{"id":2559,"date":"2012-01-19T22:26:03","date_gmt":"2012-01-19T22:26:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2559"},"modified":"2012-01-19T22:26:19","modified_gmt":"2012-01-19T22:26:19","slug":"kehf-suresinin-46-110-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/kehf-suresinin-46-110-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Kehf Suresi’nin 46-110.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal’il Kur’an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

46- Mal ve evlatlar d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n s\u00fcs\u00fcd\u00fcrler. Kal\u0131c\u0131 iyilikler ise Rabb’in kat\u0131nda sevap kazand\u0131rma bak\u0131m\u0131ndan daha yararl\u0131 ve umut kayna\u011f\u0131 olmaya daha l\u00e2y\u0131kt\u0131rlar.<\/strong><\/p>\n

Mal ve evlatlar d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n s\u00fcs\u00fcd\u00fcrler; \u0130sl\u00e2m da normal ve temizlik s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde bu s\u00fcslerden yararlan\u0131lmas\u0131n\u0131 yasaklamaz. Ne var ki, \u0130sl\u00e2m mal ve evlada sonsuzluk terazisinde herhangi bir s\u00fcs ve de\u011fer ifade ediyorsa o de\u011feri verir, fazla de\u011fil.<\/p>\n

Mal ve evlatlar s\u00fcst\u00fcrler ama de\u011fer de\u011fildirler. \u015eu halde insanlar\u0131n bu s\u00fcslere g\u00f6re \u00f6l\u00e7\u00fclmeleri, d\u00fcnya hayat\u0131nda bu s\u00fcsler temel al\u0131narak de\u011ferlendirilmeleri do\u011fru de\u011fildir. Ger\u00e7ek de\u011fer, hareket tarz\u0131, s\u00f6z ve ibadet gibi geride b\u0131rak\u0131lan yararl\u0131 ve kal\u0131c\u0131 \u015feylerdir.<\/p>\n

\u00d6teden beri insanlar mal ve evlada kar\u015f\u0131 e\u011filimli olsalar bile, geride b\u0131rak\u0131lan iyi ve kal\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flar sevap kazand\u0131rma bak\u0131m\u0131ndan daha yararl\u0131 ve umut kayna\u011f\u0131 olmaya daha l\u00e2y\u0131kt\u0131rlar. Tabii ki, kalplerin onlara ba\u011flanmas\u0131, \u00fcmitlerin onlara y\u00f6nelmesi, m\u00fc’minlerin bunlar\u0131n hesapla\u015fma g\u00fcn\u00fcndeki sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ve meyvelerinin beklentisi i\u00e7inde olmas\u0131 \u015fart\u0131yla.<\/p>\n

KALICI \u0130Y\u0130L\u0130KLER\u0130N M\u00dcKAFATI<\/strong><\/p>\n

B\u00f6ylece, s\u0131rf Rabb’lerinin r\u0131zas\u0131n\u0131 dileyerek sabah-ak\u015fam O’na yalvaranlarla birlikte bulunmaya kendini zorlamas\u0131na ili\u015fkin Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- y\u00f6nelik ilahi direktif ile iki bah\u00e7e hik\u00e2yesinin verdi\u011fi mesajlar ve d\u00fcnya hayat\u0131na ili\u015fkin verilen \u00f6rne\u011fin olu\u015fturdu\u011fu hava; ayr\u0131ca d\u00fcnya hayat\u0131ndaki ge\u00e7ici de\u011ferlerle d\u00fcnya hayat\u0131ndan sonra ge\u00e7erli olan kal\u0131c\u0131 de\u011ferleri belirleyen bu son a\u00e7\u0131klama birbirleri ile uyum olu\u015fturuyorlar. Bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc inan\u00e7 terazisi uyar\u0131nca de\u011ferleri yerli yerine koymada birbirlerine katk\u0131da bulunuyorlar ve hepsi de Kur’an-\u0131 Kerim’deki edebi ahenk ve vicdani ahenk kural\u0131 uyar\u0131nca sure i\u00e7inde e\u015fit \u00f6nem arz ediyorlar.<\/p>\n

Ge\u00e7en ders kal\u0131c\u0131 iyiliklere ili\u015fkin bir a\u00e7\u0131klama ile son bulmu\u015ftu. \u015eimdi de kal\u0131c\u0131 iyiliklerin bir de\u011fer ifade ettikleri k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn ve hesapla\u015fman\u0131n nitelikleri anlat\u0131larak o a\u00e7\u0131klama ile ba\u011flant\u0131 kuruluyor. O g\u00fcn\u00fcn nitelikleri bir k\u0131yamet sahnesinde sunuluyor. Surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde bu sahneden sonra \u015feytanlar\u0131n kendilerine d\u00fc\u015fman olduklar\u0131n\u0131 bildikleri halde \u015feytanlar\u0131 \u00f6nderler edinen, b\u00f6ylece hesapla\u015fma g\u00fcn\u00fcnde bu fiilleri azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131lmalar\u0131na gerek\u00e7e olan Ademo\u011fullar\u0131n\u0131n bu tav\u0131rlar\u0131n\u0131n tuhafl\u0131\u011f\u0131 vurgulan\u0131yor. Bu ama\u00e7la iblis’in Hz. Adem’e -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- secde etmesinin emredildi\u011fi g\u00fcn Rabb’inin emrini \u00e7i\u011fnemesine y\u00f6nelik bir i\u015faret yer al\u0131yor. Buradan hareketle ileride kar\u015f\u0131lar\u0131na \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 haber verilen bu g\u00fcnde kendilerine kulluk sunanlara olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k veremeyen d\u00fczmece tanr\u0131lara de\u011finiliyor.<\/p>\n

Do\u011frusu bu Kur’an’da y\u00fcce Allah, b\u00f6yle bir g\u00fcn\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden korunmalar\u0131 i\u00e7in insanlara her t\u00fcrl\u00fc \u00f6rne\u011fi vermi\u015ftir. Ama insanlar inanmam\u0131\u015f, azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131lmalar\u0131n\u0131 veya ge\u00e7mi\u015f toplumlar gibi yok edilmelerini istemi\u015flerdi. Ger\u00e7e\u011fi yenmek i\u00e7in bat\u0131l u\u011fruna m\u00fccadele etmi\u015fler, Allah’\u0131n ayetlerini ve peygamberlerini alaya alm\u0131\u015flard\u0131. E\u011fer y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine y\u00f6nelik rahmeti olmasayd\u0131 kesinlikle bekletilmeden azaba u\u011frat\u0131lacaklard\u0131.<\/p>\n

K\u0131yamet sahnelerinden ve Allah’\u0131n ayetlerini yalanlayan toplumlar\u0131n harap olmu\u015f yurtlar\u0131n\u0131n manzaralar\u0131ndan olu\u015fan bu b\u00f6l\u00fcm, inan\u00e7 sisteminin d\u00fczeltilmesine ve belki do\u011fru yolu bulurlar diye Allah’\u0131n ayetlerini yalanlayanlar\u0131 bekleyen ak\u0131betin a\u00e7\u0131klanmas\u0131na ili\u015fkin surenin ana ekseni birbirleri ile ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n

47- O g\u00fcn da\u011flar\u0131 yerlerinden,s\u00f6k\u00fcp y\u00fcr\u00fct\u00fcr\u00fcz. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00e7\u0131r\u0131l\u00e7\u0131plak ve d\u00fcmd\u00fcz g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. Tek bir ki\u015fiyi g\u00f6zard\u0131 etmeksizin t\u00fcm insanlar\u0131 biraraya toplar\u0131z.<\/p>\n

48- Hepsi s\u0131ra s\u0131ra Rabb’inin huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rlar. Onlara “T\u0131pk\u0131 ilk yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda oldu\u011funuz gibi \u015fimdi kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131n\u0131z. Oysa benimle hi\u00e7 kar\u015f\u0131la\u015fmayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 sanm\u0131\u015ft\u0131n\u0131z ” denir.<\/p>\n

49- \u0130nsanlar\u0131n amel defterleri (\u00e7al\u0131\u015fma karneleri) ortaya getirilmi\u015ftir. G\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131n bu defterlerin yaz\u0131lar\u0131n\u0131 korku dolu g\u00f6zlerle incelediklerini g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. Bir yandan da “Vay ba\u015f\u0131m\u0131za gelenlere! Ne bi\u00e7im def termi\u015f bu; k\u00fc\u00e7\u00fck-b\u00fcy\u00fck hi\u00e7bir davran\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 atlatmadan say\u0131p d\u00f6km\u00fc\u015f, derler. ” Yapt\u0131klar\u0131 her i\u015fin kayd\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lar\u0131nda bulmu\u015flard\u0131r. Rabb’in hi\u00e7 kimseye haks\u0131zl\u0131k etmez.<\/strong><\/p>\n

Bu tabiat olaylar\u0131n\u0131n yerald\u0131\u011f\u0131 bir sahnedir. Bu olaylar\u0131n meydana getirdikleri korku, kalplerin bu olaylar kar\u015f\u0131s\u0131nda duyduklar\u0131 korku somutla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Bu sahnede sars\u0131lmaz da\u011flar hareket ediyor, y\u00fcr\u00fcyor. Peki kalpler nas\u0131l \u00fcrpermez, deh\u015fete kap\u0131lmaz. Bu sahnede yery\u00fcz\u00fc \u00e7\u0131plak olarak beliriyor; her taraf ortadad\u0131r yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn. \u00dczerinde tepe, \u00e7ukur, da\u011f, vadi gibi hi\u00e7bir \u015fey yok d\u00fcmd\u00fcz ortadad\u0131r. Kalplerin gizlilikleri de sakl\u0131 hi\u00e7bir \u015fey kalmamak \u00fczere bu \u015fekilde ortaya d\u00f6k\u00fclecektir.<\/p>\n

Herhangi bir \u015feyin g\u00f6zlenmesine, herhangi bir kimsenin saklanmas\u0131na imk\u00e2n vermeyecek \u015fekilde d\u00fcmd\u00fcz ve her \u015feyiyle ortada bulunan bu yery\u00fcz\u00fcnde “Tek bir ki\u015fiyi g\u00f6zard\u0131 etmeksizin t\u00fcm insanlar\u0131 biraraya toplar\u0131z.”<\/p>\n

Hi\u00e7 kimseyi g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmayan bu kapsaml\u0131 toplant\u0131dan, al\u0131narak hepsi b\u00fcy\u00fck bir meydana g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrler “Hepsi s\u0131ra s\u0131ra Rabbinin huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rlar.” \u0130nsanlar\u0131n d\u00fcnya \u00fczerine ayak basmalar\u0131ndan d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n sonuna kadar yery\u00fcz\u00fcnde bulunan say\u0131s\u0131z yarat\u0131k, biraraya gelir, toplan\u0131r ve s\u0131ra s\u0131ra dizilirler. Hi\u00e7biri bu toplant\u0131ya, bu s\u0131raya kat\u0131lmazl\u0131k edemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc yery\u00fcz\u00fc hi\u00e7 kimseye saklanma imk\u00e2n\u0131 vermeyecek \u015fekilde her \u015feyiyle ortadad\u0131r ve d\u00fcmd\u00fcz hale getirilmi\u015ftir.<\/p>\n

Bu noktada surenin ak\u0131\u015f\u0131 o g\u00fcn\u00fcn niteliklerini saymay\u0131 bir yana b\u0131rak\u0131yor ve do\u011frudan do\u011fruya o geni\u015f meydanda toplananlara hitap ediyor. Sanki sahne \u015fu anda g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcnde ya\u015fan\u0131yor gibi. Sahnede olup bitenleri adeta g\u00f6r\u00fcyor, konu\u015fulanlar\u0131 bizzat i\u015fitiyoruz gibi. Bu g\u00fcn\u00fc yalanlayan, b\u00f6yle bir \u015feyi ink\u00e2r edenlerin y\u00fczlerindeki utan\u00e7 ifadesini g\u00f6r\u00fcyor gibiyiz. “T\u0131pk\u0131 ilk yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda oldu\u011fu gibi \u015fimdi kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131n\u0131z. Oysa benimle bi\u00e7 kar\u015f\u0131la\u015fmayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 sanm\u0131\u015ft\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

O g\u00fcn\u00fcn niteliklerinin anlat\u0131lmas\u0131ndan, do\u011frudan toplananlara hitap etmeye y\u00f6nelik bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, sahneyi daha canl\u0131 hale getiriyor, somutla\u015ft\u0131r\u0131yor. Sanki bu sahne gayb\u0131n bilinmezlikleri i\u00e7inde hesapla\u015fma g\u00fcn\u00fcnde de\u011fil de \u015fu anda kar\u015f\u0131m\u0131zdaym\u0131\u015f gibi.<\/p>\n

Y\u00fczlerdeki utan\u00e7 ifadesini, \u00e7ehrelere yans\u0131yan a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015fl\u0131k belirtilerini ayr\u0131ca bu su\u00e7lulara azarlay\u0131c\u0131 bir \u00fcslupla hitap eden ulu ve deh\u015fet verici sesi \u00e7ok yak\u0131ndan hissediyor ve g\u00f6r\u00fcyor gibiyiz. “T\u0131pk\u0131 ilk yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda oldu\u011funuz gibi \u015fimdi kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131n\u0131z.” Ama siz b\u00f6yle bir \u015feyin olmayaca\u011f\u0131n\u0131 san\u0131yordunuz. “Oysa benimle hi\u00e7 kar\u015f\u0131la\u015fmayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 sanm\u0131\u015ft\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Bir olay\u0131 tan\u0131mlama \u00fcslubundan direkt hitap \u00fcslubuna ge\u00e7mek suretiyle sahne canl\u0131 ve hareketli hale getirildikten sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 tekrar orada olup bitenleri anlatmaya ba\u015fl\u0131yor:<\/p>\n

“\u0130nsanlar\u0131n amel defterleri (\u00e7al\u0131\u015fma karneleri) ortaya getirilmi\u015ftir. G\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131n bu defterlerin yaz\u0131lar\u0131n\u0131 korku dolu g\u00f6zlerle incelediklerini g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn.” \u0130\u015fte bu \u00f6nlerine konan, onlar\u0131n d\u00fcnya hayatlar\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fma karnesidir, amel defteridir. Bu defteri inceliyorlar, evirip \u00e7eviriyorlar, her \u015fey var defterde. Son derece kapsaml\u0131, i\u011fneden ipli\u011fe, her \u015feyi i\u00e7eren incelikli bir defter. Bunu g\u00f6r\u00fcr g\u00f6rmez ba\u015flar\u0131na gelecek ak\u0131betten korkmaya ba\u015fl\u0131yorlar. Hi\u00e7bir \u015feyi g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmayan hi\u00e7bir davran\u0131\u015f\u0131 atlamayan bu defteri inceleyince i\u00e7leri daral\u0131yor, s\u0131k\u0131l\u0131yorlar. “Vay ba\u015f\u0131m\u0131za gelenlere! Ne bi\u00e7im deftermi\u015f bu, k\u00fc\u00e7\u00fck-b\u00fcy\u00fck hi\u00e7bir davran\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 atlamadan say\u0131p d\u00f6km\u00fc\u015f” derler.” Bu, y\u00fcrek ac\u0131s\u0131ndan kaynaklanan, \u00f6fke dolu ve en k\u00f6t\u00fc ak\u0131bete \u00e7arpt\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n bilincinde olan birinin s\u00f6yleyece\u011fi s\u00f6zd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u0131sk\u0131vrak yakalanm\u0131\u015f, her \u015fey ortaya d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bir tarafa ka\u00e7mas\u0131, k\u0131v\u0131rmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Demagoji yapmaya, yalan yanl\u0131\u015f a\u00e7\u0131klamalarda bulunup yakay\u0131 kurtarmaya imk\u00e2n yoktur: “Yapt\u0131klar\u0131 her i\u015fin kayb\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lar\u0131nda bulmu\u015flard\u0131r.” B\u00f6ylece haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011framadan hakettikleri cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. “Rabb’in hi\u00e7 kimseye haks\u0131zl\u0131k etmez.’<\/p>\n

K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc durumlar\u0131 bundan ibaret olan su\u00e7lular g\u00fcruhu \u015feytan\u0131n kendilerine d\u00fc\u015fman oldu\u011funu biliyorlard\u0131. Ne var ki, onlar bu d\u00fc\u015fman\u0131 dost bilip \u00f6nder edindiler. O da onlar\u0131 bu korkun\u00e7 duruma s\u00fcr\u00fckledi, ba\u015flar\u0131na bu fel\u00e2ketin gelmesine neden oldu. \u015eeytan ve soyda\u015flar\u0131 Hz. Adem’le -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- \u0130blis aras\u0131nda ba\u015fg\u00f6steren olaylardan bu yana insanlara d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri halde insanlar\u0131n onlar\u0131 dost bilip \u00f6nderler edinmesi ne kadar \u00e7eli\u015fkili, ne kadar tuhaf bir durumdur!<\/p>\n

50- Hani Rabb’in meleklere “Adem’e secde ediniz” dedi. Onlar da secde ettiler. Yaln\u0131z \u0130blis (\u015feytan) secde etmedi. O cin k\u00f6kenli idi ve Rabb’inin buyru\u011fu d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131. \u015eimdi siz beni b\u0131rak\u0131p onu ve soyunu dost mu ediniyorsunuz? Oysa onlar sizin d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131zd\u0131r. Zalimlerin yapt\u0131\u011f\u0131 bu dost de\u011fi\u015fimi ne k\u00f6t\u00fc tercihtir!<\/strong><\/p>\n

K\u00f6keni insanl\u0131\u011f\u0131n ilk do\u011fu\u015funa dayanan bu eski hik\u00e2yeye y\u00f6nelik bu i\u015faret, s\u00f6z\u00fc edilen bu ezeli d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa ra\u011fmen, Allah’\u0131 b\u0131rak\u0131p \u0130blis’in soyunu dost olarak \u00f6nder edinen Ademo\u011fullar\u0131n\u0131n bu tutumlar\u0131ndaki tuhafl\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamak amac\u0131 ile burada yeral\u0131yor.<\/p>\n

\u0130blis (\u015feytan) ve soyunun \u00f6nderler edinilmesi, g\u00fcnahk\u00e2rl\u0131\u011fa ve isyank\u00e2rl\u0131\u011fa ili\u015fkin \u00e7a\u011fr\u0131ya ko\u015fup buna kar\u015f\u0131l\u0131k Allah’a itaat etmeye ili\u015fkin \u00e7a\u011fr\u0131ya s\u0131rt \u00e7evirme \u015feklinde somutla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Peki insanlar ni\u00e7in bu ezeli d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 dost bilip \u00f6nder ediniyorlar? Oysa onlar kendilerini ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 k\u0131lacak bir bilgiye, cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir g\u00fcce sahip de\u011fildirler. Y\u00fcce Allah, ne g\u00f6klerin ne yerin ve ne de kendilerinin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 onlara g\u00f6stermemi\u015ftir. Yani onlar\u0131 gaybten haberdar etmemi\u015ftir. Ayn\u0131 \u015fekilde, y\u00fcce Allah onlar\u0131 kendisine yard\u0131mc\u0131 edinmemi\u015f ki, etkin bir g\u00fcce sahip olsunlar?<\/p>\n

51- Ben \u015feytanlar\u0131 ne g\u00f6kler ile yerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131na ve ne de kendi yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131na tan\u0131k etmedim. Benim insanlar\u0131 yoldan \u00e7\u0131karanlar\u0131 kendime yard\u0131mc\u0131 tutmam s\u00f6zkonusu de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n

G\u00f6klerin, yerin ve kendilerinin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 tek ba\u015f\u0131na y\u00fcce Allah’\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bir olayd\u0131r. \u015eeytanlar buna ili\u015fkin gayb\u0131 bilemezler. Y\u00fcce Allah’\u0131n onlar\u0131n yard\u0131m\u0131na ba\u015fvurmas\u0131 da s\u00f6zkonusu olamaz.<\/p>\n

“Benim insanlar\u0131 yoldan \u00e7\u0131kanlar\u0131 kendime yard\u0131mc\u0131 tutmam s\u00f6zkonusu de\u011fildir.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah insanlar\u0131 yoldan \u00e7\u0131karmayanlar\u0131 kendisine yard\u0131mc\u0131 tutuyor mu ki?<\/p>\n

Y\u00fcce Allah alemlere muhta\u00e7 olmaktan uzakt\u0131r. O sars\u0131lmaz ve t\u00fckenmez bir g\u00fcce sahiptir. Bu ifade m\u00fc\u015friklerin as\u0131ls\u0131z kuruntular\u0131n\u0131 y\u0131kmak, tutars\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ortaya koyup k\u00f6kten kurutmak amac\u0131 ile yeral\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015feytan\u0131 \u00f6nder edinip onu y\u00fcce Allah’a ortak ko\u015fanlar, \u015feytan\u0131n gizli bir bilgiye, ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir g\u00fcce sahip oldu\u011fu vehmine kap\u0131larak b\u00f6yle bir \u015feye yelteniyorlar. Oysa \u015feytan insanlar\u0131 yoldan \u00e7\u0131karan, sapt\u0131r\u0131c\u0131 bir varl\u0131kt\u0131r. Y\u00fcce Allah da ne sap\u0131kl\u0131ktan ne de sapt\u0131ranlardan ho\u015fnut de\u011fildir. S\u00f6zgelimi y\u00fcce Allah birilerini yard\u0131mc\u0131 tutma gere\u011fini -bir varsay\u0131m olarak- duysa, bunlar\u0131 insanlar\u0131 sapt\u0131ranlar aras\u0131ndan se\u00e7mesi s\u00f6zkonusu olamaz.<\/p>\n

Bu ifadeden anla\u015f\u0131lmas\u0131 istenen anlam, olu\u015fmas\u0131 istenen atmosfer budur. Sonra, bir k\u0131yamet sahnesi sunuluyor; bu sahnede Allah’\u0131n ortaklar\u0131 olduklar\u0131 san\u0131lan d\u00fczmece tanr\u0131lar\u0131n ve bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi benimseyen su\u00e7lular\u0131n ak\u0131betleri g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne Seriliyor:<\/p>\n

52- O Allah m\u00fc\u015friklere “Benim ortaklar\u0131m olduklar\u0131n\u0131 sand\u0131\u011f\u0131n\u0131z d\u00fczmece ilahlar\u0131 yard\u0131ma \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n\u0131z” der. \u0130\u015fte onlar\u0131 yard\u0131ma \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131lar, fakat \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k vermediler. Onlar\u0131n aralar\u0131na engel olarak bir cehennem vadisi koyduk.<\/p>\n

53- G\u00fcnahk\u00e2rlar cehennem ate\u015fini g\u00f6r\u00fcnce oraya at\u0131lacaklar\u0131n\u0131 anlarlar, fakat geri ka\u00e7arak s\u0131\u011f\u0131nacaklar\u0131 bir ba\u015fka yer bulamazlar.<\/strong><\/p>\n

Onlar kan\u0131ts\u0131z hi\u00e7bir iddian\u0131n dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131, bir anlam ifade etmedi\u011fi bir konuda bulunuyorlar. Bu durumda insanlar\u0131 yapt\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 hesaba \u00e7eken y\u00fcce Allah, kendisinin ortaklar\u0131 oldu\u011funu ileri s\u00fcrd\u00fckleri d\u00fczmece tanr\u0131lar\u0131 getirmelerini ve huzurunda haz\u0131r bulunmalar\u0131 i\u00e7in onlar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rmalar\u0131n\u0131 emrediyor. Onlar da bir an i\u00e7in ahirette olduklar\u0131n\u0131 unutarak bu d\u00fczmece tanr\u0131lara sesleniyorlar. Fakat Allah’a ortak ko\u015ftuklar\u0131 bu d\u00fczmece tanr\u0131lar onlara cevap vermiyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar y\u00fcce Allah’\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 yarat\u0131klard\u0131r. B\u00f6ylesine deh\u015fet verici bir ortamda ne kendilerine ne de ba\u015fkalar\u0131na herhangi bir yararlar\u0131 dokunamaz. Y\u00fcce Allah kullukta bulunulan bu d\u00fczmece tanr\u0131larla onlara kulluk sunan su\u00e7lular aras\u0131nda yok edici bir engel koymu\u015ftur. Ne onlar, ne de bunlar bu engeli a\u015famazlar. Y\u00fcce Allah’\u0131n aralar\u0131na koydu\u011fu engel cehennem ate\u015fidir. “Onlar\u0131n aralar\u0131na engel olarak bir cehennem vadisi koyduk.”<\/p>\n

Su\u00e7lular bu engeli g\u00f6r\u00fcyorlar. Bu y\u00fczden s\u00fcrekli korku ve endi\u015fe i\u00e7indedirler. Her an ate\u015ften bu u\u00e7uruma yuvarlanma beklentisi i\u00e7indedirler. Ne kadar zor bir durum insan\u0131n haz\u0131rda bekleyen bir azaba u\u011frat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bilmesi. Onlar da bu azaptan kurtulamayacaklar\u0131n\u0131, bir yere s\u0131\u011f\u0131namayacaklar\u0131n\u0131 anlam\u0131\u015flar.<\/p>\n

“G\u00fcnahk\u00e2rlar cehennem ate\u015fini g\u00f6r\u00fcnce oraya at\u0131lacaklar\u0131n\u0131 anlarlar. Fakat geri ka\u00e7arak s\u0131\u011f\u0131nacaklar\u0131 bir ba\u015fka yer bulamazlar.”<\/p>\n

\u015eayet onlar kalplerini d\u00fcnyadayken bu Kur’ana y\u00f6neltselerdi, Kur’an\u0131n sundu\u011fu hak mesaj\u0131 tart\u0131\u015fma konusu yapsalard\u0131, bug\u00fcn bu azaptan ka\u00e7\u0131p bir s\u0131\u011f\u0131nak bulabilirlerdi. Nitekim y\u00fcce Allah bu Kur’an’da onlara her t\u00fcrl\u00fc durumu kapsayan de\u011fi\u015fik alanlardan \u00e7e\u015fitli \u00f6rnekler vermi\u015fti.<\/p>\n

54- Biz bu Kur’an’da insanlara her t\u00fcrl\u00fc \u00f6rne\u011fi verdik. Fakat insan, tart\u0131\u015fmaya son derece d\u00fc\u015fk\u00fcn bir varl\u0131kt\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131 bu noktada insandan bir “\u015fey” olarak s\u00f6z ederek onun tart\u0131\u015fmaya d\u00fc\u015fk\u00fcn bir \u015fey oldu\u011funu vurgulamaktad\u0131r. Ama\u00e7 insan\u0131n b\u00fcy\u00fcklenme duygusunu frenlemek, gururunu azaltmak, kendisinin y\u00fcce Allah’\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok varl\u0131ktan biri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmesini sa\u011flamak, y\u00fcce Allah’\u0131n bu Kur’an’da her t\u00fcrl\u00fc \u00f6rne\u011fi g\u00f6stermi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, yine de tart\u0131\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcren bir varl\u0131k oldu\u011funu vurgulamakt\u0131r.<\/p>\n

Ard\u0131ndan tarih boyunca, y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan g\u00f6nderilmi\u015f bir mesajla (risalet) kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131 zaman m\u00fc’min olmayanlar\u0131n kap\u0131ld\u0131klar\u0131 bir \u015f\u00fcphe sunuluyor. Bunlar da insanlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015fturuyorlar:
\n
\n55- \u0130nsanlara do\u011fru yola ileten bilgi geldikten sonra onlar\u0131n iman etmelerine ve t\u00f6vbe edip Allah’a y\u00f6nelmelerine engel olan tek \u015fey, eski sap\u0131k milletler hakk\u0131nda i\u015fleyen ilahi yasalar\u0131n kendileri hakk\u0131nda da i\u015flemesini ya da somut azapla y\u00fczy\u00fcze gelmeyi beklemeleridir.
\n<\/strong>
\nKu\u015fkusuz do\u011fru yolu bulmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak yeterlikte yol g\u00f6sterici mesajlar gelmi\u015fti kendilerine. Ama onlar daha \u00f6nce Allah’\u0131n ayetlerini yalanlayan sap\u0131k milletler gibi yokedilmeyi (bu istekte bulunurken, asl\u0131nda b\u00f6yle bir \u015feyin olaca\u011f\u0131na ihtimal vermemi\u015flerdi ve s\u0131rf alaya alma amac\u0131ndayd\u0131lar) ya da \u00e7arpt\u0131racaklar\u0131n\u0131 g\u00f6zleriyle g\u00f6recekleri \u015fekilde azapla y\u00fczy\u00fcze getirilmeyi istemi\u015flerdi. Ancak bu \u015fekilde ikna olacaklar\u0131n\u0131, inanacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015flerdi.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz onlar\u0131 eski sap\u0131k milletler gibi yok etmek ya da inanmalar\u0131 durumunda ileride \u00e7arpt\u0131r\u0131lacaklar\u0131 azab\u0131 onlara g\u00f6stermek peygamberin g\u00f6revleri aras\u0131nda yeralmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc yalanlayanlar\u0131 yok etmek veya -mucize g\u00f6sterilip onlar\u0131n da ink\u00e2r etmelerinden sonra y\u00fcce Allah’\u0131n ge\u00e7mi\u015f milletlere ili\u015fkin yasas\u0131 uyar\u0131nca- azap g\u00f6ndermek b\u00fct\u00fcn\u00fcyle y\u00fcce Allah’\u0131n tekelindedir. Peygamberlere gelince, onlar sadece m\u00fcjdeleyici ve uyar\u0131c\u0131d\u0131rlar.
\n
\n56- Biz Peygamberleri sadece m\u00fcjdeleyici ve uyar\u0131c\u0131 olarak g\u00f6ndeririz. Oysa k\u00e2firler hakk\u0131 (ger\u00e7e\u011fi) bat\u0131l (e\u011fri) kar\u015f\u0131s\u0131nda yenik d\u00fc\u015f\u00fcrmeye u\u011fra\u015f\u0131rlar. Onlar ayetlerimi ve kendilerine y\u00f6nelik uyar\u0131lar\u0131m\u0131 alaya ald\u0131lar.
\n<\/strong>
\nGer\u00e7ek a\u00e7\u0131k ve anla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131r. Ama k\u00e2firler ger\u00e7e\u011fi yenmek, onun varl\u0131\u011f\u0131na son vermek i\u00e7in bat\u0131l saf\u0131nda yer al\u0131p onunla m\u00fccadeleye giri\u015firler. Bu y\u00fczden onlar mucize g\u00f6sterilmesini istedikleri, azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131lmalar\u0131 i\u00e7in acele ettikleri zaman ama\u00e7lar\u0131 ikna olmak de\u011fildir. Onlar bu tav\u0131rlar\u0131yla Allah’\u0131n ayetlerini, onlara y\u00f6nelik uyar\u0131lar\u0131n\u0131 alaya al\u0131yorlar, k\u00fc\u00e7\u00fcms\u00fcyorlar:
\n
\n57- Allah’\u0131n ayetleri kendisine hat\u0131rlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde, onlara s\u0131rt \u00e7evirenden ve i\u015fledi\u011fi k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri hi\u00e7 hat\u0131r\u0131na getirmeyenden daha zalim kim olabilir? Biz onlar\u0131n kalplerini, Kur’an\u0131 anlamalar\u0131na engel olu\u015fturacak bi\u00e7imde perdeledik ve kulaklar\u0131n\u0131 sa\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rd\u0131k. Bu y\u00fczden sen onlar\u0131 do\u011fru yola \u00e7a\u011f\u0131rsan da do\u011fru yola gelmezler.<\/strong><\/p>\n

Allah’\u0131n ayetlerini ve uyar\u0131lar\u0131n\u0131 alaya alan bu adamlar\u0131n Kur’an\u0131 gere\u011fi gibi inceleyip \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri, ondan yararlanmalar\u0131 beklenemez. Bunun i\u00e7in y\u00fcce Allah kalplerinin \u00fczerine bu Kur’an\u0131 anlamalar\u0131n\u0131 \u00f6nleyen, perdeler germi\u015ftir. Kulaklar\u0131n\u0131 adeta sa\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, b\u00f6ylece Kur’an\u0131 dinlemelerine engel olmu\u015ftur. Allah’\u0131n ayetlerini alaya almalar\u0131 ve uyar\u0131lara s\u0131rt \u00e7evirmeleri y\u00fcz\u00fcnden y\u00fcce Allah onlar\u0131n sap\u0131klar olarak kalmalar\u0131n\u0131 ve hi\u00e7bir zaman do\u011fru yolu bulmalar\u0131n\u0131 taktir etmemi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc do\u011fru yolu bulmak i\u00e7in a\u00e7\u0131k ve alg\u0131lama yetene\u011fine sahip kalpler gereklidir.<\/p>\n

58- Affedici ve merhametli Rabb’in, e\u011fer onlar\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda hemen cezaland\u0131rmak isteseydi, azaplar\u0131n\u0131 \u00e7abukla\u015ft\u0131r\u0131rd\u0131. Fakat onlar\u0131n belirli bir vadesi vard\u0131r, o zaman gelince, ka\u00e7\u0131p saklanacaklar\u0131 bir s\u0131\u011f\u0131nak bulamazlar.<\/strong><\/p>\n

Ne var ki y\u00fcce Allah onlara y\u00f6nelik merhametinden dolay\u0131 onlara m\u00fchlet veriyor, \u00e7abukla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 istedikleri yok edilme cezas\u0131n\u0131 erteliyor. Ama kesinlikle onlar\u0131 ihmal etmiyor.<\/p>\n

Fakat onlar\u0131n belirli bir vadesi vard\u0131r, o zaman gelince ka\u00e7\u0131p saklanacaklar\u0131 bir s\u0131\u011f\u0131nak bulamazlar.<\/p>\n

D\u00fcnyada hakettikleri azab\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 g\u00f6recekleri bir vadeleri vard\u0131r. Bir de hesaplar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcyle g\u00f6r\u00fclece\u011fi ahiretteki vade vard\u0131r. Ku\u015fkusuz onlar zulmetmi\u015flerdir, bu y\u00fczden kendilerinden \u00f6nce y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f kentler gibi azab\u0131 ya da yok edilme cezas\u0131n\u0131 haketmi\u015flerdir. \u015eayet y\u00fcce Allah onlara ili\u015fkin iradesinin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir hikmetten dolay\u0131 bir s\u00fcreye kadar onlara m\u00fchlet tan\u0131y\u0131p daha \u00f6nceki kentler gibi yakalar\u0131na yap\u0131\u015f\u0131p cezaland\u0131rm\u0131yorsa, onlar i\u00e7in de mutlaka \u015fa\u015fmaz bir vade belirlemi\u015ftir.<\/p>\n

59- \u0130\u015fte \u015fu kentler, haklar\u0131n\u0131n zalimlikleri y\u00fcz\u00fcnden onlar\u0131 yok ettik ve yok olu\u015flar\u0131 i\u00e7in belirli bir vakit kararla\u015ft\u0131rd\u0131k.
\n<\/strong>
\n\u015eu halde kendilerine s\u00fcre tan\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131na aldanmamal\u0131d\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu surenin sonunda belirlenen vade mutlaka gelecektir. Allah’\u0131n bu konuda koydu\u011fu yasa kesinlikle \u015fa\u015fmaz ve y\u00fcce Allah s\u00f6z\u00fcnden d\u00f6nmez.<\/p>\n

Hz. Musa’n\u0131n -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- hayat\u0131 ile ilgili bu b\u00f6l\u00fcm b\u00fct\u00fcn Kur’an’da sadece bu surenin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde anlat\u0131l\u0131r. Kur’an-\u0131 Kerim “iki denizin birle\u015fti\u011fi yer” ifadesinden ba\u015fka, olay\u0131n ge\u00e7ti\u011fi yeri belirtmiyor. Yine bu olay\u0131n Hz. Musa’n\u0131n -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- hayat\u0131 i\u00e7inde ge\u00e7ti\u011fi tarihe de de\u011finmiyor. Acaba bu olay daha Hz. Musa M\u0131s\u0131r’dayken ve hen\u00fcz \u0130srailo\u011fullar\u0131 ile birlikte buray\u0131 terk etmemi\u015fken mi ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir? \u015eayet M\u0131s\u0131r’\u0131 terk ettikten sonra ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015fse ne zaman ger\u00e7ekle\u015fti? Kutsal topraklara (Filistin) gitmeden \u00f6nce mi? Yoksa orada zorba bir toplum ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in b\u00f6lgeye giremeyip civar b\u00f6lgelerde bekledikleri s\u0131rada m\u0131? Yoksa \u00e7\u00f6lde kaybolup \u015furaya buraya da\u011f\u0131ld\u0131klar\u0131 s\u0131rada m\u0131?<\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fekilde Kur’an-\u0131 Kerim Hz. Musa’n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 bilge ve sayg\u0131n kul hakk\u0131nda da herhangi bir a\u00e7\u0131klamada bulunmuyor. Kimdir bu adam? Ad\u0131 nedir? Bir peygamber mi? Resul mu? Yoksa bir alim yahut bir veli mi?<\/p>\n

Bu hik\u00e2yeye ili\u015fkin gerek \u0130bn-i Abbas’tan, gerek ba\u015fkalar\u0131ndan aktar\u0131lan bir\u00e7ok rivayet vard\u0131r. Ama biz “Kur’an-\u0131n G\u00f6lgesinde” ya\u015famak i\u00e7in, ayr\u0131ca Kur’an-\u0131 Kerim’de bu \u015fekilde detaya girmeden yer, zaman ve isim belirtmeden sunulmas\u0131n\u0131n \u00f6zel bir hikmeti oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in hik\u00e2yenin Kur’an’da ge\u00e7en \u015fekliyle yetiniyoruz. Kur’an’da, yeralan bu a\u00e7\u0131klamalarla yetinip \u00f6tesine ge\u00e7me gere\u011fini duymuyoruz. ( Buhari Kur’an-\u0131 Kerim’de yeralan bu hik\u00e2yeden s\u00f6z ederken \u015fu rivayetleri aktar\u0131r: “Bize H\u00fcmeydi, S\u00fcfyan’dan o da Amr b. Dinar’dan o da Said b. C\u00fcbeyr’den \u015f\u00f6yle nakletti: “\u00cfbn-i Abbas’a dedim ki “Nevf el-Bekkali H\u0131z\u0131r’a- arkada\u015fl\u0131k eden Musa’n\u0131n israilo\u011fullar\u0131n\u0131n peygamberi Hz. Musa olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyor” \u0130bn-i Abbas dedi ki “Allah’\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 yalan s\u00f6yl\u00fcyor” \u00dcbey b. Ka’b Hz. Peygamberin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- \u015f\u00f6yle dedi\u011fini anlatt\u0131: Hz. Musa \u0130srailo\u011fullar\u0131na hitap etmek \u00fczere aya\u011fa kalkt\u0131, o s\u0131rada kendisine insanlar\u0131n en bilgininin kim oldu\u011fu soruldu, o da “Benim” dedi. Bunun \u00fczerine y\u00fcce Allah kendisini azarlad\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc her \u015feyi bilmiyordu. Daha sonra y\u00fcce Allah, iki denizin birle\u015fti\u011fi yerde bir kulum var, o senden daha bilgilidir diye vahyetti. Musa “Ya rabbi onu nas\u0131l bulurum? dedi. Y\u00fcce Allah yanma bir bal\u0131k al ve onu bir boh\u00e7aya koy. Bu bal\u0131\u011f\u0131 nerede kaybettiysen o kulum oradad\u0131r” dedi.)
\n
\n60- Hani Musa, gen\u00e7 arkada\u015f\u0131na “Hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 beni durduramaz, ya iki denizin birle\u015fti\u011fi yere var\u0131r\u0131m, ya da y\u0131llarca yol y\u00fcr\u00fcr\u00fcm ” demi\u015fti.<\/strong><\/p>\n

En do\u011frusunu Allah bilir, ama genel kan\u0131ya g\u00f6re burada s\u00f6z\u00fc edilen iki denizin birle\u015fti\u011fi yer “Akdeniz’le K\u0131z\u0131ldeniz’in birle\u015fti\u011fi yerdir, iki denizin birle\u015fti\u011fi yer, ac\u0131 g\u00f6llerle timsah g\u00f6l\u00fcn\u00fcn bulundu\u011fu b\u00f6lgedeki bulu\u015fma noktalar\u0131d\u0131r. Ya da K\u0131z\u0131ldeniz’deki Akabe K\u00f6rfezi ile S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131’n\u0131n birle\u015fti\u011fi b\u00f6lgedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6lge M\u0131s\u0131r’\u0131 fethettikten sonra \u0130srailo\u011fullar\u0131 tarihinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 sahnedir. Bununla neresi kastedilmi\u015f olursa olsun Kur’an-\u0131 Kerim bu noktay\u0131 kapal\u0131 b\u0131rak\u0131yor. Biz de bu i\u015faretle yetiniyoruz.<\/p>\n

Hik\u00e2yenin daha sonraki ak\u0131\u015f\u0131ndan anl\u0131yoruz ki, Hz. Musa’n\u0131n \u00e7\u0131kmaya karar verdi\u011fi bu yolculu\u011fun as\u0131l hedefi, her \u015feyin \u00f6tesinde elde etmek istedi\u011fi bir sonucun varl\u0131\u011f\u0131yd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Hz. Musa ne kadar me\u015fakkatli olursa olsun, oraya varmas\u0131 ne kadar s\u00fcrerse s\u00fcrs\u00fcn iki denizin birle\u015fti\u011fi yere varmakta kararl\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a duyuruyor. Kur’an-\u0131 Kerim’in anlatt\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle Hz. Musa kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle ifade ediyor. “Ya da y\u0131llarca yol y\u00fcr\u00fcr\u00fcm” ayetinin orjinalinde ge\u00e7en el Hukb kelimesi bir g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re “bir y\u0131l”, di\u011fer bir g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re de “seksen y\u0131l” demektir. Fakat burada bu kelime bir zaman dilimini belirlemekten \u00e7ok, kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ifade etmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor.
\n
\n61- \u0130ki denizin birle\u015fti\u011fi yere vard\u0131klar\u0131nda yanlar\u0131ndaki bal\u0131\u011f\u0131 bir kenarda unuttular, o da bir yeralt\u0131 deli\u011finden kayarak denize ka\u00e7t\u0131.<\/strong><\/p>\n

62- \u0130ki denizin birle\u015fti\u011fi yeri ge\u00e7tiklerinde Musa, gen\u00e7 arkada\u015f\u0131na, “Az\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 getir bakal\u0131m, ger\u00e7ekten bu yolculu\u011fumuzda \u00e7ok yorgun d\u00fc\u015ft\u00fck” dedi.<\/p>\n

63- Gen\u00e7 arkada\u015f\u0131 Musa’ya “Bak sen! Kayal\u0131\u011fa vard\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bal\u0131\u011f\u0131 unutmu\u015ftum, bana onu hat\u0131rlatmay\u0131 unutturan mutlaka \u015feytand\u0131r, bal\u0131k \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde canlanarak denize ka\u00e7t\u0131” dedi.<\/strong><\/p>\n

Yine tercih edilen g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re bal\u0131k pi\u015firilmi\u015fti ve bu bal\u0131\u011f\u0131n canlanarak bir delikten ge\u00e7ip denize ka\u00e7mas\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n bulu\u015fma yerlerini bulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131 ile Hz. Musa’ya g\u00f6sterdi\u011fi bir mucizedir. Musa’n\u0131n gen\u00e7 arkada\u015f\u0131n\u0131n bal\u0131\u011f\u0131n denize ka\u00e7mas\u0131na \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015f olmas\u0131, bunu g\u00f6steriyor. E\u011fer bal\u0131k elinden d\u00fc\u015f\u00fcp denize dalsayd\u0131, bunda \u015fa\u015f\u0131lacak bir \u015fey olmazd\u0131. Yolculu\u011fun b\u00fct\u00fcn\u00fcyle gayb\u0131 ilgilendiren s\u00fcrpriz geli\u015fmelerle dolu olmas\u0131 bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc tercih etmemize neden oluyor. Nitekim bu geli\u015fme de s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz s\u00fcrprizlerden biridir.<\/p>\n

Bunun \u00fczerine Hz. Musa bilge ve sayg\u0131n kul ile bulu\u015fmas\u0131 i\u00e7in Rabb’inin belirledi\u011fi noktay\u0131 ge\u00e7ti\u011fini ve bu noktan\u0131n da kayal\u0131kl\u0131 b\u00f6lge oldu\u011funu anl\u0131yor. Bunun \u00fczerine o ve gen\u00e7 arkada\u015f\u0131 geldikleri yolu izleyerek geri d\u00f6nd\u00fcklerinde o kulu orada buluyorlar.<\/p>\n

64- Musa; `Bizim arad\u0131\u011f\u0131m\u0131z da buydu zaten ” dedi. Hemen geldikleri yoldan kendi izlerini s\u00fcrerek geri d\u00f6nd\u00fcler.<\/p>\n

65- Orada kendisine taraf\u0131m\u0131zdan rahmet sundu\u011fumuz ve kat\u0131m\u0131zdan dolays\u0131z bi\u00e7imde ilim \u00f6\u011fretti\u011fimiz bir kulumuzu buldular.<\/strong><\/p>\n

\u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, bu bulu\u015fma Hz. Musa ile Rabbi aras\u0131nda bir s\u0131rd\u0131 ve Musa bulu\u015fma ger\u00e7ekle\u015fene kadar gen\u00e7 arkada\u015f\u0131n\u0131 bundan haberdar etmemi\u015fti. Bu y\u00fczden hik\u00e2yenin az sonra sunulacak sahnelerinde Hz. Musa’n\u0131n, bilge kulla ba\u015fba\u015fa kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz!<\/p>\n

66- Musa, ona “Sana \u00f6\u011fretilen bilginin biraz\u0131n\u0131 bana \u00f6\u011freterek olgunla\u015fmam\u0131 sa\u011flaman amac\u0131 ile pe\u015finden gelebilir miyim?” dedi.
\n<\/strong>
\nBir peygambere yak\u0131\u015fan bir edep tavr\u0131 ile pe\u015finden gelip gelmeyece\u011fini soruyor. Ve i\u015fi oldu bittiye getirmeye kalk\u0131\u015fm\u0131yor. Bir peygamber olarak bilge bir kuldan olgunla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ger\u00e7ek bilgiyi \u00f6\u011fretmesini istiyor.<\/p>\n

Fakat adam\u0131n sahip oldu\u011fu bilgi sebepleri belli, sonu\u00e7lar\u0131 bilinen be\u015feri bilgilere benzemiyor. Bu gayba ili\u015fkin dolays\u0131z bilginin bir t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Y\u00fcce Allah \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir hikmetten dolay\u0131 ve diledi\u011fi oranda ona bu bilgiden \u00f6\u011fretmi\u015ftir. Bu y\u00fczden bir peygamber, bir resul olmas\u0131na ra\u011fmen, Hz. Musa bu adama ve uygulamalar\u0131na kar\u015f\u0131 sabredemiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu uygulamalar d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fleri itibariyle ak\u0131l ve mant\u0131kla, e\u015fyan\u0131n tabiat\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerle \u00e7eli\u015fiyorlar. Bu y\u00fczden bu uygulamalar\u0131n gerisindeki gizli hikmeti kavramak zorunludur. Aksi taktirde \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k uyand\u0131racak, ho\u015fnutsuzlu\u011fa neden olacaklard\u0131r. Bunun i\u00e7in kendisine dolays\u0131z bilgi \u00f6\u011fretilen bu kul da Musa’n\u0131n, arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131na ve uygulamalar\u0131na kar\u015f\u0131 sabredemeyece\u011finden, bunlara katlanamayaca\u011f\u0131ndan korkuyor:<\/p>\n

67- O kulumuz, Musa’ya dedi ki; “Sen benimle beraber olmaya katlanamazs\u0131n. ”<\/p>\n

68- “Sebeplerini kavrayamayaca\u011f\u0131n olaylar kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l sabr\u00e9deceksin. ”<\/p>\n

Musa sabretmeye ve dediklerine uymaya s\u00f6z veriyor. Bu hususta Allah’dan yard\u0131m diliyor ve onun iradesini dile getiriyor.<\/p>\n

69- Musa “\u0130n\u015faallah, beni sab\u0131rl\u0131 bulacaks\u0131n, hi\u00e7bir konuda sana kar\u015f\u0131 gelmeyece\u011fim. ”<\/p>\n

Adam konuyu biraz daha a\u00e7\u0131yor, meseleyi biraz daha peki\u015ftiriyor, yolculu\u011fa \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce beraberce \u00e7\u0131kmalar\u0131n\u0131n \u015fart\u0131n\u0131 belirtiyor. Bu \u015fart, sabretmesi, hi\u00e7bir \u015fey hakk\u0131nda soru sormamas\u0131, kendisi s\u0131rr\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece herhangi bir uygulamas\u0131 hakk\u0131nda yorum yapmaya kalk\u0131\u015fmamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

70- O kulumuz, Musa’ya dedi ki; “E\u011fer benimle birlikte geleceksen yapaca\u011f\u0131m hi\u00e7bir i\u015f hakk\u0131nda bana soru sorma, benim sana o konuda a\u00e7\u0131klama yapmam\u0131 bekle. ”<\/p>\n

Musa kabul ediyor… Ve biz onlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ilk sahnenin kar\u015f\u0131s\u0131nda buluyoruz kendimizi.<\/p>\n

71- B\u00f6ylece yola koyuldular. Bir s\u00fcre sonra bir gemiye bindiler. O kulumuz bu gemide bir delik a\u00e7t\u0131. Musa ona, “\u0130\u00e7indekileri bo\u011fmak i\u00e7in mi gemiyi deldin? Ger\u00e7ekten \u00e7ok \u00e7irkin bir i\u015f yapt\u0131n ” dedi.<\/strong><\/p>\n

Bindikleri gemide, ba\u015fka yolcular da var. Denizin ortas\u0131nda yol al\u0131rlarken o kul geliyor gemide bir delik a\u00e7\u0131yor! D\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe bak\u0131l\u0131rsa bu davran\u0131\u015f, gemiyi ve yolcular\u0131n\u0131 batma tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getiriyor, b\u00fcy\u00fck bir k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe neden oluyor. \u015eu halde bu adam ni\u00e7in bu k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe yelteniyor?<\/p>\n

Hz. Musa -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- mant\u0131ksal hi\u00e7bir gerek\u00e7esi bulunmayan bu tuhaf davran\u0131\u015f kar\u015f\u0131s\u0131nda hem verdi\u011fi s\u00f6z\u00fc hem de arkada\u015f\u0131n\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u015fart\u0131 unutuyor. \u0130nsan bir ilkeyi soyut olarak etrafl\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fcnebilir, ama bu anlam\u0131n pratik uygulamas\u0131, somut bir \u00f6rne\u011fi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 zaman teorik d\u00fc\u015f\u00fcnceden farkl\u0131 bir realite kar\u015f\u0131s\u0131nda bulundu\u011funu farkeder. \u00c7\u00fcnk\u00fc pratik deneyimin soyut d\u00fc\u015f\u00fcnceden farkl\u0131 bir tad\u0131 vard\u0131r. \u0130\u015fte Musa \u00f6nceden, sebeplerini kavrayamad\u0131\u011f\u0131 olaylara katlanamayaca\u011f\u0131 uyar\u0131s\u0131nda bulunulmu\u015f, ama o sabretmeye karar vermi\u015f, y\u00fcce Allah’dan yard\u0131m dilemi\u015f, sabredece\u011fine s\u00f6z vermi\u015f, ileri s\u00fcr\u00fclen \u015fart\u0131 kabul etmi\u015fti. Fakat o, bu adam\u0131n uygulamalar\u0131ndaki pratik deneyimle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nca tepki g\u00f6steriyor, kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

Evet, Hz. Musa’n\u0131n tepkisel ve heyecanl\u0131 bir karaktere sahip oldu\u011fu do\u011frudur. Bu karakterin \u00f6zelliklerini hayat\u0131n t\u00fcm devrelerindeki uygulamalar\u0131nda g\u00f6zlemlemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6rne\u011fin bir yahudi ile kavga etti\u011fini g\u00f6r\u00fcnce bir M\u0131s\u0131rl\u0131’y\u0131 yumruklam\u0131\u015f, bilinen o k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ile adam\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Daha sonra yapt\u0131\u011f\u0131na pi\u015fman olmu\u015f, \u00f6z\u00fcr dileyerek Rabbi’nden affedilmesini istemi\u015fti. Ama ikinci g\u00fcn yahudinin bir ba\u015fka M\u0131s\u0131rl\u0131 ile kavga etti\u011fini g\u00f6r\u00fcnce tekrar sald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Evet. Hz. Musa i\u015fte b\u00f6yle bir karaktere sahiptir. Bu y\u00fczden adam\u0131n davran\u0131\u015f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda sabredemiyor, i\u015fin tuhafl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda verdi\u011fi s\u00f6z\u00fc yerine getiremiyor. Ne var ki, pratik deneyimden, teorik d\u00fc\u015f\u00fcnceden farkl\u0131 bir tat alma ve apayr\u0131 bir ger\u00e7ekle kar\u015f\u0131la\u015fma b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n ortak \u00f6zellikleridir. \u0130nsanlar fiilen tatmad\u0131k\u00e7a, pratik olarak denemedik\u00e7e meseleleri gere\u011fi gibi kavrayamazlar.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu y\u00fczden Hz. Musa k\u0131z\u0131yor, adam\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor:<\/p>\n

“Musa,ona “\u0130\u00e7indekileri bo\u011fmak i\u00e7in mi gemiyi deldin? Ger\u00e7ekten \u00e7ok \u00e7irkin bir i\u015f yapt\u0131n” dedi.<\/p>\n

O bilge kul b\u00fcy\u00fck bir sab\u0131r ve yumu\u015fakl\u0131kla, yolculu\u011fa \u00e7\u0131kmadan \u00f6nceki s\u00f6zlerini hat\u0131rlat\u0131yor:<\/p>\n

72- O kulumuz Musa’ya “Ben sana, benimle beraber olmaya katlanamazs\u0131n dememi\u015f miydim?” dedi.<\/strong><\/p>\n

Hz. Musa unutkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek \u00f6z\u00fcr diliyor; adamdan \u00f6zr\u00fcn\u00fc kabul etmesini, hemen azarlay\u0131p vazge\u00e7memesini, verdi\u011fi s\u00f6z\u00fc hat\u0131rlatmamas\u0131n\u0131 istiyor:<\/p>\n

73- Musa; ‘ `Unutkanl\u0131\u011f\u0131m y\u00fcz\u00fcnden beni azarlama ve bilginden yararlanma konusunda bana zorluk \u00e7\u0131karma” dedi.<\/strong><\/p>\n

Adam Hz. Musa’n\u0131n \u00f6z\u00fcr\u00fcn\u00fc kabul ediyor. B\u00f6ylece kendimizi ikinci sahnenin kar\u015f\u0131s\u0131nda buluyoruz:
\n
\n74- Yine yola koyuldular. Bir .s\u00fcre sonra bir gen\u00e7 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar. O kulumuz, delikanl\u0131y\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Musa; “Bir cana kar\u015f\u0131l\u0131k olmaks\u0131z\u0131n masum bir cana m\u0131 k\u0131yd\u0131n? Ger\u00e7ekten \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir i\u015f yapt\u0131n ” dedi.<\/strong><\/p>\n

Birinci davran\u0131\u015f\u0131; gemide delik a\u00e7mas\u0131, dolay\u0131s\u0131yla yolcular\u0131n bo\u011fulma ihtimali idi. Bu ise d\u00fcped\u00fcz adam \u00f6ld\u00fcrmektir. Hem de bilerek \u00f6ld\u00fcrmek, sadece bir ihtimal de\u011fil… Ku\u015fkusuz bu, b\u00fcy\u00fck bir c\u00fcr\u00fcmd\u00fcr. S\u00f6z vermi\u015f oldu\u011fu hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen Hz. Musa, bu olay kar\u015f\u0131s\u0131nda da kendisini tutam\u0131yor, sabredemiyor:<\/p>\n

“Musa; “Bir cana kar\u015f\u0131l\u0131k olmaks\u0131z\u0131n masum bir cana m\u0131 k\u0131yd\u0131n? Ger\u00e7ekten \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir i\u015f yapt\u0131n” dedi.”<\/p>\n

Bu sefer unutmu\u015f ya da s\u00f6z verdi\u011fini bilmiyor de\u011fildir. Bilin\u00e7li davran\u0131yor, meydana geli\u015fine katlanamad\u0131\u011f\u0131 ve hi\u00e7bir sebeple izah edemedi\u011fi bu k\u00f6t\u00fc i\u015fe kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ona g\u00f6re delikanl\u0131 su\u00e7suzdur. \u00d6ld\u00fcr\u00fclmesini gerektirecek bir su\u00e7 i\u015flemi\u015f de\u011fildir. Kald\u0131 ki hen\u00fcz erginlik \u00e7a\u011f\u0131na eri\u015fmedi\u011fi i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131ndan sorumlu da tutulamazd\u0131.<\/p>\n

Bir kez daha o bilge kul, Hz. Musa’ya ko\u015ftu\u011fu \u015fart\u0131, verdi\u011fi s\u00f6z\u00fc ve birincisinde s\u00f6yledi\u011fi; \u00fcst\u00fcste deneyimlerin do\u011frulad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z\u00fc hat\u0131rlat\u0131yor:<\/p>\n

75- O kulumuz Musa`ya; “Ben sana benimle beraber olmaya katlanamazs\u0131n dememi\u015f miydim?’ dedi.<\/strong><\/p>\n

Bu sefer \u00f6zellikle belirterek “Sana dememi\u015f miydim” diyor. “S\u00e0na” yani a\u00e7\u0131k-se\u00e7ik ve kesin bir ifadeyle sana s\u00f6yledim. Buna ra\u011fmen ikna olmad\u0131n, beraberli\u011fimizi s\u00fcrd\u00fcrmemizi istedin, ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm \u015fart\u0131 kabul ettin.<\/p>\n

Musa kendine geliyor ve iki kere s\u00f6z\u00fcn\u00fc tutmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yap\u0131lan uyar\u0131lardan, etrafl\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp ona g\u00f6re davranmas\u0131na ili\u015fkin hat\u0131rlatmalardan sonra vaadini unutmu\u015f oldu\u011funu hat\u0131rl\u0131yor. Bu y\u00fczden kendi kendine k\u0131z\u0131yor, ba\u011flay\u0131c\u0131 bir karar olarak \u00f6n\u00fcndeki yollar\u0131 kapat\u0131yor ve bunu kendisi i\u00e7in son f\u0131rsat olarak de\u011ferlendiriyor:<\/p>\n

<\/p>\n

76- Musa; “E\u011fer sana bir daha bir \u015fey sorarsam art\u0131k benimle arkada\u015fl\u0131k etme, o zaman seni mazur g\u00f6r\u00fcr\u00fcm ” dedi.<\/strong><\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131 devam ediyor ve bu kez kendimizi hik\u00e2yenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sahnesinin kar\u015f\u0131s\u0131nda buluyoruz:
\n
\n77- Yine yola koyuldular. Bir s\u00fcre sonra bir k\u00f6ye vard\u0131lar. K\u00f6yl\u00fcden yemek istediler, fakat a\u011f\u0131rlanma istekleri reddedildi. Az sonra y\u0131k\u0131lmaya y\u00fcz tutmu\u015f bir duvarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar. O kulumuz, e\u011fri duvar\u0131 do\u011frulttu. Musa ona `E\u011fer isteseydin bu yapt\u0131\u011f\u0131n i\u015fe kar\u015f\u0131l\u0131k bir \u00fccret alabilirdin’ dedi.<\/strong><\/p>\n

\u0130kisi de ac\u0131km\u0131\u015f. Bu s\u0131rada a\u00e7lar\u0131 doyurmayan, misafir kabul etmeyen cimri bir k\u00f6yden ge\u00e7iyorlard\u0131. Bir s\u00fcre sonra y\u0131k\u0131lmak \u00fczere olan e\u011fik bir duvarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar. Ayet, duvara canl\u0131lar gibi irade ve hayat \u00f6zelliklerini yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor ve “y\u0131k\u0131lmak istiyor” anlam\u0131nda “y\u0131k\u0131lmaya y\u00fcz tutmu\u015f” ifadesini kullan\u0131yor. \u0130\u015fte bu tuhaf adam, hi\u00e7bir kar\u015f\u0131l\u0131k beklemeden y\u0131k\u0131lmaya y\u00fcz tutmu\u015f bu duvar\u0131 do\u011frultmakla u\u011fra\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Hz. Musa, adam\u0131n tavr\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkiyi farkediyor. A\u00e7 olduklar\u0131 halde kendilerine yiyecek vermeyen, kendilerini misafir etmekten ka\u00e7\u0131nan bir k\u00f6yde, bu adam\u0131 y\u0131k\u0131lmaya y\u00fcz tutmu\u015f bir duvar\u0131 do\u011frultmaya iten etken ne olabilir? En az\u0131ndan buna kar\u015f\u0131l\u0131k yiyecek almalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir \u00fccret istemesi gerekmez miydi?<\/p>\n

“Musa ona; `E\u011fer isteseydin bu yapt\u0131\u011f\u0131n i\u015fe kar\u015f\u0131l\u0131k bir \u00fccret alabilirdin’ dedi.”<\/p>\n

Musa’n\u0131n bu s\u00f6z\u00fc beraberli\u011fin sonu oluyor. Art\u0131k Musa’n\u0131n ileri s\u00fcrebilecek bir mazereti, dolay\u0131s\u0131yla da adamla arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesine imk\u00e2n kalm\u0131yor:<\/p>\n

78- O kulumuz, Musa’ya dedi ki; “Bu olay, birbirimizden ayr\u0131lmam\u0131z\u0131n sebebidir. \u015eimdi sana sab\u0131rla kar\u015f\u0131layamad\u0131\u011f\u0131n olaylar\u0131n nedenlerini a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131m.<\/strong><\/p>\n

Buraya kadar Hz. Musa ve surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde hik\u00e2yeyi izleyen bizler, kendimizi izleyen ve s\u0131rr\u0131n\u0131 bilmedi\u011fimiz s\u00fcrpriz geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda buluyoruz. Hik\u00e2yeyi izleyen bizlerin durumu t\u0131pk\u0131 Hz. Musa’n\u0131n durumu gibidir. \u00dcstelik biz bu t\u00fcr garip davran\u0131\u015flarda bulunan adam\u0131n kim oldu\u011funu bile bilmiyoruz. Bizi saran kapal\u0131 havay\u0131 tamamlamak i\u00e7in Kur’an-\u0131 Kerim adam\u0131n ismini a\u00e7\u0131klam\u0131yor. Hem ismin ne \u00f6nemi var ki. Bu adam\u0131n y\u00fcce ilahi hikmeti temsil etmesi isteniyor. \u0130lahi hikmette ise, yak\u0131n sonu\u00e7lara, bilinen \u00f6nermelere yer yoktur. Tam tersine ortaya \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lar, g\u00f6rme kapasitesi s\u0131n\u0131rl\u0131 olan g\u00f6zlerin g\u00f6remedi\u011fi uzak hedeflere g\u00f6re de\u011ferlendirilir. Bu y\u00fczden adam\u0131n ad\u0131n\u0131n an\u0131lm\u0131\u015f olmamas\u0131, temsil etti\u011fi manevi ki\u015fili\u011fe uygun d\u00fc\u015fmektedir. Daha ba\u015ftan itibaren g\u00f6r\u00fcnmez, gaybi g\u00fc\u00e7ler hik\u00e2yede etkin rol oynuyorlar. \u00d6rne\u011fin Hz. Musa kendisi ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclece\u011fi vadedilen bu adamla bulu\u015fmak amac\u0131 ile yoluna devam ediyor. Ama gen\u00e7 arkada\u015f\u0131 az\u0131klar\u0131n\u0131 kayal\u0131kl\u0131 yerde unutuyor. Sanki geri d\u00f6nmeleri i\u00e7in unutmu\u015f gibi. Geri d\u00f6nd\u00fcklerinde s\u00f6z\u00fc edilen adamla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorlar. \u015eayet yollar\u0131na devam etselerdi; e\u011fer ilahi takdir tekrar geri d\u00f6nmelerini \u00f6ng\u00f6rmeseydi adamla kar\u015f\u0131la\u015famayacaklard\u0131. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi hik\u00e2yeye egemen olan hava b\u00fct\u00fcn\u00fcyle kapal\u0131 ve bilinmezliklerle dolu bir havad\u0131r. Bu y\u00fczden ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde adam\u0131n ad\u0131 da gizli ve kapal\u0131 kal\u0131yor.<\/p>\n

Sonra yava\u015f yava\u015f s\u0131r ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor…<\/p>\n

79- O gemi var ya, yoksul deniz i\u015f\u00e7ilerinin mal\u0131 idi. Onda bir kusur meydana getirmek istedim. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu denizcileri, rastlad\u0131\u011f\u0131 her sa\u011flam gemiye zorla el koyan bir h\u00fck\u00fcmdar koval\u0131yordu.<\/p>\n

Bu kusur sayesinde gemi zalim h\u00fck\u00fcmdar\u0131n eline ge\u00e7mekten kurtuldu. Gemiye verilen bu k\u00fc\u00e7\u00fck zarar; sa\u011flam kalmas\u0131 durumunda ba\u015f\u0131na gelecek olan ve gayb\u0131n perdesi alt\u0131nda sakl\u0131 bulunan b\u00fcy\u00fck zarara kar\u015f\u0131 koruyuculuk i\u015flevi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

80- O delikanl\u0131ya gelince, onun ana-babas\u0131 m\u00fc’min kimselerdi. Onlar\u0131 azg\u0131nl\u0131\u011fa ve k\u00e2firli\u011fe s\u00fcr\u00fcklemesinden \u00e7ekindik.
\n<\/strong>
\n81- \u0130stedik ki, Rabb’leri onlara o delikanl\u0131dan daha temiz ve daha iyiliksever bir evlat ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n.<\/p>\n

\u015eu anda ve g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kadar\u0131yla \u00f6ld\u00fcr\u00fclmeyi haketmeyen bu delikanl\u0131n\u0131n ger\u00e7ek karakteri \u00fczerindeki gayb perdesi kalk\u0131yor ve her y\u00f6n\u00fcyle bu bilge kulun g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcne seriliyor. Delikanl\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fc itibariyle k\u00e2fir ve azg\u0131n bir karaktere sahip oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. K\u00fcf\u00fcr ve azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n tohumlar\u0131 i\u00e7ine ekilmi\u015ftir. Bu tohumlar g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e k\u00f6kle\u015fiyor, davran\u0131\u015flar\u0131na yans\u0131yor… \u015eayet ya\u015fasayd\u0131, k\u00e2firli\u011fi ve azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ile m\u00fc’min ana-babas\u0131n\u0131 zor durumda b\u0131rakacakt\u0131. Kendisine y\u00f6nelik sevgilerinin etkisiyle onlar\u0131, kendi yolunu izlemeye zorlayacakt\u0131. \u0130\u015fte bu y\u00fczden y\u00fcce Allah, k\u00e2fir ve azg\u0131n bir karaktere sahip olan bu delikanl\u0131m\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesini, ayr\u0131ca onun yerine daha iyi ve anne-babas\u0131na kar\u015f\u0131 daha merhametli bir evlad\u0131n bah\u015fedilmesini diledi. Ve bu bilge kulunun da o delikanl\u0131y\u0131 \u00f6ld\u00fcrmesini istedi.<\/p>\n

\u015eayet mesele, d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re de\u011ferlendirme yapan insan\u0131n bilgisine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olsayd\u0131, sadece \u00e7ocu\u011fun o durumu onu ilgilendirecekti. Dolay\u0131s\u0131yla yasal olarak \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesini gerektirecek bir su\u00e7 i\u015flemedi\u011fi i\u00e7in elinde \u00e7ocu\u011fun aleyhinde kullanabilece\u011fi bir gerek\u00e7e olmayacakt\u0131. Y\u00fcce Allah’dan ve y\u00fcce Allah’\u0131n kendi tekelinde olan gayba ili\u015fkin bir k\u0131s\u0131m bilgi \u00f6\u011fretti\u011fi kimi kullar\u0131ndan ba\u015fka hi\u00e7bir kimse, herhangi bir insan\u0131n gayb\u0131n bilinmezlikleri aras\u0131nda yeralan bir \u00f6zelli\u011fi hakk\u0131nda karar veremez. Yine hi\u00e7bir kimse bu bilgiye dayanarak \u015feriat\u0131n verdi\u011fi h\u00fck\u00fcmden farkl\u0131 bir h\u00fck\u00fcm ortaya koyamaz. \u015eu kadar\u0131 var ki, y\u00fcce Allah’\u0131n emri, sonsuz gayba ili\u015fkin bilgisine dayan\u0131r.<\/p>\n

82- O duvar var ya, o \u015fehirde ya\u015fayan iki yetim \u00e7ocu\u011fun mal\u0131 idi ve duvar\u0131n alt\u0131nda bu yetimlere miras kalm\u0131\u015f bir hazine vard\u0131. Babalar\u0131 iyi bir insand\u0131. Rabb’in istedi ki, o yetimler, erginlik \u00e7a\u011f\u0131na erdikten sonra Rabb’lerinin bir merhameti olan hazinelerini kendi elleri ile duvar\u0131n alt\u0131ndan \u00e7\u0131kars\u0131nlar. Yoksa ben bu i\u015fleri kendi kafamdan yapmad\u0131m. \u0130\u015fte sab\u0131rla kar\u015f\u0131layamad\u0131\u011f\u0131n olaylara ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamam budur.<\/strong><\/p>\n

Her ikisi de a\u00e7 olduklar\u0131, \u00fcstelik k\u00f6yl\u00fcler taraf\u0131ndan misafir edilmedikleri halde, bu adam\u0131n k\u00f6yl\u00fclerden herhangi bir \u00fccret istemeden do\u011frultmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu duvar\u0131n alt\u0131nda bir hazine gizliydi, duvar\u0131n dibinde \u015fehirde bulunan yetim ve g\u00fc\u00e7s\u00fcz iki delikanl\u0131ya ait bir servet sakl\u0131yd\u0131. \u015eayet duvar y\u0131k\u0131lmaya terk edilseydi, alt\u0131ndaki hazine ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131. Bu durumda \u00e7ocuklar kendilerine ait bu hazineyi koruyamayacakt\u0131. Babalar\u0131 iyi bir insan oldu\u011fu i\u00e7in y\u00fcce Allah bu iyilikten onlar\u0131 zay\u0131fl\u0131klar\u0131nda, k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fcklerinde yararland\u0131rmak istedi. B\u00fcy\u00fcmelerini, erginlik \u00e7a\u011f\u0131na eri\u015fmelerini, mallar\u0131n\u0131 koruyabilecekleri bir durumdayken hazineyi \u00e7\u0131karmalar\u0131n\u0131 diledi.<\/p>\n

Ard\u0131ndan adam bu meseleden elini \u00e7ekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu t\u00fcr davran\u0131\u015flarda bulunmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren, y\u00fcce Allah’\u0131n rahmetidir. Gerek bu meseleye gerekse bundan \u00f6nceki meselelere ili\u015fkin gaybtan onu haberdar eden, sonra da bu bilgi do\u011frultusunda onu bu t\u00fcr uygulamalara y\u00f6nelten y\u00fcce Allah’d\u0131r: Bunlar\u0131 Rabb’inin rahmeti sonucu yap\u0131yorum, yoksa ben bu i\u015fleri kendi kafamdan yapmad\u0131m.”<\/p>\n

\u015eu anda y\u00fcce Allah’\u0131n ho\u015fnut oldu\u011fu kullar\u0131ndan ba\u015fka hi\u00e7bir kimseye bildirmedi\u011fi gayb \u00fczerindeki perde araland\u0131\u011f\u0131 gibi, bu adam\u0131n uygulamalar\u0131n\u0131n hikmeti \u00fczerindeki perde de kalkm\u0131\u015f bulunuyor.<\/p>\n

Ortaya \u00e7\u0131kan s\u0131rr\u0131n ve a\u00e7\u0131lan perdenin deh\u015fetinden o adam ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde ilk kez g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi g\u00f6zlerden kayboluyor. Me\u00e7hulden geldi\u011fi gibi tekrar me\u00e7hule do\u011fru yol al\u0131yor. Hik\u00e2ye evrende yeralan en b\u00fcy\u00fck hikmeti temsil ediyor. Bu hikmet, ancak belli oranlarda ortaya \u00e7\u0131kar. Gerisi y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisi kapsam\u0131nda, perdelerin \u00f6tesinde bir gayb olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n

B\u00f6ylece surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde, Hz. Musa ve bilge bir kulun hik\u00e2yesi ile Eshab-\u0131 Kehf hik\u00e2yesi; gayba ili\u015fkin meselelerin y\u00fcce Allah’a \u00f6zg\u00fc k\u0131lma noktas\u0131nda birle\u015fiyor. Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah, olaylar\u0131 sonsuz bilgisi uyar\u0131nca bir hikmete g\u00f6re planlar. \u0130nsanlar ise bu pl\u00e2n\u0131 kavrayamazlar. Gayb\u0131n \u00fczerine gerili perdelerin \u00f6n\u00fcnde dikilip dururlar. Perdelerin \u00f6tesindeki s\u0131rlar\u0131 da ancak belli oranlarda \u00f6\u011frenebilirler.<\/p>\n

ONBE\u015e\u0130NC\u0130 C\u00dcZ’\u00dcN SONU-ONALTINCI C\u00dcZ’\u00dcN BA\u015eLANGICI<\/p>\n

Kehf suresinin bu son dersinin ana konusu, Z\u00fclkarneyn hik\u00e2yesidir. Onun yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn do\u011fusuna, bat\u0131s\u0131na ve orta b\u00f6lgesine yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 yolculuk, bir de Ye’cuc ve Me’cuc sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 setin anlat\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 setin yap\u0131m\u0131n\u0131 tamamlad\u0131ktan sonra Z\u00fclkarneyn’in s\u00f6yledi\u011fi \u015fu s\u00f6z\u00fc aktar\u0131yor: “Z\u00fclkarneyn; `Bu set, Rabb’imin rahmetidir. Fakat Rabb’im belirledi\u011fi an gelince onu yerle bir eder. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Rabb’imin s\u00f6z\u00fc ger\u00e7ektir.” Sonra sura \u00fcfleme ve bir k\u0131yamet sahnesi ile bu s\u00f6z\u00fcn ger\u00e7ekli\u011fi \u00fczerine bir de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131yor. Ard\u0131ndan sure \u00fc\u00e7 k\u0131sa b\u00f6l\u00fcmle son buluyor. Bu b\u00f6l\u00fcmlerin her biri “de ki” ifadesi ile ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcmler surenin belli ba\u015fl\u0131 konular\u0131n\u0131 ve genel y\u00f6nlendirmelerini \u00f6zetliyor. Sanki bunlar, son derece ahenkli bir na\u011fme halinde seslendirilen etkileyici son melodilerdir.<\/p>\n

Z\u00fclkarneyn hik\u00e2yesi \u015f\u00f6yle ba\u015fl\u0131yor!<\/p>\n

83- Ey Muhammed, sana Z\u00fclkarneyn hakk\u0131nda soru sorarlar. Onlara de ki; ‘ `Size onun hakk\u0131nda baz\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc bilgiler verece\u011fim. “<\/strong><\/p>\n

Muhammed b. \u0130shak, bu surenin indirili\u015f sebebine ili\u015fkin olarak unlar\u0131 anlat\u0131yor: “Bize, k\u0131rk k\u00fcs\u00fcr seneden beri yan\u0131m\u0131za gidip gelen M\u0131s\u0131rl\u0131 bir ihtiyar anlatt\u0131, o da \u0130krime den, o da \u0130bn-i Abbas’tan dinlemi\u015f: Kurey\u015fliler, Nadr b. Haris ve Ukbe b. Ebu Muayt’\u0131 Medine’ye yahudi hahamlar\u0131n\u0131n yan\u0131na g\u00f6ndererek \u015f\u00f6yle dediler: “Onlara Muhammed hakk\u0131nda baz\u0131 \u015feyler sorun, onun niteliklerini ve s\u00f6ylediklerini anlat\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc yahudiler kendilerine kitap g\u00f6nderilen ilk toplumdurlar, onlar, peygamberler hakk\u0131nda bizim bilmedi\u011fimiz bilgilere sahiptirler.” Bunun \u00fczerine bu \u015fah\u0131slar \u00e7\u0131k\u0131p Medine’ye gittiler. Onlara Peygamber Efendimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ili\u015fkin birtak\u0131m sorular sordular. Onun durumunu anlat\u0131p baz\u0131 s\u00f6zlerini aktard\u0131lar. Ard\u0131ndan \u015funlar\u0131 s\u00f6ylediler;<\/p>\n

Siz Tevrat a ba\u011fl\u0131 kimselersiniz, bu arkada\u015f\u0131m\u0131z hakk\u0131nda bize fikir verirsiniz diye geldik.” Bunun \u00fczerine hahamlar \u015f\u00f6yle dediler. “Size s\u00f6yleyece\u011fimiz \u00fc\u00e7 \u015feyi sorun. E\u011fer bu konularda size bilgi verirse Allah taraf\u0131ndan g\u00f6nderilmi\u015f bir peygamberdir. Aksi taktirde yalanc\u0131 birisidir, art\u0131k ona kar\u015f\u0131 nas\u0131l isterseniz \u00f6yle davran\u0131n. \u0130lk \u00e7a\u011flarda kaybolan gen\u00e7lerin ba\u015f\u0131na ne geldi\u011fini sorun. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu gen\u00e7lerin hik\u00e2yeleri olduk\u00e7a ilgin\u00e7tir. Sonra yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn do\u011fusuna, bat\u0131s\u0131na ula\u015fan gezgin adam\u0131n durumunu anlatmas\u0131n\u0131 isteyin. Bir de O’na ruhun ne oldu\u011funu sorun. E\u011fer bunlardan size bilgi verirse, O bir peygamberdir, O’na uymal\u0131s\u0131n\u0131z. Yok e\u011fer gerekli bilgiyi veremezse yalan uyduran birisidir. Bu durumda O’na kar\u015f\u0131 neyi uygun g\u00f6r\u00fcrseniz onu yap\u0131n”… Nadr ve Ukbe Kurey\u015fliler’in yan\u0131na d\u00f6n\u00fcp \u015f\u00f6yle dediler: “Ey Kurey\u015fliler, sizinle Muhammed aras\u0131nda ba\u015fg\u00f6steren sorunu \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flayacak baz\u0131 bilgiler getirdik. Yahudi hahamlar\u0131, O’na baz\u0131 meseleleri sormam\u0131z\u0131 tavsiye ettiler.” Sonra da hahamlar\u0131n dediklerini onlara anlatt\u0131lar. Bunun \u00fczerine Kurey\u015fliler kalk\u0131p Peygamberimizin yanma gelerek: “Ya Muhammed, bize bilgi ver” diye hahamlar\u0131n dediklerini sordular. Bunun \u00fczerine Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- “Sordu\u011funuz konular hakk\u0131nda yar\u0131n size a\u00e7\u0131klamada bulunaca\u011f\u0131m” dedi. Fakat “in\u015faallah” demedi. Kurey\u015fliler geri d\u00f6n\u00fcp gittiler. Peygamberimiz onbe\u015f gece bekledi\u011fi halde y\u00fcce Allah bu konuda kendisine vahiy indirmedi. Cebrail de gelmedi. \u00d6yle ki Mekkeliler “Muhammed bize yar\u0131n demi\u015fti, ama bug\u00fcn onbe\u015finci g\u00fcnd\u00fcr, hen\u00fcz sorular\u0131m\u0131za bir cevap vermi\u015f de\u011fildir” diye yaygara kopard\u0131lar. Val\u0131yin gecikmesi, Peygamberimizi \u00fcz\u00fcyor ve Mekkeliler’in s\u00f6yledikleri, zoruna gidiyordu. Sonra Cebrail -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- y\u00fcce Allah kat\u0131ndan ona Eshab-\u0131 Kehf suresini getirdi. Bu sure, m\u00fc\u015friklerin tutumlar\u0131na \u00fcz\u00fclen Peygamberimize y\u00f6nelik serzeni\u015f niteli\u011findeki ayetleri i\u00e7eriyordu. Ayr\u0131ca bu sure, gen\u00e7ler ve gezgin adam hakk\u0131nda sorulan sorulara ili\u015fkin bilgileri ihtiva ediyordu. Bir de \u015fu ayet inmi\u015fti: “S\u00e2na ruh hakk\u0131nda soru sorarlar. De ki; “Ruh Rabb’imin tekelinde olan bir olgudur. Size bilginin \u00e7ok az bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc verilmi\u015ftir.” (\u0130sra, 85)<\/p>\n

Bu bir rivayettir. \u00d6zel olarak “Ruh” ayetinin indirili\u015f sebebine ili\u015fkin \u0130bni Abbas’tan bir ba\u015fka rivayet nakledilmi\u015ftir. Avfi bu rivayetten s\u00f6z eder. Rivayete g\u00f6re yahudiler, Peygamber Efendimize \u015f\u00f6yle demi\u015fler: “Bize ruhtan s\u00f6z et. Cesetteki ruh nas\u0131l azap g\u00f6r\u00fcr, halbuki ruh do\u011frudan do\u011fruya Allah vergisidir.” Bu konuda Peygamberimize herhangi bir vahiy inmedi. Onlara herhangi bir a\u00e7\u0131klamada da bulunamad\u0131. Daha sonra Cebrail geldi ve ona \u015fu ayeti indirdi: “Sana ruh hakk\u0131nda soru sorarlar. De ki; “Ruh Rabb’imin tekelinde olan bir olgudur. Size bilginin \u00e7ok az bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc verilmi\u015ftir.”<\/p>\n

Ayetlerin indirili\u015f sebepleri ile ilgili \u00e7e\u015fitli rivayetler vard\u0131r. Ancak biz, do\u011frulu\u011funda ku\u015fkuya yer bulunmayan Kur’an ayetinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kalmay\u0131 tercih ediyoruz. Bu ayetten anl\u0131yoruz ki, Z\u00fclkarneyn hakk\u0131nda bir soru sorulmu\u015f ama kesin olarak kimin sordu\u011funu bilmiyoruz. Soruyu kimin sordu\u011funu bilmek, hik\u00e2yenin ifade etti\u011fi anlama bir katk\u0131da bulunmayacakt\u0131r. Bu y\u00fczden biz hik\u00e2yeye herhangi bir eklemede bulunmadan Kur’an ayetini ele al\u0131yoruz.<\/p>\n

Ayet, Z\u00fclkarneyn’in \u015fahs\u0131, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemi ve yeri hakk\u0131nda herhangi bir a\u00e7\u0131klamada bulunmuyor. Bu belirsizlik, Kur’an’da yeralan hik\u00e2yelerin de\u011fi\u015fmez \u00f6zelli\u011fidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur’an’da yeralan hik\u00e2yelerin as\u0131l amac\u0131, tarihi tespit de\u011fildir. Ama\u00e7, hik\u00e2yeden yararl\u0131 sonu\u00e7 \u00e7\u0131karmakt\u0131r. \u00c7o\u011fu zamanda yer ve zaman tespitine gerek kalmadan hik\u00e2yelerden istenen sonu\u00e7 \u00e7\u0131kar\u0131labilir.<\/p>\n

Yaz\u0131l\u0131 tarih, \u0130skender-i Z\u00fclkarneyn adl\u0131 bir kraldan s\u00f6z eder. Ancak bu kral\u0131n Kur’an-\u0131 Kerim’de s\u00f6z\u00fc edilen Z\u00fclkarneyn olmad\u0131\u011f\u0131 kesin. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yunan Kral\u0131 \u0130skender putperestti. Oysa Kur’an’da s\u00f6z\u00fc edilen Z\u00fclkarneyn Allah’\u0131n birli\u011fine inanan bir m\u00fc’mindir, \u00f6l\u00fcmden sonra dirili\u015fe ve ahirete inanan birisidir.<\/p>\n

Astronomi bilgini Ebu Reyhan el-Biruni “Ge\u00e7mi\u015f y\u00fczy\u0131llardan geride kalan izler” adl\u0131 eserinde \u015f\u00f6yle der: “Kur’an-\u0131 Kerim’de s\u00f6z\u00fc edilen Z\u00fclkarneyn, bu isimle an\u0131lan bir Himyer kral\u0131 idi. \u00c7\u00fcnk\u00fc Himyer krallar\u0131, isimlerinin ba\u015f\u0131na “zi” eki biti\u015ftirilerek an\u0131l\u0131rlard\u0131. “Zin\u00fcvas, Ziyezn” gibi. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz kral\u0131n da ad\u0131 Ebubekir b. \u0130frika\u015f idi. Bu kral, ordular\u0131 ile birlikte Akdeniz sahillerine kadar gitmi\u015f, Tunus ve Merake\u015f gibi yerlere u\u011fram\u0131\u015ft\u0131. Orada \u0130frikiye \u015fehrini kurmu\u015ftu. Daha sonra t\u00fcm k\u0131ta, bu ad\u0131 (Afrika) alm\u0131\u015ft\u0131. G\u00fcne\u015fin do\u011fdu\u011fu ve batt\u0131\u011f\u0131 yerlere ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Z\u00fclkarneyn ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131.”<\/p>\n

Bu s\u00f6zler do\u011fru olabilir. Ancak bu s\u00f6zlerin do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kesin \u015fekilde belirleme imk\u00e2n\u0131na sahip de\u011filiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc hayat\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc Kur’an’da anlat\u0131lan Z\u00fclkarneyn’le ilgili olarak yaz\u0131l\u0131 tarihte bir ara\u015ft\u0131rma yapmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu hik\u00e2yenin durumu, t\u0131pk\u0131 Kur’an-\u0131 Kerim’de anlat\u0131lan Nuh, Hud, Salih kavimleri gibi di\u011fer hik\u00e2yelerin durumuna benzer. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6mr\u00fcne oranla tarih ilminin do\u011fu\u015fu \u00e7ok yeni bir olayd\u0131r. Ku\u015fkusuz yaz\u0131l\u0131 tarihten \u00f6nce hakk\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey bilinmeyen \u00e7ok olaylar ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu t\u00fcr olaylar hakk\u0131nda, hen\u00fcz yeni do\u011fmu\u015f olan tarih ilminden a\u00e7\u0131klama beklenemez.<\/p>\n

\u015eayet Tevrat bozulmu\u015fluktan ve eklemelerden kurtulabilmi\u015f olsayd\u0131, bu t\u00fcr olaylar hakk\u0131nda g\u00fcvenilir bir kaynak olacakt\u0131. Ne var ki Tevrat; efsane oldu\u011fundan \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmeyen y\u0131\u011f\u0131nla hurafeyle doludur. Allah taraf\u0131ndan vahyedilmi\u015f olan as\u0131l Tevrat’a eklendiklerinden ku\u015fku duyulmayan bir\u00e7ok rivayet yeralmaktad\u0131r. \u015eu halde Tevrat i\u00e7indeki tarihi hik\u00e2yeler, g\u00fcvenilir bir kaynak kabul edilemez.<\/p>\n

Bu durumda, bozulma ve de\u011fi\u015ftirilmeden korunmu\u015f bulunan Kur’an’dan ba\u015fka kaynak kalm\u0131yor. \u0130\u00e7indeki tarihi hik\u00e2yelerin tek kayna\u011f\u0131 odur.<\/p>\n

\u0130ki a\u00e7\u0131k nedenden dolay\u0131 Kur’an’da yeralan hik\u00e2yeleri tarih ilmine g\u00f6re de\u011ferlendirmeye tabi tutman\u0131n do\u011fru olmayaca\u011f\u0131 kesindir.<\/p>\n

Birincisi, tarih ilmi yeni do\u011fmu\u015ftur. Tarih ilmi do\u011fmadan \u00f6nce insanl\u0131k tarihinde, hakk\u0131nda herhangi bir \u015fey bilinmeyen say\u0131s\u0131z olaylar ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Kur’an-\u0131 Kerim’de tarihte izine rastlanmayan bu t\u00fcr olaylar\u0131 zaman zaman anlat\u0131r.<\/p>\n

\u0130kincisi; tarih -bu olaylar\u0131n baz\u0131s\u0131n\u0131 kapsam\u0131na alsa bile- her y\u00f6n\u00fcyle yetersiz bir varl\u0131k olan insano\u011flunun \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu y\u00fczden insan\u0131n ortaya koydu\u011fu her \u00fcr\u00fcnde kendini g\u00f6steren eksiklik, yanl\u0131\u015fl\u0131k ve tahrif ona da yans\u0131yacakt\u0131r. \u0130leti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n ve ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemlerinin bunca geli\u015fme kaydetti\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bile bir tek haber ya da olay\u0131n de\u011fi\u015fik \u015fekillerde anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k olabiliyoruz. Bu bir tek haber ya da olaya farkl\u0131 a\u00e7\u0131lardan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, hakk\u0131nda birbiriyle \u00e7eli\u015fen yorumlar yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliyoruz. \u0130\u015fte tarih dedi\u011fimiz ilim bu dedikodulardan, birbiriyle uyu\u015fmayan \u00e7eli\u015fkili bilgilerden meydana gelmi\u015ftir. Bundan sonra incelemeye ve ay\u0131klamaya tabi tutuldu\u011fu s\u00f6ylense de. Kur’an-\u0131 Kerim’de yeralan hik\u00e2yeler hakk\u0131nda tarih ilminin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u015f vurmaktan s\u00f6zetmek, Kur’an\u0131n her konuda ger\u00e7ek ve kesin h\u00fckm\u00fc belirledi\u011fini vurgulayan inan\u00e7 sisteminden \u00f6nce, insanlar\u0131n kabul ettikleri bilimsel kurallara da ters d\u00fc\u015fmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla Kur’ana inanan ayn\u0131 \u015fekilde bilimsel ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemlerine inanan birisi b\u00f6yle sa\u00e7ma bir s\u00f6z s\u00f6yleyemez.<\/p>\n

Baz\u0131lar\u0131 Z\u00fclkarneyn hakk\u0131nda Peygamberimizden -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- soru sormu\u015f, y\u00fcce Allah da Z\u00fclkarneyn’in hayat\u0131n\u0131n burada anlat\u0131lan k\u0131sm\u0131n vahyetmi\u015fti. Z\u00fclkarneyn’in hayat\u0131n\u0131 ele alan Kur’an d\u0131\u015f\u0131nda bir ba\u015fka kaynak da yok elimizde. Bu y\u00fczden bir bilgiye dayanarak hik\u00e2yeyi daha geni\u015f boyutlarda ele alma imk\u00e2n\u0131ndan yoksunuz. Tefsirlerde bu hik\u00e2yeye ili\u015fkin \u00e7e\u015fitli s\u00f6ylentiler vard\u0131r. Ancak biz bu s\u00f6ylentilere kesinlikle g\u00fcvenemiyoruz. \u0130\u00e7indeki israiliyat ve hurafelerden dolay\u0131 bu s\u00f6ylentilerden uzak durulmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fine inan\u0131yoruz.<\/p>\n

Kur’an\u0131n ak\u0131\u015f\u0131nda, Z\u00fclkarneyn’in \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 yolculuktan s\u00f6z ediliyor: Birincisi; yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn bat\u0131s\u0131na, ikincisi; do\u011fusuna, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc de; iki set aras\u0131ndaki b\u00f6lgeye yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eu halde ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde bu \u00fc\u00e7 yolculukta olup bitenleri izleyelim.<\/p>\n

Z\u00fclkarneyn hik\u00e2yesi \u00f6nce onunla ilgili bir a\u00e7\u0131klama ile ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n

84- Biz onu yery\u00fcz\u00fcnde egemen k\u0131ld\u0131k ve her amaca ula\u015ft\u0131racak sebebi buyru\u011funa sunduk.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah onu yery\u00fcz\u00fcnde egemen k\u0131lm\u0131\u015f, ona sa\u011flam dayanakl\u0131 bir iktidar bah\u015fetmi\u015fti. Hakimiyet kurmas\u0131n\u0131, \u00fclkeler fethetmesini, yery\u00fcz\u00fcn\u00fc imar edip bay\u0131nd\u0131r hale getirmesini, iktidar ve nimet elde etmesini sa\u011flayacak sebepleri buyru\u011funa sunmu\u015ftu. K\u0131sacas\u0131 d\u00fcnya hayat\u0131nda insan\u0131n egemenlik kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak her t\u00fcrl\u00fc imk\u00e2n\u0131 eline vermi\u015fti.<\/p>\n

85- O da bir sebebe sar\u0131larak yola koyuldu.<\/p>\n

86- Sonunda g\u00fcne\u015fin batt\u0131\u011f\u0131 yere var\u0131nca g\u00fcne\u015fi, \u00e7amurlu bir su p\u0131nar\u0131nda batarken buldu. Orada rastlad\u0131\u011f\u0131 bir toplum ile ilgili olarak kendisine “Ey Z\u00fclkarneyn, onlara istersen ceza ver, istersen kendilerine iyi davran” dedik.<\/p>\n

87- Z\u00fclkarneyn o topluma dedi ki; “Aran\u0131zdaki zalimleri cezaya \u00e7arpt\u0131raca\u011f\u0131z. Onlar, ilerde Rabb’lerinin huzuruna vard\u0131klar\u0131nda e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f, a\u011f\u0131r bir azaba u\u011frayacaklard\u0131r.<\/p>\n

88- \u0130man edip iyi ameller i\u015fleyenlere gelince onlar\u0131, \u00f6d\u00fcllerin en g\u00fczeli beklemektedir. B\u00f6ylelerine kolay i\u015fler buyuraca\u011f\u0131z.
\n<\/strong>
\nG\u00fcne\u015fin batt\u0131\u011f\u0131 yer, bakanlar\u0131n ufkun \u00f6tesinde g\u00fcne\u015fin batt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fckleri yerdir. Bu ise bulunulan yere g\u00f6re de\u011fi\u015fir. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 yerlerde bakanlar, g\u00fcne\u015fin bir da\u011f\u0131n arkas\u0131nda batt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrler. B\u00fcy\u00fck okyanuslarda ve denizlerde oldu\u011fu gibi baz\u0131 yerlerde de g\u00fcne\u015fin “su”da batt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. G\u00f6z\u00fcn g\u00f6rebildi\u011fi kadar uzanan u\u00e7suz bucaks\u0131z \u00e7\u00f6llerde de g\u00fcne\u015fin kumlara batt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n

Ayetten \u00f6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki Z\u00fclkarneyn Atlas Okyanusu’nun sahillerinde bir yere ula\u015fana kadar bat\u0131ya do\u011fru yol alm\u0131\u015ft\u0131. -Atlas Okyanusu karanl\u0131klar denizi olarak an\u0131l\u0131rd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc karalar\u0131n burada bitti\u011fi san\u0131l\u0131rd\u0131- Bu s\u0131rada g\u00fcne\u015fin okyanusta batt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n

Tercih edilen g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re Z\u00fclkarneyn’in sahile ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 nokta bir nehrin denize d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerdi. B\u00f6yle yerlerde ye\u015fil ot:ar, sazl\u0131klar \u00e7ok olur. \u00c7evresinde batakl\u0131klar, \u00e7amur deryalar\u0131 olur. Bu batakl\u0131klarda olu\u015fan su birikintileri, su kayna\u011f\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u0130\u015fte Z\u00fclkarneyn g\u00fcne\u015fin burada batt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f “G\u00fcne\u015fi \u00e7amurlu bir su p\u0131nar\u0131nda batarken buldu.” Ancak bizim, g\u00fcne\u015fin batt\u0131\u011f\u0131 bu yeri belirlememiz \u00e7ok g\u00fc\u00e7t\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur’an ayeti yer tespitinde bulunmuyor. Ayr\u0131ca yer tespitinde, dayanabilece\u011fimiz g\u00fcvenilir bir di\u011fer kaynak da yok elimizde. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda bu konuda s\u00f6ylenen t\u00fcm s\u00f6zler g\u00fcvenilir olmaktan uzakt\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc do\u011frulu\u011fu tart\u0131\u015fmas\u0131z bir kayna\u011fa dayanmazlar.<\/p>\n

\u0130\u015fte Z\u00fclkarneyn, bu \u00e7amurlu su kayna\u011f\u0131n\u0131n \u00e7evresinde ya\u015famakta olan bir topluma rastlar:<\/p>\n

“Ey Z\u00fclkarneyn, onlara istersen ceza ver, istersen kendilerine iyi davran” dedik.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah bunu Z\u00fclkarneyn’e nas\u0131l s\u00f6ylemi\u015ftir? Acaba y\u00fcce Allah ona vahiy mi indirmi\u015ftir? Yoksa bu s\u00f6z durumu anlatma amac\u0131na m\u0131 y\u00f6neliktir? \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah onu bu toplum \u00fczerine egemen k\u0131lm\u0131\u015f ve onlar \u00fczerinde tasarrufta bulunma yetkisini ona vermi\u015ftir. Bununla sanki: “Onlara diledi\u011fini yapabilirsin. \u0130stersen onlar\u0131 cezaya \u00e7arpt\u0131rabilirsin ya da onlara iyi davranabilirsin” demek istemi\u015ftir. Her ikisi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayeti hem \u00f6yle, hem de b\u00f6yle anlamam\u0131zda herhangi bir engel yoktur. \u00d6nemli olan Z\u00fclkarneyn’in fethetti\u011fi ve y\u00fcce Allah’\u0131n izniyle halklar\u0131n\u0131n kendisine boyun e\u011fdi\u011fi \u00fclkelere y\u00f6nelik uygulamalarda kabul etti\u011fi prensiptir.<\/p>\n

“Z\u00fclkarneyn, o topluma dedi ki; `Aran\u0131zdaki zalimleri cezaya \u00e7arpt\u0131raca\u011f\u0131z. Onlar ilerde Rabb”lerinin huzuruna vard\u0131klar\u0131nda e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f a\u011f\u0131r bir azaba u\u011frayacaklard\u0131r.”<\/p>\n

“\u0130man edip iyi ameller i\u015fleyenlere gelince, onlar\u0131 \u00f6d\u00fcllerin en g\u00fczeli beklemektedir. B\u00f6ylelerine kolay i\u015fler buyuraca\u011f\u0131z.”<\/p>\n

Sald\u0131rgan zalimleri d\u00fcnyada a\u011f\u0131r bir cezaya \u00e7arpt\u0131raca\u011f\u0131n\u0131, bundan sonra onlar\u0131n Rabb’lerinin huzuruna d\u00f6neceklerini ve orada insanlar\u0131n bundan \u00f6nce hi\u00e7 g\u00f6rmedikleri e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131lacaklar\u0131n\u0131 duyuruyor. \u0130yi i\u015fler yapan m\u00fc’minleri, g\u00fczel bir \u00f6d\u00fcl\u00fcn, temiz bir kar\u015f\u0131laman\u0131n, sayg\u0131n bir yerin, yard\u0131m ve kolayla\u015ft\u0131rman\u0131n bekledi\u011fini bildiriyor.<\/p>\n

\u0130\u015fte do\u011fru ve iyi nitelikli bir egemenli\u011fin temel prensibi budur. \u00c7\u00fcnk\u00fc iyi i\u015fler yapan bir m\u00fc’min, y\u00f6netici kimsenin yan\u0131nda de\u011fer bulmal\u0131d\u0131r. Kendisine kolayl\u0131k g\u00f6sterilmelidir ve iyi bir \u00f6d\u00fcl almal\u0131d\u0131r. Haks\u0131zl\u0131k yapan zalimse cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r, eziyet g\u00f6rmelidir. \u0130yilik severleri, toplumda iyiliklerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak g\u00fczel bir \u00f6d\u00fcle, sayg\u0131n bir yere yeti\u015ftirecek, onlara destek ve kolayl\u0131k sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Haks\u0131zl\u0131k yapanlar da k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn cezas\u0131n\u0131n verildi\u011fi, a\u015fa\u011f\u0131lanma ve d\u0131\u015flanma ile kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131 bir toplumda kendilerini, iyi i\u015fler yaparak \u00fcretici olmak zorunda hissederler. Fakat \u00f6l\u00e7\u00fcler kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman, bozguncular ve haks\u0131zl\u0131k yapanlar y\u00f6neticilere yak\u0131n olduklar\u0131, devlet kademelerinde \u00f6nemli bir yer i\u015fgal ettikleri zaman, \u00e7al\u0131\u015fanlar, iyi i\u015fler yapanlar d\u0131\u015fland\u0131klar\u0131 ya da s\u00fcrekli bask\u0131 alt\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131 bir ortamda y\u00f6neticilerin elindeki iktidar, insanl\u0131\u011f\u0131n bozulmas\u0131na neden olan bir araca, zalimin elindeki bir k\u0131rbaca d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Toplumsal d\u00fczen yerini anar\u015fizme, bozgunculu\u011fa b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n

Sonra Z\u00fclkarneyn yery\u00fcz\u00fcne egemen olmu\u015f ve her t\u00fcrl\u00fc imk\u00e2na sahip olarak yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn bat\u0131s\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 seferden d\u00f6n\u00fcyor ve bu defa yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn do\u011fusuna do\u011fru yolculu\u011fa \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

89- Arkas\u0131ndan yine bir sebebe sar\u0131larak yola koyuldu.<\/p>\n

90- Sonunda g\u00fcne\u015fin do\u011fdu\u011fu yere var\u0131nca g\u00fcne\u015fi, \u00f6yle bir toplumun \u00fczerine do\u011farken buldu ki, bu adamlar ile g\u00fcne\u015fin \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 aras\u0131nda hi\u00e7bir engel, hi\u00e7bir s\u00fctre koymam\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n

91- \u0130\u015fte b\u00f6yle, onun ser\u00fcveni, b\u00fct\u00fcn ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 ile bilgimizin kapsam\u0131 i\u00e7indedir.<\/strong><\/p>\n

G\u00fcne\u015fin batt\u0131\u011f\u0131 yer hakk\u0131nda s\u00f6ylenenler, do\u011fdu\u011fu yer i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Zaten burada maksat, g\u00fcne\u015fin do\u011fu ufkundan do\u011fdu\u011fu zamanki g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr. Kur’an-\u0131 Kerim Z\u00fclkarneyn’in vard\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcne\u015fin do\u011fu\u015funu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bu yeri belirlemiyor. Sadece bu yerin \u00f6zelli\u011fini ve orada buldu\u011fu toplumun durumunu anlat\u0131yor. “Sorunda g\u00fcne\u015fin do\u011fdu\u011fu yere var\u0131nca g\u00fcne\u015fi, \u00f6yle bir toplumun \u00fczerine do\u011farken buldu ki, bu adamlar ile g\u00fcne\u015fin \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 aras\u0131nda hi\u00e7bir engel, hi\u00e7bir s\u00fctre koymam\u0131\u015ft\u0131k.” Yani d\u00fcmd\u00fcz bir araziye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Bu arazide g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n yans\u0131mas\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek herhangi bir tepe ya da orman gibi bir \u015fey yok. Bu y\u00fczden g\u00fcne\u015f do\u011far do\u011fmaz buradaki insanlar\u0131n \u00fczerine do\u011fuyordu. Bu nitelikler \u00e7\u00f6lleri ve geni\u015f ovalar\u0131 and\u0131r\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc surenin ak\u0131\u015f\u0131 kesin \u015fekilde yer tespitinde bulunmuyor. B\u00fct\u00fcn s\u00f6yleyebilece\u011fimiz buran\u0131n uzak do\u011fuda herhangi bir yer olabilece\u011fidir. G\u00fcne\u015f hi\u00e7bir engelle kar\u015f\u0131la\u015fmadan direkt bu d\u00fcz ve engebesiz araziye do\u011far. Burada kastedilen yerin Afrika’n\u0131n do\u011fu sahillerindeki bir yer de olabilir. Ayn\u0131 \u015fekilde “Bu adamlar ile g\u00fcne\u015fin \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 aras\u0131na hi\u00e7bir engel, hi\u00e7bir s\u00fctre koymam\u0131\u015ft\u0131k.” ifadesi ile, bu adamlar\u0131n \u00e7\u0131plak dola\u015ft\u0131klar\u0131, g\u00fcne\u015ften korunmak i\u00e7in elbise giymedikleri de kastedilmi\u015f olabilir.<\/p>\n

Bilindi\u011fi gibi Z\u00fclkarneyn bundan \u00f6nce y\u00f6netimde uyaca\u011f\u0131 prensibi a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. Burada bu prensibin tekrar a\u00e7\u0131klanmas\u0131na gerek duyulmuyor. Ayn\u0131 \u015fekilde Z\u00fclkarneyn’in do\u011fu seferindeki uygulamalar\u0131 da a\u00e7\u0131klanm\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bundan evvel yapt\u0131\u011f\u0131 yolculu\u011fundaki uygulamalardan bunu kestirmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah, onun sahip oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn fikirleri ve ger\u00e7ekle\u015ftirmek istedi\u011fi b\u00fct\u00fcn hedefleri \u00e7ok iyi biliyordu.<\/p>\n

Bu hik\u00e2yenin sunu\u015f tarz\u0131ndaki edebi ahenk \u00fczerinde k\u0131saca durmak istiyoruz. Surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde sunulan sahne her \u015feyi ile a\u00e7\u0131k ve ortada olan bir tabiat sahnesidir. G\u00fcne\u015f hi\u00e7bir engelle, hi\u00e7bir s\u00fctre ile kar\u015f\u0131la\u015fmadan bu toplumun \u00fczerine do\u011fuyor ve \u00f6ylece y\u00fckseliyor. Ayn\u0131 \u015fekilde Z\u00fclkarneyn’in vicdan\u0131 ve i\u00e7inde saklad\u0131\u011f\u0131 niyetleri b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah’\u0131n kapsaml\u0131 bilgisine a\u00e7\u0131kt\u0131r. B\u00f6ylece Kur’ana \u00f6zg\u00fc o incelikli ahenk y\u00f6ntemi uyar\u0131nca tabiat sahnesi ile Z\u00fclkarneyn’in vicdan\u0131 aras\u0131nda uyum sa\u011flan\u0131yor.<\/p>\n

92- Arkas\u0131ndan yine bir sebebe sar\u0131larak yola koyuldu.<\/p>\n

93- Sonunda iki seddin aras\u0131na var\u0131nca setlerin berisinde nerede ise hi\u00e7 s\u00f6z anlamayan bir toplumla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131.<\/p>\n

94- Bu adamlar “Ey Z\u00fclkarneyn, Ye’cuc ile Me’cuc bu y\u00f6rede s\u00fcrekli karga\u015fa \u00e7\u0131karan topluluklard\u0131r. Sana bir miktar mal versek, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda onlar ile aram\u0131zda bir set yapar m\u0131s\u0131n?” dediler.<\/p>\n

95- Z\u00fclkarneyn onlara dedi ki; “Rabb’imin bana ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7, sizin bana verece\u011finiz maldan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Siz bana beden g\u00fcc\u00fcn\u00fczle yard\u0131mc\u0131 olunuz da onlar ile aran\u0131za a\u015f\u0131lmaz bir sat \u00e7ekeyim. ”<\/p>\n

96- “Bana demir par\u00e7alar\u0131 getiriniz. ” Getirdikleri demir par\u00e7alar\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu y\u0131\u011f\u0131n\u0131 yanlardaki setlerin tepeleri ile ayn\u0131 d\u00fczeye \u00e7\u0131kar\u0131nca adamlara ‘ `k\u00f6r\u00fckleri \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n\u0131z ” dedi. Demir y\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u0131 ate\u015f haline getirince ‘ `Bana biraz erimi\u015f bak\u0131r getiriniz de \u00fczerine d\u00f6keyim ” dedi.<\/p>\n

97- Ye’cuc ile Me’cuc, bu setin ne \u00fczerinden a\u015fabildiler ve ne de bir yerinde delik a\u00e7abildiler.<\/p>\n

98- Z\u00fclkarneyn “Bu set, Rabb’imin rahmetidir. Fakat Rabb’imin belirledi\u011fi an gelince onu yerle bir eder. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Rabb’imin s\u00f6z\u00fc ger\u00e7ektir” dedi.<\/strong><\/p>\n

Biz, ne Z\u00fclkarneyn’in “iki set” aras\u0131nda vard\u0131\u011f\u0131 yer hakk\u0131nda ne de bu iki setin nerede olduklar\u0131 hakk\u0131nda kesin bir \u015fey s\u00f6yleyemiyoruz. Ayetten b\u00fct\u00fcn anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, onun aralar\u0131nda bir bo\u015fluk veya ge\u00e7i\u015f yeri bulunan iki do\u011fal engel ya da sonradan yap\u0131lm\u0131\u015f iki set aras\u0131ndaki bir b\u00f6lgeye vard\u0131\u011f\u0131 ve orada “nerede ise hi\u00e7 s\u00f6z anlamayan” ilkel bir toplumla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131d\u0131r. .<\/p>\n

Onun g\u00fc\u00e7l\u00fc bir fatih oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcp, g\u00fcc\u00fcn\u00fc yap\u0131c\u0131 y\u00f6nden kullanan iyiliksever biri oldu\u011funu anlad\u0131lar. \u0130ki engelin \u00f6tesinden \u00fczerlerine sald\u0131ran, ge\u00e7i\u015f yerinden girip yurtlar\u0131n\u0131 talan eden, aralar\u0131nda bozgunculu\u011fun yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na neden olan, bu arada kendilerini savunarak engel de olamad\u0131klar\u0131 Ye’cuc ve Me’cuc’a kar\u015f\u0131, aralar\u0131nda toplad\u0131klar\u0131 bir miktar mal kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bir set yapmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdiler.<\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculu\u011fa kar\u015f\u0131 sava\u015f a\u00e7m\u0131\u015f bulunan bu iyilik taraftar\u0131 h\u00fck\u00fcmdar, daha \u00f6nce a\u00e7\u0131k\u00e7a duyurdu\u011fu iyili\u011fi ve yap\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6ren hayat sistemi uyar\u0131nca kendisine sunulan mal\u0131 reddetti ve kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z olarak seti yapmaya karar verdi. Bu arada seti yapman\u0131n en kolay yolu iki do\u011fal engel aras\u0131ndaki ge\u00e7idi kapatmak oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Bu ama\u00e7la, bu ilkel toplumdan maddi ve bedensel g\u00fc\u00e7leriyle kendisine yard\u0131mc\u0131 olmalar\u0131n\u0131 istedi: “Siz bana beden g\u00fcc\u00fcn\u00fczle yard\u0131mc\u0131 olunuz da onlar ile aran\u0131zda a\u015f\u0131lmaz bir set \u00e7ekeyim”, “Bana demir par\u00e7alar\u0131 getiriniz.” Onlar da demir par\u00e7alar\u0131n\u0131 toplay\u0131p iki engel aras\u0131ndaki a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa y\u0131\u011fd\u0131lar. B\u00f6ylece iki do\u011fal tepecik aralar\u0131na y\u0131\u011f\u0131lan demir par\u00e7alar\u0131 sayesinde birbiri ile biti\u015fmi\u015f gibi oldular. “Getirdikleri demir par\u00e7alar\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu y\u0131\u011f\u0131n yanlardaki setlerin tepeleri ile ayn\u0131 d\u00fczeye \u00e7\u0131kt\u0131.” Bu y\u0131\u011f\u0131n iki tepenin zirveleri ile ayn\u0131 d\u00fczeye kadar y\u00fckseldi. Daha sonra Z\u00fclkarneyn demiri eritmek amac\u0131 ile tutu\u015fturulmu\u015f ate\u015fe do\u011fru “Adamlara `k\u00f6r\u00fckleri \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n\u0131z’ dedi.” Demir y\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015fiddetli alevin ve k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n etkisi ile “ate\u015f haline gelince”, “Bana biraz erimi\u015f bak\u0131r getirin de \u00fczerine d\u00f6keyim dedi.” Yani demir ile kayna\u015f\u0131p kar\u0131\u015fmas\u0131, b\u00f6ylece daha dayan\u0131kl\u0131 hale getirmesi i\u00e7in erimi\u015f bak\u0131r getirin.<\/p>\n

Bu y\u00f6ntem demirin daha dayan\u0131kl\u0131 hale getirilmesi i\u00e7in yeni yeni kullan\u0131l\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc son d\u00f6nemlerde belli oranlarda bak\u0131r kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda demirin daha sa\u011flam ve daha dayan\u0131kl\u0131 olaca\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u0130\u015fte bu y\u00f6ntemi y\u00fcce Allah Z\u00fclkarneyn’e g\u00f6stermi\u015f ve Allah’dan ba\u015fka hi\u00e7 kimsenin say\u0131s\u0131n\u0131 bilemedi\u011fi y\u00fczy\u0131llar \u00f6nce kullan\u0131lan bu y\u00f6ntemi, modern be\u015feri bilimlerden \u00e7ok \u00f6nce ebedi kitab\u0131nda tescil etmi\u015ftir.<\/p>\n

B\u00f6ylece iki do\u011fal engel biti\u015fti. Ye’cuc ile Me’cuc’un sald\u0131r\u0131 i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 yol da kapanm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n

“Ye’cuc ile Me’cuc, bu setin ne \u00fczerinden a\u015fabildiler” yani t\u0131rmanamad\u0131lar. “Ne de bir yerinde delik a\u00e7abildiler.” Yani bir a\u00e7\u0131kl\u0131k bulup i\u00e7eri s\u0131zamad\u0131lar. Art\u0131k bu g\u00fc\u00e7s\u00fcz ve ilkel topluma sald\u0131rmalar\u0131na imk\u00e2n kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Onlar da kendilerini g\u00fcvenlikte hissedip huzura kavu\u015ftular. (Tirmizi \u015fehri yak\u0131nlar\u0131nda `Demir kap\u0131’ ad\u0131 ile bilinen bir set ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Onbe\u015finci y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda Alman bilgini (S\u0131ld Berger) buraya u\u011fram\u0131\u015f ve kitab\u0131nda ondan s\u00f6zetmi\u015fti. Ayn\u0131 \u015fekilde \u0130spanyol tarih\u00e7i (Glawjo) 1403 y\u0131l\u0131ndaki yolculu\u011funda buradan s\u00f6zederek “\u015eehrin demir kap\u0131 olarak bilinen seti Semerkant ve Hindistan yolu \u00fczerindedir” der. Z\u00fclkarneyn’in yapt\u0131\u011f\u0131 set bu olabilir.)<\/p>\n

Z\u00fclkarneyn kendi elleriyle ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bu b\u00fcy\u00fck i\u015fe bakt\u0131\u011f\u0131nda \u015f\u0131marm\u0131yor, b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011fe kap\u0131lm\u0131yor. G\u00fc\u00e7 ve bilginin verdi\u011fi co\u015fkuyla kendinden ge\u00e7miyor, zaferiyle sarho\u015f olmuyor. Tam tersine y\u00fcce Allah’\u0131 an\u0131yor, ona \u015f\u00fckrediyor. Y\u00fcce Allah’\u0131n ba\u015farmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bu iyi i\u015fi, ona ba\u011fl\u0131yor. Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fc ad\u0131na kendi g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6rmezlikten geliyor. \u0130\u015fi b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ona b\u0131rak\u0131yor. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnden \u00f6nce t\u00fcm da\u011flar\u0131n, engellerin ve setlerin un ufak olaca\u011f\u0131na, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn engebesiz d\u00fcmd\u00fcz bir y\u00fczeye d\u00f6n\u00fc\u015fece\u011fine ili\u015fkin inanc\u0131n\u0131 duyuruyor.<\/p>\n

“Z\u00fclkarneyn `Bu set, Rabbimin rahmetidir. Fakat Rabb’imin belirledi\u011fi an gelince onu yerle bir eder. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Rabb’imin s\u00f6z\u00fc ger\u00e7ektir’ dedi.”<\/p>\n

Bununla Z\u00fclkarneyn’in hayat\u0131ndan aktar\u0131lan bu b\u00f6l\u00fcm son buluyor. Ku\u015fkusuz Z\u00fclkarneyn, iktidar\u0131n\u0131 iyi i\u015fler u\u011fruna, yap\u0131c\u0131 y\u00f6nde kullanan h\u00fck\u00fcmdar\u0131n g\u00fczel bir \u00f6rne\u011fidir. Y\u00fcce Allah, onu yery\u00fcz\u00fcne egemen k\u0131lm\u0131\u015f, her t\u00fcrl\u00fc sebebe sar\u0131lma imk\u00e2n\u0131n\u0131 eline vermi\u015fti. O da yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn do\u011fusuna ve bat\u0131s\u0131na seferler d\u00fczenlemi\u015f ama zorbal\u0131k yapmam\u0131\u015f, b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamam\u0131\u015ft\u0131. Elindeki iktidar\u0131 kullanarak azg\u0131nla\u015fmam\u0131\u015f, \u015f\u0131marmam\u0131\u015ft\u0131. Ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi fetihleri, maddi kazan\u00e7 i\u00e7in bir ara\u00e7 olarak kullanmam\u0131\u015ft\u0131. Fertleri, toplumlar\u0131 ve \u00fclkeleri s\u00f6m\u00fcrmemi\u015fti. Fethetti\u011fi \u00fclkelerde ya\u015fayan insanlara k\u00f6le muamelesi yapmam\u0131\u015ft\u0131. O \u00fclkelerin halklar\u0131n\u0131, kendi ama\u00e7lar\u0131 ve ihtiraslar\u0131 u\u011fruna kullanmam\u0131\u015ft\u0131. Gitti\u011fi her yerde adalet da\u011f\u0131tm\u0131\u015ft\u0131. Geri kalm\u0131\u015f ilkel toplumlara yard\u0131mc\u0131 olmu\u015f, hi\u00e7bir kar\u015f\u0131l\u0131k beklemeden d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 kovmu\u015ftu. Y\u00fcce Allah’\u0131n kendisine bah\u015fetti\u011fi g\u00fc\u00e7 ve iktidar\u0131, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn kalk\u0131nmas\u0131, insanlar\u0131n \u0131slah\u0131, haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n bertaraf edilmesi ve hakk\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi u\u011fruna kullanm\u0131\u015ft\u0131. Sonra y\u00fcce Allah’\u0131n kendi elleriyle ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi b\u00fct\u00fcn iyilikleri y\u00fcce Allah’\u0131n rahmetine ve l\u00fctfuna ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131. G\u00fcc\u00fcn\u00fcn zirvesinde oldu\u011fu bir s\u0131rada bile y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc, ululu\u011funu en sonunda O’na d\u00f6nece\u011fini unutmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

\u015eimdi… Peki kimdir bu Ye’cuc ile Me’cuc? \u015eu anda nerdedirler? Durumlar\u0131 neydi, bundan sonra ne olacak?<\/p>\n

Bu sorulara kesin bir cevap vermek g\u00fc\u00e7t\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur’anda ve baz\u0131 sahih hadislerde onlarla ilgili yeralan a\u00e7\u0131klamalar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir bilgiye sahip de\u011filiz.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim bu konuda Z\u00fclkarneyn’in diliyle \u015fu a\u00e7\u0131klamada bulunuyor: “Rabb’imin belirledi\u011fi an gelince onu yerle bir eder. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Rabb’imin s\u00f6z\u00fc ger\u00e7ektir.”<\/p>\n

Bu ayet, herhangi bir zaman belirtmiyor. Y\u00fcce Allah’\u0131n vaadi seddi yerle bir etmesi anlam\u0131ndad\u0131r. Bu da Tatar sald\u0131r\u0131lar\u0131, yery\u00fcz\u00fcn\u00fc istila edip devletleri y\u0131kmalar\u0131 ile birlikte ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olabilir.<\/p>\n

Bu konuyla ilgili Enbiya suresinde ise \u015f\u00f6yle buyurulmaktad\u0131r:<\/p>\n

“Sonunda Ye’cuc ile Me’cuc’un \u00f6n\u00fcndeki set y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bunlar b\u00fct\u00fcn tepelerden akarak her tarafa yay\u0131l\u0131rlar.” “Ger\u00e7ek vaadin (k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn) e\u015fi\u011fine gelindi\u011finde k\u00e2firlerin bak\u0131\u015flar\u0131 deh\u015fetten donakal\u0131r ve `Eyvah halimize! Biz bu an\u0131n gelece\u011finden gafil ya\u015fad\u0131k, biz ger\u00e7ekten zalimlerden olduk’ derler.” (Enbiya, 96-97)<\/p>\n

Bu ayette Ye’cuc ile Me’cuc’un harekete ge\u00e7mesi ile ilgili herhangi bir zaman belirlemiyor. Ger\u00e7ek vaadin yakla\u015fmas\u0131 ise k\u0131yametin yakla\u015fmas\u0131 anlam\u0131ndad\u0131r. Bu da Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- d\u00f6neminden itibaren ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur’an-\u0131 Kerim’de \u015f\u00f6yle bir ifade vard\u0131r: “K\u0131yamet yakla\u015ft\u0131 ve ay yar\u0131ld\u0131” (Kamer 1) Y\u00fcce Allah’\u0131n hesab\u0131ndaki zaman insanlar\u0131nkinden farkl\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla k\u0131yamet yakla\u015fmas\u0131 ile kopmas\u0131 aras\u0131nda milyonlarca y\u0131l ya da as\u0131r ge\u00e7ebilir. \u0130nsanlar bunu \u00e7ok uzun bir s\u00fcre olarak g\u00f6r\u00fcrler. Ama y\u00fcce Allah’a g\u00f6re \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcredir.<\/p>\n

\u015eu halde bu setin “K\u0131yamet yakla\u015ft\u0131” denildi\u011fi an ile g\u00fcn\u00fcm\u00fcz aras\u0131ndaki zaman diliminde a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, dolay\u0131s\u0131yla do\u011fudan sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7en Mo\u011fol ve Tatar istilalar\u0131n\u0131n Ye’cuc ile Me’cuc’un yay\u0131lmas\u0131 \u015feklinde yorumlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

Bir de \u0130mam Ahmed’in S\u00fcfyan es-Sevri’den, onun da Urve’den, onun da Zeynep binti Ebu Selemeden, onun da Habibe binti \u00dcmmi Habibe binti Ebu S\u00fcfyan’dan, onun da annesinden, onun da Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- e\u015fi Zeynep binti Cah\u015f’tan rivayet etti\u011fi sahih bir hadis var. Hz. Zeynep diyor ki: Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bir g\u00fcn uykudan uyand\u0131\u011f\u0131nda y\u00fcz\u00fc k\u0131pk\u0131rm\u0131z\u0131 olmu\u015f ve \u015f\u00f6yle diyordu: “Yakla\u015fan tehlikeden vay Araplar’\u0131n haline, bug\u00fcn (ba\u015fparma\u011f\u0131 ile \u015fehadet parma\u011f\u0131n\u0131 halka yaparak) t\u0131pk\u0131 bunun gibi Ye’cuc ile Mec’cuc’un \u00f6n\u00fcndeki set a\u00e7\u0131ld\u0131. “Ya Resulullah i\u00e7imizdeki iyi insanlar oldu\u011fu halde yokolur muyuz?” dedim. “Evet k\u00f6t\u00fc insanlar \u00e7o\u011fal\u0131rsa” dedi.<\/p>\n

Bu r\u00fcya on\u00fc\u00e7 bu\u00e7uk as\u0131r \u00f6nce g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ondan sonra Tatar sald\u0131r\u0131lar\u0131 ba\u015f g\u00f6stermi\u015f, H\u00fcla\u011fu taraf\u0131ndan son Abbasi h\u00fck\u00fcmdar\u0131 Mutas\u0131m’\u0131n devrilmesi sonucu Abbasi halifeli\u011finin y\u0131k\u0131lmas\u0131 ile birlikte Araplar’\u0131n egemenlikleri yerle bir olmu\u015ftu. Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc r\u00fcyan\u0131n yorumu bu olabilir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bunu en iyi bilen y\u00fcce Allah’d\u0131r. B\u00fct\u00fcn s\u00f6ylediklerimiz g\u00f6r\u00fc\u015fler aras\u0131ndan birini ger\u00e7e\u011fe daha yak\u0131n bulmaktan ibarettir. Yoksa kesin bir \u015fey s\u00f6yl\u00fcyor de\u011filiz.<\/p>\n

Ard\u0131ndan surenin ak\u0131\u015f\u0131na d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde Z\u00fclkarneyn’in dile getirdi\u011fi Rabbinin ger\u00e7ek s\u00f6z\u00fc \u00fczerine bir k\u0131yamet sahnesi ile de\u011ferlendirme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.
\n99- O g\u00fcn biz insan y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131 \u00f6nce dalgalanmaya b\u0131rak\u0131r\u0131z. Sonra Sur’a \u00fcflenince hepsini biraraya toplar\u0131z.<\/p>\n

100- O g\u00fcn cehennemi, k\u00e2firlerin g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcne dikeriz.<\/p>\n

101- D\u00fcnyada onlar\u0131n g\u00f6zlerini, bizi hat\u0131rlar\u0131na getirmelerini engelleyen bir perde \u00f6rtm\u00fc\u015ft\u00fc ve kulaklar\u0131 da i\u015fitme yetene\u011fini yitirmi\u015fti.<\/strong><\/p>\n

Bu her renkten, her cinsten, her b\u00f6lgeden, her ku\u015faktan ve her \u00e7a\u011fdan dirilip ko\u015fu\u015fan insanlar\u0131n biraraya gelmesi ile meydana gelen hareketi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren bir sahnedir. Bu sahnede insanlar d\u00fczensiz ve \u00f6zensiz olarak birbirlerine kar\u0131\u015fm\u0131\u015flar. Toplulu\u011fun iti\u015fip kak\u0131\u015fmas\u0131, t\u0131pk\u0131 deniz dalgalar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcste binmesi gibidir. Birbirlerine girip kar\u0131\u015fmalar\u0131, deniz dalgalar\u0131n\u0131n birbirine kar\u0131\u015fmas\u0131na benziyor. Sonra birden toplan\u0131p d\u00fczene girmeleri i\u00e7in bir boru \u00e7al\u0131n\u0131yor. “Sonra Sur’a \u00fcflenince hepsini biraraya toplar\u0131z.” Ve i\u015fte hepsi s\u0131raya girmi\u015f, d\u00fczenli bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm alm\u0131\u015flar.<\/p>\n

Sonra, g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcnde perde varm\u0131\u015f, kulaklar\u0131 sa\u011f\u0131rm\u0131\u015f gibi Allah’\u0131n kat\u0131ndan y\u00fcz \u00e7eviren k\u00e2firlere cehennem sunuluyor. Ama bu sefer Allah’\u0131n kitab\u0131ndan y\u00fcz \u00e7evirdikleri gibi cehennemden y\u00fcz \u00e7eviremiyorlar. Bug\u00fcn cehennemden ka\u00e7am\u0131yorlar. Y\u00fcce Allah g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcndeki perdeyi \u00e7ekip kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Allah’\u0131n kitab\u0131ndan y\u00fcz \u00e7evirmelerinin, onun i\u00e7erdi\u011fi ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rmeyi\u015flerinin tam kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan cezay\u0131, olanca deh\u015fetiyle g\u00f6r\u00fcyorlar!<\/p>\n

Ayet, Kur’an\u0131n edebi ahenk y\u00f6ntemi uyar\u0131nca hem sahnede hem de harekette Allah’\u0131n kitab\u0131ndan y\u00fcz \u00e7evirme eylemi ile cehennemin sunulu\u015fu aras\u0131nda bir uyum olu\u015fturuyor.<\/p>\n

Bu kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 eylemler ac\u0131 veren bir azarlama, yak\u0131c\u0131 bir alayla de\u011ferlendiriyor yap\u0131l\u0131yor.
\n
\n102- K\u00e2firler, beni bir yana b\u0131rakarak baz\u0131 kullar\u0131n\u0131 \u00f6nder edine<\/strong><\/p>\n

bileceklerini mi sand\u0131lar? Biz cehennemi, k\u00e2firlere konaklama yeri olarak haz\u0131rlad\u0131k.<\/p>\n

K\u00e2firler Allah’\u0131 bir yana b\u0131rakarak, onun kulu olan baz\u0131 yarat\u0131klar\u0131 yard\u0131mc\u0131 edinebileceklerini, bunlar\u0131n Allah’a kar\u015f\u0131 kendilerine yard\u0131m edebileceklerini, kendilerini Allah’\u0131n azab\u0131na kar\u015f\u0131 savunabileceklerini mi sand\u0131lar? \u015eu halde bu san\u0131lar\u0131n\u0131n ak\u0131betine katlans\u0131nlar. “Biz cehennemi k\u00e2firlere konaklama yeri olarak haz\u0131rlad\u0131k.” Gelecek i\u00e7in haz\u0131rlanan bu konaklama yeri, ne deh\u015fet vericidir. \u00c7aba sarf etmeye ve beklemeye gerek yok. Haz\u0131rd\u0131r buras\u0131, konaklayacak k\u00e2firleri bekliyor.<\/p>\n

\u015eimdi bu surenin son melodilerine gelmi\u015f bulunuyoruz. Burada surenin temel \u00e7izgilerinin \u00e7o\u011fu \u00f6zetleniyor. Surenin farkl\u0131 ahenklere sahip melodileri birarada, topluca sunuluyor.<\/p>\n

Bu melodilerin verdi\u011fi ilk mesaj; sap\u0131klar\u0131n al\u0131\u015fageldikleri ge\u00e7ici de\u011fer ve \u00f6l\u00e7\u00fclerle, ger\u00e7ekte benimsenmesi gereken, yap\u0131lan i\u015flere ve \u015fah\u0131slara ili\u015fkin de\u011fer ve \u00f6l\u00e7\u00fcleri i\u00e7eriyor:<\/p>\n

103- Ey Muhammed, dedi ki; “\u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131nda en a\u011f\u0131r kayba u\u011frayanlar\u0131 size haber verelim mi?”<\/p>\n

104- “D\u00fcnya hayat\u0131nda b\u00fct\u00fcn emekleri bo\u015fa gitti\u011fi halde \u00e7ok iyi i\u015fler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 sananlar\u0131n kimler oldu\u011funu size s\u00f6yleyelim mi?”<\/p>\n

105- Bunlar, Rabb’lerinin ayetlerini ve O’nun huzuruna \u00e7\u0131karacaklar\u0131n\u0131 ink\u00e2r edenlerdir. Bu y\u00fczden onlar\u0131n iyi i\u015fleri ge\u00e7ersiz olmu\u015ftur. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 i\u015fleri tart\u0131ya almay\u0131z, kendilerine de\u011fer vermeyiz.<\/strong><\/p>\n

De ki; `\u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131nda en a\u011f\u0131r kayba u\u011frayanlar\u0131 size haber verelim mi?’ Onlardan daha a\u011f\u0131r, daha etkili kayba u\u011frayan yoktur.” “D\u00fcnya hayat\u0131nda onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn emekleri bo\u015fa gitmi\u015ftir.” Bu emekleri onlar\u0131 do\u011fru yola iletmemi\u015f, onlara bir kazan\u00e7 elde etmelerini, bir hedefe varmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayamam\u0131\u015ft\u0131r. Buna ra\u011fmen “Onlar \u00e7ok iyi i\u015fler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 sanmaktad\u0131rlar.” \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar ger\u00e7eklerden o kadar habersizdirler ki, emeklerinin bo\u015fa gitti\u011finin, \u00e7abalar\u0131n\u0131n kayboldu\u011funun bile fark\u0131nda de\u011fildirler. Bo\u015fa giden, kaybolan, kendilerine hi\u00e7bir yarar sa\u011flamayan bu \u00e7abalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar, \u00f6m\u00fcrlerini bu u\u011furda bo\u015fu bo\u015funa t\u00fcketiyorlar.<\/p>\n

De ki, bunlar\u0131n kimler olduklar\u0131n\u0131 ize haber verelim mi?<\/p>\n

Onlar\u0131n kimler oldu\u011funa ili\u015fkin \u00f6\u011frenme iste\u011fi ve beklentisi bu noktaya var\u0131nca ayet onlar\u0131n kimler oldu\u011funu a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Onlar:<\/p>\n

“Rabb’lerinin ayetlerini ve O’nun huzuruna \u00e7\u0131kacaklar\u0131n\u0131 ink\u00e2r edenlerdir. Bu y\u00fczden onlar\u0131n iyi i\u015fleri ge\u00e7ersiz olmu\u015ftur.”<\/p>\n

Ayetlerin orjinalinde ge\u00e7en “Habita” kelimesi, bir hayvan\u0131n zehiri bir bitki yemesi sonucu karn\u0131n\u0131n \u015fi\u015fmesi, sonra da patlay\u0131p \u00f6lmesi anlam\u0131na gelir. Bu kelime onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 iyi i\u015flere son derece uygun d\u00fc\u015fmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu i\u015fler parlak ve \u015fi\u015fkin g\u00f6r\u00fcn\u00fcrler, onlar da bu i\u015flerin iyi, ba\u015far\u0131l\u0131 ve k\u00e2rl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 san\u0131rlar. Ama \u00e7ok ge\u00e7meden yokolup giderler!<\/p>\n

“Bunlar, Rabb’lerinin ayetlerini ve O’nun huzuruna \u00e7\u0131kacaklar\u0131n\u0131 ink\u00e2r edenlerdir. Bu y\u00fczden onlar\u0131n iyi i\u015fleri ge\u00e7ersi olmu\u015ftur.” “K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 i\u015fleri tart\u0131ya almay\u0131z, kendilerine de\u011fer vermeyiz.”<\/p>\n

Onlar ihmal edilirler. “K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc” ortaya konacak ger\u00e7ek ve yan\u0131lmaz terazide onlar bir de\u011fer ifade etmezler, yapt\u0131klar\u0131 iyi i\u015fler tart\u0131ya al\u0131nmaz. Bundan ba\u015fka bir de cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131rlar:<\/p>\n

106- \u0130\u015fte onlar\u0131n cezas\u0131 cehennemdir. Bu ceza onlar\u0131n ink\u00e2rc\u0131 tutumlar\u0131n\u0131n, ayetlerimi ve peygamberimi alaya almalar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Sahnedeki b\u00fct\u00fcnl\u00fck atmosferi, m\u00fc’minlerin terazideki kefelerinin ve de\u011ferlerinin sunulmas\u0131 ile tamamlan\u0131yor:<\/p>\n

107 \u0130man edip iyi ameller i\u015fleyenlere gelince onlar, Firdevs cennetlerinde a\u011f\u0131rlanacaklard\u0131r.<\/p>\n

108- Orada sonsuza dek kalacaklar, ba\u015fka bir yere ta\u015f\u0131nmak istemeyeceklerdir.<\/strong><\/p>\n

M\u00fc’minlerin Firdevs cennetlerinde a\u011f\u0131rlanmalar\u0131, k\u00e2firlerin cehennemde a\u011f\u0131rlan\u0131\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak yer al\u0131yor. Her iki grubun a\u011f\u0131rland\u0131\u011f\u0131 yer aras\u0131nda ne korkun\u00e7 bir fark vard\u0131r!<\/p>\n

Bir de “ba\u015fka yere ta\u015f\u0131nmak istemeyeceklerdir” c\u00fcmlesinde ifadesini bulan insan ruhunun \u00f6zelli\u011fine ve zevk alma duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik \u015fu derin ve incelikli yakla\u015f\u0131ma dikkat \u00e7ekmek istiyoruz. Bu psikolojik yakla\u015f\u0131m\u0131n derinli\u011fi ve inceliklili\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda durup bir miktar d\u00fc\u015f\u00fcnme gere\u011fini duyuyoruz.<\/p>\n

Evet m\u00fc’minler Firdevs cennetlerinde sonsuza kadar kalacaklard\u0131r. Ama insan ruhu, de\u011fi\u015fikli\u011fe ve farkl\u0131 ortamlara e\u011filimlidir. Monotonluktan s\u0131k\u0131l\u0131r. S\u00fcrekli bir durumda hep ayn\u0131 yerde kalmak ona b\u0131kk\u0131nl\u0131k verir. Nimetin de\u011fi\u015fmeyece\u011fini, t\u00fckenmeyece\u011fini anlay\u0131nca ona kar\u015f\u0131 duydu\u011fu derin arzu kaybolur. Uzun s\u00fcre bir tempoda hareket etmek sonunda onu b\u0131kt\u0131r\u0131r. Hatta s\u0131k\u0131l\u0131r, ondan ka\u00e7\u0131p kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n

Bu, y\u00fcce bir hikmeti ger\u00e7ekle\u015ftirmesi amac\u0131 ile yarat\u0131lan insan\u0131n de\u011fi\u015fmez \u00f6zelli\u011fidir, f\u0131trat\u0131d\u0131r. \u0130nsan\u0131n psikolojik yap\u0131s\u0131nda yeralan bu de\u011fi\u015fmez \u00f6zellik onun \u00fcstlendi\u011fi yery\u00fcz\u00fc halifeli\u011fine ve bu g\u00f6revde oynad\u0131\u011f\u0131 role uygun d\u00fc\u015fmektedir. \u0130\u015fte insan\u0131n yery\u00fcz\u00fc halifeli\u011finde \u00fcstlendi\u011fi bu rol, y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisinin kapsam\u0131nda olan planlanm\u0131\u015f olgunluk d\u00fczeyine eri\u015fene kadar hayat\u0131n s\u00fcrekli de\u011fi\u015fmesini, geli\u015fmesini \u00f6ng\u00f6r\u00fcr. Bu y\u00fczden insan\u0131n f\u0131trat\u0131na de\u011fi\u015fme, farkl\u0131la\u015fma sevgisi, ortaya \u00e7\u0131karma, yeni \u015feyler \u00f6\u011frenme istedi\u011fi, bu durumdan di\u011fer bir manzaraya, bir d\u00fczenden di\u011fer bir d\u00fczene ge\u00e7me arzusu yerle\u015ftirilmi\u015ftir. bir manzaraya, bir d\u00fczenden di\u011fer bir d\u00fczene ge\u00e7me arzusu yerle\u015ftirilmi\u015ftir. Ama\u00e7, insan\u0131n; hayat\u0131n realitesini de\u011fi\u015ftirmek, d\u00fcnyada gizli kalm\u0131\u015f, bilinmeyen \u015feyleri ortaya \u00e7\u0131karmak, toplumsal d\u00fczende ve maddenin bi\u00e7iminde yenilikler ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere harekete ge\u00e7mesi, bu yolda ilerleme kaydetmesidir. B\u00f6ylece de\u011fi\u015fikliklerin, bulu\u015fmalar\u0131n ve yeniliklerin ard\u0131ndan hayat d\u00fczeyi y\u00fckselir, geli\u015fir, ad\u0131m ad\u0131m y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisinin kapsam\u0131nda planlanan olgunluk d\u00fczeyine eri\u015fir.<\/p>\n

Evet, bunun yan\u0131s\u0131ra, insan f\u0131trat\u0131nda eskiye al\u0131\u015fma, al\u0131\u015fkanl\u0131\u011fa ba\u011flanma ve gelene\u011fi koruma duygusunun da k\u00f6kl\u00fc bir yere sahip oldu\u011fu do\u011frudur. Ancak b\u00fct\u00fcn bunlar, geli\u015fme ve yenilenme eylemlerine k\u00f6stek olmayacak, hayat\u0131 ilerlemeden ve y\u00fckselmeden al\u0131koymayacak; fikirlerin ve rejimlerin donukla\u015fmas\u0131na, hantalla\u015fmas\u0131na neden olmayacak bir dereceye kadar olur. Asl\u0131nda insan\u0131n f\u0131trat\u0131nda yeralan bu direnme \u00f6zelli\u011fi, at\u0131lganl\u0131k \u00f6zelli\u011fini dengelemektedir. Ne zaman bu denge bozulur ve herhangi bir topluma donukluk egemen olursa, o zaman hayat \u00e7ark\u0131n\u0131 h\u0131zla d\u00f6nd\u00fcren, geli\u015fme ve ilerleme e\u011filimlerinin normal s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fan devrimler patlak verir. Bu y\u00fczden insanl\u0131k hayat\u0131n\u0131n en iyi, en yararl\u0131 d\u00f6nemleri itici ve \u00e7ekici g\u00fc\u00e7lerin ayn\u0131 d\u00fczeyde tutuldu\u011fu ve hayat mekanizmas\u0131ndaki s\u00fcr\u00fckleyici ve tutucu unsurlar aras\u0131nda denge sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerdi.<\/p>\n

Ancak donukluk ve durgunluk egemen olursa bu, hayat\u0131n s\u00fcr\u00fckleyici, itici unsurlar\u0131n\u0131n frenlenmesinin, fert ve toplum hayat\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcme mahk\u00fbm edilmesinin ilan\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu f\u0131trat, insan\u0131n yap\u0131s\u0131nda yeralan bu \u00f6zellik, onun yery\u00fcz\u00fcnde \u00fcstlendi\u011fi halifelik g\u00f6revine uygundur. \u015eu halde kesin olgunluk yurdu olan cennette durum ne olacak? \u00c7\u00fcnk\u00fc orada bu f\u0131trata, bu \u00f6zelli\u011fe i\u015f d\u00fc\u015fmez. \u015eayet insan ruhu d\u00fcnyadaki \u00f6zelli\u011fini koruyacaksa, t\u00fckenme endi\u015fesi bulunmayan kal\u0131c\u0131 nimetler i\u00e7inde bu \u00f6zelli\u011fini koruyarak ya\u015fayacaksa, bununla beraber kendisi ve de bu nimet hi\u00e7 de\u011fi\u015fmeyecekse, hi\u00e7 ku\u015fkusuz bir s\u00fcre sonra bu nimet d\u00fcnya hayat\u0131 i\u00e7in uygun olan \u00f6zelliklere sahip insan ruhu i\u00e7in cehenneme d\u00f6n\u00fc\u015fecektir. Cennet, konaklayanlar i\u00e7in bir zindan olacakt\u0131r. Cehenneme gitme pahas\u0131na da olsa biz s\u00fcre sonra onu terketmek isteyeceklerdir. De\u011fi\u015fimin, farkl\u0131 ortamlara ge\u00e7i\u015fin karga\u015fas\u0131na, zahmetine raz\u0131 olacaklard\u0131.<\/p>\n

Ne var ki, insan ruhunu yaratan y\u00fcce Allah -onun durumunu herkesten iyi bildi\u011fi i\u00e7in- bu t\u00fcr e\u011filimlerini de\u011fi\u015ftiriyor ve cennetten ta\u015f\u0131nma iste\u011fini ortadan kald\u0131r\u0131yor. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz insan ruhunun \u00f6zelliklerinde yap\u0131lan bu de\u011fi\u015fiklik, cennetteki de\u011fi\u015fmeyen ve t\u00fckenmeyen sonsuzluk hayat\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lar niteliktedir.<\/p>\n

Bu derste yeralan ikinci melodinin, dinleyicilere verdi\u011fi mesajlar ise s\u0131n\u0131rs\u0131z ilahi bilgiye kar\u015f\u0131l\u0131k, son derece s\u0131n\u0131rl\u0131 olan insan bilgisini tasvir ediyor. Kur’an\u0131n ifade ve tasvir y\u00f6ntemi uyar\u0131nca ilahi ilmi, somut bir \u00f6rnek arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile insan\u0131n yetersiz d\u00fc\u015f\u00fcnme yetene\u011fine yakla\u015ft\u0131r\u0131yor:<\/p>\n

109- De ki; “Rabb’imin s\u00f6zlerini yazmak i\u00e7in, denizler m\u00fcrekkep olsa da onlara bir o kadar\u0131n\u0131 daha katsak, Rabb’imin s\u00f6zleri bitmeden \u00f6nce denizler biterdi. “<\/strong><\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n bildi\u011fi en geni\u015f ve en bol \u015fey denizdir. Ayr\u0131ca insanlar yazacaklar\u0131 \u015feyleri ve geni\u015f oldu\u011funa inand\u0131klar\u0131 bilgilerini m\u00fcrekkeple yazarlar, onunla kaydederler.<\/p>\n

Bu y\u00fczden surenin ak\u0131\u015f\u0131, olanca geni\u015fli\u011fi ve derinli\u011fi ile denizi y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisinin delili olan s\u00f6zlerinin yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 m\u00fcrekkep \u015feklinde sunuyor. Bir de bak\u0131yoruz, deniz t\u00fckeniyor ama y\u00fcce Allah’\u0131n s\u00f6zleri bitmiyor. Sonra bu denize bir di\u011feri daha kat\u0131l\u0131yor, sonra bu deniz de t\u00fckeniyor ve Allah’\u0131n s\u00f6zleri hal\u00e2 yaz\u0131lmak i\u00e7in m\u00fcrekkep bekliyor.<\/p>\n

Bu somut tasvir ve belirgin hareket arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme yetene\u011fi ile aralar\u0131ndaki oran \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ve geni\u015f de olsa, s\u0131n\u0131rs\u0131z bir anlam insan\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesine yakla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Somut bir \u015fekilde \u00f6rneklenmedi\u011fi s\u00fcrece, soyut genel bir anlam insan d\u00fc\u015f\u00fcncesinde yer etmez, \u00e7abucak silinir gider. \u0130nsan akl\u0131 her ne kadar soyutland\u0131rma g\u00fcc\u00fcne, yetene\u011fine sahip olsa da yine de soyut anlamlar\u0131n tablolar, \u015fekiller, \u00f6zellikler ve \u00f6rnekler halinde somutla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na ihtiya\u00e7 duyar. \u0130nsan akl\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011fa \u00f6rnek olu\u015fturan, soyut anlamlar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki durumu bu..: Ya s\u0131n\u0131rs\u0131z anlamlar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki durumu nas\u0131ld\u0131r?<\/p>\n

Bunun i\u00e7in Kur’an-\u0131 Kerim insanlara birtak\u0131m \u00f6rnekler g\u00f6steriyor. Burada oldu\u011fu gibi birtak\u0131m \u00f6rnekler vererek insanlara sunmak istedi\u011fi en b\u00fcy\u00fck anlamlar\u0131, birtak\u0131m belirtileri, \u00f6zellikleri ve \u015fekilleri, somut tablolar ve sahneler halinde onlar\u0131n duygular\u0131na yakla\u015ft\u0131rarak alg\u0131lamalar\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n

Bu \u00f6rnekte deniz, insan\u0131n son derece geni\u015f ve derin sand\u0131\u011f\u0131 bilgisini temsil ediyor. Oysa deniz geni\u015fli\u011fine ve derinli\u011fine ra\u011fmen s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Allah’\u0131n s\u00f6zleri ise O’nun s\u0131n\u0131rs\u0131z bilgisini temsil ediyor. \u0130nsanlar bu bilginin sonuna ula\u015famazlar. Daha do\u011frusu insanlar\u0131n bu bilgiyi dile getirmesi bir yana, onu alg\u0131lay\u0131p kaydedemezler.<\/p>\n

\u0130nsanlar, kendi i\u00e7 ve d\u0131\u015f alemlerinde ortaya \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 baz\u0131 s\u0131rlardan dolay\u0131 gurura kap\u0131l\u0131yorlar. Bu bilimsel zafer kar\u015f\u0131s\u0131nda kendilerinden ge\u00e7iyorlar. Her \u015feyi \u00f6\u011frendiklerini, en az\u0131ndan her \u015feyi \u00f6\u011frenmek \u00fczere olduklar\u0131n\u0131 san\u0131yorlar!<\/p>\n

Ne var ki, dipsiz ve s\u0131n\u0131rs\u0131z ufuklar\u0131 ile bilinmezlik d\u00fcnyas\u0131 \u00e7\u0131kar kar\u015f\u0131lar\u0131na. O zaman hen\u00fcz k\u0131y\u0131larda dola\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131, kar\u015f\u0131lar\u0131ndaki okyanusun g\u00f6zleri ile g\u00f6rd\u00fckleri ufuktan \u00e7ok daha engin, \u00e7ok daha s\u0131n\u0131rs\u0131z oldu\u011funu anlarlar!<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisinden insan\u0131n alg\u0131lay\u0131p kaydetti\u011fi \u015feyler \u00e7ok az ve \u00f6nemsizdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu bilgi s\u0131n\u0131rl\u0131 bir varl\u0131kla s\u0131n\u0131rs\u0131z bir varl\u0131k aras\u0131ndaki oran\u0131 temsil ediyor.<\/p>\n

\u015eu halde insano\u011flu istedi\u011fini \u00f6\u011frenebilir, varl\u0131klar aleminde birtak\u0131m s\u0131rlar ortaya \u00e7\u0131karabilir. Ama ilmi gururunu frenlemelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun bilgisinin ula\u015fabilece\u011fi son nokta denizin elinde m\u00fcrekkep olmas\u0131d\u0131r. Deniz t\u00fckenir fakat y\u00fcce Allah’\u0131n s\u00f6zleri t\u00fckenmez. Y\u00fcce Allah bu denize bir di\u011ferini de katsa o da t\u00fckenir, ama y\u00fcce Allah’\u0131n s\u00f6zleri t\u00fckenmek nedir bilmez.<\/p>\n

\u0130nsano\u011flunun sahip oldu\u011fu bilginin \u00f6nemsizli\u011fini, k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren bu sahnenin olu\u015fturdu\u011fu havada, surenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve son melodisi seslendiriliyor. Burada insanl\u0131\u011f\u0131n en y\u00fcce ufku canland\u0131r\u0131l\u0131yor. Eksiksiz ve t\u00fcm insanl\u0131\u011fa y\u00f6nelik,kapsaml\u0131 peygamberlik ufkudur bu. Bu ufukda bak\u0131\u015flar\u0131n yetersiz kald\u0131\u011f\u0131, g\u00f6zlerin uzanamad\u0131\u011f\u0131 o en y\u00fcce ufuk kar\u015f\u0131s\u0131nda son derece s\u0131n\u0131rl\u0131 ve yak\u0131n olarak beliriyor.<\/p>\n

110-De ki; “Ben de t\u0131pk\u0131 sizin gibi bir insan\u0131m, yan\u0131z bana vahiy yolu ile ilah\u0131n\u0131z\u0131n tek Allah oldu\u011fu bildiriliyor. Buna g\u00f6re kim a\u00e7\u0131k al\u0131nla Rabb’inin huzuruna \u00e7\u0131kmay\u0131 istiyorsa, iyi ameller i\u015flesin ve kulluk g\u00f6revlerinde hi\u00e7 kimseyi Rabb’ine ortak ko\u015fmas\u0131n. ”
\n<\/strong>
\n\u0130\u015fte bu her \u015feyden ulu, her \u015feyden y\u00fcce ilahl\u0131k ufkudur. Bu ufuk nerde, peygamberlik ufku nerde? \u00c7\u00fcnk\u00fc peygamberlik ne de olsa insanl\u0131\u011fa \u00f6zg\u00fc bir ufuktur…<\/p>\n

“De ki, `ben de sizin gibi bir insan\u0131m. Yaln\u0131z bana vahyediliyor.”<\/p>\n

Bu ulu ufuktan mesaj alan bir insan… Kurumas\u0131 s\u00f6zkonusu olmayan bu kaynaktan bilgisini alan bir insan… Dostundan ve \u00f6nderinden ald\u0131\u011f\u0131 yol g\u00f6sterici vahyin belirledi\u011fi s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fmayan bir insan… \u00d6\u011fretilen, \u00f6\u011frenen ve \u00f6\u011freten bir insan… \u015eu halde bu ayd\u0131nl\u0131k ufkun yak\u0131n\u0131na uzanmak isteyenler, en y\u00fcce ufuktan mesaj alan peygamberden \u00f6\u011frendi\u011fi \u015feylerden yararlans\u0131nlar. O y\u00fcce ufka ula\u015fmak i\u00e7in bu yolu izlesinler. \u00c7\u00fcnk\u00fc ba\u015fka yol yoktur:<\/p>\n

“Buna g\u00f6re kim a\u00e7\u0131k al\u0131nla Rabb’inin huzuruna \u00e7\u0131kmay\u0131 istiyorsa, iyi ameller i\u015flesin ve kulluk g\u00f6revlerinde hi\u00e7 kimseyi Rabb’ine ortak ko\u015fmas\u0131n.”<\/p>\n

\u0130\u015fte ulu bulu\u015fmaya gitmek i\u00e7in, gerekli olan ge\u00e7i\u015f vizesi budur.<\/p>\n

B\u00f6ylece vahiy ve Allah’\u0131n tek ilah oldu\u011fu ilkesi ile ba\u015flayan Kehf suresi, basamak basamak derinle\u015fen, gittik\u00e7e daha kapsaml\u0131 hale gelen bu melodilerle son buluyor. En sonunda yeralan bu kapsaml\u0131 ve derin melodi ise, b\u00fcy\u00fck inan\u00e7 korosundaki di\u011fer na\u011fmelerin etraf\u0131nda yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 as\u0131l mesaj i\u015flevini g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

46- Mal ve evlatlar d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n s\u00fcs\u00fcd\u00fcrler. Kal\u0131c\u0131 iyilikler ise Rabb’in kat\u0131nda sevap kazand\u0131rma bak\u0131m\u0131ndan daha yararl\u0131 ve umut kayna\u011f\u0131 olmaya daha l\u00e2y\u0131kt\u0131rlar. Mal ve evlatlar d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n s\u00fcs\u00fcd\u00fcrler; \u0130sl\u00e2m da normal ve temizlik s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde bu s\u00fcslerden yararlan\u0131lmas\u0131n\u0131 yasaklamaz. Ne var ki, \u0130sl\u00e2m mal ve evlada sonsuzluk terazisinde herhangi bir s\u00fcs ve de\u011fer ifade …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1683,302,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2559","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-etiketler-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-kehf-suresi","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2559","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2559"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2559\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}