{"id":2569,"date":"2012-01-20T07:17:00","date_gmt":"2012-01-20T07:17:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2569"},"modified":"2012-01-20T07:17:00","modified_gmt":"2012-01-20T07:17:00","slug":"nahl-suresinin-70-128-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/nahl-suresinin-70-128-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Nahl Suresi’nin 70-128.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

70- Allah sizi yaratt\u0131, sonra can\u0131n\u0131z\u0131 al\u0131r; kiminizin \u00f6mr\u00fc en rezil, en g\u00fc\u00e7s\u00fcz ya\u015flara kadar uzat\u0131l\u0131r da adam vaktiyle bildiklerinin hi\u00e7birini bilmez olur. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah her \u015feyi bilir ve her \u015feyi yapabilir.<\/p>\n

71- Allah r\u0131z\u0131k alan\u0131nda bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcz\u00fc di\u011ferlerinizden \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131. \u00dcst\u00fcn konumdakiler r\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131, buyruklar\u0131 alt\u0131ndaki yoksullarla payla\u015fm\u0131yorlar ki, herkes e\u015fit ge\u00e7im d\u00fczeyine kavu\u015fsun. Acaba Allah’\u0131n nimetlerini inkar m\u0131 ediyorsunuz?<\/p>\n

72- Allah size kendi t\u00fcr\u00fcn\u00fczden e\u015fler sundu; bu e\u015flerinizden size \u00e7ocuklar, torunlar verdi, size temiz r\u0131z\u0131klar ba\u011f\u0131\u015flad\u0131. Durum b\u00f6yleyken, onlar bat\u0131la inan\u0131p Allah’\u0131n nimetlerini ink\u00e2r m\u0131 ediyorlar?<\/p>\n

73- Onlar Allah’\u0131 b\u0131rak\u0131p kendilerine g\u00f6klerden ya da yerden hi\u00e7bir r\u0131z\u0131k veremeyen buna asla g\u00fcc\u00fc yetmeyen d\u00fczmece ilahlara taparlar.<\/p>\n

74- Allah’a benzerler yak\u0131\u015ft\u0131rmaya kalk\u0131\u015fmay\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah bilir, siz bilmezsiniz.<\/strong><\/p>\n

Birinci dokunu\u015f hayat ve \u00f6l\u00fcmle ilgilidir. Bu konu herkesi ve her canl\u0131y\u0131 yak\u0131ndan ilgilendirmektedir. Hayat sevimlidir. Hayat hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnmek kat\u0131 kalpleri bile bir \u00f6l\u00e7\u00fcde yumu\u015fat\u0131r, Allah’\u0131n elini, nimetini ve kudretini daha bir duyarl\u0131kla alg\u0131lamas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Hayat\u0131 yitirmekten korkmakla da hayat\u0131 verene kar\u015f\u0131 takva, sak\u0131nma ve s\u0131\u011f\u0131nma duygular\u0131 ferdin vicdan\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7irebilir. \u0130nsan\u0131n ya\u015flan\u0131p ihtiyarla\u015fmas\u0131na, daha \u00f6nce bildiklerini unutmas\u0131na, acizlik, unutkanl\u0131k ve d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fck a\u00e7\u0131s\u0131ndan tekrar \u00e7ocukla\u015fmas\u0131na ili\u015fkin ya\u015fl\u0131l\u0131k tablosu, evet bu tablo insan\u0131n ruhunu hayat\u0131n evreleri \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeye sevk edebilir. \u0130nsan ruhunu hayat\u0131n de\u011fi\u015fimiyle etkilenmeye sevkedebilir. \u0130nsan\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamas\u0131n\u0131, g\u00fcc\u00fc, bilgisi ve imk\u00e2nlar\u0131 ile \u00fcst\u00fcnl\u00fck taslamas\u0131n\u0131 \u00f6nleyebilir. Ard\u0131ndan;<\/p>\n

“Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah her \u015feyi bilir ve her \u015feye g\u00fcc\u00fc yeter.”<\/p>\n

denilmektedir ki, insan\u0131n ruhunu bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fe \u00e7evirir. S\u00fcrekli ve ku\u015fat\u0131c\u0131 ilim Allah’\u0131nd\u0131r. Zamandan etkilenmeyen, eksiksiz g\u00fc\u00e7 ve kudret Allah’\u0131nd\u0131r. \u0130nsan\u0131n ilmi, eksiksiz g\u00fc\u00e7 ve kudret sahibi Allah’\u0131nd\u0131r. \u0130nsan\u0131n ilmi g\u00fcc\u00fc de belli bir zamanla s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca her ikisi de eksik, s\u0131n\u0131rl\u0131 ve c\u00fczidir.<\/p>\n

\u0130kinci dokunu\u015f, r\u0131z\u0131kla ilgilidir. R\u0131z\u0131k konusunda herkesin farkl\u0131 durumda oldu\u011fu ortadad\u0131r. Ayeti kerime, bu farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131, Allah’\u0131n r\u0131z\u0131k konusunda bir kesimi di\u011fer bir kesime \u00fcst\u00fcn k\u0131lmas\u0131na ba\u011flamaktad\u0131r. R\u0131z\u0131k konusundaki bu farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n Allah’\u0131n yasas\u0131na ba\u011fl\u0131 bulunan sebepleri vard\u0131r. Bu konuda hi\u00e7bir \u015fey ba\u015f\u0131bo\u015f ve gereksiz de\u011fildir. Bir insan ak\u0131ll\u0131, bilgin ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr oldu\u011fu halde, r\u0131z\u0131k elde etme ve onu geli\u015ftirme yetene\u011fi s\u0131n\u0131rl\u0131 olabilir. Zira onun yetenekleri ba\u015fka alanlardad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde bir insan da cahil, basit ve fazla ak\u0131ll\u0131 olmaz, fakat mal elde etme ve onu geli\u015ftirme yetene\u011fi fazla olabilir. Her insan\u0131n kendisine g\u00f6re enerjisi ve yetenekleri vard\u0131r. Bu konuyu derinlemesine incelemeyenler, r\u0131zk\u0131n g\u00fc\u00e7 ve imk\u00e2nlarla hi\u00e7 ilgisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 san\u0131rlar. Halbuki r\u0131z\u0131k da hayat\u0131n di\u011fer alanlar\u0131ndaki konular gibi \u00f6zel bir g\u00fc\u00e7 ve yetenekle tamamen ilgilidir. R\u0131zk\u0131n bollu\u011fu, Allah taraf\u0131ndan s\u0131nanma vas\u0131tas\u0131 da olabilir. R\u0131zk\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 da Allah’\u0131n diledi\u011fi bir hikmet ve bunun sonucunda ger\u00e7ekle\u015fen bir s\u0131nama olabilir… Hangi a\u00e7\u0131dan bakarsak bakal\u0131m, r\u0131z\u0131k konusundaki farkl\u0131l\u0131klar, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen bir olayd\u0131r ve bu farkl\u0131l\u0131klar insanlar\u0131n yeteneklerinin farkl\u0131l\u0131klar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Do\u011fal olarak bu tezin tutarl\u0131 olabilmesi i\u00e7in, de\u011fi\u015fik toplumlarda bulunan zul\u00fcm esas\u0131na dayal\u0131 yapay ilkelerin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. Nitekim ayeti kerime bu olay\u0131n, o zamanki Arap toplumunun realitedeki uygulamas\u0131na de\u011finmektedir. Ayeti kerime bu olay\u0131 o zaman Araplarda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen puta tap\u0131c\u0131 cahiliyenin baz\u0131 kuruntular\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131yor. S\u00f6zkonusu kuruntulara daha \u00f6nce de\u011finmi\u015ftik. \u015e\u00f6yle ki: onlar Allah’\u0131n kendilerine verdi\u011fi r\u0131zk\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 sahte tanr\u0131lar\u0131na ay\u0131r\u0131yorlard\u0131. Burada onlar hakk\u0131nda diyor ki; “Onlar sahip olduklar\u0131 mallar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 elleri alt\u0131nda bulunan k\u00f6lelerine vermiyorlard\u0131. (Bu \u0130sl\u00e2mdan .\u00f6nce fiilen ya\u015fanan bir olayd\u0131) Yani r\u0131z\u0131k konusunda k\u00f6leleriyle e\u015fit olmak istemiyorlard\u0131. Peki ne diye Allah’\u0131n kendilerine verdi\u011fi r\u0131zk\u0131n bir pay\u0131n\u0131 sahte ilahlar\u0131na ay\u0131r\u0131yorlar?<\/p>\n

“Acaba Allah’\u0131n nimetlerini ink\u00e2r m\u0131 ediyorsunuz.”<\/p>\n

Nimeti verene, ba\u011f\u0131\u015fta bulunana, r\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131 artt\u0131rana \u015f\u00fckredeceklerine, nimete ortak ko\u015fmak suretiyle kar\u015f\u0131l\u0131k veriyorlar. \u00d6yle mi?<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc dokunu\u015fun zemini, kendileri, e\u015fleri, \u00e7ocuklar\u0131 ve torunlar\u0131d\u0131r. Burada \u00f6ncelikle erkek ile kad\u0131n aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011f\u0131n yerle\u015ftirilmesi ile s\u00f6ze girilmektedir:<\/p>\n

“Allah size kendi t\u00fcr\u00fcn\u00fczden e\u015fler sundu.”<\/p>\n

Onlar sizin kendinizdendir, sizin bir par\u00e7an\u0131zd\u0131r onlar. Onlar a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k bir t\u00fcr de\u011fillerdir. Ki do\u011fduklar\u0131n\u0131 m\u00fcjde ald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda saklan\u0131p \u00fcz\u00fclesiniz!<\/p>\n

“Bu e\u015flerinizden size \u00e7ocuklar, torunlar verdi.”<\/p>\n

Ge\u00e7ici olan insan, \u00e7ocuklar\u0131 ve torunlar\u0131 vas\u0131tas\u0131 ile varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc rahat\u00e7a alg\u0131lar. \u0130nsan\u0131n i\u00e7indeki bu arzuya dokunulmas\u0131 duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha bir k\u00f6r\u00fckler… Ard\u0131ndan \u015f\u00f6ylece olumsuzluk ifade eden soru sorulur:<\/p>\n

“Durum b\u00f6yleyken onlar bat\u0131la inan\u0131p Allah’\u0131n nimetlerini ink\u00e2r m\u0131 ediyorlar?”<\/p>\n

Ki O’na ortak ko\u015fuyorlar ve onun emrine kar\u015f\u0131 geliyorlar. Bu nimetlerin hepsi O’nun ba\u011f\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Ve bunlar, onlar\u0131n hayatlar\u0131nda her an g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcnde bulunan realiteler. olgular olarak Allah’\u0131n ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren ayetlerdir…<\/p>\n

“Onlar bat\u0131la m\u0131 inan\u0131yorlar?”<\/p>\n

Allah’\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki her \u015fey bat\u0131ld\u0131r. Bu sahte tanr\u0131lar ve uydurma kuruntular da t\u00fcmden bat\u0131ld\u0131r. Realitede varl\u0131klar\u0131 yoktur. Onlar\u0131n i\u00e7inde hi\u00e7bir ger\u00e7ek de yoktur. Onlar Allah’\u0131n nimetini ink\u00e2r ediyorlar. Halbuki bu onlar\u0131n somut olarak alg\u0131lad\u0131klar\u0131, g\u00fczel g\u00f6r\u00fcp faydaland\u0131klar\u0131 bir nimettir. Buna ra\u011fmen onu ink\u00e2r ediyorlar.<\/p>\n

“Onlar Allah’\u0131 b\u0131rak\u0131p kendilerine g\u00f6klerden ya da yerden hi\u00e7bir r\u0131z\u0131k vermeyen, buna asla g\u00fcc\u00fc yetmeyen d\u00fczmece ilahlara taparlar.”<\/p>\n

\u0130nsan f\u0131trat\u0131n\u0131n bu kadar bozulmu\u015f olmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir durumdur. \u0130nsanlar\u0131n kendilerine r\u0131z\u0131k verme g\u00fcc\u00fcne sahip bulunmayan ve hi\u00e7bir zaman ve ortamda bu g\u00fcce sahip olamayacak birine ibadet kasd\u0131 ile y\u00f6nelmeleri tuhaf bir tutumdur. Yaratan ve yaratt\u0131klar\u0131n\u0131n r\u0131zk\u0131n\u0131 veren Allah’\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131klar\u0131, Allah’\u0131n birli\u011fini g\u00f6steren kan\u0131tlar g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcnde oldu\u011fu halde; O’nun benzerlerinin ve O’na denk birilerinin oldu\u011funu ileri s\u00fcrmeleri hayret vericidir.<\/p>\n

“Allah’a benzerler yak\u0131\u015ft\u0131rmaya kalk\u0131\u015fmay\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah bilir, siz bilmezsiniz.”<\/p>\n

Allah’\u0131n bir benzeri yoktur ki, siz O’nun gibilerinden s\u00f6z edebilesiniz, \u00f6rnek veresiniz.<\/p>\n

GER\u00c7E\u011e\u0130N KAVRATILMASI
\n<\/strong>
\nSurenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde onlara iki \u00f6rnek verilir. Birincisinde r\u0131z\u0131k veren ve m\u00fclk\u00fcn sahibi bir efendiden s\u00f6z ediliyor. \u0130kincisinde hi\u00e7bir \u015feye sahip bulunmayan ve hi\u00e7bir kazanc\u0131 olmayan aciz bir k\u00f6leden bahsediliyor. Ama\u00e7 kendisinden habersiz olduklar\u0131 b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fin, Allah’\u0131n bir benzerinin olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011finin kavrat\u0131lmas\u0131, ibadet edilmede Allah ile yarat\u0131klar\u0131n bir tutulmas\u0131n\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belletilmesidir:
\n75- Allah, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yoksun, hi\u00e7bir \u015fey yapmaya g\u00fcc\u00fc yetmeyen, bir k\u00f6le ile kendisine ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fczel nimetlerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ba\u015fkalar\u0131na veren kimseyi size \u00f6rnek veriyor. Hi\u00e7 bunlar bir olur mu? Allah’a hamdolsun ki, ger\u00e7ek meydana \u00e7\u0131kt\u0131. Fakat onlar\u0131n \u00e7o\u011fu bunu bilmez.<\/p>\n

76- Allah bir de \u015fu iki adam\u0131 \u00f6rnek verir: Adamlardan biri dilsizdir, hi\u00e7bir;ey yapamaz efendisine y\u00fckt\u00fcr, g\u00f6nderildi\u011fi hi\u00e7bir yerden ba\u015far\u0131 ile d\u00f6nmez. \u015eimdi bu adam hi\u00e7 do\u011fru yolda olan ve adalete uygun emirler veren bir kimse ile bir olur mu?<\/strong><\/p>\n

Birinci \u00f6rnek onlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Onlar\u0131n hizmet\u00e7ileri, k\u00f6leleri bulunuyordu. Bu k\u00f6lelerin hi\u00e7bir \u015feyleri yoktu. Ve hi\u00e7bir \u015feye de g\u00fc\u00e7leri yetmezdi. Onlar hi\u00e7bir \u015feye g\u00fcc\u00fc yetmeyen zavall\u0131 k\u00f6le ile diledi\u011fini yapabilen m\u00fclk sahibi efendiyi bir tutmazlard\u0131. O halde nas\u0131l olur da kullar\u0131n efendisi ve sahibi olan Allah ile hepsi de O’nun kulu olan birini veya bir nesneyi bir tutabilirlerdi?<\/p>\n

\u0130kinci \u00f6rnek hi\u00e7bir \u015fey bilmeyen ve ba\u015far\u0131 elde edemeyen zay\u0131f, dilsiz ve geri zek\u00e2l\u0131 bir adam ile konu\u015fabilen, g\u00fc\u00e7l\u00fc, adaleti emreden, do\u011fruluk, iyilik yolunda \u00e7al\u0131\u015fan bir adam\u0131 tasvir ediyor… Akli dengesi yerinde olan biri, bu iki \u00f6rne\u011fi ayn\u0131 tutamaz. Nas\u0131l olur da bir put veya ta\u015f ile her \u015feyi bilen, her \u015feye g\u00fcc\u00fc yeten, iyili\u011fi emreden, do\u011fru yola ileten y\u00fcce Allah bir tutulabilir?<\/p>\n

\u0130\u015fte bu iki \u00f6rnek, y\u00fcce Allah’\u0131n insanlar\u0131n iki ilah edinmemelerine ili\u015fkin emri ile ba\u015flayan b\u00f6l\u00fcm\u00fcn sonu olmaktad\u0131r. B\u00f6l\u00fcm\u00fcn sonu da iki ilah edinen bir toplulu\u011fun i\u015fine ak\u0131l erdiremedi\u011fini dile getiriyor…<\/p>\n

AKIL ERD\u0130R\u0130LEMEYEN SIRLAR<\/p>\n

Gelecek b\u00f6l\u00fcmdeki derste de bu surenin ana konusunu olu\u015fturan tek ilah\u0131n (Allah’\u0131n birli\u011finin) delilleri sergileniyor. Yaratma i\u015fleminin ak\u0131l almaz b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, nimetlerin bollu\u011fu ve ku\u015fat\u0131c\u0131 ilim. Ayr\u0131ca bu b\u00f6l\u00fcmde \u00f6zellikle dirili\u015f meselesine yer veriliyor. K\u0131yamet de hi\u00e7 ku\u015fkusuz sadece Allah’\u0131n bildi\u011fi, O’ndan ba\u015fka kimsenin haberdar olmad\u0131\u011f\u0131 gayb s\u0131rlar\u0131ndan biridir.<\/p>\n

Bu dersin konular\u0131na gelince, bunlar y\u00fcce Allah’\u0131n yerde ve g\u00f6klerde i\u00e7teki ve d\u0131\u015ftaki gayb s\u0131rlar\u0131d\u0131r. K\u0131yamete ili\u015fkin sorular da bu konular aras\u0131nda yeral\u0131yor. Bunlar\u0131 Allah’dan ba\u015fkas\u0131 bilemez. Onlara egemen olan Allah’d\u0131r. Ve bunlar O’nun i\u00e7in basit \u015feylerdir:<\/p>\n

“K\u0131yamet olay\u0131 yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bir g\u00f6z k\u0131rpmas\u0131 gibidir, ya da bundan bile daha yak\u0131nd\u0131r.”<\/p>\n

Rahimlerdeki gizli olan\u0131 bilen O’dur. Bu gayb aleminden yavrular\u0131 \u00e7\u0131karan sadece O’dur. \u0130nsanlar bu \u00e7ocukluk halinde hi\u00e7bir \u015fey bilmezler. Daha sonra onlara g\u00f6z, kulak ve kalp verilir. Belki nimetlerine kar\u015f\u0131 \u015f\u00fckrederler diye onlara bu nimetleri veren O’dur. Yaratt\u0131klar\u0131n\u0131n s\u0131rlar\u0131na ili\u015fkin gayb\u0131 da O bilir. Bu s\u0131rlardan sadece biri olarak ku\u015flar\u0131n g\u00f6ky\u00fcz\u00fc bo\u015flu\u011funda hareket edi\u015fleri s\u00f6zkonusu ediliyor. onlar\u0131 havada tutan\u0131n Allah’dan ba\u015fkas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 vurgulan\u0131yor.<\/p>\n

Ak\u0131llara durgunluk veren b\u00fct\u00fcn bu ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fckler yan\u0131nda Allah’\u0131n insanlara bah\u015fetti\u011fi baz\u0131 maddi nimetler de yeral\u0131yor. Yerle\u015fmek i\u00e7in yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 binalar, evler ve konutlar, seyahatte kullanmak amac\u0131 ile hayvanlar\u0131n derilerinden edindikleri \u00e7ad\u0131rlarda bar\u0131nma, g\u00f6lgelenme ve huzura erme nimetleri, y\u00fcnlerinden, t\u00fcylerinden ve k\u0131llar\u0131ndan elde ettikleri d\u00f6\u015femelik ve giysilikler gibi nimetleri, bunun yan\u0131nda g\u00f6lgeleri, ma\u011faralar\u0131 ve s\u0131caktan koruyan elbiseleri, sava\u015fta bedeni koruyan z\u0131rhlar\u0131 bu nimetlerle birlikte ele al\u0131n\u0131yor:<\/p>\n

“B\u00f6ylece size y\u00f6nelik nimetlerini tamaml\u0131yor, ola ki buyruklar\u0131na uyars\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Bunun ard\u0131ndan dirili\u015fe ili\u015fkin sahnelerin detay\u0131na giriliyor, m\u00fc\u015friklerin, ortak ko\u015ftuklar\u0131n\u0131n, onlara \u015fahitlik eden peygamberlerin ve kendi kavmine \u015fahitlik eden Peygamberimiz Hz. Muhammed’in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- durumlar\u0131 sergileniyor. B\u00f6ylece bu b\u00f6l\u00fcm de dirili\u015f ve k\u0131yamet havas\u0131 ile sona eriyor.
\n77- G\u00f6klere ve yere ili\u015fkin bilinmezlerin bilgisi Allah’\u0131n tekelindedir. K\u0131yamet olay\u0131, yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bir g\u00f6z k\u0131rpmas\u0131 gibidir ya da bundan bile daha yak\u0131nd\u0131r. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz, Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fc her \u015feye yeter.<\/strong><\/p>\n

Dirili\u015f meselesi, inan\u00e7 sisteminin her peygamber devrinde ve her \u00e7a\u011fda \u00f6nemli tart\u0131\u015fmalara neden oldu\u011fu bilinen gayb konular\u0131ndan biridir. Bu yaln\u0131z Allah taraf\u0131ndan bilinen gayb konular\u0131ndan biridir.<\/p>\n

“G\u00f6klere ve yere ili\u015fkin bilinmezlerin bilgisi Allah’\u0131n tekelindedir.”<\/p>\n

\u0130nsanlar, yery\u00fcz\u00fcndeki bilimleri nereye var\u0131rsa vars\u0131n, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn zenginliklerini ve onun gizli olan enerji kaynaklar\u0131n\u0131 ne \u00f6l\u00e7\u00fcde ortaya \u00e7\u0131kar\u0131rlarsa \u00e7\u0131kars\u0131nlar, gayb\u0131n perdesi \u00f6n\u00fcnde g\u00fc\u00e7s\u00fcz ve \u00e7aresiz kalacaklard\u0131r. \u0130nsano\u011flunun en bilginleri dahi bir an sonra ba\u015f\u0131na gelecek \u015feyleri bilememe konumunu a\u015famazlar. Onlar bizzat kendilerinin ba\u015f\u0131na gelecek olan en yak\u0131n \u015feyi dahi tahmin edemezler. Verdikleri nefesin tekrar geri gelip gelmeyece\u011fini bilemezler. \u0130leriye d\u00f6n\u00fck hesaplar insan\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle \u00e7\u0131kmaza sokarken, onun kaderi gayb\u0131n perdesi arkas\u0131nda gizlidir. Ne zaman ans\u0131z\u0131n kendisini yakalayaca\u011f\u0131n\u0131 bilemez. Belki de bir saniye sonra onu yakalayacakt\u0131r. Asl\u0131nda insano\u011flunun gelece\u011fe ili\u015fkin \u015feyleri bilmemesi, \u015fu andan sonras\u0131ndan habersiz olu\u015fu, Allah’\u0131n insana bir rahmetidir. \u0130nsanlar bu sayede d\u00fc\u015f\u00fcnebilir; \u00e7al\u0131\u015fabilir, \u00fcr\u00fcn kald\u0131rabilir ve birtak\u0131m onar\u0131m ve in\u015fa i\u015flerine girebilirler. Kendilerinin ba\u015flatm\u0131\u015f olduklar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, sonrakilerin gelip tamamlamas\u0131 i\u00e7in ardlar\u0131nda b\u0131rakabilirler. B\u00f6ylece perde arkas\u0131nda gizli olan ecelleri gelinceye kadar bir \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7inde olmalar\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015f olur.<\/p>\n

\u0130\u015fte k\u0131yamet de bu gizli olan gaybla ilgili konulardan biridir. \u015eayet insanlar k\u0131yametin ne zaman kopaca\u011f\u0131n\u0131 bilselerdi, hayat\u0131n \u00e7ark\u0131 durur veya bozulurdu. Hayat, ilahi kudretin kendisi i\u00e7in \u00e7izmi\u015f oldu\u011fu do\u011frultuya uygun bir \u015fekilde ilerlemezdi. \u0130nsanlar k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn senelerini, aylar\u0131n\u0131, g\u00fcnlerini, saatlerini ve saniyelerini say\u0131p dururken, hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n normalde devam etmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemezdi.<\/p>\n

“K\u0131yamet olay\u0131, yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bir g\u00f6z k\u0131rpmas\u0131 gibidir ya da bundan bile daha yak\u0131nd\u0131r.”<\/p>\n

Yani k\u0131yamet yak\u0131nd\u0131r. Fakat bu yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc insan\u0131n bilinen hesab\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc de\u011fildir. K\u0131yametin kopmas\u0131 i\u00e7in bir zamana gerek yoktur. Bir g\u00f6z a\u00e7\u0131p-kapatmak yeterlidir onun i\u00e7in. Bir de bakm\u0131\u015fs\u0131n ki, o b\u00fct\u00fcn sebepleri ve \u015fartlar\u0131yla haz\u0131r olup gelmi\u015ftir:<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fc her \u015feye yeter.”<\/p>\n

Haddi hesab\u0131 olmayan onca yarat\u0131klar\u0131n ve kalabal\u0131klar\u0131n dirili\u015fi, canland\u0131r\u0131l\u0131\u015f\u0131, toplanmas\u0131, hesaba \u00e7ekilmesi ve eylemlerine uygun bir bi\u00e7imde \u00f6d\u00fcllen dirilmesi veya cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131… B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n hepsi bir \u015feye “ol” deyince oluveren ilahi kudret i\u00e7in kolay ve basit i\u015flerdir. Bunlar\u0131 ancak be\u015feri \u00f6l\u00e7\u00fcleri esas alarak \u00f6l\u00e7en, insan g\u00f6z\u00fcyle onlara bak\u0131p, insani kriterlerle onlar\u0131 de\u011ferlendirmeye \u00e7al\u0131\u015fanlar, \u00e7ok zor ve deh\u015fet verici ak\u0131l almaz bir i\u015f olarak de\u011ferlendirebilirler… \u0130\u015fte onlar bu \u00f6l\u00e7\u00fcleri esas ald\u0131klar\u0131 i\u00e7in yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor ve yanl\u0131\u015f de\u011ferlendiriyorlar!<\/p>\n

Kur-an’\u0131 Kerim meseleyi daha rahat anla\u015f\u0131l\u0131r hale getirmek i\u00e7in, insan hayat\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00f6rnek veriyor. Bu olay gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn her saniyesinde s\u00fcrekli meydana geldi\u011fi halde onlar\u0131n g\u00fc\u00e7leri bu olay kar\u015f\u0131s\u0131nda aciz kalmakta ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri onu anlatmakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekmektedir:<\/p>\n

78- Allah sizi, hi\u00e7bir \u015fey bilmez halde, analar\u0131n\u0131z\u0131n kar\u0131nlar\u0131ndan \u00e7\u0131kard\u0131, size kendisine \u015f\u00fckredesiniz diye i\u015fitme duyusu, g\u00f6zler ve kalpler verdi.<\/strong><\/p>\n

Bu \u00e7ok yak\u0131nda bulunan bir gaypt\u0131r. Fakat o ayn\u0131 oranda da derin, anlaml\u0131 ve uzakt\u0131r. Anne rahminde bir yavrunun ge\u00e7irdi\u011fi evreleri insanlar g\u00f6rebilirler. Fakat onlar bu evrelerin nas\u0131l tamamland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilemezler. Zira bunun s\u0131rr\u0131,gizli olan hayat s\u0131rr\u0131n\u0131n ayn\u0131s\u0131d\u0131r. \u0130nsano\u011flunun sahip oldu\u011funu iddia etti\u011fi, kendisiyle \u00f6v\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc, k\u0131yametin ve gayb\u0131n ne oldu\u011funu kendisiyle \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bilim ise, sonradan elde edilmi\u015f bir bilimdir:<\/p>\n

“Allah sizi, hi\u00e7bir \u015fey bilmez halde, analar\u0131n\u0131z\u0131n kar\u0131nlar\u0131ndan \u00e7\u0131kard\u0131.”<\/p>\n

Her bilgin ve her ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 uzman\u0131n do\u011fu\u015fu, annesinin karn\u0131ndan hi\u00e7bir \u015fey bilmez iken \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, \u00e7ok yak\u0131ndan bilinen bir olgudur! Bu hi\u00e7bir \u015fey bilmedi\u011fi \u00e7ocukluk d\u00f6neminden sonra, Allah’\u0131n bir ba\u011f\u0131\u015f\u0131 olarak ve insanlar i\u00e7in dilemi\u015f oldu\u011fu kaderi gere\u011fi etraf\u0131n\u0131 ku\u015fatan bu evreni ara\u015ft\u0131rarak, ya\u015fam\u0131n\u0131 daha rahat s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in ona, ke\u015ffetme ve ilerleme kabiliyetini ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu l\u00fctuf hayat\u0131n vazge\u00e7ilmez unsurudur.<\/p>\n

“Size kendisine \u015f\u00fckredesiniz diye i\u015fitme duyusu, g\u00f6zler ve kalpler verdi.”<\/p>\n

Kur-an’\u0131 Kerim kalp ve g\u00f6n\u00fcl kavramlar\u0131yla insan\u0131n t\u00fcm bilin\u00e7li alg\u0131lama unsurlar\u0131n\u0131 ifade etmek ister. Bu kavram ayn\u0131 zamanda ak\u0131l denilen olguyu da kapsam\u0131na al\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde mahiyeti ve fonksiyonu bilinmeyen gizli ilham g\u00fc\u00e7lerini de i\u00e7ine al\u0131r. “size g\u00f6z, kulak, kalp vermi\u015ftir ki \u015f\u00fckredesiniz.” Bu nimetin de\u011ferini ve bunun d\u0131\u015f\u0131nda bulunan Allah’\u0131n size vermi\u015f oldu\u011fu nimetlerin de\u011ferini kavrad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ona \u015f\u00fckredesiniz diye… \u015e\u00fckretmenin ba\u015f\u0131 ise, yeg\u00e2ne ibadet mercii Allah’a inanmakt\u0131r.<\/p>\n

\u00dcRPERT\u0130C\u0130 \u00d6RNEK
\n<\/strong>
\n\u0130nsanlar\u0131n g\u00f6r\u00fcp \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmedikleri ilahi kudretin eserlerinden, hayat verici olaylar\u0131ndan birisi daha \u00f6rnek veriliyor. Bu ger\u00e7ekten \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ve her zaman g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serili olan bir sahnedir:
\n79- Onlar g\u00f6k bo\u015flu\u011funda, s\u00fcz\u00fclen ku\u015flar\u0131 g\u00f6rm\u00fcyorlar m\u0131? Onlar\u0131 dengede tutan Allah’dan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir. Bu olayda m\u00fc’minler i\u00e7in bir\u00e7ok ibret dersleri vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

G\u00f6klerin bo\u015flu\u011funda istedikleri gibi u\u00e7u\u015fup giden ku\u015flar\u0131n manzaras\u0131, her zaman rastlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir manzarad\u0131r. Fakat bu manzara al\u0131\u015fageldi\u011fimiz bir olgu oldu\u011fundan, onun hayret verici yan\u0131n\u0131 insanlar g\u00f6zard\u0131 edebilmektedirler. \u0130nsan evreni, kalbinin uyan\u0131k bulundu\u011fu bir s\u0131rada ve ger\u00e7ekleri g\u00f6rebilen g\u00f6z\u00fcyle s\u00fczd\u00fc\u011f\u00fcnde, bu hayret verici olay\u0131 fark edebilecektir. Ku\u015fun g\u00f6klerin bo\u015flu\u011funda bir tek halka \u00e7izmesi bile duyarl\u0131 kalpleri harekete ge\u00e7irir. Ve bu olay\u0131 oldu\u011fu gibi tasvir etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00d6nceden de \u015fimdi de kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan o manzaraya bir canl\u0131l\u0131k katar.<\/p>\n

“Onlar\u0131 dengede tutan Allah’dan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir.”<\/p>\n

Ku\u015fun ve onun \u00e7evresini ku\u015fatan evrenin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131na h\u00fckmeden yasalar\u0131yla… Ku\u015fu u\u00e7maya yetenekli \u015fekilde yaratmas\u0131yla… Etraf\u0131ndaki havay\u0131 u\u00e7maya elveri\u015fli k\u0131lmas\u0131yla…Ku\u015f\u00f9 g\u00f6klerin bo\u015flu\u011funda d\u00fc\u015fmeksizin durduran O’dur:<\/p>\n

“Bu olaylarda m\u00fc’minler i\u00e7in bir\u00e7ok ibret dersleri vard\u0131r.”<\/p>\n

M\u00fc’min olan kalp, ayn\u0131 zamanda evrendeki ve yarat\u0131l\u0131\u015ftaki \u00fcst\u00fcn sanatlar\u0131 g\u00f6ren duyarl\u0131 kalptir. Bu sanatta yeralan, duygular\u0131 ‘sarsan ve vicdanlar\u0131 harekete ge\u00e7iren g\u00fczelli\u011fi ve \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc rahat\u00e7a idrak eder. \u0130nanm\u0131\u015f bir kalp yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n bu g\u00fczelli\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 iman, ibadet ve Allah’\u0131 tesbih ederek dile getirir. Kendilerine g\u00fczel s\u00f6z sanat\u0131 verilmi\u015f olan m\u00fc’minler, yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n ve olu\u015fumun g\u00fczelliklerine, \u00fcst\u00fcn sanat\u0131na ili\u015fkin bu ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fckleri, \u00e7e\u015fitli edebi \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerle ifade edebilirler. Kalbi ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 parlak iman\u0131n g\u00fczelli\u011fi ile dolmam\u0131\u015f olan bir \u015fairin, b\u00f6yle edebi \u00fcst\u00fcnl\u00fcklere ula\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

YARATILI\u015eIN SIRLARI
\n<\/strong>
\nSurenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n s\u0131rlar\u0131, ilahi kudretin sanat eserleri ve ilahi nimetin g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerine ili\u015fkin bir ad\u0131m daha at\u0131l\u0131yor. Bu ad\u0131mla insan topluluklar\u0131n:n bar\u0131naklar\u0131na kadar giriliyor. Bu evlerde ve onlar\u0131n \u00e7evresinde, kendilerine verilmi\u015f olan nimetlere de\u011finiliyor. G\u00f6lgelikler, ma\u011faralar, huzur yerleri ve bunlar\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 imk\u00e2nlardan yararlanma gibi nimetler dile getiriliyor.
\n80- Allah, evlerinizi size bar\u0131nak yapt\u0131. S\u00fct hayvanlar\u0131ndan gerek geziye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131z ve gerekse beldelerinizde oturdu\u011funuz g\u00fcnlerde kolayca ta\u015f\u0131yabilece\u011finiz \u00e7ad\u0131rlar yapt\u0131. Bu hayvanlar\u0131n y\u00fcnlerinden, t\u00fcylerinden ve k\u0131llar\u0131ndan ya\u015fama s\u00fcrenizin bitimine kadar yararlanabilece\u011finiz \u00e7e\u015fitli giyim ve kullan\u0131m e\u015fyas\u0131 yapman\u0131z\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n

81- Allah, yaratt\u0131klar\u0131ndan size g\u00f6lgeler sa\u011flad\u0131; da\u011flarda s\u0131\u011f\u0131naca\u011f\u0131n\u0131z ma\u011faralar varetti; size s\u0131caktan koruyucu elbiseler ile d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131z\u0131n darbelerinden koruyucu z\u0131rhlar sa\u011flad\u0131. B\u00f6ylece size y\u00f6nelik nimetlerini tamama erdiriyor ki, ola ki buyruklar\u0131na uyas\u0131n\u0131z.<\/strong><\/p>\n

Evlerde bulunan maddi rahat ve manevi huzur \u00f6yle bir nimettir ki, ancak evleri bulunmayan, maddi ve manevi huzur y\u00fcz\u00fc g\u00f6rmeyen, s\u00fcrg\u00fcndeki insanlar ger\u00e7ek anlamda onun de\u011ferini bilebilirler. Evdeki huzur ve rahat surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde gaybtan s\u00f6z eden b\u00f6l\u00fcmden sonra gelmektedir. Huzurun g\u00f6lgesi de gayb\u0131n g\u00f6lgesine yabanc\u0131 de\u011fildir. Her ikisinin de i\u00e7inde bir kapal\u0131l\u0131k ve gizlilik vard\u0131r. Huzur ve rahat\u0131n hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131, duygudan yoksun kalplere bu nimetin de\u011ferini kavratmak amac\u0131na y\u00f6neliktir.<\/p>\n

Biz buradaki yo\u011fun anlaml\u0131 ifade dolay\u0131s\u0131yla \u0130sl\u00e2m\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na k\u0131saca de\u011finece\u011fiz:<\/p>\n

“Allah evlerinizi size bar\u0131nak yapt\u0131.”<\/p>\n

\u0130\u015fte \u0130sl\u00e2m evin bu \u015fekilde psikolojik huzurun ve duygusal tatminin yuvas\u0131 olmas\u0131n\u0131 istemektedir. Onun bir rahatlama yeri olmas\u0131n\u0131 istemektedir. Orada kalp ve ruh huzur bulacak, rahata kavu\u015facak, g\u00fcvene erecektir. \u0130sl\u00e2m bar\u0131nma ve rahat i\u00e7in gerekli olan t\u00fcm imk\u00e2nlar\u0131 temin eder. Ayr\u0131ca o evde bulunanlar\u0131n huzuru i\u00e7in gerekli olan \u015fartlar\u0131 da haz\u0131rlar. B\u00f6ylece o evde bulunanlar\u0131n huzuru i\u00e7in gerekli olan \u015fartlar\u0131 da haz\u0131rlar. B\u00f6ylece her biri di\u011ferine bir teselli ve huzur vas\u0131tas\u0131 olur. Yoksa ev hi\u00e7bir zaman tart\u0131\u015fma, ayr\u0131l\u0131k ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k yeri de\u011fildir. O sadece bar\u0131\u015f, g\u00fcven, emniyet, huzur ve rahatlama yeridir.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu nedenle \u0130sl\u00e2m eve dokunulmazl\u0131k vermi\u015ftir. B\u00f6ylece oran\u0131n huzurunu, g\u00fcvenini ve bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Oraya girmek isteyen, ancak izin ald\u0131ktan sonra girebilir. Hi\u00e7 kimse haks\u0131z yere otoritenin ad\u0131n\u0131 kullanarak oraya dalamaz. Herhangi bir sebepten dolay\u0131 evin i\u00e7inde meydana gelen olaylar\u0131, nelerin olup bitti\u011fini g\u00f6zetleyemez. Ve hi\u00e7 kimse evdekilerin haberi olmadan veya onlar\u0131n evde bulunmad\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada onlar\u0131n aleyhinde birtak\u0131m haberler toplamak i\u00e7in eve giremez. Onlar\u0131n huzurunu ve g\u00fcvenini bozamaz. \u0130sl\u00e2m\u0131n evler i\u00e7in \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc s\u00fckuneti ihlal edemez. \u0130\u015fte t\u00fcm bu realiteleri Kur’an’\u0131n \u015fu derin c\u00fcmlesi ifade ediyor!<\/p>\n

Burada sahne evlerin, ma\u011faralar\u0131n ve giyim-ku\u015fam\u0131n sahnesi oldu\u011fundan, surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde konu edinen hayvanlar, bu sahnenin birimleriyle uyum sa\u011flayacak y\u00f6nleriyle ele al\u0131nmaktad\u0131r:<\/p>\n

“S\u00fct hayvanlar\u0131ndan gerek geziye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131z ve gerekse beldelerinizde oturdu\u011funuz g\u00fcnlerde kolayca ta\u015f\u0131yabilece\u011finiz \u00e7ad\u0131rlar yapt\u0131. Bu hayvanlar\u0131n y\u00fcnlerinden, t\u00fcylerinden ve k\u0131llar\u0131ndan ya\u015fama s\u00fcrenizin bitimine kadar yararlanabilece\u011finiz \u00e7e\u015fitli giyim ve kullan\u0131m e\u015fyas\u0131 yapman\u0131z\u0131 sa\u011flad\u0131.”<\/p>\n

Burada da hayvanlardan elde edilen nimetler ile zaruri ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131layan nimetlerin yan\u0131nda insan\u0131n zevklerini tatmin eden nimetlere de yer verilmi\u015ftir. Evin temel ihtiya\u00e7lar\u0131 yan\u0131nda, faydalanmaya ve ho\u015f vakit ge\u00e7irmeye de yer verilmi\u015ftir. Ayeti kerimede ge\u00e7en “meta” kavram\u0131 her ne kadar g\u00f6\u00e7 esnas\u0131nda ta\u015f\u0131n\u0131lan yatak, \u00f6rt\u00fc ve kap-kacak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131rsa da yararlanma ve rahatlamay\u0131 da \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

Anlat\u0131m\u0131n seyri i\u00e7inde g\u00f6lgelere, da\u011flardaki bar\u0131naklara, insanlar\u0131 s\u0131caktan koruyan elbiselere ve sava\u015fta koruyucu olarak giyilen z\u0131rhlara da i\u015faret ederken, huzur ve s\u00fckunet havas\u0131 daha da inceliyor:<\/p>\n

“Allah, yaratt\u0131klar\u0131ndan size g\u00f6lgeler sa\u011flad\u0131; da\u011flarda s\u0131\u011f\u0131naca\u011f\u0131n\u0131z ma\u011faralar varetti; size s\u0131caktan koruyucu elbiseler ile d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131z\u0131n darbelerinden koruyucu z\u0131rhlar sa\u011flad\u0131.”<\/p>\n

\u0130nsan\u0131n i\u00e7i g\u00f6lgelikte daha bir rahata ve huzura kavu\u015fur. Da\u011flardaki bar\u0131naklarda ise ayr\u0131 bir g\u00fcven ve emniyet hissi duyar. \u0130nsan ruhu, kendisini s\u0131caktan koruyan \u00f6rt\u00fcler ve elbiselerle bir kat daha rahata kavu\u015fur. Onu zorluklardan koruyan z\u0131rhlar ve di\u011fer koruyucu ara\u00e7larla da daha g\u00fcven i\u00e7inde hisseder kendini. Bunlar\u0131n hepsi de evlerin huzuru, rahat\u0131, g\u00fcveni ve g\u00f6lgesi t\u00fcr\u00fcnden nesnelerdir..: Bunlar\u0131n hepsinden sonra gelen ifade \u015fudur:<\/p>\n

“B\u00f6ylece size y\u00f6nelik nimetlerini tamama erdiriyor ki, ola ki, buyruklar\u0131na uyan\u0131s\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m teslim olmak, huzura ve g\u00fcvene kavu\u015fmakt\u0131r…<\/p>\n

\u0130\u015fte bu \u015fekilde sahnenin t\u00fcm g\u00f6lgeleri Kur’an’\u0131n tasvir metoduna uygun bir uyum i\u00e7ine girmektedir.<\/p>\n

E\u011fer onlar itaat ederse ne al\u00e2. E\u011fer s\u0131rtlar\u0131n\u0131 d\u00f6ner, uzakla\u015fmak isterlerse bu durumda peygambere d\u00fc\u015fen g\u00f6rev sadece ger\u00e7e\u011fi ula\u015ft\u0131rmakt\u0131r. Onlar da Allah’\u0131n nimetlerini \u00f6\u011frenip tan\u0131d\u0131ktan ve bu nimetlerin ink\u00e2r edilemeyece\u011fini g\u00f6rd\u00fckten sonra red ve ink\u00e2r etmi\u015f olurlar!
\n82- E\u011fer onlar sana s\u0131rt \u00e7evirirlerse senin g\u00f6revin, buyruklar\u0131m\u0131z\u0131 onlara a\u00e7\u0131k\u00e7a duyurmaktan ibarettir.<\/p>\n

83- Onlar Allah’\u0131n nimetlerini hem bilirler, hem de sonra onlar\u0131 ink\u00e2r ederler, onlar\u0131n \u00e7o\u011fu k\u00e2firdir.<\/p>\n

KA\u00c7INILMAZ SON<\/p>\n

Bunun ard\u0131ndan bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ba\u015f taraf\u0131nda s\u00f6z\u00fc edilen k\u0131yametin geldi\u011fi s\u0131rada k\u00e2firleri bekleyen ak\u0131bet sergileniyor:<\/p>\n

84- O g\u00fcn her \u00fcmmetten bir tan\u0131k kar\u015f\u0131m\u0131za getiririz. ondan sonra art\u0131k k\u00e2firlere ne itiraz izni verilir ve ne de Rabblerinden \u00f6z\u00fcr dilemeleri istenir.<\/p>\n

85- Zalimler, azapla y\u00fczy\u00fcze geldiklerinde, art\u0131k ne azaplar\u0131 hafifletilir ve ne de kendilerine m\u00fchlet verilir.<\/p>\n

86- Allah’a ortak ko\u015fanlar, ko\u015ftuklar\u0131 ortaklar\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerinde “Ey Rabbimiz, seni b\u0131rak\u0131p kendilerine yalvard\u0131\u011f\u0131m\u0131z ortaklar bunlard\u0131” derler. Ko\u015fulan ortaklar ise onlara “Sizler kesinlikle yalanc\u0131s\u0131n\u0131z” diye hemen cevap yeti\u015ftirirler.<\/p>\n

87- O g\u00fcn m\u00fc\u015frikler, \u00e7aresizlik i\u00e7inde Allah’a teslim oluverirler ve uydurma ilahlar\u0131 taraf\u0131ndan y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rak\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n

88- Onlar ki, k\u00e2fir oldular ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 da Allah yolundan al\u0131koydular, onlar\u0131n azaplar\u0131n\u0131 katlayarak artt\u0131r\u0131r\u0131z.<\/strong><\/p>\n

Sahne peygamberlerin \u015fahitlik etmeleriyle ba\u015fl\u0131yor. Bu \u015fahit tutulan peygamberler, d\u00fcnyada kendi toplumlar\u0131n\u0131n neler yapt\u0131klar\u0131na, ilahi mesaj\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l bir tav\u0131r tak\u0131nd\u0131klar\u0131na ne t\u00fcr bir yalanlama i\u00e7ine girdiklerine ili\u015fkin bildikleri t\u00fcm uygulamalar\u0131 anlat\u0131yorlar. \u0130nk\u00e2r edenler ise dikilip duruyorlar. Delil getirmeleri veya birilerini arac\u0131 olarak kullanmalar\u0131na izin verilmiyor. Herhangi bir s\u00f6z veya i\u015f ile Rabblerini memnun etmeleri istenmiyor. Zira art\u0131k raz\u0131 etme, azarlama zaman\u0131 ge\u00e7mi\u015ftir. \u015eimdi hesap ve ceza g\u00f6rme zaman\u0131 gelmi\u015ftir:<\/p>\n

“Zalimler, azapla y\u00fczy\u00fcze geldiklerinde art\u0131k ne azaplar\u0131 hafifletilir ve ne de kendilerine m\u00fchlet verilir.”<\/p>\n

Ortak ko\u015fanlar mah\u015fer meydan\u0131nda Allah’\u0131n ortaklar\u0131 olarak kabul ettikleri ve Allah ile birlikte ya da Allah’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda birer ilah olduklar\u0131na inan\u0131p, kendilerine tapt\u0131klar\u0131 ortaklar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerinde bu sessizlik sona eriyor. M\u00fc\u015frikler, bu ortak ko\u015ftuklar\u0131 yarat\u0131klara i\u015faret ederek diyorlar ki:<\/p>\n

“Ey Rabbimiz seni b\u0131rak\u0131p kendilerine yalvard\u0131\u011f\u0131m\u0131z ortaklar bunlard\u0131.”<\/p>\n

Onlar ancak bug\u00fcn ger\u00e7e\u011fi kabul ediyorlar ve: “Ey Rabbimiz” diyorlar. Bug\u00fcn art\u0131k onlar i\u00e7in “onlar Allah’\u0131n ortaklar\u0131d\u0131r” demiyorlar.<\/p>\n

“Bunlar bizim ortaklar\u0131m\u0131zd\u0131r”<\/p>\n

diyorlar. Burada ortak ko\u015fulanlar birden irkiliyorlar ve bu a\u011f\u0131r itham kar\u015f\u0131s\u0131nda tir tir titriyorlar. Kesin ve net bir ifadeyle kendi kullar\u0131n\u0131 yalan s\u00f6ylemekle su\u00e7luyorlar ve bunu peki\u015ftiriyorlar:<\/p>\n

“Ko\u015fulan ortaklar ise onlara “Sizler kesinlikle yalanc\u0131s\u0131n\u0131z” diye hemen cevap yeti\u015ftirirler.”<\/p>\n

Sonra tam bir teslimiyet ve g\u00f6n\u00fclden bir ba\u011fl\u0131l\u0131kla Allah’a y\u00f6neliyorlar.<\/p>\n

“O g\u00fcn m\u00fc\u015frikler \u00e7aresizlik i\u00e7inde Allah’a teslim oluverirler.”<\/p>\n

Bir de bak\u0131yoruz ki, m\u00fc\u015frikler bu iftiralar\u0131ndan bir \u015fey elde edemiyorlar. Bu tehlikeli durumda dayanacak hi\u00e7bir nokta bulam\u0131yorlar:<\/p>\n

“Ve uydurma ilahlar\u0131 taraf\u0131ndan y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rak\u0131l\u0131rlar.”<\/p>\n

Bu duru\u015fma an\u0131, kendileri ink\u00e2r edip ba\u015fkalar\u0131n\u0131 da Allah’\u0131n yolundan al\u0131koyarak, k\u00fcfre s\u00fcr\u00fckleyen ink\u00e2rc\u0131lar\u0131n azab\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n belirtilmesiyle sona eriyor:<\/p>\n

“Onlar ki, k\u00e2fir oldular ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 da Allah yolundan al\u0131koydular, onlar\u0131n azaplar\u0131n\u0131 katlayarak artt\u0131r\u0131r\u0131z.”<\/p>\n

K\u00fcf\u00fcr bir bozgunculuktur. Ba\u015fkas\u0131n\u0131 k\u00fcfre sokmak da ayr\u0131ca bir bozgunculuktur. Kendileri k\u00fcf\u00fcr cinayetini i\u015flemekle kalmad\u0131lar, ba\u015fkas\u0131n\u0131 do\u011fru yoldan sapt\u0131rma cinayetini de i\u015flediler. B\u00f6ylece onlar\u0131n azab\u0131 da yapt\u0131klar\u0131na uygun d\u00fc\u015fecek bir ceza olarak katland\u0131.<\/p>\n

Bu her toplum i\u00e7in ge\u00e7erli olan bir durumdur. Bu ana ilkenin ba\u015fta belirlenmesinden sonra konunun ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kendi kavmi ile ilgili \u00f6zel bir duruma de\u011finiliyor.
\n89- Her \u00fcmmetin aleyhinde kendilerinden bir \u015fahit g\u00f6sterece\u011fimiz g\u00fcnde seni de onlar\u0131n aleyhinde \u015fahit tutar\u0131z. Sana bu kitab\u0131 her \u015feyi a\u00e7\u0131klayan bir bilge, bir do\u011fru yol rehberi, bir rahmet kayna\u011f\u0131 ve m\u00fcsl\u00fcman\/ara y\u00f6nelik bir m\u00fcjde olarak indirdik.<\/strong><\/p>\n

M\u00fc\u015friklerin durumunu sergileyen sahnenin ve ortak ko\u015fulanlar\u0131n, ortak ko\u015fanlar\u0131 yalanlay\u0131p, sap\u0131k olan kullar\u0131n\u0131n t\u00fcm iddialar\u0131ndan kendilerini temize \u00e7\u0131kararak Allah’a teslim olu\u015flar\u0131n\u0131 tasvir eden korkun\u00e7 manzaran\u0131n g\u00f6lgesinde surenin ak\u0131\u015f\u0131 her \u00fcmmetten bir \u015fahidin se\u00e7ildi\u011fi k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde Peygamberimizin Kurey\u015f m\u00fc\u015frikleriyle herkesin huzurunda nas\u0131l bir hesapla\u015fmas\u0131 olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ortaya konuyor. B\u00f6yl\u00e9ce bu dokunu\u015f tam zaman\u0131nda ve yerli yerinde ortaya konmu\u015f oluyor:<\/p>\n

“Seni onlar\u0131n aleyhine \u015fahit tutar\u0131z.”<\/p>\n

Daha sonra Peygamberimize g\u00f6nderilen kitaptan s\u00f6z ediliyor: “Sana bu kitab\u0131 her \u015feyi a\u00e7\u0131klayan bir belge olarak g\u00f6nderdik.”<\/p>\n

Onun \u00f6tesinde delil getirenin hi\u00e7bir delili yoktur. Onun d\u0131\u015f\u0131nda bahane g\u00f6sterenin bahanesi de yoktur.<\/p>\n

“Bir do\u011fru yol k\u0131lavuzu, bir rahmet kayna\u011f\u0131 ve m\u00fcsl\u00fcmanlara y\u00f6nelik bir m\u00fcjde olarak indirdik.”<\/p>\n

Do\u011fruluk ve rahmeti isteyen bir kimse, bu korkun\u00e7 g\u00fcn gelmeden \u00f6nce teslim ve m\u00fcsl\u00fcman olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc o g\u00fcnde ink\u00e2r edenlere izin verilmeyecek ve \u00f6z\u00fcrleri de dinlenmeyecektir.<\/p>\n

B\u00f6ylece Kur’an-\u0131 Kerim’de yeralan k\u0131yamet sahneleri konu i\u00e7indeki bir amaca y\u00f6nelik olarak bu anlat\u0131m\u0131n havas\u0131na ve ortaya konu\u015f bi\u00e7imine uygun bir \u015fekilde yeral\u0131rlar.<\/p>\n

\u00d6nceki ders \u015fu ayetle sona ermi\u015fti:<\/p>\n

“Sana bu kitab\u0131 her \u015feyi a\u00e7\u0131klayan bir belge, bir do\u011fru yol k\u0131lavuzu, bir rahmet kayna\u011f\u0131 ve m\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in bir m\u00fcjde olarak indirdik.”<\/p>\n

\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki bu b\u00f6l\u00fcmde ise, bu kitapta yeralan rahmet, do\u011fru yola iletme, m\u00fcjdeleme ve a\u00e7\u0131klama gibi konulara yer verilmektedir. Bu ba\u011flamda adalet, iyilik, akrabaya yard\u0131mda bulunma, fuhu\u015f, k\u00f6t\u00fcl\u00fck ve azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 engelleme, ayr\u0131ca s\u00f6z verildi\u011finde s\u00f6z\u00fcnde durulmas\u0131 peki\u015ftirildikten sonra yeminleri bozman\u0131n yasaklan\u0131\u015f\u0131… gibi konular ele al\u0131nmaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar ayn\u0131 zamanda bu kitab\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ya\u015fam tarz\u0131n\u0131n ana ilkeleridir.<\/p>\n

Yine bu b\u00f6l\u00fcmde antla\u015fmay\u0131 bozman\u0131n, yeminleri aldatma ve sapt\u0131rma arac\u0131 yapman\u0131n kesin cezas\u0131 -ki bunun cezas\u0131 b\u00fcy\u00fck bir azapt\u0131r- a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 gibi sabredip, yapt\u0131klar\u0131 ile en g\u00fczel \u015fekilde \u00f6d\u00fcllendirilen m\u00fc’minlerin m\u00fcjdelenmesi de yeralmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ard\u0131ndan Allah’\u0131n kitab\u0131 olan Kur’an’\u0131 okuman\u0131n adab\u0131na de\u011finilmektedir. Bu adaba g\u00f6re \u00f6nce ki\u015fi \u015feytan\u0131n g\u00f6lgesini Kur’an-\u0131 Kerim’in okundu\u011fu meclisten kovmas\u0131 i\u00e7in “kovulmu\u015f olan \u015feytandan Allah’a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m” demelidir. Bu ba\u011flamda m\u00fc\u015friklerin Kur’an’a ili\u015fkin baz\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri de ele al\u0131nmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Allah’a iftira atmakla su\u00e7larken bir kesimi de: Ona bu Kur’an’\u0131 \u00f6\u011freten yabanc\u0131 bir k\u00f6ledir! diyorlard\u0131.<\/p>\n

Dersin sonunda, iman ettikten sonra k\u00fcfre d\u00f6n\u00fc\u015f yapanlar\u0131n cezas\u0131 a\u00e7\u0131klanmakta, kalbi iman ile dolu oldu\u011fu halde k\u00fcfre zorlananlar\u0131n durumlar\u0131, dinleri hususunda i\u015fkenceye u\u011fray\u0131p sonra da hicret eden, sabreden ve cihad edenlerin m\u00fckafatlar\u0131 belirtilmektedir… B\u00fct\u00fcn bunlar birer a\u00e7\u0131klamad\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in do\u011fru yol k\u0131lavuzu, rahmet ve m\u00fcjdedir.
\nADALET VE \u0130Y\u0130L\u0130K<\/p>\n

90- Allah size adaleti, iyili\u011fi, akrabalara yard\u0131m etmeyi emreder. \u00c7irkin davran\u0131\u015flar\u0131 ve i\u011fren\u00e7likleri yasaklar. S\u00f6z\u00fcn\u00fc tutas\u0131n\u0131z diye O, size \u00f6\u011f\u00fct verir.<\/p>\n

91- Allah’a s\u00f6z verdi\u011finizde verdi\u011finiz s\u00f6z\u00fc tutunuz. peki\u015ftirdi\u011finiz yeminlerinizi bozmay\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00f6ylediklerinize Allah \u015fahit tutmu\u015f oluyorsunuz. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah, yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 bilir.<\/p>\n

92- Taraflardan biri di\u011ferinden daha kalabal\u0131k, daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr diye yeminlerinizi birbirinize kar\u015f\u0131 hile arac\u0131 olarak kullanmay\u0131n\u0131z, b\u00f6ylece e\u011firdi\u011fi y\u00fcn\u00fc sa\u011flam iplik haline getirdikten sonra tekrar tel tel \u00e7\u00f6zen kad\u0131n gibi olmay\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah sizi bu yolla s\u0131navdan ge\u00e7irir. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc aran\u0131zdaki anla\u015fmazl\u0131k konular\u0131n\u0131 size a\u00e7\u0131klayacakt\u0131r.<\/p>\n

93- Allah dileseydi, hepinizi tek bir \u00fcmmet yapard\u0131. Fakat O, diledi\u011fini sapt\u0131r\u0131r, diledi\u011fini de do\u011fru yola iletir. Sizler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u015flerden kesinlikle sorguya \u00e7ekileceksiniz<\/strong>.<\/p>\n

Bu kitap bir \u00fcmmet meydana getirmek ve bir toplumu d\u00fczene sokmak ve daha sonra yeni bu d\u00fcnya, yeni bir d\u00fczen kurmak i\u00e7in gelmi\u015fti. Bu t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131 ku\u015fatan evrensel bir \u00e7a\u011fr\u0131yd\u0131. Herhangi bir kabileyi, ulusu veya \u0131rk\u0131 esas alm\u0131yordu. \u0130nsanlar\u0131 birbirine ba\u011flayan ba\u011f, sadece inan\u00e7t\u0131. Kavmiyet ve tutuculu\u011fun yerini inan\u00e7 alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu nedenle Kur’an bir cemaatin b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi i\u00e7in gereken ilkeleri getirdi\u011fi gibi cemaatlerin de b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi i\u00e7in ilkeler getirmi\u015fti. Fertleri, uluslar\u0131 ve milletleri huzura kavu\u015fturacak, ili\u015fkilerde, verilen s\u00f6zlerde ve yap\u0131lan antla\u015fmalarda, g\u00fcven telkin edecek prensiplere riayet edilmesini istemi\u015fti.<\/p>\n

Kur’an “adalet” ilkesini getirmi\u015fti. Bu ilke, her birey, her toplum ve her ulus i\u00e7in insanlar aras\u0131 ili\u015fkilerin dayanaca\u011f\u0131, de\u011fi\u015fmez ve sa\u011flam bir kulpu garanti alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131. Bu ilke insan\u0131n arzu ve isteklerine g\u00f6re \u015fekil alamaz, sevgi ve nefret gibi ki\u015fisel kaprislerden etkilenemez. Akrabal\u0131k ve h\u0131s\u0131ml\u0131k ba\u011flar\u0131na, zenginlik ve fakirli\u011fe, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131fa g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterip de\u011fi\u015femez. Kendi yolunda ilerler. Herkesi ayn\u0131 kriterle de\u011ferlendirir, herkes i\u00e7in ayn\u0131 teraziyi kullan\u0131r<\/p>\n

Kur’an adaletin yan\u0131nda bir de “iyilik” ilkesine yer verir. B\u00f6ylece adaletin ac\u0131mas\u0131z, \u015fa\u015fmaz kesinli\u011fine bir \u00f6l\u00e7\u00fc yumu\u015fakl\u0131k getirir. Baz\u0131 haklar\u0131ndan \u00f6zveride bulunmak isteyen, b\u00f6ylece kalplerin sevgisini tercih eden, g\u00f6\u011f\u00fcslerini huzura kavu\u015fturmak isteyenlere kap\u0131y\u0131 a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131r. Hayat\u0131n temel ilkesi olan adaleti bir yaray\u0131 tedavi etmek isteyenlerin veya bir erdemlilik \u00f6rne\u011fi vermeye kalkanlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde engelleyici bir unsur olarak kullanmaz…<\/p>\n

“\u0130hsan” ger\u00e7ekten \u00e7ok geni\u015f anlaml\u0131 bir kavramd\u0131r. Her g\u00fczel i\u015f ihsand\u0131r. \u0130hsan\u0131 emretmek her i\u015fi ve her davran\u0131\u015f\u0131 kapsar. B\u00f6ylece ihsan\u0131n hayat denizinin t\u00fcm\u00fcn\u00fc kapsad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130nsan\u0131n Rabbiyle olan ili\u015fkilerini, ailesi ile olan ili\u015fkilerini, toplumu ile olan ili\u015fkilerini ve b\u00fct\u00fcn bir insanl\u0131kla olan ili\u015fkilerini i\u00e7ine al\u0131r.<\/p>\n

“Akrabaya yard\u0131mda bulunmak” “ihsan”dand\u0131r. Burada \u00f6zellikle akraba yard\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131\u015f\u0131, onun \u00f6nemini ortaya \u00e7\u0131karmakta ve peki\u015ftirmektedir. Bu yard\u0131mla\u015fma aile tutkusundan kaynaklanan bir yard\u0131mla\u015fma de\u011fildir. Bu yard\u0131mla\u015fman\u0131n dayana\u011f\u0131, \u0130sl\u00e2m\u0131n kendi dayan\u0131\u015fma d\u00fczeninin ilkesine g\u00f6re yak\u0131n \u00e7evreden uzak \u00e7evreye do\u011fru yay\u0131lan dayan\u0131\u015fma ilkeleridir.<\/p>\n

“Hayas\u0131zl\u0131\u011f\u0131, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve \u00e7irkin davran\u0131\u015flar\u0131 yasaklar.”<\/p>\n

Ayeti kerimede ge\u00e7en “Fah\u015fa” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, a\u015f\u0131r\u0131 ka\u00e7an, yani haddi a\u015fan her \u015feydir. Fah\u015fa’n\u0131n fuhu\u015f anlam\u0131 da vard\u0131r ki, genellikle bu anlamda kullan\u0131l\u0131r ve \u0131rza tecav\u00fcz anlam\u0131na gelir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu a\u015f\u0131r\u0131 bir i\u015ftir. Sald\u0131r\u0131 ve a\u015f\u0131r\u0131 gitmeyi b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131r\u0131r. B\u00f6ylece fah\u015fa kelimesini \u00fczerinde yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131r ve fah\u015fa denildi\u011finde, \u00f6zellikle bu fuhu\u015f anlam\u0131 kastedilir. Ayette ge\u00e7en “m\u00fcnker” kavram\u0131 ise f\u0131trat\u0131n ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla \u015feriat\u0131n da ho\u015f kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 her i\u015ftir. Zira \u0130sl\u00e2m\u0131n \u015feriat\u0131 f\u0131trat\u0131n \u015feriat\u0131d\u0131r. Bazen f\u0131trat sapabilir. Fakat \u0130sl\u00e2m\u0131n \u015feriat\u0131 oldu\u011fu gibi kal\u0131r, de\u011fi\u015fmez. F\u0131trat\u0131n bozulmadan \u00f6nceki as\u0131l halini g\u00f6sterir. “Bagiy” kavram\u0131 ise zulm\u00fc, hakk\u0131 ve adaleti \u00e7i\u011fnemeyi ifade eder.<\/p>\n

Rezalet, \u00e7irkinlik, \u00ef\u011fren\u00e7lik’, azg\u0131nl\u0131k ve isyan (Fah\u015fa-m\u00fcnker-Bagy) temeline dayal\u0131 bir toplumu ayakta tutmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Rezaletin b\u00fct\u00fcn boyutlar\u0131yla, i\u011fren\u00e7li\u011fin b\u00fct\u00fcn aldat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ve azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn sonu\u00e7lar\u0131yla yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir toplum uzun s\u00fcre ayakta kalamaz.<\/p>\n

\u0130nsan\u0131n f\u0131trat\u0131 belli bir s\u00fcreden sonra, bu y\u0131k\u0131c\u0131 etkenlere kar\u015f\u0131 harekete ge\u00e7er ve onlardan silkinir. Bu y\u0131k\u0131c\u0131 etkenlerin kuvveti ne kadar fazla olursa olsun ve ta\u011futlar d\u00fczenlerini korumak i\u00e7in ne kadar vas\u0131ta kullan\u0131rlarsa kullans\u0131n farketmez. \u0130nsanl\u0131k tarihi t\u00fcm\u00fcyle rezalete, \u00e7irkinli\u011fe ve azg\u0131nl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 pe\u015fpe\u015fe gelen ba\u015fkald\u0131r\u0131lardan ibarettir. K\u0131sa bir d\u00f6nem i\u00e7in insanl\u0131\u011f\u0131n veya devletlerin bunlara dayanarak ayakta durmas\u0131 \u00f6nemli de\u011fildir. \u0130nsan\u0131n f\u0131trat\u0131nda ona kar\u015f\u0131 silkini\u015flerin ve direni\u015flerin bulunmas\u0131 g\u00f6steriyor ki, bunlar insanl\u0131k hayat\u0131na, bedenine yabanc\u0131 d\u00fc\u015fen unsurlard\u0131r. F\u0131trat onlar\u0131 \u00fczerinden atmak i\u00e7in silkinir. T\u0131pk\u0131 canl\u0131 organizman\u0131n kendi i\u00e7ine giren yabanc\u0131 bir unsura kar\u015f\u0131 silkini\u015fi ve direni\u015fi gibi. Y\u00fcce Allah’\u0131n adaleti ve ihsan\u0131 emretmesi, rezaleti, i\u011fren\u00e7li\u011fi ve azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 yasaklamas\u0131, d\u00fczg\u00fcn ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 f\u0131trata uygun d\u00fc\u015fer. Onu destekler ve Allah ad\u0131yla direni\u015fe ge\u00e7meye iter. Zaten bunun i\u00e7in mesele noktalan\u0131yor:<\/p>\n

“S\u00f6z\u00fcn\u00fc tutas\u0131n\u0131z diye O, size \u00f6\u011f\u00fct verir.”<\/p>\n

Hat\u0131rlatmak i\u00e7in verilmi\u015f bir \u00f6\u011f\u00fct. F\u0131trat\u0131n k\u00f6kl\u00fc ve g\u00fc\u00e7l\u00fc mesaj\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan bir \u00f6\u011f\u00fct.<\/p>\n

“Allah’a s\u00f6z verdi\u011finizde, verdi\u011finiz s\u00f6z\u00fc tutunuz. Peki\u015ftirdi\u011finiz yeminlerinizi bozmay\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00f6ylediklerinize Allah’\u0131 \u015fahit tutmu\u015f oluyorsunuz. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah, yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 bilir.”<\/p>\n

Allah’a verilen s\u00f6zde durmak, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Peygamberimiz Hz. Muhammed ile -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 bey’at\u0131 (ba\u011fl\u0131l\u0131k s\u00f6z\u00fc) kapsad\u0131\u011f\u0131 gibi Allah’\u0131n emretti\u011fi her t\u00fcrl\u00fc do\u011fru antla\u015fmay\u0131 da kapsam\u0131na al\u0131r. S\u00f6z\u00fcnde durmak insanlar aras\u0131ndaki ili\u015fkilerde g\u00fcven unsurunun yegane garantisidir. Bu g\u00fcven olmadan bir toplum kurulamaz, bir insanl\u0131k ayakta tutulamaz. Ayeti kerime sa\u011flamla\u015ft\u0131rd\u0131ktan sonra ve Allah’\u0131 kefil olarak kabul edip onu s\u00f6zle\u015fmelerinin tan\u0131\u011f\u0131 tutup, s\u00f6z\u00fcn yerine getirilmesi i\u00e7in Allah ad\u0131na s\u00f6z verdikten sonra yeminlerini bozan, anla\u015fma sahiplerini rezil etmektedir. Sonra da onlar\u0131 \u00fcst\u00fc kapal\u0131 tehdit etmektedir:<\/p>\n

“Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 bilir.”<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m dini, s\u00f6zle\u015fmelere ba\u011fl\u0131l\u0131k meselesinde son derece titiz davranm\u0131\u015f ve bu konuda asla tolerans tan\u0131mam\u0131\u015ft\u0131r. Zira o g\u00fcvenin ana ilkesidir. Bu ilke sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda toplumun ba\u011f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr. Ve toplum da\u011f\u0131l\u0131r. Kur’an ayetleri burada sadece s\u00f6z\u00fcnde durmay\u0131 emredip s\u00f6zle\u015fmeyi bozmay\u0131 yasaklamakla yetinmemektedir. Baz\u0131 \u00f6rnekler vermekte antla\u015fmay\u0131 bozanlar\u0131 k\u00f6t\u00fclemekte ve birtak\u0131m insanlar\u0131n dayanak olarak kabul edebilece\u011fi baz\u0131 gerek\u00e7e ve sebepleri de reddetmektedir:<\/p>\n

“Taraflardan biri di\u011ferinden daha kalabal\u0131k, daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr diye yeminlerinizi birbirinize kar\u015f\u0131 hile arac\u0131 olarak kullanmay\u0131n\u0131z, b\u00f6ylece e\u011firdi\u011fi y\u00fcn\u00fc sa\u011flam iplik haline getirdikten sonra tekrar tel tel \u00e7\u00f6zen kad\u0131n gibi olmay\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah sizi bu yolla s\u0131navdan ge\u00e7irir. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc aran\u0131zdaki anla\u015fmazl\u0131k konular\u0131n\u0131 size a\u00e7\u0131klayacakt\u0131r.”<\/p>\n

Antla\u015fmay\u0131 bozan adam, iradesi zay\u0131f, dar g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc, aptal ve bunak bir kad\u0131na benzer. Bu kad\u0131n ipli\u011fini e\u011firip katlad\u0131ktan sonra tekrar s\u00f6k\u00fcp da\u011f\u0131tmakta, \u00e7\u00f6z\u00fcp bozmaktad\u0131r!.. Bu benzetme b\u00fct\u00fcn unsurlar\u0131yla a\u015fa\u011f\u0131lama, horlama ve garipsemelerle doludur. S\u00f6z\u00fcnde durmamay\u0131, ruhlara k\u00f6t\u00fc bir \u015fey olarak hissettirmekte ve g\u00f6n\u00fcllerde onu \u00e7irkin g\u00f6stermektedir. Zaten burada ama\u00e7 da budur. Onurlu hi\u00e7bir insan; bu zay\u0131f iradeli, akli dengesi bozuk, hayat\u0131n\u0131 yarars\u0131z bo\u015f \u015feylere harcayan bu kad\u0131n gibi olmaya raz\u0131 olmaz!<\/p>\n

Baz\u0131 insanlar Allah’\u0131n el\u00e7isi Hz. Muhammed ile yapt\u0131klar\u0131 antla\u015fmay\u0131 bozmada, kendilerini \u015fu \u015fekilde temize \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar da; Hz. Muhammed ve onunla birlikte olanlar g\u00fc\u00e7s\u00fcz bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 temsil ederken, Kurey\u015f g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7o\u011funlu\u011fu olu\u015fturmaktad\u0131r. Ayeti kerime onlar\u0131n bu gerek\u00e7elerinin do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n ve kendi yeminlerini bir oyun ve aldatma olarak de\u011ferlendirip onlardan el \u00e7ekmelerinin tutarl\u0131 bir neden olamayaca\u011f\u0131n\u0131 bildirmektedir:<\/p>\n

“Taraflardan biri di\u011ferinden daha kalabal\u0131k, daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr diye yeminlerinizi birbirinize kar\u015f\u0131 hile arac\u0131 olarak kullanmay\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Yani bir toplulu\u011fun g\u00fc\u00e7 ve say\u0131 olarak bir di\u011fer topluluktan fazla olu\u015funu sebep g\u00f6sterip s\u00f6z\u00fcn\u00fczde durmamazl\u0131k yapmay\u0131n. \u00c7\u0131kar g\u00f6zetilerek say\u0131ca fazla olan tarafla beraber olmay\u0131 istemeyin. Ayeti kerimenin kapsam\u0131 i\u00e7ine bug\u00fcn “devletin \u00e7\u0131kar\u0131” diye adland\u0131r\u0131lan bir menfaati elde etmek amac\u0131yla s\u00f6zle\u015fmeyi bozmak da girer. Herhangi bir devlet ba\u015fka bir devletle veya devletler grubuyla bir antla\u015fma yapar, sonra da “devletin \u00e7\u0131kar\u0131m” elde etmek amac\u0131yla daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir devlet veya devletler grubuyla temasa ge\u00e7m\u00e8k i\u00e7in antla\u015fmas\u0131n\u0131 bozup, di\u011fer tarafa ge\u00e7erse \u0130sl\u00e2m bunu da kabul etmez ve kesinlikle antla\u015fmaya ba\u011fl\u0131 kal\u0131nmas\u0131n\u0131, yeminlerin aldatma ve oyun vas\u0131tas\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmemesini ister. Ayr\u0131ca \u0130sl\u00e2m iyi v\u00e9 takva ilkesine dayanmayan herhangi bir antla\u015fmay\u0131 ve yard\u0131mla\u015fmay\u0131 kabul etmez. G\u00fcnah, isyank\u00e2rl\u0131k, insanlar\u0131n haklar\u0131n\u0131n yenilmesi, devletlerin ve milletlerin s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesi, ilkesi \u00fczerinde antla\u015fmaya veya yard\u0131mla\u015fmaya izin vermez..: \u0130sl\u00e2m, \u0130sl\u00e2m cemaatinin binas\u0131n\u0131 ve \u0130sl\u00e2m devletinin temelini bu ilke do\u011frultusunda belirler. \u0130sl\u00e2m\u0131n bireysel ili\u015fkilerden tutunda devletlerin ili\u015fkilerine var\u0131ncaya kadar her \u015fey de b\u00fct\u00fcn bir insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nderli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 bir g\u00fcnde ancak d\u00fcnya e\u015fsiz bir huzurun, bir g\u00fcvenin ve temizli\u011fin lezzetine erecektir.<\/p>\n

Ayeti kerime burada bu t\u00fcr gerek\u00e7elere yana\u015fmaktan sak\u0131nd\u0131r\u0131yor. Ve bu t\u00fcr \u015fartlar\u0131n olu\u015fmas\u0131 durumunda uyan\u0131k bulunmalar\u0131 gerekti\u011fi telkin ediliyor: “Taraflardan biri di\u011ferinden daha kalabal\u0131k, daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr diye”… Bu \u015fartlar Allah taraf\u0131ndan bir s\u0131nama olabilir. Onlar\u0131n iradeleri, s\u00f6zlerine ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131 kendi onurlar\u0131na d\u00fc\u015fk\u00fcn olup olmad\u0131klar\u0131 ve Allah’\u0131 \u00fczerinde \u015fahit tuttuklar\u0131 anla\u015fmay\u0131 bozup bozmayacaklar\u0131 konusunda bir s\u0131nama…<\/p>\n

“Allah sizi bu yolla s\u0131navdan ge\u00e7irir.”<\/p>\n

Ard\u0131ndan topluluklar ve uluslararas\u0131nda alevlenen ayr\u0131l\u0131klar\u0131n Allah’a havale edilmesini, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde Allah’\u0131n bu konudaki karar\u0131n\u0131 verece\u011fini bildiriyor:<\/p>\n

“K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc aran\u0131zdaki anla\u015fmazl\u0131k konular\u0131n\u0131 size a\u00e7\u0131klayacakt\u0131r.” Bu giri\u015f ile b\u00fct\u00fcn g\u00f6n\u00fcller g\u00f6r\u00fc\u015fleri ve inan\u00e7lar\u0131 farkl\u0131 da olsa insanlara yapt\u0131klar\u0131 antla\u015fmaya ba\u011fl\u0131l\u0131k konusunda ikna edilmi\u015f olunmaktad\u0131r:<\/p>\n

“Allah dileseydi, hepinizi tek bir \u00fcmmet yapard\u0131. Fakat O, diledi\u011fini sapt\u0131r\u0131r, diledi\u011fini de do\u011fru yola iletir. Sizler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u015flerden kesinlikle sorguya \u00e7ekileceksiniz.”<\/p>\n

\u015eayet Allah dileseydi, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 ayn\u0131 yetenekte yarat\u0131rd\u0131. Fakat O, insanlar\u0131 ayr\u0131 ayr\u0131 yetenekte yaratm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece onlar\u0131, birbirlerinin kopyas\u0131 olmaktan \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011fru yolun ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ilkelerini de belirtmi\u015ftir. Allah’\u0131n insanlara ili\u015fkin dilemesi, bu ilkelere g\u00f6re i\u015fler. Herkes yapt\u0131\u011f\u0131ndan sorumludur. Dolay\u0131s\u0131yla inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 antla\u015fmay\u0131 bozmaya neden olamaz. Ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n Allah’\u0131n dilemesiyle ilgili \u00f6zel sebepleri vard\u0131r.<\/p>\n

Halbuki inan\u00e7lar ne kadar farkl\u0131 da olsa, s\u00f6zle\u015fmeye ba\u011fl\u0131 kalmak garanti alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanlar aras\u0131 ili\u015fkilerdeki temizli\u011fin ve dinsel ho\u015fg\u00f6r\u00fcn\u00fcn ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu zirve, Kur’an’\u0131n g\u00f6lgesinde \u0130sl\u00e2m\u0131n egemen oldu\u011fu bir hayatla ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n

S\u00d6ZE BA\u011eLILIK
\n<\/strong>
\nSurenin ak\u0131\u015f\u0131 antla\u015fmaya ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 peki\u015ftirerek, yeminleri hile ve aldatma arac\u0131 yapmay\u0131, bu fani d\u00fcnyan\u0131n birtak\u0131m basit menfaatlerini elde etmek amac\u0131yla g\u00f6stermelik g\u00fcven havas\u0131 vermeyi yasaklayarak devam ediyor. Bu t\u00fcr hareketlerin psikolojik ve sosyal hayat\u0131n ana direklerini devirebilece\u011fini, inan\u00e7lar\u0131, ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131 ve sosyal ili\u015fkileri sarsabilece\u011fini belirtiyor. Ahiretteki korkun\u00e7 azaptan sak\u0131nd\u0131r\u0131yor. S\u00f6zlerinde durarak kaybetmi\u015f olduklar\u0131 basit menfaatleri, Allah’\u0131n kat kat geri verece\u011fini ifade ediyor, ellerinde bulunan t\u00fcm imk\u00e2nlar\u0131n ge\u00e7ici oldu\u011funu, hazineleri t\u00fckenmeyen ve r\u0131zk\u0131 kesintiye u\u011framayan Allah’\u0131n kat\u0131ndaki nimetlerin ise s\u00fcrekli, kal\u0131c\u0131 oldu\u011funu dile getiriyor:
\n94- Yeminlerinizi birbirinize kar\u015f\u0131 hile arac\u0131 kullanmay\u0131n\u0131z. Yoksa yere sa\u011flam basan ayaklar\u0131n\u0131z kay\u0131yor ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n Allah yoluna girmelerine engel olman\u0131z\u0131n sonucu olarak \u0131zd\u0131rap \u00e7ekersiniz, ayr\u0131ca ahirette de b\u00fcy\u00fck bir azaba \u00e7arp\u0131l\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n

95- Allah’a vermi\u015f oldu\u011funuz s\u00f6z\u00fc birka\u00e7 paraya satmay\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7e\u011fin bilincindeyseniz, Allah’\u0131n kat\u0131ndaki \u00f6d\u00fcl sizin i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

96- Sizin yan\u0131n\u0131zdaki t\u00fckenir, fakat Allah’\u0131n kat\u0131ndaki kal\u0131c\u0131d\u0131r, s\u00fcreklidir. Biz sabredenleri, yapt\u0131klar\u0131 iyiliklerin en g\u00fczel kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 ile \u00f6d\u00fcllendirece\u011fiz.<\/strong><\/p>\n

Yeminlerin aldatma ve hile arac\u0131 yap\u0131lmas\u0131 vicdanlardaki inanc\u0131 sars\u0131nt\u0131ya u\u011frat\u0131r. Ve onun di\u011fer insanlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerindeki \u015feklini \u00e7irkinle\u015ftirir. Yemin edip bu yemininde aldat\u0131c\u0131 oldu\u011funu bilen birisinin sa\u011flam bir inanca sahip olmas\u0131 ve bu inan\u00e7 do\u011frultusunda sa\u011flam ad\u0131mlar atarak ilerlemesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ayr\u0131ca o kendilerine yemin edip bu yemini bozdu\u011fu insanlar\u0131n zihinlerindeki inanc\u0131n \u015feklini de\u011fi\u015ftirir. \u0130nsanlar art\u0131k onun yeminlerini hep aldatma ve hile yapmak i\u00e7in oldu\u011funu belirler. Bu nedenle o adam Allah’a iman edenlerin k\u00f6t\u00fc bir \u00f6rne\u011fini sergiledi\u011fi i\u00e7in di\u011fer insanlar\u0131 Allah’\u0131n yolundan al\u0131koymu\u015f olur.<\/p>\n

Tarihte pek \u00e7ok toplumlar ve halklar m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n s\u00f6zle\u015fmelerine ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131, verdikleri s\u00f6zlerde duru\u015flar\u0131n\u0131, yeminlerindeki samimiyetlerini ve ili\u015fkilerindeki d\u00fcr\u00fcstl\u00fcklerini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri i\u00e7in \u0130sl\u00e2ma girmi\u015flerdir. Dolay\u0131s\u0131yla onlar\u0131n s\u00f6zle\u015fmelere ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131ndan kaynaklanan ge\u00e7ici, y\u00fczeysel kay\u0131plara oranla elde edilen kazan\u00e7 \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck olmu\u015ftur.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim ve Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- s\u00fcnneti bu konuda m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerinde b\u00fcy\u00fck bir etki b\u0131rakm\u0131\u015f ve onlar\u0131n genel karakteri haline d\u00f6n\u00fc\u015fen de\u011fi\u015fimlere neden olmu\u015ftur. Ve bug\u00fcn hala bu ahl\u00e2k, bireysel ve devletleraras\u0131 islami ili\u015fkilerin en belirgin \u00f6zelli\u011fi olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Rivayetlere g\u00f6re Ebu S\u00fcfyan’\u0131n o\u011flu Muaviye ile Bizans kral\u0131 aras\u0131nda s\u00fcreli bir bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131 vard\u0131. Muaviye bu antla\u015fman\u0131n m\u00fcddeti doluncaya kadar bekledi. Antla\u015fma biter bitmez kendisi bu b\u00f6lgeye yak\u0131n bir yerde bulundu\u011fundan, onlar\u0131n haberi yokken birden sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7mek istedi. Hemen Utbe’nin o\u011flu \u00d6mer bu karara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 ve “Allah-u Ekber! Ya Muaviye, antla\u015fmaya ba\u011fl\u0131 kal, ihanet etme” dedi. Peygamberimizden -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- \u015f\u00f6yle bir s\u00f6z duydu\u011funu aktard\u0131: “Herhangi birinizle ba\u015fkalar\u0131 aras\u0131nda bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131 varsa, antla\u015fman\u0131n zaman\u0131 bitene kadar s\u00f6z\u00fcnde dursun.” Bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda Muaviye sald\u0131r\u0131dan vazge\u00e7ip ordusunu geri \u00e7ekti. Antla\u015fmalar\u0131 bozmada g\u00fcn\u00fcbirlik birtak\u0131m kazan\u00e7lar\u0131n olmas\u0131na ra\u011fmen, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n tarih boyunca antla\u015fmalar\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6steren riayetler pek \u00e7oktur ve bu rivayetler tevat\u00fcr derecesine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim, insanlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerinde ve ruhlar\u0131nda olu\u015fturdu\u011fu bu belirgin karakteri \u015fu \u015fekilde yerle\u015ftirmi\u015ftir. Yer yer onlar\u0131 te\u015fvik etmi\u015f, yer yer korkutmu\u015ftur. Yer yer uyar\u0131da bulunmu\u015f, yer yer de s\u00f6zle\u015fmeyi Allah ile yap\u0131lan bir s\u00f6zle\u015fme olarak de\u011ferlendirmi\u015ftir. S\u00f6zle\u015fmeyi bozmak suretiyle elde edilecek \u00e7\u0131kar\u0131n \u00e7ok basit ve \u00f6nemsiz oldu\u011funu tasvir ederken, s\u00f6z\u00fcnde durarak elde edilecek olan Allah’\u0131n kat\u0131ndaki m\u00fckafat\u0131n daha b\u00fcy\u00fck ve daha bereketli olaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir:<\/p>\n

“Allah’a vermi\u015f oldu\u011funuz s\u00f6z\u00fc birka\u00e7 paraya satmay\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7e\u011fin bilincindeyseniz, Allah’\u0131n kat\u0131ndaki \u00f6d\u00fcl sizin i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.” \u0130nsanlar\u0131n yan\u0131nda bulunan \u015feylerin elde edilseler bile ge\u00e7ici \u015feyler oldu\u011funu, Allah’\u0131n kat\u0131ndaki nimetlerin ise, s\u00fcrekli ve kal\u0131c\u0131 oldu\u011funu ifade etmi\u015ftir: “Sizin yan\u0131n\u0131zda t\u00fckenir, fakat Allah’\u0131n kat\u0131ndaki kal\u0131c\u0131d\u0131r, s\u00fcreklidir.” \u0130nsanlar\u0131n iradelerini s\u00f6z\u00fcnde durmaya te\u015fvik etmi\u015f, s\u00f6ze ba\u011fl\u0131l\u0131ktan kaynaklanan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere sabredilmesini istemi\u015f ve sabredenlere g\u00fczel bir \u00f6d\u00fcl verilece\u011fini vaadetmi\u015ftir:<\/p>\n

“Biz sabredenleri, yapt\u0131klar\u0131 iyiliklerin en g\u00fczel kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 ile \u00f6d\u00fcllendirece\u011fiz.”<\/p>\n

Onlar\u0131n k\u00f6t\u00fc i\u015flerinin burada s\u00f6zkonusu edilmemesi yapt\u0131klar\u0131 en g\u00fczel i\u015flere g\u00f6re \u00f6d\u00fcllendirileceklerini g\u00f6stermek i\u00e7indir. Onlar\u0131n di\u011fer yapt\u0131klar\u0131na g\u00f6re cezaland\u0131r\u0131lmayacaklar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.
\nERKEK VE KADIN HAKLARI<\/p>\n

97- \u0130man etmi\u015f olan hangi erkek ya da kad\u0131n, e\u011fer iyi amel i\u015flerse, ona d\u00fcnyada mutlu bir hayat ya\u015fat\u0131r\u0131z, b\u00f6ylelerini ahirette de yapt\u0131klar\u0131 iyiliklerin en g\u00fczel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile \u00f6d\u00fcllendiririz.<\/strong><\/p>\n

\u0130\u015fte bu ayeti kerimeden \u015fu genel ilkeler tespit edilmi\u015f oluyor.<\/p>\n

1- \u0130\u015f ve m\u00fckafat konusunda Allah ile ili\u015fkilerinde, ba\u011flant\u0131lar\u0131nda, Allah<\/p>\n

kat\u0131ndaki m\u00fckafatland\u0131r\u0131lmalar\u0131nda kad\u0131n-erkek aras\u0131nda hi\u00e7bir ay\u0131r\u0131m yoktur. \u0130ki cins de e\u015fit haklara sahiptir. Arap gramerinde “Men” kavram\u0131 genel olarak ifade edildi\u011finde, kad\u0131n ve erke\u011fi kapsamas\u0131na ra\u011fmen burada \u00f6zellikle daha detayl\u0131 a\u00e7\u0131klamalara gidiliyor ki, bu ger\u00e7e\u011fi daha net bir \u015fekilde ortaya koysun: “\u0130ster kad\u0131n, ister erkek olsun.”<\/p>\n

Ve bu ger\u00e7ek cahiliyenin kad\u0131n hakk\u0131ndaki yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin, toplumun onu y\u00fczkaras\u0131 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, insanlar\u0131n kendilerine bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu m\u00fcjdelendi\u011finde, bunu k\u00f6t\u00fc bir haber olarak de\u011ferlendirip, \u00fcz\u00fcnt\u00fc, keder, utanma ve y\u00fczkaras\u0131 olma nedenleriyle toplumdan gizlendiklerini bildiren bir zamanda ele al\u0131nmaktad\u0131r!<\/p>\n

2- \u0130yi i\u015flerin sa\u011flam bir temele dayanmalar\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bu temel Allah’a imand\u0131r. “M\u00fc’min olarak” Bu temel olmadan bina yapmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu ba\u011f olmadan par\u00e7alar\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc olu\u015fturmalar\u0131 beklenemez. Yoksa b\u00fct\u00fcn \u00e7abalar f\u0131rt\u0131nal\u0131 bir g\u00fcnde \u015fiddetli r\u00fczg\u00e2r\u0131n \u00f6n\u00fcndeki k\u00fcl gibi darmada\u011f\u0131n olacaklard\u0131r. \u0130nan\u00e7 sistemi b\u00fct\u00fcn ba\u011flar\u0131n kendisine dayand\u0131\u011f\u0131 temel eksendir. Yoksa her \u015fey bozulur gider. \u0130yi i\u015flere y\u00f6n veren ve hedef belirleyen inan\u00e7 sistemidir. Ancak bu inan\u00e7la iyilik, sa\u011flam bir temele dayan\u0131r. K\u00f6kle\u015fir ve sa\u011flamla\u015f\u0131r. \u0130htiraslara, arzu ve isteklere g\u00f6re y\u00f6n belirlemez, ge\u00e7ici hal almaz ve hemencecik sars\u0131lmaz.<\/p>\n

3- \u0130man ile birlikte iyi i\u015fler yapman\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131,bu yery\u00fcz\u00fcnde g\u00fczel bir hayat ya\u015famakt\u0131r. Bu hayat\u0131n ille de bolluk, bereket ve mali servet ile olmas\u0131 \u015fart de\u011fildir. Bu imk\u00e2nlarla g\u00fczel bir hayat ya\u015fanabilece\u011fi gibi, bunlar olmadan da g\u00fczel bir hayat ya\u015fanabilir. Hayatta, ya\u015fam\u0131 g\u00fczelle\u015ftiren mal\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda pek \u00e7ok’ \u015feyler de vard\u0131r ki, bunlar da g\u00fczel bir ya\u015fam i\u00e7in yeterlidir. Allah’a ba\u011flanmak, O’na g\u00fcvenmek, O’nun korumas\u0131, muhafazas\u0131 ve r\u0131zas\u0131na b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ba\u011flanmak, g\u00fczel bir hayat\u0131n baz\u0131 \u015fartlar\u0131 i\u00e7inde yeral\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde sa\u011fl\u0131k, huzur, ho\u015fnutluk, bereket, aile yuvas\u0131n\u0131n huzuru ve kalplerin sevgisi de bunlar aras\u0131nda yeral\u0131r. Yap\u0131lan g\u00fczel i\u015flere sevinmek bunun vicdanlardaki etkileri ve hayattaki etkileri de hayat\u0131 g\u00fczelle\u015ftiren etkenler aras\u0131ndad\u0131r. Mal ise, bu g\u00fczel hayata etki eden unsurlardan sadece bir tanesidir. Kalp Allah kat\u0131ndaki daha \u00f6nemli daha temiz ve daha kal\u0131c\u0131 \u015feylere ba\u011fland\u0131\u011f\u0131nda, bu d\u00fcnya mal\u0131n\u0131n az bir miktar\u0131 onun i\u00e7in yeterli olacakt\u0131r.<\/p>\n

4- D\u00fcnyada g\u00fczel bir hayat ya\u015famak, ahiretteki g\u00fczel hayat\u0131n azalmas\u0131na neden olmaz.<\/p>\n

5- Ahiretteki m\u00fckafat m\u00fc’minlerin d\u00fcnyada i\u015fledikleri en g\u00fczel amel \u00fczerinden verilir. Bu da y\u00fcce Allah’\u0131n onlar\u0131n g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131n\u0131 ifade eder. Allah’\u0131n m\u00fckafat\u0131 ne g\u00fczeldir!..<\/p>\n

Daha sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde, Kur’an’\u0131n \u00f6zelliklerinden ve Kur’an okuman\u0131n adab\u0131ndan ayr\u0131ca m\u00fc\u015friklerin ona ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015flerinden bir nebze s\u00f6z ediliyor:
\n98- Ey Muhammed, Kur’an okuyaca\u011f\u0131n\u0131z zaman, kovulmu\u015f \u015feytandan Allah’a s\u0131\u011f\u0131n.<\/p>\n

99- \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015feytan\u0131n, Rabblerine s\u0131\u011f\u0131nan m\u00fc’minler \u00fczerinde hi\u00e7bir n\u00fcfuzu, hi\u00e7bir etkinli\u011fi yoktur.<\/p>\n

100-\u015eeytan\u0131n, sadece onu dost edinenler ve Allah’a ortak ko\u015fanlar \u00fczerinde, n\u00fcfuzu ve etkinli\u011fi vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Kovulmu\u015f olan \u015feytandan Allah’a s\u0131\u011f\u0131nmak, Allah’\u0131n kitab\u0131n\u0131n okunabilmesi bir giri\u015f niteli\u011findedir. \u0130nsan\u0131 \u015feytani telkinlerden ar\u0131nd\u0131r\u0131r, onun duygular\u0131n\u0131 samimi bir \u015fekilde Allah’a y\u00f6neltir. \u015eeytan\u0131n temsil etti\u011fi, pislik ve k\u00f6t\u00fcl\u00fck d\u00fcnyas\u0131ndan hi\u00e7bir \u015feyin onu me\u015fgul etmemesine neden olur.<\/p>\n

Kovulmu\u015f olan \u015feytandan Allah’a s\u0131\u011f\u0131n…<\/p>\n

“\u00c7\u00fcnk\u00fc \u015feytan\u0131n Rabblerine s\u0131\u011f\u0131nan m\u00fc’minler \u00fczerinde hi\u00e7bir n\u00fcfuzu, hi\u00e7bir etkinli\u011fi yoktur.<\/p>\n

Yaln\u0131z Allah’a y\u00f6nelenler, kalplerini sadece Allah’a ay\u0131ranlar. \u0130\u015fte \u015feytan bunlar\u0131n \u00fczerinde egemenlik kuramaz. Ne kadar vesvese verirse versin, zira onlar\u0131n Allah’a ba\u011flanmalar\u0131, kendilerini \u015feytanla beraber y\u00fcr\u00fcmekten, onun pe\u015fine tak\u0131lmaktan korur. M\u00fc’minler bazen yan\u0131labilirler. Fakat onlar \u015feytana teslim olmazlar. Kendilerine musallat olmu\u015f \u015feytan\u0131 kovarlar ve k\u0131sa bir zaman sonra tekrar Rabblerine do\u011fru ko\u015farlar.<\/p>\n

“\u015eeytan\u0131n, sadece onu dost edinenler ve Allah’a ortak ko\u015fanlar \u00fczerinde n\u00fcfuzu, etkinli\u011fi vard\u0131r.”<\/p>\n

Bunlar, \u015feytan\u0131 kendilerine dost edinenler, ihtiraslar\u0131yla, \u015fehevi arzu ve istekleriyle, ona teslim olanlard\u0131r. Baz\u0131lar\u0131 \u015feytan\u0131 Allah’a ortak da ko\u015fabilirler. Baz\u0131 toplumlar\u0131n \u015feytana tapt\u0131klar\u0131 ve k\u00f6t\u00fcl\u00fck ilah\u0131na ibadet ettikleri bilinmektedir. Onlar\u0131n \u015feytana ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131 dostluk ve ba\u011fl\u0131l\u0131kla ger\u00e7ekle\u015fen \u015firkin t\u00fcrlerinden biridir.<\/p>\n

M\u00fc\u015friklerden s\u00f6z edilirken, bir de onlar\u0131n Kur’an’a ili\u015fkin yakla\u015f\u0131mlar\u0131na da de\u011finilmektedir.
\n101- Biz herhangi bir ayeti ba\u015fka bir ayetle de\u011fi\u015ftirdi\u011fimiz zaman k\u00e2firler sana “Sen bunu yalandan uyduruyorsun”derler. Oysa Allah kullar\u0131na ne mesaj indirece\u011fini herkesden iyi bilir. Asl\u0131nda onlar\u0131n \u00e7o\u011fu ger\u00e7e\u011fi bilmiyorlar.<\/p>\n

102- Onlara de ki; “Bu Kur’an’\u0131, Ruh-ul Kud\u00fcs (Cebrail) Rabbinin kat\u0131ndan hakka dayal\u0131 olarak indirdi. Amac\u0131, m\u00fc’minlerin inanc\u0131n\u0131 peki\u015ftirmek, m\u00fcsl\u00fcmanlara do\u011fru yol k\u0131lavuzu ve m\u00fcjde kayna\u011f\u0131 olmakt\u0131r.<\/p>\n

103- Onlar\u0131n “Bu Kur’an’\u0131, Muhammed’e biri \u00f6\u011fretiyor” dediklerini kesinlikle biliyoruz. Bu as\u0131ls\u0131z yak\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 ileri s\u00fcrerken kastettikleri ki\u015finin dili yabanc\u0131d\u0131r, Arap\u00e7a de\u011fildir; oysa Kur’an’\u0131n dili fasih bir Arap\u00e7a’d\u0131r.<\/p>\n

104- Allah’\u0131n ayetlerine inanmayanlar\u0131 O do\u011fru yola iletmez. Onlar\u0131 ac\u0131kl\u0131 bir azap beklemektedir.<\/p>\n

105- Yalan\u0131, ancak Allah’\u0131n ayetlerine inanmayanlar uydurur. Onlar ise yalanc\u0131lar\u0131n ta kendileridirler.<\/strong><\/p>\n

M\u00fc\u015frikler, bu kitab\u0131n g\u00f6revinin ne oldu\u011funu anlam\u0131yorlar. Onlar bu Kur’an’\u0131n evrensel, insani bir toplumu in\u015fa etmek, bu evrensel topluma \u00f6nderlik edecek bir \u00fcmmeti olu\u015fturmak i\u00e7in geldi\u011fini kavrayam\u0131yorlar. O’nun Allah kat\u0131ndan g\u00f6nderilen ve ondan sonra art\u0131k bir ilahi mesaj\u0131n g\u00f6nderilmeyece\u011fi son kitap oldu\u011funu, insanlar\u0131 yaratan Allah’\u0131n onlar i\u00e7in yararl\u0131 olan ilkeleri, kanunlar\u0131 ve hukuku da en iyi \u015fekilde bildi\u011fini kabul etmiyorlar. Allah s\u00fcresi tamamlanan ve amac\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f bulunan bir ayeti, \u00fcmmetin i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yeni \u015fartlara daha uygun d\u00fc\u015fecek ba\u015fka bir ayeti g\u00f6ndermek i\u00e7in de\u011fi\u015ftirebilir. Ama de\u011fi\u015ftirip-de\u011fi\u015ftirmemek onun bilece\u011fi i\u015ftir. Kal\u0131c\u0131 ayetlerin hangileri oldu\u011funu ve bu \u015fartlara hangilerinin daha uygun d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Allah’dan ba\u015fka kimse bilemez. Kur’an-\u0131 Kerim’in ayetleri belli zaman dilimlerinde indirili\u015finin hastaya iyile\u015finceye kadar i\u00e7irilen ila\u00e7lar gibidir. Daha sonra normal ba\u015fka yemeklerin yenmesi tavsiye edilir.<\/p>\n

M\u00fc\u015frikler bunlar\u0131n hi\u00e7birini anlam\u0131yorlar ve bu nedenle Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- hayat\u0131nda bir ayetin yerine ba\u015fka bir ayetin getirilmesinin hikmetini anlam\u0131yorlar. Bu i\u015flemi do\u011fru s\u00f6zl\u00fc ve g\u00fcvenilir oldu\u011fu kadar, yalan s\u00f6yledi\u011fi hi\u00e7 g\u00f6r\u00fclmemi\u015f olan peygamberin, Allah’a iftiras\u0131 olarak de\u011ferlendiriyorlar:<\/p>\n

“Asl\u0131nda onlar\u0131n \u00e7o\u011fu ger\u00e7e\u011fi bilmiyorlar.”<\/p>\n

“Onlara de ki; “Bu Kur’an’\u0131, Ruh-ul Kud\u00fcs (Cebrail) Rabbinin kat\u0131ndan hakka dayal\u0131 olarak indirdi.”<\/p>\n

O’na iftira edilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onu “Ruh-ul Kud\u00fcs” yani Cebrail (sel\u00e2m \u00fczerine olsun). “Rabbinin kat\u0131ndan” indirmi\u015ftir. Senin yan\u0131ndan de\u011fil. “Hakka dayal\u0131 olarak.”<\/p>\n

Ona bo\u015f ve yanl\u0131\u015f \u015feyler kar\u0131\u015fmaz.<\/p>\n

“Amac\u0131 m\u00fc’minlerin inanc\u0131n\u0131 peki\u015ftirmek.”<\/p>\n

Kalpleri Allah’a ba\u011fl\u0131 olan ve onun Allah taraf\u0131ndan g\u00f6nderildi\u011fini kavrayan b\u00f6ylece hak \u00fczerinde sa\u011flamla\u015fan ve do\u011frulu\u011funa kesin kanaat getirenleri desteklemek.<\/p>\n

“M\u00fcsl\u00fcmanlara do\u011fru yol k\u0131lavuzu ve rahmet olarak.”<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc O kendilerini do\u011fru yola iletir. Onlar\u0131 zafer ve \u00fcst\u00fcnl\u00fckle m\u00fcjdeler.<\/p>\n

“Onlar\u0131n “Bu Kur’an’\u0131 Muhammed’e biri \u00f6\u011fretiyor” dediklerini kesinlikle biliyoruz. Bu as\u0131ls\u0131z yak\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 ileri s\u00fcrerken kastettikleri ki\u015finin dili yabanc\u0131d\u0131r, Arap\u00e7a de\u011fildir, oysa Kur’an’\u0131n dili fasih bir Arap\u00e7a’d\u0131r.”<\/p>\n

Onlar\u0131n bir di\u011fer iftiralar\u0131, kendilerince Peygambere -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bu Kur’an’\u0131 \u00f6\u011fretenin bir insan oldu\u011fu \u015feklindeki kuruntular\u0131d\u0131r. Onlar \u00f6\u011fretenin ad\u0131n\u0131 da vermi\u015flerdir. Rivayetlerde onun ismine ili\u015fkin de\u011fi\u015fik bilgiler vermekteler. Bir rivayete g\u00f6re onlar, kendi aralar\u0131nda bulunan ve Kurey\u015f boylar\u0131ndan birinin k\u00f6lesi olan yabanc\u0131 bir adama g\u00f6ndermede bulunuyorlard\u0131. Bu adam Safa tepesi yak\u0131n\u0131nda ticaret ile u\u011fra\u015fan bir t\u00fcccar idi. Bazen Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- onun yan\u0131nda oturur ve baz\u0131 \u015feyleri onunla konu\u015furdu. Bu adam\u0131n dili yabanc\u0131 idi. Arap\u00e7a’y\u0131 kendisine y\u00f6neltilen sorular\u0131 k\u0131sa c\u00fcmlelerle cevaplayabilecek veya derdini ifade edebilecek kadar biliyordu.<\/p>\n

Muhammed \u0130bn-i \u0130shak siretinde diyor ki: Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- \u00e7o\u011fu zaman Merve’de S\u00fcbaye’nin yan\u0131nda otururdu. Bu Cebr ad\u0131 verilen hristiyan bir k\u00f6leydi. Hadremi o\u011fullar\u0131ndan birinin k\u00f6lesiydi. \u0130\u015fte bu ayeti kerime bu konu ile ilgili olarak inmi\u015ftir:<\/p>\n

“Onlar\u0131n “Bu Kur’an’\u0131 Muhammed’e biri \u00f6\u011fretiyor” dediklerini kesinlikle biliyoruz. Bu as\u0131ls\u0131z bir yak\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 ileri s\u00fcrerken kastettikleri ki\u015finin dili yabanc\u0131d\u0131r, arap\u00e7a de\u011fildir, oysa Kur’an’\u0131n dili fasih bir Arap\u00e7a’d\u0131r.”<\/p>\n

Abdullah \u0130bn-i Kesir, \u0130krime’den ve Katade’den ald\u0131\u011f\u0131 rivayete g\u00f6re bu adam\u0131n ismi “Yei\u015f” idi. \u0130bn-i Cerir kendi rivayet zinciriyle \u0130bn-i Abbas’dan rivayet ederek diyor ki; Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Mekke’de Bel’am ad\u0131nda demirci tam ordu. Bu dili Arap\u00e7a olmayan bir insand\u0131. M\u00fc\u015frikler Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- onun yan\u0131na gelip gitti\u011fini g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Bu nedenle “Ona bu s\u00f6zleri \u00f6\u011freten Bel’amd\u0131r” dediler. Bunun \u00fczerine y\u00fcce Allah bu ayeti indirdi.<\/p>\n

Onlar\u0131n bu iddialar\u0131, \u00e7ok basit ve kesin bir ifadeyle reddedildi. Art\u0131k bu konuda tart\u0131\u015fmaya gerek kalmam\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n

“Kastettikleri ki\u015finin dili yabanc\u0131d\u0131r, Arap\u00e7a de\u011fildir. Oysa Kur’an’\u0131n dili fasih bir Arap\u00e7a’d\u0131r.”<\/p>\n

Dili yabanc\u0131 olan bir insan\u0131n Hz. Muhammed’e bu apa\u00e7\u0131k Arap\u00e7a olan kitab\u0131 \u00f6\u011fretmesi nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olabilir?<\/p>\n

Onlar\u0131n bu s\u00f6zlerinin ciddiye al\u0131nmas\u0131 ve buna inanarak ileri s\u00fcrd\u00fcklerini s\u00f6ylemek \u00e7ok zordur. \u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, bu onlar\u0131n yalan ve iftira oldu\u011funu bile bile planlad\u0131klar\u0131 oyunlar\u0131ndan, hilelerinden biriydi. Yoksa onlar bu kitab\u0131n de\u011ferini ve sanat alan\u0131ndaki icaz\u0131n\u0131 en iyi bilen insanlar olmalar\u0131na ra\u011fmen, nas\u0131l yabanc\u0131 birinin Hz. Muhammed’e bu kitab\u0131 \u00f6\u011fretebilece\u011fini s\u00f6yleyebilirler. E\u011fer o b\u00f6yle bir ustal\u0131\u011fa sahip biri olsa, kendisi b\u00f6yle bir eseri yazmaya \u00e7al\u0131\u015fmaz m\u0131yd\u0131?<\/p>\n

Bug\u00fcn insanl\u0131k o g\u00fcne oranla bu kadar ilerlemi\u015f olmas\u0131na, be\u015feri yeteneklerin kitaplar ve eserlerle, d\u00fczenler ve hukuklar alan\u0131nda, onca ilerlemesine ra\u011fmen, s\u00f6z s\u00f6yleme sanat\u0131n\u0131n zevkine eren, \u00f6z\u00fcn\u00fc kavrayan herkes b\u00f6yle bir kitab\u0131n insanlar taraf\u0131ndan yaz\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla anlar.<\/p>\n

Hatta kom\u00fcnist Rusya’daki materyalist ink\u00e2rc\u0131lar 1954 y\u0131l\u0131ndaki Oryantalistler Kongresi’nde bu dine sald\u0131rmak istediklerinde, bu kitab\u0131n bir tek ki\u015fi olan Muhammed’in mahsul\u00fc olamayaca\u011f\u0131n\u0131, ancak b\u00fcy\u00fck bir toplulu\u011fun \u00fcr\u00fcn\u00fc olabilece\u011fini iddia ettiler. Ve onun b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn Arap Yar\u0131madas\u0131’nda yaz\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerinin ancak ba\u015fka yerlerde yaz\u0131lm\u0131\u015f olabilece\u011fini ileri s\u00fcrd\u00fcler.<\/p>\n

Onlar\u0131 b\u00f6yle bir iddiaya iten sebep, bu kitab\u0131n bir insan\u0131n yeteneklerini a\u015fan, hatta bir \u00fcmmetin bilgisinin d\u0131\u015f\u0131na ta\u015fan bir eser olu\u015fuydu.<\/p>\n

Fakat onlar, do\u011fal ve d\u00fcr\u00fcst mant\u0131\u011f\u0131n gere\u011fi olarak s\u00f6ylenmesi gerekeni, onun alemlerin Rabbi taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen bir vahiy oldu\u011funu kabullenmek istemiyorlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar bu varl\u0131k aleminin bir ilah\u0131 oldu\u011funu, vahyin, ilahi mesajlar\u0131n ve peygamberlerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ink\u00e2r ediyorlard\u0131!<\/p>\n

Durum b\u00f6yleyken ve yirminci asr\u0131n bilginlerinden bir grubun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bu do\u011frultuda iken nas\u0131l olur da Arap Yar\u0131madas\u0131’nda falan o\u011fullar\u0131n\u0131n k\u00f6lesi olan dili yabanc\u0131 bir insan onu hz. Muhammed’e \u00f6\u011fretmi\u015f olabilirdi?<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim onlar\u0131n bu sap\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015flerini bu nedene ba\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

“Allah’\u0131n ayetlerine inanmayanlar\u0131 O, do\u011fru yola iletmez. Onlar\u0131 ac\u0131kl\u0131 bir azap beklemektedir.”<\/p>\n

Allah’\u0131n ayetlerine inanmayan bu insanlar\u0131 y\u00fcce Allah bu kitap konusunda ger\u00e7e\u011fe ula\u015ft\u0131rmaz. Ve hi\u00e7bir delille ger\u00e7e\u011fe ula\u015fmalar\u0131 i\u00e7in yol g\u00f6stermez. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar do\u011fru yola ileten ayetlerden y\u00fcz \u00e7evirmi\u015f ve onlar\u0131 ink\u00e2r etmi\u015flerdir.<\/p>\n

“Onlar\u0131 ac\u0131kl\u0131 bir azap beklemektedir.”<\/p>\n

Bu s\u00fcrekli sap\u0131kl\u0131ktan sonra…<\/p>\n

Ard\u0131ndan Allah’a iftira etmenin ancak Allah’a inanmayanlar\u0131n i\u015fi oldu\u011funu belirtiyor. G\u00fcvenilir bir el\u00e7i olan Hz. Muhammed’den b\u00f6yle bir \u015feyin meydana gelmesi asla m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

“Yalan\u0131, ancak Allah’\u0131n ayetlerine inanmayanlar uydurur. Onlar ise yalanc\u0131lar\u0131n ta kendileridirler.”<\/p>\n

Yalan hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz b\u00fcy\u00fck bir cinayettir. M\u00fcsl\u00fcman b\u00f6yle bir su\u00e7 i\u015flemez. Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bir hadisinde m\u00fcsl\u00fcman\u0131n baz\u0131 g\u00fcnahlar\u0131 i\u015flese de asla yalan s\u00f6yleyemeyece\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.
\n\u0130MANDAN SONRA \u0130NK\u00c2R<\/p>\n

106- iman ettikten sonra k\u00e2fir olanlar, Allah’\u0131n gazab\u0131na u\u011frarlar, onun i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir azap vard\u0131r. Yaln\u0131z bu h\u00fck\u00fcm, kalpleri kesin bir iman\u0131n hazz\u0131 ile donanm\u0131\u015f oldu\u011fu halde bask\u0131 alt\u0131nda kalanlar i\u00e7in de\u011fil, fakat g\u00f6n\u00fcllerinin kap\u0131s\u0131n\u0131 ink\u00e2rc\u0131l\u0131\u011fa a\u00e7anlar i\u00e7in ge\u00e7erlidir.<\/p>\n

107- \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131 ahirete tercih etmi\u015flerdir ve \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah, k\u00e2firleri do\u011fru yola iletmez.<\/p>\n

108- Bunlar var ya; Allah onlar\u0131n kalplerini, kulaklar\u0131n\u0131, g\u00f6zlerini m\u00fch\u00fcrlemi\u015ftir; onlar gafillerin, (aymazlar\u0131n) ta kendileridirler.<\/p>\n

109- Hi\u00e7 ku\u015fkusuz, ahirette h\u00fcsrana u\u011frayanlar olacaklard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Mekke’deki ilk m\u00fcsl\u00fcmanlar pek \u00e7ok eziyet ve i\u015fkencelerle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015flard\u0131. Bunlara ancak \u015fehit olmaya niyet etmi\u015f, ahiret hayat\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya tercih etmi\u015f, k\u00fcfre ve sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00f6nmektense, d\u00fcnya azab\u0131n\u0131 ye\u011flemi\u015f insanlar katlanabilirler.<\/p>\n

Buradaki ayeti kerime, iman ettikten sonra Allah’\u0131 ink\u00e2r etmenin b\u00fcy\u00fck bir su\u00e7 oldu\u011funu, kesin bir \u015fekilde ortaya koymaktad\u0131r. Zira bu insan, iman\u0131 tan\u0131m\u0131\u015f ve onun tad\u0131na ermi\u015f daha sonra d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131 ahirete tercih ederek d\u00f6n\u00fc\u015f yapm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla o Allah’\u0131n gazab\u0131na u\u011fram\u0131\u015f, a\u011f\u0131r cezaya mahk\u00fbm edilmi\u015f ve do\u011fru yoldan mahrum edilmi\u015ftir. Gaflet ile damgalanm\u0131\u015f, g\u00f6zleri ve kulaklar\u0131 \u00fczerine perde indirilmi\u015f ve onun ahirette h\u00fcsrana u\u011frayanlardan oldu\u011funa karar verilmi\u015ftir…<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc inanc\u0131n bir al\u0131\u015fveri\u015f konusu yap\u0131lmas\u0131, k\u00e2r ve zarar hesab\u0131na g\u00f6re \u015fekillenmesi do\u011fru de\u011fildir. Kalp Allah’a iman ettikten sonra art\u0131k \u015fu yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn de\u011ferlerinden herhangi birinin onun \u00fczerinde etkili olmas\u0131 do\u011fru de\u011fildir. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn hesab\u0131 ayr\u0131, inanc\u0131n hesab\u0131 ayr\u0131d\u0131r. Bunlar birbirleriyle i\u00e7i\u00e7e de\u011fildir. Sonra inan\u00e7 sistemi bir oyuncak de\u011fildir. Al\u0131n\u0131p verilebilecek bir al\u0131\u015fveri\u015f vas\u0131tas\u0131 hi\u00e7 de\u011fildir. O, y\u00fcce ve \u00e7ok de\u011ferlidir. \u0130\u015fte cezan\u0131n bu kadar a\u011f\u0131r olmas\u0131n\u0131n ve su\u00e7un bu kadar korkun\u00e7 olu\u015funun nedeni de budur.<\/p>\n

Bu kesin h\u00fckm\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131lan sadece bir olay vard\u0131r. O da kalbi iman ile dolu oldu\u011fu halde k\u00fcfre zorlanan insan\u0131n durumudur. Yani can\u0131n\u0131 kurtarmak amac\u0131yla kalbi iman \u00fczere sabit, kesin inan\u00e7tan yana ve onu tam kabullendi\u011fi halde, sadece diliyle k\u00fcfr\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa vuran\u0131n durumudur. Nitekim bu ayetin Ammar \u0130bn-i Yasir hakk\u0131nda indi\u011fi rivayet edilmi\u015ftir.<\/p>\n

\u0130bn-i Cerir, \u0130bn-i Yasir’in o\u011flu Ebu Ubeyde, Hz. Muhammed’den \u015f\u00f6yle rivayet eder: M\u00fc\u015frikler Ammar \u0130bn-i Yasir’i yakalam\u0131\u015f ve istediklerine yak\u0131n \u015feyler s\u00f6yleyinceye kadar ona s\u00fcrekli i\u015fkence etmi\u015flerdi. Daha sonra kurtulup Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- gelen Ammar, durumu O’na anlatt\u0131\u011f\u0131nda Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- O’na: “Kalbini nas\u0131l buluyorsun” diye sorar. O da “imanla dolu” kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verince Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- “E\u011fer onlar tekrar i\u015fkence ederlerse sen de tekrar o s\u00f6zleri s\u00f6ylersin” diye buyurur. \u0130\u015fte k\u00fcf\u00fcr eylemine ve m\u00fc\u015friklerin dedi\u011fini yapmaya ili\u015fkin ruhsat b\u00f6yle durumlar i\u00e7in ge\u00e7erlidir.<\/p>\n

Baz\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlar dilleriyle dahi olsa k\u00e2fir olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemektense \u00f6l\u00fcm\u00fc tercih etmi\u015fler de dilleriyle b\u00f6yle bir s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylemeye yana\u015fmam\u0131\u015flard\u0131r. Nitekim Yasir’in annesi S\u00fcmeyye \u00f6l\u00fcnceye kadar, iffet yerinden m\u0131zrak darbesi yemesine ra\u011fmen yine de diliyle dahi olsa k\u00fcfre d\u00f6nmemi\u015ftir. Yasir’in babas\u0131 da i\u015fkence alt\u0131nda can verirken bu tavr\u0131ndan hi\u00e7 vazge\u00e7memi\u015fti.<\/p>\n

Hz. Bilal’e m\u00fc\u015frikler ak\u0131llar\u0131na gelen her t\u00fcrl\u00fc i\u015fkenceyi yap\u0131yorlard\u0131. G\u00fcne\u015fin k\u0131zg\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda b\u00fcy\u00fck kaya par\u00e7alar\u0131n\u0131 onun g\u00f6\u011fs\u00fc \u00fczerine koyuyorlar ve Allah’a ortak ko\u015fmas\u0131n\u0131 istiyorlard\u0131. O bunca i\u015fkenceye ra\u011fmen tekliflerini reddediyor ve `Allah birdir’ diyordu. Ve yine “Allah’a yemin ederim ki, e\u011fer sizi daha \u00e7ok \u00f6fkelendirecek bir s\u00f6z bilseydim onu da s\u00f6ylerdim” diye ekliyordu.<\/p>\n

Ensar’dan Zeyd’in o\u011flu Habib de, M\u00fcseylemetu-l Kezzab taraf\u0131ndan yakalan\u0131p “Sen Muhammed’in Allah’\u0131n el\u00e7isi oldu\u011fuma \u015fahitlik ediyor musun?” diye sordu\u011funda “Evet” kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vermi\u015f, bu sefer M\u00fcseyleme “Benim Allah’\u0131n el\u00e7isi oldu\u011funa \u015fahitlik ediyor musun?” dedi\u011finde ise o “Ben duymuyorum” demi\u015fti. M\u00fcseyleme onun etlerini lime lime kopar\u0131rken o sonuna kadar bu tavr\u0131nda diretmi\u015fti.<\/p>\n

Haf\u0131z \u0130bn-i Asakir sahabilerden birinin rivayetinden (Allah onlardan raz\u0131 olsun) Abdullah \u0130bn-i Huzeyfe es Sehmi’nin biyografisinde diyor ki: Bizansl\u0131lar Abdullah’\u0131 esir alm\u0131\u015flard\u0131, onu krallar\u0131na getirdiler. Kral ona dedi ki: “Hristiyan ol, seni m\u00fclk\u00fcme ortak eder ve k\u0131z\u0131mla evlendiririm” Abdullah \u015fu kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verdi: “E\u011fer sen kendinin sahip oldu\u011fun her \u015feyi versen buna bir de t\u00fcm Araplar’\u0131n sahip olduklar\u0131n\u0131 ilave etsen ve Hz. Muhammed’in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- dininden bir saniyeli\u011fine ayr\u0131lmam\u0131 istesen ben yine ayr\u0131lmam.” Kral: “O zaman seni \u00f6ld\u00fcrece\u011fim” deyince Abdullah: “Ne yaparsan yap, dedi.” Kral emretti. Abdullah’\u0131 ellerinden ve kollar\u0131ndan ba\u011flad\u0131lar, ok\u00e7ular\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131, yak\u0131ndan ellerine ve ayaklar\u0131na oklar saplad\u0131lar. O bu arada hala hristiyanl\u0131k dinini Abdullah’a a\u015f\u0131l\u0131yor, O’da hep reddediyordu. Sonra emretti O’nu indirdiler. Bir kazan getirilmesini istedi. Bir rivayete g\u00f6re ise, bak\u0131rdan bir sa\u00e7 getirip k\u0131zd\u0131rd\u0131lar. M\u00fcsl\u00fcmanlardan bir esiri getirip i\u00e7ine att\u0131lar. Abdullah bu m\u00fcsl\u00fcmana bak\u0131yordu. K\u0131sa bir s\u00fcre sonra bu m\u00fcsl\u00fcman orada, k\u0131zg\u0131n kapta parlayan kemiklere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Yine Abdullah’a hristiyan olmas\u0131 teklif edildi. O yine reddetti. Kral onun da kazana at\u0131lmas\u0131n\u0131 emretti. Kald\u0131r\u0131l\u0131p at\u0131laca\u011f\u0131 zaman, a\u011flad\u0131. Kral biraz umutland\u0131 ve kendisini \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131, Abdullah ni\u00e7in a\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde izah etti:<\/p>\n

“Ben Allah yolunda verecek tek bir can\u0131m oldu\u011fu i\u00e7in ve bu can\u0131m da Allah yolunda k\u0131sa zamanda bu kazana at\u0131lmakla elimden al\u0131naca\u011f\u0131 i\u00e7in a\u011flad\u0131m. \u0130sterdim ki, v\u00fccudumdaki k\u0131llar\u0131n say\u0131s\u0131nca can\u0131m olsayd\u0131 ve her biri Allah yolunda i\u015fkence \u00e7ekerek verilse idi.”<\/p>\n

Bir rivayete g\u00f6re ise, Kral Abdullah’\u0131 hapse atm\u0131\u015f, g\u00fcnlerce ona yiyecek ve i\u00e7ecek vermemi\u015f, daha sonra da ona i\u00e7ki ve domuz eti g\u00f6ndermi\u015f, fakat o bunlara yine de yakla\u015fmam\u0131\u015ft\u0131. Kral kendisini \u00e7a\u011f\u0131rtm\u0131\u015f ve “Bunlar\u0131 yiyip i\u00e7mene ne engel olmu\u015ftur” diye sormu\u015ftu. Abdullah: “Asl\u0131nda \u015fu anda bunlar\u0131 yemem bana helal k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat ben seni kendime g\u00fcld\u00fcrmem” dedi. Bunun \u00fczerine kral kalkt\u0131. Aln\u0131ndan \u00f6pt\u00fc ve onu serbest b\u0131rakt\u0131. Abdullah bu serbest b\u0131rakmay\u0131 “E\u011fer t\u00fcm m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 benimle birlikte serbest b\u0131rak\u0131rsan kabul ederim” dedi. Kral bu teklifini de aln\u0131ndan \u00f6perek kabul etti ve onunla beraber olan t\u00fcm m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 serbest b\u0131rakt\u0131. Geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde Hz. \u00d6mer (Allah ondan raz\u0131 olsun) “Her m\u00fcsl\u00fcman\u0131n Abdullah \u0130bn-i Huzeyfe’nin aln\u0131ndan \u00f6pmesi gerekir” dedi ve kalkt\u0131 Abdullah’\u0131 aln\u0131ndan \u00f6pt\u00fc.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n sebebi, inan\u00e7 meselesinin son derece \u00f6nemli olmas\u0131d\u0131r. Bu konuda herhangi bir gev\u015feklik ve toleransa yer yoktur. Onu koruman\u0131n faturas\u0131 a\u011f\u0131rd\u0131r. Fakat bu m\u00fc’minin g\u00f6nl\u00fcnde ve Allah kat\u0131nda daha de\u011ferlidir. Bu \u00f6yle bir emanettir ki, hayat\u0131n\u0131 onun yolunda feda etmeyen, hayat\u0131 ve hayat\u0131n i\u00e7indeki t\u00fcm nimetleri onun yolunda kaybetmeyi g\u00f6ze almayanlar onun hakk\u0131n\u0131 \u00f6deyemezler.
\n110- Buna kar\u015f\u0131l\u0131k dinlerinden d\u00f6ns\u00fcnler diye \u00e7e\u015fitli i\u015fkencelere u\u011frat\u0131ld\u0131ktan sonra g\u00f6\u00e7edenler, arkas\u0131ndan cihad edenler ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 zorluklara sab\u0131rla katlananlar da var. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Rabbin, t\u00fcm bu olup bitenlerden sonra onlar hakk\u0131nda affedicidir, merhametlidir.<\/p>\n

111- O g\u00fcn herkes gelip kendini savunur ve hi\u00e7 kimseye haks\u0131zl\u0131k yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n herkese yapt\u0131klar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 tam olarak verilir.<\/strong><\/p>\n

O zamanki m\u00fcsl\u00fcmanlar, Araplar’\u0131n en g\u00fc\u00e7s\u00fcz olanlar\u0131yd\u0131. Azg\u0131n olan zalim m\u00fc\u015frikler onlar\u0131 i\u015fkence ve ba\u015fka yollarla dinlerinden vazge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. Fakat onlar f\u0131rsat bulduk\u00e7a hicret ediyorlard\u0131. B\u00f6ylece fedak\u00e2r birer m\u00fcsl\u00fcman oldular. Allah yolunda sava\u015ft\u0131lar. Davan\u0131n b\u00fct\u00fcn y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine ve zorluklar\u0131na katland\u0131lar. \u0130\u015fte y\u00fcce Allah bu nedenle onlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 ve kendilerine rahmet edilece\u011fini m\u00fcjdelemektedir.<\/p>\n

“Rabbin t\u00fcm bu olup bitenlerden sonra onlar hakk\u0131nda affedicidir, merhametlidir.”<\/p>\n

Bug\u00fcn herkesin kendi derdine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ba\u015fka hi\u00e7 kimseye d\u00f6n\u00fcp bakamayaca\u011f\u0131 g\u00fcnd\u00fcr:<\/p>\n

“O g\u00fcn herkes gelip kendini savunur.”<\/p>\n

Bu ifade herkesin kendi i\u015finin ba\u015f\u0131ndan a\u015fk\u0131n oldu\u011funu g\u00f6steren bir korku atmosferini canland\u0131rmaktad\u0131r. Herkes kendisini azaptan kurtarma \u00e7abas\u0131 i\u00e7indedir. Fakat ne u\u011fra\u015f\u0131n\u0131n ne de m\u00fccadelenin bir yarar\u0131 olacakt\u0131r. Orada sadece herkes yapt\u0131klar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6recektir.<\/p>\n

“Hi\u00e7 kimseye haks\u0131zl\u0131k yap\u0131lmaz.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, bu surede daha \u00f6nce inanc\u0131n temel ger\u00e7eklerinden birinin iyice kavranmas\u0131 i\u00e7in iki \u00f6rnek vermi\u015fti. Burada ise Mekke’nin ve orada ya\u015fayan m\u00fc\u015friklerin durumunu tasvir etmek i\u00e7in bir \u00f6rnek veriyor. Allah’\u0131n nimetlerini ink\u00e2r eden bu m\u00fc\u015friklerin kendilerine g\u00f6sterilen \u00f6rnek sayesinde tehdit edildikleri k\u00f6t\u00fc sonu g\u00f6rmeler: sa\u011flan\u0131yor.<\/p>\n

G\u00fcven ve huzur, rahat ve bolluk i\u00e7indeki bir r\u0131z\u0131ktan olu\u015fan \u00f6rnekte, nimetten s\u00f6z edildikten sonra, surenin ak\u0131\u015f\u0131 onlar\u0131 puta tap\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n kuruntular\u0131na dayanarak, haram k\u0131ld\u0131klar\u0131 g\u00fczel nimetlere y\u00f6neltiyor. Halbuki bu g\u00fczel nimetleri Allah onlara helal k\u0131lm\u0131\u015f ve haram olanlar\u0131 da belirlemi\u015f bulunuyordu. Onlar\u0131n haram k\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 Allah helal k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu da Allah’\u0131n nimetlerine nank\u00f6rl\u00fck etmenin ve onlara kar\u015f\u0131 \u015f\u00fck\u00fcr g\u00f6revini yerine getirmemenin bir \u00e7e\u015fididir. Bu nedenle onlar\u0131 ac\u0131 bir azapla tehdit ediyor. Ve onlar\u0131n bu yapt\u0131klar\u0131 do\u011frudan Allah’a iftiradan ibarettir. \u0130lahi kanunlar\u0131n bu konuda bir h\u00fck\u00fcm belirlememi\u015ftir deniyor.<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcmanlara haram k\u0131l\u0131nan k\u00f6t\u00fc \u015feylerden s\u00f6z edilmesi nedeniyle yahudilere, zalimlikleri y\u00fcz\u00fcnden haram k\u0131l\u0131nan g\u00fczel r\u0131z\u0131klar sebebiyle de\u011finiliyor. Bu g\u00fczel nimetler, yahudilerin isyanlar\u0131na ve g\u00fcnahlar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Hz. \u0130brahim d\u00f6nemindeki atalar\u0131na haram de\u011fildi. Zaten Hz. \u0130brahim Allah’a tertemiz bir g\u00f6n\u00fclle teslim olan bir \u00fcmmetti… M\u00fc\u015friklerden de\u011fildi. Onun nimetlerine kar\u015f\u0131 \u015f\u00fckrediyordu. Y\u00fcce Allah O’nu el\u00e7i olarak se\u00e7mi\u015f ve do\u011fru yola iletmi\u015fti. G\u00fczel nimetler, O’na ve ondan sonraki \u00e7ocuklar\u0131na helal k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Daha sonra y\u00fcce Allah yahudilere \u00f6zg\u00fc bir ceza olarak bu nimetlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 haram k\u0131ld\u0131. Kim cahilli\u011finden sonra tevbe edecek olursa, Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 ve merhamet sahibi oldu\u011funu g\u00f6recektir.<\/p>\n

Daha sonra Hz. Muhammed’in dini Hz. \u0130brahim’in dininin bir uzant\u0131s\u0131 ve o yolun bir devam\u0131 olarak gelmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla daha \u00f6nce helal olan t\u00fcm g\u00fczel nimetler tekrar helal k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde yahudilerin avlanmaktan al\u0131konulduklar\u0131 cumartesi g\u00fcn\u00fc yasa\u011f\u0131 da kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Zira cumartesi yasa\u011f\u0131, sadece yahudilere mahsustu. Onlar bu konuda ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdi. Bir kesimi bu yasa\u011fa uymu\u015f, bir kesimi ise onurlu bir varl\u0131k olan insanl\u0131k s\u0131fat\u0131ndan s\u0131yr\u0131l\u0131p, kendilerini hayvan d\u00fczeyine indirmi\u015fti.<\/p>\n

Sure bu konuya ili\u015fkin bir direktif ile sona ermektedir. Burada y\u00fcce Allah, kendi el\u00e7isi Hz. Muhammed’e -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Rabbinin yoluna hikmetle ve g\u00fczel \u00f6\u011f\u00fctle \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131n\u0131 ve daha g\u00fczel bir \u015fekilde onlarla m\u00fccadele etmesini, bir d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131l\u0131k verirken, adalet ilkesine ba\u011fl\u0131 kalmas\u0131n\u0131 ve haddi a\u015fmamas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir… Sabredip ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131n\u0131n daha iyi olaca\u011f\u0131n\u0131 haber vermi\u015ftir. B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra sonunda kazananlar\u0131n takva sahipleri ve iyilik yapanlar oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah onlarla beraberdir. Onlara yard\u0131m edecek, koruyacak, iyilik ve kurtulu\u015fun yolunu g\u00f6sterecek olan da O’dur.
\nNANK\u00d6RL\u00dcK \u00d6RNE\u011e\u0130<\/p>\n

112- Allah size bir beldeyi \u00f6rnek veriyor. Bu belde g\u00fcven ve huzur i\u00e7inde ya\u015f\u0131yordu, her yandan kendisine bol r\u0131z\u0131k ak\u0131yordu. Fakat halk\u0131, Allah’\u0131n nimetlerine kar\u015f\u0131 nank\u00f6rce davrand\u0131. Bunun \u00fczerine bu tutumlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden Allah, s\u0131rtlar\u0131na a\u00e7l\u0131k ve korku elbisesi giydirdi.<\/p>\n

113- Ger\u00e7i onlara kendi \u0131rklar\u0131ndan peygamber gelmi\u015fti, fakat onu yalanlad\u0131lar. Bunun \u00fczerine zalimlikleri y\u00fcz\u00fcnden azap yakalar\u0131na yap\u0131\u015ft\u0131.<\/strong><\/p>\n

Bu durum Mekke’deki duruma \u00e7ok benzemektedir. Y\u00fcce Allah K\u00e2be’yi orada in\u015fa ettirmi\u015f ve oray\u0131 dokunulmazl\u0131k verilen bir yurt k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Oraya giren herkes g\u00fcven ve huzur i\u00e7indedir. Katil dahi olsa, kimse ona el uzatamaz. Allah’\u0131n kutsal evi yan\u0131nda kimse kimseye eziyet edemez. Kimse kimseyi a\u015fa\u011f\u0131layamazd\u0131. \u0130nsanlar Mekke’nin etraf\u0131nda birbirlerini yerken, Mekkeliler onun himayesi, korumas\u0131 alt\u0131nda g\u00fcven ve huzur i\u00e7inde ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde r\u0131z\u0131klar\u0131 da, hac\u0131lar ve kafileler taraf\u0131ndan rahat ve g\u00fcven i\u00e7inde ayaklar\u0131na kadar geliyordu. Halbuki onlar \u00e7orak bir arazide, kurak bir vadide bulunuyorlard\u0131. Buna ra\u011fmen her \u00e7e\u015fit meyve ve \u00fcr\u00fcnler toplan\u0131p kendilerine geliyordu. Hz. \u0130brahim’in duas\u0131ndan bu yana g\u00fcven ve bollu\u011fun tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

Bir de bak\u0131yoruz ki, i\u00e7lerinden tan\u0131d\u0131klar\u0131 g\u00fcvenilir, do\u011fru s\u00f6zl\u00fc bir peygamber \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00dcstelik onlar bu peygamberlerin ele\u015ftirilecek bir taraf\u0131n\u0131 da bulam\u0131yorlar. \u0130\u015fte y\u00fcce Allah bu insan\u0131 onlara ve t\u00fcm alemlere rahmet olsun diye peygamber olarak g\u00f6nderiyor. Bu peygamberin dini himayesi de \u0130brahim’in dininin ayn\u0131s\u0131d\u0131r. Buna ra\u011fmen onlar bu peygamberi yalanl\u0131yorlar. O’na \u00e7e\u015fitli iftiralarda bulunuyorlar. O’na ve onun yolunda gidenlere yapmad\u0131k i\u015fkence b\u0131rakm\u0131yorlar. Hem de haks\u0131z olduklar\u0131 halde.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n onlara verdi\u011fi \u00f6rnek de, durumlar\u0131na \u00e7ok uygun d\u00fc\u015fmektedir. Verilen \u00f6rne\u011fin sonucu da onlar\u0131n g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcndedir. G\u00fcven ve huzur i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131, her taraftan bol bol r\u0131z\u0131k kendilerine geldi\u011fi halde, Allah’\u0131n nimetlerini nank\u00f6rl\u00fck eden ve el\u00e7isini yalanlayan \u015fehir halk\u0131n\u0131n \u00f6rne\u011fi:<\/p>\n

“Bu tutumlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden Allah, s\u0131rtlar\u0131na a\u00e7l\u0131k ve korku elbisesi giydirdi.”<\/p>\n

Bu \u015fehir halk\u0131 zul\u00fcm edip duruyorken azap kendilerini k\u0131sk\u0131vrak yakalay\u0131vermi\u015fti.<\/p>\n

Ayeti kerime a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 ve korkuyu somutla\u015ft\u0131rmakta ve giysi olarak tasvir etmektedir. Onlar\u0131 da bu elbiseyi giyerek zevkini \u00e7\u0131karan kimseler olarak nitelendirmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc zevk insan\u0131n duygular\u0131nda, elbisenin cilde de\u011fmesinden daha k\u00f6kl\u00fc bir etki b\u0131rakmaktad\u0131r. \u0130fadenin i\u00e7inde duygular\u0131n tepkileri karma\u015f\u0131k bir \u015fekilde verilmektedir. A\u00e7l\u0131k ve korku dokumuzu katlan\u0131rken ac\u0131s\u0131, etkisi ve ruhlardaki etkileri birbirine giriyor. Umulur ki, onlar kendilerini bekleyen ve bir g\u00fcn mutlaka yakalayacak olan bu ak\u0131betten endi\u015fe eder ve korkuya kap\u0131l\u0131rlar. Zira onlar haks\u0131zd\u0131rlar.<\/p>\n

R\u0131z\u0131k ve nimetin i\u00e7inde canland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ayn\u0131 \u015fekilde mahrumiyet ve yoksullu\u011fun g\u00f6z\u00f6n\u00fcne getirildi\u011fi bu \u00f6rne\u011fin g\u00f6lgesinde, y\u00fcce Allah onlar\u0131 helal k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 nimetlerden yemelerini emretmektedir. E\u011fer Allah’a ger\u00e7ekten iman etmek ve \u015firkten uzak bir \u015fekilde ona kulluk yapmak istiyorlarsa, verdi\u011fi nimetlere \u015f\u00fckretmelerini emretmektedir. \u015eu ifade i\u00e7inde, onlar\u0131n sahte ilahlar ad\u0131na birtak\u0131m g\u00fczel \u015feyleri haram k\u0131ld\u0131klar\u0131na i\u015faret edilmektedir:
\n114- E\u011fer kullu\u011funuzu Allah’a sunuyorsan\u0131z, O’nun size ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fu helal ve temiz r\u0131z\u0131klardan yiyiniz ve O’nun nimetlerine \u015f\u00fckrediniz.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah onlara haram k\u0131l\u0131nan \u015feyleri de kesin bir \u015fekilde belirliyor. Fakat bunlar\u0131n aras\u0131nda onlar\u0131n kendilerine haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 “balire”, “saibe” “vesile” ve “hami” yoktur.<\/p>\n

115- Allah size sadece, le\u015fi, kan\u0131, domuz etini ve Allah’dan ba\u015fkas\u0131 ad\u0131na bo\u011fazlanm\u0131\u015f hayvanlar\u0131 yasaklad\u0131. Kim \u00e7aresiz kal\u0131r da ba\u015fkas\u0131n\u0131n pay\u0131na el uzatmaks\u0131z\u0131n ve zorunluluk s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015fmaks\u0131z\u0131n bu yasak etlerden yerse, hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah affedicidir, merhametlidir.<\/strong><\/p>\n

Bunlar\u0131n haram k\u0131l\u0131n\u0131\u015flar\u0131n\u0131n nedeni ya bedene ve duygulara zarar verdikleri i\u00e7indir. Nitekim \u00f6l\u00fc eti, kan ve domuz eti bunlardand\u0131r. Ya da insan\u0131n ruhuna ve inanc\u0131na birtak\u0131m zararlar verdi\u011findendir. Allah’dan ba\u015fkas\u0131 ad\u0131na kesilen hayvanlar gibi:<\/p>\n

“Kim \u00e7aresiz kal\u0131r da ba\u015fkas\u0131n\u0131n pay\u0131na el uzatmaks\u0131z\u0131n ve zorunluluk s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015fmaks\u0131z\u0131n bu yasak etlerden yerse, hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah affedicidir, merhametlidir.<\/p>\n

Bu din kolayd\u0131r, zor de\u011fil. A\u00e7l\u0131k ve susuzluk y\u00fcz\u00fcnden \u00f6l\u00fcm veya hastal\u0131k tehlikesiyle y\u00fczy\u00fcze geldi\u011fini farkeden insan, ihtiyac\u0131n\u0131 giderece\u011fi kadar bu haram k\u0131l\u0131nan \u015feylerden yemekle g\u00fcnaha girmez. Bu konudaki f\u0131khi ayr\u0131l\u0131klara daha \u00f6nce de\u011finmi\u015ftik. Yeter ki haram ilkesini \u00e7i\u011fnemesin ve zor \u015fartlar\u0131n helal k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zorunluluk s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015fmas\u0131n.<\/p>\n

\u0130\u015fte y\u00fcce Allah’\u0131n yiyeceklere ili\u015fkin helal ve haram s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 bildiren yasas\u0131 budur. Puta tap\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n kuruntular\u0131na dayanarak O’na kar\u015f\u0131 gelmeyin. Yalan s\u00f6yleyip Allah’\u0131n helal k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 haram saymaya \u00e7a\u011f\u0131rmay\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc haram k\u0131lma ve helal yapma ancak Allah’\u0131n emriyle m\u00fcmk\u00fcn olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu bir yasamad\u0131r. Yasama yetkisi ise sadece Allah’\u0131nd\u0131r. Bu konuda insan\u0131n hi\u00e7bir yetkisi<\/p>\n

yoktur. Allah’\u0131n emri olmaks\u0131z\u0131n hi\u00e7 kimse kendisi i\u00e7in yasama hakk\u0131 isteyemez. B\u00f6yle bir iddiada bulunmak d\u00fcped\u00fcz yalan s\u00f6zledir. Allah’a iftirada bulunanlar ise asla kurtulamazlar.<\/p>\n

116- Kendi dillerinizle uydurdu\u011funuz as\u0131ls\u0131z nitelemelere dayanarak “\u015eu helaldir, \u015fu da haramd\u0131r” diyerek Allah ad\u0131na yalan uydurmay\u0131n\u0131z. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah ad\u0131na yalan uyduranlar iflah olmazlar. Kurtulu\u015fa eremezler.<\/p>\n

117- K\u0131sa s\u00fcreli bir d\u00fcnya mutlulu\u011fu tadarlar, ama ac\u0131kl\u0131 bir azap onlar\u0131 beklemektedir.<\/strong><\/p>\n

Kendi dilinizle uydurup anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131z yalan \u015feylere “bu helaldir” “\u015fu da haramd\u0131r” demeyin. E\u011fer hi\u00e7bir delile dayanmadan “\u015fu helaldir, bu da haramd\u0131r” deniliyorsa, bu Allah ad\u0131na yalan uydurman\u0131n ta kendisidir. Allah ad\u0131na yalan uyduranlar ise, bu d\u00fcnyada sadece k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7in \u00e7e\u015fitli \u00e7\u0131karlar elde edebilirler. Bunun ard\u0131nda ise ac\u0131kl\u0131 bir azap, pi\u015fmanl\u0131k ve h\u00fcsran vard\u0131r.<\/p>\n

Buna ra\u011fmen, birtak\u0131m insanlar Allah’\u0131n izin ve h\u00fckm\u00fcne dayanmaks\u0131z\u0131n kanun koymaya, Allah’\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye kalk\u0131\u015f\u0131yorlar. Yine de yery\u00fcz\u00fcnde ve Allah kat\u0131nda kurtulu\u015f beklerler.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n daha \u00f6nce En’am suresinde buyurdu\u011fu<\/p>\n

“Yahudilere b\u00fct\u00fcn tek t\u0131rnakl\u0131 hayvanlar\u0131 yasaklad\u0131k, onlara s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n ve koyunlar\u0131n s\u0131rt, ba\u011f\u0131rsak ve kemik ya\u011flar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan i\u00e7 ya\u011flar\u0131n\u0131 da haram k\u0131ld\u0131k.” (En’am Suresi 46)<\/p>\n

Ayetinde yahudilere haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feylere gelince, bunlar onlara mahsus cezalard\u0131. M\u00fcsl\u00fcmanlara isnad edilemez.
\n118- Yahudilere, sana daha \u00f6nce anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yiyecekleri haram k\u0131ld\u0131k. Ama biz onlara zulmetmi\u015f de\u011filiz, tersine onlar kendi kendilerine zulmettiler.<\/p>\n

119- Sonra, bilmeyerek k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fleyenler, fakat arkas\u0131ndan tevbe edip davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fczeltenler var ya: Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Rabbin bu a\u015famadan sonra onlar hakk\u0131nda affedicidir, merhametlidir.<\/strong><\/p>\n

Yahudiler haddi a\u015fmalar\u0131ndan ve Allah’a kar\u015f\u0131 geli\u015flerinden dolay\u0131 bu g\u00fczel nimetlerin kendilerine haram k\u0131l\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00e7oktan haketmi\u015flerdi. Onlar kendi kendilerine haks\u0131zl\u0131k etmi\u015flerdi. Allah onlara haks\u0131zl\u0131k etmemi\u015fti. Kim bilmeden k\u00f6t\u00fc i\u015fler yap\u0131p tevbe eder ve bu g\u00fcnahlar \u00fczerinde \u0131srar etmez, eceli gelene kadar tekrar bu g\u00fcnahlara dalmaz, sonra kalbi ile ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu bu t\u00f6vbeye bir de g\u00fczel i\u015fler yapmay\u0131 ilave ederse, \u015f\u00fcphesiz Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131 onu da kapsam\u0131na alacak ve rahmeti onu ku\u015fatacakt\u0131r. Ayetin ifadesi geneldir. G\u00fcnahk\u00e2r yahudileri de, k\u0131yamete kadar gelecek olan di\u011fer insanlar\u0131 da tevbe edip iyi i\u015fler yapanlar\u0131n hepsini de i\u00e7erir.<\/p>\n

\u00d6zellikle yahudilere haram k\u0131l\u0131nan nimetler, Kurey\u015f m\u00fc\u015friklerinin kendilerine haram k\u0131ld\u0131klar\u0131 ve ilahlar\u0131na ay\u0131rd\u0131klar\u0131 r\u0131z\u0131klar\u0131 Hz. \u0130brahim’in dinine g\u00f6re ayarlad\u0131klar\u0131n\u0131 iddia etmeleri nedeniyle surenin ak\u0131\u015f\u0131 Hz. \u0130brahim (Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerine olsun)’e d\u00f6nmekte ve onun dininin ger\u00e7ek mahiyetini ortaya koymaktad\u0131r. Onun dini ile Hz. Muhammed’in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- dini aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmakta, ayr\u0131ca Hz. \u0130brahim’in d\u00f6neminde olmay\u0131p, da yahudilere \u00f6zg\u00fc olarak belirlenen yasaklar\u0131 a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r.<\/p>\n

120- Hi\u00e7 ku\u015fkusuz \u0130brahim Allah’\u0131n buyru\u011funa titizlikle uyan, tek Allah’a inanm\u0131\u015f bir \u00f6nderdi, O Allah’a ortak ko\u015fanlardan de\u011fildir. 121- Rabbinin nimetlerine \u015f\u00fckreden bir kuldu, Allah onu se\u00e7ip dosdo\u011fru yola iletmi\u015fti.<\/p>\n

122- Biz ona d\u00fcnyada iyilik verdik, ahirette ise O, kesinlikle iyi kullar aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

123- Sonra sana “\u0130brahim’in tek Allah ilkesine dayal\u0131 inan\u00e7 sistemine uy, O Allah’a ortak ko\u015fanlardan de\u011fildi” diye vahyettik.<\/p>\n

124- Cumartesi g\u00fcn\u00fc yasa\u011f\u0131, bu konuda anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fenler (yahudiler) i\u00e7in kondu. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Rabbin k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fckleri konularda, haklar\u0131nda h\u00fck\u00fcm verecektir.<\/p>\n

\u0130SL\u00c2M \u00c7A\u011eRISININ Y\u00d6NTEM\u0130<\/strong><\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim Hz. \u0130brahim’i -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- do\u011fru yolun, itaatin, \u015f\u00fckretmenin ve Allah’a y\u00f6nelmenin canl\u0131 bir \u00f6rne\u011fi olarak takdim etmektedir. O’nun tek ba\u015f\u0131na bir \u00fcmmet oldu\u011funu ifade etmektedir. Buradaki ifade O’nun itaati, g\u00fczelli\u011fi, bereketi ve iyili\u011fiyle tek ba\u015f\u0131na bir \u00fcmmete denk oldu\u011fu anlam\u0131na gelebilir. \u0130yilik hususunda kendisine uyulan bir \u00f6nder oldu\u011fu anlam\u0131na da gelebilir. Rivayet tefsirlerinden hem bu anlam\u0131, hem de di\u011fer anlam\u0131 destekleyen rivayetlere yer verilmi\u015ftir. Asl\u0131nda her iki anlam da birbirine yak\u0131nd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6nder olan, insanlar\u0131 do\u011fru yola iletendir. Bu da bir \u00fcmmetin lideridir. B\u00f6yle bir adam\u0131n hem kendi sevab\u0131 hem de onun vas\u0131tas\u0131yla do\u011fru yola gelenlerin m\u00fckafat\u0131 kendisine verilir. O sanki bu iyilikleri ve sevab\u0131 elde etmede tek bir fert de\u011fil, bir \u00fcmmettir:<\/p>\n

“Allah’\u0131n buyru\u011funa titizlikle uyan.”<\/p>\n

\u0130taat eden, i\u00e7ten boyun e\u011fen ve kulluk yapan.<\/p>\n

“Tek Allah’a inanm\u0131\u015f.”<\/p>\n

Hakka y\u00f6nelen ve ona do\u011fru i\u00e7inde e\u011filim duyan bir liderdi.<\/p>\n

“Ortak ko\u015fanlardan de\u011fildi…”<\/p>\n

Onun \u015firkle bir ilgisi yoktur. M\u00fc\u015friklerle hi\u00e7bir ilgisi yoktur!<\/p>\n

“Rabbinin nimetlerine \u015f\u00fckreden bir kuldu.”<\/p>\n

S\u00f6zleriyle Allah’\u0131n nimetlerini ink\u00e2r eden ve pratikleriyle de onlara kar\u015f\u0131 nank\u00f6rl\u00fck eden, \u015fu m\u00fc\u015frikler gibi de\u011fil. O Allah’\u0131n verdi\u011fi r\u0131z\u0131k hususunda sahte ortaklar\u0131 e\u015f ko\u015fan, istek ve arzulara uyarak Allah’\u0131n nimetlerini kendilerine haram k\u0131lan m\u00fc\u015frikler gibi de\u011fildir.<\/p>\n

“Allah onu se\u00e7mi\u015fti.”<\/p>\n

Allah onu se\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n

“Dosdo\u011fru yola iletmi\u015fti.”<\/p>\n

Bu net ve sa\u011flam olan tevhid yoludur.<\/p>\n

Yahudilerin kendisiyle ilgi kurduklar\u0131 ve m\u00fc\u015friklerin de kendilerini ona nisbet ettikleri Hz. \u0130brahim’in durumu budur i\u015fte.<\/p>\n

“Sonra sana “\u0130brahim’in tek Allah ilkesine dayal\u0131 inan\u00e7 sistemine uy, O Allah’a ortak ko\u015fanlardan de\u011fildi” diye vahyettik.”<\/p>\n

\u0130\u015fte bu, kopuklu\u011fa u\u011frayan tevhid inanc\u0131n\u0131n tekrar harekete ge\u00e7i\u015fiydi. Ayeti kerime yeniden teyid ediyor ki, Hz. \u0130brahim m\u00fc\u015friklerden de\u011fildir. Demek ki ger\u00e7ek ba\u011f, yeni dinin olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ba\u011fd\u0131r. Cumartesi yasa\u011f\u0131 ise, bu konuda ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015fen yahudilere \u00f6zg\u00fc bir yasakt\u0131r. Hz. \u0130brahim’in dininden de\u011fildi. Ayn\u0131 \u015fekilde onun yolunda giden Hz. Muhammed’in dininin de ilkesi de\u011fildi:<\/p>\n

“Cumartesi g\u00fcn\u00fc yasa\u011f\u0131 bu konuda anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fenler (yahudiler) i\u00e7in kondu.”<\/p>\n

Onlar\u0131n i\u015fi Allah’a kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Rabbin, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fckleri konularda, haklar\u0131nda h\u00fck\u00fcm verecektir.”<\/p>\n

\u0130\u015fte Hz. \u0130brahim’in daha \u00f6nce getirmi\u015f oldu\u011fu ve son dininin kendisini tamamlad\u0131\u011f\u0131 tevhid ilkesine dayal\u0131 inan\u00e7 sistemiyle, m\u00fc\u015friklerin ve yahudilerin kendisine d\u00f6rt elle yap\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 sap\u0131k inan\u00e7 sistemleri etraf\u0131ndaki ku\u015fkular\u0131n ger\u00e7ek izah\u0131 budur. Zaten Kur’an-\u0131 Kerim’in a\u00e7\u0131klamak amac\u0131yla g\u00f6nderildi\u011fi konulardan biri de budur. \u00d6yleyse Allah’\u0131n el\u00e7isi Hz. Muhammed -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- yoluna devam etsin. Rabbinin yoluna, tevhid davas\u0131na hikmetle ve g\u00fczel \u00f6\u011f\u00fctle \u00e7a\u011f\u0131rs\u0131n. \u0130nan\u00e7 sistemine ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fenlerle daha g\u00fczel bir \u015fekilde m\u00fccadele etsin. E\u011fer buna ra\u011fmen onlar kendisine ve m\u00fcsl\u00fcmanlara sald\u0131racak olursa onlar\u0131, yapt\u0131klar\u0131n\u0131n ayn\u0131s\u0131yla cezaland\u0131rs\u0131n. Veya ayn\u0131s\u0131yla ceza verebildi\u011fi halde, onlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n ve sabretsin. \u0130\u015fin sonunda kazan\u00e7l\u0131 \u00e7\u0131kacaklar\u0131n takva sahipleri ve iyilik yapanlar oldu\u011funa kesin inans\u0131n. Dolay\u0131s\u0131yla do\u011fru yola gelmeyenlere \u00fcz\u00fclmesin. Onlar\u0131n, kendisi ve m\u00fc’minler aleyhine \u00e7evirdi\u011fi entrikalara can\u0131n\u0131 s\u0131kmas\u0131n.
\n125- \u0130nsanlar\u0131 Rabbinin yoluna maharetli bir y\u00f6ntemle ve g\u00fczel \u00f6\u011f\u00fctlerle \u00e7a\u011f\u0131r, onlarla \u00fcsluplar\u0131n en g\u00fczel, en etkilisi ile tart\u0131\u015f. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Rabbin, yolundan sapanlar\u0131 herkesten iyi bildi\u011fi gibi, do\u011fru yolda olanlar\u0131 da herkesten iyi bilir.<\/p>\n

126- E\u011fer k\u00e2firlere i\u015fkence edecekseniz, onlara, vaktiyle size yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 i\u015fkencenin benzerini uygulay\u0131n\u0131z. Ama e\u011fer sabrederseniz bu tutum sabredenler hesab\u0131na daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

127- Sabret, sabretmeyi ancak Allah’\u0131n yard\u0131m\u0131 ile ba\u015farabilirsin; onlar i\u00e7in \u00fcz\u00fclme, \u00e7evirdikleri entrikalar ve kurduklar\u0131 tuzaklar sak\u0131n can\u0131n\u0131 s\u0131kmas\u0131n.<\/p>\n

128- \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah kesinlikle k\u00f6t\u00fcl\u00fckten uzak duranlarla ve iyi davran\u0131\u015flarla beraberdir.<\/strong><\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim davetin temellerini ve ilkelerini bu esaslara dayand\u0131r\u0131yor ve bunlarla kullan\u0131labilecek y\u00f6ntem ve yollar\u0131 belirliyor. Onurland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f peygamberin ve ondan sonra O’nun dinine \u00e7a\u011fr\u0131da bulunacak davet\u00e7ilerin yolunu belirliyor. \u00d6yleyse y\u00fcce Allah’\u0131n bu Kur’an’da belirledi\u011fi davetin ilkelerine bir g\u00f6z atal\u0131m:<\/p>\n

Davet, Allah yoluna yap\u0131lan bir \u00e7a\u011fr\u0131d\u0131r. Davet\u00e7inin \u015fahs\u0131na ve milletine yap\u0131lan bir \u00e7a\u011fr\u0131 de\u011fildir. Davet\u00e7inin, bu \u00e7a\u011fr\u0131 ile Allah’a kar\u015f\u0131 g\u00f6revini yapmaktan \u00f6te bir kazanc\u0131 yoktur. Onun s\u00f6zkonusu edilebilecek bir \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc yoktur. Ne dava \u00fczerinde ne de kendisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile do\u011fru yola gelenler \u00fczerinde bir \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc yoktur. Bunlar\u0131n \u00f6tesindeki m\u00fckafat\u0131n\u0131 vermek ise Allah’a aittir.<\/p>\n

Hikmet ile davet etmek: Muhataplar\u0131n durumlar\u0131n\u0131 ve \u015fartlar\u0131n\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurmay\u0131, her defas\u0131nda ne kadar anlat\u0131lmas\u0131n\u0131n uygun gelece\u011fine, a\u011f\u0131r gelmeyece\u011fine dikkat etmeyi, insanlar\u0131n b\u00fcnyeleri haz\u0131rlanmadan, onlara y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ya\u011fd\u0131rmamay\u0131, onlara nas\u0131l hitap edilece\u011fini, iyi se\u00e7meyi, \u015fartlara ve durumlara g\u00f6re bu hitap y\u00f6ntemlerini ve yollar\u0131n\u0131 \u00e7o\u011faltmay\u0131 gerektirir. Acelecilik, duygusall\u0131k ve tepkisellikle i\u015fi zora ko\u015fup, bu konular\u0131n hepsinde ve di\u011fer konularda hikmetin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fmamay\u0131 gerektirir.<\/p>\n

G\u00fczel \u00f6\u011f\u00fctle davet etmek: Yumu\u015fak \u015fekilde kalplere girmeye, tatl\u0131l\u0131kla, duygular\u0131n derinliklerine inmeyi gerektirir. Gereksizce azarlama ve zorlamaya ba\u015fvurmamay\u0131 icap ettirir. Bilgisizlikten veya iyi niyetten kaynaklanm\u0131\u015f olabilecek hatalar\u0131 y\u00fcze vurmamay\u0131, de\u015fifre etmemeyi zorunlu k\u0131lar. Zira \u00f6\u011f\u00fct vermedeki yumu\u015fakl\u0131k, \u00e7o\u011fu zaman kat\u0131 kalpleri bile do\u011fru yola iletir, birbirinden nefret eden g\u00f6n\u00fclleri kayna\u015ft\u0131r\u0131r. Neticede azarlama, \u00e7\u0131k\u0131\u015fma ve rencide etmekten daha iyi sonu\u00e7lar do\u011furur.<\/p>\n

G\u00fczel bir \u015fekilde tart\u0131\u015fma: Muhatab\u0131n \u00fczerine y\u00fcklenmek yok. Onu horlamak yok. \u00c7irkin g\u00f6rmek yok. B\u00f6ylece muhatap, davet\u00e7inin amac\u0131n\u0131n tart\u0131\u015fmada \u00fcst\u00fcn gelmek olmad\u0131\u011f\u0131na kesin kanaat getirmeli ve bunu hissettirmelidir. Tek amac\u0131n\u0131n ger\u00e7e\u011fe ula\u015fmak oldu\u011funu anlamal\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n nefislerinin kendilerine \u00f6zg\u00fc bir gururu ve inad\u0131 vard\u0131r. Yumu\u015fakl\u0131kla yana\u015f\u0131lmad\u0131k\u00e7a, savundu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesinden vazge\u00e7mez ki, yenildi\u011fini hissetmesin. Tart\u0131\u015fmada savunulan g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn de\u011feri ile ki\u015finin kendi onurunun de\u011feri \u00e7abucak birbirine kar\u0131\u015f\u0131r. Bu sefer g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnden vazge\u00e7meyi onurundan, sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan ve de\u011ferinden \u00f6d\u00fcn vermek \u015feklinde de\u011ferlendirir. En g\u00fczel bi\u00e7imde tart\u0131\u015fmak ise, bu hassas gurur duygusunu garanti alt\u0131na al\u0131r. Kar\u015f\u0131s\u0131ndaki adam\u0131n kendi ki\u015fili\u011finin korundu\u011funu, de\u011ferinin ve onurunun garanti alt\u0131nda oldu\u011funu, davet\u00e7inin bir ger\u00e7e\u011fi dile getirmekten, Allah i\u00e7in bu ger\u00e7e\u011fe iletmekten ba\u015fka amac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kendi ki\u015fili\u011fini g\u00fc\u00e7lendirmek, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak ve muhatab\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc \u00e7\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serer!<\/p>\n

Davet eden insan\u0131n duygusall\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve savunma heyecan\u0131n\u0131 tatmin etmek i\u00e7in Kur’an-\u0131 Kerim, y\u00fcce Allah’\u0131n kimlerin kendi yolundan sapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kimlerin de do\u011fru yolda y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc daha iyi bildi\u011fine i\u015faret etmektedir. Tart\u0131\u015fmaya girmeye gerek yoktur. A\u00e7\u0131klamak yeterlidir. Bundan sonras\u0131 Allah’a kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Dil ile davet ve delillerle tart\u0131\u015fma dairesi d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, davetin metodu ve ilkeleri bunlard\u0131r. Ama davet edenlere sald\u0131r\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda durum de\u011fi\u015fir… Sald\u0131r\u0131 s\u0131cak bir sava\u015f\u0131 ifade eder. Hakk\u0131n onurunu korumak, bat\u0131l\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bertaraf etmek i\u00e7in ayn\u0131s\u0131 ile kar\u015f\u0131l\u0131k vermek gerekir. Burada da kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7erken s\u0131n\u0131rlar a\u015f\u0131lmamal\u0131, a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klara ve \u00f6l\u00fcn\u00fcn organlar\u0131n\u0131 kesmeye varmamal\u0131d\u0131r. \u0130sl\u00e2m, adalet ve itidal dinidir. Bar\u0131\u015f ve sald\u0131rmazl\u0131\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcr. Kendisini ve m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 sald\u0131r\u0131lardan korur. Fakat kendisi sald\u0131rganl\u0131k yapmaz:<\/p>\n

“E\u011fer k\u00e2firlere i\u015fkence edecekseniz, onlara, vaktiyle size yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 i\u015fkencenin benzerini uygulay\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Bu ilke davetin ilkelerinden uzak de\u011fildir. Hatta onun bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Davay\u0131, adalet ve do\u011fal \u015fartlar\u0131 i\u00e7inde savunmak, onun onurunu ve \u015ferefini korur. Dolay\u0131s\u0131yla dava insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde basite inmez. Zira onuru ayak alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f bir davaya kimse ba\u011flanmaz. Ve onun Allah’\u0131n davas\u0131 oldu\u011funa g\u00fcvenemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah, davas\u0131n\u0131 kendisini dahi savunamayacak derecede ayak alt\u0131na b\u0131rakmaz. M\u00fc’minler Allah’a davet ettikleri halde, g\u00fc\u00e7 ve kuvvetin tamam\u0131 Allah’a ait oldu\u011fu halde, zulm\u00fc ve zilleti kabullenmezler. Sonra m\u00fcsl\u00fcmanlar yery\u00fcz\u00fcnde hakk\u0131n yerini bulmas\u0131, insanlar aras\u0131nda adaletin ger\u00e7ekle\u015fmesi ve insanl\u0131\u011f\u0131n do\u011fru ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00f6nderli\u011fe kavu\u015fmas\u0131 i\u00e7in g\u00f6revlendirilmi\u015f bulunmaktad\u0131rlar. Cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131p kar\u015f\u0131l\u0131k vermedikleri, sald\u0131r\u0131ya u\u011fray\u0131p hi\u00e7bir tepki g\u00f6stermedikleri halde, nas\u0131l bu kadar b\u00fcy\u00fck ve \u00f6nemli g\u00f6revlerin \u00fcstesinden gelebilirler?<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m k\u0131sas ilkesini kabul etmekle birlikte, Kur’an-\u0131 Kerim sabretmeye ve ba\u011f\u0131\u015flamaya te\u015fvik ediyor. M\u00fcsl\u00fcmanlar k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6nleyebilecek ve d\u00fc\u015fman\u0131 durdurabilecek g\u00fc\u00e7te olduklar\u0131 zaman, baz\u0131 durumlarda su\u00e7luyu ba\u011f\u0131\u015flamak ve sabretmek daha derin etki b\u0131rakabilir ve davan\u0131n gelece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha yararl\u0131 olabilir. E\u011fer davan\u0131n gelece\u011fi sabretmeyi ve ba\u011f\u0131\u015flamay\u0131 gerektiriyorsa, art\u0131k \u015fah\u0131slar\u0131n bir \u00f6nemi kalmaz. Fakat ba\u011f\u0131\u015flama ve sabretme Allah’\u0131n davas\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131layacak ve zarara u\u011fratacaksa, bu durumda birinci ilke olan k\u0131sas\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymak daha \u00f6nemlidir.<\/p>\n

Bununla beraber, sab\u0131r tepkisel \u00e7\u0131k\u0131\u015flara kar\u015f\u0131 direnmeyi, duygular\u0131 kontrol alt\u0131na almay\u0131 ve f\u0131trat\u0131 tan\u0131may\u0131 gerektirdi\u011finden, Kur’an-\u0131 Kerim onu do\u011frudan Allah’a ba\u011fl\u0131yor ve sonunun g\u00fczelli\u011fine dikkat \u00e7ekiyor:<\/p>\n

“E\u011fer sabrederseniz, bu tutum sabredenler hesab\u0131na daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Sabret, sabretmeyi ancak Allah’\u0131n yard\u0131m\u0131 ile ba\u015farabilirsin.”<\/p>\n

Sabretmeye ve nefsi kontrol alt\u0131na almaya yard\u0131m edecek olan O’dur. Ancak O’na y\u00f6nelmek, insan\u0131n misillemede bulunmas\u0131 ve belirlenen \u00f6l\u00e7\u00fcler dahilinde k\u0131sas isteme gibi do\u011fal isteklerini kontrol ve garanti alt\u0131na alabilir. Kur’an-\u0131 Kerim, Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- insanlar\u0131n do\u011fru yola gelmediklerini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde de \u00fcz\u00fclmemesini, kendisinin bir misyonu oldu\u011funu ve bu g\u00f6revi de yerine getirmekle sorumluluktan kurtuldu\u011funu \u00f6\u011f\u00fctl\u00fcyor. Sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ve do\u011fru yola gelmenin Allah’\u0131n elinde oldu\u011funu, Allah’\u0131n nefisleri yarad\u0131l\u0131\u015flar\u0131nda, yeteneklerinde, y\u00f6neli\u015flerinde, do\u011fru yola veya sap\u0131kl\u0131\u011fa y\u00f6neli\u015flerinde i\u015fleyen yasas\u0131na g\u00f6re ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini hat\u0131rlat\u0131yor. Onlar\u0131n birtak\u0131m oyunlara ba\u015fvurmalar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcp s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015fmemelerini, kendisinin sadece Allah’a \u00e7a\u011f\u0131ran bir davet\u00e7i oldu\u011funu, hilelerden ve tuzaklardan kendisini koruyacak olan\u0131n da Allah oldu\u011funu, \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda samimi oldu\u011fu ve onun vas\u0131tas\u0131yla birtak\u0131m kazan\u00e7lar elde etmek istemedi\u011fini bildi\u011fi halde onu, d\u00fczenbazlarla ve hile pe\u015finde ko\u015fanlarla ba\u015fba\u015fa b\u0131rakmayaca\u011f\u0131n\u0131 bildiriyor. Peygambere y\u00f6nelik bu direktifler asl\u0131nda O’nun yolunda gidecek olan t\u00fcm davet\u00e7iler i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.<\/p>\n

Bazen sabr\u0131n\u0131n denenmesi i\u00e7in eziyete u\u011frar, Rabbine kar\u015f\u0131 besledi\u011fi g\u00fcvenin s\u0131nanmas\u0131 i\u00e7in bekledi\u011fi ilahi yard\u0131m gecikebilir, fakat her \u015feye ra\u011fmen sonunda zafer bellidir ve apa\u00e7\u0131k bilinmektedir:<\/p>\n

“\u00c7\u00fcnk\u00fc Allah kesinlikle k\u00f6t\u00fcl\u00fckten uzak duranlarla ve iyi davran\u0131\u015fl\u0131larla beraberdir.”<\/p>\n

Allah’\u0131n kendisi ile beraber oldu\u011fu bir insana, di\u011ferlerinin d\u00fczenleri ve tuzaklar\u0131 hi\u00e7bir \u015fey yapamaz.<\/p>\n

\u0130\u015fte Allah’\u0131n belirledi\u011fi \u015fekilde Allah yoluna \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n ilkeleri bunlard\u0131r. Bu yolu izlemekle insanlar Allah’\u0131n da s\u00f6z verdi\u011fi bi\u00e7imde zaferi garantilemi\u015f olurlar. Allah’dan daha do\u011fru s\u00f6zl\u00fc kim vard\u0131r?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

70- Allah sizi yaratt\u0131, sonra can\u0131n\u0131z\u0131 al\u0131r; kiminizin \u00f6mr\u00fc en rezil, en g\u00fc\u00e7s\u00fcz ya\u015flara kadar uzat\u0131l\u0131r da adam vaktiyle bildiklerinin hi\u00e7birini bilmez olur. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah her \u015feyi bilir ve her \u015feyi yapabilir. 71- Allah r\u0131z\u0131k alan\u0131nda bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcz\u00fc di\u011ferlerinizden \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131. \u00dcst\u00fcn konumdakiler r\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131, buyruklar\u0131 alt\u0131ndaki yoksullarla payla\u015fm\u0131yorlar ki, herkes e\u015fit ge\u00e7im d\u00fczeyine kavu\u015fsun. …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1683,1583,1597,1705,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2569","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-etiketler-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-nahl-suresinin-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2569"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2569\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}