{"id":2567,"date":"2012-01-19T22:51:09","date_gmt":"2012-01-19T22:51:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2567"},"modified":"2012-01-19T22:51:09","modified_gmt":"2012-01-19T22:51:09","slug":"isra-suresinin-1-44-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/isra-suresinin-1-44-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"\u0130sra Suresi’nin 1-44.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal’il Kur’an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

1- Kulu Muhammed’i bir gece Mescidi Haram’dan (Kabe’den) yola \u00e7\u0131kararak, kendisine baz\u0131 mucizelerimizi, ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fcklerimizi g\u00f6sterelim diye, \u00e7evresini kutsal k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z Mescidi Aksa’ya (Kud\u00fcs’e) ula\u015ft\u0131ran Allah, her t\u00fcrl\u00fc noksanl\u0131ktan uzakt\u0131r. O her \u015feyi i\u015fiten ve her \u015feyi g\u00f6rendir.<\/strong><\/p>\n

Sure Allah’\u0131n eksik s\u0131fatlardan uzak tutulmas\u0131 ile ba\u015fl\u0131yor. Bu ba\u015flang\u0131\u00e7 \u0130sra’n\u0131n yumu\u015fak, sakin havas\u0131na uyum sa\u011flayan psikolojik bir harekettir. Bu ayd\u0131nl\u0131k ufukta kul ile Allah aras\u0131ndaki en uygun ba\u011fd\u0131r.<\/p>\n

Ayette, \u00f6zellikle kulluk \u00f6zelli\u011fine dikkat \u00e7ekiyor: Kulu Muhammed’i… Ula\u015ft\u0131ran Allah…<\/p>\n

Ama\u00e7, \u0130sra ve insanlar\u0131n ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131 derecelere y\u00fckseli\u015f makam\u0131nda bu s\u0131fat peki\u015ftirilsin ve yerle\u015ftirilsin. Peygamberin bu s\u0131fat\u0131 unutulmas\u0131n. \u0130lahl\u0131k makam\u0131 ile kulluk makam\u0131 kar\u0131\u015fmas\u0131n. Nitekim Hz. \u0130sa’dan sonra, do\u011fumu ve vefat\u0131na ili\u015fkin birtak\u0131m gizemler ve kendisine verilen birtak\u0131m mucizeler nedeniyle Hristiyanl\u0131k inanc\u0131nda ilahl\u0131k ve kulluk makamlar\u0131 kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Nitekim insanlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 Hz. \u0130sa’ya verilen bu mucizeleri, kulluk makam\u0131 ile, ilahl\u0131k makam\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in birer gerek\u00e7e olarak g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir… \u0130\u015fte burada kulluk s\u0131fat\u0131na dikkat \u00e7ekilmesi \u0130sl\u00e2m inanc\u0131n\u0131n sadeli\u011fini, berrakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 garanti etmi\u015f ve y\u00fcce Allah’\u0131n zat\u0131n\u0131n yak\u0131ndan veya uzaktan ortak ko\u015fma veya varl\u0131klara benzerlik gibi \u015faibelerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

“\u0130sra” kavram\u0131 “Sery” k\u00f6k\u00fcnden t\u00fcremi\u015ftir. Gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc demektir. “Esra” ifadesi beraberinde zaman\u0131n\u0131 da g\u00f6stermektedir. Ayr\u0131ca zaman\u0131n\u0131 belirtmeye gerek yoktu. Buna ra\u011fmen Kur’an-\u0131 Kerim’in metoduna uygun olarak tasvir ve g\u00f6lgelendirme amac\u0131yla ayette “gece” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcne yer verilmi\u015ftir. “Kulu Muhammed’i, bir gece Mescidi Haram’dan (Kabe’den) yola \u00e7\u0131karar\u00e0k, kendisine baz\u0131 mucizelerimizi, ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fcklerimizi g\u00f6sterelim diye, \u00e7evresini kutsal k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z Mescidi Aksa’ya (Kud\u00fcs’e) ula\u015ft\u0131ran Allah, her t\u00fcrl\u00fc noksanl\u0131klardan uzakt\u0131r.”<\/p>\n

B\u00f6ylece \u0130sra’n\u0131n o g\u00fczelim hareketi ve ardarda gelen seyri insan\u0131n ruhuna dikte edilirken gecenin sakin g\u00f6lgesi sergilenmekte ve insan ruhunu ku\u015fatan sakin havas\u0131 daha canl\u0131 bi\u00e7imde teneff\u00fcs ettirilmektedir.<\/p>\n

Mescid-i Haram’dan Mescid-i Aksa’ya yap\u0131lan bu yolculuk her \u015feyden haberi olan, her \u015feyi en g\u00fczel \u015fekilde d\u00fczenleyen y\u00fcce Allah’\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi bir yolculuktur. Hz. \u0130brahim ve Hz. \u0130smail’den -sel\u00e2m her ikisinin de \u00fczerine olsun- peygamberlerin sonuncusu Hz. Muhammed’e -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun kadar ki, tevhid inan\u00e7lar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck halkalar\u0131n\u0131 birbirine ba\u011fl\u0131yor. B\u00fct\u00fcn tevhide dayal\u0131 dinlerin kutsal sayd\u0131klar\u0131 yerleri birbirine ba\u011fl\u0131yor. Sanki bu hayret verici yolculuk ile son peygamberin kendisinden \u00f6nceki t\u00fcm peygamberlerin kutsal de\u011ferlerine sahip \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, onun peygamberli\u011finin bu kutsal de\u011ferlerin hepsini ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131 ve peygamberli\u011finin bu kutsal de\u011ferlerin hepsiyle ilgisi oldu\u011fu duyurulmak isteniyor. Bu, zaman ve mek\u00e2n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6tesine uzanan, zaman ve mek\u00e2n\u0131n ufuklar\u0131ndan ve boyutlar\u0131ndan daha geni\u015f bir alan\u0131 kapsayan, ayr\u0131ca ilk bak\u0131\u015fta ortaya \u00e7\u0131kan yak\u0131n anlamlardan daha b\u00fcy\u00fck man\u00e2lar ifade eden bir yolculuktur.<\/p>\n

Mescid-i Aksa’n\u0131n “\u00c7evresini kutsal k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z” \u015feklinde nitelendirilmesi, mescidin b\u00fct\u00fcn\u00fcyle bereketle ku\u015fat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, onun \u00e7evresine ta\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 sergileyen bir nitelendirmedir. Bu ifadenin yerine “Onu m\u00fcbarek k\u0131ld\u0131k” veya “\u0130\u00e7ine bereket ya\u011fd\u0131rd\u0131k” gibi do\u011frudan kullan\u0131lmas\u0131 bu anlam\u0131 veremezdi. Bu da Kur’an’\u0131n hayret uyand\u0131ran ifade inceliklerinden birisidir.<\/p>\n

\u0130sra beraberinde ba\u015fka mucizelerin de bulundu\u011fu bir mucizedir. “Ona ayetlerimizi g\u00f6sterelim diye.”<\/p>\n

Hz. Peygamberin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- \u015fekli ve keyfiyeti ne \u015fekilde olursa olsun yata\u011f\u0131n\u0131n so\u011fumayaca\u011f\u0131 kadar k\u0131sa bir zaman diliminde Mescid-i Haram’dan Mescid-i Aksa’ya hayret verici bir \u015fekilde g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcp-getirilmesi… Allah’\u0131n mucizelerinden biridir. \u0130nsan\u0131n kalbini bu evrendeki hayret verici ufuklara a\u00e7maktad\u0131r. \u0130nsan denilen \u015fu yarat\u0131\u011f\u0131n b\u00fcnyesinde gizli olan enerjileri y\u00fcce Allah’\u0131n ve b\u00fcnyesine bu g\u00fczel s\u0131rlar\u0131 yerle\u015ftirdi\u011fi \u015fu insan cinsi aras\u0131ndan se\u00e7ilen ve Allah’\u0131n l\u00fctfunu kar\u015f\u0131layabilecek \u015fekilde kendisini haz\u0131rlayan Allah taraf\u0131ndan verilmi\u015f yetenekleri ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n

“O her \u015feyi i\u015fiten ve her \u015feyi g\u00f6rendir.”<\/p>\n

Kulaklara ve g\u00f6zlere g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00fct\u00fcn s\u0131rlar\u0131 ve gizlilikleri sessizliklerine ve inceliklerine ra\u011fmen g\u00f6r\u00fcr ve i\u015fitir.<\/p>\n

Surenin ilk ayetinde \u00f6nce Allah tesbih ediliyor “Kulu Muhammed’i bir gece, yola \u00e7\u0131karan Allah b\u00fct\u00fcn noksanl\u0131klardan m\u00fcnezzehtir.” Ard\u0131ndan bu ifade tarz\u0131 de\u011fi\u015fiyor ve y\u00fcce Allah’\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 bir a\u00e7\u0131klama yeral\u0131yor: “Kendisine baz\u0131 mucizelerimizi g\u00f6sterelim diye.”<\/p>\n

Sonra da y\u00fcce Allah’\u0131n nitelikleri sunuluyor:<\/p>\n

“O her \u015feyi i\u015fiten. ve her \u015feyi g\u00f6rendir.”<\/p>\n

\u0130fadedeki ince anlamlar\u0131n duyarl\u0131 ve hassas bir \u00f6l\u00e7\u00fc ile ortaya konmas\u0131na uygun d\u00fc\u015fs\u00fcn diye b\u00f6yle yap\u0131l\u0131yor. Allah’\u0131 noksan s\u0131fatlardan ar\u0131nd\u0131rma direk y\u00fcce Allah’a y\u00fckseliyor. \u0130sra olay\u0131n\u0131n amac\u0131n\u0131n bildirilmesi de yine bizzat y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan bildiriliyor. \u0130\u015fitme ve g\u00f6rme s\u0131fatlar\u0131 da y\u00fcce Allah’\u0131n zat\u0131 i\u00e7in kesin bir haber bi\u00e7imi de sunuluyor. Sadece bir ayette bu \u00fc\u00e7 ayr\u0131 ifadenin biraraya gelmesi, ayette verilmek istenen mesaj\u0131n t\u00fcm inceliklerine var\u0131ncaya kadar eksiksiz bi\u00e7imde yeralmas\u0131 i\u00e7indir.<\/p>\n

\u0130SRA\u0130LO\u011eULLARI<\/strong><\/p>\n

Bu \u0130sra olay\u0131 Allah’\u0131n mucizelerinden biridir. \u0130nsanlar\u0131n al\u0131\u015fageldikleri \u00f6l\u00e7\u00fclere g\u00f6re hayret verici bir yolculuktur. Mescid-i Aksa yolculu\u011fun biti\u015f noktas\u0131d\u0131r. Mescid-i Aksa y\u00fcce Allah’\u0131n \u0130srailo\u011fullar\u0131’n\u0131 yerle\u015ftirip sonra oradan s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc kutsal yurdun merkezidir. Dolay\u0131s\u0131yla bu surenin a\u015fa\u011f\u0131daki ayetlerde ele al\u0131nan Hz. Musa ve \u0130srailo\u011fullar\u0131’n\u0131n k\u0131ssas\u0131 tam uygun yerinde ele al\u0131n\u0131yor:<\/p>\n

2- Musa ya Tevrat’\u0131 verdik ve “Bundan ba\u015fkas\u0131n\u0131 dayanak edinmeyiniz ” diyerek bu kitab\u0131 yahudilere do\u011fru yol k\u0131lavuzu yapt\u0131k.<\/p>\n

3- “Ey Nuh ile beraber gemiye bindirdiklerimizin soyundan gelenler! Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Nuh, \u015f\u00fck\u00fcr g\u00f6revini yerine getiren bir kuldu.<\/p>\n

4- Tevrat’ta yahudiler hakk\u0131nda “Yery\u00fcz\u00fcnde iki kez karga\u015fa \u00e7\u0131karacaks\u0131n\u0131z ve bu arada parlak bir y\u00fckseli\u015f d\u00f6nemi ya\u015fayacaks\u0131n\u0131z” diye h\u00fck\u00fcm verdik.<\/p>\n

5- Birinci karga\u015faya ili\u015fkin ilahi cezan\u0131n vadesi gelince \u00fczerinize son derece at\u0131lgan ve ac\u0131mas\u0131z kullar\u0131m\u0131z\u0131 sald\u0131k. Bunlar evlerinizin k\u00f6\u015fe bucaklar\u0131n\u0131 arayarak sizi yakalamaya giri\u015ftiler. Bu, Allah’\u0131n yerine gelmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir s\u00f6z\u00fc idi.<\/p>\n

6- Sonra eski iktidar\u0131n\u0131z\u0131 size geri vererek bu d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcn konuma gelmenizi sa\u011flad\u0131k. Sizi mal ve evl\u00e2d art\u0131\u015f\u0131 ile destekledik ve sizi g\u00fc\u00e7l\u00fc orduya sahip k\u0131ld\u0131k.<\/p>\n

7- E\u011fer, iyilik ederseniz, kendiniz i\u00e7in iyilik edersiniz, e\u011fer k\u00f6t\u00fcl\u00fck ederseniz, o da kendiniz i\u00e7indir. \u00c7\u0131karaca\u011f\u0131n\u0131z ikinci karga\u015faya ili\u015fkin cezan\u0131n vadesi gelince \u00fczerinize salaca\u011f\u0131m\u0131z ba\u015fka sald\u0131rganlar ac\u0131n\u0131z\u0131n y\u00fczlerinize yans\u0131mas\u0131na yol a\u00e7arlar. \u0130lk seferinde gelenlerin yapt\u0131klar\u0131 gibi Mescid-\u0131 Aksa’ya girerler ve y\u00fckseltti\u011finiz her \u015feyi yerle bir ederler.<\/p>\n

8- Bundan sonra rabbiniz size merhametli davran\u0131r. Fakat e\u011fer karga\u015faya d\u00f6nerseniz, biz de sizi tekrar cezaland\u0131r\u0131r\u0131z. Biz cehennemi k\u00e2firler i\u00e7in i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz bir kale yapt\u0131k.<\/strong><\/p>\n

\u0130srailo\u011fullar\u0131’n\u0131n hayat\u0131 ile ilgili olarak bu surede yeralan b\u00f6l\u00fcm Kur’an’\u0131n sadece bu suresinde ge\u00e7mektedir.<\/p>\n

Burada \u0130srailo\u011fullar\u0131’n\u0131n ak\u0131betleri ve devletlerinin ba\u015flar\u0131na ge\u00e7irili\u015fi ele al\u0131nmakta, uluslarda bozgunculu\u011fun yay\u0131lmas\u0131 ile bu uluslar\u0131n Allah’\u0131n yasas\u0131na (S\u00fcnnetullah’a) uygun bi\u00e7imde yok edili\u015fleri ortaya konmaktad\u0131r. Nitekim ilerde yine bu surede onlar\u0131n ak\u0131betlerinden s\u00f6z edilmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah bir kasabay\u0131 yoketmeyi takdir etti\u011finde \u015f\u0131maran zenginlerini, oran\u0131n y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131 ve yokedili\u015fi i\u00e7in neden olarak g\u00f6sterir.<\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcm, Hz. Musa’n\u0131n kitab\u0131 Tevrat’tan, Tevrat’ta \u0130srailo\u011fullar\u0131’n\u0131n uyar\u0131lmas\u0131ndan, Rabbine \u015f\u00fckreden b\u00fcy\u00fck atalar\u0131 Hz. Nuh’tan ve onunla gemiye binen atalar\u0131ndan -zaten iman edenlerden ba\u015fkas\u0131 gemiye al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r- s\u00f6z ederek ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n

“Musa’ya Tevrat’\u0131 verdik ve “Benden ba\u015fkas\u0131n\u0131 dayanak edinmeyiniz” diyerek bu kitab\u0131 yahudilere do\u011fru yol k\u0131lavuzu yapt\u0131k.<\/p>\n

Ey Nuh ile beraber gemiye bindirdiklerimizin soyundan gelenler. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Nuh, \u015f\u00fck\u00fcr g\u00f6revini yerine getiren bir kuldu.<\/p>\n

Bu uyar\u0131 ve bu hat\u0131rlatma az sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde yeralan Allah’\u0131n vaadini do\u011frulamaktad\u0131r. Zira y\u00fcce Allah bir milleti, kendisini uyaracak ve ona hat\u0131rlatmalarda bulunacak bir peygamber g\u00f6ndermeden cezaland\u0131rmaz.<\/p>\n

Ayette Hz. Musa’ya kitap verili\u015finin birinci amac\u0131 da a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r.<\/p>\n

“Benden ba\u015fkas\u0131n\u0131 dayanak edinmeyiniz diyerek bu kitab\u0131 yahudilere do\u011fru yol k\u0131lavuzu yapt\u0131k.<\/p>\n

Yani Allah’dan ba\u015fka kimseye dayanmas\u0131nlar, Allah’dan ba\u015fka kimseye y\u00f6nelmesinler diye. \u0130\u015fte do\u011fru yol budur. \u0130\u015fte iman budur. Allah’dan ba\u015fkas\u0131na dayanan ne iman etmi\u015f, ne de do\u011fru yolu bulmu\u015f olur.<\/p>\n

Ayeti kerimede y\u00fcce Allah \u0130srailo\u011fullar\u0131’na Hz. Nuh ile birlikte gemiye ald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 atalar\u0131n\u0131n ad\u0131yla onlara hitap ediyor. Gemiye al\u0131nan bu insanlar yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn ilk Resul\u00fc Hz. Nuh d\u00f6neminde insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturuyorlard\u0131. Onlara bu soy ba\u011f\u0131 ile hitap edilerek \u00f6nceki atalar\u0131ndan \u015f\u00fckreden bir kul olan Hz. Nuh ile birlikte Allah taraf\u0131ndan kurtar\u0131ld\u0131klar\u0131 hat\u0131rlat\u0131lmakta ve asil-imanl\u0131 k\u00f6ke d\u00f6nmeleri telkin edilmektedir.<\/p>\n

Hz. Nuh’un kulluk s\u0131fat\u0131n\u0131n burada \u00f6zellikle vurgulanmas\u0131n\u0131n bir anlam\u0131 ve nedeni budur. Bir di\u011fer anlam\u0131 ise Allah taraf\u0131ndan se\u00e7ilen peygamberlerin s\u0131fatlar\u0131n\u0131n uyumunu g\u00f6stermek ve belirginle\u015ftirmektir. Nitekim daha \u00f6nce Hz. Muhammed -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- de Kur’an’\u0131n, havas\u0131n\u0131 ve ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6zeten uyum metoduna uygun olarak kulluk s\u0131fat\u0131 ile an\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n \u0130srailo\u011fullar\u0131’na do\u011fru yol k\u0131lavuzu olsun diye Hz. Musa’ya g\u00f6nderdi\u011fi bu kitapta yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk yapacaklar\u0131 i\u00e7in y\u0131k\u0131lacaklar\u0131na ve bu y\u0131k\u0131l\u0131\u015flar\u0131n\u0131n i\u015fledikleri bozgunculu\u011fun tekrarlanaca\u011f\u0131 i\u00e7in bir kere daha ger\u00e7ekle\u015fece\u011fine dair h\u00fck\u00fcm haber veriliyor ve y\u00fcce Allah, y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki de\u011fi\u015fmez yasas\u0131n\u0131n gere\u011fi olarak yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk yapt\u0131k\u00e7a tekrar y\u0131k\u0131lacaklar\u0131 uyar\u0131s\u0131nda bulunuyor:<\/p>\n

“Tevrat’ta yahudiler hakk\u0131nda “yery\u00fcz\u00fcnde iki kez karga\u015fa \u00e7\u0131karacaks\u0131n\u0131z ve bu arada parlak bir y\u00fckseli\u015f d\u00f6nemi ya\u015fayacaks\u0131n\u0131z” diye h\u00fck\u00fcm verdik.”<\/p>\n

Bu haber ve h\u00fck\u00fcm, y\u00fcce Allah’\u0131n ilahi ilmine dayanarak onlar\u0131n gelece\u011fini, ak\u0131betlerini daha \u00f6nceden haber vermesidir. Yoksa bu h\u00fck\u00fcm onlar\u0131n fiillerinin kendisinden kaynaklanaca\u011f\u0131 onlar\u0131 mecbur k\u0131lan bir h\u00fck\u00fcm de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah hi\u00e7 kimsenin bozguncu olmas\u0131na karar vermez. “Allah k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flemeyi emretmez.” Yaln\u0131z, y\u00fcce Allah olup-biteni bildi\u011fi gibi meydana gelecek olan \u015feyleri de bilir. Meydana gelmemi\u015f olan \u015feyler, insanlar\u0131n bilgisine g\u00f6re olmam\u0131\u015f ve perdeleri hen\u00fcz kalkmam\u0131\u015f da olsa, Allah’\u0131n ilmine g\u00f6re olmu\u015f-bitmi\u015f \u015feyler gibidir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah Hz. Musa’ya g\u00f6nderdi\u011fi kitapta \u0130srailo\u011fullar\u0131’n\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde iki kere bozgunculuk yapacaklar\u0131n\u0131, kutsal yurdu ele ge\u00e7ireceklerini ve ona egemen olacaklar\u0131n\u0131 ve haber vererek y\u00fckseli\u015flerini bozgunculuk yolunda kulland\u0131klar\u0131nda onlar\u0131 peri\u015fan edecek, onlar\u0131n kutsal de\u011ferlerini ayaklar\u0131 alt\u0131na alacak ve onlar\u0131 yerle bir edecek kullar\u0131n\u0131 ba\u015flar\u0131na musallat edece\u011fini h\u00fckmetmi\u015ftir.<\/p>\n

“Birinci karga\u015faya ili\u015fkin ilahi cezan\u0131n vadesi gelince \u00fczerimize son derece sald\u0131rgan ve ac\u0131mas\u0131z kullar\u0131m\u0131z\u0131 sald\u0131k. Bunlar evlerinizin k\u00f6\u015fe-bucaklar\u0131m arayarak sizi yakalamaya giri\u015ftiler. Bu, Allah’\u0131n yerine gelmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir s\u00f6z\u00fc idi.”<\/p>\n

\u0130\u015fte bu birincisidir. Kutsal yurda hakim olurlar. Orada bir g\u00fc\u00e7 ve iktidar elde ederler. Ve orada bozgunculu\u011fa ba\u015flarlar. Y\u00fcce Allah da \u00e7etin, sava\u015f\u00e7\u0131 ve tuttu\u011funu koparan pek g\u00fc\u00e7l\u00fc kullar\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 onlar\u0131n \u00fczerine g\u00f6nderir. Ocaklar\u0131n\u0131 darmada\u011f\u0131n ederler. Sabah-ak\u015fam onlar\u0131 y\u0131ld\u0131rt\u0131c\u0131 bir otoriteyle y\u00fczy\u00fcze getirirler. Orada bulunan her \u015feyi ve herkesi korkusuzca ezer ge\u00e7erler:<\/p>\n

“Bu Allah’\u0131n yerine gelmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir s\u00f6z\u00fc idi.”<\/p>\n

Bu s\u00f6z de\u011fi\u015ftirilemez. Yalanlanamaz.<\/p>\n

\u0130srailo\u011fullar\u0131 ma\u011fl\u00fbbiyetin, bask\u0131n\u0131n ve a\u015fa\u011f\u0131lanman\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ektikten sonra Rabbleri olan Allah’a d\u00f6nerler. Hallerini d\u00fczeltirler. Ba\u015flar\u0131na gelen bel\u00e2dan ders al\u0131rlar. Fetihlerle \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ellerine ge\u00e7irip g\u00fc\u00e7leri kendilerini aldat\u0131ncaya, onlar da azg\u0131nl\u0131\u011fa ba\u015flay\u0131p yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk \u00e7\u0131karmaya ba\u015flay\u0131ncaya kadar… Bundan sonra y\u00fcce Allah ma\u011fl\u00fbp olanlara galiplerin imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 verir mustaza’flar\u0131 m\u00fcstekbirlerin yerine ge\u00e7irir.<\/p>\n

“Sonra eski iktidar\u0131n\u0131z\u0131 size geri vererek bu d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcn konuma gelmenizi sa\u011flad\u0131k. Sizi mal ve evl\u00e2t art\u0131\u015f\u0131 ile destekledik ve sizi g\u00fc\u00e7l\u00fc orduya sahip k\u0131ld\u0131k.”<\/p>\n

Sonra k\u0131ssa yeniden tekrar ediliyor!<\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde geri kalan do\u011fru haberlere ve eksiksiz ger\u00e7ekle\u015fen s\u00f6zlere ge\u00e7ilmeden \u00f6nce \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 alman\u0131n ilkesi yerle\u015ftiriliyor:<\/p>\n

“E\u011fer iyilik ederseniz, kendiniz i\u00e7in iyilik edersiniz. E\u011fer k\u00f6t\u00fcl\u00fck ederseniz o da kendiniz i\u00e7indir.”<\/p>\n

Ne d\u00fcnyada ne de ahirette de\u011fi\u015fir bu ilke. Bu ilkeye g\u00f6re insan\u0131n t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, b\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnleri ve b\u00fct\u00fcn sonu\u00e7lar\u0131 ile kendisinindir. Verilen kar\u015f\u0131l\u0131k \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n do\u011fal sonucudur. Ondan elde edilir ve onunla \u015fekillenir. Art\u0131k her insan kendisinden sorumludur. Dilerse kendisine iyilik yapar, dilerse k\u00f6t\u00fcl\u00fck… Cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda art\u0131k kendisinden ba\u015fkas\u0131n\u0131 su\u00e7lamaya hakk\u0131 yoktur.<\/p>\n

Bu ilkeyi g\u00fczelce yerle\u015ftirdikten sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 devam ediyor ve tarihi hakikatler tamamlan\u0131yor.<\/p>\n

“\u00c7\u0131karaca\u011f\u0131n\u0131z ikinci karga\u015faya ili\u015fkin cezan\u0131n vadesi gelince \u00fczerinize salaca\u011f\u0131m\u0131z ba\u015fka sald\u0131rganlar ac\u0131n\u0131z\u0131n y\u00fczlerinize yans\u0131mas\u0131na yol a\u00e7arlar. \u0130lk seferinde gelenlerin yapt\u0131klar\u0131 gibi Mescid-i Aksa’ya girerler ve y\u00fckseltti\u011finiz her \u015feyi yerlebir ederler.”<\/p>\n

Burada \u0130srailo\u011fullar\u0131’n\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde ikinci kez nas\u0131l bir bozgunculuk yapt\u0131klar\u0131 belirtilmiyor. Daha \u00f6nceki a\u00e7\u0131klama ile yetiniliyor.<\/p>\n

“Yery\u00fcz\u00fcnde iki kez karga\u015fa \u00e7\u0131karacaks\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Daha sonra Allah’\u0131n ba\u015flar\u0131na neyi musallat edece\u011fi belirtiliyor:<\/p>\n

“\u0130kinci karga\u015faya ili\u015fkin cezan\u0131n vadesi gelince \u00fczerinize salaca\u011f\u0131m\u0131z ba\u015fka sald\u0131rganlar ac\u0131n\u0131z\u0131n y\u00fczlerinize yans\u0131mas\u0131na yol a\u00e7arlar.”<\/p>\n

Ba\u015flar\u0131na musallat olanlar kendilerine o kadar kat\u0131 cezalar veriyorlar ki, bu y\u00fczden i\u00e7lerini kaplayan k\u00f6t\u00fcl\u00fck y\u00fczlerine kadar yans\u0131yor. Yahutta kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fck ve a\u015fa\u011f\u0131lanma y\u00fczlerinde ifadesini buluyor. B\u00fct\u00fcn kutsal de\u011ferleri ayak alt\u0131na al\u0131n\u0131p \u00e7i\u011fneniyor:<\/p>\n

“\u0130lk seferde gelenlerin yapt\u0131klar\u0131 gibi Mescid-i Aksa’ya girerler.” Ellerine ge\u00e7irdikleri mallar\u0131 ve yurtlar\u0131 yerlebir ediyorlar.<\/p>\n

“Ve y\u00fckseltti\u011finiz her \u015feyi yerle bir ederler.”<\/p>\n

Bu her \u015feyi darmada\u011f\u0131n eden ve ta\u015f \u00fcst\u00fcne ta\u015f b\u0131rakmayan kapsaml\u0131, b\u00fcy\u00fck bir y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131n \u00e7izilen tablosudur.<\/p>\n

Verilen haberler do\u011fru \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve vaad yerini bulmu\u015ftur. Y\u00fcce Allah birinci seferinde \u0130srailo\u011fullar\u0131’na zorla kendilerine egemen olacak bir millet g\u00f6ndermi\u015ftir. Sonra onlar\u0131 yurtlar\u0131ndan s\u00fcrecek ve oradaki mallar\u0131n\u0131 ve m\u00fclklerini yerle bir edecek bir millet ba\u015flar\u0131na musallat etmi\u015ftir.<\/p>\n

Kur’an, \u0130srailo\u011fullar\u0131’n\u0131n ba\u015flar\u0131na musallat edilen bu milletin hangi millet oldu\u011funu belirtmiyor. Zira bu milletin ad\u0131n\u0131 vermek ondan al\u0131nacak derse bir katk\u0131da bulunmuyor. Burada \u00f6nemli olan ibret al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Ama\u00e7, y\u00fcce Allah’\u0131n t\u00fcm insanlar i\u00e7in belirledi\u011fi yasan\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde bu do\u011fru haberden ve ger\u00e7ekle\u015fen s\u00f6zden sonra bu y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131n bir rahmet kap\u0131s\u0131na yol a\u00e7abilece\u011fi belirtiliyor:<\/p>\n

“Bundan sonra belki Rabbiniz size merhametli davran\u0131r.”<\/p>\n

E\u011fer olup-bitenlerden ibret alabilirseniz…<\/p>\n

Ama \u0130srailo\u011fullar\u0131, tekrar yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculu\u011fa kalk\u0131\u015facak olurlarsa, ceza yine haz\u0131rd\u0131r ve yasa yine y\u00fcr\u00fcrl\u00fcktedir:<\/p>\n

“Fakat, e\u011fer karga\u015faya d\u00f6nerseniz, biz de tekrar cezaland\u0131r\u0131r\u0131z.”<\/p>\n

Nitekim \u0130srailo\u011fullar\u0131 tekrar bozgunculu\u011fa ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. Y\u00fcce Allah da ceza olarak m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 onlar\u0131n ba\u015flar\u0131na musallat etti. Onlar\u0131 b\u00fct\u00fcn Arap Yar\u0131madas\u0131’n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na s\u00fcrd\u00fcler. Bundan sonra yine bozgunculuk yapt\u0131lar. Bu sefer de ba\u015fka kullar\u0131 ba\u015flar\u0131na musallat etti. B\u00f6ylece g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar geldiler. Bu as\u0131rda ise “Hitler” ba\u015flar\u0131na musallat oldu. Bug\u00fcn de “\u0130srail” olarak tekrar bozgunculu\u011fa ba\u015flad\u0131lar. \u0130srail, oran\u0131n sahibi olan Araplar’a i\u015fkencenin binbir \u00e7e\u015fidini tatt\u0131rd\u0131. Y\u00fcce Allah kesin olan vaadini do\u011frulamak ve de\u011fi\u015fmeyen yasas\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymak i\u00e7in onlara azab\u0131n en ac\u0131s\u0131n\u0131 tatt\u0131racak bir milleti g\u00f6nderecektir. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz yar\u0131n, bekleyeni i\u00e7in \u00e7ok yak\u0131nd\u0131r!..<\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131, ayeti kerimeyi k\u00e2firlerin ahiretteki ak\u0131betlerini bildirerek tamaml\u0131yor. Zira k\u00e2firlerin sonu ile bozguncular\u0131n sonu aras\u0131nda bir benzerlik bulunuyor:<\/p>\n

“Biz cehennemi k\u00e2firler i\u00e7in i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz bir kale yapt\u0131k.”<\/p>\n

Kendilerini ku\u015fat\u0131r, art\u0131k ondan kurtulamazlar. Hepsine yetecek geni\u015fliktedir. Hi\u00e7 kimse d\u0131\u015farda kalmaz.<\/p>\n

KUR’AN VE H\u0130DAYET<\/strong><\/p>\n

\u0130srailo\u011fullar\u0131’n\u0131n ya\u015fant\u0131s\u0131ndan do\u011fru yola gelsinler diye y\u00fcce Allah’\u0131n Hz. Musa’ya g\u00f6nderdi\u011fi kitaptan, onlar\u0131n do\u011fru yola gelmeyip aksine sap\u0131tarak yok edili\u015flerinden s\u00f6z eden bu b\u00f6l\u00fcmden sonra, insanlar\u0131 en do\u011fru yola iletsin diye g\u00f6nderilen Kur’an-\u0131 Kerim’den bahsediliyor:<\/p>\n

9- Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu Kur’an insanlar\u0131 en do\u011fru yola iletir ve iyi ameller i\u015fleyen m\u00fc’minlere, kendilerini b\u00fcy\u00fck bir \u00f6d\u00fcl\u00fcn bekledi\u011fi m\u00fcjdesini verir.<\/p>\n

10- Ahirete inanmayanlara gelince, onlar i\u00e7in ac\u0131kl\u0131 bir azap haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bildirir. “<\/strong><\/p>\n

Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu Kur’an insanlar\u0131 en do\u011fru yola iletir.”<\/p>\n

Yol g\u00f6sterdi\u011fi t\u00fcm insanlara her konuda kesin olarak en do\u011fruyu g\u00f6sterir. Uluslara ve ku\u015faklara yer ve zaman s\u0131n\u0131r\u0131 tan\u0131madan kapsaml\u0131 bir \u015fekilde do\u011fru yolu g\u00f6sterir. Kur’an’\u0131n iletmi\u015f oldu\u011fu do\u011fru yol, insanlar\u0131n her yerde ve her zaman kullanabilece\u011fi bir metodu, y\u00f6ntemi ve her iyili\u011fi ku\u015fatmaktad\u0131r.<\/p>\n

Kur’an, insan\u0131n i\u00e7i ile d\u0131\u015f\u0131, duygular\u0131 ve ahl\u00e2k\u0131, inanc\u0131 ve ameli aras\u0131nda bir uyum olu\u015fturarak onu en do\u011fruyola iletir.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim insan\u0131 anla\u015f\u0131lmayan ve kapal\u0131 hi\u00e7bir taraf\u0131 bulunmayan a\u00e7\u0131k ve sade bir inan\u00e7 sistemi ile vicdan ve bilin\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda en do\u011fru yola iletir. Bu inan\u00e7 sistemi insan\u0131n ruhunu kuruntular\u0131n ve sa\u00e7mal\u0131klar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131ndan kurtar\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmaya ve yap\u0131c\u0131l\u0131\u011fa elveri\u015fli olan be\u015feri g\u00fc\u00e7lerini serbest b\u0131rak\u0131r. Tam bir uyum ve ahenk i\u00e7inde evrenin do\u011fal yasalar\u0131 ile insan\u0131n b\u00fcnyesinde yeralan f\u0131tri yasalar aras\u0131nda ba\u011flar olu\u015fturur.<\/p>\n

Kur’an insan\u0131n i\u00e7i ile d\u0131\u015f\u0131, duygular\u0131 ile ahl\u00e2k\u0131, inanc\u0131 ile ameli aras\u0131nda bir uyum sa\u011flamas\u0131 ile de onu en do\u011fru yola iletir. Bir de bakm\u0131\u015fs\u0131n ki, b\u00fct\u00fcn bunlar \u00e7\u00f6z\u00fclmez bir \u015fekilde sa\u011flam olan kulpa ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcnde olduklar\u0131 halde, onlar\u0131 daha y\u00fckseklere do\u011fru y\u00f6nlendirmi\u015ftir. Bir de bakm\u0131\u015fs\u0131n ki, insan\u0131n Allah r\u0131zas\u0131na y\u00f6nelerek yapt\u0131\u011f\u0131 her \u00e7al\u0131\u015fma, hayatta kendisine kazan\u00e7 ve yarar sa\u011flayan bir \u00e7al\u0131\u015fma da olsa, ibadete d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim insan\u0131, g\u00fc ile y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck aras\u0131nda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 denge ile ibadetler d\u00fcnyas\u0131nda da en do\u011fru yola iletir. Bu sistemde y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ne insano\u011flunu usand\u0131racak ve \u00fcmitsizli\u011fe itecek kadar a\u011f\u0131rd\u0131r, ne de insan\u0131n i\u00e7ine rehavet ve vurdumduymazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6kmesine neden olabilecek kadar ucuz ve basittir. \u0130tidal, orta yol ve insan\u0131n g\u00fc\u00e7 yitirme kapasitesi d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmaz.<\/p>\n

Bununla beraber Kur’an-\u0131 Kerim insanlar\u0131n birbirleriyle olan ili\u015fkilerini d\u00fczenlemede de en do\u011fru yolu g\u00f6sterir. Bireylerin ve e\u015flerin, h\u00fck\u00fcmetlerin ve halklar\u0131n devletlerin ve milletlerin ili\u015fkilerini en g\u00fczel \u015fekilde d\u00fczenler. B\u00fct\u00fcn bu ili\u015fkileri arzulardan ve g\u00f6n\u00fcllerden etkilenmeyen, sevgiye ve nefrete g\u00f6re \u015fekillenmeye \u015fahsi \u00e7\u0131karlara ve menfaatlere g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermeyen k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fmez ilkeleri \u00f6l\u00e7\u00fcleri belirlemi\u015ftir. Bunlar her \u015feyi bilen ve her \u015feyden haberi olan y\u00fcce Allah’\u0131n belirledi\u011fi ilkelerdir. O yaratt\u0131\u011f\u0131 varl\u0131klar\u0131 daha iyi bilir. Her yerde ve her ku\u015fakta kendileri i\u00e7in nelerin daha yararl\u0131 oldu\u011funu en iyi bilendir. Bu nedenle idare d\u00fczeni, ekonomik d\u00fczen, sosyal d\u00fczen ve insanl\u0131k alemine yara\u015f\u0131r uluslararas\u0131 ili\u015fkiler d\u00fczeni konusunda insanlara en do\u011fru yolu ancak o g\u00f6sterebilir.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn ilahi dinlerin olu\u015fumunda ve bunlar\u0131n hepsinin birbirlerine ba\u011flanmas\u0131nda, kutsal de\u011ferlerine sayg\u0131 g\u00f6sterilmesi ve dokunulmaz kabul edilen olgular\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda en sa\u011fl\u0131kl\u0131 yolu yine Kur’an g\u00f6steriyor. Bir de bakm\u0131\u015fs\u0131n ki, insanl\u0131\u011f\u0131n tamam\u0131 b\u00fct\u00fcn ilahi inan\u00e7lar konusunda tam bir bar\u0131\u015f ve uyum i\u00e7indedir.<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu Kur’an insanlar\u0131 en do\u011fru yola iletir.”<\/p>\n

“\u0130yi ameller i\u015fleyen m\u00fc’minlere kendilerini b\u00fcy\u00fck bir \u00f6d\u00fcl\u00fcn bekledi\u011fi m\u00fcjdesini verir. Ahirete inanmayanlara gelince onlar i\u00e7in ac\u0131kl\u0131 bir azap haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bildirir.”<\/p>\n

\u0130\u015fte yap\u0131lan i\u015f ile ona verilecek kar\u015f\u0131l\u0131k aras\u0131ndaki en k\u00f6kl\u00fc ilke budur. \u0130man ve iyi ameller \u00fczerinde kuruyor binas\u0131n\u0131. “Amelsiz iman olmaz.” \u0130mans\u0131z amel de olmaz.” Birincisi yar\u0131m kalm\u0131\u015ft\u0131r. Tamamlanmam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130kincisi ise kesiktir, kopuktur. Hi\u00e7bir dayana\u011f\u0131 yoktur. \u0130\u015fte bu nedenle hayat\u0131n en do\u011fru yola girmesi ancak iman, amelle birlikte oldu\u011fu zaman m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130nsan ancak bu ikisini beraber yerine getirerek bu Kur’an’\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi yola girebilir.<\/p>\n

Bu Kur’an’a uymayanlar ise, insanlar\u0131n arzu ve isteklerine boyun e\u011fmi\u015flerdir. Kendisine neyin faydal\u0131, neyin zararl\u0131 oldu\u011funu bilmeyen, aceleci, pe\u015finden gelen bir k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilse dahi duygusal tepkilerini kontrol alt\u0131na alamayacak kadar ihtiraslar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 insan\u0131n insaf\u0131na b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

11- \u0130nsan iyili\u011fe kavu\u015fmas\u0131 i\u00e7in dua etti\u011fi gibi ayn\u0131 y\u00f6neli\u015fle ba\u015f\u0131na k\u00f6t\u00fcl\u00fck gelsin diye de dua eder. Ger\u00e7ekten insan pek aceleci pek, fevridir.<\/strong><\/p>\n

\u0130nsan i\u015flerin nereye varaca\u011f\u0131n\u0131 ve sonucun nas\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilemez. Bir i\u015fi yaparken onun k\u00f6t\u00fcl\u00fckle sonu\u00e7lanaca\u011f\u0131n\u0131 bilemez. Bilmeden bir an \u00f6nce onun sonuna kavu\u015fmak, ister. Bazen de i\u015fin k\u00f6t\u00fcl\u00fckle sonu\u00e7lanaca\u011f\u0131n\u0131 bilir. Fakat ihtiraslar\u0131n\u0131 frenlemeye, hakim olmaya g\u00fcc\u00fc yetmez. Bu nerde? Kur’an’\u0131n do\u011fru yolu g\u00f6steren, \u015fefkatli v\u00e8 huzurlu hidayeti nerede? \u0130yi bilmeliyiz ki, bunlar birbirinden ayr\u0131 iki yoldur. \u00c7ok farkl\u0131 hem \u00e7ok farkl\u0131 yollar… Biri Kur’an’\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi yol, di\u011feri insan\u0131n arzular\u0131n\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi yol.<\/p>\n

EVREN VE \u0130NSAN<\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde \u015fimdiye kadar s\u0131ra ile \u0130sra olay\u0131 ve onunla birlikte meydana gelen ola\u011fan\u00fcst\u00fc olaylar, Hz. Nuh ve onunla birlikte gemiye al\u0131nan m\u00fc’minlerin k\u0131ssas\u0131, \u0130srailo\u011fular\u0131’n\u0131n k\u0131ssas\u0131, Allah’\u0131n kitapta onlar hakk\u0131nda verdi\u011fi h\u00fck\u00fcmler belirtilmektedir. \u015eimdi de bu ilahi h\u00fck\u00fcmler Allah’\u0131n kullar\u0131 i\u00e7in belirledi\u011fi yasalara, \u00e7al\u0131\u015fmaya, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin ilkelere ve Kur’an’\u0131n yol g\u00f6stericili\u011fine k\u0131saca de\u011finilecek.<\/p>\n

Allah’\u0131n peygamberine vermi\u015f oldu\u011fu bu ayetlere k\u0131saca i\u015faret edildikten sonra, bu varl\u0131k alemine Allah taraf\u0131ndan yerle\u015ftirilen ayetlere ge\u00e7iliyor. \u0130nsan\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve amelleri, \u00e7abalar\u0131 ve bu \u00e7abalar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131, kazan\u00e7lar\u0131 ve hesaplar\u0131 hep ayetlere ba\u011flan\u0131yor. Bir de bakm\u0131\u015fs\u0131n ki, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n, \u00e7al\u0131\u015fmaya verilecek kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n, kazanc\u0131n ve hesab\u0131n hepsi evrenin b\u00fcy\u00fck olan yasalar\u0131na kesin ve s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bizzat ayn\u0131 yasalara mahk\u00fbmdur. Geceyi ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fc evirip-\u00e7eviren, geceyi ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fc yarat\u0131p d\u00fczenleyen y\u00fcce yarat\u0131c\u0131n\u0131n iradesi ile idare edilen \u015fu evrenin \u015fa\u015fmaz d\u00fczeni gibi sistemli, dakik bi\u00e7imde i\u015fleyen ve asla gecikmeyen ilkelere ve yasalara dayan\u0131r.<\/p>\n

12- Gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fc varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ve yetkin g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn iki ayeti, iki somut g\u00f6stergesi olarak yaratt\u0131k. Sonra Rabbinizin l\u00fctfu pe\u015finde ko\u015fas\u0131n\u0131z ve y\u0131llar\u0131n say\u0131s\u0131 ile takvim hesab\u0131n\u0131 bilesiniz diye geceyi karartarak g\u00fcnd\u00fcz\u00fc ayd\u0131nl\u0131k yapt\u0131k. Her konuyu ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde anlatt\u0131k.<\/p>\n

13- Her insan\u0131n amelini halka yap\u0131p boynuna takar\u0131z. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131k olarak bulaca\u011f\u0131 bir amel defteri \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131r\u0131z.<\/p>\n

14- Herkese “Oku kitab\u0131n\u0131, bug\u00fcn sen kendin i\u00e7in yeterli bir<\/p>\n

muhasebecisin ” deriz.<\/p>\n

15- Kim do\u011fru yolu izlerse kendisi i\u00e7in izler. Kim do\u011fru yoldan saparsa kendi zarar\u0131na sap\u0131tm\u0131\u015f olur. Hi\u00e7 kimse bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n g\u00fcnah y\u00fck\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131maz. Bir peygamber g\u00f6ndermedik\u00e7e hi\u00e7 kimseyi azaba \u00e7arpt\u0131rmay\u0131z.<\/p>\n

16- Biz bir beldeyi yoketmek istedi\u011fimizde oran\u0131n \u015f\u0131mar\u0131k ele ba\u015flar\u0131na emrederiz de k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe dalarlar. B\u00f6ylece o belde hakk\u0131nda h\u00fckm\u00fcm\u00fcz hakl\u0131l\u0131k kazan\u0131r. Bunun \u00fczerine oray\u0131 alt-\u00fcst ederiz.<\/p>\n

17- Biz Nuh’tan sonra gelen nice milletleri yokettik. Kullar\u0131n g\u00fcnahlar\u0131ndan haberdar olucu ve onlar\u0131 g\u00f6r\u00fcc\u00fc merci olarak Rabbin y\u00e9terlidir.<\/p>\n

18- Kim ge\u00e7ici d\u00fcnyan\u0131n mutlulu\u011funu isterse diledi\u011fimiz kimselere orada diledi\u011fimiz kadar ge\u00e7ici nimet veririz. Fakat sonra onu cehenneme yollar\u0131z, horlanm\u0131\u015f ve Allah’\u0131n rahmetinden kovulmu\u015f olarak oraya girer.<\/p>\n

19- Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, kim ahiret mutlulu\u011funu ister de m\u00fc’min olmak \u015fart\u0131 ile o u\u011furda gerekli \u00e7abay\u0131 harcarsa, b\u00f6ylelerinin \u00e7abalar\u0131 takdir edilir, emeklerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 al\u0131rlar.<\/p>\n

20- Her iki grubu da yani berikilere de \u00f6tekilere de Rabbinin ba\u011f\u0131\u015f\u0131ndan pay veririz. Hi\u00e7 kimse Rabbinin ba\u011f\u0131\u015f\u0131ndan mahrum edilmez. Onun ba\u011f\u0131\u015f kap\u0131s\u0131 herkese a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

21- Bir baksana, insanlar\u0131 d\u00fcnyada nas\u0131l birbirinden \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131k. Oysa ahiretin dereceleri daha b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu gibi, aralar\u0131ndaki \u00fcst\u00fcnl\u00fck farklar\u0131 daha geni\u015f \u00e7apl\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Geceye ve g\u00fcnd\u00fcze h\u00fckmeden evrensel yasan\u0131n insan\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve kazanc\u0131 ile, senelerin ve hesab\u0131n ilmiyle, insan\u0131n iyi-k\u00f6t\u00fc kazand\u0131\u011f\u0131 \u015feylerle, i\u015flediklerine kar\u015f\u0131l\u0131k olarak ald\u0131\u011f\u0131 iyi-k\u00f6t\u00fc cezalarla, do\u011fru yolda veya sap\u0131kl\u0131kta ilerleyi\u015fin do\u011furdu\u011fu sonu\u00e7larla, ki\u015finin kendi sorumlulu\u011funu kendisinin y\u00fcklenmesi ve kimsenin g\u00fcnah\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mamas\u0131 ile, y\u00fcce Allah’\u0131n bir el\u00e7i g\u00f6ndermeden hi\u00e7bir toplulu\u011fu cezaland\u0131rmayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin s\u00f6z\u00fc ile, ileri gelen azg\u0131nlar\u0131n\u0131n dinden sapmas\u0131 sonucunda S\u00fcnnetullah (Allah’\u0131n yasas\u0131) gere\u011fi olarak baz\u0131 kasaba halklar\u0131n\u0131n yokedili\u015fi ile, hem d\u00fcnyay\u0131 isteyenlerin ak\u0131betleri hem de ahireti isteyenlerin ak\u0131beti ve hem bunlar\u0131n, hem de ahirette tercih ettiklerinin Allah taraf\u0131ndan verilmesiyle do\u011frudan ilgisi vard\u0131r… Bu olaylar\u0131n ve i\u015flerin hepsi de\u011fi\u015fiklik g\u00f6stermeyen yasalara ve sabit olan bir ilkeye, de\u011fi\u015fimi olmayan bir sisteme uygun bi\u00e7imde meyd\u00e0na gelmektedir. Bu i\u015flerden ve olaylardan hi\u00e7biri \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz, kontrols\u00fcz de\u011fildir.<\/p>\n

“Gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fc varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ve yetkin g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn iki ayeti, iki somut g\u00f6stergesi olarak yaratt\u0131k. Sonra Rabbinizin l\u00fctfu ile pe\u015finde ko\u015fas\u0131n\u0131z ve y\u0131llar\u0131n say\u0131s\u0131 ile takvim hesab\u0131n\u0131 bilesiniz diye geceyi karartarak g\u00fcnd\u00fcz\u00fc ayd\u0131nl\u0131k yapt\u0131k. Her konuyu ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klad\u0131k.<\/p>\n

Gece ile g\u00fcnd\u00fcz, evrenin b\u00fcy\u00fck ayetlerinden sadece iki tanesidir. Bir defa dahi olsa \u015fa\u015fmayan, bir kerecik olsun duraklamayan gece ve g\u00fcnd\u00fcz s\u00fcrekli olarak yorulmadan \u00e7al\u0131\u015fan, de\u011fi\u015fmez bir kanun gibi s\u00fcr\u00fcp giden iki ayet. Gece ayeti de g\u00fcnd\u00fcz ayeti gibi ortada varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, ayeti kerimede ifade edilen (gecenin ayetini yokettik) c\u00fcmlesinin anlam\u0131 nedir acaba? Allah bilir ya, bu yok edi\u015ften ama\u00e7, e\u015fyay\u0131 i\u00e7ine gizleyen, hareketleri ve canl\u0131lar\u0131 s\u00fck\u00fbnete kavu\u015fturan gecenin karanl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Gece, g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131na, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na, canl\u0131lar\u0131n ve e\u015fyan\u0131n hareketine oranla yokluk gibidir.<\/p>\n

G\u00fcnd\u00fcz, her \u015feyi g\u00f6zlerin \u00f6n\u00fcne getiren ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ile sanki bizzat kendisi g\u00f6r\u00fcnmektedir. Ayd\u0131nlatmaktad\u0131r.<\/p>\n

Gecenin karart\u0131lmas\u0131n\u0131n ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131n\u0131n amac\u0131 ayette \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klan\u0131yor:<\/p>\n

“Rabbinizin l\u00fctfu pe\u015finde ko\u015fas\u0131n\u0131z ve y\u0131llar\u0131n say\u0131s\u0131 ve takvimin hesab\u0131n\u0131 bilesiniz diye…”<\/p>\n

Buna g\u00f6re gece rahat, s\u00fck\u00fbnet ve dinlenmek i\u00e7indir. G\u00fcnd\u00fcz ise, \u00e7al\u0131\u015fmak, kazanmak ve hareket i\u00e7indir. Gece ile g\u00fcnd\u00fcz aras\u0131ndaki ayr\u0131l\u0131k ve farkl\u0131l\u0131ktan insanlar senelerin ve mevsimlerin say\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenirler. Ayr\u0131ca s\u00f6zle\u015fmelerin ve al\u0131\u015fveri\u015flerin hesab\u0131n\u0131 yapma imk\u00e2n\u0131 elde ederler.<\/p>\n

“Her konuyu ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde anlatt\u0131k.”<\/p>\n

Bu varl\u0131k aleminde hi\u00e7bir \u015fey ve hi\u00e7bir i\u015f ba\u015f\u0131bo\u015flu\u011fa ve tesad\u00fcfe b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Geceyi ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fc son derece hassas \u00f6l\u00e7\u00fcler i\u00e7inde evirip \u00e7eviren yasan\u0131n \u015fa\u015fmaz \u015fekilde i\u015fleyi\u015fi idarenin ve y\u00fcr\u00fctmenin hassas \u00f6l\u00e7\u00fclerle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymakta ve bu olgular Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6steren tan\u0131klar ve belgeler olmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte k\u00e2inattaki bu \u015fa\u015fmaz yasa, insan\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda bir ba\u011f kurmaktad\u0131r.<\/p>\n

“Her insan\u0131n amelini halka yap\u0131p boynuna takar\u0131z. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131k olarak bulaca\u011f\u0131 bir amel defteri \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131r\u0131z.”<\/p>\n

“Herkese “oku kitab\u0131n\u0131, bug\u00fcn sen kendin i\u00e7in yeterli bir muhasebecisin” deriz.<\/p>\n

Her insan\u0131n boynuna dolanan \u015fey, onun amelinden do\u011fan sonu\u00e7lard\u0131r. Yani amelden kendi pay\u0131na d\u00fc\u015fen kar\u015f\u0131l\u0131kt\u0131r. Bu da onun i\u015fledi\u011fi amelleri ifade etmektedir. Boynuna dolanmas\u0131 ise, onun kendisine yap\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ondan ayr\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 tasvir etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur’an-\u0131 Kerim’in metodunda soyut kavramlar somut bir \u015fekilde canland\u0131r\u0131l\u0131r, onlara \u015fekil kazand\u0131r\u0131l\u0131p net bir \u015fekilde ortaya konulur. Onun yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fler kendisinden geri durmaz. \u0130nsan da onlardan yakas\u0131n\u0131 kurtaramaz. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde insan\u0131n kitab\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k olarak kendisine verildi\u011finin ifade edilmesi de bu t\u00fcrden bir ifadedir. Bu da onun t\u00fcm yapt\u0131klar\u0131n\u0131n apa\u00e7\u0131k ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131, onlar\u0131 gizleyemeyece\u011fini, bilmezlikten gelemeyece\u011fini ve bu konuda herhangi bir demagojiye ka\u00e7amayaca\u011f\u0131n\u0131 tasvir etmektedir.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu soyut anlam a\u00e7\u0131k olarak kitab\u0131n olu\u015fturdu\u011fu tabloda canland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Bu \u015fekildeki bir tasvir insan\u0131n ruhu \u00fczerinde daha derin etkiler b\u0131rakmakta ve onun duygular\u0131nda daha etkili bir \u015fekilde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettirmektedir. B\u00f6ylece bir de bakm\u0131\u015fs\u0131n ki, insan\u0131n hayal g\u00fcc\u00fc \u00e7etin k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnden kaynaklanan bir korku i\u00e7inde \u00fcrpermekte, boynuna dolanan bu amelleri ve a\u00e7\u0131k olarak verilen bu kitab\u0131 \u00fcrpererek ele almaktad\u0131r. Bug\u00fcn de b\u00fct\u00fcn s\u0131rlar ve gizli sakl\u0131 \u015feyler ortaya \u00e7\u0131kmakta, art\u0131k ne bir \u015fahide ne de muhasebeciye gerek kalmaktad\u0131r:<\/p>\n

“Herkese “oku kitab\u0131n\u0131, bug\u00fcn sen, kendin i\u00e7in yeterli bir muhasebecisin”deriz.<\/p>\n

Evrende i\u015fleyen bu \u015fa\u015fmaz ilke ile \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ve \u00e7al\u0131\u015fmaya verilen kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n ilkesi birbirine ba\u011flanmaktad\u0131r.<\/p>\n

“Kim do\u011fru yolu izlerse kendisi i\u00e7in izler. Kim do\u011fru yoldan saparsa kendi zarar\u0131na sap\u0131tm\u0131\u015f olur. Hi\u00e7 kimse bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n g\u00fcnah y\u00fck\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131maz. Biz peygamber g\u00f6ndermedik\u00e7e hi\u00e7 kimseyi azaba \u00e7arpt\u0131rmay\u0131z.”<\/p>\n

Bu her insan\u0131n sadece kendini ba\u011flayan bireysel sorumlulu\u011fun kendisidir. E\u011fer do\u011fru yolu se\u00e7erse kendisine, sap\u0131kl\u0131k yolunu se\u00e7erse cezas\u0131 kendisine aittir. Hi\u00e7 kimse kimsenin g\u00fcnah\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maz, kimse de kimsenin y\u00fck\u00fcn\u00fc hafifletemez. Herkes sadece kendi yapt\u0131\u011f\u0131ndan sorumludur. Herkes de sadece yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Ve orada hi\u00e7bir samimi dostunu sorup ilgilenemez.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n rahmeti insanlar\u0131n f\u0131tratlar\u0131n\u0131 esas alarak, daha \u00f6nce atalar\u0131n\u0131n sulb\u00fcnde iken, Ademo\u011fullar\u0131ndan olma oldu\u011fu s\u00f6z\u00fc gerek\u00e7e g\u00f6sterip, onlar\u0131 sorumlu tutmaz. Ayr\u0131ca k\u00e2inat\u0131n sayfalar\u0131na, serpi\u015ftirdi\u011fi ayetlerle de yetinip onu sorumlu kabul etmez. (A’raf Suresi 172. ayetin tefsirine bak\u0131n\u0131z) Onlara o iki delil ilave olarak uyar\u0131c\u0131 ve hat\u0131rlat\u0131c\u0131 peygamberler g\u00f6ndermeyi gerekli g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

“Biz peygamber g\u00f6ndermedik\u00e7e hi\u00e7 kimseyi azaba \u00e7arpt\u0131rmay\u0131z.”<\/p>\n

Kullar\u0131n\u0131 cezaya \u00e7arpt\u0131rmadan \u00f6nce onlar\u0131 t\u00fcm mazeretlerini ortadan kald\u0131rmas\u0131 Allah taraf\u0131ndan insana y\u00f6nelik bir rahmettir.<\/p>\n

Kasabalar\u0131n yokedili\u015fi ve oralarda ya\u015fayan insanlar\u0131n d\u00fcnyada cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 da gece ve g\u00fcnd\u00fcze h\u00fckmeden bu evrensel yasaya ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

“Biz bir beldeyi yoketmek istedi\u011fimizde, oran\u0131n \u015f\u0131mar\u0131k ele ba\u015flar\u0131na emrederiz de k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe dalarlar. B\u00f6ylece o belde hakk\u0131ndaki h\u00fckm\u00fcm\u00fcz hakl\u0131l\u0131k kazan\u0131r. Bunun \u00fczerine oray\u0131 alt\u00fcst ederiz.”<\/p>\n

Ayeti kerimede ge\u00e7en “Mutrafin” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc her milletin refah i\u00e7inde ya\u015fayan, serveti, hizmet\u00e7ileri bulunan, rahatlar\u0131 yerinde olan aristokrat kesimdir. Bunlar \u015fan-\u015f\u00f6hret konfor ve iktidardan alabildi\u011fine yararlan\u0131rlar. \u0130\u00e7lerine gev\u015feklik \u00e7\u00f6ker. Bozulurlar. Do\u011fru yoldan sapar ve hayas\u0131zl\u0131\u011fa dalarlar. O milletin kutsal de\u011ferlerini, iftihar kaynaklar\u0131n\u0131 ve di\u011fer de\u011ferlerini ayaklar alt\u0131na al\u0131rlar. Irzlar\u0131n\u0131, namuslar\u0131n\u0131 ve dokunulmaz kabul edilen de\u011ferlerini \u00f6nemsemezler. Kendilerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kacak kimsenin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131klar\u0131nda, yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculu\u011fu yayarlar. Milletin i\u00e7ine hayas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yayar, yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131rlar. Bir milleti ayakta tutan \u00fcst\u00fcn de\u011ferleri ucuzlat\u0131rlar. Milletin kendisi i\u00e7in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferleri hi\u00e7e sayarlar. \u0130\u015fte bu nedenlerle millet \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr, y\u0131lg\u0131nl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fer. Canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131n\u0131 ve k\u00e8ndisini ayakta tutan enerji kaynaklar\u0131n\u0131 yitirir. Yok olur, sayfas\u0131 d\u00fcr\u00fcl\u00fcr gider.<\/p>\n

Ayeti kerime y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fu yasas\u0131n\u0131 yerle\u015ftiriyor: Bir millet yokolu\u015funun sebeplerine sar\u0131l\u0131p, orada bozgunculu\u011fun ele ba\u015flar\u0131 \u00e7o\u011fal\u0131r da millet onlar\u0131 engellemez, yapt\u0131klar\u0131na seyirci kal\u0131rsa, y\u00fcce Allah bu bozgunculuk \u00f6nderlerini onlar\u0131n \u00fczerine salar ve onlar\u0131 sapt\u0131r\u0131rlar. B\u00f6ylece sap\u0131kl\u0131k orada yayg\u0131nla\u015f\u0131r. Millet \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr ve da\u011f\u0131l\u0131r. Allah’\u0131n yasas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fir. Y\u0131k\u0131l\u0131\u015f ba\u015flar ve o millet yokolur. Millet; bozgunlu\u011fa \u00f6nderlik yapanlar\u0131 engellemedi\u011fi, bozguncular\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na izin veren d\u00fczenlerini d\u00fczeltmedi\u011fi i\u00e7in ba\u015f\u0131na gelen fel\u00e2ketten bizzat kendisi sorumludur. Zaten bozguncular\u0131n bizzat bu varl\u0131klar\u0131 bile, y\u00fcce Allah’\u0131n bu bozguncular\u0131 onlar\u0131n ba\u015f\u0131na salmas\u0131n\u0131n ve orada bozgunculuk yapmalar\u0131n\u0131n nedenlerinden birisidir.<\/p>\n

E\u011fer bu bozguncular\u0131n yollar\u0131n\u0131 kesip, orada yay\u0131lmalar\u0131na izin vermeselerdi, yokolmay\u0131 hak etmezlerdi. Allah da onlar\u0131n ba\u015f\u0131na orada sap\u0131kl\u0131k, bozgunculuk yapacak ve onlar\u0131 fel\u00e2kete s\u00fcr\u00fckleyecek kimseleri salmazd\u0131.<\/p>\n

Allah’\u0131n iradesi insan hayat\u0131 i\u00e7in \u015fa\u015fmayan ilkeler ve de\u011fi\u015fmeyen yasalar belirlemi\u015ftir. Sebepler olu\u015ftu\u011funda pe\u015finden sonu\u00e7lar gelir. Allah’\u0131n iradesi y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girer ve onun s\u00f6z\u00fc yerine gelir. Y\u00fcce Allah, sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 emretmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah k\u00f6t\u00fc \u015feyleri, hayas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 emretmez. Fakat bozguncu \u00f6nderlerin sadece varl\u0131klar\u0131 bile o milletin yap\u0131s\u0131n\u0131n sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n, \u00e7\u00f6z\u00fclme yoluna girdi\u011finin ve Allah’\u0131n takdirinin ona uygun bir ceza verece\u011finin kan\u0131t\u0131d\u0131r. Zira bozguncu liderlerin varl\u0131\u011f\u0131na ve ya\u015fam\u0131na izin vermekle Allah’\u0131n bu yasas\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesine neden olmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Buradaki irade, sebebi yaratan zoraki y\u00f6nlendirmeyi ifade eden irade de\u011fildir. Bu sadece sonucun sebebe g\u00f6re \u015fekillenmesidir. Bundan ka\u00e7\u0131\u015f m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Zira bu i\u015f, yasan\u0131n gere\u011fi olarak b\u00f6yle olmaktad\u0131r. Yoksa i\u015f sap\u0131kl\u0131\u011fa y\u00f6neltme \u015feklinde bir \u015fey de\u011fildir. Bu sadece sap\u0131kl\u0131k \u00f6nderlerinin varl\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklanan do\u011fal sonucu, yani sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yaratmaktan ibarettir.<\/p>\n

Buradan hareketle \u015fu sonuca varabiliriz. E\u011fer bir toplum, bozuk sistemlerin yapt\u0131klar\u0131na engel olmazsa bunun ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz sonu\u00e7lar\u0131ndan sorumlu olur. Orada bulunan sap\u0131kl\u0131k \u00f6nderlerinin bozgunculu\u011funa engel olmak b\u00fct\u00fcn bir toplumun g\u00f6revi olmal\u0131d\u0131r ki, azg\u0131nlar orada bozgunculuk yap\u0131p, Allah’\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fmesine ve oray\u0131 yerle bir etmesine neden olmas\u0131n.<\/p>\n

Bu yasa, Hz. Nuh’tan bu yana ya\u015fayan t\u00fcm eski milletlerde as\u0131rlar boyu uygulana gelmi\u015ftir. Hangi millette g\u00fcnahlar \u00e7o\u011falm\u0131\u015f, yay\u0131lm\u0131\u015fsa, bu onlar\u0131 ayn\u0131 ac\u0131kl\u0131 sona g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Y\u00fcce Allah kullar\u0131n\u0131 g\u00fcnahlar\u0131ndan haberdard\u0131r ve g\u00f6rendir.<\/p>\n

“Nuh’tan sonra gelen nice milletleri yokettik. Kullar\u0131n g\u00fcnahlar\u0131ndan haberdar olucu ve onlar\u0131 g\u00f6r\u00fcc\u00fc merci olarak Rabbin yeterlidir.”<\/p>\n

\u00dcST\u00dcNL\u00dcK VE HORLANMI\u015eLIK<\/strong><\/p>\n

Sonra, sadece bu d\u00fcnya i\u00e7in ya\u015fay\u0131p i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00f6tesine, daha y\u00fcce de\u011ferlere ula\u015fmak istemeyenlerin paylar\u0131n\u0131 y\u00fcce Allah diledi\u011fine bu d\u00fcnyada verir. Ayr\u0131ca ahirette onu hakl\u0131 olarak cehennem bekler. Bu yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131na ta\u015fmak isteyenler, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn batakl\u0131\u011f\u0131na, \u00e7amuruna ve pisliklerine batarlar. Oradan hayvanlar gibi yararlan\u0131rlar. Orada ihtiraslar\u0131na, arzu ve isteklerine teslim olurlar. Bu yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn zevklerini elde etme yolunda kendilerini cehenneme yuvarlayacak g\u00fcnahlar i\u015flerler.<\/p>\n

“Kim ge\u00e7ici d\u00fcnyan\u0131n mutlulu\u011funu isterse diledi\u011fimiz kimselere orada diledi\u011fimiz kadar ge\u00e7ici nimet veririz. Fakat sonra onu cehenneme yollar\u0131z. Horlanm\u0131\u015f ve Allah’\u0131n rahmetinden kovulmu\u015f olarak araya girer.”<\/p>\n

Yapt\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 k\u0131nan\u0131r. Azab\u0131 cehenneme vard\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in oraya yuvarlan\u0131r:<\/p>\n

“Buna kar\u015f\u0131l\u0131k kim ahiret mutlulu\u011funu ister de m\u00fc’min olmak \u015fart\u0131 ile o u\u011furda gerekli \u00e7abay\u0131 harcarsa, b\u00f6ylelerinin \u00e7abalar\u0131 takdir edilir. Emeklerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 al\u0131rlar.”<\/p>\n

Ahireti dileyenin onun i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmesi, \u00f6n \u015fartlar\u0131 i\u00e7in pa\u00e7as\u0131n\u0131 s\u0131vamas\u0131 gerekir. Ahirete ili\u015fkin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 imana dayand\u0131rmas\u0131 gerekir. \u0130man temenni de\u011fildir. \u0130man kalbe yerle\u015fen ve davran\u0131\u015flarca da do\u011frulanan bir olgudur. Ahiret i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmak, ki\u015fiyi d\u00fcnyan\u0131n g\u00fczel zevklerinden mahrum etmez. Sadece onun bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 daha y\u00fcce ufuklara y\u00f6neltir. Dolay\u0131s\u0131yla bu yery\u00fcz\u00fcnde bolluk ve bereket i\u00e7inde ya\u015famak m\u00fc’minin hedefi ve amac\u0131 olamaz. \u0130nsan kendisine hakim olduktan sonra onlardan yararlanmas\u0131nda ve onlar\u0131 kullanmas\u0131nda bir sak\u0131nca yoktur.<\/p>\n

D\u00fcnyay\u0131 tercih eden k\u0131nanm\u0131\u015f ve tartaklanm\u0131\u015f halde cehennemi boylarken, ahireti tercih edenler ve bu yolda gereken \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 yapanlar ise, ahirette \u00f6vg\u00fclerle kar\u015f\u0131la\u015facaklard\u0131r. Y\u00fcceler aleminde onurland\u0131r\u0131lacaklard\u0131r. G\u00fczel bir hedef i\u00e7in g\u00fczel bir \u00e7al\u0131\u015fma sergilemelerinin, uzak ve ayd\u0131nl\u0131k ufuklara y\u00f6nelmelerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak…<\/p>\n

D\u00fcnya i\u00e7in ya\u015famak kurt\u00e7uklara, s\u00fcr\u00fcngenlere, b\u00f6ceklere, ku\u015flara, y\u0131rt\u0131c\u0131 ve evcil hayvanlara yak\u0131\u015f\u0131r bir hayatt\u0131r. Ahiret i\u00e7in ya\u015famak ise, Allah taraf\u0131ndan onurland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan insana yara\u015f\u0131r bir hayatt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah, insan\u0131 yaratm\u0131\u015f, ona \u015fekil vermi\u015f, ayaklar\u0131 yerde bulunsa da kendisini y\u00fckseklere do\u011fru \u00e7eken gizli bir g\u00fc\u00e7 olan ruhu ona vermi\u015ftir.<\/p>\n

Buna ra\u011fmen onlar\u0131n hem bu kesimi, hem de di\u011fer kesimi Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131ndan yararlan\u0131rlar. D\u00fcnyay\u0131 isteyene nasibini d\u00fcnyada, ahireti isteyene de nasibini ahirette veren O’dur. Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131na hi\u00e7 kimse ne engel olabilir ne de yasaklayabilir. Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131 geneldir. Onu Allah’\u0131n iradesi diledi\u011fi bi\u00e7imde y\u00f6nlendirir.<\/p>\n

“Her iki grubu da, yani berikilere de, \u00f6tekilere Rabbinin ba\u011f\u0131\u015f\u0131ndan pay veririz. Hi\u00e7 kimse Rabbinin ba\u011f\u0131\u015f\u0131ndan mahrum edilemez. Onun ba\u011f\u0131\u015f kap\u0131s\u0131 herkese a\u00e7\u0131kt\u0131r.”<\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn alan\u0131 dard\u0131r. Bir kara par\u00e7as\u0131 olarak d\u00fcnya s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Buna ra\u011fmen yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fayan insanlar, \u015fartlar\u0131, imk\u00e2nlar\u0131, hedefleri ve amelleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan birbirinden \u00e7ok farkl\u0131d\u0131rlar. Alabildi\u011fine geni\u015f ve alabildi\u011fine uzun bir zaman\u0131 kapsayan, yani d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc ile yan\u0131nda bir sinek kanad\u0131 kadar de\u011feri bulunmayan ahirette onlar\u0131n aralar\u0131ndaki farklar nas\u0131l olur acaba?<\/p>\n

“Bir baksana, insanlar\u0131 d\u00fcnyada nas\u0131l birbirinden \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131k. Oysa ahiretin dereceleri daha b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu gibi, aralar\u0131ndaki \u00fcst\u00fcnl\u00fck farklar\u0131 daha geni\u015f \u00e7apl\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

Ger\u00e7ekten farkl\u0131 olmak isteyen, b\u00fcy\u00fck \u00fcst\u00fcnl\u00fckler elde etmek isteyen, bunlar\u0131n geni\u015f bir alana ve geni\u015f bir zamana sahip olan, Allah’dan ba\u015fkas\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 bilemedi\u011fi ahirette oldu\u011funu bilmelidir. Dileyen yar\u0131\u015f\u00e7\u0131lar, bu konuda yar\u0131\u015fs\u0131nlar. Basit, de\u011fersiz d\u00fcnya mal\u0131 konusunda de\u011fil!..<\/p>\n

YA\u015eAM \u0130LKELER\u0130 VE \u0130NAN\u00c7 S\u0130STEM\u0130<\/strong><\/p>\n

Ge\u00e7en derste \u00e7al\u0131\u015fma ile kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131na, do\u011fru yol ile sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n, kazan\u00e7 ile hesab\u0131n… \u0130lkeleri geceyi ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fc idare eden temel yasaya ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131. Bu dersimizde ise, ahl\u00e2k ve ya\u015fant\u0131n\u0131n ilkeleri, bireysel ve toplumsal y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler Allah’\u0131n birli\u011fi esas\u0131na dayal\u0131 inan\u00e7 sistemine ba\u011flan\u0131yor. Ayn\u0131 \u015fekilde aile, toplum ve hayata ili\u015fkin b\u00fct\u00fcn ba\u011flar ve b\u00fct\u00fcn ili\u015fkiler bu sa\u011flam kulpa ba\u011flan\u0131yor.<\/p>\n

Ge\u00e7en derste “Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz bu Kur’an, insanlar\u0131 en do\u011fru yola iletir ve “Her konuyu ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde anlatt\u0131k” ilkesine yer verilmi\u015fti. Bu derste ise, bu Kur’an’\u0131n emirlerinden ve yasaklar\u0131ndan birtak\u0131m \u00f6rnekler veriliyor. Kur’an’\u0131n en g\u00fczel \u015fekilde yol g\u00f6stermesi bir \u00f6l\u00e7\u00fcde izah ediliyor. Hayat ger\u00e7e\u011fine ili\u015fkin ya\u015fam kurallar\u0131n\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131 bir \u00f6l\u00e7\u00fcde a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n

Bu ders, Allah’a ortak ko\u015fmay\u0131, yasaklamakla, Allah’\u0131n yaln\u0131z kendisine kulluk yap\u0131lmas\u0131na h\u00fckmetti\u011fini duyurmakla ba\u015fl\u0131yor. \u0130\u015fte buradan hareketle emirler ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler \u015fu \u015fekilde s\u0131ralan\u0131yor. Anne-babaya iyilik, yak\u0131nlara, yoksullara ve yolda kalm\u0131\u015flara sa\u00e7\u0131p savurmadan, yard\u0131mda bulunma, \u00e7ocuklar\u0131 \u00f6ld\u00fcrme yasa\u011f\u0131, zina yasa\u011f\u0131, \u00f6ld\u00fcrme yasa\u011f\u0131, yetimin mal\u0131n\u0131 koruma, s\u00f6z\u00fcnde durma, \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc ve tart\u0131y\u0131 do\u011fru tutma, ger\u00e7e\u011fi iyice ara\u015ft\u0131rma, b\u00f6b\u00fcrlenme ve b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslama yasa\u011f\u0131. Ve b\u00f6l\u00fcm Allah’a ortak ko\u015fmaktan sak\u0131nd\u0131rarak sona eriyor. B\u00f6ylece emirleri, yasaklar\u0131 ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri dersin giri\u015fi ile sonu aras\u0131na serpi\u015ftiriyor. Hayat binas\u0131n\u0131n \u00fczerinde kuruldu\u011fu tevhid inanc\u0131na ba\u011flan\u0131yor.<\/p>\n

22- Allah’a yan\u0131s\u0131ra ba\u015fka bir ilaha tapma. Yoksa horlanm\u0131\u015f ve koruyucusuz b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olarak otura kal\u0131rs\u0131n.<\/strong><\/p>\n

Bu \u015firkin yasaklanmas\u0131 ve ak\u0131betinden sak\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Asl\u0131nda emir geneldir. Yaln\u0131z burada birey tek ba\u015f\u0131na muhatab al\u0131n\u0131yor ki, herkes bu emrin kendisine y\u00f6neltilen bir emir oldu\u011funun, kendi \u015fahs\u0131na y\u00f6neltildi\u011finin bilincine vars\u0131n. \u0130nan\u00e7 ki\u015fisel bir sorundur. Herkes bizzat kendisi ondan sorumludur. Tevhid inanc\u0131ndan sapar herkesi bekleyen ak\u0131beti ise, daha \u00f6nce i\u015fledi\u011fi k\u00f6t\u00fc fiillerden dolay\u0131 “oturmas\u0131” ve “k\u0131nanmas\u0131”d\u0131r. K\u0131nanm\u0131\u015f durumda otura kalmas\u0131d\u0131r. Yard\u0131mc\u0131s\u0131z b\u0131rak\u0131lmas\u0131d\u0131r. Allah’\u0131n yard\u0131m etmedi\u011fi kimsenin \u00e7ok yard\u0131mc\u0131s\u0131 olsa da yaln\u0131z kalm\u0131\u015f demektir. “Otura kal\u0131rs\u0131n” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, k\u0131nanan ve yaln\u0131z b\u0131rak\u0131lan adam\u0131n halini tasvir ediyor. Yaln\u0131zl\u0131k kendisini ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in oturmu\u015ftur. Bu ifade ayn\u0131 zamanda acizli\u011fini zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ortaya koymaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u015fekildeki bir hal, insan\u0131n en zay\u0131f halidir. Acizlik ve yerine \u00e7ak\u0131l\u0131p kalman\u0131n en g\u00fczel tasviridir. Bu ayn\u0131 zamanda onlar\u0131n bu yaln\u0131zl\u0131k ve itilmi\u015flik hallerinin s\u00fcreklili\u011fine i\u015faret etmektedir. Zira oturu\u015f; hareket ve durum de\u011fi\u015fikli\u011fini \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rmaz. \u00d6yleyse bu s\u00f6z, \u00f6zellikle buras\u0131 i\u00e7in se\u00e7ilmi\u015f bir s\u00f6zd\u00fcr.
\n
\n23- Allah yaln\u0131z kendisine kulluk sunman\u0131 ve ana-babana kar\u015f\u0131 nazik davranman\u0131 kesin h\u00fckme ba\u011flad\u0131. E\u011fer ana-babadan biri ya da her ikisi yan\u0131nda ya\u015fl\u0131l\u0131k \u00e7a\u011f\u0131na ererlerse, sak\u0131n onlara “\u00f6f be, b\u0131kt\u0131m senden” deme, onlar\u0131 azarlama; onlara tatl\u0131 ve sayg\u0131l\u0131 s\u00f6zler s\u00f6yle. “<\/strong><\/p>\n

Bu, \u015firkin yasaklanmas\u0131ndan sonra gelen ve yaln\u0131z Allah’a kul olmay\u0131 gerektiren bir emirdir. Yarg\u0131, h\u00fck\u00fcm bi\u00e7iminde verilmi\u015f bir emir. Bu, kesin bir h\u00fck\u00fcm kadar kesinlik ifade eden bir emirdir. “H\u00fckme ba\u011flad\u0131” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc bu emre bir peki\u015ftirme anlam\u0131 katmaktad\u0131r, olumsuzluk ve istisna ifade eden “ancak” diye ifadesini bulan s\u0131n\u0131rlamay\u0131 da buna ilave etmeliyiz. “Yaln\u0131z kendisine kulluk yap\u0131n, ba\u015fkas\u0131na de\u011fil.” B\u00f6ylece g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, ifadenin t\u00fcm atmosferi peki\u015ftirme ve sa\u011flamla\u015ft\u0131rma ile ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

B\u00f6ylece ilke belirlendikten ve temel at\u0131ld\u0131ktan sonra bireysel ve toplumsal y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler geliyor. Art\u0131k bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin Allah’\u0131n birli\u011fi, inanc\u0131ndan kaynaklanan sa\u011flam bir temelleri vard\u0131r. Bu da y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n etkenlerini ve hedeflerini birle\u015ftirir.<\/p>\n

\u0130nan\u00e7 ba\u011f\u0131ndan sonra gelen ilk ba\u011f aile ba\u011f\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte bu nedenle surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde anne-babaya iyilik, Allah’a kullu\u011fa ba\u011flanmaktad\u0131r. Bu da s\u00f6zkonusu iyili\u011fin Allah kat\u0131ndaki de\u011ferini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n

“Anne-babana kar\u015f\u0131 nazik davranman\u0131z\u0131 kesin h\u00fckme ba\u011flad\u0131.”<\/p>\n

E\u011fer ana-babadan biri ya da her ikisi yan\u0131nda ya\u015fl\u0131l\u0131k \u00e7a\u011f\u0131na ererlerse, sak\u0131n onlara “\u00f6f be, b\u0131kt\u0131m senden” deme. Onlar\u0131 azarlama. Onlara tatl\u0131 ve sayg\u0131l\u0131 s\u00f6zler s\u00f6yle.<\/p>\n

24- Onlara kar\u015f\u0131 besleyece\u011fin ac\u0131ma duygusunun etkisi ile \u00f6nlerinde al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck kanatlar\u0131n\u0131 indir ve de ki; “Ey Rabbim onlar k\u00fc\u00e7\u00fckten beni nas\u0131l b\u00fcy\u00fctt\u00fcler ise, sen de \u00f6yle merhamet et. “<\/strong><\/p>\n

\u0130\u015fte Kur’an-\u0131 Kerim g\u00f6n\u00fclleri rahatlatan ifadelerle ve y\u00fckl\u00fc tablolarla \u00e7ocuklar\u0131n kalplerinde iyilik ve merhamet duygular\u0131n\u0131 co\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc hayat, kendi yolunda harekete iter. Herkesi hayattan daha fazla pay almaya s\u00fcr\u00fckler. Onlar\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc arzular\u0131n\u0131 hep ileriye, \u00e7ocuklar\u0131na, yeni yeti\u015fen ku\u015fa\u011fa do\u011fru y\u00f6neltir. Onlar \u00e7ok az arzular\u0131n\u0131, geriye anne-babaya, ge\u00e7mi\u015f hayata, ge\u00e7ip-giden ku\u015fa\u011fa y\u00f6neltirler. \u0130\u015fte bu nedenle \u00e7ocuklar\u0131n geriye do\u011fru duygulanmalar\u0131 i\u00e7in, onlar\u0131n vicdanlar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde co\u015fturulmas\u0131, annelere ve babalara y\u00f6neltilmesi gerekir.<\/p>\n

Anne ve baba do\u011fu\u015ftan gelen duygularla, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 korumaya y\u00f6neltilmi\u015f bulunmaktad\u0131rlar. Onlar her \u015feylerini, hatta hayatlar\u0131n\u0131 \u00e7ocuklar\u0131 yolunda feda etmeye yatk\u0131n bi\u00e7imde yarat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Tohumdan \u00e7\u0131kan fidan\u0131n tohum tanesindeki b\u00fct\u00fcn g\u0131da maddelerini emerek onu kapak haline getirdi\u011fi, bir civcivin yumurtan\u0131n i\u00e7indeki b\u00fct\u00fcn g\u0131dalar\u0131 yiyerek onu bir kabuktan ibaret b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 gibi \u00e7ocuklar da anne-babalar\u0131n\u0131n g\u00fczel nimetlerini, \u00e7abalar\u0131n\u0131, sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 ve b\u00fct\u00fcn enerjilerini emerek onlar\u0131 -e\u011fer \u00f6m\u00fcrleri vefa ederse- d\u00fc\u015fk\u00fcn ihtiyarlar haline getirirler. Buna ra\u011fmen yine de anne ve baba hallerinden mutludurlar.<\/p>\n

\u00c7ocuklar ise, bunlar\u0131n hepsini \u00e7ok \u00e7abuk unuturlar, ileriye d\u00f6n\u00fck rollerini yerine getirmeye ko\u015farlar. E\u015flerine ve \u00e7ocuklar\u0131na y\u00f6nelirler. B\u00f6ylece hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 devam eder.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu nedenle anne-babalar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131na iyi davranmalar\u0131 i\u00e7in \u00f6zel bir \u00f6vg\u00fcye ihtiya\u00e7lar\u0131 yoktur. Bu konuda vicdanlar\u0131 sa\u011flam bir \u015fekilde co\u015fturulmas\u0131 gerekenler \u00e7ocuklard\u0131r. Onlara hat\u0131rlat\u0131lmal\u0131d\u0131r ki, kuru bir ceset haline d\u00f6nene kadar b\u00fct\u00fcn enerjilerini ve imk\u00e2nlar\u0131n\u0131, onlar i\u00e7in harcayan ku\u015fa\u011fa kar\u015f\u0131 g\u00f6revlerini hat\u0131rlas\u0131nlar!<\/p>\n

Burada anne-babaya iyilik emri, peki\u015ftirilmi\u015f bir emir anlam\u0131 ta\u015f\u0131yan, Allah taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f bir h\u00fck\u00fcm \u015feklinde veriliyor. Bundan daha \u00f6nce ise, Allah’a kulluk yap\u0131lmas\u0131 peki\u015ftirilmi\u015f bir bi\u00e7imde verilmi\u015fti.<\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131, havay\u0131 en ince g\u00f6lgelerle g\u00f6lgelendirmeyi, vicdan\u0131; \u00e7ocukluk hat\u0131ralar\u0131, sevgi, merhamet ve ac\u0131ma duygular\u0131 ile co\u015fturmaya ba\u015fl\u0131yor. “E\u011fer anne-babandan biri ya da ikisi yan\u0131nda ya\u015fl\u0131l\u0131k \u00e7a\u011f\u0131na ererlerse.” B\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn kendisine \u00f6zg\u00fc bir sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. B\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 ise \u00e7ok anlaml\u0131 bir olgudur. “Yan\u0131nda” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ya\u015fl\u0131l\u0131k ve zay\u0131fl\u0131k d\u00f6nemindeki s\u0131\u011f\u0131nmay\u0131 ve himayesin\u00e9 girmeyi dile getirmektedir.<\/p>\n

“Sak\u0131n onlara “\u00f6f be, b\u0131kt\u0131m senden” deme, onlar\u0131 azarlama.”<\/p>\n

\u0130\u015fte, bu, koruman\u0131n ve onlara kar\u015f\u0131 edebini tak\u0131nman\u0131n ilk \u015fart\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece evl\u00e2d\u0131n s\u0131k\u0131c\u0131 ve \u00fcz\u00fcc\u00fc hareketlerden sak\u0131nmas\u0131, a\u015fa\u011f\u0131lama ve edepsizlik olarak de\u011ferlendirilebilecek tutumlardan uzakla\u015fmas\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015f olmaktad\u0131r.<\/p>\n

“Onlara tatl\u0131 ve sayg\u0131l\u0131 s\u00f6zler s\u00f6yle.”<\/p>\n

Bu ise yap\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha etkili bir tav\u0131rd\u0131r. Onlara kar\u015f\u0131 konu\u015fmas\u0131, sayg\u0131 ve h\u00fcrmeti \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

Onlara kar\u015f\u0131 besleyece\u011fin ac\u0131ma duygusunun etkisi ve \u00f6nlerinde al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck kanatlar\u0131n\u0131 indir.”<\/p>\n

Burada ifade daha berrakla\u015f\u0131yor. Ve daha yumu\u015fuyor. Kalbin ortas\u0131na ve vicdan\u0131n her taraf\u0131na ula\u015f\u0131yor. Bu, g\u00f6zlerini dahi kald\u0131r\u0131p bakmayan ve hi\u00e7bir dedi\u011fini iki yapmayan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 and\u0131ran merhametin incelen ve yumu\u015fayan \u015feklidir. Burada sanki, boyun e\u011fmenin kanad\u0131 vard\u0131r. Onu geriyor. Bar\u0131\u015f\u0131, huzuru ve teslimiyeti simgeliyor bu kanat geri\u015f:<\/p>\n

“Ey Rabbim, onlar k\u00fc\u00e7\u00fckken beni nas\u0131l b\u00fcy\u00fctt\u00fcler ise, sen de \u00f6yle merhamet et” de.<\/p>\n

Bu evl\u00e2d\u0131n, annesi ve babas\u0131 taraf\u0131ndan korundu\u011fu g\u00fc\u00e7s\u00fcz \u00e7ocukluk g\u00fcnlerini hat\u0131rlamas\u0131d\u0131r. \u015eimdi anne-baba ayn\u0131 kendisinin \u00e7ocukluk g\u00fcnleri gibi zay\u0131f, korunmaya ve \u015fefkate muhta\u00e7 durumdad\u0131r. Burada \u00e7ocuk durup onlara merhamet etmesi i\u00e7in Allah’a y\u00f6neliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n rahmeti geni\u015ftir, korumas\u0131 daha kapsaml\u0131d\u0131r, Allah’\u0131n himayesi daha boldur. Onlar kanlar\u0131n\u0131 ve y\u00fcreklerini bu yolda harcad\u0131klar\u0131 i\u00e7in y\u00fcce Allah onlara, evl\u00e2d\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetmedi\u011fi \u015feylerle \u00f6d\u00fcllendirebilir.<\/p>\n

Haf\u0131z Ebu Bekir Bezzar kendi -rivayet zinciri ile- Bureyde’den o da babas\u0131ndan rivayet ediyor ki, “Bir adam Hac’da annesini s\u0131rt\u0131na alm\u0131\u015f K\u00e2be’yi tavaf ettiriyordu. ” Bu arada Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- “Onun hakk\u0131n\u0131 \u00f6deyebildin mi?” diye sordu. Peygamberimize “Hay\u0131r hamileyken ald\u0131\u011f\u0131 bir nefesin hakk\u0131n\u0131 daha \u00f6deyemedin” buyurdu.<\/p>\n

ALLAH’IN KU\u015eATICILI\u011eI<\/strong><\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7indeki b\u00fct\u00fcn tepkiler ve hareketler inan\u00e7 sistemine ba\u011fland\u0131\u011f\u0131ndan bu noktadan hemen sonra her \u015feyin, niyetlerdekini, s\u00f6zlerin ve i\u015flerin perde arkas\u0131n\u0131 bilen Allah’a d\u00f6nece\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n

25- Rabbiniz kalplerinizdeki duygular\u0131n\u0131z\u0131 herkesten iyi bilir. E\u011fer iyi kalpli kimselerseniz, O kendisine ba\u015fvuranlar\u0131n g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 affeder.
\n<\/strong>
\nDi\u011fer b\u00fct\u00fcn y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler, g\u00f6revler ve sosyal ili\u015fki kurallar\u0131na ge\u00e7meden \u00f6nce bu ger\u00e7e\u011fi dile getiriyor ki, bundan sonraki her s\u00f6z ve her eylem ona dayans\u0131n. Yanl\u0131\u015f yapan veya eksik yapanlara tevbe ve rahmet kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7s\u0131n. Sonra bu yap\u0131lan hatalardan ve kusurlardan tevbe edilip d\u00f6n\u00fc\u015f yap\u0131ls\u0131n.<\/p>\n

Kalp do\u011fru oldu\u011fu s\u00fcrece, ba\u011f\u0131\u015flanma kap\u0131s\u0131 her zaman a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ayette “Evvabun” diye ifade edilen kimseler ise, her hata ettiklerinde Rabblerine d\u00f6n\u00fc\u015f yap\u0131p ba\u011f\u0131\u015flanma dileyenlerdir.<\/p>\n

AKRABALIK BA\u011eLARI<\/strong><\/p>\n

Anne-baban\u0131n haklar\u0131n\u0131 ortaya koyan surenin ak\u0131\u015f\u0131, \u015fimdi de b\u00fct\u00fcn akrabaya y\u00f6neliyor. Bunlara bir de yoksullar\u0131 ve yolda kalm\u0131\u015flar\u0131 ilave ediyor. B\u00f6ylece yak\u0131nl\u0131k ba\u011flar\u0131n\u0131 geni\u015fletiyor. En geni\u015f anlam\u0131 ile insani ba\u011flar\u0131n hepsini ku\u015fat\u0131yor:<\/p>\n

26- Akrabalar\u0131na, yoksula ve yar\u0131 yolda kalan yolcuya hakk\u0131n\u0131 ver. Fakat savurganca davranma.<\/p>\n

27- \u00c7\u00fcnk\u00fc savurganlar; harcamalar\u0131nda \u00f6l\u00e7\u00fc g\u00f6zetmeyenler, \u015feytan\u0131n karde\u015fleridir ve \u015feytan da Rabbine kar\u015f\u0131 son derece nank\u00f6rd\u00fcr.<\/p>\n

28- E\u011fer Rabbinden umdu\u011fu bir ba\u011f\u0131\u015f\u0131n beklentisi i\u00e7inde o hak sahiplerinin haklar\u0131n\u0131 verememenin ezikli\u011fi ile y\u00fczlerine bakam\u0131yorsun, bari onlara tatl\u0131 s\u00f6z s\u00f6yle.<\/strong><\/p>\n

Kur’an’\u0131 Kerim’in akraban\u0131n, yoksullar\u0131n, yolda kalm\u0131\u015flar\u0131n, imk\u00e2nlar\u0131 olanlar \u00fczerinde bir hakk\u0131 oldu\u011funu ve insan\u0131n boynuna bor\u00e7 bir yard\u0131m t\u00fcr\u00fc olarak kabul etti\u011fini anl\u0131yoruz. Bu bir insan\u0131n ba\u015fka birine l\u00fctfen yapt\u0131\u011f\u0131 bir yard\u0131m de\u011fildir. Bu, Allah’\u0131n farz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131, belirledi\u011fi kulluk ve tevhid ilkesiyle birlikte ele ald\u0131\u011f\u0131 bir hakt\u0131r. M\u00fckellefin vermekle kendi g\u00f6revini yaparak kendisini kurtard\u0131\u011f\u0131, o sadece Allah’\u0131n kendisine farz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir g\u00f6revi yerine getirmesine ra\u011fmen kendisi ile yard\u0131m\u0131 alan aras\u0131nda bir sevgi ortam\u0131 olu\u015fturan bir hakt\u0131r.<\/p>\n

Kur’an sa\u00e7\u0131p savurmay\u0131 yasakl\u0131yor. Sa\u00e7\u0131p savurma (\u0130bn-i Mes’ud ve \u0130bn-i Abbas’\u0131n da a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 gibi) “do\u011fru olmayan yerlere harcamada bulunmakt\u0131r.” M\u00fccahid der ki: Bir insan mal\u0131n\u0131n hepsini Allah yolunda harcasa, “sa\u00e7\u0131p savurmu\u015f” olmaz. Bir avu\u00e7 dahi do\u011fru olmayan yerlere harcasa “sa\u00e7\u0131p savurmu\u015f”lardan olur.<\/p>\n

Demek ki, sa\u00e7\u0131p-savurman\u0131n az veya \u00e7ok harcama ile ilgisi yoktur. Harcaman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerle ilgisi vard\u0131r. \u0130\u015fte bu nedenle sa\u00e7\u0131p-savuranlar, \u015feytan\u0131n karde\u015fi olmu\u015flard\u0131r. Zira onlar bo\u015f yerlere harcama yaparken, k\u00f6t\u00fc \u015feylere de harcama yaparken g\u00fcnahta harcama yaparlar. \u0130\u015fte onlar \u015feytan\u0131n dostlar\u0131 ve arkada\u015flar\u0131d\u0131rlar: “\u015eeytan Rabbine kar\u015f\u0131 \u00e7ok nank\u00f6rd\u00fcr.” Nimetin hakk\u0131n\u0131 vermez. Sa\u00e7\u0131p-savuran karde\u015fleri de nimetin hakk\u0131n\u0131 \u00f6demezler. Nimetin hakk\u0131, haddi a\u015fmadan ve sa\u00e7\u0131p savurmadan onu Allah’a itaat etmek amac\u0131yla haklar\u0131n korunmas\u0131 u\u011frunda harcamakt\u0131r.<\/p>\n

E\u011fer bir insan akraban\u0131n, yoksullar\u0131n ve yolda kalm\u0131\u015flar\u0131n hakk\u0131n\u0131 \u00f6deyecek bir imk\u00e2n bulam\u0131yor ve onlarla y\u00fczy\u00fcze gelmekten utan\u0131yorsa, Allah’a y\u00f6nelsin, hem kendisine hem de onlara r\u0131z\u0131k g\u00f6ndermesini O’ndan dilemelidir. Kendilerini rahata, bollu\u011fa \u00e7\u0131karmas\u0131n\u0131 dilemelidir. Onlara yumu\u015fak s\u00f6z s\u00f6ylemelidir. Onlar\u0131n geli\u015fi ile can\u0131n\u0131 s\u0131kmamal\u0131d\u0131r. Onlar\u0131 kendi hallerine b\u0131rak\u0131p susmamal\u0131 ve onlar\u0131n geli\u015fiyle s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 imaj\u0131n\u0131 vermemelidir. Ho\u015f ve tatl\u0131 bir s\u00f6z bunun yerine ge\u00e7er, umut verici ve g\u00fczel olur.<\/p>\n

ORTA YOL
\n 29- Elini s\u0131k\u0131p boynuna ba\u011flama (cimri olma) onu b\u00fcsb\u00fct\u00fcn de a\u00e7ma; sonra k\u0131nanm\u0131\u015f ve eli bo\u015f kal\u0131rs\u0131n.<\/strong><\/p>\n

Denge \u0130sl\u00e2m yolunun en b\u00fcy\u00fck ilkelerinden biridir. A\u015f\u0131r\u0131 gitmek de, ihmal etmek gibi dengeyi bozar. Burada ifade ki, tasvir metoduna g\u00f6re \u015fekillenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re cimrilik elleri boynuna ba\u011fl\u0131 bir insan olarak tasvir ediliyor. Savurganl\u0131k ise, hi\u00e7bir \u015fey tutmayan sonuna kadar a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bir el olarak g\u00f6steriliyor. Cimrili\u011fin sonu da savurganl\u0131\u011f\u0131n sonu da bir oturu\u015f \u015feklinde veriliyor. “K\u0131nanm\u0131\u015f ve yorgun d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f” bir insan\u0131n oturu\u015fu. Ayette ge\u00e7en “Hasir” kelimesi s\u00f6zl\u00fckte “y\u00fcr\u00fcyemez hale d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131ndan ve acizli\u011finden durup dinlenen hayvan” demektir. Cimrinin hali de b\u00f6yle. Cimrili\u011fi, onu \u00f6yle bir yorgun d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr ki, takattan d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr, durup dinlenmek zorunda b\u0131rak\u0131r. Savurgan\u0131n durumu da farkl\u0131 de\u011fildir. Onun bu savurganl\u0131\u011f\u0131 kendisini yorgun d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f hayvan\u0131n durumu gibi bir duruma getirir. Her iki halde de k\u0131nanm\u0131\u015f,pi\u015fman olmu\u015ftur. Cimrilikte de, savurganl\u0131kta da… Demek ki, i\u015flerin en hay\u0131rl\u0131s\u0131 orta olan\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu orta yol \u00f6nerilip emredildikten sonra r\u0131z\u0131k verenin Allah oldu\u011fu, r\u0131zk\u0131 geni\u015fletip bolla\u015ft\u0131ran\u0131n O oldu\u011fu gibi, daralt\u0131p k\u0131san\u0131n da O oldu\u011fu belirtiliyor. Harcamada orta yolu emredenin de r\u0131zk\u0131 verenin de kendisi oldu\u011fu a\u00e7\u0131klan\u0131yor.<\/p>\n

30- Rabbin diledi\u011fine geni\u015f r\u0131z\u0131k verir ve diledi\u011finin r\u0131zk\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlar. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz O, kullar\u0131n\u0131 iyi g\u00f6r\u00fcr, onlar\u0131n durumundan yak\u0131ndan haberdard\u0131r.<\/p>\n

Diledi\u011fi kimsenin r\u0131zk\u0131n\u0131 g\u00f6rerek ve bilerek art\u0131r\u0131r. Yine g\u00f6rerek ve bilerek diledi\u011fi kimsenin r\u0131zk\u0131n\u0131 da k\u0131sar. Orta yolu ve itidali emreder. Cimrili\u011fi ve savurganl\u0131\u011f\u0131 yasaklar. B\u00fct\u00fcn durumlarda en sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015feyin ne oldu\u011funu g\u00f6ren ve bilen O’dur. Zaten o her durumda en do\u011fru yola iletmesi i\u00e7in Kur’an’\u0131 indirmi\u015ftir.<\/p>\n

FAK\u0130RL\u0130K KAYGISI VE \u0130\u011eREN\u00c7 F\u0130\u0130LLER<\/p>\n

Cahiliye d\u00f6neminde baz\u0131 kimseler fakirlik ve yoksulluk korkusundan k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. \u00d6nceki ayette y\u00fcce Allah’\u0131n r\u0131zk\u0131 diledi\u011fine bol \u015fekilde verdi\u011fi, diledi\u011finin r\u0131zk\u0131n\u0131 da k\u0131st\u0131\u011f\u0131 vurguland\u0131ktan sonra surenin seyri i\u00e7indeki en uygun yerde fakirlik korkusuyla \u00e7ocuklar\u0131 \u00f6ld\u00fcrme yasa\u011f\u0131 geliyor. Madem ki, r\u0131z\u0131k Allah’\u0131n elindedir, \u00f6yleyse \u00e7ocuklar\u0131n \u00e7oklu\u011fu veya bu \u00e7ocuklar\u0131n k\u0131z ya da erkek olu\u015fu ile fakirli\u011fin hi\u00e7bir ilgisi yoktur. Bu konuda yetkinin tamam\u0131 Allah’\u0131n elindedir. \u0130nsanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesinde fakirlik ile n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131 aras\u0131ndaki ilgi reddedildikten sonra ve bu a\u00e7\u0131dan inan\u00e7lar\u0131 d\u00fczeltildikten sonra canl\u0131lar\u0131n f\u0131trat\u0131na ve hayat\u0131n yasas\u0131na ayk\u0131r\u0131 olan bu barbarca gelene\u011fin etkenleri de ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmaktad\u0131r.<\/p>\n

31- Yoksulluk kayg\u0131s\u0131yla evl\u00e2tlar\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeyiniz. Onlar\u0131n da sizin de r\u0131zk\u0131n\u0131z\u0131 veren biziz. Onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek a\u011f\u0131r bir su\u00e7tur.<\/p>\n

\u0130nan\u00e7 sisteminde ba\u015fg\u00f6steren bozukluk, toplumun pratik hayat\u0131nda da etkisini g\u00f6sterir. Bu sapma ve bozulma sadece inan\u00e7 bozuklu\u011fu ve ibadet niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan ayinlerle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmaz. Duygular\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bi\u00e7imde i\u015flemesi ve yanl\u0131\u015f alg\u0131lamadan kurtulmas\u0131 sosyal hayat\u0131n da d\u00fczelip sa\u011fl\u0131kl\u0131 bi\u00e7imde i\u015flemesi ve yanl\u0131\u015f alg\u0131lamadan inan\u00e7 sisteminin do\u011frulu\u011fundan kaynaklan\u0131r. K\u0131zlar\u0131n diri olarak topra\u011fa g\u00f6m\u00fclmesi \u00f6rne\u011fi insan\u0131n sosyal hayat\u0131 ve prati\u011finde inanc\u0131n etkilerini en a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ortaya koymaktad\u0131r. Bu \u00f6rnek g\u00f6steriyor ki, hayat\u0131n inan\u00e7tan etkilenmemesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u0130nanc\u0131n da hayattan kopuk bi\u00e7imde ya\u015famas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.<\/p>\n

\u015eimdi de biz burada Kur’an-\u0131 Kerim’in hayret verici ifade inceliklerini dile getiren bir \u00f6rnek \u00fczerinde k\u0131saca durmak istiyoruz.<\/p>\n

Burada \u00e7ocuklar\u0131n r\u0131zk\u0131 babalar\u0131n\u0131n r\u0131zk\u0131ndan \u00f6nce gelmektedir.<\/p>\n

“Onlar\u0131n da sizin de r\u0131zk\u0131n\u0131 veren biziz.”<\/p>\n

En’am suresinde ise babalar\u0131n r\u0131zk\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n r\u0131zk\u0131ndan \u00f6nce gelmekteydi.<\/p>\n

“Sizinde onlar\u0131n da r\u0131zk\u0131n\u0131 veren biziz. (En’am Suresi 151)<\/p>\n

Bu ifadelerin bu \u015fekilde verilmesinin sebebi her iki ayetin anlamlar\u0131ndaki bir di\u011fer farkl\u0131l\u0131ktan kaynaklanmaktad\u0131r. \u00d6nce ayetlere bakal\u0131m:<\/p>\n

“Yoksulluk kayg\u0131s\u0131yla evl\u00e2tlar\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeyiniz, onlar\u0131n da sizin de r\u0131zk\u0131n\u0131 veren biziz.”<\/p>\n

Di\u011fer ayet ise \u015fudur:<\/p>\n

“Yoksulluktan evl\u00e2tlar\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeyiniz. Sizin de onlar\u0131n da r\u0131zk\u0131n\u0131 veren biziz.”<\/p>\n

Bu surede \u00e7ocuklar fakirli\u011fe sebep olduklar\u0131 i\u00e7in \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015flerdir. Bu nedenle onlar\u0131n r\u0131zk\u0131 ayette \u00f6ne al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. En’am suresinde ise, onlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc babalar\u0131n\u0131n bilfiil fakir olmalar\u0131 nedeniyle oldu\u011fundan, babalar\u0131n\u0131n r\u0131zk\u0131 \u00f6ne al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla r\u0131z\u0131klar\u0131n ileriye-geriye al\u0131n\u0131\u015f\u0131 her iki yerde de ifadelerin anlamlar\u0131na g\u00f6re uygun yere yerle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n

Z\u0130NAYA YAKLA\u015eMAYIN<\/p>\n

32- Sak\u0131n zinaya yakla\u015fmay\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc o i\u011fren\u00e7 bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck ve k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7lu bir yoldur.<\/strong><\/p>\n

\u00c7ocuklar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc ile zina aras\u0131nda bir ili\u015fki, bir ba\u011f vard\u0131r. Zaten zina yasa\u011f\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi yasa\u011f\u0131yla haks\u0131z yere adam \u00f6ld\u00fcr ne yasa\u011f\u0131 aras\u0131na yerle\u015ftirilmi\u015ftir. Bu yerle\u015ftirmenin nedeni de ayn\u0131 ilgi ve ayn\u0131 ba\u011fdan kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz zina da bir\u00e7ok a\u00e7\u0131dan bir \u00f6ld\u00fcrme \u00e7e\u015fididir. Her \u015feyden \u00f6nce zina hayat \u00f6z\u00fcn\u00fcn kendi as\u0131l yerinden ba\u015fka tarafa ak\u0131t\u0131lmas\u0131yla bir \u00f6ld\u00fcrmedir. Zinadan hemen sonra onun y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinden kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015fma iste\u011fi harekete ge\u00e7er. Bu da ana rahmindeki ceninin \u015fekillenmeden \u00f6nce veya \u015fekil ald\u0131ktan sonra, do\u011fmadan \u00f6nce veya do\u011fduktan sonra \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi \u015feklinde bir cinayete neden olmaktad\u0131r. E\u011fer ana rahmindeki bu \u00e7ocuk hayata terkedilirse, genellikle k\u00f6t\u00fc bir hayata veya a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015f bir hayata terkedilmektedir. Bu ise, toplumda herhangi bir \u015fekilde bir hayat\u0131n kaybolu\u015fudur. Zina bir ba\u015fka a\u00e7\u0131dan da \u00f6ld\u00fcrme say\u0131l\u0131r. Zina, i\u00e7inde yayg\u0131nl\u0131k kazand\u0131\u011f\u0131 toplumu \u00f6ld\u00fcr\u00fcr. Soylar kaybolur, kanlar kar\u0131\u015f\u0131r. Namus ve \u00e7ocuk konusundaki g\u00fcven yitirilir. Toplumsal \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc ba\u015flar. B\u00fct\u00fcn ba\u011flar kopar. Di\u011fer toplumlar aras\u0131nda \u00f6l\u00fcm\u00fc and\u0131ran bir sonu\u00e7la kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelir.<\/p>\n

Zina bir di\u011fer anlamda da toplum i\u00e7in \u00f6l\u00fcmd\u00fcr. Zina insanlar\u0131n gayri me\u015fru yoldan kolay bir \u015fekilde \u015fehevi duygular\u0131n\u0131 tatmin etmelerine yola\u00e7ar ve evlilik hayat\u0131n\u0131 zorunlu olmayan sa\u00e7ma bir hayata d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Aileyi gerekli olmayan bir y\u00fck olarak alg\u0131lama sonucunu do\u011furur. Halbuki aile yeni yeti\u015fen nesil i\u00e7in en g\u00fczel yuvad\u0131r. Yeni neslin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir yap\u0131ya ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir e\u011fitime kavu\u015fmas\u0131 ailesiz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.<\/p>\n

Eski tarihlerden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze gelinceye kadar hangi toplumda hayas\u0131zl\u0131k yayg\u0131nl\u0131k kazanm\u0131\u015fsa, mutlaka onu \u00e7\u00f6z\u00fclmeye g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Baz\u0131 kimseler Amerika ve Avrupa’n\u0131n Fransa gibi eski milletlerinde bu \u00e7\u00f6z\u00fclmenin etkilerinin apa\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ku\u015fkusuzdur. Amerika Birle\u015fik Devletleri gibi gen\u00e7 uluslara gelince, zina bu toplumlarda daha etkilerini yeterince g\u00f6stermemi\u015ftir. Zira bu millet daha yenidir. Ve imk\u00e2nlar\u0131 da geni\u015ftir. Bu milletlerin hali \u015fehevi duygular\u0131n\u0131 rasgele savurganl\u0131kla kullanan ve gen\u00e7li\u011finde de bu savurganl\u0131\u011f\u0131n\u0131n izleri b\u00fcnyesinde ortaya \u00e7\u0131kmayan fakat ihtiyarl\u0131\u011fa ayak bast\u0131\u011f\u0131nda h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde \u00e7\u00f6ken ve kendi ya\u015f\u0131tlar\u0131 ve bu g\u00fcc\u00fcn\u00fc normal kullanan ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n katlan\u0131p y\u00fcklenebildi\u011fi gibi ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n etkilerine g\u00fc\u00e7 yetiremeyen gencin hali gibidir.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim zinaya yakla\u015fmaktan dahi sak\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Bu ise, ondan ka\u00e7\u0131nmay\u0131 abartmak i\u00e7indir. \u00c7\u00fcnk\u00fc zinay\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fehvet duygusu k\u00f6r\u00fcklemektedir. Bu nedenle ona yakla\u015fmaktan ka\u00e7\u0131nmak daha garantili bir \u00f6nlemdir. Zina onun sebepleri vas\u0131tas\u0131yla kendisine yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda art\u0131k bir g\u00fcvence kalmam\u0131\u015f demektir.<\/p>\n

Bu nedenle \u0130sl\u00e2m, zinaya iten sebeplerin yolunu keser. B\u00f6ylece zinaya d\u00fc\u015f\u00fclmesini engeller. Zorunlu \u015fartlar d\u0131\u015f\u0131nda kad\u0131nl\u0131-erkekli karma bir hayat\u0131 ho\u015f g\u00f6rmez. Kad\u0131n ve erke\u011fin ba\u015fba\u015fa kalmas\u0131n\u0131 engeller. Kad\u0131n\u0131n s\u00fcsler takarak a\u00e7\u0131l\u0131p-sa\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 yasaklar. G\u00fcc\u00fc yetenlerin evlenmesini te\u015fvik eder. G\u00fcc\u00fc yetmeyenlerin ise oru\u00e7 tutmalar\u0131n\u0131 \u00f6\u011f\u00fctler. Evlili\u011fe engel olan mehirlerin pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131 gibi, zor \u015fartlar\u0131 ho\u015f kar\u015f\u0131lamaz. \u00c7ocuklar\u0131n fakirli\u011fe ve yoksullu\u011fa yola\u00e7aca\u011f\u0131 endi\u015fesini ortadan kald\u0131r\u0131r. Namuslar\u0131n\u0131 korumak amac\u0131yla evlenmek isteyenlere yard\u0131mc\u0131 olmaya te\u015fvik eder. B\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen zina su\u00e7u meydana gelmi\u015fse, en a\u011f\u0131r cezay\u0131 uygular. Namuslu, hi\u00e7bir \u015feyden haberi olmayan kad\u0131nlara zina iftiras\u0131nda bulunmaya da en a\u011f\u0131r cezay\u0131 uygular. \u0130sl\u00e2m, toplumu gerileme ve \u00e7\u00f6z\u00fclmeden korumak i\u00e7in daha buna benzer pek \u00e7ok koruyucu ve tedavi edici \u00f6nlemler alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

CAN EMN\u0130YET\u0130<\/p>\n

33- Allah’\u0131n dokunulmaz sayd\u0131\u011f\u0131 cana, gerek\u00e7esiz olarak k\u0131ymay\u0131n\u0131z. Gerek\u00e7esiz olarak \u00f6ld\u00fcr\u00fclen kimsenin aile temsilcisine, velisine yetki tan\u0131d\u0131k. Ama o da `cana kar\u015f\u0131l\u0131k can’ s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fmas\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc yasalar kendisine arka \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n

\u0130sl\u00e2m, hayat dinidir. Bar\u0131\u015f dinidir. \u0130sl\u00e2ma g\u00f6re haks\u0131z yere bir insan\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek Allah’a ortak ko\u015fmadan hemen sonra gelen b\u00fcy\u00fck bir cinayettir. Hayat\u0131 veren Allah’d\u0131r. Allah’\u0131n izni olmadan ve O’nun belirledi\u011fi s\u0131n\u0131rlar g\u00f6zetilmeden bir ba\u015fkas\u0131 onu sona erdiremez. Her insan\u0131n can\u0131 kutsald\u0131r. O’na dokunulamaz. Koruma alt\u0131ndad\u0131r. Ancak haketmesi istisna. Bir insan\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesini hel\u00e2l k\u0131lan bu hak ise, belirli \u00f6l\u00e7\u00fclere ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Kapal\u0131 hi\u00e7bir taraf\u0131 yoktur. Bu konu insanlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerine b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Onlar\u0131n isteklerinden etkilenmez. Buhar\u00ee ve M\u00fcslim’de yeralan bir hadiste, Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur Allah’dan ba\u015fka ilah olmad\u0131\u011f\u0131na, Muhammed’in el\u00e7isi oldu\u011funa tan\u0131kl\u0131k eden bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n kan\u0131 ancak \u00fc\u00e7 durumda helal olabilir. 1- Cana kar\u015f\u0131l\u0131k can olarak 2- Evli oldu\u011fu halde zina ederek 3- Dinini b\u0131rak\u0131p cemaatten ayr\u0131larak.<\/p>\n

Birinci madde adalete dayal\u0131 k\u0131sas ilkesini ifade etmektedir. Yani insan bir ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcr\u00fcrse, \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Zira her insan\u0131n hayat hakk\u0131 garanti alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. “K\u0131sasta sizin i\u00e7in hayat vard\u0131r.” (Bakara Suresi 179) Evet k\u0131sasta hayat vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir ba\u015fkas\u0131n\u0131 haks\u0131z yere \u00f6ld\u00fcrmeyi planlayan kimse ister-istemez kendisini bekleyen k\u0131sas\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcnecektir. Ve bu \u00e7irkin eyleme giri\u015fmeden \u00f6nce bu ceza onu y\u0131ld\u0131racakt\u0131r. Ayr\u0131ca k\u0131sasta \u015fu a\u00e7\u0131dan da hayat vard\u0131r: K\u0131sas, kan sahiplerinin elini kana bulamalar\u0131n\u0131 engeller. \u00d6\u00e7 alma duygular\u0131n\u0131n k\u00f6r\u00fcklenmesini \u00f6nler. Onlar\u0131n sadece katili \u00f6ld\u00fcrmeleriyle durdurulamayacak ve \u00f6\u00e7 almada ileri gidebilecek \u00f6fkelerini frenler. B\u00f6ylece kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak \u00f6\u00e7 almalar ve oluk oluk kan\u0131n akmas\u0131na yola\u00e7acak giri\u015fimler bu yolla durdurulmu\u015f olur. K\u0131sas ayr\u0131ca her ki\u015finin kendi ki\u015fili\u011finden emin olmas\u0131n\u0131 ve k\u0131sas ilkesinin adaletine g\u00f6n\u00fclden inanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bir hayatt\u0131r. B\u00f6yle bir g\u00fcven ortam\u0131nda her insan g\u00fcven i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc elde eder. B\u00f6ylece \u0130sl\u00e2m \u00fcmmeti b\u00fct\u00fcn\u00fcyle hayat dolu bir nitelik kazan\u0131r.<\/p>\n

\u0130kinci madde, hayas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n yay\u0131lmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kacak \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc bozgunculu\u011fu engellemeyi a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Daha \u00f6nce de de\u011findi\u011fimiz gibi zina bir t\u00fcr \u00f6ld\u00fcrme eylemidir.<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc madde, toplumda anar\u015fiyi yayan, onun Allah taraf\u0131ndan kendisine se\u00e7ilmi\u015f bulunan g\u00fcvenini ve d\u00fczenini tehdit eden ve bunlar\u0131 katil bir kesime teslim eden bozgunculuk ruhunu engelleme amac\u0131n\u0131 g\u00fctmektedir. Dinini terkedip m\u00fcsl\u00fcman toplumdan ayr\u0131lan ki\u015finin \u00f6ld\u00fcr\u00fclme nedeni \u015fudur: Bu adam hi\u00e7 zorlanmadan \u0130sl\u00e2m\u0131 bizzat kendisi se\u00e7mi\u015ftir. Ve m\u00fcsl\u00fcman cemaatin b\u00fcnyesine girmi\u015f, onun t\u00fcm gizli s\u0131rlar\u0131ndan haberdar olmu\u015ftur. Bundan sonra onun \u00e7\u0131k\u0131p gitmesi \u0130sl\u00e2m\u0131n aleyhine bir tehdit unsurudur. E\u011fer bu adam \u0130sl\u00e2m\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalsayd\u0131, hi\u00e7 kimse onu \u0130sl\u00e2ma girmesi i\u00e7in zorlamayacakt\u0131r. Hatta e\u011fer bu adam ehli kitaptan biriyse, \u0130sl\u00e2m yine onu himaye edecek ve onun varmak istedi\u011fi yere ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in gereken imk\u00e2nlar\u0131 haz\u0131rlayacakt\u0131r. \u0130nan\u00e7ta ayr\u0131 olan insanlara bunun da \u00f6tesinde bir tolerans tan\u0131nmaz.<\/p>\n

“Allah’\u0131n dokunulmaz sayd\u0131\u011f\u0131 cana gerek\u00e7esiz olarak k\u0131ymay\u0131z.” Haks\u0131z yere \u00f6ld\u00fcr\u00fclen kimsenin aile temsilcisi olan velisine yetki tan\u0131d\u0131k. Ama o da cana kar\u015f\u0131l\u0131k can ilkesinin s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015fmas\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k yasalar kendisine arka \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

\u0130\u015fte bu \u00fc\u00e7 sebep bir ki\u015finin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesini hel\u00e2l k\u0131labilir. E\u011fer bir kimse bu sebeplerin d\u0131\u015f\u0131nda haks\u0131z yere \u00f6ld\u00fcr\u00fclecek olursa, y\u00fcce Allah onun en yak\u0131n akrabas\u0131 olan velisine katil \u00fczerinde bir yetki vermi\u015ftir. Dilerse \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesini ister. Dilerse onu ba\u011f\u0131\u015flay\u0131p diyete raz\u0131 olur. Dilerse diyeti de istemeden ba\u011f\u0131\u015flayabilir. Katil hakk\u0131nda h\u00fck\u00fcm vermek art\u0131k onun hakk\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc katilin kan\u0131 onundur art\u0131k.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m, bu b\u00fcy\u00fck yetkiye kar\u015f\u0131l\u0131k, \u00f6l\u00fc sahibini kendisine verilen bu yetkisini kullanarak \u00f6ld\u00fcrmede a\u015f\u0131r\u0131 gitmeyi yasaklar. \u00d6ld\u00fcrmede a\u015f\u0131r\u0131 gitmek, katilin yan\u0131nda g\u00fcnah\u0131 olmayan ba\u015fka kimseleri de \u00f6ld\u00fcrmektir. Nitekim cahiliye devrindeki intikamlarda katilin g\u00fcnah\u0131 onun t\u00fcm ailesine y\u00fckleniyor ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda babalar, karde\u015fler, o\u011fullar ve di\u011fer akrabalar haks\u0131z yere \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyorlard\u0131. \u00d6ld\u00fcrmede di\u011fer bir husus da katilin insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 bir \u015fekilde \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesiyle de ortaya \u00e7\u0131kabilir. Asl\u0131nda kan sahibi kan\u0131n\u0131 insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 (\u00f6l\u00fcn\u00fcn uzuvlar\u0131n\u0131 kesmek) eylemlere giri\u015fmeden alma yetkisine sahiptir. \u0130nsanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 \u00f6ld\u00fcrme \u015fekillerini ise y\u00fcce Allah sevmedi\u011fi gibi, peygamber de onu yasaklam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Ama o da cana kar\u015f\u0131l\u0131k can ilkesinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fmas\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k yasalar kendisine arka \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Allah onun hakk\u0131ndaki h\u00fckm\u00fcn\u00fc vermi\u015ftir. Yasa onu desteklemektedir. Hakim de ona yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla da k\u0131sas\u0131nda adil olsun. Zira t\u00fcm otoriteler onu desteklemekte ve onun hakk\u0131n\u0131 eksiksiz bir \u015fekilde almaktad\u0131rlar.<\/p>\n

Kan sahibine, katili k\u0131sas yoluyla \u00f6ld\u00fcrme yetkisinin verili\u015fi, hukukun ve hakimin otoritesinin yard\u0131m amac\u0131yla onun hizmetine verili\u015fi, insan\u0131n f\u0131tri duygular\u0131n\u0131 tatmin etmek ve kan sahibinin i\u00e7inde kanayan \u00f6\u00e7 alma duygular\u0131n\u0131 sakinle\u015ftirmek i\u00e7indir. Bu \u00f6yle bir \u00f6fkedir ki, onu \u00f6fke k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda ve duygusal hareketlerle sa\u011fa-sola sald\u0131rtabilir, rastgele cinayetlerin i\u015flenmesine neden olabilir. Halbuki y\u00fcce Allah’\u0131n kendisini katilin kan\u0131na sahip k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve k\u0131sas\u0131 uygulamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in hakimin kendi hizmetine verildi\u011fini kesin bi\u00e7imde alg\u0131land\u0131\u011f\u0131nda, intikam duygular\u0131 gev\u015fer, i\u00e7i rahatlar, adalet ilkesine dayal\u0131, huzura kavu\u015fturan k\u0131sas\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00f6n\u00fcnde durur ve onlar\u0131 a\u015fmaz.<\/p>\n

\u0130nsan\u0131n bir insan olmas\u0131 nedeniyle yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131nda k\u0131sasa ili\u015fkin k\u00f6kl\u00fc bir iste\u011fi vard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ondan f\u0131trat\u0131nda olmayan bir \u015fey istenmesi do\u011fru olmaz. Bu nedenle \u0130sl\u00e2m insan\u0131n bu f\u0131trat\u0131n\u0131 kabul eder ve g\u00fcven verici s\u0131n\u0131rlar dahilinde onun isteklerini yerine getirir. Bu k\u00f6kl\u00fc iste\u011fi g\u00f6rmezlikten gelerek ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc olmas\u0131n\u0131 bir farz olarak zorunlu k\u0131lmaz. \u0130sl\u00e2m, kan sahibini ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc olmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Onu etkilemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc olmay\u0131 kendisine sevdirir ve buna kar\u015f\u0131l\u0131k ona m\u00fckafat da verir. Fakat bunlar\u0131n hepsini ona hakk\u0131n\u0131 verdikten sonra telkin eder. Kan sahibinin hem k\u0131sas yapt\u0131rma, hem de ba\u011f\u0131\u015flama yetkisi vard\u0131r. Kan sahibinin bu her ikisine de g\u00fcc\u00fcn\u00fcn oldu\u011funu hissetmesi onu ho\u015fg\u00f6r\u00fcye ve ba\u011f\u0131\u015flamaya yana\u015ft\u0131rabilir. Fakat ba\u011f\u0131\u015flamak zorunda oldu\u011funu hissetti\u011finde bu duygu belki de \u00f6fkesini harekete ge\u00e7irir ve onu a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klara ve ihtiraslara itebilir!<\/p>\n

YET\u0130M MALI VE AHDE VEFA<\/p>\n

34- Erginlik \u00e7a\u011f\u0131na eri\u015finceye kadar yetimin mal\u0131na sadece niyetlerin en g\u00fczeli ile yakla\u015f\u0131n\u0131z. Verdi\u011finiz s\u00f6zle\u015fmeyi tutunuz. \u00c7\u00fcnk\u00fc verdi\u011finiz s\u00f6zlerden sorguya \u00e7ekileceksiniz.<\/strong><\/p>\n

\u0130sl\u00e2m, m\u00fcsl\u00fcman\u0131n kan\u0131n\u0131, namusunu ve mal\u0131n\u0131 koruma alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n el\u00e7isi Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- buyuruyor ki: M\u00fcsl\u00fcman\u0131n kan\u0131, namusu ve mal\u0131 m\u00fcsl\u00fcmana haramd\u0131r. (Bu hadisi Malik, Buhari, M\u00fcslim Ebu Davud ve Tirmizi kitaplar\u0131na alm\u0131\u015flard\u0131r.) Bu arada yetim mal\u0131 \u00fczerinde daha bir \u00f6nemle duruluyor ve ona yakla\u015f\u0131lmas\u0131 kesin bi\u00e7imde yasaklan\u0131yor. Daha g\u00fczel hale getirmek amac\u0131yla yakla\u015fma hari\u00e7 tabii. \u00c7\u00fcnk\u00fc yetim, mal\u0131n\u0131 idare etmekten acizdir. Onu koruma g\u00fcc\u00fcnden de yoksundur. \u0130sl\u00e2m toplumu yetimi ve mal\u0131n\u0131, g\u00fcc\u00fcn\u00fc elde edinceye, akl\u0131 erinceye, mal\u0131n\u0131 idare edip onu koruyacak g\u00fcce gelinceye kadar korumakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Bu emirler ve yasaklara dikkat edersek g\u00f6r\u00fcr\u00fcz ki, en bireysel konularla ilgili emirler ve yasaklar tekil ifadelerle verilmi\u015ftir. Toplumu ilgilendiren konularla ilgili emirler ve yasaklar ise \u00e7o\u011ful \u015feklinde verilmi\u015ftir. Anne-babaya iyilik yapma, akrabaya yoksula ve yolda kalm\u0131\u015fa mal\u0131 yard\u0131mda bulunma, sa\u00e7\u0131p-savurmama, orta yolu izleyerek cimrili\u011fe ve savurganl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmeden infakta bulunma, sa\u011flam bi\u00e7imde \u00f6\u011frenme, b\u00f6b\u00fcrlenme ve b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslama yasa\u011f\u0131 ile ilgili emirler veya yasaklar tekil bi\u00e7imde ifade edilmi\u015flerdir. Zira bu konular\u0131n bireysel bir nitelikleri bulunmaktad\u0131r. \u00c7ocuklar\u0131 \u00f6ld\u00fcrme, zina, haks\u0131z yere adam \u00f6ld\u00fcrme yasaklar\u0131 ile yetimin mal\u0131n\u0131 koruma, s\u00f6z\u00fcnde durma, \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc ve tart\u0131y\u0131 do\u011fru tutmaya ili\u015fkin emirler ve yasaklar ise, \u00e7o\u011ful bi\u00e7imde verilmi\u015flerdir. Zira bu konular\u0131n hepsi toplumsal bir nitelik ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu nedenle daha g\u00fczelini kazand\u0131rma niyeti d\u0131\u015f\u0131nda yetim mal\u0131na, yakla\u015fma yasa\u011f\u0131 \u00e7o\u011ful olarak ifade edilmi\u015ftir. T\u00e2 ki, toplumun tamam\u0131 yetimden ve mal\u0131ndan sorumlu olsun. Bu toplum olmas\u0131 nedeniyle ona y\u00fcklenmi\u015f bir g\u00f6revdir.<\/p>\n

Yetimin mal\u0131n\u0131 koruma, topluma y\u00fcklenmi\u015f bir g\u00f6rev olmas\u0131 nedeniyle kandan sonra s\u00f6zle\u015fmeye kesin ba\u011fl\u0131l\u0131k direktifi veriliyor.<\/p>\n

“Verdi\u011finiz s\u00f6z\u00fc tutunuz. \u00c7\u00fcnk\u00fc verdi\u011finiz s\u00f6zlerden sorguya \u00e7ekileceksiniz.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah verdi\u011fi s\u00f6zlerden insan\u0131 sorguya \u00e7ekecek onu bozup yerine getirmeyenleri hesaba \u00e7ekecektir.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m, antla\u015fmaya ba\u011fl\u0131 kalmaya \u00f6nem vermi\u015f ve bu konuda kesin emirler vermi\u015ftir. Zira antla\u015fmaya ba\u011fl\u0131l\u0131k bireyin vicdan\u0131nda ve toplumun hayat\u0131nda d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fcn, g\u00fcvenin ve temizli\u011fin kayna\u011f\u0131d\u0131r. Antla\u015fmaya ba\u011fl\u0131l\u0131k Kur’an-\u0131<\/p>\n

Kerimde ve hadiste \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde ele al\u0131nm\u0131\u015f ve i\u015flenmi\u015ftir. Bu konuda Allah’la yap\u0131lan antla\u015fmayla kullar aras\u0131ndaki antla\u015fma aras\u0131nda fark yoktur. Bireyin antla\u015fmas\u0131, toplumun antla\u015fmas\u0131 ve devletin antla\u015fmas\u0131 birdir. Y\u00f6neten ve y\u00f6netilenin antla\u015fmas\u0131 da ayn\u0131d\u0131r. \u0130sl\u00e2m, tarihi realitesinde antla\u015fmalara ba\u011fl\u0131l\u0131k hususunda \u00f6yle y\u00fcksek bir hedefe ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r ki, insanl\u0131k ancak \u0130sl\u00e2m\u0131n g\u00f6lgesinde bu y\u00fcksek dereceye ula\u015fabilmi\u015flerdir.<\/p>\n

\u00d6L\u00c7\u00dc VE TARTIDA D\u00dcR\u00dcSTL\u00dcK<\/p>\n

35- Bir \u015fey \u00f6l\u00e7erken tam \u00f6l\u00e7\u00fcn\u00fcz. tart\u0131lar\u0131n\u0131zda do\u011fru terazi kullan\u0131n\u0131z. Bu tutum hem d\u00fcnyada daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r, hem de ahirete ili\u015fkin sonucu bak\u0131m\u0131ndan daha g\u00fczeldir.<\/strong><\/p>\n

Antla\u015fmaya ba\u011fl\u0131l\u0131k ile \u00f6l\u00e7\u00fcde ve tart\u0131da d\u00fcr\u00fcst hareket etme aras\u0131nda hem s\u00f6z hem de anlam y\u00f6n\u00fcnden bir ilgi oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ayr\u0131ca anlat\u0131mdaki ge\u00e7i\u015fte bir uyum oldu\u011fu da g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

Tam olarak \u00f6l\u00e7mek ve tart\u0131da d\u00fcr\u00fcst olmak sosyal ili\u015fkilerin g\u00fcvencesi ve kalbin temizli\u011fidir. Bu ikisiyle toplumun sosyal ili\u015fkileri d\u00fczene girer. Yine bunlarla insanlar\u0131n birbirine g\u00fcveni artar. Hayat bunlar sayesinde bereketli bir ya\u015fama d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Bu tutum hem d\u00fcnyada daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r, hem de ahirete ili\u015fkin sonucu bak\u0131m\u0131ndan daha g\u00fczeldir.” D\u00fcnyada daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Ahiretteki sonucu ise daha g\u00fczeldir.<\/p>\n

Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- buyuruyor ki: E\u011fer bir adam bir harama y\u00f6nelir, sonra da s\u0131rf Allah korkusuyla ondan vazge\u00e7erse, y\u00fcce Allah onun bu hareketinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ahirete b\u0131rakmadan bu d\u00fcnyada ondan daha g\u00fczeliyle verir.”<\/p>\n

\u00d6l\u00e7\u00fc ve tart\u0131daki cimrilik pisliktir, a\u015fa\u011f\u0131l\u0131kt\u0131r, sahtek\u00e2rl\u0131k ve sosyal ili\u015fkilerde hainliktir. Bu ise toplumun birbirine g\u00fcvenini sarsar. Al\u0131\u015f-veri\u015fte durgunluk yarat\u0131r. Toplum piyasas\u0131ndaki bereketin azalmas\u0131na neden olur. Toplumun bu problemi teker teker bireylere de yans\u0131r. Onlar \u00f6l\u00e7\u00fcde ve tart\u0131da hile yaparak birtak\u0131m kazan\u00e7lar elde ettiklerini sanarken, asl\u0131nda zarara u\u011frarlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu hile yoluyla elde edilen kazan\u00e7, y\u00fczeysel ve ge\u00e7icidir. Fakat ticaret hayat\u0131ndaki durgunluk k\u0131sa bir s\u00fcre sonra teker teker bireyler \u00fczerinde etkisini g\u00f6sterir.<\/p>\n

Bu ticaret d\u00fcnyas\u0131nda ileriyi g\u00f6rebilenlerin kavray\u0131p ger\u00e7e\u011fini yerine getirdikleri bir ger\u00e7ektir. Onlar\u0131n bu \u015fekilde davranmalar\u0131n\u0131n nedeni, ahl\u00e2ki etkenler veya dini duygular de\u011fildir. Bu ger\u00e7e\u011fi prati\u011fe dayal\u0131 pazar deneyimlerinden \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 sonu\u00e7larla kavram\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

\u00d6l\u00e7\u00fcye ve tart\u0131ya bir ticaret ahl\u00e2k\u0131 olarak ba\u011fl\u0131l\u0131k ile bir inanc\u0131n gere\u011fi olarak ba\u011fl\u0131l\u0131k aras\u0131nda \u00e7ok fark vard\u0131r. Bir inan\u00e7 gere\u011fi olarak \u00f6l\u00e7\u00fc ve tart\u0131da d\u00fcr\u00fcst davranan hem ticareti esas alan\u0131n hedeflerine ula\u015fmakta, bunlardan ayr\u0131 olarak kalbin temizli\u011fini elde etmekte faaliyet sahas\u0131 i\u00e7inde yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn hedeflerinden daha y\u00fcce ufuklara a\u00e7\u0131lmakta, hayata bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ve ondan zevk al\u0131\u015f\u0131 daha geni\u015f alanlara a\u00e7\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

B\u00f6ylece \u0130sl\u00e2m ayd\u0131nl\u0131k ufuklar\u0131na engin ama\u00e7lar ve geni\u015f alanlar do\u011fru yolunda ilerlemekle beraber, ya\u015fanan hayat\u0131n hedeflerine de s\u00fcrekli g\u00f6zetip ger\u00e7ekle\u015ftirmektedir.<\/p>\n

\u015e\u00dcPHELERDEN ARINMI\u015e METOD<\/p>\n

36- Bilmedi\u011fin \u015feyin ard\u0131na d\u00fc\u015fme. \u00c7\u00fcnk\u00fc kulak, g\u00f6z, kalp var ya, bunlar\u0131n hepsi konusunda sorguya \u00e7ekileceksiniz.<\/strong><\/p>\n

\u0130\u015fte bu k\u0131sa c\u00fcmleler ak\u0131l ve kalp i\u00e7in m\u00fckemmel bir yol g\u00f6stermektedir. Bu yol insanl\u0131\u011f\u0131n yeni yeni ula\u015fabildi\u011fi bilimsel metodu da kapsamaktad\u0131r. Kalbin d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve Allah’\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc buna ilave etmektedir. \u0130\u015fte bu da \u0130sl\u00e2m\u0131 kuru ak\u0131lc\u0131l\u0131k metodlar\u0131ndan ay\u0131ran en belirgin \u00f6zelliktir!<\/p>\n

Bir haber, bir olay ve bir hareket hakk\u0131nda kesin h\u00fck\u00fcm vermeden \u00f6nce ciddi bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmas\u0131 Kur’an-\u0131 Kerim’in \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 gere\u011fidir ve \u0130sl\u00e2m\u0131n hassas metodunun gere\u011fidir. Kalp ve ak\u0131l bu yol \u00fczere hareket etti\u011finde art\u0131k inan\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda kuruntulara ve sa\u00e7mal\u0131klara meydan verilmez. H\u00fck\u00fcm, yarg\u0131 ve sosyal ili\u015fkiler d\u00fcnyas\u0131nda tahmine ve \u015f\u00fcphelere yer verilmez. Ara\u015ft\u0131rma, deneyim ve bilim d\u00fcnyas\u0131nda y\u00fczeysel h\u00fck\u00fcmlere ve kuruntuya dayal\u0131 teorilere meydan verilmez.<\/p>\n

Modern \u00e7a\u011fda insanlar\u0131n bilime kazand\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fu sayg\u0131nl\u0131k ve g\u00fcven, Kur’an’\u0131n kendisine ba\u011flan\u0131lmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi akli ve kalbi sayg\u0131nl\u0131k ve g\u00fcveninin bir par\u00e7as\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Kur’an bu ak\u0131l ve kalbe verdi\u011fi g\u00fcven ile, insan\u0131 kula\u011f\u0131ndan, g\u00f6zlerinden ve kalbinden kula\u011f\u0131, g\u00f6z\u00fc ve kalbi veren Allah’a kar\u015f\u0131 sorumlu tutar.<\/p>\n

Bu organlar\u0131n, duygular\u0131n akl\u0131n ve kalbin g\u00fcvenidir. \u0130nsan bu emanetten sorumludur. Organlar duygular, ak\u0131l ve kalbin tamam\u0131 ondan sorulur. Bu \u00f6yle bir emanettir ki, insan ne zaman bir s\u00f6z s\u00f6ylese, bir olay\u0131 anlatsa bir ki\u015fi veya olay veyahut i\u015f hakk\u0131nda h\u00fck\u00fcm verse vicdan\u0131 onun dikkati ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda tir tir titrer.<\/p>\n

“Bilmedi\u011fin \u015feyin ard\u0131na d\u00fc\u015fme.”<\/p>\n

Kesin bir \u015fekilde bilmedi\u011fin ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011funu kesin tesbit etmedi\u011fin \u015feylerin ard\u0131na d\u00fc\u015fme. Bu s\u00f6ylenen bir s\u00f6z, aktar\u0131lan bir haber, yorumlanan bir olay, sebepleri belirlenen bir realite \u015fer’i bir h\u00fck\u00fcm veya inan\u00e7la ilgili bir mesele olabilir.<\/p>\n

Bir hadiste buyuruluyor ki:<\/p>\n

“Zan ile h\u00fck\u00fcm vermekten sak\u0131n\u0131n\u0131z. Zira zan’da bulunmak s\u00f6zlerin en yalan\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

Ebu Davud’un S\u00fcnen’inde yeralan bir hadiste ise,<\/p>\n

“\u0130nsan\u0131n en k\u00f6t\u00fc bine\u011fi zann\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fc almas\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

Ba\u015fka bir hadiste<\/p>\n

“Yalanlar\u0131n en k\u00f6t\u00fcs\u00fc ki\u015finin g\u00f6zleriyle g\u00f6rmedi\u011fini onlara g\u00f6rd\u00fcrmesidir.”<\/p>\n

\u0130\u015fte bu \u015fekilde ayetler ve hadisler bu eksiksiz m\u00fctekamil metodu yerle\u015ftirmek \u00fczere yo\u011funla\u015fmaktad\u0131rlar. Bu e\u015fsiz metod akl\u0131 tek ba\u015f\u0131na h\u00fck\u00fcmlerini belirlemede ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamla\u015ft\u0131rmada \u00f6l\u00e7\u00fc olarak almaz. Akl\u0131n yan\u0131nda kalbin d\u00fc\u015f\u00fcncelerini, direktiflerini, duygular\u0131n\u0131 ve h\u00fck\u00fcmlerini de de\u011ferlendirir. Olay\u0131n b\u00fct\u00fcn birimleri ve b\u00fct\u00fcn sonu\u00e7lar\u0131 kesin bi\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p sa\u011fl\u0131kl\u0131 sonuca var\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleyen her t\u00fcrl\u00fc ku\u015fku ve teredd\u00fct ortadan kald\u0131r\u0131lmadan \u00f6nce dil, tekbir s\u00f6z s\u00f6ylemez. Tekbir olay aktarmaz. Tekbir rivayet nakletmez. Ak\u0131l hi\u00e7bir konuda, h\u00fck\u00fcm vermez ve insan hi\u00e7bir i\u015fte kesin \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fmaz.<\/p>\n

“Bu Kur’an en do\u011fru yola iletir.”<\/p>\n

Ger\u00e7ekten de \u00f6yledir ve do\u011frudur.<\/p>\n

DUYGULARIN TERB\u0130YES\u0130<\/p>\n

37- Yery\u00fcz\u00fcnde \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131k taslayarak y\u00fcr\u00fcme. \u00c7\u00fcnk\u00fc sen ne yeri delebilirsin, ve ne de boyca da\u011flara erebilirsin.<\/strong><\/p>\n

\u0130nsan, kalbini b\u00fct\u00fcn kullar\u0131na egemen olan yarat\u0131c\u0131 bilincinden bo\u015faltt\u0131\u011f\u0131 zaman elindeki serveti, iktidar\u0131, kuvveti veya g\u00fczelli\u011fiyle \u00f6v\u00fcnme. B\u00f6b\u00fcrlenme hissine kap\u0131l\u0131r. E\u011fer elindeki t\u00fcm nimetlerin Allah taraf\u0131ndan kendisine verildi\u011fini, Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7ok zay\u0131f oldu\u011funu hat\u0131rlay\u0131p anlayacak olsa b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamas\u0131 s\u00f6ner, b\u00f6b\u00fcrlenmesi iner. Yery\u00fcz\u00fcnde \u015fa\u015fk\u0131n ve \u015f\u0131marm\u0131\u015f bir \u015fekilde de\u011fil, olgun bir \u015fekilde gezinmeye ba\u015flar.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim bu kendini be\u011fenmi\u015f, \u00fcst\u00fcnl\u00fck taslayan, gururlu insan\u0131 zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131, acizli\u011fi ve basitli\u011fiyle y\u00fcz y\u00fcze getirir.<\/p>\n

“Sen ne yeri delebilirsin, ve ne de da\u011flar kadar y\u00fckselebilirsin.”<\/p>\n

\u0130nsan bedeni itibariyle \u00e7ok zay\u0131f, \u00e7ok c\u0131l\u0131zd\u0131r. Allah’\u0131n yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu b\u00fcy\u00fck k\u00fctlelere ula\u015famaz. O ancak Allah’\u0131n kuvvetiyle g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. Allah’\u0131n ona verdi\u011fi \u00fcst\u00fcnl\u00fck s\u0131fat\u0131yla \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. Allah’\u0131n kendisine \u00fcfledi\u011fi soluk ile onurludur. \u0130nsan ancak bu ruh vas\u0131tas\u0131yla Allah’la ileti\u015fim kurabilir. O’nun g\u00f6zetimi alt\u0131nda oldu\u011funu hissedebilir ve ancak bu \u015fekilde O’nu unutmayabilir.<\/p>\n

Kur’an’\u0131n kendisine \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fu kibir ve b\u00f6b\u00fcrlenmenin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131yla olu\u015facak, al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck ve olgunluk insan\u0131n Allah’a kar\u015f\u0131 ve insanlara kar\u015f\u0131 edebini tak\u0131nmas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fecektir. Bu hem psikolojik ve hem de sosyal bir edeptir. Ancak kalbi dar, u\u011fra\u015f\u0131lar\u0131 basit olan kof insanlar, bu edebi b\u0131rak\u0131p b\u00f6b\u00fcrlenmeye ve kendini be\u011fenmeye saplanabilirler. B\u00f6yle kimselerin \u015f\u0131mard\u0131\u011f\u0131ndan ve nimetini ink\u00e2r etti\u011finden dolay\u0131 Allah’\u0131n sevmedi\u011fi gibi, kabard\u0131\u011f\u0131 ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck taslad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de insanlar sevmezler.<\/p>\n

Bir hadiste buyuruluyor ki:<\/p>\n

“Kim Allah i\u00e7in al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck yaparsa, Allah onu y\u00fckseltir. O kendi i\u00e7inde basit bir insand\u0131r. Fakat insanlar\u0131n kat\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir insand\u0131r. Kim de b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslarsa, Allah onu al\u00e7alt\u0131r, O kendi i\u00e7inde b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Fakat insanlar\u0131n kat\u0131nda basit birisidir. Hatta o bu haliyle insanlara g\u00f6re k\u00f6pekten ve domuzdan daha adi bir yarat\u0131kt\u0131r. (Bu hadisi, \u0130bn-i Kesir tefsirinde rivayet etmi\u015ftir.)<\/p>\n

\u00c7o\u011funlu\u011fu k\u00f6t\u00fc i\u015fler ve s\u0131fatlar\u0131n yeralmas\u0131 ile ilgili olan bu emirler ve yasaklar, Allah’\u0131n bu k\u00f6t\u00fc s\u0131fatlardan ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilan edilmesiyle sona ermektedir:
\n
\n38- Sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00fct\u00fcn bu davran\u0131\u015f ve tutumlar\u0131n k\u00f6t\u00fc olanlar\u0131, Rabbin taraf\u0131ndan \u00e7irkin ve i\u011fren\u00e7 say\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131klama emrin ve yasa\u011f\u0131n kayna\u011f\u0131na ili\u015fkin bir \u00f6zetleme ve hat\u0131rlatmad\u0131r. Bu kayna\u011fa g\u00f6re Allah bu t\u00fcr i\u015flerin k\u00f6t\u00fc alanlar\u0131ndan ho\u015flanmamaktad\u0131r. Onlar\u0131n g\u00fczel ve emredilmi\u015f olanlar\u0131n\u0131 ise s\u00f6zkonusu etmemektedir. Zira, daha \u00f6nce belirtti\u011fimiz gibi, burada \u00f6ncelikle k\u00f6t\u00fc s\u0131fatlar\u0131n ve fiillerin yasaklanmas\u0131 \u00fczerinde durulmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu emirler ve yasaklar, aynen ba\u015fta oldu\u011fu gibi, bunlar\u0131n Allah’a, tevhid inanc\u0131na ba\u011flanmas\u0131 ve \u015firkten sak\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131yla sona ermektedir. Ayr\u0131ca y\u00fcce Allah’\u0131n peygambere vahiy ile g\u00f6nderdi\u011fi Kur’an’\u0131n bildirdi\u011fi hikmetlerden baz\u0131lar\u0131n\u0131n bunlar oldu\u011fu a\u00e7\u0131klan\u0131yor:<\/p>\n

39- Bunlar, Rabbinin sana vahiy yolu ile bildirdi\u011fi baz\u0131 hikmetlerdir. Sak\u0131n Allah’\u0131n yan\u0131s\u0131ra ba\u015fka bir ilaha tapma. Yoksa yerilmi\u015f ve Allah’\u0131n rahmetinden kovulmu\u015f olarak cehenneme at\u0131l\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/strong><\/p>\n

Bu ba\u015flang\u0131c\u0131 and\u0131ran bir sonu\u00e7tur. \u0130sl\u00e2m\u0131n hayat\u0131, binas\u0131n\u0131 \u00fczerinde kurdu\u011fu ana ilkeye, Allah’\u0131n bir kabul edilip, O’ndan ba\u015fkas\u0131na ibadet edilmemesi ilkesine do\u011frudan ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130kinci ders, Allah’\u0131n birli\u011fi ve ona ortak ko\u015fma yasa\u011f\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015f ve yine ayn\u0131 \u015feylerle sona ermi\u015ftir. \u0130lk son aras\u0131nda hepsi de k\u00f6kl\u00fc tevhid ilkesine dayal\u0131 ve onun \u00fczerinde yo\u011funla\u015fan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler, emirler, yasaklar ve davran\u0131\u015f kurallar\u0131 yeralm\u0131\u015ft\u0131r… \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki bu ders ise, Allah’a \u00e7ocuk ve ortak yak\u0131\u015ft\u0131rma d\u00fc\u015f\u00fcncesini reddetmek ile ba\u015flamakta, bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin tutars\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ve \u00e7eli\u015fkilerini a\u00e7\u0131klamakta ve b\u00fct\u00fcn bir evrenin tek olan yarat\u0131c\u0131ya y\u00f6nelmi\u015f oldu\u011funu vurgulayarak sona ermektedir:<\/p>\n

“Evrendeki her varl\u0131k O’nu \u00f6verek tesbih eder.”<\/p>\n

Ayr\u0131ca ahirette herkesin tekbir yere ve tekbir tarafa, yani Allah’a d\u00f6nece\u011fi, yerdeki ve g\u00f6klerdeki t\u00fcm varl\u0131klar\u0131 ku\u015fatan tek ilmin sadece Allah’\u0131n ilmi oldu\u011fu ve b\u00fct\u00fcn yarat\u0131klar\u0131n i\u015flerinde g\u00f6nl\u00fcnce tasarruf ve yetki sahibinin sadece Allah oldu\u011fu vurgulan\u0131yor:<\/p>\n

“Dilerse size merhamet eder, dilerse azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131r.”<\/p>\n

Konunun ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde \u015firke dayal\u0131 inan\u00e7 sisteminin b\u00fct\u00fcn tutars\u0131zl\u0131klar\u0131 ortaya konmakta, bu inan\u00e7 y\u0131k\u0131l\u0131p gitmektedir. Gizlisiyle, a\u00e7\u0131\u011f\u0131yla, d\u00fcnyas\u0131 ve ahiretiyle bu varl\u0131k aleminde y\u00fcce Allah yaln\u0131z ba\u015f\u0131na ibadete, y\u00f6neli\u015fe kudrete, tasarrufa ve h\u00fck\u00fcm yetkisine tek ba\u015f\u0131na sahiptir. B\u00fct\u00fcn bir varl\u0131k alemin canl\u0131lar\u0131n ve cans\u0131zlar\u0131n kat\u0131l\u0131mlar\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fen kapsaml\u0131, ku\u015fat\u0131c\u0131 bir nitelik ile yarat\u0131c\u0131s\u0131na y\u00f6nelmekte ve onu noksan s\u0131fatlardan tenzih etmektedir.<\/p>\n

ALLAH’IN Y\u00dcCEL\u0130\u011e\u0130 VE \u0130NSANIN K\u00dcSTAHLI\u011eI<\/p>\n

40- Rabbiniz o\u011fullar\u0131 size ay\u0131rd\u0131 da kendisi meleklerden k\u0131zlar m\u0131 edindi? Siz ger\u00e7ekten \u00e7ok a\u011f\u0131r; son derece k\u00fcstah\u00e7a bir s\u00f6z s\u00f6yl\u00fcyorsunuz.<\/strong><\/p>\n

Bu olumsuzlu\u011fu ve a\u015fa\u011f\u0131lamay\u0131 peki\u015ftiren bir sorudur. Onlar\u0131n “Melekler Allah’\u0131n k\u0131z\u0131d\u0131r” \u015feklindeki iddialar\u0131n\u0131 reddetmektedir. Y\u00fcce Allah, \u00e7ocuktan ve arkada\u015ftan m\u00fcnezzeh oldu\u011fu gibi, ortak ve benzer birisinden m\u00fcnezzehtir. Bu soru \u015fu a\u00e7\u0131dan da a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131d\u0131r: Onlar k\u0131zlar\u0131 erkeklerden daha a\u015fa\u011f\u0131 g\u00f6rd\u00fckleri, fakirlik ve utanma belas\u0131ndan dolay\u0131 k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fckleri, melekleri di\u015fi olarak kabul ettikleri halde, bu k\u0131zlar\u0131 Allah’a nispet ediyorlard\u0131!.. B\u00f6yle bir izafe ger\u00e7ekten komik olmaktad\u0131r. Madem ki, k\u0131zlar\u0131 ve erkekleri Allah vermektedir. \u00d6yleyse nas\u0131l oluyor da, daha de\u011ferli olan erkekleri kendilerine ay\u0131r\u0131yor, Allah i\u00e7in daha de\u011fersiz kabul edilen k\u0131zlar\u0131 b\u0131rak\u0131yor!?<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu a\u00e7\u0131klamalar, onlar\u0131n bu iddialar\u0131nda ne kadar haks\u0131zl\u0131k ettiklerini sergilemek ve yakla\u015f\u0131mlar\u0131ndaki tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamak i\u00e7indir. Yoksa zaten mesele b\u00fct\u00fcn\u00fc ile k\u00f6kten tutars\u0131zd\u0131r.<\/p>\n

“Siz ger\u00e7ekten \u00e7ok a\u011f\u0131r, son derece k\u00fcstah bir s\u00f6z s\u00f6yl\u00fcyorsunuz.”<\/p>\n

\u00c7irkinli\u011fi ve i\u011fren\u00e7li\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck, c\u00fcretk\u00e2rl\u0131k ve k\u00fcstahl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck, i\u00e7indeki iftiran\u0131n deh\u015feti a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi ve do\u011frulanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir s\u00f6z.
\n
\n41- K\u00e2firler \u00f6\u011f\u00fct al\u0131p, ak\u0131llar\u0131n\u0131 ba\u015flar\u0131na toplas\u0131nlar diye bu Kur’an’da \u00e7e\u015fitli uyar\u0131 y\u00f6ntemleri kulland\u0131k. Fakat bu farkl\u0131 uyar\u0131lar onlar\u0131n ger\u00e7ekten daha da uzakla\u015fmalar\u0131ndan ba\u015fka bir \u015feye yaramam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim tevhid inanc\u0131n\u0131 getirmi\u015ftir. Bu inan\u00e7 sistemini yerle\u015ftirmek ve a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in de\u011fi\u015fik yollar, \u00e7e\u015fitli \u00fcsluplar ve pek \u00e7ok vas\u0131talar kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

“\u00d6\u011f\u00fct al\u0131p ak\u0131llar\u0131n\u0131 ba\u015flar\u0131na toplas\u0131nlar diye.”<\/p>\n

Tevhidi hat\u0131rlatmada bulunma, f\u0131trata ve f\u0131trat\u0131n mant\u0131\u011f\u0131na, ayr\u0131ca evrendeki do\u011fal ayetlere ve ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fcklere de\u011finmenin d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir eylem yapmaya ihtiya\u00e7 duymaz. Fakat onlar bu Kur’an’\u0131 her dinlediklerinde, nefretleri daha da artmaktad\u0131r. Kur’an’\u0131n getirdi\u011fi inan\u00e7 sisteminden uzakla\u015fmaktad\u0131rlar. Hatta bizzat Kur’an’\u0131n kendisinden de ka\u00e7maktad\u0131rlar. \u015eirk, kuruntu gibi kendi inand\u0131klar\u0131 sa\u00e7ma konular hakk\u0131nda Kur’an ayetlerinin gelmesinden korkmaktad\u0131rlar. K\u0131zlar hik\u00e2yesi ve bunlar\u0131n Allah’a izafe edili\u015fi hakk\u0131ndaki iddialar\u0131, oldu\u011fu gibi ortaya konarak onlar\u0131n bu iddialar\u0131n\u0131n \u00e7eli\u015fkileri ve \u00e7\u0131kmazlar\u0131 ifade edilmektedir. Ayr\u0131ca sahte ilahlar hik\u00e2yesinde de onlar\u0131n iddialar\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. B\u00f6ylece bu sahte ilahlar\u0131n var oldu\u011fu kabul edilse bile, bunlar\u0131n da Allah’a yakla\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015facaklar\u0131 ve bir yolunu bulup O’nun yoluna girecekleri kesin bi\u00e7imde belirtilmi\u015f oluyor:
\n
\n42- Ey Muhammed de ki; E\u011fer m\u00fc\u015friklerin dedikleri gibi evrende Allah’\u0131n yan\u0131s\u0131ra ba\u015fka ilahlar olsayd\u0131, bu ilahlar Ar\u015f’\u0131n ve kesin egemenli\u011fin sahibi olan Allah ile boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015fmenin yolunu ararlard\u0131. “<\/strong><\/p>\n

Ayeti kerimede ge\u00e7en “lev” edat\u0131 Arap dili gramerinin uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan belirtildi\u011fi gibi bir \u015feyin asla olmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmek i\u00e7in kullan\u0131lan bir olumsuzluk edat\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc mesele b\u00fct\u00fcn\u00fcyle imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Onlar\u0131n iddia ettiklerinin aksine, Allah ile birlikte ba\u015fka ilahlar yoktur. Onlar\u0131n \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ilahlar sadece Allah’\u0131n yarat\u0131klar\u0131ndan birer yarat\u0131kt\u0131r. \u0130sterse bu bir y\u0131ld\u0131z ve gezegen olsun, ister bir insan veya bir hayvan olsun, isterse bitki veya cans\u0131z varl\u0131k olsun farketmez. B\u00fct\u00fcn bu yarat\u0131klar evrene h\u00fckmeden f\u0131trat gere\u011fi, y\u00fcce yarat\u0131c\u0131 olan Allah’a y\u00f6nelmi\u015f bulunmaktad\u0131r. Kendisine h\u00fckmeden ve ona g\u00f6re tasarruflarda bulunan ilahi iradeye boyun e\u011fmektedir. Allah’\u0131n kesin yasalar\u0131na boyun e\u011fmek ve iradesinin gere\u011fini yerine getirmek suretiyle Allah’a giden yolunu bulmaktad\u0131r.<\/p>\n

“Bu ilahlar Ar\u015f’\u0131n ve kesin egemenli\u011fin sahibi olan Allah ile boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015fmenin yollar\u0131n\u0131 ararlard\u0131.”<\/p>\n

Burada Ar\u015f’tan s\u00f6z edilmesi, y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fc\u015friklerin Allah ile beraber ilah olduklar\u0131na inan\u0131p, \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131klar\u0131 bu yarat\u0131klardan tamamen y\u00fcce ve y\u00fcksek oldu\u011funu ifade etmektedir. Zira bu yarat\u0131klar\u0131n hepsi O’nun Ar\u015f’\u0131 alt\u0131ndad\u0131r, O’nunla birlikte de\u011fil…<\/p>\n

Bundan sonra O y\u00fcceli\u011fiyle beraber Allah’\u0131n noksan s\u0131fatlardan tenzih edilmesi yeral\u0131yor.<\/p>\n

43- Ha\u015fa, O, onlar\u0131n sa\u00e7ma yak\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131ndan uzakt\u0131r, y\u00fccedir, b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/strong><\/p>\n

Daha sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde evrende bulunan b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131 ve canl\u0131lar\u0131 i\u00e7eren e\u015fsiz bir sahne \u00e7izilmektedir. Her \u015fey Allah’\u0131n Ar\u015f’\u0131 alt\u0131ndad\u0131r. Hepsi Allah’a y\u00f6nelmektedir. Hepsi O’nu noksan s\u0131fatlardan tenzih etmekte ve O’na varmak i\u00e7in bir vas\u0131ta bulmaktad\u0131r.<\/p>\n

44- Yedi kat g\u00f6k, yer ve buralardaki varl\u0131klar\u0131n t\u00fcm\u00fc O’nu tenzih ederler, noksanl\u0131klardan uzak oldu\u011funu dile getirirler. Evrendeki her varl\u0131k, O’nu \u00f6verek tesbih eder, fakat siz bu varl\u0131klar\u0131n tesbihlerini anlayamazs\u0131n\u0131z. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz O, kullar\u0131na kar\u015f\u0131 yumu\u015fakt\u0131r, affedicidir.<\/strong><\/p>\n

Bu ifade bu koca evrende b\u00fct\u00fcn atomlar\u0131n bir kalp gibi att\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Allah’\u0131 noksan s\u0131fatlardan uzakla\u015ft\u0131ran ifadelerle co\u015fkun bir ruh halinde O’na do\u011fru harekete ge\u00e7mektedir. Bir de bakm\u0131\u015fs\u0131n ki, b\u00fct\u00fcn bir evren hareket ve hayat i\u00e7indedir. Yine bir de bakm\u0131\u015fs\u0131n ki, varl\u0131\u011f\u0131n tamam\u0131 sevin\u00e7 ve mutluluk i\u00e7inde tek ses olarak O’nun ad\u0131n\u0131 y\u00fcceltmekte, y\u00fcce ulu ve bir olan yarat\u0131c\u0131ya do\u011fru bir sayg\u0131 i\u00e7inde y\u00fckselmektedir.<\/p>\n

Kalp bu olay\u0131 zihninde, i\u00e7inde canland\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda, onun e\u015fsiz bir k\u00e2inat tablosu oldu\u011funu g\u00f6recektir. B\u00fct\u00fcn ta\u015flar ve b\u00fct\u00fcn \u00e7ak\u0131llar, b\u00fct\u00fcn tohumlar ve b\u00fct\u00fcn yapraklar, b\u00fct\u00fcn \u00e7i\u00e7ekler ve b\u00fct\u00fcn meyveler. B\u00fct\u00fcn bitkiler ve b\u00fct\u00fcn a\u011fa\u00e7lar. B\u00fct\u00fcn b\u00f6cekler ve b\u00fct\u00fcn s\u00fcr\u00fcngenler. B\u00fct\u00fcn insanlar ve b\u00fct\u00fcn hayvanlar. Yery\u00fcz\u00fcnde bulunan b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar. Suda y\u00fczen b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar, havada u\u00e7an b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar. Bunun yan\u0131nda g\u00f6\u011f\u00fcn sakinleri… Evet b\u00fct\u00fcn bu varl\u0131klar, Allah’\u0131 noksan s\u0131fatlardan uzak g\u00f6rmekte ve y\u00fcceli\u011fi i\u00e7in de O’na y\u00f6nelmektedirler.<\/p>\n

Ruh ar\u0131n\u0131p, temizlendi\u011finde hareket halinde bulunan veya yerinde duran varl\u0131klara kulak verdi\u011finde, onlar\u0131n bir ruh ile canland\u0131klar\u0131n\u0131 ve Allah’\u0131 tesbihe y\u00f6neldiklerini g\u00f6recektir. Bu da ruhlar\u0131 y\u00fcceler alemi ile ileti\u015fime ge\u00e7meye haz\u0131rlar. Bu varl\u0131\u011f\u0131n s\u0131rlar\u0131ndan gafil insanlar\u0131n kavrayamad\u0131klar\u0131 ger\u00e7ekleri kavrarlar. Bal\u00e7\u0131\u011f\u0131n kat\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n, kalpleriyle vicdan\u0131 aras\u0131na girdi\u011fi gafiller bu evrendeki hareketli ve hareketsiz her \u015feyde rahat g\u00f6zlenen bu co\u015fkulu hayat\u0131 g\u00f6remezler.<\/p>\n

“O kullar\u0131na kar\u015f\u0131 yumu\u015fakt\u0131r, affedicidir.”<\/p>\n

Burada yumu\u015fakl\u0131\u011f\u0131n ve ba\u011f\u0131\u015flanman\u0131n s\u00f6zkonusu edilmesi Allah’a \u00f6vg\u00fc ile tesbihte bulunan bir k\u00e2inat kervan\u0131 i\u00e7inde insan\u0131n birtak\u0131m yanl\u0131\u015fl\u0131klar ve kusurlar yapabilece\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. Evren b\u00f6yle bir r\u00f9h ile donanm\u0131\u015fken, insanlar ink\u00e2r i\u00e7indedir, onlar\u0131n i\u00e7inden baz\u0131lar\u0131 Allah’a ortak ko\u015fmakta, O’na k\u0131zlar izafe etmektedir. Baz\u0131lar\u0131 O’na \u00f6vg\u00fcde bulunmak ve O’nu noksan s\u0131fatlardan ar\u0131nd\u0131rmaktan habersizdir. Halbuki insan bu evren i\u00e7inde her \u015feyden daha \u00e7ok Allah’\u0131 noksan s\u0131fatlardan tenzih etme, O’na \u00f6vg\u00fcde bulunma, O’nu tan\u0131ma ve birleme konumundad\u0131r. E\u011fer Allah’\u0131n yumu\u015fakl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmasayd\u0131, b\u00fct\u00fcn insanlar \u00fcst\u00fcn ve iktidar sahibi birinin k\u0131sk\u0131vrak yakalan\u0131\u015f\u0131 gibi yakalan\u0131rlard\u0131. Fakat O, insanlara zaman tan\u0131makta, hat\u0131rlatmakta, \u00f6\u011f\u00fct vermekte ve onlar\u0131 sak\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

“O kullar\u0131na kar\u015f\u0131 yumu\u015fakt\u0131r, affedicidir.”<\/p>\n

G\u00d6REMEYEN G\u00d6ZLER VE ALGILAYAMAYAN KALPLER<\/strong><\/p>\n

Kurey\u015f’in ileri gelenleri Kur’an’\u0131 dinliyorlard\u0131. Fakat yumu\u015famamalar\u0131 i\u00e7in kalpleriyle m\u00fccadele ediyorlard\u0131. etkilenmemesi i\u00e7in f\u0131tratlar\u0131n\u0131 serbest b\u0131rakm\u0131yor, dizginliyorlard\u0131. Bunun \u00fczerine y\u00fcce Allah onlarla peygamber aras\u0131na bir perde koydu. Gizli bir perde, onlar\u0131n kalpleri \u00fczerine bir \u00f6rt\u00fc gerdi. Art\u0131k Kur’an’\u0131 anlayamazlard\u0131. Kulaklar\u0131n\u0131 da sa\u011f\u0131r gibi yapt\u0131. Bundan sonra onlar Kur’an’daki direktifleri anlam\u0131yorlard\u0131:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1- Kulu Muhammed’i bir gece Mescidi Haram’dan (Kabe’den) yola \u00e7\u0131kararak, kendisine baz\u0131 mucizelerimizi, ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fcklerimizi g\u00f6sterelim diye, \u00e7evresini kutsal k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z Mescidi Aksa’ya (Kud\u00fcs’e) ula\u015ft\u0131ran Allah, her t\u00fcrl\u00fc noksanl\u0131ktan uzakt\u0131r. O her \u015feyi i\u015fiten ve her \u015feyi g\u00f6rendir. Sure Allah’\u0131n eksik s\u0131fatlardan uzak tutulmas\u0131 ile ba\u015fl\u0131yor. Bu ba\u015flang\u0131\u00e7 \u0130sra’n\u0131n yumu\u015fak, sakin havas\u0131na uyum sa\u011flayan psikolojik bir harekettir. …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1683,305,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2567","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-etiketler-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-isra-suresi","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2567","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2567"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2567\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2567"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2567"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2567"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}