131\u015f bir add\u0131r; &#8220;Bu ad\u0131, daha \u00f6nce hi\u00e7 kimseye vermemi\u015ftik.&#8221;<\/p>\n<p>Bu bir ilahi kerem ya\u011fmurudur. Y\u00fcce Allah, bu kerem ya\u011fmurunu sevgili kulu Hz. Zekeriyya \u00fczerine sa\u011fanak halinde ya\u011fd\u0131r\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, Rabb&#8217;ine yan\u0131k y\u00fcrekle dua etmi\u015f, sessiz bir dille yalvarm\u0131\u015f, korkusunu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f ve arzusunu dile getirmi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc onu, Rabbine dua etmeye sevkeden fakt\u00f6r, \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra yerine ge\u00e7ecek olan yak\u0131nlar\u0131ndan yana besledi\u011fi endi\u015fe idi. Yerine ge\u00e7ecek olan yak\u0131nlar\u0131n\u0131n onun inan\u00e7 miras\u0131na gerekti\u011fi gibi sahip \u00e7\u0131kmayacaklar\u0131ndan, mal\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n ve yak\u0131nlar\u0131n\u0131n g\u00f6zetimini y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n r\u0131zas\u0131na uygun bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fctemeyeceklerinden korkuyordu. Y\u00fcce Allah, onun bu yoldaki niyetini bildi\u011fi i\u00e7in ona rahmetini ya\u011fd\u0131rm\u0131\u015f, diledi\u011fini yerine getirerek onu memnun etmi\u015fti.<\/p>\n<p>Bu s\u0131rada Hz. Zekeriyya kendine gelir gibi oluyor. Kendisini kapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 dilek heyecan\u0131ndan ve umut co\u015fkusundan ayr\u0131l\u0131r gibi oluyor. Dikkatini, duas\u0131n\u0131n bunca h\u0131zl\u0131 bi\u00e7imde kabul edili\u015fi olay \u00fczerinde yo\u011funla\u015ft\u0131rmaya y\u00f6neliyor. O zaman da somut ger\u00e7ekle y\u00fczy\u00fcze geliyor. Kendisi son g\u00fcnlerini ya\u015fayan, iki aya\u011f\u0131 \u00e7ukurda bir ihtiyard\u0131r. Kemikleri zay\u0131flayan, v\u00fccudunun a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yamaz olmu\u015f, sa\u00e7lar\u0131n\u0131 ihtiyarl\u0131k alevi \u00e7epe\u00e7evre sarm\u0131\u015ft\u0131r. E\u015fi ise k\u0131s\u0131r bir kad\u0131nd\u0131r. Ona delikanl\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ve gen\u00e7li\u011finde bile bir \u00e7ocuk verememi\u015ftir. Peki, \u015fimdi nas\u0131l bir o\u011flu olacak? \u0130\u00e7ini kemiren bu ku\u015fkudan s\u0131yr\u0131lmak istiyor. Bunun i\u00e7in y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hangi vas\u0131tay\u0131 araya koyup ona bir o\u011ful arma\u011fan etti\u011fini \u00f6\u011frenmek istiyor. Okuyoruz:<\/p>\n<p><strong>8- Zekeriyya dedi ki; &#8220;Benim nas\u0131l o\u011flum olabilir. E\u015fim \u00e7ocuktan kesildi, ben ise ileri derecede ya\u015fland\u0131m.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Hz. Zekeriyya, somut ger\u00e7ekle y\u00fczy\u00fcze oldu\u011fu gibi y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n vaadi ile de y\u00fcz y\u00fczedir ve Allah&#8217;\u0131n vaadine g\u00fcvenmektedir. Fakat kar\u015f\u0131s\u0131nda bulundu\u011fu bu olumsuz ger\u00e7e\u011fe ra\u011fmen bu ilahi vaadin nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini bilmek ve i\u00e7ini kemiren ku\u015fkular\u0131n bask\u0131s\u0131ndan kurtulmak istemektedir. Bu da son derece do\u011fa: bir psikolojik duygudur. \u00d6rnek bir peygamber olan Hz. Zekeriyya&#8217;n\u0131n yerinde kim olsa ayn\u0131 arzuyu duyar. \u00c7\u00fcnk\u00fc o da bir insand\u0131r. Somut ger\u00e7e\u011fi g\u00f6zard\u0131 etmeyi ba\u015faramad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onu nas\u0131l de\u011fi\u015ftirece\u011fini \u00f6\u011frenmek i\u00e7in sab\u0131rs\u0131zlanan, meraktan yan\u0131p tutu\u015fan bir insan!<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu noktada bekledi\u011fi cevap geliyor, sorusunun rahatlat\u0131c\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 al\u0131yor. Bu olay y\u00fcce Allah i\u00e7in kolayd\u0131r, basit bir \u015feydir. Y\u00fcce Allah, ona bu konuda \u00e7ok yak\u0131n\u0131ndan, kendisi ile ilgili bir \u00f6rnek veriyor. Kendisi daha \u00f6nce bir hi\u00e7ken yoktan varedilmi\u015f de\u011fil miydi? Bu \u00f6rnek sadece kendi i\u00e7in de\u011fil, b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar i\u00e7in, hatta \u015fu evrendeki t\u00fcm nesneler i\u00e7in ge\u00e7erli idi. Okuyoruz:<\/p>\n<p><strong>9-Allah dedi ki; &#8220;Rabbin buyurdu ki, bu i\u015f O&#8217;nun i\u00e7in kolayd\u0131r, vaktiyle ben seni hi\u00e7bir \u015fey de\u011filken yoktan varetmi\u015ftim.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Yaratma konusunda y\u00fcce Allah i\u00e7in ne &#8220;zorluk&#8221; ve ne de &#8220;kolayl\u0131k&#8221; s\u00f6zkonusu de\u011fildir. O&#8217;nun k\u00fc\u00e7\u00fck-b\u00fcy\u00fck, \u00f6nemli-\u00f6nemsiz her varl\u0131\u011f\u0131 yaratma y\u00f6ntemi ayn\u0131d\u0131r. Yaratmay\u0131 diledi\u011fi varl\u0131\u011fa sadece &#8220;ol&#8221; der, o da hemen oluverir.<\/p>\n<p>K\u0131s\u0131r bir kad\u0131n\u0131 \u00e7ocuk do\u011furmaktan al\u0131koyan O oldu\u011fu gibi ileri ya\u015ftaki bir ihtiyar\u0131 d\u00f6lleme g\u00fcc\u00fcnden yoksun b\u0131rakan da O&#8217;dur. Bu nas\u0131l b\u00f6yle ise O, k\u0131s\u0131r bir kad\u0131n\u0131 iyile\u015ftirerek b\u00fcnyesindeki k\u0131s\u0131rl\u0131k sebebini gidermeye ve gebe b\u0131rakma yetene\u011fini yitirmi\u015f, ya\u015fl\u0131 bir erke\u011fin d\u00f6lleme g\u00fcc\u00fcn\u00fc yenilemeye de muktedirdir. Bu g\u00fc\u00e7, tazeleme i\u015fi, insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde bile hi\u00e7bir izi olmayan bir canl\u0131y\u0131 yoktan var etmekten daha kolayd\u0131r. Ger\u00e7i O&#8217;nun s\u0131n\u0131rs\u0131z g\u00fcc\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda yeniden yaratmak da, hi\u00e7 yoktan varetmek de kolayd\u0131r, &#8220;zor&#8221; diye bir \u015fey yoktur O&#8217;nun i\u00e7in.<\/p>\n<p>Hz. Zekeriyya, bunun b\u00f6yle oldu\u011funu ku\u015fkusuz \u00e7ok iyi biliyor. Fakat bir kere ok yaydan \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve Rabbinden i\u00e7ini rahatlatmas\u0131n\u0131 istemi\u015fti. \u015eimdide o iste\u011fi do\u011frultusunda yeni bir ad\u0131m atarak s\u00f6zkonusu ilahi m\u00fcjdenin fiilen ger\u00e7ekle\u015fmesine \u00f6nc\u00fcl\u00fck edecek bir belirti, bir kan\u0131t g\u00f6rmeyi diliyor. Kendisine gerek dua ederken ve gerekse duas\u0131n\u0131n kabul edildi\u011fini \u00f6\u011frendi\u011fi s\u0131rada i\u00e7inde bulundu\u011fu psikolojik ortama uygun d\u00fc\u015fen bir belirti g\u00f6steriyor. Bu belirti, ayn\u0131 zamanda ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n son g\u00fcnlerinde kendisine bir o\u011ful arma\u011fan etmi\u015f olan y\u00fcce Allah a kar\u015f\u0131 \u00f6demekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu \u015f\u00fck\u00fcr borcunu da yerine getirmesini sa\u011flayacak bir nitelik ta\u015f\u0131yor. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz belirti \u015fudur. Hz. Zekeriyya, \u00fc\u00e7 g\u00fcn-\u00fc\u00e7 gece boyunca insanlar\u0131n d\u00fcnyas\u0131ndan koparak y\u00fcce Allah ile ba\u015fba\u015fa kalacakt\u0131r. Bir s\u00fcre hi\u00e7 kimse ile konu\u015fmayacak sadece y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ad\u0131n\u0131 anarken dili \u00e7\u00f6z\u00fclecektir. Bu konu\u015fmaktan al\u0131konma olay\u0131n\u0131n hi\u00e7bir organik sebebi yoktur. Ne dili tutulmu\u015ftur ve ne de konu\u015fma yetene\u011fi zedelenmi\u015ftir. K\u0131sacas\u0131 v\u00fccudu sapasa\u011flamd\u0131r. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p><strong>10- Zekeriyya, &#8220;Ya Rabbi, bunun i\u00e7in bana bir belirti g\u00f6ster&#8221; dedi. Allah, ona &#8220;Bunun belirtisi, hi\u00e7bir organik rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sonucu olmaks\u0131z\u0131n \u00fc\u00e7 g\u00fcn, \u00fc\u00e7 gece hi\u00e7 kimse ile konu\u015famamand\u0131r, bu s\u00fcre i\u00e7inde dilinin d\u00f6nmemesidir&#8221; dedi.<\/p>\n<p>11- Bunun \u00fczerine Zekeriyya mihrapta y\u00fcz\u00fcn\u00fc soyda\u015flar\u0131na d\u00f6nerek sabahlar\u0131 ve ak\u015famlar\u0131 Allah&#8217;\u0131 her t\u00fcr noksanl\u0131ktan tenzih etmelerini i\u015faret etti.<\/strong><\/p>\n<p>B\u00f6ylece soyda\u015flar\u0131, onun i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 havan\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131n i\u00e7ine girecekler, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 hem ona hem de \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra t\u00fcm soyda\u015flar\u0131na ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fu nimete hep birlikte \u015f\u00fckretmi\u015f olacaklard\u0131.<\/p>\n<p>Surenin ak\u0131\u015f\u0131 Hz. Zekeriyy\u00e2&#8217;y\u0131 bu noktada suskunlu\u011fu ve tesbihi ile ba\u015fba\u015fa b\u0131rakarak bu sahnenin perdesini indiriyor, bu sayfay\u0131 \u00e7evirerek yeni bir sayfaya ge\u00e7iyor. Bu yeni sayfan\u0131n konusu Hz. Yahya&#8217;d\u0131r. Sayfan\u0131n hemen ba\u015f\u0131nda y\u00fcce Allah,ona y\u00fccelikler aleminden \u015f\u00f6yle sesleniyor:<br \/>\n<strong><br \/>\n12- Allah, ona &#8220;Ey Yahya, t\u00fcm g\u00fcc\u00fcnle kitab&#8217;a (Tevrat&#8217;a) sar\u0131l&#8221; dedi. Ona daha gocukken bilgelik verdik.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nAnla\u015f\u0131lan bu arada Hz. Yahya do\u011fmu\u015f, emeklemi\u015f ve bebeklik \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n ilk ad\u0131mlar\u0131n\u0131 atm\u0131\u015ft\u0131r. Bu geli\u015fmeler, bu iki sahne aras\u0131ndaki bo\u015fluk d\u00f6neminde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Kur&#8217;an-\u0131 Kerim, hik\u00e2ye anlat\u0131m\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131 sanatsal \u00fcslubu uyar\u0131nca bu bo\u015fluk d\u00f6nemini atlayarak hik\u00e2yenin en \u00f6nemli noktalar\u0131n\u0131 ve sahnelerini, en can al\u0131c\u0131 ve hareketli kesitlerini sunmakla yetiniyor.<\/p>\n<p>Dedi\u011fimiz gibi bu ayet, Hz. Yal\u0131y\u00e2 dan tek bir s\u00f6z bile etmeden \u00f6nce ona bu y\u00fcce sesleni\u015fi y\u00f6neltiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sesleni\u015f sahnesi, onun konumunun y\u00fcceli\u011fini kan\u0131tlayan g\u00f6rkemli ve \u00e7arp\u0131c\u0131 bir sahnedir. Bunun yan\u0131s\u0131ra babas\u0131 Hz. Zekeriyya&#8217;n\u0131n duas\u0131n\u0131n kabul edildi\u011fini de vurgulamaktad\u0131r. Bilindi\u011fi gibi Hz. Zekeriyya, gerek inan\u00e7 sistemini savunma konusunda ve gerekse yak\u0131nlar\u0131n\u0131 g\u00f6zetme-kay\u0131rma hususunda yerini gerekti\u011fi gibi dolduracak, soyunu s\u00fcrd\u00fcrecek hay\u0131rl\u0131 bir varis istemi\u015fti. \u0130\u015fte Hz. Yahya, babas\u0131n\u0131n \u00f6zlemini ger\u00e7ekle\u015ftirecek olan bu kutsal misyonunun ilk a\u015famas\u0131nda, b\u00fcy\u00fck emaneti ta\u015f\u0131mak \u00fczere g\u00f6reve getirilme a\u015famas\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Ey Yahya, t\u00fcm g\u00fcc\u00fcnle kitab&#8217;a (Tevrat&#8217;a) sar\u0131l.&#8221;<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fc edilen &#8220;kitap&#8221; Hz. Mus\u00e2 dan beri \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131n kutsal kayna\u011f\u0131 olan Tevrat&#8217;t\u0131r. Hz. Musa&#8217;dan sonraki \u0130srailo\u011fullar\u0131na gelen b\u00fct\u00fcn peygamberler bu kitaba dayanm\u0131\u015flar, insanlara onu \u00f6\u011fretmi\u015fler, h\u00fck\u00fcmlerinde onun ilkelerini rehber edinmi\u015flerdir. Nitekim Hz. Yahya da babas\u0131 Hz. Zekeriyya&#8217;dan bu miras\u0131 devral\u0131yor, bu misyonu y\u00fcklenmeye, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve kararl\u0131 bir enerji ile bu emaneti omuzlamaya \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131yor; bu miras\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirirken zay\u0131fl\u0131k ve ihmalk\u00e2rl\u0131k g\u00f6stermemesi, geri \u00e7ekilmeye kalk\u0131\u015fmamas\u0131 isteniyor.<\/p>\n<p>Bu y\u00fcce sesleni\u015fin hemen arkas\u0131ndan Hz. Yahya&#8217;n\u0131n, omuzlar\u0131na bindirilen bu b\u00fcy\u00fck y\u00fck\u00fcn alt\u0131ndan kalkabilmek i\u00e7in hangi ayr\u0131cal\u0131klarla donat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klan\u0131yor..<\/p>\n<p>&#8230;&#8221;Ona daha \u00e7ocukken bilgelik arma\u011fan ettik.&#8221;<br \/>\n<strong>13- Yine ona taraf\u0131m\u0131zdan sevecenlik ve kalp temizli\u011fi ba\u011f\u0131\u015flad\u0131k. O k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nan bir kimse idi.<\/p>\n<p>14- Yine ona ana-babas\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131k duygusu a\u015f\u0131lad\u0131k. O dik kafal\u0131, serke\u015f ve huysuz biri de\u011fildi.<\/p>\n<p>15- Do\u011fdu\u011fu g\u00fcn, \u00f6lece\u011fi g\u00fcn ve tekrar diriltilece\u011fi g\u00fcn ona sel\u00e2m olsun.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015fte Hz. Yahya&#8217;n\u0131n, y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan donat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, liyakat kazand\u0131r\u0131c\u0131 ayr\u0131cal\u0131klar bunlard\u0131r. Y\u00fcce Allah, kendisini bu a\u011f\u0131r emaneti ta\u015f\u0131maya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rken, onu bu ayr\u0131cal\u0131klarla desteklemi\u015f, g\u00fc\u00e7lendirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Her \u015feyden \u00f6nce ona daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ocukken &#8220;bilge&#8221;lik arma\u011fan etmi\u015ftir. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi onun ad\u0131 orjinal ve do\u011fumu &#8220;ola\u011fan-d\u0131\u015f\u0131&#8221; bir olay oldu\u011fu gibi, donan\u0131m\u0131 da orijinal ve normal insanlar\u0131nkine benzemezdir. Sebebine elince insan, &#8220;bilge&#8221;li\u011fe normal olarak ileri ya\u015flar\u0131nda sahip olabilirken, ona bu ayr\u0131cal\u0131k daha \u00e7ocukken arma\u011fan edilmi\u015fti.<\/p>\n<p>Yine ona y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n dolays\u0131z bir l\u00fctfu olarak &#8220;sevecenlik&#8221; ba\u011f\u0131\u015flanm\u0131\u015ft\u0131. Bunun i\u00e7in \u00f6zel bir \u00e7aba harcamam\u0131\u015f, \u00f6zel bir e\u011fitim g\u00f6rmemi\u015fti. Adeta arat\u0131l\u0131\u015f hamuru sevecenlik mayas\u0131 ile yo\u011frulmu\u015f, bu tutum do\u011fal niteli\u011fi olmu\u015ftu. Sevecenlik, insanlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerini ve duygular\u0131n\u0131 g\u00f6zetmek zorunda olan, g\u00f6n\u00fclleri kazanarak onlar\u0131 yumu\u015fak bir \u015fekilde iyili\u011fe \u00e7ekmekle g\u00f6revli olan bir peygamber i\u00e7in vazge\u00e7ilmez ve yeri doldurulmaz bir s\u0131fatt\u0131r.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, Hz. Yahya&#8217;ya ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 di\u011fer ayr\u0131cal\u0131klar kalp temizli\u011fi, g\u00f6n\u00fcl ar\u0131nm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131, ve duygu safl\u0131\u011f\u0131 idi. O, bu nitelikler sayesinde kalplerin kirlerine, vicdanlar\u0131n pisliklerine kar\u015f\u0131 koyacak, onlar\u0131 temizlemeye, ar\u0131nd\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca O &#8220;k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nan bir kimse idi.&#8221; Y\u00fcce Allah ile s\u00fcrekli ili ki halinde idi, O&#8217;ndan \u00e7ekiniyor, O&#8217;nu hi\u00e7 hat\u0131r\u0131ndan \u00e7\u0131karm\u0131yor O&#8217;ndan korkuyor gizli a\u00e7\u0131k her davran\u0131\u015f\u0131nda O&#8217;nun g\u00f6zetimi alt\u0131nda oldu\u011funun bilincini ta\u015f\u0131yordu.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bunlar, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, Hz. Yahya&#8217;ya \u00e7ocuklu\u011funda arma\u011fan etti\u011fi nitelikler ve ayr\u0131cal\u0131klard\u0131. O bunlar sayesinde babas\u0131n\u0131n yerini dolduracakt\u0131; babas\u0131n\u0131n sessiz dualar\u0131n\u0131n \u00f6zlemini ger\u00e7ekle\u015ftirecek, bu dualara kar\u015f\u0131l\u0131k olarak Hz. Zekeriyy\u00e2 ya &#8220;temiz bir o\u011ful&#8221; ba\u011f\u0131\u015flayan y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ilerdeki ku\u015faklara \u0131\u015f\u0131k sa\u00e7acak, somut l\u00fctfu olacakt\u0131.<\/p>\n<p>Hz. Yahya&#8217;y\u0131 canland\u0131ran sahnenin perdesi bu noktada iniyor. T\u0131pk\u0131 daha \u00f6nce Hz. Zekeriyya sahnesinin perdesi ini\u015fi gibi. Bu sahnede Hz. Yahya&#8217;n\u0131n hayat\u0131na, m\u00fccadele y\u00f6ntemine ve do\u011frultusuna ili\u015fkin ana hatlar canland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r; Hz. Zekeriyya&#8217;n\u0131n duas\u0131n\u0131, bu duan\u0131n y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan kabul edili\u015fini, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n Hz. Yal\u0131y\u00e2 ya sesleni\u015fini ve kendisine arma\u011fan etti\u011fi ayr\u0131cal\u0131klar\u0131 anlatan hik\u00e2yeden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gereken derse, vurgulu ifadelerle dikkat \u00e7ekilmi\u015ftir. Hik\u00e2yenin bunun \u00f6tesindeki ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na bu dersin \u00e7ap\u0131n\u0131 geni\u015fletecek, ana fikrini g\u00fc\u00e7lendirecek bir i\u015f kalmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eimdi s\u0131rada Hz. Yahy\u00e2&#8217;n\u0131n do\u011fu\u015fundan daha ilgin\u00e7, daha acayip bir hik\u00e2ye var. Hz. \u0130s\u00e2&#8217;n\u0131n do\u011fu\u015fu hik\u00e2yesi. Daha \u00f6nceki hik\u00e2yeden bu hik\u00e2yeye ge\u00e7erken acayipli\u011fin ve ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn dozu t\u0131rman\u0131\u015f g\u00f6steriyor. \u0130lk hik\u00e2yedeki acayiplik, k\u0131s\u0131r bir kad\u0131n\u0131n ileri ya\u015ftaki kocas\u0131ndan gebe kalarak \u00e7ocuk do\u011furmas\u0131 idi. \u015eimdi okuyaca\u011f\u0131m\u0131z hik\u00e2yedeki acayiplik ve ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131l\u0131k bakire bir k\u0131z\u0131n kocas\u0131z olarak \u00e7ocuk do\u011furmas\u0131d\u0131r ki, bu daha \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ve daha ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 bir olayd\u0131r.<\/p>\n<p>E\u011fer insan\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7taki yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve bug\u00fcnk\u00fc bi\u00e7imine sokulu\u015funu bir yana b\u0131rakacak olursak Meryemo\u011flu Hz. \u0130s\u00e2&#8217;n\u0131n do\u011fu\u015fu, insanl\u0131\u011f\u0131n tarihi boyunca ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 en enteresan olay olur. Bu olay ne daha \u00f6nce ve ne de daha sonra benzerine rastlanm\u0131\u015f orijinal ve \u00f6rneksiz bir harikad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsan soyu, tarihinin son derece enteresan olay olan kendi yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n tan\u0131\u011f\u0131 olamam\u0131\u015ft\u0131r. Anas\u0131z ve babas\u0131z olarak yarat\u0131lan ilk insan\u0131 hi\u00e7 kimse g\u00f6rememi\u015ftir. Bu olay\u0131n \u00fczerinden nice y\u00fczy\u0131llar ge\u00e7tikten sonra y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hikmeti, Hz. \u0130s\u00e2&#8217;n\u0131n babas\u0131z do\u011fu\u015fu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ikinci bir ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc sergilemeyi dilemi\u015ftir. Bu do\u011fum olay yery\u00fcz\u00fcnde insano\u011flunun ba\u015flang\u0131c\u0131ndan beri ge\u00e7erli olan \u00fcreme kurallar\u0131na ters d\u00fc\u015fen bir geli\u015fmedir. Ama\u00e7 bu harikaya insanl\u0131\u011f\u0131n tan\u0131k olmas\u0131d\u0131r, insanl\u0131k tarihinin sicilinde dikkatleri \u00e7eken bariz bir olay olarak kalmas\u0131d\u0131r. Hi\u00e7 kimsenin tan\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 ilk yarat\u0131l\u0131\u015f mucizesi \u00fczerinde yo\u011funla\u015fmas\u0131 imk\u00e2n\u0131 bulamam\u0131\u015f olan insano\u011fluna, haf\u0131zas\u0131ndan hi\u00e7bir zaman silinmeyecek bir mucize g\u00f6sterilmek istenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n canl\u0131 soylar\u0131n s\u00fcreklili\u011fini sa\u011flayan yasas\u0131na g\u00f6re istisnas\u0131z b\u00fct\u00fcn canl\u0131 t\u00fcrlerinin \u00fcremesi, erke\u011fin di\u015fiyi d\u00f6llemesi yolu ile olur. Hatta erkek ve di\u015fi cinslerinin belirgin bi\u00e7imde birbirinden ay\u0131rd edilmedi\u011fi canl\u0131 t\u00fcrlerinde bile ayn\u0131 bireyde hem erkeklik hem de di\u015filik h\u00fccrelerinin birarada bulundu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bu yasa uzun y\u00fczy\u0131llar boyunca i\u015fleye i\u015fleye insano\u011flunun zihnine tek \u00fcreme yolu olarak yerle\u015fmi\u015ftir. \u0130nsanlar b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken, ilk yarat\u0131l\u0131\u015f olay\u0131, insan\u0131n yoktan varedili\u015f olay\u0131n\u0131 unutmu\u015f oldular. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu olay, zihinlerin kal\u0131pla\u015fm\u0131\u015f alg\u0131lar\u0131na ters d\u00fc\u015f\u00fcyordu. \u0130\u015fte bu y\u00fczden y\u00fcce Allah, insanlara Hz. \u0130sa \u00f6rne\u011fini g\u00f6stermek istedi. Bu \u00f6rnek arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile onlara g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kay\u0131ts\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131, iradesinin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, bu g\u00fcc\u00fcn ve bu iradenin, kendi tercihi ile i\u015flerlik kazanan do\u011fal yasalarla s\u0131n\u0131rl\u0131 olamayaca\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmay\u0131 diledi. Hz. \u0130sa olay\u0131n\u0131n bir benzerine bir daha hi\u00e7 rastlanmad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc normal olan, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n koydu\u011fu kanunlar\u0131n y\u00fcr\u00fcmesi, tercih etti\u011fi do\u011fal yasalar\u0131n i\u015flemesidir. Amac\u0131 ilahi iradenin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, do\u011fal kanunlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fiilen kan\u0131tlamak olan bu tek olay, insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde her zaman kalacak belirgin bir \u00f6rnek olarak yeterli g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Nitekim y\u00fcce Allah, az ilerde okuyaca\u011f\u0131m\u0131z ayetlerden birinde \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n<p>&#8220;Bu olay insanlara g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc kan\u0131tlayan bir mucize olarak sunmak istiyoruz.&#8221;<\/p>\n<p>Olay son derece \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc oldu\u011fu i\u00e7in, baz\u0131 gruplar onu oldu\u011fu gibi kavrayamam\u0131\u015flar, meydana geli\u015finin gerisindeki hikmeti havsalalar\u0131na s\u0131\u011fd\u0131ramam\u0131\u015flard\u0131r. Bu y\u00fczden Meryem o\u011flu \u0130sa&#8217;ya ilahl\u0131\u011f\u0131n baz\u0131 s\u0131fatlar\u0131n\u0131 yak\u0131\u015ft\u0131rmaya kalk\u0131\u015fm\u0131\u015flar, onun do\u011fu\u015fu ile ilgili \u00e7e\u015fitli hurafeler ve masallar uydurmu\u015flard\u0131r. B\u00f6ylece onun bu ak\u0131l almaz \u015fekilde yarat\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndaki hikmeti tersy\u00fcz etmi\u015flerdir. Onun bu \u015fekildeki yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n hikmeti, az \u00f6nce belirtti\u011fimiz gibi, ilahi g\u00fcc\u00fcn s\u0131n\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamakt\u0131. Ona ilahl\u0131k yak\u0131\u015ft\u0131ran gruplar i\u015fte bu hikmeti tersy\u00fcz ederek Allah&#8217;\u0131n birli\u011fi (tevhid)inanc\u0131n\u0131 zedelemi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an&#8217;\u0131n bu suresinde bu \u00e7arp\u0131c\u0131 ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc olay\u0131n nas\u0131l meydana geldi\u011fi anlat\u0131l\u0131yor. Onun ger\u00e7ek anlam\u0131n\u0131n ne oldu\u011fu a\u00e7\u0131klan\u0131yor ve s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz d\u00fczmece hurafeler ve masallar \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Okuyaca\u011f\u0131m\u0131z ayetler, bu hik\u00e2yeyi \u00e7arp\u0131c\u0131, yo\u011fun duygu ve heyecanlarla y\u00fckl\u00fc, canl\u0131 tablolar halinde sunuyor. \u00d6yle ki, bu ayetleri okuyanlar\u0131n t\u00fcyleri, sanki canland\u0131r\u0131lan tablonun olaylar\u0131n\u0131 sahiden g\u00f6r\u00fcyorlarm\u0131\u015f gibi \u00fcrperiyor, diken diken oluyor.<\/p>\n<p><strong>16- Bu Kitap&#8217;ta Meryem hakk\u0131nda anlatt\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 da hat\u0131rla. Hani O, ailesinden ayr\u0131larak do\u011fu taraf\u0131nda bir yere \u00e7ekilmi\u015fti.<\/p>\n<p>17- Kom\u015fular\u0131 ile aras\u0131na bir perde germi\u015fti. Bu s\u0131rada ona ruhumuzu (Cebrail&#8217;i) g\u00f6nderdik. O, ona normal bir erkek k\u0131l\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>18- Meryem, O&#8217;na &#8220;Ben senden &#8220;Rahman&#8221; olan Allah&#8217;a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m. E\u011fer k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmaktan sak\u0131nan biri isen bana dokunma &#8220;dedi.<\/p>\n<p>19- Cebrail dedi ki; &#8220;Ger\u00e7ekten ben, sana temiz bir o\u011flan vermek i\u00e7in s\u0131rf Rabbinin ginderdi\u011fi el\u00e7iyim&#8221;<\/p>\n<p>20- Meryem, Cebrail&#8217;e &#8220;Benim nas\u0131l o\u011flum olabilir? Bana hi\u00e7 erkek eli de\u011fmi\u015f de\u011fildir, hi\u00e7 gayri me\u015fru ili\u015fkim de olmad\u0131&#8221; dedi.<\/p>\n<p>21- Cebrail dedi ki; &#8220;Allah ,s\u00f6yle diyor: Bu i\u015f benim i\u00e7in kolayd\u0131r. Bu olay\u0131 insanlara g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc kan\u0131tlayan bir mucize ve o\u011flunu da onlara rahmet kayna\u011f\u0131 olarak sunmak istiyoruz. Bu olay kesinle\u015fmi\u015f bir h\u00fck\u00fcmd\u00fcr.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>\u015eimdi hik\u00e2yenin ilk sahnesi \u00f6n\u00fcndeyiz. Kar\u015f\u0131m\u0131zda v\u00fccuduna erkek eli de\u011fmemi\u015f, gen\u00e7 bir bakire k\u0131z var. Daha ana karn\u0131ndayken annesi taraf\u0131ndan bir mabedin hizmetine adanm\u0131\u015f. Onun hakk\u0131nda hi\u00e7 kimse temizli\u011finden ve iffetlili\u011finden ba\u015fka bir \u015fey bilmiyor. Hatta bu y\u00fczden \u0130srail mabedinin temiz bak\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n babas\u0131 olan Hz. Harun&#8217;un soyundan geldi\u011fi s\u00f6yleniyor. \u00d6teden beri ailesi temiz ve d\u00fcr\u00fcst olarak tan\u0131n\u0131yor.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte \u015fimdi bu gen\u00e7 k\u0131z \u00f6zel bir durumunun gere\u011fi olarak ailesinden uzakla\u015farak onlar\u0131n g\u00f6remeyecekleri tenha bir yere \u00e7ekiliyor. Bu &#8220;\u00f6zel durum&#8221;un ne oldu\u011funu ayetler bize s\u00f6ylemiyor. Belki de bu \u00f6zel durum tamamen gen\u00e7 k\u0131zlara \u00f6zg\u00fc bir durumdur da bu y\u00fczden a\u00e7\u0131klanm\u0131yor.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte gen\u00e7 k\u0131z\u0131m\u0131z bu tenha k\u00f6\u015fede, yaln\u0131z oldu\u011fundan emin olarak otururken, birdenbire \u00e7arp\u0131c\u0131 bir s\u00fcrprizle y\u00fczy\u00fcze geliyor. Kar\u015f\u0131s\u0131nda eli-aya\u011f\u0131 d\u00fczg\u00fcn, normal bir erkek duruyor. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Bu s\u0131rada ona ruhumuzu (Cebrail&#8217;i) g\u00f6nderdik. O, ona normal bir erkek k\u0131l\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc.&#8221;<\/p>\n<p>Bu s\u00fcrpriz \u00fczerine \u00f6d\u00fc kopan gen\u00e7 k\u0131z\u0131m\u0131z, \u015fim\u015fek h\u0131z\u0131 ile aya\u011fa kalk\u0131yor. Iss\u0131z bir yerde yaln\u0131z ba\u015f\u0131nayken yabanc\u0131 bir erkekle y\u00fczy\u00fcze gelen her gen\u00e7 k\u0131z gibi pani\u011fe kap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hemen Allah&#8217;a s\u0131\u011f\u0131n\u0131yor, kendisine yard\u0131m etmesini, bu zor durumunda imdad\u0131na yeti\u015fmesini diliyor. Bir yandan da kar\u015f\u0131s\u0131ndaki yabanc\u0131 erke\u011fin takva duygusunu uyarmaya giri\u015fiyor. Onu Allah&#8217;dan korkmaya, bu tenha yerde kendisini g\u00f6zetleyen y\u00fcce Rabbinden \u00e7ekinmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;Meryem O&#8217;na `Ben senden Rahman olan Allah&#8217;a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m. E\u011fer k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmaktan sak\u0131nan biri isen bana dokunma&#8217; dedi.&#8221;<\/p>\n<p>\u00d6yle ya. \u0130\u00e7inde k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nma duygusu ta\u015f\u0131yan kimse &#8220;Rahman&#8221; s\u0131fatl\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ad\u0131n\u0131 duyar duymaz irkilir ve \u015fehvetini frenleyerek \u015feytandan gelen d\u00fcrt\u00fclerine gem vurur.<\/p>\n<p>Hik\u00e2yemizin kahraman\u0131 olan gen\u00e7 k\u0131z\u0131 hayalimizde canland\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m. Tertemiz, masum, son derece g\u00fc\u00e7l\u00fc bir namus e\u011fitimi alm\u0131\u015f, iffetli bir aile ortam\u0131nda b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f, daha ana karn\u0131ndayken Allah&#8217;a adand\u0131ktan sonra Hz. Zekeriyy\u00e2&#8217;n\u0131n g\u00f6zetimi alt\u0131na girmi\u015f bir iffet \u00f6rne\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nday\u0131z. Bu y\u00fczden az \u00f6nce kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrpriz, onu tepeden t\u0131rna\u011fa sarsan ilk &#8220;\u015fok&#8221; olur. Devam ediyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Cebrail, ona &#8216;Ben Rabbinin g\u00f6nderdi\u011fi bir el\u00e7iyim. Sana temiz, hay\u0131rl\u0131 bir erkek \u00e7ocu\u011fu ba\u011f\u0131\u015flamak i\u00e7in geldim&#8217; dedi.&#8221;<\/p>\n<p>Hayalimizi i\u015fletmeye devam ederek bu masum gen\u00e7 k\u0131z\u0131n i\u015fitti\u011fi bu s\u00f6zler kar\u015f\u0131s\u0131nda duyaca\u011f\u0131 korkunun ve utanc\u0131n derecesini kavramaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m. Kar\u015f\u0131s\u0131nda eli aya\u011f\u0131 d\u00fczg\u00fcn, normal, yani insan cinsinden oldu\u011fu ku\u015fkusuz g\u00f6r\u00fcnen yabanc\u0131 bir adam duruyor. Adam, Allah taraf\u0131ndan g\u00f6nderildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor, ama gen\u00e7 k\u0131z hen\u00fcz bundan emin de\u011fildir. Belki de safl\u0131\u011f\u0131ndan, temiz duygular\u0131ndan yararlanmay\u0131 ama\u00e7layan k\u00f6t\u00fc niyetli bir tuzakla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Adam, her mahcup gen\u00e7 k\u0131z\u0131n kulaklar\u0131n\u0131 t\u0131rmalayacak bir ama\u00e7la geldi\u011fini a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k s\u00f6yl\u00fcyor. Kendisine bir erkek \u00e7ocu\u011fu ba\u011f\u0131\u015flamak istedi\u011fini belirtiyor. O tenha yerde yaln\u0131z ikisi vard\u0131r, ortal\u0131kta ba\u015fka hi\u00e7bir Allah kulu yok. Bu y\u00fczden bu durum, Hz. Meryem&#8217;i bir daha tepeden t\u0131rna\u011fa sarsan ikinci &#8220;\u015fok&#8221; olur.<\/p>\n<p>Fakat \u00e7ok ge\u00e7meden toparlan\u0131r ve namusunu tehdit alt\u0131nda hisseden bir di\u015fiye yara\u015facak bir kahraman kesilir. Bu eda ile kar\u015f\u0131s\u0131ndaki erke\u011fe a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k sorar. Nas\u0131l? Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Meryem, Cebrail&#8217;e &#8216;Benim nas\u0131l o\u011flum olabilir? Bana hi\u00e7 erkek eli de\u011fmi\u015f de\u011fildir, hi\u00e7 gayr\u0131me\u015fru ili\u015fkim de olmad\u0131&#8217; dedi. &#8221;<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Hz. Meryem, dobra dobra konu\u015fuyor. Hem s\u00f6ylemek istedi\u011fini a\u00e7\u0131k s\u00f6zlerle dile getiriyor, \u00f6rt\u00fcl\u00fc ifadelerin dolamba\u00e7l\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvurmuyor. Bu \u0131ss\u0131z yerde yabanc\u0131 adamla ba\u015f ba\u015fad\u0131r. \u00dcstelik adam, bu bask\u0131n kokan ziyaretinin amac\u0131n\u0131 az \u00f6nce a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f durumda. Fakat nas\u0131l olacak da adam kendisine bir erkek \u00e7ocuk ba\u011f\u0131\u015flayacak? Meryem bunu hen\u00fcz anlam\u0131\u015f de\u011fil. Ger\u00e7i adam kendisine &#8220;Ben Rabbinin g\u00f6nderdi\u011fi bir el\u00e7iyim&#8221; dedi. Kendisine ne do\u011fumunda ve ne de hayat\u0131nda hi\u00e7bir lekeli nokta bulunmayan tertemiz bir erkek \u00e7ocu\u011fu arma\u011fan etmek amac\u0131 ile geldi\u011fini belirtti, b\u00f6ylece g\u00fcvenini kazanmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, ama bu tatl\u0131 s\u00f6zler, O&#8217;nu i\u00e7inde bulundu\u011fu durumdan kaynaklanan korkusunu yat\u0131\u015ft\u0131rmaya yetmedi. O halde \u015fimdi utanga\u00e7l\u0131\u011f\u0131n s\u0131ras\u0131 de\u011fil. En iyisi a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k konu\u015fmal\u0131. Bu i\u015f nas\u0131l olacak? Kendisi v\u00fccuduna erkek eli de\u011fdirmemi\u015f bir bakiredir. Ayr\u0131ca bir fahi\u015fe de de\u011fildir ki, \u00e7ocuk peydahlamaya yol a\u00e7acak bir cinsel ili\u015fkide bulunmay\u0131 kabul etsin!<\/p>\n<p>Hz. Meryem&#8217;in bu sorusundan a\u00e7\u0131k\u00e7a anl\u0131yoruz ki, kendisi bilinen erkek-kad\u0131n \u00e7iftle\u015fmesi d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir \u00e7ocuk peydahlama y\u00f6ntemi olabilece\u011fini bir an bile akl\u0131n\u0131n ucundan ge\u00e7irmiyor. Bu da insan d\u00fc\u015f\u00fcncesinin \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde son derece normal bir tav\u0131rd\u0131r. Devam edelim:<\/p>\n<p>Cebrail dedi ki; &#8220;Allah \u015f\u00f6yle diyor: Bu i\u015f benim i\u00e7in kolayd\u0131r. Bu olay\u0131 insanlara g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc kan\u0131tlayan bir mucize ve o\u011flunu da onlara rahmet kayna\u011f\u0131 olarak sunmak istiyoruz.&#8221;<\/p>\n<p>Evet, Hz. Meryem&#8217;in, ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fini akl\u0131n\u0131n ucundan bile ge\u00e7irmedi\u011fi bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc olay y\u00fcce Allah i\u00e7in son derece kolayd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc olmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi \u015feye sadece &#8220;ol&#8221; demesi yeterli olan s\u0131n\u0131rs\u0131z g\u00fc\u00e7 i\u00e7in, her i\u015f kolayd\u0131r. O i\u015f ister \u00f6teden beri biline gelen yasalara uygun olsun, isterse ters olsun, farketmez.<\/p>\n<p>Okudu\u011fumuz ayette Cebrail, Hz. Meryem&#8217;e \u015fu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yap\u0131yor: Y\u00fcce Allah, kendisine bu i\u015fin O&#8217;nun i\u00e7in son derece kolay oldu\u011funu bildiriyor. Bu olay\u0131 meydana getirmekteki amac\u0131 onu insanlara bir mucize olarak sunmakt\u0131r. Bu mucize O&#8217;nun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve iradesinin kay\u0131ts\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir kan\u0131t olacakt\u0131r. Ayr\u0131ca ba\u015fta yahudiler olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn insanlar hesab\u0131na rahmet niteli\u011fi ta\u015f\u0131yacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 tan\u0131maya, O&#8217;nun kulu olmay\u0131 benimsemeye ve ho\u015fnutlu\u011funu kazanmaya \u00f6zendirecektir.<\/p>\n<p>Cebrail ile bakire Meryem aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015fma bu noktada sona eriyor. Bu kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015fmadan sonra neler oldu\u011funu ayetler bize anlatm\u0131yor. Ba\u015fka bir deyimle Kur an-\u0131 Kerim&#8217;in hik\u00e2ye anlat\u0131m\u0131nda her zaman g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz sanatsal \u00fcslubun tezah\u00fcr\u00fc olarak bir &#8220;bo\u015fluk&#8221; ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Bununla birlikte bize \u015fu bilgi verilmektedir. V\u00fccuduna erkek eli de\u011fmemi\u015f bir bakire olmas\u0131na ra\u011fmen, Hz. Meryem&#8217;e bir o\u011flu olaca\u011f\u0131 bildirilmi\u015fti ve bu erkek \u00e7ocu\u011fun insanlara y\u00f6nelik bir mucize ve rahmet olmas\u0131 y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ya, bu karar bir oldu-bitti niteli\u011fi kazanm\u0131\u015ft\u0131, ger\u00e7ekle\u015fmesi kesinle\u015fmi\u015fti. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;Bu olay kesinle\u015fmi\u015f bir h\u00fck\u00fcmd\u00fcr.&#8221;<\/p>\n<p>Peki nas\u0131l? burada bu konuda daha fazla bir a\u00e7\u0131klama yap\u0131lm\u0131yor. (&#8220;Tahrim&#8221; suresinin 12. ayetinde &#8220;namusuna el de\u011fdirmi\u015f olan imran k\u0131z\u0131 Meryem de m\u00fc&#8217;minler i\u00e7in bir \u00f6rnektir. Biz ona ruhumuzdan bir soluk \u00fcflemi\u015ftik&#8221; deniyor. Acaba incelemekte oldu\u011fumuz Meryem suresinin yukar\u0131daki bir ayetinde ge\u00e7en &#8220;ruhumuz&#8217; ifadesi ile &#8220;Tahrim&#8221; suresinde ge\u00e7en &#8220;ruhumuz&#8221; ifadesi i\u00e7erik bak\u0131m\u0131ndan bir midir, ba\u015fka bir deyimle bu ifadeler anlamda\u015f m\u0131d\u0131rlar?<\/p>\n<p>Ki\u015fisel kan\u0131m\u0131za g\u00f6re bu ifadeler farkl\u0131 anlam ta\u015f\u0131yorlar. Bu ifade ile, bu surede &#8220;Ruh-ul al emin (g\u00fcvenilir) l\u00e2kab\u0131 ile an\u0131lan Cebrail kasdediliyor. O y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n Hz. Meryem&#8217;e g\u00f6nderdi\u011fi el\u00e7idir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k bu ifadenin &#8220;Tahrim&#8221; suresindeki anlam\u0131, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n Hz. Adeni e bir solu\u011funu \u00fcflemi\u015f oldu\u011fu &#8220;ruh&#8221;un ayn\u0131s\u0131d\u0131r. Hz. Adem bu solu\u011fun sonucunda &#8220;insan&#8221; bi\u00e7iminde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Yine bu ruh, Hz. Meryem&#8217;in edep yerine \u00fcflenen bir soluk sayesinde rahimdeki di\u015fi sperma h\u00fccresi geli\u015fmeye haz\u0131r bir canl\u0131 kimli\u011fi kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ilah\u0131 soluk, hem hayat vermekte ve hem de ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 canl\u0131ya t\u00fcr\u00fcn\u00fcn gerektirdi\u011fi temel yetenekleri ba\u011f\u0131\u015flamaktad\u0131r. \u0130nsan s\u00f6zkonusu olunca bu temel yetenekler, onu y\u00fccelikler alemine t\u0131rmand\u0131ran, &#8220;insan&#8221;a yara\u015f\u0131r alg\u0131larla, d\u00fc\u015f\u00fcnce ile, duygularla ve sezgilerle donatan ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 nitelikler demektir.<\/p>\n<p>Bu yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda biz Hz. Meryem&#8217;in olay\u0131n\u0131 da \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yoruz: &#8220;Ruh-ul emin&#8221; l\u00e2kab\u0131 ile an\u0131lan Cebrail, y\u00fcce Allah&#8217;dan ald\u0131\u011f\u0131 bu &#8220;ruh&#8221;un solu\u011funu ta\u015f\u0131yarak Hz. Meryem&#8217;e iletmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ama bu a\u00e7\u0131klamam\u0131z\u0131n arkas\u0131ndan \u015fu temel g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz\u00fc bir kere daha vurgulamak isteriz: Biz ne &#8220;Cebrail&#8221; anlam\u0131ndaki ruhun ve ne de \u00f6b\u00fcr anlamdaki ruhun \u00f6z\u00fcn\u00fc kavrayamay\u0131z. Bunlar\u0131n her ikisi de bilgimize kapal\u0131 kavramlard\u0131r. Yaln\u0131z biz bu iki surenin ilgili ayetlerini irdeleyince buradaki &#8220;ruh&#8221;un, oradaki &#8220;ruh&#8221;tan farkl\u0131 anlama geldi\u011fini anlar\u0131z.)<\/p>\n<p>Bunun arkas\u0131ndan hik\u00e2yenin yeni bir sahnesi g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne getiriliyor. Az \u00f6nce \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ile ba\u015fba\u015fa b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bakire Meryem, bu yeni tabloda daha deh\u015fetli bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p><strong>22- B\u00f6ylece Meryem, o\u011fluna gebe kald\u0131. Bu d\u00f6neminde g\u00f6zlerden uzak bir k\u00f6\u015feye \u00e7ekildi.<\/p>\n<p>23- Bir s\u00fcre sonra do\u011fum sanc\u0131lar\u0131 tutunca bir hurma a\u011fac\u0131n\u0131n alt\u0131na s\u0131\u011f\u0131nmak zorunda kald\u0131 ve &#8220;Ke\u015fke, daha \u00f6nce \u00f6lm\u00fc\u015f ve haf\u0131zalardan silinmi\u015f olsayd\u0131m&#8221; dedi.<\/strong><\/p>\n<p>Bu tabloda Hz. Meryem&#8217;i, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc &#8220;\u015fok&#8221; ya\u015farken g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>Ayetler, onun hamileli\u011fine ili\u015fkin bilgi vermiyor. Acaba nas\u0131l gebe kald\u0131 ve bu gebeli\u011fi ne kadar s\u00fcrd\u00fc&#8221; Acaba bu hamilelik, her kad\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7en normal bir hamilelik mi idi:&#8217; E\u011fer \u00f6yle ise \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz: Cebrail&#8217;in solu\u011fu, di\u015fi spermaya canl\u0131l\u0131k ve hareket a\u015f\u0131lad\u0131. Arkas\u0131ndan bu sperma, embriyoya, embriyo bir lokmal\u0131k et par\u00e7as\u0131na ve et par\u00e7as\u0131 kemi\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. sonra kemikler kaslarla giydirildi, b\u00f6ylece olu\u015fan cenin, ana rahmindeki bilinen g\u00fcnlerini doldurmu\u015f oldu.<\/p>\n<p>Olaylar\u0131n b\u00f6yle bir geli\u015fme \u00e7izgisi izlemi\u015f olmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc di\u015fi sperma, d\u00f6llendikten sonra geli\u015fme ve b\u00fcy\u00fcme s\u00fcrecine girer ve bu s\u00fcre\u00e7 dokuz kameri ay sonra noktalan\u0131r. Bu olayda Cebrail&#8217;in \u00fcfledi\u011fi soluk d\u00f6lleme olay\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f ve di\u015fi sperma bu noktadan itibaren do\u011fal geli\u015fim s\u00fcrecini izlemi\u015f olabilir.<\/p>\n<p>Buna kar\u015f\u0131l\u0131k b\u00f6ylesine \u00f6zel bir durumda di\u015fi sperma, Cebrail&#8217;in \u00fcfledi\u011fi soluktan sonra normal d\u0131\u015f\u0131 bir geli\u015fme \u00e7izgisi de izlemi\u015f olabilir. Bu durumda s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz geli\u015fme a\u015famalar\u0131n\u0131n s\u00fcreleri k\u0131salt\u0131lm\u0131\u015f olabilir. B\u00f6ylece bu a\u015famalar\u0131 izleyen ceninin olu\u015fumu, geli\u015fmesi ve olgunla\u015fmas\u0131 son derece k\u0131sa bir zamana s\u0131\u011fm\u0131\u015f olabilir.<\/p>\n<p>Ayetler bu iki geli\u015fme s\u00fcrecinden hangisinin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi hakk\u0131nda bilgi vermiyor. Bu y\u00fczden hakk\u0131nda herhangi bir delile sahip olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu meseleyi daha fazla kurcalayacak de\u011filiz.<\/p>\n<p>\u015eimdi g\u00f6zlerimizi, ailesinden uzak bir k\u00f6\u015feye \u00e7ekilen Hz. Meryem&#8217;e \u00e7evirelim. O bu yaln\u0131zl\u0131k k\u00f6\u015fesinde \u00f6ncekilerden \u00e7ok daha deh\u015fet uyand\u0131r\u0131c\u0131 bir durumdad\u0131r. Daha \u00f6nceki durumlardaki problemi namus, terbiye ve ahlak problemi idi. Bu problem, kendisi ile vicdan\u0131 aras\u0131ndaki bir problemdi. Oysa \u015fimdiki s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ba\u015fkad\u0131r. \u015eimdi toplum \u00f6n\u00fcnde rezil olman\u0131n, bir skandal kahraman\u0131 olarak \u00e7evresi ile y\u00fczy\u00fcze gelmenin e\u015fi\u011findedir.<\/p>\n<p>Bu psikolojik ac\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra fizyolojik sanc\u0131lar\u0131n pen\u00e7esinde de k\u0131vranmaktad\u0131r. Kendisini bir hurma a\u011fac\u0131 dal\u0131n\u0131n yan\u0131na ko\u015fturan, bu hurma dal\u0131na tutunmaya zorlayan amans\u0131z do\u011fum sanc\u0131lar\u0131 \u00e7ekmektedir. Bu \u0131ss\u0131z yerde tek ba\u015f\u0131nad\u0131r, yapayaln\u0131zd\u0131r. Bakire bir gen\u00e7 k\u0131z olarak bu t\u00fcr sanc\u0131larla ilk kez tan\u0131\u015fman\u0131n \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde bocalamaktad\u0131r. Kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi\u011fi durum hakk\u0131nda hi\u00e7bir \u00f6n bilgisi olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, kendisine en ufak bir yard\u0131mda bulunacak bir kimsesi de yoktur. Bu y\u00fczden bunal\u0131m derecesine yakla\u015fm\u0131\u015f bir bezginlik i\u00e7inde \u015f\u00f6yle dedi\u011fini duyuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Ke\u015fke daha \u00f6nce \u00f6lm\u00fc\u015f ve haf\u0131zalardan silinmi\u015f olsayd\u0131m.&#8221;<\/p>\n<p>Biz onun bu s\u00f6zleri s\u00f6ylerken y\u00fcz\u00fcnde beliren \u0131zd\u0131rapl\u0131 mimikleri g\u00f6r\u00fcr gibi oluyor, duygusal \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131\u015flar\u0131n nabz\u0131n\u0131 avucumuzda hisseder gibi oluyor, \u00e7ekti\u011fi ac\u0131lar\u0131n y\u00fczlere yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 izlere ellerimizle dokunur gibi oluyoruz. O kar\u015f\u0131 konulmaz bir \u00f6zlem ile &#8220;unutulmu\u015f&#8221; olmay\u0131 arzuluyor. T\u0131pk\u0131 ayba\u015f\u0131 kan\u0131n\u0131 silmek i\u00e7in kullan\u0131lan ve sonra f\u0131rlat\u0131l\u0131p at\u0131lan bir pa\u00e7avra gibi olmak istiyor.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu dayan\u0131lmaz ac\u0131lar i\u00e7inde engin deh\u015fetin dalgalar\u0131 ile bo\u011fu\u015furken kars\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrprizlerin en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc meydana geliyor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p><strong>24- Bu arada, ayaklar\u0131 alt\u0131ndan \u015f\u00f6yle bir ses duydu; &#8220;Sak\u0131n \u00fcz\u00fclme, Rabb&#8217;in senin i\u00e7in ayaklar\u0131n alt\u0131ndan akan bir dere a\u00e7t\u0131. &#8221;<\/p>\n<p>25- &#8220;Hurman\u0131n dal\u0131n\u0131 silkele de \u00fczerine olgun ve taze hurmalar d\u00f6k\u00fcls\u00fcn.&#8221;<\/p>\n<p>26- &#8220;Ye, i\u00e7, g\u00f6nl\u00fcn rahat olsun. E\u011fer birini g\u00f6recek olursan &#8216;Ben Rahman olan Allah&#8217;a konu\u015fmama orucu adad\u0131m, bu y\u00fczden bug\u00fcn hi\u00e7 kimse ile konu\u015fmayaca\u011f\u0131m&#8217; de. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>Aman Allah&#8217;\u0131m! Az \u00f6nce d\u00fcnyaya gelen \u00e7ocuk, ayaklar\u0131n\u0131n yan\u0131ba\u015f\u0131nda ki yatt\u0131\u011f\u0131 yerden annesine sesleniyor. Kad\u0131na g\u00f6nl\u00fcn\u00fc rahatlatacak, y\u00fcce Allah ile ili\u015fkisini tazeleyecek s\u00f6zler s\u00f6yl\u00fcyor. Ona ne yiyece\u011fini ve ne i\u00e7ece\u011fini g\u00f6steriyor. O&#8217;na Rabbini bulduracak delillere ve a\u00e7\u0131k kan\u0131tlara iletiyor.<\/p>\n<p>Diyor ki; sak\u0131n \u00fcz\u00fclme; &#8220;Rabbin senin i\u00e7in ayaklar\u0131n\u0131n alt\u0131ndan akan bir dere a\u00e7t\u0131.&#8221; O seni unutmu\u015f, sahipsiz b\u0131rakm\u0131\u015f de\u011fildir. O senin ayaklar\u0131n\u0131n dibinde bir akarsu varetti. En akla yak\u0131n yoruma g\u00f6re hemen o anda bir yeralt\u0131 kayna\u011f\u0131ndan su f\u0131\u015fk\u0131rd\u0131, ya da da\u011fdan kaynaklanan gizli bir su yolundan ans\u0131z\u0131n su kaynamaya ba\u015flad\u0131. G\u00f6vdesine dayand\u0131\u011f\u0131n \u015fu hurma a\u011fac\u0131 var ya, silkele onu da olgun ve taze hurmalar\u0131n\u0131 kuca\u011f\u0131na d\u00f6ks\u00fcn. \u0130\u015fte sana yiyecek ve i\u015fte sana i\u00e7ecek. Tatl\u0131 yiyecek, lohusalar i\u00e7in uygun bir besin maddesidir. Hurma ise lohusa kad\u0131nlar i\u00e7in en yararl\u0131 bir yiyecek t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. O halde afiyetle &#8220;ye ve i\u00e7&#8221;. &#8220;G\u00f6nl\u00fcn rahat olsun&#8221; kalbin huzur i\u00e7inde olsun. E\u011fer biri ile kar\u015f\u0131la\u015facak olursan kendisine, hi\u00e7 a\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7madan i\u015faret yolu ile rahmeti bol olan Allah&#8217;a konu\u015fmama orucu adad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kendi kendine konu\u015fma yasa\u011f\u0131 koydu\u011funu, kendini Allah&#8217;a ibadet etmeye adad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat ve hi\u00e7 kimsenin sorusuna cevap verme.<\/p>\n<p>\u00d6yle san\u0131yoruz ki, Hz. Meryem, elini uzat\u0131p yan\u0131ba\u015f\u0131nda ki hurma a\u011fac\u0131n\u0131 silkelemeden ve b\u00f6ylece taze ve olgun hurmalar\u0131n kuca\u011f\u0131na d\u00fc\u015fmesini sa\u011flamadan \u00f6nce uzun bir s\u00fcre deh\u015fet i\u00e7inde, oldu\u011fu yerde donakald\u0131. Biraz sonra kendini toparlay\u0131nca y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendisini sahipsiz b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kesinlikle anlad\u0131. Do\u011fru yola iletici k\u0131lavuzunun yan\u0131ba\u015f\u0131nda oldu\u011funu farketti. O k\u0131lavuz, daha kundaktayken konu\u015fan bu minicik yavrudur. \u015eimdi bu minik yavrunun ki\u015fili\u011finde kendisine sunulan harikay\u0131, ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131klamaya, tan\u0131tmaya s\u0131ra gelmi\u015fti. Okuyal\u0131m:<br \/>\n<strong><br \/>\n27- &#8220;Bebe\u011fini kuca\u011f\u0131na al\u0131p yak\u0131nlar\u0131n\u0131n yan\u0131na gelince kendisine dediler ki; &#8220;Ey Meryem, sen \u00e7ok utand\u0131r\u0131c\u0131 bir su\u00e7 i\u015fledin.<\/p>\n<p>28- &#8220;Ey Harun&#8217;un k\u0131z karde\u015fi, senin ne baban k\u00f6t\u00fc bir adamd\u0131 ve ne de annen iffetsiz bir kad\u0131nd\u0131. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>Simdi bu \u00e7arp\u0131c\u0131 sahneyi izleyelim.<\/p>\n<p>Hz. Meryem&#8217;i kuca\u011f\u0131nda bir bebekle g\u00f6renlerin y\u00fczlerinde beliren deh\u015feti tasavvur etmemiz zor olmasa gerek. Anla\u015f\u0131lan onu ilk g\u00f6renler, en yak\u0131n akrabalar\u0131ndan olu\u015fan dar \u00e7evresinin bireyleridir. Adamlar tertemiz, bakire, tap\u0131nak hizmetine adanm\u0131\u015f, \u00f6z\u00fcn\u00fc ibadete vermi\u015f k\u0131zlar\u0131 ile y\u00fcz y\u00fczeler. K\u0131z\u0131n kuca\u011f\u0131nda yeni do\u011fmu\u015f bir bebek vard\u0131r. Onlar i\u00e7in bundan daha \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi&#8217;? Ayeti tekrar okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;Kendisine dediler ki; &#8216;Ey Meryem, sen \u00e7ok utand\u0131r\u0131c\u0131 bir su\u00e7 i\u015fledin.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Ey Harun&#8217;un k\u0131z karde\u015fi, senin ne baban k\u00f6t\u00fc bir adamd\u0131 ve ne de annen iffetsiz bir kad\u0131nd\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Adamlar\u0131n dilleri \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f, Hz. Meryem&#8217;i paylama ve k\u0131nama ya\u011fmuruna tutmu\u015flar; &#8220;Ey Meryem, sen \u00e7ok utand\u0131r\u0131c\u0131 bir su\u00e7 i\u015fledin&#8221; diyorlar, ba\u011f\u0131\u015flanmaz bir rezaletin damgas\u0131n\u0131 yedi\u011fini y\u00fcz\u00fcne vuruyorlar. Arkas\u0131ndan \u00f6fkeleri ac\u0131 bir alaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor; kendisine &#8220;Ey Harun&#8217;un k\u0131z karde\u015fi&#8221; diye sesleniyorlar. Hz. Harun se\u00e7kin bir peygamberdir. Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda kutsal mabedin bak\u0131m\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015f ve \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra bu g\u00f6revi soyundan gelenlere devretmi\u015ftir. Sen ki, kendini ibadete vermekle ve mabedin hizmetine adamakla soyunu ona dayand\u0131rd\u0131n. Ama ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n bu sayg\u0131n soy ba\u011f\u0131 nerede, i\u015fledi\u011fin rezalet nerede! Bu ikisi hi\u00e7 birbiri ile ba\u011fda\u015f\u0131r m\u0131? \u00dcstelik;<\/p>\n<p>&#8220;Senin ne baban k\u00f6t\u00fc bir adamd\u0131 ve ne de annen iffetsiz bir kad\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>O halde kime \u00e7ektin de bu \u00e7irkin i\u015fi yapt\u0131n? Senin bu i\u015fledi\u011fin rezaleti ancak k\u00f6t\u00fc babalar\u0131n ve iffetsiz annelerin k\u0131zlar\u0131 yapar.<\/p>\n<p>Adamlar\u0131n bu su\u00e7lamalar\u0131n\u0131 hi\u00e7 ses \u00e7\u0131karmadan dinleyen Meryem, bu noktada kuca\u011f\u0131ndaki harika \u00e7ocu\u011fun az \u00f6nceki tavsiyesini uyguluyor. Okuyoruz.<\/p>\n<p><strong>29- Bunun \u00fczerine Meryem, eli ile o\u011flunu g\u00f6stererek onunla konu\u015fmalar\u0131n\u0131 \u00f6nerdi. Onlar da &#8220;Biz be\u015fikteki \u00e7ocukla nas\u0131l konu\u015fabiliriz?&#8221; dediler.<\/strong><\/p>\n<p>\u015eimdi adamlar\u0131n \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131n ne kadar artt\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6fkeden nas\u0131l k\u00fcplere bindiklerini var\u0131n, siz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Bakire k\u0131zlar\u0131, ans\u0131z\u0131n kuca\u011f\u0131nda bir bebekle kar\u015f\u0131lar\u0131na \u00e7\u0131k\u0131yor. Sonra isledi\u011fi rezaleti k\u0131nayanlarla alay ediyor, onlara hava at\u0131yor. Kendisi hi\u00e7 a\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7mazken, yak\u0131nlar\u0131na kuca\u011f\u0131ndaki bebe\u011fi g\u00f6steriyor, &#8220;bu i\u015fin s\u0131rr\u0131n\u0131 ona sorun&#8221; demek istiyor. Adamlar ortak tepkilerini \u015f\u00f6yle dile getirirler:<\/p>\n<p>&#8220;Biz be\u015fikteki \u00e7ocukla nas\u0131l konu\u015fabiliriz&#8221; dediler.<br \/>\n<strong><br \/>\n30- O s\u0131rada be\u015fikteki \u00e7ocuk dile gelerek dedi ki; &#8220;Ben Allah&#8217;\u0131n kuluyum. O bana kitap vererek beni peygamber yapt\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>31- &#8220;Nerede olursam olay\u0131m, beni insanlara yararl\u0131 k\u0131ld\u0131. Bana sa\u011f olduk\u00e7a namaz k\u0131lmam\u0131 ve oru\u00e7 tutmam\u0131 emretti.&#8221;<\/p>\n<p>32- .&#8221;Beni anama d\u00fc\u015fk\u00fcn bir evlat olarak yaratt\u0131; dik kafal\u0131 ve k\u00f6t\u00fcl\u00fck d\u00fc\u015fk\u00fcn\u00fc biri olmaktan uzak tuttu. &#8221;<\/p>\n<p>33- &#8220;Do\u011fdu\u011fum g\u00fcn, \u00f6lece\u011fim g\u00fcn ve tekrar diriltilece\u011fim g\u00fcn Allah&#8217;\u0131n rahmeti ve ba\u011f\u0131,s\u0131 benimle birliktedir.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, Hz. \u0130sa -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bizzat kendi a\u011fz\u0131ndan y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kulu oldu\u011funu a\u00e7\u0131kl\u0131yor. O halde baz\u0131 hristiyanlar\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fckleri gibi O y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n o\u011flu de\u011fildir. Ba\u015fka baz\u0131 hristiyanlar\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fckleri gibi O, ilah da de\u011fildir. Di\u011fer bir hristiyan mezhebinin iddia etti\u011fi gibi \u00fc\u00e7 ilah\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc de de\u011fildir ki, bu iddiaya g\u00f6re bu \u00fc\u00e7 ilah hem ayr\u0131 ayr\u0131 olarak ve hem de \u00fc\u00e7\u00fc birlikte ilaht\u0131rlar. Bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra Hz. \u0130sa, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendisini peygamber olarak g\u00f6revlendirdi\u011fini ilan ediyor. Yani y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n o\u011flu ya da orta\u011f\u0131 s\u00f6zkonusu de\u011fildir. Yine bu a\u00e7\u0131klamas\u0131na g\u00f6re y\u00fcce Allah onu insanlara yararl\u0131 k\u0131lm\u0131\u015f, kendisine ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece namaz k\u0131lmay\u0131, zek\u00e2t vermeyi emretmi\u015f, ana-babas\u0131na kar\u015f\u0131 hay\u0131rl\u0131 bir evlat olmas\u0131n\u0131, soyda\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131 al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fc olmas\u0131n\u0131 buyurmu\u015ftur. Demek ki, onun da herkes gibi s\u00fcresi belirli, s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7izilmi\u015f bir \u00f6mr\u00fc vard\u0131r. O da herkes gibi \u00f6lecek ve sonra yeniden diriltilecektir. Y\u00fcce Allah gerek do\u011fdu\u011fu, gerek \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc ve gerekse yeniden diriltilece\u011fi g\u00fcn esenli\u011fi, g\u00fcveni ve g\u00f6n\u00fcl huzurunu ona yolda\u015f k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Okudu\u011fumuz ayetler Hz. \u0130sa&#8217;n\u0131n \u00f6lece\u011fini ve yeniden diriltilece\u011fini son derece a\u00e7\u0131k bir dille ifade etmektedirler. Bu ger\u00e7ek ne ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc yorumlanabilir ve ne de tart\u0131\u015fma kald\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Ayetler, bu tabloya ba\u015fka bir \u015fey eklemiyorlar. Adamlar\u0131n bu harika olay nas\u0131l kar\u015f\u0131lad\u0131klar\u0131n\u0131, bu \u00e7arp\u0131c\u0131 olaydan sonra gerek Hz. Meryem&#8217;in gerekse harika o\u011flunun durumlar\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu anlatm\u0131yor. Hz. \u0130sa&#8217;n\u0131n &#8220;O, bana kitap vererek beni peygamber yapt\u0131&#8221; bi\u00e7imindeki s\u00f6zleri ile i\u015faret etti\u011fi peygamberlik olay\u0131n\u0131n ne zaman ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi de belirtilmiyor.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc burada bu hik\u00e2yeyi anlatmaktan g\u00fcd\u00fclen tek ama\u00e7 Hz. \u0130sa&#8217;n\u0131n do\u011fumu olay\u0131na dikkatleri \u00e7ekmektir. Bu y\u00fczden hik\u00e2yenin bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc olayl\u0131 sahnesine ula\u015f\u0131l\u0131p bu ama\u00e7 ger\u00e7ekle\u015ftirilince perde iniveriyor. \u015eimdi hik\u00e2yenin en uygun yerinde, g\u00fcd\u00fclen bu amac\u0131 vurgulamaya, de\u011ferlendirme konusu yapmaya s\u0131ra gelmi\u015ftir. Bu de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131rken hem a\u00e7\u0131k anlat\u0131mdan ve hem bu ifadelerin \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar\u0131ndan yararlan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n<p><strong>34- \u0130\u015fte &#8220;ger\u00e7ek s\u00f6z &#8220;e g\u00f6re Meryemo\u011flu \u0130sa budur, oysa insanlar bu ger\u00e7ek s\u00f6z\u00fc ku\u015fku ile kar\u015f\u0131l\u0131yorlar.<\/p>\n<p>35- Allah&#8217;a o\u011ful edinmek yak\u0131\u015fmaz. O b\u00f6yle bir \u015feyden m\u00fcnezzehtir. O bir i\u015f hakk\u0131nda kesin h\u00fck\u00fcm verince o i\u015fe sadece &#8220;ol&#8221; der, o da hemen oluverir.<\/p>\n<p>36- &#8220;Ku\u015fku yok ki Allah sizin de benim de Rabb&#8217;imizdir, \u00f6yleyse s\u0131rf O&#8217;na kulluk ediniz. \u0130\u015fte dosdo\u011fru yol budur. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015fte Hz. \u0130sa budur. Yoksa onu ilahla\u015ft\u0131ranlar\u0131n ya da do\u011fu\u015fu konusunda annesine \u00e7irkin iftiralar atanlar\u0131n dedikleri gibi de\u011fildir. O ger\u00e7ek mahiyeti ile b\u00f6yle oldu\u011fu gibi d\u00fcnyaya geli\u015f bi\u00e7iminin i\u00e7y\u00fcz\u00fc de budur. Bu ger\u00e7ekleri anlat\u0131rken o do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyor. Fakat insanlar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc onun s\u00f6ylediklerini ku\u015fku ile kar\u015f\u0131l\u0131yorlar \u00f6zlerine inanmaya yana\u015fm\u0131yorlar. Oysa bu s\u00f6zleri kendi a\u011fz\u0131 ile s\u00f6yl\u00fcyor, hem de hik\u00e2yesinin ola\u011fan\u00fcst\u00fc ak\u0131\u015f\u0131 bu mesaj\u0131 veriyor. Bu mesaj\u0131n \u00f6z\u00fc \u015fudur:<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;a o\u011ful edinmek yak\u0131\u015fmaz.&#8221;<\/p>\n<p>O b\u00f6yle bir \u015feyden m\u00fcnezzeh olan bir y\u00fccedir. Evl\u00e2t edinmek O&#8217;nun bu y\u00fcceli\u011fi ile ba\u011fda\u015fmaz. \u00d6l\u00fcml\u00fcler soylar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in ve g\u00fc\u00e7s\u00fczler destek kazanmak amac\u0131yla evl\u00e2t ediniyorlar. Oysa y\u00fcce Allah kal\u0131c\u0131d\u0131r, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sona ermesi s\u00f6zkonusu de\u011fildir. Ayr\u0131ca g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr, hi\u00e7 kimsenin yard\u0131m\u0131na ihtiyac\u0131 yoktur. T\u00fcm varl\u0131klar O&#8217;nun &#8220;ol&#8221; s\u00f6z\u00fc ile var olur. O bir i\u015fin olmas\u0131na karar verince o i\u015fe sadece &#8220;ol&#8221; der, o da hemen oluverir. Yani neyi ger\u00e7ekle\u015ftirmek isterse ona iradesini y\u00f6nelterek ger\u00e7ekle\u015ftirir, bunun i\u00e7in ne evlad\u0131n ve ne de yard\u0131mc\u0131n\u0131n arac\u0131l\u0131\u011f\u0131na ihtiya\u00e7 duymaz.<\/p>\n<p>Hz. \u0130sa, bu s\u00f6zlerine ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc olaylar\u0131n\u0131n do\u011fal \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar\u0131na y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, hem kendisinin hem de t\u00fcm insanlar\u0131n Rabbi oldu\u011funu a\u00e7\u0131klayarak, herkesi tek ve ortaks\u0131z Allah&#8217;\u0131n kullu\u011funu benimsemeye \u00e7a\u011f\u0131rarak son veriyor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;Ku\u015fku yok ki, Allah sizin de benim de Rabbimizdir. \u00d6yleyse s\u0131rf O&#8217;na kulluk ediniz. i\u015fte dosdo\u011fru yol budur.&#8221;<\/p>\n<p>Gerek Hz. \u0130sa&#8217;n\u0131n ve gerekse hik\u00e2yesinin bu tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndan sonra bu konuda kuruntulara ve masallara yer yoktur. \u0130\u015fte hik\u00e2yeye ili\u015fkin bu de\u011ferlendirmenin gerek a\u00e7\u0131k ifadelerinden ve gerekse \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar\u0131ndan g\u00fcd\u00fclen maksat bu ger\u00e7e\u011fi vurgulamakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n arkas\u0131ndan \u00e7e\u015fitli mezheplerin ve kesimlerin Hz. \u0130sa konusunda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde olduklar\u0131 belirtiliyor. Bu yal\u0131n ger\u00e7e\u011fin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda bu g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 dayanaks\u0131z ve birer \u00e7irkin iftira olmaktan \u00f6teye gitmiyor.<\/p>\n<p><strong>37- \u00c7e\u015fitli gruplara ayr\u0131lan insanlar, aralar\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fcler. Vaygele k\u00e2firlerin ba\u015f\u0131na! O &#8220;b\u00fcy\u00fck g\u00fcn &#8220;de g\u00f6zleri neler g\u00f6recek.<\/strong><\/p>\n<p>Roma \u0130mparatoru kardinallerden olu\u015fan bir y\u00fcksek konsey toplad\u0131. Bu konsey h\u0131ristiyanl\u0131k tarihindeki \u00fc\u00e7 \u00fcnl\u00fc konseyden biridir. Bu konseye iki bin y\u00fcz yetmi\u015f kardinal kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Adamlar Hz. \u0130sa hakk\u0131nda yo\u011fun tart\u0131\u015fmalar yapt\u0131lar. Her kafadan ayr\u0131 bir ses, her gruptan farkl\u0131 bir g\u00f6r\u00fc\u015f \u00e7\u0131kt\u0131. Kimileri &#8220;O Allah&#8217;t\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcne indi, kimine can verdi kiminin can\u0131n\u0131 ald\u0131, arkas\u0131ndan tekrar g\u00f6\u011fe \u00e7\u0131kt\u0131&#8221; dedi. Kimileri &#8220;O Allah&#8217;\u0131n o\u011fludur&#8217; dedi. Kimileri &#8220;O baba, o\u011ful ve kutsal ruhtan olu\u015fan \u00fc\u00e7 ilahi unsurdan biridir&#8221; dedi. Kimileri &#8220;O \u00fc\u00e7 ilah\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fcd\u00fcr; Allah da, o da, annesi de birer ilaht\u0131r&#8221; dedi. Baz\u0131lar\u0131 da &#8220;O Allah&#8217;\u0131n kulu, peygamberi, ruhu ve kutsal s\u00f6z\u00fcd\u00fcr&#8221; dediler. Di\u011fer baz\u0131 gruplar, ba\u015fka farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler ortaya att\u0131lar. Gruplar aras\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fine var\u0131lamad\u0131. En \u00e7ok taraftar toplayan g\u00f6r\u00fc\u015f ancak \u00fc\u00e7 y\u00fcz sekiz ki\u015fiyi biraraya getirebildi. Bunun \u00fczerine imparator bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc benimsedi, onu savunanlar\u0131 destekleyip di\u011fer g\u00f6r\u00fc\u015ftekileri d\u0131\u015flad\u0131 ve ba\u015fta tek Allah yanl\u0131lar\u0131 olmak \u00fcz\u00e9re tuttu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131 g\u00f6revlerinden atarak s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderdi.<\/p>\n<p>Hz. \u0130s\u00e2 ya ili\u015fkin sap\u0131k inan\u00e7lar kalabal\u0131k say\u0131daki kardinallerin kat\u0131l\u0131m\u0131 ile olu\u015fan kilise konseyleri taraf\u0131ndan kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 i\u00e7in okudu\u011fumuz ayetin devam\u0131nda, tek Allah inanc\u0131ndan sapan k\u00e2firler, kardinal kalabal\u0131klar\u0131ndan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck kalabal\u0131klar\u0131n kat\u0131laca\u011f\u0131 \u00f6nemli g\u00fcn\u00fcn, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn deh\u015feti ile korkutuluyor. O g\u00fcn k\u00e2firlerin ba\u015f\u0131na neler gelece\u011fini herkes g\u00f6recektir. Okuyoruz:<\/p>\n<p><strong>38- Kar\u015f\u0131m\u0131za gelecekleri g\u00fcn kulaklar\u0131 ne g\u00fczel i\u015fitecek ve g\u00f6zleri ne iyi g\u00f6recek. Fakat o zalimler, bug\u00fcn a\u00e7\u0131k bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7indedirler.<\/p>\n<p>39- Ey Muhammed, onlar\u0131 o hay\u0131flanma ve pi\u015fmanl\u0131k g\u00fcn\u00fc hakk\u0131nda uyar. Hani o g\u00fcn onlar hal\u00e2 gaflet i\u00e7inde y\u00fczerken ve inanmazl\u0131klar\u0131m s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrlerken haklar\u0131ndaki h\u00fck\u00fcm kesinle\u015fiverir.<\/strong><\/p>\n<p>Evet, o &#8220;b\u00fcy\u00fck g\u00fcn&#8221; de g\u00f6recekleri deh\u015fetli manzara y\u00fcz\u00fcnden vaygele ba\u015flar\u0131na! S\u00f6zkonusu &#8220;b\u00fcy\u00fck g\u00fcn&#8221;\u00fcn belirtisiz b\u0131rak\u0131lmas\u0131, ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00f6nemini ve korkun\u00e7lu\u011funu vurgulamak i\u00e7indir. O g\u00fcn \u00f6yle b\u00fcy\u00fck bir toplant\u0131 ger\u00e7ekle\u015fecek ki, bu toplant\u0131ya insanlar, cinler, melekler t\u00fcm\u00fc ile kat\u0131lacaklar ve bu toplant\u0131, k\u00e2firlerin kendisine d\u00fczmece ortaklar yak\u0131\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n huzurunda ger\u00e7ekle\u015fecektir. Ayetlerin devam\u0131nda k\u00e2firlerle alay ediliyor, onlar\u0131n d\u00fcnyadayken do\u011fru yola erdirici kan\u0131tlar\u0131 umursamazl\u0131kla kar\u015f\u0131layan tav\u0131rlar\u0131 k\u0131nan\u0131yor. Oysa onlar o b\u00fcy\u00fck ana-baba g\u00fcn\u00fcnde kulaklar\u0131 herkesten iyi i\u015fiten, g\u00f6zleri herkesten keskin g\u00f6ren kimseler olacaklard\u0131r. Ayeti bir daha okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;Kar\u015f\u0131m\u0131za gelecekleri g\u00fcn kulaklar\u0131 ne g\u00fczel i\u015fitecek ve g\u00f6zleri ne iyi g\u00f6recektir. Fakat o zalimler bug\u00fcn a\u00e7\u0131k bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7indedirler.&#8221;<\/p>\n<p>Bu k\u00e2firler ne bi\u00e7im adamlar! \u0130\u015fitmenin ve g\u00f6rmenin do\u011fru yola ve kurtulu\u015fa erdirici oldu\u011fu zaman ne kulaklar\u0131 i\u015fitir ve ne de g\u00f6zleri g\u00f6r\u00fcr. Fakat o b\u00fcy\u00fck toplant\u0131 g\u00fcn\u00fcnde en keskin g\u00f6zl\u00fc ve hassas kulakl\u0131 kimseler kesilirler. Oysa o g\u00fcn g\u00f6rmenin ve i\u015fitmenin onlara peri\u015fanl\u0131ktan, rezillikten ba\u015fka bir \u015fey kazand\u0131raca\u011f\u0131 yoktur. Hep istemedikleri s\u00f6zler i\u015fitecekler ve s\u0131rf korkun\u00e7 manzaralar g\u00f6receklerdir o deh\u015fetli g\u00fcnde! Devam ediyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Ey Muhammed, onlar\u0131 o hay\u0131flanma ve pi\u015fmanl\u0131k g\u00fcn\u00fc hakk\u0131nda uyar.&#8221;<\/p>\n<p>O g\u00fcn hay\u0131flanmalar ve pi\u015fmanl\u0131klar \u00f6yle \u00fcst\u00fcste biner, \u00f6yle yo\u011fun olur ki, sadece hay\u0131flanma g\u00fcn\u00fc, ahlanma ve vahlanma g\u00fcn\u00fc halini al\u0131r, ba\u015fka bir \u015feye rastlanmaz olur. O g\u00fcn\u00fcn havas\u0131na hay\u0131flanma egemendir, en g\u00f6ze \u00e7arp\u0131c\u0131 geli\u015fmesi yaz\u0131klanma olur. Ey Muhammed, onlar\u0131 hay\u0131flanmalar\u0131n, ahlanmalar\u0131n ve vahlanmalar\u0131n yarar sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 o g\u00fcn hakk\u0131nda uyar. \u00c7\u00fcnk\u00fc;<\/p>\n<p>&#8220;Hani o g\u00fcn onlar hal\u00e2 gaflet i\u00e7inde y\u00fczerlerken, ve inanmazl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrlerken haklar\u0131ndaki h\u00fck\u00fcm kesinle\u015fiverir.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130fade o kadar canl\u0131d\u0131r ki, sanki &#8220;o g\u00fcn&#8221; ile onlar\u0131n iman etmemeleri aras\u0131nda hi\u00e7bir zaman aral\u0131\u011f\u0131 yoktur, o g\u00fcn ile onlar\u0131n i\u00e7inde y\u00fczd\u00fckleri gaflet sanki biti\u015fik, birbirleri ile b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Onlar\u0131 i\u015fte o ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi ku\u015fkusuz g\u00fcn hakk\u0131nda uyar. O g\u00fcn yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn t\u00fcm varl\u0131klar\u0131, t\u00fcm insanlar\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;a d\u00f6neceklerdir, O tek m\u00fclk sahibinin m\u00fclkiyetine gireceklerdir. Okuyoruz:<\/p>\n<p><strong>40- Ku\u015fku yok ki, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn ve oradaki t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n son miras\u00e7\u0131s\u0131 biz olaca\u011f\u0131z, t\u00fcm insanlar bize d\u00f6nd\u00fcr\u00fcleceklerdir.<\/strong><\/p>\n<p>Hz. \u0130sa&#8217;n\u0131n do\u011fu\u015fu hik\u00e2yesi, &#8220;Allah&#8217;\u0131n o\u011flu&#8221;masal\u0131n\u0131n \u00e7irkinli\u011fini, as\u0131ls\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131, d\u00fczmeceli\u011fini ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyarak noktaland\u0131. Bunu Hz. \u0130brahim hik\u00e2yesinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc izliyor. Bu hik\u00e2yede de m\u00fc\u015friklik inanc\u0131n\u0131n ve puta tap\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00e7irkinli\u011fi, as\u0131ls\u0131zl\u0131\u011f\u0131, d\u00fczmeceli\u011fi ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ortaya konuyor. Hz. \u0130brahim, Araplar\u0131n soyundan geldikleri bir peygamberdir. Hatta Mekkeli m\u00fc\u015frikler, O&#8217;nun o\u011flu Hz. \u0130smail ile birlikte in\u015fa etti\u011fi kutsal evin, yani K\u00e2be&#8217;nin bak\u0131c\u0131lar\u0131, korucular\u0131 olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylerler.<\/p>\n<p>Hik\u00e2yenin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Hz. \u0130brahim&#8217;in sevecenli\u011fi tatl\u0131 huylulu\u011fu ve yumu\u015fak ki\u015fili\u011fi belirgin bi\u00e7imde dikkatimizi \u00e7eker. Ayetlerden bize Arap\u00e7a terc\u00fcmeleri nakledilen s\u00f6zleri ve ifadeleri onun fedak\u00e2r, kararl\u0131 ve yumu\u015fak huylu ki\u015fili\u011finin somut kan\u0131tlar\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 ki\u015fili\u011fin izlerini babas\u0131n\u0131n cahillikleri kar\u015f\u0131s\u0131nda tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 cana yak\u0131n tutum da yans\u0131t\u0131r. Bunun yan\u0131s\u0131ra bu hik\u00e2yede y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ona y\u00f6nelik rahmeti de g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilir. Bu engin rahmetin tecellisi olarak y\u00fcce Allah, ona babas\u0131n\u0131n ve putperest ailesinin yerine, sonradan b\u00fcy\u00fck bir \u00fcmmete d\u00f6n\u00fc\u015fecek olan hay\u0131rl\u0131 bir soy arma\u011fan etmi\u015ftir. \u0130lerde bu soydan bir\u00e7ok peygamberler ve \u00f6rnek ki\u015filikli \u00f6nderler \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Fakat bu \u00f6rnek neslin arkas\u0131ndan namaz\u0131 savsaklayan, ihtiraslar\u0131n\u0131n tutsa\u011f\u0131 olan bir ku\u015fak geldi. Bunlar atalar\u0131 Hz. \u0130brahim&#8217;in a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131nl\u0131k \u00e7\u0131\u011f\u0131rdan, dosdo\u011fru yoldan sapt\u0131lar. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz bu ku\u015fak Peygamberimizin kar\u015f\u0131s\u0131na dikilen \u015fu m\u00fc\u015friklerdir.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, Hz. \u0130brahim&#8217;i d\u00fcr\u00fcst ve ger\u00e7e\u011fe son derece ba\u011fl\u0131 bir peygamber olarak tan\u0131t\u0131r. Bu s\u0131fat hem do\u011fruluk, hem de ger\u00e7ek tutkunu anlamlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Bu s\u0131fatlar\u0131n ikisi de onun ki\u015fili\u011fine uygun d\u00fc\u015fer. \u015eimdi ayetleri okuyal\u0131m:<\/p>\n<p><strong>41- Bu kitapta \u0130brahim hakk\u0131nda anlatt\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 da hat\u0131rla. O son derece do\u011fru s\u00f6zl\u00fc ve d\u00fcr\u00fcst bir peygamberdi.<\/strong><br \/>\n<strong><br \/>\n42- Hani babas\u0131na dedi ki; &#8220;Ey babac\u0131\u011f\u0131m, niye i\u015fitemeyen, g\u00f6remeyen ve sana hi\u00e7bir yarar\u0131 olmayan putlara tap\u0131yorsun.&#8221;<\/p>\n<p>43-Babac\u0131\u011f\u0131m, sana ula\u015fmayan bir ilim, geldi bana, ne olur bana tabi ol da seni d\u00fcmd\u00fcz bir yola \u00e7\u0131karay\u0131m.<\/p>\n<p>44- &#8220;Ey babac\u0131\u011f\u0131m, sak\u0131n \u015feytana kul olma; \u00e7\u00fcnk\u00fc o, rahmeti bol olan Allah&#8217;a ba\u015f kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131n&#8221;<\/p>\n<p>45- &#8220;Ey babac\u0131\u011f\u0131m, senin Allah&#8217;dan gelecek bir azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131larak \u015feytan\u0131n dostu olaca\u011f\u0131ndan korkuyorum.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Hz. \u0130brahim, i\u015fte bu tatl\u0131 dille babas\u0131na yakla\u015f\u0131yor. Onu y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendisini erdirdi\u011fi, bilgisi ile donatt\u0131\u011f\u0131 iyili\u011fe, hay\u0131rl\u0131 yola erdirmeyi deniyor. Ona &#8220;babac\u0131\u011f\u0131m&#8221;gibi buram buram sevgi t\u00fcten bir sesleni\u015fle kendisine &#8220;Niye i\u015fitemeyen, g\u00f6remeyen ve sana hi\u00e7bir yaran olmayan putlara tap\u0131yorsun?&#8221; diye soruyor.<\/p>\n<p>Normal olarak insan\u0131n ibadeti insandan daha \u00fcst\u00fcn, daha bilgili ve daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir varl\u0131\u011fa y\u00f6neltmesi; insan\u0131n konumundan daha y\u00fcce ve daha ulu bir makama sunmas\u0131d\u0131r. Ancak b\u00f6yle bir tutum ibadet kavram\u0131 ile ba\u011fda\u015fabilir. Durum b\u00f6yleyken nas\u0131l olur da insan ibadeti, insandan daha a\u015fa\u011f\u0131 konumda olan, hatta i\u015fitmez, g\u00f6rmez, fayda ve zarar sa\u011flamaz nitelikleri y\u00fcz\u00fcnden hayvandan bile daha a\u015fa\u011f\u0131 konumda olan cans\u0131z varl\u0131klara sunabilir? Bilindi\u011fi gibi Hz. \u0130brahim&#8217;in babas\u0131 ve soyda\u015flar\u0131, t\u0131pk\u0131 \u0130sl\u00e2m\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na dikilen Kurey\u015fliler gibi, putlara tap\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte Hz. \u0130brahim, \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na ba\u015flarken ilk \u00f6nce bu temel espriye parmak bas\u0131yordu. Arkas\u0131ndan bu dediklerini kendi kafas\u0131ndan uydurmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor. Tersine bu s\u00f6zleri, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendisine g\u00f6ndererek bilincine erdirdi\u011fi y\u00fcce bilgiye dayan\u0131yordu. Ger\u00e7i o babas\u0131ndan ya\u015f\u00e7a k\u00fc\u00e7\u00fck ve tecr\u00fcbesiz bir delikanl\u0131 idi. Fakat y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfu sayesinde ger\u00e7e\u011fi kavram\u0131\u015f ve tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131. O, buna dayanarak bu bilgiden yoksun olan babas\u0131na \u00f6\u011f\u00fct veriyor, tatl\u0131 s\u00f6zlerle bilgisine erdirildi\u011fi yolda pe\u015finden gelmesini istiyordu. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Ey babac\u0131\u011f\u0131m, sana gelmemi\u015f olan bir bilgi bana geldi. O halde bana uy da seni d\u00fcz yola ileteyim.&#8221;<\/p>\n<p>E\u011fer evlat, y\u00fcce bir kaynak ile ili\u015fki halinde ise babas\u0131n\u0131n onun pe\u015finden gitmesi k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc bir tutum de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durumda baba, asl\u0131nda o y\u00fcce kayna\u011f\u0131n direktiflerine uymu\u015f ve b\u00f6ylece hidayete erdirecek yolu izlemi\u015f olur.<\/p>\n<p>Hz. \u0130brahim putlara tapman\u0131n ne kadar \u00e7irkin ve sa\u00e7ma bir tutum oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131ktan ve babas\u0131na \u00e7a\u011fr\u0131 y\u00f6neltirken hangi kayna\u011fa dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131, g\u00fcc\u00fcn\u00fc nereden ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirttikten sonra babas\u0131na a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k s\u00f6yl\u00fcyor ki, tuttu\u011fu yol, \u015feytan\u0131n yoludur, oysa kendisi onu rahmeti bol olan Allah&#8217;\u0131n yoluna iletmek istiyor. Bu arada y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n babas\u0131na k\u0131zarak kendisini \u015feytan\u0131n ba\u011fl\u0131lar\u0131 aras\u0131na katmas\u0131ndan, bu konuda kesin h\u00fck\u00fcm vermesinden korktu\u011funu hat\u0131rlat\u0131yor. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Ey babac\u0131\u011f\u0131m, sak\u0131n \u015feytana kul olma; g\u00fcnk\u00fc o, rahmeti bol olan Allah&#8217;a ba\u015f kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ey babac\u0131\u011f\u0131m, senin Allah&#8217;tan gelecek bir azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131larak \u015feytan\u0131n dostu olaca\u011f\u0131ndan korkuyorum.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 bir yana b\u0131rakarak putlara tapmaya k\u0131\u015fk\u0131rtan \u015feytand\u0131r. Bu y\u00fczden putlara tapanlar, asl\u0131nda \u015feytana tap\u0131yor, \u015feytana kul oluyorlar demektir. \u015eeytan ise &#8220;rahmeti bol&#8221; olan Allah&#8217;a ba\u015f kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Hz. \u0130brahim babas\u0131n\u0131 uyar\u0131yor. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 \u00f6fkelendirmesinden endi\u015fe etti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. E\u011fer y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 \u00f6fkelendirirse O&#8217;nun kendisini cezaland\u0131rarak \u015feytan\u0131n dostu ve \u00e7\u00f6mezi yapabilece\u011fini haber veriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kulunu do\u011fru yola iletmesi, ibadete y\u00f6neltmesi bir nimet oldu\u011fu gibi, onun \u015feytana kul-k\u00f6le olmas\u0131n\u0131 h\u00fckmetmesi de bir bedbahtl\u0131k, bir fel\u00e2kettir. Bu fel\u00e2ket kulu, son hesapla\u015fma g\u00fcn\u00fcnde daha a\u011f\u0131r azaba ve daha onar\u0131lmaz bir zarara s\u00fcr\u00fckler.<\/p>\n<p>Fakat en sevecen ve tatl\u0131 s\u00f6zler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile yap\u0131lan bu nazik \u00e7a\u011fr\u0131 bile putperest baban\u0131n kalbini yumu\u015fatamaz, onun duygular\u0131n\u0131 etkilemeyi ba\u015faramaz. Nitekim Hz. \u0130brahim&#8217;in babas\u0131n\u0131n bu yumu\u015fak s\u00f6zlere verdi\u011fi cevab\u0131n paylama, azarlama ve tehdit oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p><strong>46- Babas\u0131, ona &#8220;Ey \u0130brahim, sen benim tapt\u0131\u011f\u0131m tanr\u0131lara sat m\u0131 \u00e7eviriyorsun? E\u011fer bu tutumundan vazge\u00e7mezsen seni ta\u015fa tutarak \u00f6ld\u00fcr\u00fcr\u00fcm, uzun bir s\u00fcre yan\u0131mdan uzakla\u015f&#8221; dedi.<\/strong><\/p>\n<p>Sen benim tapt\u0131\u011f\u0131m ilahlara kar\u015f\u0131 m\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorsun? Onlara tapmak istemiyor musun? Onlara y\u00fcz m\u00fc \u00e7eviriyorsun? C\u00fcretini bu kadar ileri boyutlara m\u0131 vard\u0131rd\u0131n? E\u011fer b\u00f6yle ise seni uyarmak isterim. E\u011fer bu \u00e7irkin tutumunda \u0131srar edersen sonun feci bir \u00f6l\u00fcmd\u00fcr. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer bu tutumundan vazge\u00e7mezsen seni ta\u015fa tutarak \u00f6ld\u00fcr\u00fcr\u00fcm.&#8221;<\/p>\n<p>E\u011fer sa\u011f kalmak, can\u0131n\u0131 kurtarmak istiyorsan y\u00fcz\u00fcme g\u00f6r\u00fcnme, uzun bir s\u00fcre yan\u0131mdan uzakla\u015f. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;Uzun bir s\u00fcre yan\u0131mdan uzakla\u015f.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte adam yukardaki terbiyeli ve nazik s\u00f6zlere, b\u00f6ylesine kabaca bir kar\u015f\u0131l\u0131k veriyor, kendisine y\u00f6neltilen do\u011fru yola gelme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 bu kadar sert bir k\u00fcstahl\u0131kla reddediyor. \u0130man\u0131n e\u011fitti\u011fi, olgunla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kalp ile k\u00e2firli\u011fin karartt\u0131\u011f\u0131 kalp aras\u0131ndaki, iman ile k\u00fcf\u00fcr aras\u0131ndaki ili\u015fki hep b\u00f6yle olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Tatl\u0131 huylu Hz. \u0130brahim, bu kabal\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda k\u0131zm\u0131yor, \u00f6fkelenmiyor. Babas\u0131na y\u00f6nelik iyilikseverli\u011fini, yap\u0131c\u0131 duygusunu yitirmiyor, terbiyesini bozmuyor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p><strong>47- \u0130brahim, babas\u0131na dedi ki; &#8220;Esenlik dilerim sana. Senin ad\u0131na Rabbimden af dileyece\u011fim, hi\u00e7 ku\u015fkusuz benim Rabbim l\u00fctufkard\u0131r. &#8221;<\/p>\n<p>48- &#8220;Sizleri, Allah&#8217;\u0131 bir yana b\u0131rakarak tapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z putlarla ba\u015fba\u015fa b\u0131rakarak bir yana \u00e7ekiliyor ve Allah&#8217;a yalvar\u0131yorum. Umuyorum ki, Rabbime yalvar\u0131rsam k\u00f6t\u00fc olmaktan kurtulurum.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Benden yana esenlik ve g\u00fcven sana. Seninle tart\u0131\u015facak, sana kaba s\u00f6z s\u00f6yleyecek, tehditlerine ve korkutmalar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k verecek de\u011filim. Tersine senin i\u00e7in y\u00fcce Allah&#8217;a dua edece\u011fim. Seni affetmesini; sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmenin, \u015feytana \u00e7\u00f6mezlik etmenin gerektirdi\u011fi cezadan seni muaf tutmas\u0131n\u0131, sana merhamet etmesini, do\u011fru yolu bulman\u0131 nasip etmesini dileyece\u011fim. Y\u00fcce Allah bana kar\u015f\u0131 hep l\u00fctufk\u00e2r davranarak O&#8217;na yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z dualar\u0131 her zaman kabul etmi\u015ftir?<\/p>\n<p>Madem ki, yak\u0131n\u0131nda olu\u015fumdan, seni m\u00fc&#8217;min olmaya \u00e7a\u011f\u0131rmamdan rahats\u0131z oluyorsun, senden ve soyda\u015flar\u0131ndan ayr\u0131laca\u011f\u0131m, ba\u015f\u0131m\u0131 al\u0131p uzaklara gidece\u011fim. Sizleri, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 bir yana b\u0131rak\u0131p tapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z putlar ile ba\u015fba\u015fa b\u0131rakaca\u011f\u0131m. Sizden uzak bir yerde tek ba\u015f\u0131ma Rabbime kulluk edece\u011fim. Umuyorum ki, O benim dualar\u0131m\u0131 reddetmeyerek k\u00f6t\u00fc duruma d\u00fc\u015fmeme meydan vermez. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Hz. \u0130brahim&#8217;in tek dile\u011fi, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendisini k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe kap\u0131lmaktan korumas\u0131d\u0131r. O&#8217;nun terbiyesi, bilin\u00e7li \u00e7ekingenli\u011fi bunu gerektiriyor. O kendini \u00fcst\u00fcn g\u00f6rm\u00fcyor ve bu al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck duygusu i\u00e7inde k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe kap\u0131lmaktan korunman\u0131n \u00f6tesinde bir \u015fey dilemeye dili varm\u0131yor.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece Hz. \u0130brahim, babas\u0131ndan ve soyda\u015flar\u0131ndan ayr\u0131l\u0131yor. Onlar\u0131 tapt\u0131klar\u0131 putlarla ba\u015fba\u015fa b\u0131rakarak ailesini ve yurdunu terkediyor. Fakat y\u00fcce Allah, onu yaln\u0131z b\u0131rakm\u0131yor. Tersine onu hay\u0131rl\u0131 evlatlarla ve yolunu izleyecek bir soy zinciri ile \u00f6d\u00fcllendiriyor. Okuyoruz:<\/p>\n<p><strong>49- \u0130brahim, onlar\u0131 tapt\u0131klar\u0131 putlarla ba\u015fba\u015fa b\u0131rakarak yanlar\u0131ndan ayr\u0131l\u0131nca kendisine \u0130shak&#8217;\u0131 ve Yakub&#8217;u ba\u011f\u0131\u015flad\u0131k ve bunlar\u0131n her ikisini de peygamber yapt\u0131k.<\/p>\n<p>50- Onlara rahmetimizden pay verdik. Her dilde sayg\u0131 ile an\u0131lmalar\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131k.<\/strong><\/p>\n<p>Hz. \u0130shak, Hz. \u0130brahim&#8217;in o\u011fludur. E\u015fi Sare&#8217;den do\u011fmu\u015ftur. Sare&#8217;nin bundan \u00f6nce \u00e7ocu\u011fu olmuyordu. Hz. Yakup ise Hz. \u0130shak&#8217;\u0131n o\u011fludur. Fakat Hz. \u0130brahim&#8217;in o\u011flu gibi say\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc dedesinin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcnyaya gelmi\u015f, onun evinde ve eli alt\u0131nda yeti\u015fti\u011fi i\u00e7in do\u011frudan do\u011fruya dedesinin o\u011fluymu\u015f gibi kabul edilir. Hz. Yakup bu ocakta b\u00fcy\u00fcrken gerekli din e\u011fitimini g\u00f6rm\u00fc\u015f ve bu bilgisini sonradan evlatlar\u0131na aktarm\u0131\u015ft\u0131r. O da babas\u0131 Hz. \u0130shak gibi bir peygamberdi.<\/p>\n<p>Okudu\u011fumuz ayetlerin ikincisinde &#8220;Onlara (yani \u00cfbrahim&#8217;e, \u0130shak&#8217;a, Yakub&#8217;a ve soylar\u0131na) rahmetimizden pay verdik&#8221;buyuruluyor. Burada Hz. \u0130brahim&#8217;e ve soyundan gelenlere y\u00f6nelik ba\u011f\u0131\u015flar\u0131n &#8220;rahmet&#8221; deyimi ile ifadesinin gerek\u00e7esi \u015fudur: Her \u015feyden \u00f6nce rahmet, bu surenin havas\u0131na egemen olan en belirgin motiftir. Sonra bu ba\u011f\u0131\u015flar, inanc\u0131 u\u011fruna ailesini ve yurdunu terkeden Hz. \u0130brahim&#8217;in g\u00f6nl\u00fcnde ve \u00e7evresinde do\u011fan bo\u015flu\u011fu dolduran, onu yaln\u0131zl\u0131ktan ve gariplikten kurtaran ilahi arma\u011fanlar olarak sunuluyor. Devam ediyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Her dilde sayg\u0131 ile an\u0131lmalar\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131k.&#8221;<\/p>\n<p>Adlar\u0131 ge\u00e7en bu peygamberler ciddi, g\u00fcvenilir dava adamlar\u0131 idi. Soyda\u015flar\u0131 ve milletleri aras\u0131nda s\u00f6zlerinin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131. Direktiflerine uyuluyor, telkinleri sayg\u0131 ile kar\u015f\u0131lan\u0131yordu.<\/p>\n<p>Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, Hz. \u0130brahim&#8217;in soyunu g\u00fcndemde tutmaya devam \u00e8diyor. \u00d6nce bu soyun Hz. \u0130shak kolunu ele alarak Hz. Musa ile Harun&#8217;un hik\u00e2yesini anlat\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>51- Bu kitapta Musa hakk\u0131nda anlatt\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 da hat\u0131rla. O taraf\u0131m\u0131zdan se\u00e7ilerek g\u00f6nderilmi\u015f bir peygamberdi.<\/p>\n<p>52- Ona Tur&#8217;un sa\u011f yan\u0131ndan seslendik ve kendisi ile \u00f6zel olarak konu\u015fmak i\u00e7in onu yak\u0131n\u0131m\u0131za getirdik.<\/p>\n<p>53- Rahmetimizin bir sonucu olarak ona karde\u015fi Harun&#8217;u peygamber olarak arma\u011fan ettik.<\/strong><\/p>\n<p>Burada Hz. Musa &#8220;se\u00e7ilmi\u015f&#8221; bir \u00f6nder olarak bize tan\u0131t\u0131l\u0131yor. Y\u00fcce Allah, onu kendisi i\u00e7in se\u00e7mi\u015f ve \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 seslendirmek \u00fczere g\u00f6revlendirmi\u015ftir. O hem &#8220;Resul&#8221; hem de &#8220;Nebi&#8221; idi. &#8220;Resul&#8221; kendisine orijinal bir \u00e7a\u011fr\u0131 mesaj\u0131 sunulmu\u015f ve bu \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 insanlara iletmekle g\u00f6revlendirilmi\u015f se\u00e7kin bir peygamberdir. &#8220;Nebi&#8221; ise insanlara orijinal bir mesaj duyurmakla g\u00f6revlendirilmi\u015f de\u011fildir. O, y\u00fcce Allah&#8217;dan ald\u0131\u011f\u0131 bir inan\u00e7 sisteminin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. \u0130srailo\u011fullar\u0131 aras\u0131nda Hz. Mus\u00e2&#8217;n\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekle ve ona y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen Tevrat&#8217;\u0131 hayata aktarmakla g\u00f6revlendirilmi\u015f bir\u00e7ok &#8220;Nebi&#8221;ler vard\u0131. Nitekim y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n<p>&#8220;Gerek isl\u00e2ma ba\u011fl\u0131 peygamberler ve gerekse Allah&#8217;a ba\u011fl\u0131 bilginler ve din adamlar\u0131 Allah&#8217;\u0131n bu kitab\u0131n\u0131n g\u00f6revli koruyucular\u0131 ve do\u011frulu\u011funun \u015fahitleri s\u0131fat\u0131 ile yahudiler aras\u0131nda buna g\u00f6re h\u00fckmetmi\u015flerdir.&#8221; (Maide Suresi 44)<\/p>\n<p>Yine bu ayetlerde Hz. Mus\u00e2 ya \u00f6nemli \u00fcst\u00fcnl\u00fckler ba\u011f\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor. O&#8217;na Tur`un sa\u011f yan\u0131ndan (do\u011fall\u0131kla o s\u0131radaki pozisyonuna g\u00f6re sa\u011fma d\u00fc\u015fen taraftan) seslenilmi\u015f ve konu\u015fma mesafesine kadar Allah&#8217;a yakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yak\u0131n mesafeden yap\u0131lan konu\u015fma y\u00fcce Allah&#8217;a yakarma bi\u00e7iminde olmu\u015ftu. Biz bu konu\u015fman\u0131n nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini ve Hz. Mus\u00e2&#8217;n\u0131n onu nas\u0131l anlayabildi\u011fini biliniyoruz. Acaba bu konu\u015fma kulaklar\u0131n i\u015fitebilece\u011fi seslerden mi olu\u015fmu\u015ftu, yoksa insan yap\u0131s\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc ile alg\u0131layamad\u0131\u011f\u0131 dolays\u0131z bir mesaj m\u0131yd\u0131? E\u011fer \u00f6yle idi ise y\u00fcce Allah, Hz. Mus\u00e2&#8217;n\u0131n insana \u00f6zg\u00fc yap\u0131s\u0131n\u0131 O&#8217;nun ezeli s\u00f6z\u00fcn\u00fc alg\u0131lamaya nas\u0131l yetenekli hale getirdi? Bunlar\u0131n hi\u00e7birini bilmiyoruz. Fakat bu konu\u015fma olay\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fine inan\u0131yoruz. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131ndan biri O&#8217;nunla ileti\u015fim kurabilir. Bu ileti\u015fim s\u0131ras\u0131nda ne kul, kulluk niteli\u011finden soyutlan\u0131r ve nede y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n y\u00fcce s\u00f6z\u00fc, y\u00fcceli\u011fini kaybeder. B\u00f6yle bir ileti\u015fimi ger\u00e7ekle\u015ftirmek Allah i\u00e7in basit bir i\u015ftir. \u00dcstelik daha \u00f6nce insan &#8220;insan&#8221; olma niteli\u011fini, Allah&#8217;\u0131n ruhundan yap\u0131s\u0131na \u00fcflenen bir soluk sayesinde kazanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Bilindi\u011fi gibi Hz. Harun, Hz. Mus\u00e2 ya yard\u0131mc\u0131 ve destek\u00e7i olarak verilmi\u015fti. Bunu Hz. Musa y\u00fcce Allah&#8217;dan istemi\u015fti. Okudu\u011fumuz ayetlerde bu arma\u011fan, Hz. Mus\u00e2 ya y\u00f6nelik bir rahmet olarak an\u0131l\u0131yor. Ba\u015fka bir ayette Hz. Mus\u00e2&#8217;n\u0131n bu iste\u011fi bize \u015f\u00f6yle aktar\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Karde\u015fim Harun&#8217;un konu\u015fma yetene\u011fi benimkinden \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. Onu benimle birlikte g\u00f6revlendir ki, beni desteklesin, omuzlas\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n beni yalanlayacaklar\u0131ndan korkuyorum. (Kasas Suresi 34)<\/p>\n<p>Zaten &#8220;rahmet&#8221; bu surenin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn havas\u0131na egemen olan bir motiftir. Ayetlerin devam\u0131nda Hz. \u0130brahim&#8217;in soyunun ba\u015fka bir kolu ele al\u0131narak Araplar&#8217;\u0131n atas\u0131 Hz. \u0130smail g\u00fcndeme getiriliyor. Okuyoruz:<br \/>\n<strong><br \/>\n54- Bu Kitapta \u0130smail hakk\u0131nda anlatt\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 da hat\u0131rla. O s\u00f6z\u00fcn\u00fcn eri idi ve taraf\u0131m\u0131zdan g\u00f6nderilmi\u015f bir peygamberdi.<\/p>\n<p>55- O yak\u0131nlar\u0131na namaz k\u0131lmay\u0131 ve zek\u00e2t vermeyi emrederdi. O Rabbinin ho\u015fnutlu\u011funu kazanm\u0131\u015f bir ki\u015fi idi.<\/strong><\/p>\n<p>Burada Hz. \u0130smail s\u00f6z\u00fcn eri olmakla, s\u00f6z\u00fcn\u00fc tutmakla \u00f6v\u00fcl\u00fcyor. S\u00f6z\u00fcnde durmak t\u00fcm peygamberlerin, hatta b\u00fct\u00fcn iyi kullar\u0131n ortak niteli\u011fidir. Fakat anla\u015f\u0131lan bu nitelik Hz. \u0130smail&#8217;de son derece belirgindi. Bu y\u00fczden \u00f6zellikle vurgulanmas\u0131, dikkatlere sunulmas\u0131 uygun g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Hz. \u0130smail, orijinal mesaj sahibi bir &#8220;Resul&#8221; idi. Bu y\u00fczden ilk Araplar aras\u0131nda hakka \u00e7a\u011fr\u0131 g\u00f6revi y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015f olmal\u0131d\u0131r. Zaten Araplar\u0131n atas\u0131 idi. Peygamberimizin peygamber olmas\u0131na yak\u0131n y\u0131llarda tek Allah inanc\u0131na ba\u011fl\u0131, tek-t\u00fck baz\u0131 araplara rastlan\u0131yordu. Bu kimselerin Hz. \u0130smail&#8217;in ba\u011fl\u0131lar\u0131n\u0131n uzant\u0131lar\u0131 olmalar\u0131 kuvvetle muhtemeldir. Ayetlerde Hz. \u0130smail&#8217;e gelen inan\u00e7 sisteminin temel ibadetlerinin namaz ve zek\u00e2t oldu\u011fu anlat\u0131l\u0131yor ve Hz. \u0130smail&#8217;in yak\u0131nlar\u0131na bu ibadetleri yapmalar\u0131n\u0131 emretti\u011fi belirtiliyor. Sonra da O&#8217;nun Allah&#8217;\u0131n ho\u015fnutlu\u011funu kazanm\u0131\u015f bir ki\u015fi oldu\u011fu dile getiriliyor. &#8220;Ho\u015fnutluk&#8221; bu surenin havas\u0131na egemen olan belirgin motiflerden biridir. Bu motif, &#8220;merhamet&#8221; motifinin bir benzeri, aralar\u0131nda anlam yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>Ayetlerin devam\u0131nda son olarak Hz. \u0130dris&#8217;in hik\u00e2yesine de\u011finiliyor. Okuyoruz:<\/p>\n<p><strong>56- Bu Kitapta \u0130dris hakk\u0131nda anlatt\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 da hat\u0131rla o son derece do\u011fru s\u00f6zl\u00fc ve d\u00fcr\u00fcst bir peygamberdi.<\/p>\n<p>57- Onu y\u00fcce bir konuma \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131k.<\/strong><\/p>\n<p>Biz Hz. \u0130dris&#8217;in hangi d\u00f6nemde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tam olarak bilemiyoruz. Fakat Hz. \u0130brahim&#8217;den daha \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f olmas\u0131 kuvvetle muhtemeldir. O \u0130srailo\u011fullar\u0131na g\u00f6nderilen peygamberlerden de\u011fildi. Bu y\u00fczden yahudi kaynaklar\u0131nda ad\u0131na rastlanmaz.<\/p>\n<p>Okudu\u011fumuz ayetlerde Hz. \u0130dris son derece do\u011fru s\u00f6zl\u00fc ve d\u00fcr\u00fcst bir peygamber olarak \u00f6v\u00fcl\u00fcyor, Allah taraf\u0131ndan y\u00fcce bir konuma y\u00fckseltildi\u011fi belirtiliyor. Yani kendisine ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumda rastlanmayan bir konum ba\u011f\u0131\u015flanm\u0131\u015f, ad\u0131 sayg\u0131 ile an\u0131l\u0131r olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Bu konuda bir g\u00f6r\u00fc\u015f var. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u015fimdi k\u0131saca tan\u0131taca\u011f\u0131z. Yoksa onu ne onayl\u0131yoruz ne de reddediyoruz. Eski M\u0131s\u0131r k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ara\u015ft\u0131ran tarih\u00e7ilere g\u00f6re \u0130dris, eski M\u0131s\u0131r dilindeki &#8220;\u00d6zeris&#8221; kelimesinin, Yahya, &#8220;Yuhanna&#8221;n\u0131n ve &#8220;elYesa&#8221; &#8220;el-yu\u015fa&#8221;n\u0131n Arap\u00e7ala\u015fm\u0131\u015f bi\u00e7imleridir. Bu ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re &#8220;\u00d6zeris, hakk\u0131nda bir\u00e7ok masallar uydurulmu\u015f bir mitoloji kahraman\u0131d\u0131r. Eski M\u0131s\u0131rl\u0131lar&#8217;a g\u00f6re o g\u00f6\u011fe \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve orada muhte\u015fem bir tahta kurulmu\u015ftur. Bu inan\u0131\u015flara g\u00f6re \u00f6ld\u00fckten sonra davran\u0131\u015flar\u0131 tart\u0131ya vurularak iyilikleri k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerinden daha a\u011f\u0131r gelenler ilahlar\u0131 sayd\u0131klar\u0131 \u00d6zeris&#8217;e kavu\u015furlar. \u00d6zeris g\u00f6\u011fe y\u00fckselmeden \u00f6nce kendisine inananlara \u00e7e\u015fitli bilgiler \u00f6\u011fretmi\u015fti.<\/p>\n<p>Hemeyse biz Kur&#8217;an&#8217;\u0131n Hz. \u0130dris&#8217;e ili\u015fkin verdi\u011fi bilgi ile yetiniyor ve onun \u0130srailo\u011fullar\u0131na g\u00f6nderilen peygamberlerden daha \u00f6nce g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc ihtimal olarak kabul ediyoruz.<\/p>\n<p>\u015eimdi okuyaca\u011f\u0131m\u0131z ayetler, hik\u00e2yeleri anlat\u0131lan peygamberleri, h\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir tarihi film \u015feridi gibi g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7iriyor. Ama\u00e7 her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fckten ar\u0131nm\u0131\u015f ve ba\u015f\u0131n\u0131 peygamberlerin \u00e7ekti\u011fi bu se\u00e7kin m\u00fc&#8217;minler kafilesi ile sonradan onlar\u0131n yerini alan Arap ve yahudi putperestler aras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapmakt\u0131r. Bu kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma bu \u00f6rnek eski ku\u015faklar ile onlar\u0131n yerine ge\u00e7en yeni ku\u015faklar aras\u0131ndaki fark\u0131n \u00e7arp\u0131c\u0131, mesafenin geni\u015f ve u\u00e7urumun derin oldu\u011funu ortaya koyuyor. Okuyoruz:<\/p>\n<p><strong>58- Bunlar nimete erdirdi\u011fi kimselerdir. Bunlar\u0131n kimi Adem soyundan, kimi Nuh ile birlikte gemiye bindirdiklerimizin soyundan, kimi de \u0130brahim ile \u0130srail&#8217;in soyundan gelen peygamberler ile do\u011fru yola iletti\u011fimiz se\u00e7kin m\u00fc&#8217;minlerdir. Bunlar rahmeti bol Allah&#8217;\u0131n ayetleri kendilerine okundu\u011funda a\u011flayarak secdeye kapan\u0131rlard\u0131.<\/p>\n<p>59- Bunlar\u0131n yerine namaz\u0131 umursamayan ve ihtiraslar\u0131na tutsak olmu\u015f ku\u015faklar ge\u00e7ti. Bu ku\u015faklar sap\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131n cezas\u0131na \u00e7arp\u0131lacaklard\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Peygamberler tarihine ili\u015fkin bu h\u0131zl\u0131 film \u015feridinde sadece tarihe y\u00f6n vermi\u015f belirgin halkalara de\u011finilmekle yetinilmi\u015ftir. &#8220;Adem soyu&#8221;ndan, &#8220;Nuh ile birlikte gemiye binenler&#8221;den, &#8220;\u0130brahim ile \u0130srail&#8217;in soyu&#8221;ndan s\u00f6zedilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Hz. Ad&#8217;\u0131n bu kafilenin t\u00fcm\u00fcn\u00fc kapsar. Hz. Nuh, Hz. Adem&#8217;den sonras\u0131n\u0131 kapsar. Hz. \u0130brahim, kendisi ile ba\u015flayan iki peygamber kolunu kapsar. Hz. Yakup, \u0130srailo\u011fullar\u0131na g\u00f6nderilen peygamberler zincirini kapsar. Araplar\u0131n atas\u0131 olan Hz. \u0130smail, ayn\u0131 zamanda bir Arap olan ve peygamberler zincirinin son halkas\u0131n\u0131 olu\u015fturan bizim Peygamberimize kadarki zincirin ilk halkas\u0131n\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n<p>Bu kafilenin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekenler peygamberlerdir. Onlar\u0131n yan\u0131nda peygamberlerin sonraki ku\u015faklara sarkm\u0131\u015f iyi davran\u0131\u015fl\u0131 &#8220;se\u00e7ilmi\u015f&#8221; soyda\u015flar\u0131 vard\u0131r. Bu kafilenin belirgin niteli\u011fi \u015fudur:<\/p>\n<p>&#8220;Bunlar rahmeti bol olan Allah&#8217;\u0131n ayetleri kendilerine okundu\u011funda a\u011flayarak secdeye kapan\u0131rlard\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Yani onlar her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fckten titizlikle sak\u0131nan, y\u00fcce Allah&#8217;a son derece duyarl\u0131kla ba\u011fl\u0131 kimselerdi. Yanlar\u0131nda y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ayetleri okundu\u011funda vicdanlar\u0131 \u00fcrperirdi. Duygular\u0131n\u0131 dalgaland\u0131ran inan\u00e7 co\u015fkunlu\u011funu anlatacak s\u00f6zler bulmam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. G\u00f6zlerinden sel gibi ya\u015flar akar ve &#8220;a\u011flaya a\u011flaya secdeye kapan\u0131rlar.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bunlar, bu g\u00f6zlerinden seller gibi ya\u015f ak\u0131tanlar, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ad\u0131 an\u0131l\u0131nca kalpleri \u00fcrperenler, her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fckten titizlikle uzak duran, duyarl\u0131 Allah ba\u011fl\u0131lar\u0131 var ya? Onlar\u0131n arkas\u0131ndan yerlerine, y\u00fcce Allah&#8217;dan uzak ku\u015faklar gelmi\u015ftir. Bunlar &#8220;namaz\u0131 umursamayan ve ihtiraslar\u0131n\u0131n tutsa\u011f\u0131 olmu\u015f&#8221; y\u0131\u011f\u0131nlard\u0131r. Yani namaz\u0131 b\u0131rakm\u0131\u015flar, onu ink\u00e2r etmi\u015fler ve ihtiraslar\u0131n ak\u0131nt\u0131lar\u0131na kap\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Bunlar ile onlar aras\u0131ndaki fark ne kadar b\u00fcy\u00fck ve aradaki benzemezlik ne kadar \u00e7arp\u0131c\u0131d\u0131r!<\/p>\n<p>Bundan dolay okudu\u011fumuz ayetin son c\u00fcmlesi, do\u011fru yolu titizlikle izleyen atalar\u0131ndan ayr\u0131lm\u0131\u015f bu y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 sap\u0131tmakla ve yokolu\u015fla tehdit ediyor. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Bu ku\u015faklar sap\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131n cezas\u0131na \u00e7arp\u0131lacaklard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Bu ceza,do\u011fru yolu \u015fa\u015f\u0131rman\u0131n, sap\u0131tman\u0131n sonucu olan kaybolmak ve hel\u00e2k olmakt\u0131r.<\/p>\n<p>Fakat arkadan gelen ayetlerde t\u00f6vbe kap\u0131s\u0131 ard\u0131na kadar a\u00e7\u0131l\u0131yor. Bu kap\u0131dan esen merhamet, l\u00fctuf ve nimet meltemi y\u00fcz\u00fcm\u00fcz\u00fc ok\u015fuyor. Okuyoruz:<\/p>\n<p><strong>60- Yaln\u0131z t\u00f6vbe ederek iman edip iyi ameller i\u015fleyenler bu genel h\u00fckm\u00fcn kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131rlar. Onlar cennete girecekler ve en ufak bir haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frat\u0131lmayacaklard\u0131r.<\/p>\n<p>61- Rahmeti bol Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131na, somut olarak g\u00f6stermeden vadetti\u011fi Adn cennetlerine gireceklerdir. Allah&#8217;\u0131n vaadi kesinlikle ger\u00e7ekle\u015fecektir.<\/p>\n<p>62- Onlar orada bo\u015f s\u00f6zler de\u011fil, sadece esenlik dilekleri i\u015fitirler.<\/p>\n<p>Orada sabah-ak\u015fam yemekleri de haz\u0131rd\u0131r.<\/p>\n<p>63- \u0130\u015fte k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden ka\u00e7\u0131nan kullar\u0131m\u0131z\u0131n miras\u00e7\u0131s\u0131 olacaklar\u0131 i\u00e7in de s\u00fcrekli kalacaklar\u0131 cennet budur.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n iman\u0131n\u0131 tazeleyen, iyi amellerin ba\u015flang\u0131\u00e7 ad\u0131m\u0131n\u0131 olu\u015fturan, b\u00f6ylece yap\u0131c\u0131 anlam\u0131n\u0131 prati\u011fe yans\u0131tan, kararl\u0131 t\u00f6vbe sahibini bu ac\u0131 sondan korur. B\u00f6yle bir t\u00f6vbe edenler a\u011f\u0131r cezalardan kurtulurlar. Bunun yerine en ufak bir haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frat\u0131lmaks\u0131z\u0131n cennete girerler. Orada s\u00fcrekli kalmak \u00fczere cennete girerler. O cennet ki, rahmeti bol olan Allah, onu kullar\u0131na vadetmi\u015fti ve m\u00fc&#8217;minler de daha oray\u0131 g\u00f6rmeden bu vaade inand\u0131lar. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n vaadi mutlaka ger\u00e7ekle\u015fir, havada kalmaz.<\/p>\n<p>Daha sonra cennete ve cennetliklere ili\u015fkin, somut bir tablo ile g\u00f6zg\u00f6ze geliyoruz. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar orada bo\u015f s\u00f6zler de\u011fil, esenlik dilekleri i\u015fitirler. &#8221;<\/p>\n<p>Cennette ne gevezelik ne s\u00fcrt\u00fc\u015fme ve ne de tart\u0131\u015fma vard\u0131r. Orada yaln\u0131z bir tek ses i\u015fitilir. Oran\u0131n &#8220;ho\u015fnutluk&#8221; sa\u00e7an havas\u0131na uygun d\u00fc\u015fen bu ses esenlik dileklerinin havay\u0131 \u00e7\u0131nlatan sesidir. Orada yemek-i\u00e7mek garanti alt\u0131ndad\u0131r. Cennetliklerin bu ihtiya\u00e7lar\u0131n pe\u015finden ko\u015fmalar\u0131, \u00e7aba harcamalar\u0131 gerekmez. Orada hi\u00e7 kimse &#8220;acaba yeme\u011fim aksar m\u0131?&#8221;, &#8220;acaba yiyecek stoklar\u0131m\u0131z biter mi?&#8221; diye endi\u015feye ve korkuya kap\u0131lmaz. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Orada sabah-ak\u015fam, yemekleri de haz\u0131rd\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Oradaki bolluk, g\u00fcven ve ho\u015fnutluk havas\u0131na, endi\u015fe ve pe\u015finden ko\u015fma giri\u015fimi uygun d\u00fc\u015fmez. Devam edelim:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130\u015fte k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden ka\u00e7\u0131nan kullar\u0131m\u0131z\u0131n miras\u00e7\u0131s\u0131 olacaklar\u0131, i\u00e7inde s\u00fcrekli kalacaklar\u0131 cennet budur.&#8221;<\/p>\n<p>Oraya miras\u00e7\u0131 olmak isteyenlerin izleyecekleri yol bellidir. T\u00f6vbe, iman etmeye yarar\u0131 yoktur. Sebebine gelince yukarda s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz k\u00f6t\u00fcl\u00fckten ar\u0131nm\u0131\u015f peygamberler ile y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n do\u011fru yola iletti\u011fi se\u00e7kin kimseler, arkalar\u0131nm\u0131\u015f peygamberler ile y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n do\u011fru yola iletti\u011fi se\u00e7kin kimseler,arkalar\u0131nda soylar\u0131ndan gelen miras\u00e7\u0131lar b\u0131rakm\u0131\u015flard\u0131r. Fakat bu miras\u00e7\u0131lar &#8220;namaz\u0131 savsaklad\u0131klar\u0131 ve ihtiraslar\u0131n\u0131n tutsa\u011f\u0131 olduklar\u0131&#8221; i\u00e7in bu miras\u00e7\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n hi\u00e7bir yarar\u0131n\u0131 g\u00f6remeyerek &#8220;ilerde su\u00e7lar\u0131n\u0131n cezas\u0131na \u00e7arp\u0131lmak&#8221;tan kurtulamam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Peygamber hik\u00e2yelerinden olu\u015fan bu b\u00f6l\u00fcm y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kay\u0131ts\u0131z-\u015farts\u0131z Rabbl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan ederek insanlar\u0131 kullu\u011fu s\u0131rf O&#8217;na y\u00f6neltmeye ve bu kullu\u011fun y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine katlanmaya \u00e7a\u011f\u0131rarak, O&#8217;nun e\u015fi ve benzeri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak noktalan\u0131yor. .<\/p>\n<p><strong>64- Cebrail, Muhammed&#8217;e dedi ki; &#8220;Biz ancak Rabbinin izni ile yere ineriz. Gelece\u011fimiz, ge\u00e7mi\u015fimiz ve bu ikisi aras\u0131ndaki t\u00fcm olaylar O&#8217;nun tasarrufu alt\u0131ndad\u0131r. Senin Rabbin hi\u00e7bir \u015feyi unutmaz<\/p>\n<p>65- O g\u00f6klerin, yerin ve bu ikisi aras\u0131ndaki t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n Rabbidir. O halde s\u0131rf O&#8217;na kulluk ediniz ve bu kullu\u011fun omuzlar\u0131na bindirdi\u011fi t\u00fcm y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere katlan\u0131n\u0131z. O&#8217;nun bir benzerini tan\u0131yor musun?<br \/>\n<\/strong><br \/>\n\u0130lk ayette bize aktar\u0131lan Cebrail&#8217;in &#8220;Biz ancak Rabbinin izni ile yere ineriz&#8221; s\u00f6z\u00fcne ili\u015fkin elimizde \u00e7e\u015fitli rivayetler vard\u0131r. Bu s\u00f6z, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n buyru\u011fu \u00fczerine vahiysiz ge\u00e7en bir d\u00f6nemin bitiminde Peygamberimize s\u00f6ylenmi\u015fti. Bu d\u00f6nem boyunca Cebrail, Peygamberimize gelmemi\u015f, mesaj indirmemi\u015fti. Bu y\u00fczden Peygamberimiz yaln\u0131zl\u0131k duygusuna kap\u0131lm\u0131\u015f, sevgilisi ile ileti\u015fim kurmay \u00f6zlemi\u015fti. \u0130\u015fte bu ara d\u00f6nemin sonunda y\u00fcce Allah, Cebrail&#8217;i &#8220;Biz ancak Rabbinin izni ile yere ineriz&#8221; demekle g\u00f6revlendirmi\u015fti. Cebrail, k\u0131saca &#8220;Bizim her i\u015fimiz O&#8217;nun elindedir&#8221; demek istemi\u015fti. Ayeti okumaya devam edelim:<\/p>\n<p>&#8220;Gelece\u011fimiz, ge\u00e7mi\u015fimiz ve bu ikisi aras\u0131ndaki t\u00fcm olaylar O&#8217;nun tasarrufu alt\u0131ndad\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>O hi\u00e7 bir \u015feyi unutmaz. Yaln\u0131z sadece O&#8217;nun hikmeti gerektirince v\u00e0hiy iner. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Senin Rabbin hi\u00e7bir \u015feyi unutmaz.&#8221;<\/p>\n<p>Bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n arkas\u0131ndan y\u00fcce Allah&#8217;a kulluk etmenin getirece\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere katlanmak gerekti\u011fini, bunun yan\u0131s\u0131ra Rabb olarak s\u0131rf O&#8217;nun tan\u0131nmas\u0131n\u0131, ba\u015fkas\u0131n\u0131 ilahla\u015ft\u0131rmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131n\u0131 vurgulamak uygun g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;O g\u00f6klerin, yerin ve bu ikisi aras\u0131ndaki t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n Rabbidir.<\/p>\n<p>O halde \u015fu koca evrende O&#8217;nun d\u0131\u015f\u0131nda bir hakim ve O&#8217;nun bir ba\u015fka orta\u011f\u0131 yoktur. Devam edelim:<\/p>\n<p>&#8220;O halde s\u0131rf O&#8217;na kulluk et ve bu kullu\u011fun omuzlar\u0131na bindirdi\u011fi t\u00fcm y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere katlan.&#8221;<\/p>\n<p>Evet, s\u0131rf O&#8217;na kulluk et ve kullu\u011fun getirdi\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere sab\u0131rla katlan. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler, insan\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kat\u0131nda y\u00fcce bir doru\u011fa y\u00fckselten, bu y\u00fcce dorukta s\u00fcrekli kalmay\u0131 sa\u011flayan zorluklard\u0131r. O&#8217;na kulluk sun, kendini bu amaca ada, t\u00fcm g\u00fcc\u00fcn\u00fc bu y\u00fcce doruktaki bulu\u015fma ve feyiz alma i\u00e7in seferber et. Bu anlamdaki ibadetin s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 vard\u0131r. Bu s\u0131k\u0131nt\u0131lar kendini bu i\u015fe vermenin, bu ama\u00e7 \u00fczerinde yo\u011funla\u015fman\u0131n, bundan al\u0131koyacak her u\u011fra\u015ftan, her f\u0131s\u0131lt\u0131dan, her yan etkiden s\u0131yr\u0131lman\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131d\u0131r. Fakat bu \u00e7abada sadece tadanlar\u0131n bilebilecekleri bir haz vard\u0131r. Fakat o s\u0131k\u0131nt\u0131lara katlanmadan, kendini o amaca vermeden, o ama\u00e7 \u00fczerinde yo\u011funla\u015fmadan, bu u\u011furda can\u0131 di\u015fe takmadan o hazza erilemez. Bu haz, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ona adayanlar d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimseye s\u0131rr\u0131n\u0131 a\u00e7maz, hi\u00e7 kimseye b\u00fcy\u00fcleyici kokusunu koklatmaz. Bunun i\u00e7in insan\u0131n duygular\u0131n\u0131n g\u00f6zeneklerini ve kalbini t\u00fcm\u00fc ile ona a\u00e7mas\u0131 gerekir.<\/p>\n<p>Evet &#8220;O halde s\u0131rf O&#8217;na kulluk et ve bu kullu\u011fun omuzlar\u0131na bindirdi\u011fi t\u00fcm y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere katlan.&#8221; \u0130sl\u00e2mda &#8220;ibadet&#8221; demek, sadece belirli g\u00f6revleri yapmak demek de\u011fildir; her faaliyet, her hareket, her duygu, her niyet ve her y\u00f6neli\u015f &#8220;ibadet&#8221; kavram\u0131n\u0131n kapsam\u0131na girer. B\u00fct\u00fcn bu konularda, t\u00fcm bu faaliyet dallar\u0131nda insan\u0131n sadece y\u00fcce Allah&#8217;a y\u00f6nelmesi, ba\u015fka hi\u00e7bir varl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde tutmamas\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u00e7abay\u0131 gerektirir. Sab\u0131rl\u0131 olmay\u0131, direnmeyi gerektirir. Bu direnme sonucunda kalbi, yery\u00fcz\u00fcne ili\u015fkin t\u00fcm faaliyetlerden uzakla\u015ft\u0131rarak g\u00f6\u011fe y\u00f6neltmek gerekir. T\u00fcm duygular\u0131 yery\u00fcz\u00fc tortular\u0131ndan, ihtiya\u00e7lar\u0131n boyunduruklar\u0131ndan, nefsin tutkular\u0131ndan ve hayat\u0131n cazibelerinden ar\u0131nd\u0131rmak gerekir.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2ma g\u00f6re ibadet eksiksiz bir hayat bi\u00e7imidir. \u0130nsan bu hayat bi\u00e7imi uyar\u0131nca ya\u015far. Hayat\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck-b\u00fcy\u00fck her t\u00fcrl\u00fc olay\u0131nda Allah&#8217;a ibadet etme bilinci ta\u015f\u0131r. Her t\u00fcrl\u00fc faaliyetinde ibadetin bu temiz ve ayd\u0131nl\u0131k sa\u00e7an doru\u011funa t\u0131rman\u0131r. Bu hayat bi\u00e7imi de sabretmeyi, \u00e7aba harcamay\u0131 ve s\u0131k\u0131nt\u0131ya katlanmay\u0131 gerektirir.<\/p>\n<p>Evet &#8220;O halde s\u0131rf O&#8217;na kulluk et ve bu kullu\u011fun omuzlar\u0131na bindirdi\u011fi t\u00fcm y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere katlan&#8221;, \u00e7\u00fcnk\u00fc O, \u015fu evrende kendisine kulluk sunulan tek ilaht\u0131r; f\u0131tratlar\u0131n ve kalplerin do\u011fal bir d\u00fcrt\u00fc ile y\u00f6neldikleri tek mercidir.<\/p>\n<p>&#8220;O&#8217;nun bir benzerini tan\u0131yor musun?&#8221;<\/p>\n<p>O&#8217;nun bir ba\u015fka e\u015fini tan\u0131yormusun? Ha\u015fa! Allah&#8217;\u0131n e\u015fi ve benzeri yoktur. Bu surenin ge\u00e7en b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bize \u015funlar anlat\u0131ld\u0131: &#8220;Hz. Zekeriyya ile Yahy\u00e2&#8217;n\u0131n do\u011fu\u015fu&#8221;, &#8220;Meryem ile Hz. \u0130s\u00e2&#8217;n\u0131n do\u011fu\u015fu&#8221;, &#8220;Hz. \u0130brahim ile onun babas\u0131ndan ayr\u0131l\u0131\u015f.&#8221; Bu peygamberlerin arkas\u0131ndan gelen do\u011fru yol izleyicileri ile sapanlar, son olarak bu hik\u00e2yelere ili\u015fkin bir genel de\u011ferlendirme b\u00f6l\u00fcm\u00fc okuduk. Bu de\u011ferlendirme b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde tek Allah&#8217;\u0131n Rabbl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131. O tek Allah&#8217;\u0131n ortaks\u0131z bi\u00e7imde ibadet etmeye lay\u0131k oldu\u011fu vurgulanm\u0131\u015ft\u0131. Bu sonu\u00e7, s\u00f6z\u00fc edilen hik\u00e2yelerin olaylar\u0131nda, somut tablolar\u0131nda ve yorumlar\u0131nda \u00f6n pl\u00e2na \u00e7\u0131kan son derece \u00f6nemli bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n<p>Surenin bu son b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn g\u00fcndemini, m\u00fc\u015friklik inanc\u0131 ile yeniden dirili\u015f olgusunu ink\u00e2r etme saplant\u0131s\u0131na ili\u015fkin tart\u0131\u015fma olu\u015fturur. Bunun yan\u0131s\u0131ra \u00e7e\u015fitli insan gruplar\u0131n\u0131n ak\u0131betlerine ili\u015fkin k\u0131yamet sahneleri sunulur. Bu sahneler son derece canl\u0131, hareketli ve heyecanl\u0131 sahnelerdir. Bu sahnelerde g\u00f6kleri, yeri, insanlar\u0131, cinnleri, m\u00fc&#8217;minleri ve k\u00e2firleri ile t\u00fcm evren g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne serilir.<\/p>\n<p>Bu sahnelerde s\u0131k s\u0131k d\u00fcnyadan ahirete ge\u00e7ilir. Bu ani ge\u00e7i\u015fler s\u0131ras\u0131nda d\u00fcnya ile ahiretin birbirine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu, aralar\u0131nda kopukluk olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 farkederiz. Sebepler buraya, bu yery\u00fcz\u00fcne ba\u011fl\u0131 olarak sunulur, arkas\u0131ndan bu sebeplerin sonu\u00e7lar\u0131 orada, ahiret sahnesinde kar\u015f\u0131m\u0131za getiriliyor. Sahnenin bu iki tablosu aras\u0131nda sadece birka\u00e7 ayetlik ya da birka\u00e7 kelimelik mesafe oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bunu g\u00f6r\u00fcnce bu iki alemin biti\u015fik, b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f ve birbirini tamamlar nitelikte olduklar\u0131n\u0131 anlar\u0131z.<\/p>\n<p><strong>66- \u0130nsan &#8220;Ben \u00f6ld\u00fckten,sonra m\u0131 yeniden diriltilece\u011fim?&#8221; der.<\/p>\n<p>67- \u0130nsan, vaktiyle hi\u00e7bir \u015fey de\u011filken, kendisini yoktan varetti\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor mu?<\/p>\n<p>68- Rabb&#8217;inin y\u00fcceli\u011fi hakk\u0131 i\u00e7in, onlar\u0131 pe\u015flerinden gittikleri \u015feytanlar\u0131 ile birlikte biraraya getirece\u011fiz, sonra da diz\u00fcst\u00fc \u00e7\u00f6kt\u00fcrerek cehennemin \u00e7evresinde toplayaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>69- Sonra her grubun,rahmeti bol olan Allah&#8217;a ba\u015f kald\u0131ran en az\u0131l\u0131 ele ba\u015flar\u0131n\u0131 ay\u0131raca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>70- Sonra biz onlar\u0131n hangilerinin \u00f6ncelikle cehenneme girmeleri gerekti\u011fini, ku\u015fkusuz, herkesten iyi biliriz.<\/p>\n<p>71- Aran\u0131zda cehenneme u\u011framayacak hi\u00e7 kimse kalmayacakt\u0131r. Bu Rabbinin kesinle\u015fmi\u015f bir h\u00fckm\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>72- Sonra sak\u0131nanlar\u0131 kurtararak zalimleri, diz\u00fcst\u00fc \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f durumda orada b\u0131rak\u0131r\u0131z.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nSahnenin perdesi &#8220;insan&#8221;\u0131n yeniden dirili\u015f konusunda s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6zlerle a\u00e7\u0131l\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu s\u00f6zler, de\u011fi\u015fik y\u00fczy\u0131llarda ya\u015fayan \u00e7e\u015fitli insan gruplar\u0131 taraf\u0131ndan s\u00f6ylenmi\u015f s\u00f6zlerdir. Bu y\u00fczden bu s\u00f6zler, &#8220;insano\u011flu&#8221;nun her ku\u015fakta tekrarlanan ku\u015fkusunu ve itiraz\u0131n\u0131 \u00f6zetler gibidir. Tekrar okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nsan &#8216;Ben \u00f6ld\u00fckten sonra m\u0131 yeniden diriltilece\u011fim&#8217; der.&#8221;<\/p>\n<p>Bu itiraz, insan\u0131n ilk yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan habersiz olu\u015fundan kaynaklan\u0131r. \u0130lk yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan \u00f6nce nerede idi? Nas\u0131l bir \u015feydi? O hi\u00e7bir \u015fey de\u011filken sonra varolmu\u015ftu. E\u011fer insan d\u00fc\u015f\u00fcnse yeniden dirilmek, ilk kez yarat\u0131lmaktan daha akla yak\u0131n,daha akla s\u0131\u011far bir olayd\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;insan vaktiyle hi\u00e7bir \u015fey de\u011filken kendisini yoktan varetti\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor mu?&#8221;<\/p>\n<p>\u0130nsan akl\u0131n\u0131n bu tuhaf yakla\u015f\u0131m\u0131 vurguland\u0131ktan ve k\u0131nand\u0131ktan sonra bu k\u0131namay\u0131 tehdit i\u00e7erikli bir yemin izliyor. Y\u00fcce Allah, y\u00fcce varl\u0131\u011f\u0131 ad\u0131na yemin ediyor ki, bu en b\u00fcy\u00fck, en \u00e7arp\u0131c\u0131 yemindir. Yeminin arkas\u0131 \u015f\u00f6yle geliyor: \u0130nsanlar yeniden diriltildikten sonra b\u00fcy\u00fck bir toplant\u0131da biraraya getirileceklerdir. Bu konudaki h\u00fck\u00fcm kesinle\u015fmi\u015ftir. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;Rabbinin y\u00fcceli\u011fi hakki i\u00e7in onlar\u0131 pe\u015flerinden gittikleri \u015feytanlar\u0131 ile birlikte biraraya getirece\u011fiz.&#8221;<\/p>\n<p>Hem sadece onlar\u0131 de\u011fil, \u015feytanlar\u0131n\u0131 da kendileriyle birlikte biraraya getirece\u011fiz. \u0130nk\u00e2rc\u0131l\u0131kta onlara eleba\u015f\u0131l\u0131k yapanlar \u015feytanlard\u0131r. Onlar ile \u015feytanlar\u0131 aras\u0131nda \u00f6nder-\u00e7\u00f6mez, ve g\u00fcden-g\u00fcd\u00fclen ili\u015fkisi vard\u0131r. Bunun arkas\u0131ndan onlara ili\u015fkin somut bir tablo g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcnde canland\u0131r\u0131l\u0131yor. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc peri\u015fanl\u0131k tablosunda ink\u00e2rc\u0131lar\u0131n diz\u00fcst\u00fc \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f durumda cehennemin \u00e7evresinde topland\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Okuyal\u0131m<\/p>\n<p>&#8220;Sonra da onlar\u0131 diz\u00fcst\u00fc \u00e7\u00f6kt\u00fcrerek cehennemin \u00e7evresinde toplayaca\u011f\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>Bu son derece korkun\u00e7, t\u00fcyler \u00fcrpertici bir tablodur. \u0130nk\u00e2rc\u0131lar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu bu say\u0131ya vurulmaz, hesaba gelmez y\u0131\u011f\u0131nlar cehennemin kar\u015f\u0131s\u0131nda toplanm\u0131\u015flar diz\u00fcst\u00fc \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f durumda etraf\u0131nda halkalanm\u0131\u015flard\u0131r. Cehennemin korkun\u00e7 alevlerini g\u00f6zleri ile g\u00f6r\u00fcyorlar, onun kavurucu s\u0131caklar\u0131 v\u00fccudlar\u0131n\u0131 yal\u0131yor. Her an yakalan\u0131p i\u00e7ine at\u0131lma beklentisi ile titriyorlar. A\u015fa\u011f\u0131lanma ve korku i\u00e7inde dizleri \u00fczerinde \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131yorlar.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle kendini be\u011fenmi\u015f zorbalar i\u00e7in son derece a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131l\u0131k yans\u0131tan bu sahneyi bir ba\u015fka sahne izliyor. Bu sahnede en az\u0131l\u0131 ve en zorba k\u00e2firlerin kalabal\u0131ktan ay\u0131klan\u0131p ba\u015fka bir yere g\u00f6t\u00fcr\u00fclmek \u00fczere tutukland\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;Sonra her grubun rahmeti bol olan Allah&#8217;a ba\u015f kald\u0131ran en az\u0131l\u0131 ele ba\u015flar\u0131n\u0131 ay\u0131raca\u011f\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>Ayetteki &#8220;ay\u0131raca\u011f\u0131z&#8221; fiili, \u015feddeli (\u00e7ift sesli) olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ama\u00e7 seslerinin titre\u015fimi ile \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m\u0131 ile s\u00f6z\u00fc edilen &#8220;ay\u0131rma&#8221; eyleminin sert olan bi\u00e7imini canland\u0131rmakt\u0131r. Bu ay\u0131rmay\u0131 cehenneme atma tablosu izliyor ki, bu hareketi okuyucunun hayal g\u00fcc\u00fc tamaml\u0131yor.<\/p>\n<p>Ku\u015fku yok ki, bu g\u00fcnahk\u00e2rlar kalabal\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde kimlerin daha \u00f6nce cehenneme at\u0131lmalar\u0131 gerekti\u011fini bilir. Bu y\u00fczden asl\u0131nda say\u0131ya gelmeyecek kadar kalabal\u0131k olmalar\u0131na ra\u011fmen y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n tek tek say\u0131ya vurmu\u015f oldu\u011fu y\u0131\u011f\u0131nlardan hi\u00e7 kimse rastgele cehenneme at\u0131lmaz. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Sonra biz onlar\u0131n hangilerinin \u00f6ncelikle cehenneme girmeleri gerekti\u011fini, ku\u015fkusuz, herkesten iyi biliriz.&#8221;<\/p>\n<p>Bunlar cehenneme at\u0131lacaklar\u0131n \u00f6nc\u00fcleri olmak \u00fczere se\u00e7ilmektedirler. Bu korkun\u00e7 g\u00f6steri, m\u00fc&#8217;minler taraf\u0131ndan da izlenir. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;Aran\u0131zda cehenneme u\u011framayacak hi\u00e7 kimse kalmayacakt\u0131r. Bu Rabb&#8217;inin kesinle\u015fmi\u015f bir h\u00fckm\u00fcd\u00fcr.&#8221;<\/p>\n<p>M\u00fc&#8217;minler cehennemin yan\u0131na getirilirler, oraya yakla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rlar, yan\u0131ndan ge\u00e7erler; o s\u0131rada onun alevlerinin harlamalar\u0131n\u0131, yalazla\u015fmas\u0131n\u0131 ve a\u011farmas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrler. Bu zamanda a\u011f\u0131r su\u00e7lular\u0131n ay\u0131klan\u0131p i\u00e7ine at\u0131l\u0131\u015f\u0131na da tan\u0131k olurlar. Fakat;<\/p>\n<p>&#8220;Sak\u0131nanlar\u0131 kurtar\u0131r\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>M\u00fc&#8217;minler, su\u00e7lu y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n yan\u0131nda uzakla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rlar, son anda pa\u00e7ay\u0131 kurtar\u0131rlar. Devam ediyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Zalimleri diz\u00fcst\u00fc \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f durumda orada b\u0131rak\u0131r\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>G\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131n a\u015fa\u011f\u0131lanarak ve horlanarak diz\u00fcst\u00fc bekletildikleri, g\u00fcnahlardan sak\u0131nanlar\u0131n pa\u00e7ay\u0131 kurtararak zalimleri o peri\u015fan durumda arkalar\u0131nda b\u0131rakt\u0131klar\u0131 sahneden bir d\u00fcnya sahnesine ge\u00e7iyoruz. Bu sahnede \u015funlarla g\u00f6zg\u00f6ze geliyoruz. K\u00e2firler, m\u00fc&#8217;minlere tepeden bak\u0131yorlar, yoksulluklar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden onlar\u0131 ay\u0131pl\u0131yorlar. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u015fu ge\u00e7ici d\u00fcnyadaki varl\u0131klar\u0131 etkileyici g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri ile ve de\u011ferleri ile b\u00f6b\u00fcrleniyor, caka sat\u0131yorlar. Okuyoruz:<\/p>\n<p><strong>73- A\u00e7\u0131k ayetlerimiz okundu\u011fu zaman k\u00e2firler, m\u00fc&#8217;minlere &#8220;Hangimizin sosyal konumu daha \u00fcst\u00fcn, hangimizin itibar\u0131 daha y\u00fcksektir&#8221; derler.<\/strong><\/p>\n<p>Bir tarafta sosyetik davetler, muhte\u015fem toplant\u0131lar, yozla\u015fma d\u00f6nemlerinde se\u00e7kinlerin ve \u015f\u0131mar\u0131klar\u0131n ge\u00e7erli sayd\u0131klar\u0131 \u00e7e\u015fitli de\u011ferler at oynat\u0131yor. Kar\u015f\u0131 tarafta m\u00fctevazi g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u00fc toplant\u0131lar, yoksul sofralar\u0131 g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. Bu toplant\u0131larda varolan, bol bulunan tek \u015fey &#8220;iman.&#8221; Gerisi hep &#8220;yok.&#8221; S\u00fcs yok, g\u00f6steri\u015f yok, cazibe yok, ihti\u015fam yok, g\u00f6rkem yok. Bu iki kutup \u015fu yery\u00fcz\u00fcnde kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geliyorlar, yanyana duruyorlar.<\/p>\n<p>Birinci kutup b\u00fct\u00fcn ayart\u0131c\u0131, ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131 silahlar\u0131n\u0131 ku\u015fanarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Servetini, g\u00fczelli\u011fini, saltanat\u0131n\u0131, itibar\u0131n\u0131, ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131, cebini \u015fi\u015firen vurgunlar\u0131n\u0131, e\u011flencelerini ve l\u00fcks ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. Kar\u015f\u0131 kutup ise yoksul ve al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc ile meydana \u00e7\u0131k\u0131yor. Mala ve e\u011flenceli hayata dudak b\u00fcker. Mevki ile, saltanatla alay eder. \u0130nsanlar\u0131 taraf\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Bunu ne ger\u00e7ekle\u015ftirmek istedi\u011fi bir haz u\u011fruna, ne yoluna koymay\u0131 diledi\u011fi \u00e7\u0131karlar\u0131 u\u011fruna yapar. Bir egemenli\u011fin yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanmak, bir yetkiliye s\u0131rt\u0131n\u0131 s\u0131vazlatmak da de\u011fildir amac\u0131. Bu \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 inanc\u0131 ad\u0131na seslendirir. M\u00fccadelesi g\u00f6steri\u015ften yoksun, her t\u00fcrl\u00fc \u00e7ekicilikten ar\u0131d\u0131r, y\u00fcce Allah&#8217;dan ba\u015fka hi\u00e7 kimsenin be\u011fenisine metelik vermez. Dahas\u0131 var. Bu inanc\u0131 insanlara tan\u0131t\u0131rken s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7eker, ter d\u00f6ker, g\u00f6\u011f\u00fcs g\u00f6\u011f\u00fcse \u00e7arp\u0131\u015f\u0131r, hakaretlere u\u011frar. Bu d\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir varl\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir de\u011feri bu m\u00fccahidlere \u00f6d\u00fcl olaya l\u00e2y\u0131k de\u011fildir. Onlar\u0131n tek \u00f6d\u00fcl\u00fc y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanmalar\u0131d\u0131r. As\u0131l \u00f6d\u00fcllerini, eksiksiz bi\u00e7imde, son hesapla\u015fma g\u00fcn\u00fcnde alacaklard\u0131r.<\/p>\n<p>Kurey\u015f kabilesinin \u015fu burnu b\u00fcy\u00fck \u015feflerine bak\u0131n\u0131z. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ayetleri kendilerine okununca yoksul m\u00fc&#8217;minlere dudak b\u00fckerek \u015f\u00f6yle derler; &#8220;Hangimizin sosyal konumu daha \u00fcst\u00fcn, hangimizin itibar\u0131 daha y\u00fcksektir? Muhammed&#8217;e inanmayan kodomanlar\u0131nm\u0131, yoksa O&#8217;nun etraf\u0131nda halkalanan yoksullar\u0131n m\u0131? S\u00f6yleyin bakal\u0131m bu iki kesimin hangisinin sosyal konumu daha \u00fcst\u00fcn, hangisinin itibar\u0131 daha y\u00fcksektir? Nadir b. Haryis&#8217;in, Amr b. H\u0131\u015fam&#8217;\u0131n, Velid b. Mug\u0131re&#8217;n\u0131n ve kodaman dostlar\u0131n\u0131n m\u0131, yoksa Bil\u00e2l&#8217;in, Ammar&#8217;\u0131n, Habbab&#8217;\u0131n ve gariban yolda\u015flar\u0131n\u0131n m\u0131? E\u011fer Muhammed&#8217;in, insanlar\u0131 benimsemeye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 inan\u00e7 sistemi iyi bir \u015fey olsayd\u0131, onun ba\u011fl\u0131lar\u0131, Kurey\u015f toplumu i\u00e7inde hi\u00e7bir yeri, hi\u00e7bir \u00f6nemi olmayan \u015fu birka\u00e7 gariban m\u0131 olurdu? \u0130nananlar bas\u0131k, yoksul ve \u00e7\u0131plak bir kul\u00fcbeden ba\u015fka toplanacak yer bulamayan zavall\u0131lar m\u0131 olurdu? Buna kar\u015f\u0131l\u0131k kar\u015f\u0131tlar\u0131 sosyetik toplant\u0131lar\u0131n davetlileri ve toplumun parmakla g\u00f6sterilen y\u0131ld\u0131zlar\u0131 m\u0131 olurdu?<\/p>\n<p>Bu mant\u0131k topra\u011fa ba\u011f\u0131ml\u0131lar\u0131n, her zaman ve her yerde rastlanan y\u00fcce ufuklar\u0131 g\u00f6recek g\u00f6z\u00fc olmayan nasipsizlerin mant\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu inan\u00e7 sisteminin s\u00fcsten, g\u00f6steri\u015ften, debdebeden ve di\u011fer ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131 avantajlardan soyutlanm\u0131\u015f bir yal\u0131nl\u0131kta ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 rastgele de\u011fildir; bu durum y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hikmetinin sonucudur. G\u00fcd\u00fclen ama\u00e7 \u015fudur: Bu inanc\u0131n s\u0131rf kendisini isteyenler, insanlar\u0131n alk\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ellerinin tersi ile bir yana iterek y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n r\u0131zas\u0131na g\u00f6z dikenler, insanlar\u0131n kar\u015f\u0131lar\u0131nda takla att\u0131klar\u0131 de\u011ferleri ve ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131 avantajlar\u0131 hi\u00e7e sayabilenler ona gelsinler. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k mevki, \u00e7\u0131kar, g\u00f6steri\u015f, debdebe, servet, refah ve l\u00fcks hayat d\u00fc\u015fk\u00fcnleri ondan uzak dursunlar.<\/p>\n<p>Bir sonraki ayette \u015fa\u015fk\u0131n, mevkileri ve debdebeleri ile b\u00f6b\u00fcrlenen k\u00e2firlerin bu \u015f\u0131mar\u0131k s\u00f6zlerine vicdanlar\u0131 titreten bir kar\u015f\u0131l\u0131k veriliyor. Bu kar\u015f\u0131l\u0131k, kalpleri eski sap\u0131k ku\u015faklar\u0131n yok olu\u015flar\u0131na y\u00f6neltiyor. Eski sap\u0131klar\u0131n sahip olduklar\u0131 parlak mevkilere ve ba\u015flar\u0131n\u0131 d\u00f6nd\u00fcren \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz refaha ra\u011fmen yokolmaktan kurtulamad\u0131klar\u0131na dikkat \u00e7ekiliyor. Okuyoruz:<\/p>\n<p><strong>74- Oysa biz eski d\u00f6nemlerde onlardan daha varl\u0131kl\u0131 ve daha g\u00f6steri\u015fli nice ku\u015faklar\u0131 yokettik.<\/strong><\/p>\n<p>Evet, o sap\u0131klar\u0131n dayal\u0131-d\u00f6\u015feli k\u00f6\u015fkleri, l\u00fcksleri, tantanalar\u0131 ve cazip g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri kendilerine bir yarar sa\u011flamad\u0131. Yok olmalar\u0131na ili\u015fkin ilahi karar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi anda bunlar\u0131n hi\u00e7biri onlar\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n cezas\u0131ndan kurtaramad\u0131.<\/p>\n<p>Ama \u015fu &#8220;insano\u011flu&#8221; denen varl\u0131k unutkand\u0131r. E\u011fer ger\u00e7ekleri hat\u0131rlasa ve d\u00fc\u015f\u00fcnse g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn b\u00fcy\u00fcs\u00fcne aldanarak gurura kap\u0131lmazd\u0131. Eski sap\u0131klar\u0131n yok edili\u015flerine ili\u015fkin tarihi olaylar g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcne dikilip kendisini uyar\u0131rken, benzer ak\u0131bete u\u011framaktan, sak\u0131nd\u0131r\u0131rken hi\u00e7bir \u015fey olmam\u0131\u015f gibi pervas\u0131z ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00ebzdi. Kendisinden daha g\u00fc\u00e7l\u00fc, daha zengin ve daha kalabal\u0131k tayfal\u0131 eski yolda\u015flar\u0131n\u0131n ac\u0131 ak\u0131betlerinin kendisini de bekledi\u011fini g\u00f6zard\u0131 etmezdi.<\/p>\n<p>Sap\u0131klar\u0131n dikkatlerini ge\u00e7mi\u015fin ac\u0131 olaylar\u0131ndan ders almaya y\u00f6neltmek isteyen bu &#8220;ihtar&#8221;dan sonraki ayette Peygamberimiz, bu k\u00e2firlere meydan okumaya \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131yor. Bu iki grubun hangisi sap\u0131k yolda ise y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131rmas\u0131n\u0131 dilemesini emrediyor. Nas\u0131l olsa k\u00e2firler ya tehdit edildikleri d\u00fcnya azab\u0131 ile ya da k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn deh\u015feti ile y\u00fczy\u00fcze geleceklerdir. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p><strong>75- Onlara de ki; rahmeti bol olan Allah sap\u0131k yolda olanlara ne kadar geni\u015f maddi imk\u00e2n verirse versin, sonunda tehdit edildikleri somut azab ile ya da k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc ile y\u00fczy\u00fcze geldiklerinde nas\u0131l olsa kimin sosyal konumunun daha d\u00fc\u015f\u00fck ve kimin askeri g\u00fcc\u00fcn\u00fcn daha zay\u0131f oldu\u011funu \u00f6\u011freneceklerdir.&#8221;<\/p>\n<p>76- Allah do\u011fru yolda olanlar\u0131n sapmazl\u0131klar\u0131n\u0131 peki\u015ftirir. Kal\u0131c\u0131 iyi ameller, Rabb&#8217;in kat\u0131nda daha iyi \u00f6d\u00fcl kazand\u0131r\u0131c\u0131 ve daha mutlu ak\u0131bete erd\u00efricidirler.<\/p>\n<p>M\u00fc\u015frikler, zengindirler diye, l\u00fcks i\u00e7inde y\u00fcz\u00fcyorlar diye kendilerinin, Peygamberimizin ba\u011fl\u0131lar\u0131ndan daha do\u011fru yolda san\u0131yorlar, \u00f6yle mi? \u00d6yle olsun bakal\u0131m! Peygamber, i\u015fi olaylar\u0131n ak\u0131\u015f\u0131na b\u0131raks\u0131n da y\u00fcce Allah, sap\u0131k taraf\u0131n sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve do\u011fru taraf\u0131n do\u011fruya ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha da artt\u0131rs\u0131n. Nas\u0131l alsa y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n tehdidi bir g\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fecektir. Bu tehdit ya sap\u0131klar\u0131n, m\u00fc&#8217;minler eli ile cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131 ya da k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn &#8220;b\u00fcy\u00fck azab&#8221;\u0131 \u015feklinde somutla\u015facakt\u0131r. O zaman onlar hangi taraf\u0131n sosyal konumunun d\u00fc\u015f\u00fck, hangi taraf\u0131n askeri g\u00fcc\u00fcn\u00fcn zay\u0131f oldu\u011funu \u00f6\u011freneceklerdir. \u0130\u015fte o g\u00fcn m\u00fc&#8217;minlerin sevin\u00e7 ve \u00f6v\u00fcnme g\u00fcn\u00fc olacakt\u0131r. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;Kal\u0131c\u0131, iyi ameller Rabbinin kat\u0131nda daha iyi \u00f6d\u00fcl kazand\u0131r\u0131c\u0131 ve daha mutlu ak\u0131bete erdiricidir.&#8221;<\/p>\n<p>Evet, &#8220;kal\u0131c\u0131, iyi ameller&#8221; yery\u00fcz\u00fc tutsaklar\u0131n\u0131 \u00f6v\u00fcnd\u00fcren ve ba\u015ftan \u00e7\u0131karan b\u00fct\u00fcn kof de\u011ferlerden daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Daha sonraki ayetlerde k\u00e2firlerin \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131klar\u0131na yeni bir \u00f6rnek veriliyor, onlar\u0131n k\u0131nanan ve tuhafl\u0131\u011f\u0131 vurgulanan bir ba\u015fka s\u00f6zleri aktar\u0131l\u0131yor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>77- Ey Muhammed, \u015fu ayetlerimizi ink\u00e2r eden ve &#8220;Bana kesinlikle mal ve evlat verilecek&#8221; diyen adam\u0131 g\u00f6rd\u00fcn m\u00fc?<\/p>\n<p>78- Gayb\u0131n bilgisi mi \u00f6n\u00fcne a\u00e7\u0131ld\u0131, yoksa rahmeti bol olan Allah&#8217;dan kesin s\u00f6z m\u00fc ald\u0131?<\/p>\n<p>79- Hay\u0131r, \u00f6yle bir \u015fey yok. Onun s\u00f6ylediklerini yazaca\u011f\u0131z ve u\u011frayaca\u011f\u0131 azab\u0131 alabildi\u011fine artt\u0131raca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>80- S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi mal\u0131 ve evlad\u0131 bize kalacak da kendisi yaln\u0131z ba\u015f\u0131na huzurumuza gelecektir.<\/strong><\/p>\n<p>Bu ayetlerin ini\u015f sebebine ili\u015fkin elimizde bir belge var. Bu belgeye g\u00f6re sahabilerden Habbab b. Art \u015f\u00f6yle diyor: Ben bir demirci idim. M\u00fc\u015friklerden As b. Vail&#8217;de bir alaca\u011f\u0131n\u0131 vard\u0131. Kendisinden bu alaca\u011f\u0131m\u0131 istemeye gidince bana &#8220;Hayr, Muhammed&#8217;i ink\u00e2r etmedik\u00e7e, vallahi, sana borcumu vermem&#8221; dedi. Bende ona &#8220;Hayr, vallahi, Muhammed&#8217;i ink\u00e2r etmem. Sen \u00f6l\u00fcp de tekrar diriltilince nas\u0131l olsa yine kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131z&#8221; dedim. O da bana &#8220;Ben \u00f6l\u00fcpde tekrar diriltilince gelirsin, benim orada da mal\u0131m ve evlatlar\u0131m olacak, o zaman borcumu \u00f6derim&#8221; diye cevap verdi. Bunun \u00fczerine y\u00fcce Allah, &#8220;Ey Muhammed, \u015fu ayetlerimizi ink\u00e2r eden ve &#8216;Bana kesinlikle mal ve evlat verilecek&#8217; diyen adam\u0131 g\u00f6rd\u00fcn m\u00fc?&#8221; diye ba\u015flayan ayetleri indirdi. (Buhari. M\u00fcslim)<\/p>\n<p>As b. Vail&#8217;in bu s\u00f6z\u00fc k\u00e2firlerin, yeniden dirili\u015f olgusunu alay konusu ettiklerini, hafife ald\u0131klar\u0131n\u0131 kan\u0131tlayan bir \u00f6rnektir. Kur&#8217;an-\u0131 Kerim &#8220;Gayb\u0131n bilgisi mi \u00f6n\u00fcne a\u00e7\u0131ld\u0131?&#8221; diyerek bu m\u00fc\u015frikin tutumundaki tuhafl\u0131\u011f\u0131 vurguluyor, sa\u00e7ma iddias\u0131n\u0131 k\u0131n\u0131yor. Yoksa o, \u00f6te tarafta neler olup bitece\u011fini biliyor mu da b\u00f6yle konu\u015fuyor? Yoksa rahmeti bol olan Allah&#8217;dan kesin s\u00f6z m\u00fc ald\u0131 da bu, s\u00f6z\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fece\u011fine mi g\u00fcveniyor? Arkas\u0131ndan y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n cevab\u0131 geliyor &#8220;Hayr!&#8221; Bu kelime olumsuzlama ve yalanlama ifade eder. Hayr, ne gayb\u0131n bilgisi \u00f6n\u00fcne a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve ne de rahmeti bol olan Allah&#8217;dan kesin s\u00f6z alm\u0131\u015ft\u0131r. O sadece k\u00e2firli\u011fini a\u00e7\u0131\u011fa vuruyor ve alay ediyor.<\/p>\n<p>O halde b\u00f6ylesine koyu bir k\u00e2fire verilecek en susturucu kar\u015f\u0131l\u0131k tehdit ve y\u0131ld\u0131rmad\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Hay\u0131r, yok \u00f6yle bir \u015fey. Onun s\u00f6ylediklerini yazaca\u011f\u0131z ve u\u011frayaca\u011f\u0131 azab\u0131 alabildi\u011fine artt\u0131raca\u011f\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>Onun bu s\u00f6zlerini defterine yazarak son hesapla\u015fma g\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131z. Bu s\u00f6zlerinin unutulmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyerek demagoji yapmaya yeltenmesini \u00f6nleyece\u011fiz. Bu ifadeler, As b. Vail&#8217;e y\u00f6neltilen tehdidi somutla\u015ft\u0131rma amac\u0131 g\u00fcd\u00fcyor. Yoksa son hesapla\u015fma s\u0131ras\u0131nda demagojiye yeltenmesi s\u00f6zkonusu bile de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck-b\u00fcy\u00fck hi\u00e7bir ger\u00e7ek y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bilgisinden ka\u00e7maz. O g\u00fcn ona alabildi\u011fine uzun s\u00fcreli, a\u011f\u0131r, kesintisiz ve aral\u0131ks\u0131z bir azaba \u00e7arpt\u0131raca\u011f\u0131z. Ayette somut ifadeli tehdidin s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcyoruz. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi mal\u0131 ve evlad\u0131 bize kalacak.&#8221;<\/p>\n<p>Yani \u00f6l\u00fcnce geride b\u0131rakaca\u011f\u0131 serveti ve evlatlar\u0131 bize kalacakt\u0131r. T\u0131pk\u0131 her \u00f6len kimsenin mal\u0131n\u0131n miras\u00e7\u0131lar\u0131na ge\u00e7i\u015fi gibi. Ayetin sonunu okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Kendisi yaln\u0131z ba\u015f\u0131na huzurumuza gelecektir.&#8221;<\/p>\n<p>Yan\u0131nda ne mal\u0131, ne evlatlar\u0131 olacak; ne destek\u00e7isi ve dayana\u011f\u0131 bulunacak; her t\u00fcrl\u00fc g\u00fcvenceden soyutlanm\u0131\u015f, g\u00fc\u00e7s\u00fcz, tek ba\u015f\u0131na b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f, dayanaklar\u0131ndan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olarak kar\u015f\u0131m\u0131za getirilecektir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte \u015fu Allah&#8217;\u0131n ayetlerini ink\u00e2r eden adam\u0131 g\u00f6r\u00fcyor musun? Adam, elinde hi\u00e7bir \u015feyin kalmayaca\u011f\u0131, \u015fu d\u00fcnyada sahip oldu\u011fu her \u015feyden yoksun b\u0131rakaca\u011f\u0131 g\u00fcne randevu veriyor! Bu tipik bir k\u00e2fir \u00f6rne\u011fidir. K\u00e2firli\u011fin, kuru iddiac\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve ger\u00e7ekleri alaya alman\u0131n somut bir prototipidir.<\/p>\n<p>Daha sonraki ayetler, k\u00e2firli\u011fin ve putperestli\u011fin belirtilerini sergilemeye devam ediyorlar. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p><strong>81- M\u00fc\u015frikler, Allah&#8217;\u0131 bir yana b\u0131rakarak kendilerine destek olsunlar diye \u00e7e\u015fitli ilahlar edindiler.<\/p>\n<p>82- Hay\u0131r. O d\u00fczmece ilahlar, m\u00fc\u015friklerin kendilerine y\u00f6nelik tap\u0131nmalar\u0131n\u0131 reddedecekler ve onlara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kacaklard\u0131n<\/p>\n<p>83- \u015eeytanlar\u0131, k\u00e2firlerin \u00fczerine k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 olarak sald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6rmedin mi?<\/p>\n<p>84- Onlar\u0131n bir an \u00f6nce yok edilmelerini isteme. Biz onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve al\u0131p verdikleri nefesleri tek tek say\u0131yoruz.<\/p>\n<p>85- O g\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nanlar\u0131 se\u00e7kin konuklara yara\u015f\u0131r bir sayg\u0131nl\u0131kla, rahmeti bol olan Allah&#8217;\u0131n huzurunda biraraya getiririz.<\/p>\n<p>86- Buna kar,\u0131l\u0131k a\u011f\u0131r g\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131, susam\u0131,s hayvan s\u00fcr\u00fcleri gibi cehenneme s\u00fcreriz.<\/p>\n<p>87- Allah&#8217;\u0131n bu yolda yetki verdi\u011fi kimseler d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimse bir ba\u015fkas\u0131na arac\u0131l\u0131k, \u015fefaat edemez.<\/strong><\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ayetlerini ink\u00e2r ederek O&#8217;nun d\u0131\u015f\u0131nda ilahlar edinen bu sap\u0131klar, tapt\u0131klar\u0131 bu d\u00fczmece ilahlardan \u00fcst\u00fcnl\u00fck, onur ve zafer bekliyorlar. Bu k\u00e2firler aras\u0131nda bu ama\u00e7la meleklere ve cinlere tapanlar, onlar\u0131n deste\u011fi ile g\u00fc\u00e7 kazanacaklar\u0131n\u0131 umanlar vard\u0131r. Fakat bu beklentileri bo\u015funad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc gerek melekler ve gerekse cinnler onlar\u0131n tap\u0131nmalar\u0131n\u0131 reddedecekler, kulluk yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 geri \u00e7evirecekler ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n huzurunda bu iddialarla hi\u00e7bir ilgileri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirteceklerdir. Okudu\u011fumuz ayetlerden birinin deyimi ile bu ilahla\u015ft\u0131rma sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fck ilgisizliklerini &#8220;onlara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak&#8221; a\u00e7\u0131\u011fa vuracaklar, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n huzurunda aleyhlerinde tan\u0131kl\u0131k edeceklerdir.<\/p>\n<p>\u015eeytanlar onlar\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flesinler diye d\u00fcrterler, \u00f6zendirirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc eleba\u015flar\u0131 olan \u0130blisin insanlar\u0131 serbest\u00e7e ayartabilmeye y\u00f6nelik dile\u011finin kabul edildi\u011fi g\u00fcnden beri \u015feytanlar, onlar\u0131n \u00fczerine sal\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r, onlar\u0131 yoldan \u00e7\u0131karma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapmalar\u0131na izin verilmi\u015ftir. Fakat ey Muhammed;<\/p>\n<p>Onlar\u0131n bir an \u00f6nce yok edilmelerini isteme.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar y\u00fcz\u00fcnden can\u0131n\u0131 s\u0131kma. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlara yak\u0131n bir zamana kadar m\u00fchlet tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Onlar\u0131n her t\u00fcrl\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131 taraf\u0131m\u0131zdan hesaba ge\u00e7irilmekte, say\u0131ya vurulmaktad\u0131r. Ayette bu hesaba ge\u00e7irilme i\u015fleminin titizli\u011fi somut bir ifade ile tasvir ediliyor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;Biz onlar\u0131n neler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 teker teker say\u0131yoruz.&#8221;<\/p>\n<p>Bu \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir tasvirdir. G\u00fcnahlar\u0131, davran\u0131\u015flar\u0131 ve al\u0131p verdi\u011fi nefesler, y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan say\u0131lanlar\u0131n vaygele ba\u015flar\u0131na! B\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131n\u0131 didik didik inceleyerek \u00e7etin bir hesapla\u015fmaya \u00e7ekece\u011fi kimselerin vay haline!<\/p>\n<p>D\u00fcnyadaki davran\u0131\u015flar\u0131 amirleri taraf\u0131ndan s\u0131k\u0131ca izlenenler, hatalar\u0131 duyarl\u0131kla g\u00f6zlenenler, korku ve \u00fcrk\u00fcnt\u00fcye kap\u0131l\u0131rlar, s\u00fcrekli endi\u015fe i\u00e7inde ya\u015farlar, hep dikenler \u00fczerinde otururlar. Peki e\u011fer kendilerini izleyen amir, \u00fcst\u00fcn iradeli ve intikam al\u0131c\u0131 olan y\u00fcce Allah olursa, o zaman duymak durumunda olduklar\u0131 endi\u015fenin derecesini var\u0131n, siz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn!<\/p>\n<p>Okudu\u011fumuz ayetlerde canland\u0131r\u0131lan bir k\u0131yamet sahnesinde bu &#8220;hesap tutma sayya vunna&#8221; i\u015fleminin sonucu tasvir ediliyor. M\u00fc&#8217;minler, rahmeti bol olan y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n huzuruna sayg\u0131n bir konuk gibi \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rlar. Onurland\u0131r\u0131c\u0131 bir ilgi ile kar\u015f\u0131lan\u0131rlar. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;O g\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nanlar\u0131 se\u00e7kin konuklara yara\u015f\u0131r bir sayg\u0131nl\u0131kla rahmeti bol olan Allah&#8217;\u0131n huzurunda biraraya getiririz.&#8221;<\/p>\n<p>Buna kar\u015f\u0131l\u0131k a\u011f\u0131r su\u00e7lular, hayvan s\u00fcr\u00fcleri gibi g\u00fcd\u00fclerek cehenneme yollan\u0131rlar. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Buna kar\u015f\u0131l\u0131k a\u011f\u0131r g\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131, susam\u0131\u015f hayvan s\u00fcr\u00fcleri gibi cehenneme s\u00fcreriz.&#8221;<\/p>\n<p>O g\u00fcn iyi amel i\u015flemi\u015f olanlardan ba\u015fka hi\u00e7 kimse arac\u0131l\u0131ktan, \u015fefaatten yararlanamaz. \u0130yi amel i\u015fleyenlere ise y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu yolda verilmi\u015f s\u00f6z\u00fc vard\u0131r. Y\u00fcce Allah, iman edip iyi ameller i\u015fleyenleri hakettiklerinin fazlas\u0131 ile \u00f6d\u00fcllendirece\u011fini vaadetmi\u015ftir. O, s\u00f6z\u00fcn\u00fc kesinlikle yerine getirir.<\/p>\n<p>Daha sonraki ayetlerde birkere m\u00fc\u015friklerin \u00e7irkin s\u00f6zlerinden birine dikkat \u00e7ekiliyor. Bu \u00e7irkin s\u00f6z \u015fudur: M\u00fc\u015frik Araplar, meleklerin y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n k\u0131zlar\u0131 olduklar\u0131n\u0131; m\u00fc\u015frik yahudiler, \u00dczeyi in Allah&#8217;\u0131n o\u011flu oldu\u011funu ve m\u00fc\u015frik h\u0131ristiyanlar da Hz. \u0130sa&#8217;n\u0131n Allah&#8217;\u0131n o\u011flu oldu\u011funu ileri s\u00fcr\u00fcyorlar. Bu \u00e7irkin iddia kar\u015f\u0131s\u0131nda insanlar bir yana, cans\u0131z evren bile k\u00fcplere biniyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc cans\u0131z evrenin \u00f6z\u00fc bu iddiay\u0131 reddediyor, vicdan\u0131 onu protesto ediyor. Ayetleri okuyal\u0131m:<\/p>\n<p><strong>88- Baz\u0131 k\u00e2firler &#8220;Rahmeti bol olan Allah, evlat edindi&#8221; dediler.<\/p>\n<p>89- Sizler, b\u00f6yle demekle son derece \u00e7irkin bir iddia ileri s\u00fcrd\u00fcn\u00fcz.<\/p>\n<p>90- Bu iddia kar\u015f\u0131s\u0131nda nerede ise g\u00f6kler parampar\u00e7a olacak, yer yar\u0131lacak ve da\u011flar g\u00fcr\u00fclt\u00fc ile g\u00f6\u00e7erek yerle bir olacak.<\/p>\n<p>91- Onlar rahmeti bol olan Allah&#8217;a \u00e7ocuk yak\u0131;t\u0131rd\u0131lar diye.<\/p>\n<p>92- Oysa rahmeti bol olan Allah&#8217;a \u00e7ocuk edinmek yak\u0131\u015fmaz.<\/strong><\/p>\n<p>Bu ayetlerde kullan\u0131lan s\u00f6zc\u00fcklerin titre\u015fimleri ve ifadelerin vurgusu adet \u00f6fke, ayaklanma ve tahamm\u00fcls\u00fczl\u00fck sa\u00e7arak olu\u015fturulmak istenen yayg\u0131n protesto havas\u0131n\u0131n frekans\u0131n\u0131 y\u00fckseltiyorlar. Cans\u0131z evren t\u00fcm varl\u0131\u011f\u0131 ile, b\u00fct\u00fcn par\u00e7alar\u0131 ile ba\u015f kald\u0131r\u0131yor, \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131yor ve sars\u0131l\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu t\u00fcyler \u00fcrpertici iddiay\u0131 i\u015fitmi\u015f, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n dokunulmaz kutsall\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7i\u011fnendi\u011finden haberdar olmu\u015ftur. Onuru sald\u0131r\u0131ya u\u011frayan, ya da sevdi\u011fi, sayd\u0131\u011f\u0131 bir kimsenin \u015feref \u00e7i\u011fnenen bir insan\u0131n bu y\u00fczden \u00f6fkeye kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn\u00fcz. Bu insan\u0131n elinin-kolunun nas\u0131l titredi\u011fini, b\u00fct\u00fcn v\u00fccudunun nas\u0131l sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn\u00fcz. \u0130ste bu t\u00fcyler \u00fcrpertici s\u00f6z kar\u015f\u0131s\u0131nda cans\u0131z evrende ayn\u0131 sert reaksiyonu g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>Bu t\u00fcyler \u00fcrpertici iddian\u0131n yola\u00e7t\u0131\u011f\u0131 evrensel ba\u015fkald\u0131r\u0131ya g\u00f6kler, yer ve da\u011flar da kat\u0131l\u0131rlar. Ayetlerde kullan\u0131lan s\u00f6zc\u00fcklerin titre\u015fimleri, bu zelzelenin bu g\u00fcmb\u00fcrt\u00fcn\u00fcn sars\u0131nt\u0131lar\u0131na somutluk kazand\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Bu k\u00e2firler &#8220;Allah, evlat edindi&#8221; der demez, bu t\u00fcyler \u00fcrpertici iddia a\u011f\u0131zlar\u0131ndan \u00e7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan protesto ve k\u0131nama hemen y\u00fczlerine \u00e7arp\u0131l\u0131yor. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Siz b\u00f6yle demekle son derece \u00e7irkin bir iddia ileri s\u00fcrd\u00fcn\u00fcz.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte o anda \u00e7evrelerindeki b\u00fct\u00fcn durgun nesneler zelzeleye tutuluyor, b\u00fct\u00fcn hareketsiz varl\u0131klar sars\u0131lmaya ba\u015fl\u0131yor. Yarat\u0131c\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131 evrenin t\u00fcm\u00fc \u00f6fke sa\u00e7maya koyuluyor. Bu s\u00f6z\u00fcn yap\u0131s\u0131na ve \u00f6z\u00fcne ters d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hissediyor. \u00d6z\u00fcn\u00fcn zembere\u011finin koptu\u011funu ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ekseninin devrildi\u011fini farkediyor. Dayana\u011f\u0131 olan ve dengesini sa\u011flayan alt taban\u0131n sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyor. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Bu iddia kar\u015f\u0131s\u0131nda nerede ise g\u00f6kler parampar\u00e7a olacak, yer yar\u0131lacak ve da\u011flar g\u00fcmb\u00fcrt\u00fc ile g\u00f6\u00e7erek yerle bir olacak. Onlar rahmeti bol olan Allah&#8217;a \u00e7ocuk yak\u0131\u015ft\u0131rd\u0131lar diye. Oysa rahmeti bol olan Allah&#8217;a \u00e7ocuk edinmek yak\u0131\u015fmaz.&#8221;<\/p>\n<p>Bu evrensel \u00f6fkenin homurtular\u0131 aras\u0131nda \u015fu t\u00fcyler \u00fcrpertici a\u00e7\u0131klaman\u0131n g\u00fcrlemesi i\u015fitilir.<\/p>\n<p><strong>93- G\u00f6ktekilerin ve yerdekilerin t\u00fcm\u00fc rahmeti bol olan Allah&#8217;\u0131n huzuruna kul olarak geleceklerdir.<\/p>\n<p>94- Allah, onlar\u0131 bir bir sayarak hesaba ge\u00e7irmi\u015ftir.<\/p>\n<p>95-K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc hepsi O&#8217;nun huzuruna teker teker geleceklerdir.<\/strong><\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn g\u00f6ktekiler ve b\u00fct\u00fcn yerdekiler sadece birer &#8220;kul&#8221;durlar; itaatk\u00e2r bir tav\u0131rla, boyunlar\u0131n\u0131 e\u011ferek Rabblerinin huzuruna gelirler. Hi\u00e7 kimsenin O&#8217;nun o\u011flu yada orta\u011f\u0131 olmas\u0131 s\u00f6zkonusu de\u011fildir. Herkes O&#8217;nun sadece yarat\u0131\u011f\u0131 ve kuludur. \u0130nsan \u015fu a\u00e7\u0131klaman\u0131n anlam\u0131n\u0131 derinli\u011fine d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce varl\u0131\u011f\u0131 tepeden t\u0131rna\u011fa zelzeleye tutulur. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;Allah onlar\u0131 bir bir sayarak hesaba ge\u00e7irmi\u015ftir.&#8221;<\/p>\n<p>Buna g\u00f6re bir tekinin bile ka\u00e7\u0131p kaybolmas\u0131 ya da unutulmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Devam ediyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc hepsi O&#8217;nun huzuruna teker teker geleceklerdir.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n g\u00f6z\u00fc herkesin \u00fczerindedir. Herkes yaln\u0131z ba\u015f\u0131na O&#8217;nun kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kar. Yan\u0131nda ne bir yolda\u015f\u0131 ve ne de varl\u0131\u011f\u0131ndan g\u00fc\u00e7 alaca\u011f\u0131 bir destek\u00e7isi vard\u0131r. \u0130nsan o sahnede toplum ruhundan, &#8220;toplumsall\u0131k&#8221; duygular\u0131ndan bile soyutlan\u0131r. O anda insan hesapla\u015fma g\u00fcn\u00fcn\u00fcn y\u00fcce hakimi kar\u015f\u0131s\u0131nda yapayaln\u0131z ve kimsesizdir.<\/p>\n<p>Bu \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n, tek ba\u015f\u0131na kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n korkun\u00e7lu\u011fu ortas\u0131nda bir de bak\u0131yoruz ki, m\u00fc&#8217;minler y\u00fcce bir sevginin Allah&#8217;dan gelen sevginin ok\u015fay\u0131c\u0131 melteminin serinli\u011fini y\u00fczlerinde ve g\u00f6n\u00fcllerinde hissetmektedirler. Okuyal\u0131m:<br \/>\n<strong><br \/>\n96- \u0130man edip iyi ameller i\u015fleyenlere gelince Allah, onlara sevgi arma\u011fan edecektir.<\/strong><\/p>\n<p>Burada ifadesini bulan &#8220;sevgi&#8221;nin havas\u0131 kalpleri ok\u015fayan, \u0131l\u0131k bir meltem estiriyor, g\u00f6n\u00fclleri \u0131s\u0131tan bir ho\u015fnutluk yaz\u0131yor. Bu y\u00fccelikler aleminden kaynaklanarak yery\u00fcz\u00fcne ve insanlara sa\u00e7\u0131lan, t\u00fcm evreni doldurup ta\u015f\u0131ran bir sevgidir.<\/p>\n<p>Nitekim sahabilerden Hz. Ebu Hureyre&#8217;nin bildirdi\u011fine g\u00f6re Peygamber efendimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n<p>-Y\u00fcce Allah, bir kulunu sevince Cebrail&#8217;i yan\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rarak kendisine &#8220;Ben falancay\u0131 seviyorum, onu sen de sev&#8221; der. Bunun \u00fczerine Cebrail de o adam\u0131 sever. Arkas\u0131ndan g\u00f6ktekilere (meleklere) seslenerek &#8220;Allah falancay\u0131 seviyor, onu siz de sevin&#8221; der. Bunun \u00fczerine g\u00f6ktekiler de o kulu severler. Arkas\u0131ndan o kulun yery\u00fcz\u00fcnde de benimsenmesi, sempati g\u00f6rmesi sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n<p>Buna kar\u015f\u0131l\u0131k y\u00fcce Allah bir kuldan nefret edince Cebrail&#8217;i yan\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rarak kendisine &#8220;Ben falancadan nefret ediyorum, ondan sen de nefret et&#8221; der. Bunun \u00fczerine Cebrail o adamdan nefret eder. Arkas\u0131ndan g\u00f6ktekilere (meleklere)seslenerek &#8220;Allah falancadan nefret ediyor, ondan siz de nefret edin&#8221; der. Bunun \u00fczerine g\u00f6ktekiler de o kuldan nefret ederler. Arkas\u0131ndan yery\u00fcz\u00fcnde de o kuldan nefret edilmesi, antipati duyulmas\u0131 sa\u011flan\u0131r.&#8221; (Bu hadisi \u0130mam-\u0131 Ahmed; Affan, Ebu Avane, Suheyl, Suheyl&#8217;in babas\u0131 ve Ebu Hureyre yolu ile naklederken \u0130mam-\u0131 Ahmed ve Buhari&#8217;nin ortak rivayet zinciri \u015f\u00f6yledir: \u0130bn-i Cureyc, Musa el-E\u015fari, \u0130bn-i Utbe, Nafi, Ebu Hureyre.)<\/p>\n<p>K\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nan m\u00fc&#8217;minlere y\u00f6nelik m\u00fcjde ile y\u00fcce Allah&#8217;a ba\u015f kald\u0131ran k\u00e2firlere y\u00f6nelik uyar\u0131, bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n iki ana amac\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Y\u00fcce Allah, Araplar\u0131n bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n iki ana amac\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Y\u00fcce Allah, Araplar&#8217;\u0131n bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131 kolay anlamalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak ve onu rahat okuyabilsinler diye Peygamberimizin dili ile indirmi\u015ftir. Okuyoruz:<\/p>\n<p><strong>97- Ey Muhammed, k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nanlar\u0131 m\u00fcjdeleyesin ve inat\u00e7\u0131lar g\u00fcruhunu uyaras\u0131n diye biz bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131 ana dilinde indirerek onu kolay anlaman\u0131 sa\u011flad\u0131k.<\/p>\n<p>Bu sure somut bir sahne ile noktalan\u0131yor. Bu sahne kalpleri uzun bir s\u00fcre dalgaland\u0131racak, vicdanlar\u0131 derinden derine titretecek ve uzun bir s\u00fcre hayallerden izi silinmeyecek m\u00fcthi\u015f bir sahnedir. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>98- Biz bu inat\u00e7\u0131lardan \u00f6nce nice ku\u015faklar\u0131 yokettik. \u015eimdi onlar\u0131n hi\u00e7birini ortal\u0131kta g\u00f6r\u00fcyor musun, yada onlardan kaynaklanan en zay\u0131f bir ses kula\u011f\u0131na geliyor mu?<\/strong><\/p>\n<p>Say\u0131n okuyucu, bu sahne seni \u00f6nceki y\u0131k\u0131c\u0131 bir sars\u0131nt\u0131 ile y\u00fczy\u00fcze getiriyor, arkas\u0131ndan engin bir suskunlu\u011fun denizine g\u00f6m\u00fcyor. Sanki seni elinden tutup engin bir vadinin ba\u015fma dikerek y\u00fczy\u0131llardan beri d\u00f6nem d\u00f6nem yok edilmi\u015f eski insan ku\u015faklar\u0131n\u0131n belli belirsiz kal\u0131nt\u0131lar\u0131 ile y\u00fczy\u00fcze getiriyor. Bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131na eremedi\u011fi erginlikteki bu vadide hayalin, vaktiyle k\u0131m\u0131ldayan,hareket eden kal\u0131nt\u0131lar aras\u0131nda y\u00fcz\u00fcyor, bir zamanlar nabz\u0131 atan, se\u011firten canl\u0131lar aras\u0131nda z\u0131pl\u0131yor, yine bir zamanlar ya\u015fayan ve umutlar besleyen duygular ve \u00f6zlemlerle at ko\u015fturuyor. Sonra ortal\u0131\u011fa birden derin bir sessizlik \u00e7\u00f6k\u00fcyor, her \u015feyin \u00fczerine \u00f6l\u00fcm aban\u0131yor. Kadavralardan, le\u015flerden, \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f kemiklerden ve kal\u0131nt\u0131lardan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Ne bir inilti ne bir alg\u0131 ne bir k\u0131m\u0131lt\u0131 ve ne de bir \u00e7\u0131t var. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;\u015eimdi onlar\u0131n hi\u00e7birini ortal\u0131kta g\u00f6r\u00fcyor musun? Ya da onlardan kaynaklanan en zay\u0131f bir ses kula\u011f\u0131na geliyor mu?&#8221;<\/p>\n<p>Bak da g\u00f6rmeye \u00e7al\u0131\u015f. Kulak ver de dinle. Derin bir sessizlikten ve t\u00fcyler \u00fcrpertici bir suskunluktan ba\u015fka bir\u015fey yok. Koca evrende \u00f6l\u00fcm nedir bilmeyen tek diriden, yani y\u00fcce Allah&#8217;dan ba\u015fka hi\u00e7 kimse yoktur art\u0131k.<\/p>\n<p>MERYEM SURES\u0130N\u0130N SONU<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1- K\u00e2f, ha, ya, ayn, sad Baz\u0131 surelerin ba\u015flar\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bu birbirinden kopuk harfl\u00e9r hakk\u0131nda, \u00f6teden beri benimsedi\u011fimiz yorum \u015fudur: Bu harfler, bu Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in ayetlerini olu\u015fturan alfabenin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcrler. \u0130nsanlar g\u00fcndelik konu\u015fmalar\u0131nda ve yaz\u0131lar\u0131nda bu harfleri kullanabildikleri halde, bu harflerden olu\u015fan kelimeleri halde bu harf ve kelime malzemesini kullanarak bu kutsal kitab\u0131 ortaya koyan &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1683,1583,1597,299,1702,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2556","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-etiketler-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-meryem-suresi","tag-meryem-suresinin-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2556","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2556"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2556\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2556"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2556"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2556"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}