{"id":2574,"date":"2012-01-20T07:31:55","date_gmt":"2012-01-20T07:31:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2574"},"modified":"2012-01-20T07:31:55","modified_gmt":"2012-01-20T07:31:55","slug":"hicr-suresinin-45-93-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/hicr-suresinin-45-93-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Hicr Suresi&#8217;nin 45-93.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"<p><strong>45- K\u00f6t\u00fcl\u00fckten s\u00e0k\u0131nanlar ise, cennetteler ve p\u0131nar ba\u015flar\u0131ndad\u0131rlar.<\/p>\n<p>46- Onlara &#8220;Esenlikle ve g\u00fcven i\u00e7inde oraya giriniz&#8221; denir.<\/p>\n<p>47- Biz cennetliklerin kalplerindeki t\u00fcm kin tortular\u0131n\u0131 \u00e7ekip \u00e7\u0131kard\u0131k, onlar orada kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 koltuklarda oturan karde\u015flerdir.<\/p>\n<p>48- Onlar orada b\u0131kk\u0131nl\u0131k hissetmezler, oradan \u00e7\u0131kar\u0131lmalar\u0131 da s\u00f6zkonusu de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n<p>K\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nan muttakiler, s\u00fcrekli Allah&#8217;\u0131 g\u00f6zeten, kendilerini onun azab\u0131ndan ve onun azab\u0131n\u0131 gerektirecek nedenlerden koruyan kimselerdir. Belki de cennetteki p\u0131narlar, cehennemin kap\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olmalar\u0131 i\u00e7in sahnede yeralmaktad\u0131r. Cehennemdeki korku ve endi\u015feye kar\u015f\u0131l\u0131k, onlar esenlik ve g\u00fcven i\u00e7indedirler. Ge\u00e7en ayetlerde vurguland\u0131\u011f\u0131 gibi, \u015feytan\u0131n i\u00e7ini kemiren kine kar\u015f\u0131l\u0131k, onlar\u0131n i\u00e7indeki t\u00fcm kin tortular\u0131n\u0131 \u00e7ekip \u00e7\u0131kard\u0131k. Orada b\u0131kk\u0131nl\u0131k hissetmezler, oradan \u00e7\u0131kar\u0131lma korkusunu ya\u015famazlar. D\u00fcnyadayken Allah&#8217;\u0131n azab\u0131ndan korkmalar\u0131n\u0131n ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nmalar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak Allah&#8217;\u0131n kat\u0131ndaki bu g\u00fcvenli ve huzurlu, yeri haketmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>\u0130NSANLI\u011eIN H\u0130K\u00c2YES\u0130 \u00dcZER\u0130NE TESB\u0130TLER<\/p>\n<p>\u015eimdi hi\u00e7 ku\u015fkusuz -Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde sunuldu\u011fu \u015fekliyle- insanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fcy\u00fck hik\u00e2yesi geni\u015f de\u011ferlendirmeleri gerektirecek derecede \u00f6nemlidir. Bu y\u00fczden F\u0131 Zil\u00e2l-il Kur&#8217;an&#8217;da- buna de\u011finmeden bir ba\u015fka konuya ge\u00e7miyoruz. \u015eu halde, bu hik\u00e2yeyi uygun oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde ana hatlar\u0131 ile irdelemeye \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:<\/p>\n<p>1- Bu hik\u00e2ye, insan denen yarat\u0131\u011f\u0131n olu\u015fumunun tabiat\u0131n\u0131 gayet a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6stermektedir. Bu, \u00f6zel ve e\u015fsiz bir olu\u015fumdur. \u0130nsan\u0131n di\u011fer canl\u0131larla ortak oldu\u011fu canl\u0131 organik bile\u015fiminin yan\u0131nda ek bir \u00f6zelli\u011fi de vard\u0131r. Bu i\u00e7ine \u00fcflenmi\u015f ilahi ruhun ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte insan\u0131 insan eden bu ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu \u00f6zellikleriyle insan\u0131 di\u011fer t\u00fcm canl\u0131lardan farkl\u0131 k\u0131lmaktad\u0131r. \u0130nsan\u0131n sahip oldu\u011fu bu ayr\u0131cal\u0131k kesinlikle &#8220;hayat&#8221; de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc di\u011fer canl\u0131larla insan `hayat&#8217; noktas\u0131nda ortakt\u0131r. \u0130nsan\u0131 ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 k\u0131lan, soyut hayata ek olarak i\u00e7ine \u00fcflenen ilahi ruhun meziyetidir.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an ayetinin vurgulad\u0131\u011f\u0131 bu ayr\u0131cal\u0131k, Darwinistler&#8217;in sand\u0131\u011f\u0131 gibi, insan\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan sonra ge\u00e7ti\u011fi \u00e7e\u015fitli a\u015famalar\u0131n ya da ge\u00e7irdi\u011fi evrimlerin sonucu kazand\u0131\u011f\u0131 bir \u00f6zellik de\u011fildir. \u0130nsan yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan, ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan \u00eftibaren bu ayr\u0131cal\u0131\u011fa sahiptir. \u0130nsan denen bu varl\u0131k, herhangi bir d\u00f6nemde kendine \u00f6zg\u00fc insani ruha sahip olmaks\u0131z\u0131n, s\u0131radan bir canl\u0131 t\u00fcr\u00fc olmam\u0131\u015ft\u0131r ve bu ruh sonradan i\u00e7ine girip onu bildi\u011fimiz insan haline getirmemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Julian Hauxley \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki \u00e7a\u011fda\u015f Darwinizm bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kabul etmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Fizyolojik canl\u0131l\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan, dolay\u0131s\u0131yla ak\u0131l bak\u0131m\u0131ndan &#8220;insan\u0131n e\u015fsizli\u011fi&#8221;ni, ayr\u0131ca bu e\u015fsizli\u011fin do\u011furdu\u011fu uygar olma noktas\u0131ndaki benzersizli\u011fini kabul etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Buna ra\u011fmen \u00e7a\u011fda\u015f Darwincilik, hal\u00e2 bu e\u015fsiz insan\u0131n hayvandan evrimle\u015fti\u011fini iddia etmektedir.<\/p>\n<p>\u00c7a\u011fda\u015f Darwinciler&#8217;in &#8220;insan\u0131n e\u015fsizli\u011fini&#8221; kabul etmeleri ile Darwin kuram\u0131n\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n evrimle\u015fmesi iddias\u0131n\u0131 uyu\u015fturmak olduk\u00e7a zordur. Ne var ki Darwinciler ve onlar\u0131 destekleyenler, kilisenin kabul etti\u011fi her \u015feye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma ilkesinden hareketle bu hi\u00e7 de bilimsel olmayan ak\u0131m\u0131 bilim boyas\u0131 ile boyayarak savunmaya devam ediyorlar. Yahudiler de bu kuram\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131, yerle\u015fip g\u00fc\u00e7lenmesini var g\u00fc\u00e7leriyle destekliyorlar. \u0130\u00e7lerindeki bir amac\u0131, planlad\u0131klar\u0131 bir hedefi ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in bu kurama bilimsellik kisvesini giydiriyorlar.<\/p>\n<p>Bu tefsirde A&#8217;raf suresindeki benzeri ayetleri ele al\u0131rken, bu meseleye a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmi\u015ftik. Orada yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z baz\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131 buraya almakta yarar g\u00f6r\u00fcyoruz&#8230;<\/p>\n<p>Hangi a\u00e7\u0131dan bakarsak bakal\u0131m, Hz. Adem&#8217;in -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131na, insanl\u0131\u011f\u0131n meydana geli\u015fine ili\u015fkin Kur&#8217;an ayetlerinin b\u00fct\u00fcn\u00fc, bu varl\u0131\u011f\u0131, insani \u00f6zelliklerinin ve kendisine \u00f6zg\u00fc fonksiyonunu yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 ile birlikte verildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi Kur&#8217;an&#8217;da a\u011f\u0131rl\u0131k kazanmaktad\u0131r. \u0130nsanl\u0131k tarihinde g\u00f6r\u00fclen ilerlemenin, y\u00fckseli\u015fin bu \u00f6zelliklerinin daha a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kmalar\u0131 geli\u015fmeleri, terbiye edilmeleri ve insan\u0131n bunlar sayesinde \u00fcst\u00fcn bir deneyime sahip olmas\u0131nda g\u00f6r\u00fclen ilerleme oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r. Yoksa Darwinizm&#8217;in ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi, ba\u015fka t\u00fcrlerin geli\u015ferek sonu\u00e7ta insan oldu\u011fu \u015feklinde insan\u0131n &#8220;\u00f6z varl\u0131\u011f\u0131nda&#8221; herhangi bir ba\u015fkala\u015f\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Arkeolojik kaz\u0131lara dayanan yarat\u0131l\u0131\u015f ve evrim teorisine ba\u011fl\u0131 olarak zaman s\u00fcreci i\u00e7inde hayvanlarda de\u011fi\u015fik ilerleme a\u015famalar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n birbirini izleyen geli\u015fmeler oldu\u011funu ileri s\u00fcrmek &#8220;sa\u011fl\u0131kl\u0131&#8221; verilere dayanmayan bir teoriden ibarettir. &#8220;Kesinlik&#8221; ifade etmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc yerin katmanlar\u0131ndan bulunan kayalar\u0131n \u00f6m\u00fcrlerini belirleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kendileri bile tahminden \u00f6teye ge\u00e7emezler. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar, y\u0131ld\u0131zlar\u0131n \u00f6m\u00fcrlerini radyasyon yoluyla kestirmek gibidir. Bunlar\u0131 d\u00fczeltecek, hatta k\u00f6k\u00fcnden de\u011fi\u015ftirecek daha ba\u015fka tahminlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engelleyebilecek hi\u00e7bir \u015fey yoktur! B\u00f6yle bir varsay\u0131m bu canl\u0131lar\u0131n birbirlerinden daha geli\u015fmi\u015f oldu\u011funu s\u00f6ylememiz i\u00e7in yeterli de\u011fildir.<\/p>\n<p>Kayalar\u0131n \u00f6m\u00fcrlerine ili\u015fkin bilgimizin kesin oldu\u011funu varsaysak bile, belirli \u00e7evre \u015fartlar\u0131n\u0131n etkisiyle ve bu \u015fartlarla uyum sa\u011flayabildikleri oranda, baz\u0131 canl\u0131 t\u00fcrleri varolmu\u015f olabilir ve \u00e7evre \u015fartlar\u0131 de\u011fi\u015fip, ya\u015famalar\u0131na elveri\u015fsiz hale geldi\u011fi i\u00e7in bu canl\u0131lar\u0131n soyu kurumu\u015f olabilir. Bu varsay\u0131m\u0131 ileri s\u00fcrmemiz i\u00e7in, engelleyici hi\u00e7bir veri yoktur.<\/p>\n<p>Darwin&#8217;in ve ondan sonrakilerin arkeolojik kaz\u0131lar\u0131 bundan \u00f6te bir \u015feyi ispatlayamaz. Zaman s\u00fcreci i\u00e7inde herhangi bir hayvan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn kendisinden \u00f6nceki bir hayvan t\u00fcr\u00fcnden organik olarak evrimle\u015fti\u011fini, o zaman s\u00fcreci i\u00e7indek\u00ef kayalar\u0131n katmanlar\u0131n\u0131n tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131na bakarak, kesin bi\u00e7imde ispatlayamaz. Sadece \u015fu kadar\u0131n\u0131 ispatlayabilir: Zaman s\u00fcreci i\u00e7inde birtak\u0131m hayvan t\u00fcrleri kendisinden \u00f6nceki bir hayvan t\u00fcr\u00fcnden daha geli\u015fmi\u015ftir&#8230; B\u00f6yle bir geli\u015fmeyi bizim anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bi\u00e7imde yorumlamak da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yani bu zaman diliminde yery\u00fcz\u00fcnde egemen olan \u015fartlar bu hayvan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na m\u00fcsade ediyorlard\u0131. \u015eartlar de\u011fi\u015fti\u011finde, yery\u00fcz\u00fc ba\u015fka bir hayvan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn meydana gelmesine elveri\u015fli oluyordu. Bu hayvan t\u00fcr\u00fc de meydana geliyordu. De\u011fi\u015fen \u015fartlar daha \u00f6nceki \u015fartlarda ya\u015fayan hayvan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn neslinin t\u00fckenmesine yola\u00e7\u0131yordu. Buna ba\u011fl\u0131 olarak bu hayvan t\u00fcrleri de yok oluyorlard\u0131:<\/p>\n<p>Buna ba\u011fl\u0131 olarak insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z bir yarat\u0131l\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki \u015fartlar\u0131n ins\u00e2n\u0131n hayat\u0131, geli\u015fmesi ve ilerlemesi i\u00e7in elveri\u015fli hale geldi\u011fini bildi\u011fi bir zaman s\u00fcreci i\u00e7inde yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 konusunda Kur&#8217;an ayetlerinin bir b\u00fct\u00fcn olarak ortaya koydu\u011fu yakla\u015f\u0131m budur.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nsan&#8221; hem biyolojik ve fizyolojik y\u00f6nden, hem de akli ve ruhi y\u00f6nden di\u011fer canl\u0131lardan apayr\u0131 bir \u00f6zelli\u011fe sahiptir. Bu \u00f6yle apayr\u0131 bir \u00f6zelliktir ki, i\u00e7lerinden baz\u0131lar\u0131 ateist olmalar\u0131na ra\u011fmen, yeni Darwinistler insan\u0131n bu \u00f6zelli\u011fini kabul etmek zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130nsan\u0131n bu \u00f6zelli\u011fi de, insan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ba\u015f\u0131na bir yarat\u0131l\u0131\u015f oldu\u011funu ve ba\u015fka hayvan t\u00fcrleriyle hi\u00e7bir organik ba\u011f bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belgeleyen \u00f6nemli bir delildir.<\/p>\n<p>2- \u0130nsan\u0131n bu e\u015fsiz yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131, onun ba\u011f\u0131ms\u0131z varl\u0131\u011f\u0131ndan istenen bu ayr\u0131cal\u0131\u011fa, Allah&#8217;\u0131n ruhundan \u00fcflenen soluktan kaynaklanan bu ayr\u0131cal\u0131\u011fa sahip olmas\u0131&#8230; \u0130nsana ve onun &#8220;temel isteklerine&#8221; bak\u0131\u015f\u0131 ile, t\u00fcm ekonomik, toplumsal ve siyasal salg\u0131lar\u0131 ile, insan hayat\u0131na egemen olmas\u0131 beklenen d\u00fc\u015f\u00fcnce ve de\u011fer yarg\u0131lar\u0131na ili\u015fkin salg\u0131lar\u0131 ile materyalist ideolojilerin insana ve temel isteklerine bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 temelden birbirinden farkl\u0131 k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n evrim ge\u00e7iren bir hayvandan ba\u015fka bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131 marksizmi insan\u0131n temel isteklerinin yeme, i\u00e7me, bar\u0131nma ve cinsel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 giderme oldu\u011funu ileri s\u00fcrmeye itmi\u015ftir. Bunlar tamam\u0131yle hayvanlar\u0131n temel istekleridir. \u0130nsan bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n kendisine uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc konumdan daha a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k bir duruma hi\u00e7bir zaman d\u00fc\u015fmemi\u015ftir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imi, insan\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc nitelikleri ile hayvandan \u00fcst\u00fcn olu\u015fundan kaynaklanan t\u00fcm haklar\u0131n\u0131 hi\u00e7e saymaktad\u0131r. Dini inan\u00e7 hakk\u0131n\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve g\u00f6r\u00fc\u015f belirtme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin haklar\u0131n\u0131, diledi\u011fi i\u015fi se\u00e7me ve diledi\u011fi yerde oturmaya ili\u015fkin haklar\u0131n\u0131, egemen d\u00fczeni ve onun d\u00fc\u015f\u00fcnsel ve ideolojik temellerini ele\u015ftirmeyle ilgili haklar\u0131m, hatta &#8220;parti&#8221;nin veya partiden daha a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fczeyde olan bu i\u011fren\u00e7 d\u00fczenin g\u00f6revlerinin uygulamalar\u0131n\u0131 ele\u015ftirme haklar\u0131n\u0131 yok etmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla insanlar, bu d\u00fczenin egemenli\u011fi alt\u0131nda s\u00fcr\u00fcler gibi biraraya getirilip g\u00fcd\u00fclmektedirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu &#8220;y\u0131\u011f\u0131nlar&#8221; materyalist felsefeye g\u00f6re, evrim ge\u00e7irmi\u015f bir t\u00fcr hayvandan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildirler&#8230; Sonra da kalk\u0131p bu u\u011fursuzlu\u011fa &#8220;bilimsel sosyalizm&#8221; demektedirler!<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m\u0131n &#8220;insan&#8221; g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne gelince, organik yap\u0131s\u0131 itibariyle hayvanlarla ortak niteliklere sahip olmakla beraber, onun insana \u00f6zg\u00fc nitelikleri ile e\u015fsizli\u011fi temeline dayanmaktad\u0131r. \u0130sl\u00e2m ba\u015ftan itibaren insan\u0131n temel isteklerinin hayvanlar\u0131n temel isteklerinden farkl\u0131 ve fazla oldu\u011funu dile getirmektedir. Buna g\u00f6re insan\u0131n t\u00fcm temel istekleri; yeme, i\u00e7me, bar\u0131nma ve cinsel ihtiya\u00e7lar\u0131 gidermeden ibaret de\u011fildir. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan ak\u0131l ve ruhun istekleri de ikinci derecede istekler de\u011fildir. \u0130nan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, \u00f6zg\u00fcr irade ve se\u00e7me hakk\u0131 t\u0131pk\u0131 yeme, i\u00e7me, bar\u0131nma ve cinsel tatmin gibi insan\u0131n temel istekleridir. Hatta \u00f6ncekiler, bunlardan daha \u00f6ncelikli say\u0131l\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar insan\u0131n hayvandan farkl\u0131 olarak sahip oldu\u011fu \u00f6zelliklerdir. Yani bunlar, onun insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleyen niteliklere ilgili isteklerdir. Bunlar\u0131n yokedilmesi, insanl\u0131\u011f\u0131n yokedilmesi demektir.<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden \u0130sl\u00e2m d\u00fczeninde daha fazla &#8220;\u00fcretim&#8221; i\u00e7in, insanlara yeme, i\u00e7me, bar\u0131nma ve cinsel tatmin alan\u0131nda geni\u015f imk\u00e2nlar sa\u011flama u\u011fruna inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve se\u00e7me hakk\u0131n\u0131n ayaklar alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 do\u011fru de\u011fildir. Ayn\u0131 \u015fekilde, bu t\u00fcr hayvansal isteklerin rahatl\u0131kla yerine getirilmesi i\u00e7in; gelenekleri, \u00e7evrenin ya da ekonomik altyap\u0131n\u0131n belirledi\u011fi \u015fekliyle de\u011fil, Allah&#8217;\u0131n belirledi\u011fi \u015fekliyle ahl\u00e2ki de\u011ferlerin yokedilmesi de \u0130sl\u00e2ma g\u00f6re yerinde ve do\u011fru bir uygulama de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bunlar, &#8220;insan\u0131n&#8221; ve onun &#8220;temel isteklerinin&#8221; de\u011ferlendirilmesinde, birbirlerinde temelden farkl\u0131 olan iki bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden ayn\u0131 d\u00fczenin \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda bu iki bak\u0131\u015f\u0131 biraraya getirmek kesinlikle m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ya \u0130sl\u00e2m, ya da t\u00fcm u\u011fursuz salg\u0131lar\u0131yla materyalist ideolojiler! Bu sa\u00e7mal\u0131klar aras\u0131nda &#8220;bilimsel sosyalizm&#8221; dedikleri ideoloji de yeralmaktad\u0131r. Hepsi de y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onurland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 insan\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcren a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k materyalizmin pis salg\u0131lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>3- Yery\u00fcz\u00fcnde \u015feytan ile insan aras\u0131nda kesintisiz olarak s\u00fcren sava\u015f, en ba\u015fta \u015feytan\u0131n insan\u0131 a\u015famal\u0131 olarak Allah&#8217;\u0131n sisteminden uzakla\u015ft\u0131rmas\u0131 ve onun d\u0131\u015f\u0131ndaki hayat sistemlerini, ona cazip g\u00f6stermesi noktas\u0131nda odakla\u015fmaktad\u0131r. \u015eeytan\u0131n insanlar\u0131 yava\u015f yava\u015f Allah&#8217;a kullu\u011fun, yani inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce, kulluk kast\u0131 ta\u015f\u0131yan sembol ve davran\u0131\u015flar kanun ve nizam noktas\u0131nda Allah&#8217;a boyun e\u011fmenin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karmas\u0131d\u0131r sava\u015f\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131k noktas\u0131. Sadece Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fc ile h\u00fckmedenlere, yani sadece ona kulluk edenlere gelince, \u015feytan\u0131n onlar \u00fczerinde hi\u00e7bir etkileme g\u00fcc\u00fc yoktur.<\/p>\n<p>&#8220;Se\u00e7kin kullar\u0131m \u00fczerinde senin hi\u00e7bir n\u00fcfuzun, hi\u00e7bir etkileme g\u00fcc\u00fcn yoktur.&#8221;(Hicr Suresi 42)<\/p>\n<p>Muttakilere bildirilen cennete y\u00f6neli\u015f ile yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015f sap\u0131klara s\u00f6z verilen cehenneme y\u00f6neli\u015f aras\u0131ndaki yol ayr\u0131m\u0131 Kur&#8217;an&#8217;da s\u00fcrekli -ibadet olarak ifade edilen- Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fc ile h\u00fckmetmek ile \u015feytan\u0131n cazip g\u00f6sterdi\u011fi sistemlere uyarak O&#8217;nun h\u00fckm\u00fc ile h\u00fckmetmemektir.<\/p>\n<p>\u015eeytan\u0131n kendisi de Allah&#8217;\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve s\u0131fatlar\u0131n\u0131 ink\u00e2r etmiyor. Yani inan\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ateist de\u011fildir. onun yapt\u0131\u011f\u0131 sadece, Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fc ile h\u00fckmetmemektir, i\u015fte onun ve ona uyan sap\u0131klar\u0131n cehenneme yuvarlanmalar\u0131na neden olan budur.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m\u0131n varl\u0131k nedeni sadece Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fc ile h\u00fckmetmektir, sadece O&#8217;na itaat etmektir. Mensuplar\u0131 herhangi bir konuda Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131n\u0131n h\u00fckm\u00fc ile h\u00fckmettikleri, O&#8217;ndan ba\u015fkas\u0131na boyun e\u011fdikleri zaman, \u0130sl\u00e2m\u0131n hi\u00e7bir de\u011feri kalmaz. Bu h\u00fckm\u00fcn inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnceye veya bireysel ibadetler ve t\u00f6renlere ya da \u015feriat ve kanunlara, de\u011fer yarg\u0131lar\u0131na ve \u00f6l\u00e7\u00fclere \u00f6zg\u00fc olmas\u0131, durumu de\u011fi\u015ftirmez. Hepsi de birdir. \u0130sl\u00e2m Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fc ile h\u00fckmetmektir, cahiliye de Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131n\u0131n h\u00fckm\u00fc ile h\u00fckmetmektir, \u015feytan\u0131n yan\u0131nda yer almakt\u0131r.<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fc ile h\u00fckmetme ilkesini b\u00f6lmek, d\u00fczen ve kanunlar\u0131 b\u00efr yana b\u0131rak\u0131p bunu inan\u00e7 ve bireysel ibadetlere \u00f6zg\u00fc k\u0131lmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fc ile h\u00fckmetmek, b\u00f6l\u00fcnmez bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Ve bu, hem s\u00f6zl\u00fck, hem de terimsel anlam\u0131 ile Allah&#8217;a ibadet etmek demektir. \u0130nsan ile \u015feytan aras\u0131nda kesintisiz olarak s\u00fcren sava\u015f i\u015fte bu nokta etraf\u0131nda cereyan etmektedir.<\/p>\n<p>4- Son olarak y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n muttakilere ili\u015fkin olarak s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6zde yeralan ger\u00e7ek ve derin yakla\u015f\u0131m \u00fczerinde durmak istiyoruz.<\/p>\n<p>&#8220;K\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nanlar ise, cennetlerde ve p\u0131nar ba\u015flar\u0131ndad\u0131rlar.&#8221; &#8220;Onlara &#8220;esenlik ve g\u00fcven i\u00e7inde oraya giriniz denir.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Biz cennetliklerin kalplerindeki t\u00fcm kin tortular\u0131n\u0131 \u00e7ekip \u00e7\u0131kard\u0131k, onlar orada kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 koltuklarda oturan karde\u015flerdir.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Onlar orada b\u0131kk\u0131nl\u0131k hissetmezler, oradan \u00e7\u0131kar\u0131lmalar\u0131 s\u00f6zkonusu de\u011fildir.&#8221; (Hicr Suresi 45-48)<\/p>\n<p>Bu din yery\u00fcz\u00fcnde insan\u0131n tabiat\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye ya da onu de\u011fi\u015fik bir varl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fmaz. Bu y\u00fczden d\u00fcnyadayken i\u00e7lerinde kin tortular\u0131n\u0131n olabilece\u011fini kabul ediyor. Ve bu duygunun insan\u0131n tabiat\u0131nda yerald\u0131\u011f\u0131n\u0131, iman ve \u0130sl\u00e2m\u0131n bu duyguyu k\u00f6k\u00fcnden s\u00f6kemeyece\u011fini onayl\u0131yor. Bunun yan\u0131nda \u0130sl\u00e2m bu duygunun \u015fiddetini azaltmak i\u00e7in tedavi y\u00f6n\u00fcne gidiyor. Bu duyguyu Allah i\u00e7in sevme ve Allah i\u00e7in nefret etme duygusuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi hedefliyor. -Zaten iman da sevgi ve nefret de\u011fil midir?- Ama onlar \u015fu anda cennettedirler. Art\u0131k insanl\u0131klar\u0131 doruk noktas\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f ve d\u00fcnyadaki rol\u00fcn\u00fc tamamlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00fczden kin ve nefret duygular\u0131 i\u00e7lerinden s\u00f6k\u00fcl\u00fcp \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor. Art\u0131k saf ve sevgi dolu karde\u015flik duygusundan ba\u015fka bir \u015fey yer almaz i\u00e7lerinde&#8230;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu, cennet ehlinin derecesidir. Kim daha d\u00fcnyadayken bu duygunun a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak i\u00e7inde yer etti\u011fini g\u00f6r\u00fcyorsa cennet ehli oldu\u011funa sevinebilir. M\u00fc&#8217;min kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece bu durum ge\u00e7erlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc iman, onsuz hi\u00e7bir amelin i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131 temel \u015fartt\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eu anda okumakta oldu\u011fumuz bu ders, Allah&#8217;\u0131n rahmetinden ve azab\u0131ndan \u00f6rnekler i\u00e7ermektedir. Bu \u00f6rnekler, Hz. \u0130brahim ve O&#8217;nun bilgili bir evl\u00e2t ba\u011f\u0131\u015f\u0131 ile m\u00fcjdelenmesi, Hz. L\u00fbt ve O&#8217;nun kar\u0131s\u0131 hari\u00e7, t\u00fcm ailesinin zalim milletten kurtulu\u015fu, Eykeliler&#8217;in ve Hicr ehlinin ve bunlar\u0131n ac\u0131kl\u0131 azaba u\u011framalar\u0131 hik\u00e2yelerinde somutla\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu hik\u00e2yeler \u015fu giri\u015ften sonra pe\u015fpe\u015fe s\u0131ralan\u0131yorlar:<\/p>\n<p>&#8220;Ey Muhammed, kullar\u0131ma haber ver ki, ben ger\u00e7ekten affediciyim, merhametliyim.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Fakat azab\u0131m da son derece ac\u0131kl\u0131 bir azapt\u0131r.&#8221; (Hicr Suresi 49-50)<\/p>\n<p>Arkas\u0131ndan hem rahmet olay\u0131n\u0131n ger\u00e7ekli\u011fini kan\u0131tlayan bir haber, hem de azap olay\u0131n\u0131n ger\u00e7ekli\u011fini kan\u0131tlayan bir haber yeral\u0131yor. Bu husus ayr\u0131ca surenin ba\u015flar\u0131nda yeralan ifadelere de d\u00f6n\u00fckt\u00fcr ve orada yeralan uyar\u0131lar\u0131 da kan\u0131tlamaktad\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;B\u0131rak onlar\u0131 yesinler, d\u00fcnya nimetlerinden yararlans\u0131nlar, ihtiraslar\u0131 ile oyalans\u0131nlar, ilerde ger\u00e7e\u011fi \u00f6\u011freneceklerdir.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Yok etti\u011fimiz her beldenin mutlaka u\u011frad\u0131\u011f\u0131 ak\u0131bete ili\u015fkin, belirli bir yaz\u0131s\u0131 vard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Hi\u00e7bir millet ne yokolu\u015f g\u00fcn\u00fcn\u00fc \u00f6ne alabilir ve ne de ya\u015fama s\u00fcresini a\u015fabilir.&#8221; (Hicr Suresi 3-5)<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla hik\u00e2yelerde anlat\u0131lanlar uyar\u0131ld\u0131ktan sonra, yokedilen beldelerden \u00f6rneklerdir. Bunlar ya\u015fama s\u00fcreleri dolduktan sonra cezalar\u0131n\u0131 \u00e7eken milletlerdir. Ayr\u0131ca bu hik\u00e2yeler, surenin ba\u015flar\u0131nda belirtildi\u011fi \u00fczere meleklerin g\u00f6nderilmeleri durumunda neler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 da \u00f6rneklemektedir:<\/p>\n<p>&#8220;M\u00fc\u015frikler dediler ki; &#8220;Ey kendisine Kur&#8217;an inen adam, sen kesinlikle delinin birisin.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer s\u00f6ylediklerin do\u011fru ise bize melekler ile birlikte gelseydin ya.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Oysa biz melekleri ancak gerekti\u011finde indiririz, o zaman da onlara m\u00fchlet tan\u0131nmaz.&#8221; (Hicr Suresi 6-8)<\/p>\n<p>B\u00f6ylece sure, b\u00f6l\u00fcmleri birbirini destekleyen uyumlu bir b\u00fct\u00fcn olarak belirmektedir. Bununla beraber \u00e7ok az\u0131 hari\u00e7, surelerin bir defada indirilmedikleri, surelerdeki ayetlerin mushafta oldu\u011fu \u015fekliyle pe\u015fpe\u015fe inmedikleri, ayetlerin bu tarz dizili\u015fleri Peygamberimizin uygun g\u00f6rmesi ile ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi bilinmektedir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz ayetlerin bu tarz dizili\u015finde bir hikmet vard\u0131r. \u015eimdiye kadar sundu\u011fumuz surelerde, bu surelerin yap\u0131s\u0131n\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131, surelerdeki atmosfer ve g\u00f6lgelerin birli\u011fi, bu hikmetin baz\u0131 y\u00f6nlerini bize g\u00f6stermi\u015f bulunmaktad\u0131r. Bu konuda kesin bilgi Allah&#8217;a \u00f6zg\u00fcd\u00fcr. Ge\u00e7ici birtak\u0131m i\u00e7tihatlard\u0131r. Elbette do\u011fruyu g\u00f6steren y\u00fcce Allah&#8217;d\u0131r.<br \/>\n<strong>49- Ey Muhammed, kullar\u0131ma haber ver ki, ben ger\u00e7ekten affediciyim, merhametliyim.<\/p>\n<p>50- Fakat azab\u0131m da son derece ac\u0131kl\u0131 bir azapt\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- y\u00f6nelik bu emir, surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015flar\u0131n ve k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nanlar\u0131n u\u011frayacaklar\u0131 ak\u0131bet vurguland\u0131ktan sonra yeralmaktad\u0131r. Surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde de\u011ferlendirildi\u011finde, aralar\u0131ndaki ilgi son derece a\u00e7\u0131kt\u0131r. Y\u00fcce Allah, ba\u011f\u0131\u015flama ve rahmete ili\u015fkin haberi, azaba ili\u015fkin haberden \u00f6nce dile getiriyor. Burada y\u00fcce Allah, iradesinin temel ald\u0131\u011f\u0131 noktay\u0131 vurguluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah kullar\u0131na merhamet etmeyi \u00fczerine alm\u0131\u015ft\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz zaman zaman azap haberinin bir ayet i\u00e7inde \u00f6ne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ya da tek ba\u015f\u0131na dile getirildi\u011fi de oluyor. Bu da ayetin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde azab\u0131n tek ba\u015f\u0131na dile getirilmesini ya da \u00f6ne al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektiren bir hikmetten kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan \u0130brahim peygamberle -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- L\u00fbt kavmine azap indirmek \u00fczere g\u00f6nderilen melekler aras\u0131nda ge\u00e7en hik\u00e2ye yeralmaktad\u0131r. \u0130brahim ve L\u00fbt peygamberlerin hik\u00e2yelerinin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc de\u011fi\u015fik \u015fekillerde konunun havas\u0131na uygun olarak yeralmaktad\u0131r. Bunun yan\u0131s\u0131ra L\u00fbt peygamberin hik\u00e2yesinin baz\u0131 yerlerde tek ba\u015f\u0131na yerald\u0131\u011f\u0131 da oluyor.<\/p>\n<p>A&#8217;raf suresinde L\u00fbt peygamberin hik\u00e2yesinden bir b\u00f6l\u00fcm okumu\u015ftuk. Hud suresinde de \u0130brahim ve L\u00fbt hik\u00e2yesinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck. A&#8217;raf suresinde yeralan b\u00f6l\u00fcm L\u00fbt peygamberin -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kavminin i\u015fledi\u011fi i\u011fren\u00e7li\u011fi k\u0131namas\u0131n\u0131, buna kar\u015f\u0131l\u0131k kavminin, soyda\u015flar\u0131n\u0131n verdikleri tek cevap \u015fu oldu; &#8220;L\u00fbt&#8217;u ve arkada\u015flar\u0131n\u0131 kentinizden s\u00fcr\u00fcn\u00fcz, \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar temizli\u011fe pek merakl\u0131 kimselermi\u015f&#8221; dediler.&#8221; (A&#8217;raf Suresi 82) \u015feklinde verdi\u011fi cevab\u0131, yerin dibine ge\u00e7irilenler aras\u0131nda yeralan kar\u0131s\u0131 hari\u00e7, L\u00fbt&#8217;un t\u00fcm ailesinin kurtulu\u015funu i\u00e7ermektedir. Ancak burada meleklerin geli\u015fi ve L\u00fbt kavminin meleklere sata\u015fmas\u0131 s\u00f6zkonusu edilmiyor. Hud suresinde ise, meleklerle \u0130brahim ve L\u00fbt peygamberin hik\u00e2yesi yeral\u0131yor. Ancak burada hik\u00e2yenin sunu\u015f tarz\u0131 biraz daha farkl\u0131d\u0131r. Hik\u00e2yenin Hz. \u0130brahim&#8217;le ilgili b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde kar\u0131s\u0131 ayakta dikilirken, \u0130brahim&#8217;in bir evl\u00e2tla m\u00fcjdelenmesine, sonra \u0130brahim&#8217;in L\u00fbt ve kavmi konusunda meleklerle tart\u0131\u015fmas\u0131na ili\u015fkin bir ayr\u0131nt\u0131 yeralmaktad\u0131r. Ama burada bu ayr\u0131nt\u0131ya de\u011finilmiyor. Ayr\u0131ca her iki surede de hik\u00e2yenin L\u00fbt peygamberle ilgili b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde olaylar\u0131n s\u0131ralan\u0131\u015f\u0131 farkl\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Hud suresinde ba\u015fta meleklerin kimlikleri a\u00e7\u0131klanm\u0131yor. Bu nokta kavminin gelip evini ku\u015fatmalar\u0131na, O&#8217;nun da misafirlerine sata\u015fmamalar\u0131 i\u00e7in kavmine yalvarmas\u0131na, onlar\u0131nsa L\u00fbt&#8217;un yalvarmalar\u0131na ald\u0131r\u0131\u015f etmemelerine ve Hz. L\u00fbt&#8217;un kendi kavmi ile ba\u015f edemedi\u011finden, \u015fu h\u00fcz\u00fcnl\u00fc s\u00f6zleri s\u00f6ylemesine kadar gizli tutuluyor:<\/p>\n<p>&#8220;Ke\u015fke siz bana dayanak olacak g\u00fc\u00e7te olsayd\u0131n\u0131z, ya da himayelerine s\u0131\u011f\u0131nabilece\u011fim g\u00f6z\u00fc pek adamlar\u0131m olsayd\u0131.&#8221; (Hud Suresi 80)<\/p>\n<p>Burada ise, ba\u015ftan itibaren meleklerin kimlikleri a\u00e7\u0131klan\u0131yor. Kavminin L\u00fbt&#8217;un evini ku\u015fatmas\u0131, misafirlerine sata\u015fmas\u0131 ise bundan sonra yeral\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada ama\u00e7, hik\u00e2yeyi meydana geldi\u011fi gibi sunmak de\u011fildir. Yap\u0131lan uyar\u0131y\u0131 do\u011frulamakt\u0131r ama\u00e7. Melekler indiklerinde, azap i\u00e7in indiklerini bundan sonra kavmin cezas\u0131n\u0131n ertelenmesinin ya da s\u00fcre tan\u0131nmas\u0131n\u0131n s\u00f6zkonusu olmayaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulamaktad\u0131r.<br \/>\n<strong>HZ. \u0130BRAH\u0130M&#8217;\u0130N M\u0130SAF\u0130RLER\u0130<\/p>\n<p>51- Onlara \u0130brahim&#8217;in konuklar\u0131 hakk\u0131nda da bilgi ver.<\/p>\n<p>52- Hani \u0130brahim&#8217;in yan\u0131na girip sel\u00e2m verdiklerinde O &#8220;Biz sizden korkuyoruz&#8221; dedi.<\/p>\n<p>53- Onlar &#8220;Korkma, biz sana bilgin bir o\u011flun olaca\u011f\u0131n\u0131 m\u00fcjdeliyoruz<\/p>\n<p>54- \u0130brahim &#8220;Hayli ilerlemi\u015f ya\u015f\u0131ma ra\u011fmen mi bana bu m\u00fcjdeyi veriyorsunuz? O halde neye dayanarak m\u00fcjde veriyorsunuz?&#8221; dedi.<\/p>\n<p>55- Onlar dediler ki &#8220;Sana bu m\u00fcjdeyi ger\u00e7e\u011fe dayanarak veriyoruz, sak\u0131n umutsuzlardan olma.<\/p>\n<p>56- \u0130brahim, sap\u0131klardan ba\u015fka kim Allah&#8217;\u0131n rahmetinden \u00fcmit keser&#8221; dedi.<\/strong><\/p>\n<p>Melekler &#8220;Sel\u00e2m&#8230;&#8221; demi\u015flerdi. \u0130brahim ise, &#8220;Biz sizden korkuyoruz&#8221; demi\u015fti. \u0130brahim&#8217;in neden b\u00f6yle s\u00f6yledi\u011fi burada a\u00e7\u0131klanm\u0131yor. Hud suresinde oldu\u011fu gibi, misafirlerine k\u0131zart\u0131lm\u0131\u015f buza\u011f\u0131 ikram etti\u011finde &#8220;ellerini yiyece\u011fe uzatmad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce durumlar\u0131n\u0131 be\u011fenmeyip, i\u00e7ine korku d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcne&#8221; de\u011finilmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n peygamberinin dili ile kullar\u0131na duyurdu\u011fu rahmeti ele al\u0131n\u0131yor. Ama\u00e7 \u0130brahim&#8217;in hik\u00e2yesini ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 ile anlatmak de\u011fildir.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar &#8220;Korkma, biz sana bilgin bir o\u011flun olaca\u011f\u0131n\u0131 m\u00fcjdeliyoruz&#8221; dediler.&#8221;<\/p>\n<p>Bu \u015fekilde m\u00fcjde vermekte acele etmi\u015flerdi. Surenin ak\u0131\u015f\u0131 da ayr\u0131nt\u0131ya girmeden \u00e7abucak ge\u00e7iyor.<\/p>\n<p>Yine burada sadece \u0130brahim peygamberin cevab\u0131 yeral\u0131yor. Kar\u0131s\u0131na ve bu esnada s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6zlere de\u011finilmiyor:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130brahim, &#8220;Hayli ilerlemi\u015f ya\u015f\u0131ma ra\u011fmen mi bana bu m\u00fcjdeyi veriyorsunuz? O halde neye dayanarak m\u00fcjde veriyorsunuz&#8221; dedi.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fin ba\u015f\u0131nda Hz. \u0130brahim, hayli ilerlemi\u015f ya\u015f\u0131na ra\u011fmen bir evl\u00e2d\u0131n\u0131n olaca\u011f\u0131na ihtimal vermiyor. (Ba\u015fka bir yerde de de\u011finildi\u011fi gibi, kar\u0131s\u0131 da kocam\u0131\u015f ve k\u0131s\u0131rd\u0131r.) Melekler hemen O&#8217;nu ku\u015fkulardan uzakla\u015f\u0131p kesin inanca \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yorlar:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar dediler ki; &#8220;Sana bu m\u00fcjdeyi ger\u00e7e\u011fe dayanarak veriyoruz, sak\u0131n umutsuzlardan olma.&#8221;<\/p>\n<p>Yani karamsarlardan olma. Hz. \u0130brahim derhal kendine geliyor ve Allah&#8217;\u0131n rahmetinden \u00fcmit kesme ku\u015fkusunu i\u00e7inden s\u00f6k\u00fcp at\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130brahim, &#8220;Sap\u0131klardan ba\u015fka kim Allah&#8217;\u0131n rahmetinden \u00fcmit keser?&#8221; dedi.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130brahim peygamberin -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- s\u00f6z\u00fc aktar\u0131l\u0131rken &#8220;rahmet&#8221; kelimesi \u00f6zellikle vurgulan\u0131yor. Bu ise, b\u00f6l\u00fcm\u00fcn giri\u015f k\u0131sm\u0131 ile bir ahenk olu\u015fturuyor. Bununla birlikte \u015fu temel ger\u00e7ek de \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor: Sap\u0131klardan ba\u015fkas\u0131 Rabbinin rahmetinden \u00fcmit kesmez. Allah&#8217;\u0131n yolundan sapm\u0131\u015f, O&#8217;nun ruhundan teneff\u00fcs etmeyen, O&#8217;nun rahmetini hissetmeyen, O&#8217;nun \u015fefkatini, iyili\u011fini ve koruyuculu\u011funu alg\u0131lamayan kimseler \u00fcmit keser Allah&#8217;\u0131n rahmetinden. Ama iman\u0131n tazeli\u011fine ula\u015fm\u0131\u015f, rahmana ba\u011flanm\u0131\u015f bir kalp, zorluklar kendisini \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatsa da, \u015fartlar\u0131n a\u011f\u0131r bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda kalsa da hava kapkaranl\u0131k ve bulutlu olsa da, g\u00f6z g\u00f6z\u00fc g\u00f6rmez bir karanl\u0131kta realitenin yo\u011fun bask\u0131s\u0131 i\u00e7inde hedefini yitirecek gibi olsa da karamsarl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmez. Allah&#8217;\u0131n rahmetinden \u00fcmit kesmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;\u0131n rahmeti de do\u011fru yolu bulmu\u015f m\u00fc&#8217;min g\u00f6n\u00fcllere yak\u0131nd\u0131r. Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fc sonu\u00e7lar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 gibi sebepleri de ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r. Realiteyi de\u011fi\u015ftirdi\u011fi gibi, vaadedilen s\u00fcreyi de de\u011fi\u015ftirir.<\/p>\n<p>Burada \u0130brahim art\u0131k meleklerden korkmuyor. Sakinle\u015fmi\u015f ve m\u00fcjdeden dolay\u0131 g\u00fcven i\u00e7indedir meleklerin geli\u015f sebebini, ama\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<br \/>\n<strong>57- \u0130brahim; &#8220;Ey el\u00e7iler g\u00f6reviniz nedir?&#8221; dedi.<\/p>\n<p>58- Onlar dediler ki, &#8220;Biz g\u00fcnahk\u00e2r bir topluma g\u00f6nderildik.<\/p>\n<p>59- Yaln\u0131z L\u00fbt&#8217;un ba\u011fl\u0131lar\u0131 ile ailesi hari\u00e7; onlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc kurtaraca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>60- Yaln\u0131z L\u00fbt&#8217;un e\u015fi hari\u00e7, onun geride kalanlar aras\u0131nda olmas\u0131n\u0131 uygun g\u00f6rd\u00fck.<\/strong><\/p>\n<p>(Yani o da L\u00fbt kavminin ak\u0131betine u\u011framas\u0131 i\u00e7in geride kalacakt\u0131r. &#8220;Gabir&#8217;in&#8221; kelimesinin asl\u0131 &#8220;Abarah&#8221;d\u0131r. Ve sa\u011f\u0131ld\u0131ktan sonra memede kalan s\u00fct anlam\u0131na gelmektedir.)<\/p>\n<p>Hud suresinde anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde Hz. \u0130brahim&#8217;in L\u00fbt ve kavmi hakk\u0131nda meleklerle giri\u015fti\u011fi tart\u0131\u015fmaya yer verilmiyor. Meleklerin a\u00e7\u0131klamas\u0131 haberin t\u00fcm\u00fc verilene kadar s\u00fcr\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu konu\u015fma L\u00fbt ve ailesine y\u00f6nelik Allah&#8217;\u0131n rahmeti ile kar\u0131s\u0131 dahil kavmine y\u00f6nelik azab\u0131n\u0131 do\u011frulamak i\u00e7in yeralmaktad\u0131r. Bununla meleklerin \u0130brahim&#8217;le olan i\u015fleri bitiyor, L\u00fbt kavmi ile olan i\u015flerini g\u00f6rmek i\u00e7in yollar\u0131na devam ediyorlar.<\/p>\n<p><strong>LUT&#8217;UN SOYDA\u015eLARI<\/p>\n<p>61- Bu el\u00e7iler L\u00fbt&#8217;un evine geldiklerinde.<\/p>\n<p>62. L\u00fbt; &#8220;Siz benim tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m kimselersiniz&#8221; dedi.<\/p>\n<p>63- Onlar dediler ki; &#8220;Biz sana soyda\u015flar\u0131n\u0131n ku\u015fku ile kar\u015f\u0131lad\u0131klar\u0131 ilahi azab\u0131 haber vermeye geldik. &#8221;<\/p>\n<p>64- Sana ger\u00e7e\u011fi getirdik, kesinlikle do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>65- Gecenin bir saatinde aileni ve ba\u011fl\u0131lar\u0131n\u0131 yola \u00e7\u0131kar, sen de pe\u015flerinden git, hi\u00e7biriniz arkas\u0131na bakmas\u0131n, emredildi\u011finiz yere do\u011fru yol al\u0131n.<\/p>\n<p>66- B\u00f6ylece L\u00fbt&#8217;a bu \u00f6nemli olay\u0131, yani sabah olunca \u015fu adamlar\u0131n soylar\u0131n\u0131n kurumu\u015f olaca\u011f\u0131 yolundaki h\u00fckm\u00fcm\u00fcz\u00fc bildirdik.<\/strong><\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, Hz. L\u00fbt&#8217;a bu gelenlerin kendilerinin melekler oldu\u011funu, Allah&#8217;\u0131n vaadini do\u011frulamak ve melekler indiklerinde azab\u0131n gecikmeden meydana gelece\u011fi ger\u00e7e\u011fini vurgulamak i\u00e7in kavminin ku\u015fkuyla bakt\u0131\u011f\u0131 azab\u0131, yani g\u00fcnahlar\u0131ndan dolay\u0131 yakalan\u0131p yok edilmeleri azab\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere geldiklerini beklemeden haber verdiklerini dile getiriyor.<\/p>\n<p>L\u00fbt &#8220;Siz benim tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m kimselersiniz&#8221; dedi.&#8221;<\/p>\n<p>Geli\u015flerinden s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n ifadesi olarak s\u00f6yl\u00fcyor bunu. \u00c7\u00fcnk\u00fc o kavmini biliyor. Bu misafirlere neler yapmaya yelteneceklerini \u00e7ok iyi biliyor. \u00dcstelik kendisi kavminin aras\u0131nda yaln\u0131z biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar sap\u0131k ve i\u011fren\u00e7 kimselerdir&#8230; Siz yabanc\u0131 kimselersiniz. Sizin gibilere neler yapt\u0131klar\u0131 dillere destan olan kimselerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu beldeye geli\u015finiz do\u011fru bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar dediler ki; &#8220;Biz sana soyda\u015flar\u0131n\u0131n ku\u015fku ile kar\u015f\u0131lad\u0131klar\u0131 ilahi azab\u0131 haber vermeye geldik.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Sana ger\u00e7e\u011fi getirdik, kesinlikle do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyoruz.&#8221;<\/p>\n<p>Bu vurgular L\u00fbt peygamberin endi\u015fesini i\u00e7inde bulundu\u011fu s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 gayet a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde tasvir etmektedir. Misafirlerine kar\u015f\u0131 olan sorumlulu\u011fu ile, kavminin sata\u015fmalar\u0131ndan kendilerini korumaktan aciz olu\u015fu ger\u00e7e\u011fi aras\u0131nda bocalay\u0131p duruyor. Bu y\u00fczden, kendisine birtak\u0131m direktifler verilmeden \u00f6nce, ona g\u00fcven vermek amac\u0131 ile ifadede vurgu \u00fcst\u00fcne vurgu yeral\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;Gecenin bir saatinde aileni ve ba\u011fl\u0131lar\u0131n\u0131 yola \u00e7\u0131kar, sen de pe\u015flerinden git, hi\u00e7biriniz arkas\u0131na bakmas\u0131n, emredildi\u011finiz yere do\u011fru yol al\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p>Ayette ge\u00e7en es-seryu- gece yolculu\u011fu demektir. Gecenin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc demektir. Hz. L\u00fbt&#8217;a kendisine inanan kimseleri sabah olmadan \u00f6nce gecenin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yola \u00e7\u0131karmas\u0131 emredilyor. Kendisinin de pe\u015flerinden gitmesi, onlar\u0131 kontrol etmesi, geride kalmalar\u0131na, kaybolmalar\u0131na ve her g\u00f6\u00e7 edenin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi arkalar\u0131na bakmalar\u0131na engel olmas\u0131 isteniyor. G\u00f6\u00e7 edenler her zaman geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131na, yurtlar\u0131na \u00f6zlem duyarlar. Bu y\u00fczden d\u00f6n\u00fcp d\u00f6n\u00fcp bakarlar. Ayr\u0131lmak istemezler. Belirlenen zaman sabaht\u0131. Sabah ise yak\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;B\u00f6ylece L\u00fbt&#8217;a bu \u00f6nemli olay\u0131, yani sabah olunca \u015fu adamlar\u0131n soylar\u0131n\u0131n kurumu\u015f olaca\u011f\u0131 yolundaki h\u00fckm\u00fcm\u00fcz\u00fc bildirdik.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;B\u00f6ylece L\u00fbt&#8217;a bu \u00f6nemli olay\u0131, yani kavminin k\u00f6k\u00fcn\u00fcn sabahleyin kuruyaca\u011f\u0131 olay\u0131n\u0131 haber verdik. K\u00f6kleri kuruyaca\u011f\u0131na g\u00f6re, ba\u015flar\u0131 da kuruyacak demektir. Bu t\u00fcr bir ifade tarz\u0131 bir tek ki\u015fi geride kalmaks\u0131z\u0131n herkesin ba\u015f\u0131na gelen ak\u0131beti tasvir etmede kullan\u0131l\u0131r. O halde birinin geride kalmamas\u0131, o tarafa y\u00f6nelmemesi i\u00e7in dikkatli olmak, uyan\u0131k olmak gerekir. Yoksa beldede kalanlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelenler onlar\u0131n da ba\u015f\u0131na gelecektir.<\/p>\n<p>Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 Hz. L\u00fbt&#8217;un hik\u00e2yesinin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00f6ncelikle ele al\u0131yor, \u00e7\u00fcnk\u00fc hik\u00e2yenin surenin genel konusu ile en uyumlu olan bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc buras\u0131d\u0131r. Bundan sonra L\u00fbt kavminin yapt\u0131klar\u0131 anlat\u0131l\u0131yor:<br \/>\n<strong>67- \u015eehir halk\u0131 sevin\u00e7 i\u00e7inde L\u00fbt&#8217;un evine geldi.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nBu ifade tarz\u0131 L\u00fbt kavminin pislikte, fuhu\u015fta anormal sap\u0131k cinsel ili\u015fkide ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u011fren\u00e7li\u011fin, al\u00e7akl\u0131\u011f\u0131n boyutlar\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Bu i\u011fren\u00e7li\u011fi \u015fehir halk\u0131n\u0131n topluca geli\u015flerini, bu gen\u00e7lerin geldiklerini haber almaktan dolay\u0131 duyduklar\u0131 sevinci ve onlarla a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa sata\u015fmaya kalk\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 canland\u0131ran bir sahne de ortaya koymaktad\u0131r. Bu k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc i\u015flemek istediklerini y\u00fcz k\u0131zart\u0131c\u0131 bir \u015fekilde a\u00e7\u0131k\u00e7a dile getirmeleri -k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn kendisinden \u00f6te- i\u011fren\u00e7 bir davran\u0131\u015ft\u0131r. Meydana gelmi\u015f olsa bile, insan hayat\u0131 b\u00f6yle bir \u015feyi d\u00fc\u015f\u00fcnmek bile istemez. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz zaman zaman hasta ve sap\u0131k ili\u015fkilere e\u011filimli insanlar \u00e7\u0131karlar. Ama bunlar hastal\u0131klar\u0131n\u0131, sap\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131 gizlerler. Bu i\u011fren\u00e7 duygular\u0131n\u0131 gizlice tatmin etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. \u0130nsanlar\u0131n kendilerinin bu durumlar\u0131ndan haberdar olmas\u0131ndan utan\u00e7 duyarlar. Bozulmam\u0131\u015f bir f\u0131trat bu duyguyu tabii ve hatta me\u015fru yollardan tatmin ederken bile, gizlenme gere\u011fi duyar. Baz\u0131 hayvan t\u00fcrleri de cinsel ili\u015fkilerini gizlerler. Ama bu u\u011fursuz kavim, sap\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a duyuruyorlar, topluca b\u00f6yle bir ili\u015fkiye girebiliyorlar. Gruplar halinde sevin\u00e7 i\u00e7inde b\u00f6yle bir i\u011fren\u00e7lik i\u015flemeye ko\u015fabiliyorlar. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k durumun e\u015fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f de\u011fildir.<\/p>\n<p>L\u00fbt peygambere gelince; olduk\u00e7a s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131d\u0131r. Misafirlerini ve onurunu koruma \u00e7abas\u0131 i\u00e7indedir. \u0130\u00e7lerindeki insanl\u0131k onurunu ve Allah korkusu duygusunu harekete ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ger\u00e7ekte Hz. L\u00fbt onlar\u0131n Allah&#8217;dan korkmad\u0131klar\u0131n\u0131 biliyor. Yine o, bu i\u011fren\u00e7 ve a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k ruhlara sahip ki\u015filerde harekete ge\u00e7irilecek onur ve insanl\u0131k duygusu nam\u0131na bir\u015feyin de olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyor. Ama bu zor ve s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 anda elinden gelen budur.<\/p>\n<p><strong>68- L\u00fbt onlara dedi ki; &#8220;Bunlar benim konuklar\u0131md\u0131r, sak\u0131n beni onlar kar\u015f\u0131s\u0131nda rezil etmeyiniz. &#8221;<\/p>\n<p>69- Allah&#8217;dan korkunuz, beni utand\u0131rmay\u0131n\u0131z. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>Bu s\u00f6zler ruhlar\u0131ndaki ki\u015filik ve insanl\u0131k duygular\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7irece\u011fine, daha bir k\u00fcstahla\u015ft\u0131r\u0131yor ve Hz. L\u00fbt&#8217;u -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bir insan\u0131 misafir etti\u011fi i\u00e7in azarl\u0131yorlar. Sanki Hz. L\u00fbt bir cinayet i\u015flemi\u015f, onlar\u0131n su\u00e7 i\u015flemeleri i\u00e7in t\u00fcm sebepleri o haz\u0131rlam\u0131\u015f ve bu su\u00e7u i\u015flemekten kendilerini alamam\u0131\u015flar!<\/p>\n<p><strong>70- Hem\u015fehrileri ona; &#8220;\u0130nsanlar ile ili\u015fki kurmay\u0131 biz sana yasaklamam\u0131\u015f m\u0131yd\u0131k?&#8221; dediler.<\/p>\n<p>71- L\u00fbt; &#8220;E\u011fer bir \u015fey yapacaksan\u0131z, i\u015fte size k\u0131zlar\u0131m&#8221; dedi.<\/strong><\/p>\n<p>Hz. L\u00fbt \u00e7\u0131rp\u0131nmaya devam ediyor ve onlar\u0131 bozulmam\u0131\u015f f\u0131trat\u0131n ilgi duydu\u011fu kar\u015f\u0131 cinsi g\u00f6steriyor. Hayat d\u00fczeninde bu k\u00f6kl\u00fc iste\u011fe cevap vermek \u00fczere y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 kad\u0131nlara dikkatlerini \u00e7ekiyor. \u0130nsan soyunun devam\u0131, onunla birlikte hayat\u0131n s\u00fcrmesi i\u00e7in y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu duyguyu tatmin arac\u0131 olarak yaratt\u0131\u011f\u0131 kad\u0131nlar\u0131 g\u00f6steriyor. Tabii durumlarda iki cins i\u00e7in de sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve huzurlu cinsel tatmin yolu budur \u00e7\u00fcnk\u00fc. Ve bu olduk\u00e7a derinden gelen ki\u015fisel istekle hayat\u0131n devam\u0131 i\u00e7in bir garantidir&#8230;<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n peygamberi L\u00fbt -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- k\u0131zlar\u0131m bu sap\u0131klara zina yaps\u0131nlar diye sunmuyor. O, bozulmam\u0131\u015f f\u0131trat\u0131n e\u011filimli oldu\u011fu tabii cinsel birle\u015fme yolunu g\u00f6stermek istiyor. Ama\u00e7 i\u00e7lerindeki bu f\u0131trat\u0131 uyarmakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, biliyor ki e\u011fer onlar sa\u011fl\u0131kl\u0131 f\u0131tratlar\u0131na d\u00f6necek olurlarsa, kad\u0131nlarla zina etmek istemeyeceklerdir. Bu sadece belki uyan\u0131r diye i\u00e7lerindeki bozulmam\u0131\u015f f\u0131trata bir sesleni\u015ftir. Onlar\u0131n y\u00fcz \u00e7evirdi\u011fi bir y\u00f6nteme ba\u015fvurarak&#8230;<\/p>\n<p>Bu sahne, bu tarzda canland\u0131r\u0131l\u0131rken&#8230; L\u00fbt kavmi bu hastal\u0131ktan yan\u0131p tutu\u015fuyorken, sevin\u00e7ten \u00e7\u0131lg\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015fken&#8230; L\u00fbt peygamber de onlara engel olup, insanl\u0131k duygular\u0131n\u0131 uyand\u0131rmaya, vicdanlar\u0131n\u0131 etkilemeye, i\u00e7lerindeki bozulmam\u0131\u015f f\u0131tri duygular\u0131 harekete ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorken&#8230; Buna ra\u011fmen \u00e7\u0131lg\u0131nca ileri at\u0131l\u0131yorlarken&#8230;<\/p>\n<p>Evet bu i\u011fren\u00e7 sahne, bu denli etkileyici bir tarzda sunuluyorken, ayeti kerime bu sahneyi seyredene y\u00f6neliyor ve O&#8217;na konu\u015fmalar\u0131na ba\u015flarken, Araplar&#8217;\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi yeminle hitap ediyor.<\/p>\n<p><strong>72- &#8220;Ey Muhammed, hayat\u0131n hakk\u0131 i\u00e7in onlar sarho\u015fluklar\u0131 i\u00e7inde debeleniyorlard\u0131.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nAma\u00e7 her zamanki de\u011fi\u015fmez durumlar\u0131n\u0131 tasvir etmektir. Bu durumda biraz olsun duraksay\u0131p insanl\u0131k onuruna, Allah korkusu duygusuna ve bozulmam\u0131\u015f f\u0131trata y\u00f6nelik uyar\u0131lar\u0131 dinlemeleri beklenemez.<\/p>\n<p>Ve sonlar\u0131 yakla\u015f\u0131yor. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlara y\u00f6nelik tehdidi ger\u00e7ekle\u015fiyor.<\/p>\n<p>&#8220;Biz melekleri ancak gerekti\u011finde indiririz, o zaman da onlara art\u0131k m\u00fchlet tan\u0131nmaz.&#8221;<\/p>\n<p>Birden bire kendimizi, yokedilme, harap olma, yerin dibine ge\u00e7irilme ve hel\u00e2k edilme sahnesi kar\u015f\u0131s\u0131nda buluyoruz. Bu azap tersy\u00fcz olmu\u015f tabiatlar\u0131n haketti\u011fi bir azapt\u0131r ku\u015fkusuz.<br \/>\n<strong>73- Tanyeri a\u011far\u0131rken korkun\u00e7 bir g\u00fcr\u00fclt\u00fcye tutuldular.<\/p>\n<p>74- Beldelerinin alt\u0131n\u0131 \u00fcst\u00fcne getirdik ve \u00fczerlerine ta\u015fla\u015fm\u0131\u015f bal\u00e7\u0131k k\u00fctleleri ya\u011fd\u0131rd\u0131k.<\/strong><\/p>\n<p>L\u00fbt kavminin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerler depreme ya da yanarda\u011f patlamas\u0131na benzer bir olayla yerin dibine ge\u00e7irilmi\u015flerdir.&#8217; Bilindi\u011fi gibi bu patlamalar sonucu, yer \u00e7\u00f6kmesi, k\u0131zg\u0131n \u00e7amura bula\u015fm\u0131\u015f ta\u015flar\u0131n etrafa sa\u00e7\u0131lmas\u0131 ve \u015fehirlerin top yek\u00fbn yery\u00fcz\u00fcnden silinmesi gibi olaylar meydana gelir. Bug\u00fcnk\u00fc L\u00fbt g\u00f6l\u00fcn\u00fcn 0 olaydan sonra Sadom ve Gomore \u015fehirlerinin yerin dibine ge\u00e7irilmesi ve bunlar\u0131n yerine suyun dolmas\u0131 sonucu olu\u015ftu\u011fu s\u00f6ylenmektedir. Ne var ki biz, onlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelen olay\u0131 her zaman i\u00e7in meydana gelen depremler ve yanarda\u011f patlamalar\u0131 ile a\u00e7\u0131klamak istemiyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc F\u0131 Zil\u00e2l-il Kur&#8217;an&#8217;da s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya sar\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z imani y\u00f6ntem, bizi b\u00f6yle bir a\u00e7\u0131klamaya kalk\u0131\u015fmaktan uzak tutmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Biz kesinlikle biliyoruz ki, evrende meydana gelen t\u00fcm do\u011fal olaylar, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n evrene yerle\u015ftirdi\u011fi yasalar sistemi uyar\u0131nca meydana gelmektedirler. Ne var ki, evrende meydana gelen her mucize, her olay, bir ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131k sonucu meydana gelmez. Her olay kendisine \u00f6zg\u00fc bir kader uyar\u0131nca meydana gelir. Bu durum y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n evrene yerle\u015ftirdi\u011fi yasalar\u0131n de\u011fi\u015fmezli\u011fi ile onun iradesinin her olaya \u00f6zel bir kader belirlemesi aras\u0131nda bir \u00e7eli\u015fkiye neden olu\u015fturmaz. Yine biz, kesinlikle biliyoruz ki, y\u00fcce Allah, belli bir ama\u00e7 u\u011fruna, belli durumlarda, belli olaylar i\u00e7in \u00f6zel kaderler belirler. Bu y\u00fczden L\u00fbt kavminin soyunu kurutan olay\u0131n bildi\u011fimiz bir deprem olmas\u0131, bir yanarda\u011f patlamas\u0131 olmas\u0131 zorunlu de\u011fildir. Y\u00fcce Allah, diledi\u011fi bir \u015fey uyar\u0131nca diledi\u011fi bir \u015feyin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in, diledi\u011fi bir zamanda, diledi\u011fi bir olay\u0131 ba\u015flar\u0131na getirmeyi \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130\u015fte biz b\u00fct\u00fcn peygamberlerin mucizelerini bu imani y\u00f6ntemle a\u00e7\u0131kl\u0131yoruz.<\/p>\n<p>L\u00fbt kavminin yerle\u015fim b\u00f6lgesi, \u015eam ve Hicaz aras\u0131nda i\u015flek bir yol \u00fczerindedir. Burada dikkatle bakan, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc olaylar \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnenlerin alaca\u011f\u0131 \u00f6\u011f\u00fctler vard\u0131r. Yerin dibine ge\u00e7irilen bu halk\u0131n ak\u0131betinden alaca\u011f\u0131 ibret dersleri vard\u0131r. Bu mucizeler, ancak a\u00e7\u0131k alg\u0131lama yetene\u011fine sahip kavrayabilen, \u015f\u00fcpheden uzak m\u00fc&#8217;min kalplere yarar sa\u011flayabilir:<\/p>\n<p><strong>75- Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz g\u00f6r\u00fcnt\u00fc arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile i\u015fin \u00f6z\u00fcn\u00fc kavrayabilenler i\u00e7in bu olayda al\u0131nacak bir\u00e7ok dersler vard\u0131r.<\/p>\n<p>76- Bu beldenin y\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 hal\u00e2 i\u015flek olar\u0131 bir yol \u00fczerindedir.<\/p>\n<p>77- Bu y\u0131k\u0131nt\u0131larda m\u00fc&#8217;minler i\u00e7in ibret dersleri vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>B\u00f6ylece surenin ba\u015f\u0131nda yap\u0131lan uyar\u0131 do\u011frulanm\u0131\u015f oluyor. Bu uyar\u0131, meleklerin ini\u015fi y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kar\u015f\u0131 konulmaz, geciktirilmez ve s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmaz azab\u0131n\u0131n habercisi oldu\u011funa ili\u015fkindi.<\/p>\n<p><strong>EYKE VE H\u0130CR VAD\u0130S\u0130N\u0130N \u0130NK\u00c2RCI HALKI<br \/>\n<\/strong><br \/>\nEyke denilen yerde ya\u015fayan \u015euayb peygamberin kavmi (Ayette ge\u00e7en &#8220;Eyke&#8221; kelimesi birbirine girmi\u015f \u00e7ok a\u011fa\u00e7l\u0131 b\u00f6lge anlam\u0131na gelmektedir. \u015euayb peygamber &#8220;Eyke&#8221;lilere g\u00f6nderildi\u011fi gibi, Medyen halk\u0131na da g\u00f6nderilmi\u015ftir.) ile, Hicr b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Salih peygamberin kavminin durumu da \u00f6yleydi.<br \/>\n<strong>78- Eyke halk\u0131 da, hi\u00e7 ku\u015fkusuz zalim kimselerdi.<\/p>\n<p>79- Bu y\u00fczden onlardan da \u00f6\u00e7 ald\u0131k; bu beldelerin her ikisi de i\u015flek bir yol \u00fczerindedirler.<\/p>\n<p>80- Hicr vadisinin halk\u0131 da ger\u00e7ekten peygamberleri yalanlam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p>81- Onlara mucizelerimizi g\u00f6sterdik, fakat onlar y\u00fcz \u00e7evirdiler.<\/p>\n<p>82- Onlar da\u011flar\u0131 oyup g\u00fcvenli k\u00f6\u015fkler yap\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>83- G\u00fcn do\u011farken korkun\u00e7 bir g\u00fcr\u00fclt\u00fcye tutuldular.<\/p>\n<p>84- Oyduklar\u0131 k\u00f6\u015fkler hi\u00e7bir i\u015flerine yaramad\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim \u015euayb peygamberle kavminin; Medyenliler ve Eykeliler&#8217;in hik\u00e2yesini ba\u015fka yerlerde ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 ile sunuyor. Burada ise, bu b\u00f6l\u00fcmde yeralan azap haberini, ayr\u0131ca surenin ba\u015f taraf\u0131nda belirlenen surenin sonunda beldelerin yok edilmesine ili\u015fkin haberi do\u011frulamak amac\u0131 ile zalimliklerine ve u\u011frad\u0131klar\u0131 ak\u0131bete i\u015faret ediliyor. Medyen ve Eyke b\u00f6lgeleri L\u00fbt kavminin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelere yak\u0131n yerlerdi. &#8220;Bu beldelerin ikisi de i\u015flek bir yol \u00fczerindedir&#8221; ile i\u015fareti Medyen ve Eyke kastedilmi\u015f olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc her ikisi de belli ve i\u015flek bir yol \u00fczerinde bulunmaktad\u0131r. Az ilerde i\u015faret edilen L\u00fbt kavminin yerle\u015fim b\u00f6lgesi ile \u015euayb peygamberin kavminin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yer de kastedilmi\u015f olabilir. Her ikisi de \u015eam ve Hicaz b\u00f6lgeleri aras\u0131nda ayn\u0131 yol \u00fczerinde bulunmalar\u0131ndan dolay\u0131, birlikte an\u0131lm\u0131\u015f olabilirler. Yokedilen bu beldelerin i\u015flek bir yol \u00fczerinde olmas\u0131 da insan\u0131n durup ibret almas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yerler gelip ge\u00e7en herkesin g\u00f6rebilece\u011fi \u015fekilde g\u00f6zler \u00f6n\u00fcndedir. Hayat ak\u0131p giderken, buralarda sanki hi\u00e7 kimse ya\u015famam\u0131\u015f, bir zamanlar bay\u0131nd\u0131r olmam\u0131\u015f gibidirler. Hayat buralara ald\u0131rmaks\u0131z\u0131n yoluna devam etmektedir.<\/p>\n<p>` Hicr vadisi halk\u0131na gelince, bunlar Salih peygamberin kavmidirler. Hicr, Vadil Kura denilen yerde \u015eam ve Hicaz b\u00f6lgesi aras\u0131nda yeralmaktad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde hal\u00e2 g\u00f6r\u00fclebilir durumdad\u0131r. Eski \u00e7a\u011flarda kayalar\u0131 yontup ev yapm\u0131\u015flard\u0131. Bu da onlar\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc, el becerilerini ve uygarl\u0131k d\u00fczeylerini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>&#8220;Hicr vadisinin halk\u0131 da, ger\u00e7ekten peygamberleri yalanlam\u0131\u015flard\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar sadece kendilerine peygamber olarak g\u00f6nderilen Hz. Salih&#8217;i -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- yalanlam\u0131\u015flard\u0131. Ama Salih b\u00fct\u00fcn peygamberleri temsil etmektedir. Onu yalanlad\u0131klar\u0131nda &#8220;peygamberleri yalanlad\u0131lar&#8221; denmektedir. B\u00f6ylece, zaman, mek\u00e2n, \u015fah\u0131s ve toplum farkl\u0131l\u0131klar\u0131 bir yana b\u0131rak\u0131larak, tarihin t\u00fcm \u00e7a\u011flar\u0131ndaki, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her k\u00f6\u015fesindeki peygamberler, peygamberlik kurumu ve onlar\u0131 yalanlayanlar birlikte de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n<p>&#8220;Onlara mucizelerimizi g\u00f6sterdik, fakat onlara y\u00fcz \u00e7evirdiler.&#8221;<\/p>\n<p>Salih peygamberin -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- mucizesi di\u015fi deve idi. Fakat evrende yeralan mucizeler say\u0131lamayacak kadar \u00e7oktur. \u0130nsan\u0131n i\u00e7 alemindeki mucizeler say\u0131s\u0131zd\u0131r. Ve b\u00fct\u00fcn bu mucizeler insanlar\u0131n bak\u0131\u015flar\u0131na, d\u00fc\u015f\u00fcncelerine sunulmu\u015flard\u0131r. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlara g\u00f6sterdi\u011fi mucize, Salih peygamberin getirdi\u011fi di\u015fi deveden ibaret de\u011fildir ku\u015fkusuz. Onlar y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n evrene ve i\u00e7lerine yerle\u015ftirdi\u011fi t\u00fcm mucizelerden y\u00fcz \u00e7evirdiler, bu mucizeleri g\u00f6rmek ve alg\u0131lamak i\u00e7in g\u00f6zlerini, kalplerini a\u00e7mad\u0131lar. \u0130\u00e7lerindeki bir ak\u0131l, bir vicdan bu mucizeleri alg\u0131lamad\u0131 bile.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar da\u011flar\u0131 oyup g\u00fcvenli k\u00f6\u015fkler yap\u0131yorlard\u0131&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;G\u00fcn do\u011farken korkun\u00e7 bir g\u00fcr\u00fclt\u00fcye tutuldular.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Oyduklar\u0131 k\u00f6\u015fkler hi\u00e7bir i\u015flerine yaramad\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Da\u011flar\u0131n sert yerlerinden oyulan sa\u011flam yap\u0131l\u0131 evlerde g\u00fcven i\u00e7inde ya\u015fay\u0131\u015flar\u0131na bak\u0131yorken, birdenbire bak\u0131\u015flar\u0131m\u0131z tutulduklar\u0131 korkun\u00e7 g\u00fcr\u00fclt\u00fcye \u00e7evriliyor. Toplad\u0131klar\u0131 mallardan, kazand\u0131klar\u0131 \u015feylerden, kurduklar\u0131 binalardan, da\u011flardan, oyduklar\u0131 k\u00f6klerden hi\u00e7bir \u015fey kalm\u0131yor, tutulduklar\u0131 bu korkun\u00e7 g\u00fcr\u00fclt\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda t\u00fcm bunlar hi\u00e7bir i\u015flerine yaram\u0131yor. Bu beklenmedik fel\u00e2keti savam\u0131yor. Bu bak\u0131\u015f insan kalbini derinden etkiliyor. Hi\u00e7bir toplum, sert kayalar\u0131 oyup kendilerine evler edinen toplum kadar kendini g\u00fcvenlikte hissedemez. Sabah vakti g\u00fcn do\u011farken oldu\u011fu gibi, insan\u0131n kendine g\u00fcvendi\u011fi bir ba\u015fka vakit s\u00f6zkonusu de\u011fildir. Bak\u0131n i\u015fte, Salih peygamberin kavmi, sabahleyin g\u00fcn do\u011farken sa\u011flam k\u00f6\u015fklerinde kendilerini g\u00fcvenlikte hissediyorlarken ans\u0131z\u0131n korkun\u00e7 bir g\u00fcr\u00fclt\u00fcye tutuluyorlar. O da ne! Her \u015fey yok olmu\u015f bile. T\u00fcm korunma \u00f6nlemleri ortadan kaybolmu\u015f. Bunca sa\u011flam yap\u0131lar bosmu\u015f me\u011fer!.. B\u00fct\u00fcn bu \u00f6nlemlerden hi\u00e7biri onlar\u0131 bu korkun\u00e7 g\u00fcr\u00fclt\u00fcden kurtarmaya yetmiyor. Bu bir kas\u0131rgad\u0131r ya da korkun\u00e7 bir y\u0131ld\u0131r\u0131md\u0131r. Sa\u011flam kayalar\u0131n oyuklar\u0131nda yakalay\u0131p yok ediyor onlar\u0131.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece, belirlenen s\u00fcre doldu\u011funda Allah&#8217;\u0131n ayetlerini yalanlayanlar\u0131n yok edilmelerine ili\u015fkin Allah&#8217;\u0131n kanununu ger\u00e7ekle\u015ftirircesine bu surede yeralan hik\u00e2yelerin bu b\u00f6l\u00fcmleri ani ge\u00e7i\u015flerle, b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla son buluyor. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmez, atlat\u0131lmaz ve s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmaz yasas\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan surenin ge\u00e7en \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fc ile bu b\u00f6l\u00fcm tam bir ahenk olu\u015fturmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>ALLAH&#8217;IN DE\u011e\u0130\u015eMEZ YASASI<\/p>\n<p>Hi\u00e7bir zaman de\u011fi\u015fmeyen, t\u00fcm evrene ve hayata h\u00fckmeden, toplumlara ve peygamberlik kurumuna egemen olan, hidayet ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 belirleyen, ak\u0131betleri, hesapla\u015fma ve cezay\u0131 tayin eden&#8230; Surenin her b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn sonunda bir kural\u0131 do\u011frulanan ya da de\u011fi\u015fik alanlarda bir \u00f6rne\u011fi sergilenen bu genel yasalar.. Evet bu yasalar, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 her yarat\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcnde gizli olan hikmete, ayn\u0131 zamanda bu yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n tabiat\u0131n\u0131n dayana\u011f\u0131 olan k\u00f6kl\u00fc ger\u00e7e\u011fe tan\u0131kl\u0131k etmektedir.<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden surenin sonunda, g\u00f6klerin ve yerin, her ikisinde bulunan varl\u0131klar\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n tabiat\u0131nda, gelece\u011finden ku\u015fku duyulmayan, k\u0131yametin tabiat\u0131nda, kendisinden \u00f6nce gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f peygamberlerin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 mesaj\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan Peygamberimizin insanlara sundu\u011fu mesaj\u0131n tabiat\u0131nda belirginle\u015fen bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fe ili\u015fkin bir a\u00e7\u0131klama yeralmaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu hususlar kendilerini birbirine ba\u011flayan ve i\u00e7lerinde belirginle\u015fen bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ek etraf\u0131nda biraraya getirilmektedirler. Ayr\u0131ca bu ger\u00e7e\u011fin yarat\u0131l\u0131\u015fla i\u00e7i\u00e7e oldu\u011funu ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu varl\u0131\u011f\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011fu ilkesinden kaynakland\u0131\u011f\u0131na i\u015faret edilmektedir:<\/p>\n<p>&#8220;Her \u015feyi yaratan ve her \u015feyi bilen Rabbindir.&#8221;<\/p>\n<p>\u015eu halde bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ek yoluna devam etmelidir. Bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fe dayal\u0131 davet hareketi. Sa\u011fa sola sapmadan yolunda y\u00fcr\u00fcmelidir. Bu ger\u00e7e\u011fe \u00e7a\u011f\u0131ran davet\u00e7i, alayc\u0131 m\u00fc\u015friklere ald\u0131rmadan yoluna devam etmelidir.<\/p>\n<p>&#8220;O halde sana emredileni a\u00e7\u0131k\u00e7a hayk\u0131r ve m\u00fc\u015frikleri umursama.&#8221; (Hicr Suresi 94)<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n yasas\u0131 de\u011fi\u015fmeksizin kendi yoluna devam etmektedir. Onun arka plan\u0131nda yeralan b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ek, davet hareketi, k\u0131yamet, g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131, her \u015feyi bilen ve her \u015feyi yaratan y\u00fcce yarat\u0131c\u0131n\u0131n meydana getirdi\u011fi her \u015fey ile i\u00e7 i\u00e7edir. \u0130\u015fte surenin sonunda b\u00f6ylesine g\u00f6rkemli bir olaya dikkat \u00e7ekiliyor. Bu varl\u0131k aleminin dayand\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fe dikkat \u00e7ekiliyor.<br \/>\n<strong>85- Biz g\u00f6kleri, yeri ve ikisi aras\u0131ndaki v\u00e2rl\u0131klar\u0131 bir gerek\u00e7eye dayal\u0131 olarak yaratt\u0131k, bo\u015funa yaratmad\u0131k. K\u0131yamet an\u0131 kesinlikle gelecektir. O halde onlar\u0131n k\u00fcstahl\u0131klar\u0131n\u0131 soylu bir umursamazl\u0131kla kar\u015f\u0131la.<\/p>\n<p>86- Her \u015feyi yaratan ve her \u015feyi bilen Rabbindir.<\/strong><\/p>\n<p>G\u00f6klerin ve yerin dayana\u011f\u0131 her ikisinin ve ikisi aras\u0131ndaki varl\u0131klar\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n gerek\u00e7esi olarak ger\u00e7e\u011fin vurguland\u0131\u011f\u0131 bu de\u011ferlendirme geni\u015f boyutlu, derin anlaml\u0131 ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc ifade g\u00fczelli\u011fine sahip bir de\u011ferlendirmedir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u015fu s\u00f6z\u00fc neye i\u015faret ediyor?<\/p>\n<p>&#8220;Biz g\u00f6kleri, yeri ve ikisi aras\u0131ndaki varl\u0131klar\u0131 bir gerek\u00e7eye (ger\u00e7e\u011fe) dayal\u0131 olarak yaratt\u0131k.&#8221;<\/p>\n<p>Bu ayet, varl\u0131klar aleminin \u00f6z\u00fcnde yereden ger\u00e7e\u011fe i\u015faret etmektedir. Varl\u0131klar\u0131n yap\u0131s\u0131nda, planlamas\u0131nda, canl\u0131 cans\u0131z t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n ak\u0131betinde etkinli\u011fi bulunan k\u00f6kl\u00fc ger\u00e7e\u011fi g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Bu varl\u0131\u011f\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f plan\u0131n\u0131n derinliklerinde yeralmaktad\u0131r bu ger\u00e7ek. \u00c7\u00fcnk\u00fc varl\u0131k alemi bo\u015funa yarat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r, ba\u015f\u0131bo\u015f de\u011fildir. Bu varl\u0131\u011f\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f plan\u0131nda hileye, sahtek\u00e2rl\u0131\u011fa, bat\u0131la yer yoktur. Bat\u0131l ger\u00e7ek \u00fcst\u00fcne \u00e7\u00f6reklenmi\u015f yabanc\u0131 bir unsurdur, yarat\u0131l\u0131\u015f plan\u0131nda yeralan unsurlardan biri de\u011fildir.<\/p>\n<p>Varl\u0131k aleminin yap\u0131s\u0131n\u0131n derinliklerinde de bu ger\u00e7ek yatmaktad\u0131r. Varl\u0131\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131, ger\u00e7e\u011fe dayal\u0131 olarak biraraya gelen unsurlara dayanmaktad\u0131r. Bo\u015f kuruntulara, hileye de\u011fil. Bu unsurlara h\u00fckmeden ve onlar\u0131 ger\u00e7e\u011fe dayal\u0131 olarak kayna\u015ft\u0131ran yasalar sistemi, \u00e7eli\u015fmez, kar\u0131\u015fmaz ve de\u011fi\u015fmez bir sistemdir. Bu yasalara insan arzusu, bo\u015fluk ve yanl\u0131\u015fl\u0131k bula\u015fmaz.<\/p>\n<p>Varl\u0131k aleminin idare yap\u0131s\u0131n\u0131n derinliklerinde de bu ger\u00e7ek yeralmaktad\u0131r&#8230; \u00c7\u00fcnk\u00fc varl\u0131klar alemi ger\u00e7e\u011fe dayal\u0131 olarak y\u00f6nlendirilip y\u00f6netilmektedir. \u0130htiras ve arzulara de\u011fil, hak ve adalete uyan do\u011fru ve adaletli yasalar sistemi ile y\u00f6netilmektedir.<\/p>\n<p>Varl\u0131k aleminin ak\u0131betinde de bu k\u00f6kl\u00fc ger\u00e7ek yatmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc her sonu\u00e7, bu de\u011fi\u015fmez ve adaletli yasalar sistemi uyar\u0131nca olu\u015fmaktad\u0131r. G\u00f6klerde, yerde ve ikisinin aras\u0131nda yeralan varl\u0131klarda meydana gelen her de\u011fi\u015fiklik ger\u00e7e\u011fe g\u00f6re ve ger\u00e7ek i\u00e7in meydana gelmektedir. Sonu\u00e7ta elde edilen her kar\u015f\u0131l\u0131k da bu \u015fa\u015fmaz ger\u00e7e\u011fe uygun olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu noktada y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n g\u00f6klerin, yerin ve ikisi aras\u0131ndaki varl\u0131klar\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131na dayanak yapt\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ek gelece\u011finden ku\u015fku duyulmayan k\u0131yamet an\u0131 ile birle\u015fiyor. Bu an, kesinlikle ve \u015fa\u015fmadan gelecektir. Bu da varl\u0131\u011f\u0131n dayana\u011f\u0131 olan ger\u00e7e\u011fin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. O da \u00f6z\u00fc itibar\u0131 ile ger\u00e7ektir. Ve ger\u00e7ek olan\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in gelecektir.<\/p>\n<p>&#8220;O halde onlar\u0131n k\u00fcstahl\u0131klar\u0131n\u0131 soylu bir umursamazl\u0131kla kar\u015f\u0131la.&#8221;<\/p>\n<p>\u015eu halde kalbinde kin ve \u00f6fkeye yer verme. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ek kesinlikle ger\u00e7ekle\u015fecektir:<\/p>\n<p>&#8220;Her \u015feyi yaratan ve her \u015feyi bilen Rabbindir.&#8221;<\/p>\n<p>Yaratan O&#8217;dur, neyi ve kimi yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilir. Yaratma olay\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle onun eseridir. Bu y\u00fczden yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n \u00f6z\u00fcnde ger\u00e7e\u011fin yeralmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Ayr\u0131ca her \u015feyin ba\u015flang\u0131c\u0131 ve dayana\u011f\u0131 olan ger\u00e7e\u011fe varmal\u0131d\u0131r her \u015fey. Varl\u0131klar aleminde ger\u00e7e\u011fin d\u0131\u015f\u0131ndaki her \u015fey bat\u0131ld\u0131r, sahtedir, yabanc\u0131d\u0131r ve \u00e7ekip gitmeye mahk\u00fbmdur. Varl\u0131klar aleminin \u00f6z\u00fcnde sa\u011flam bir \u015fekilde yereden b\u00fcy\u00fck ve evrensel ger\u00e7e\u011fin d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey kalmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>&#8216;\u0130\u015fte Hz. Peygamberin getirdi\u011fi mesaj, kendisine verilen bu Kur&#8217;an, bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ekle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r:<br \/>\n<strong>87- Ger\u00e7ekten sana s\u00fcrekli tekrarlanan yedi ayetli Fatiha suresini ve y\u00fcce Kur&#8217;an&#8217;\u0131 verdik.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nTekrarlanan yedi ile Fatiha suresinin yedi ayeti kastedildi\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc genel kabul g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Nitekim hadislerde buna i\u015faret edilmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Fatiha suresi namazda herzaman tekrarlanmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bu surede Allah \u00f6vg\u00fcyle an\u0131lmaktad\u0131r. (Baz\u0131 yayg\u0131n tefsirler, &#8216;tekrarlanan yedi&#8217; ile yedi uzun surenin kastedildi\u011fini belirtmektedirler: Bunlar Bakara, Al-i \u0130mran, Nisa, Maide, En&#8217;am, A&#8217;raf ile bu sure olarak de\u011ferlendirilen Enfal ve Tevbe sureleridir. Bu sureler Medine&#8217;de indikleri i\u00e7in, bu tefsirler bu ayetin de Medine&#8217;de indi\u011fini s\u00f6ylemektedirler. oysa surenin ak\u0131\u015f\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda ayetin Mekke&#8217;de indi\u011fi ve Fatiha suresinin yedi ayetine i\u015faret etti\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.)<\/p>\n<p>Ayette ge\u00e7en y\u00fcce Kur&#8217;an deyimi ise, Fatihan\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki sureleri ifade etmektedir.<\/p>\n<p>\u00d6nemli olan, bu ayetin ger\u00e7e\u011fe dayal\u0131 olarak yarat\u0131lan g\u00f6kler yer ve ikisi aras\u0131ndaki varl\u0131klarda ve gelece\u011finden ku\u015fku duyulmayan k\u0131yamet an\u0131nda bulunan ayetlere ba\u011flanmas\u0131d\u0131r. Dikkat edilecek nokta, bu ayettir. Kur&#8217;an ile varl\u0131klar aleminin ve k\u0131yamet olay\u0131n\u0131n dayana\u011f\u0131 olan k\u00f6kl\u00fc ger\u00e7ek ars\u0131ndaki ilgiye i\u015faret etmesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu Kur&#8217;an&#8217;da evrenin dayana\u011f\u0131, yarat\u0131l\u0131\u015f gerek\u00e7esi olan ger\u00e7e\u011fin bir unsurudur. Y\u00fcce yarat\u0131c\u0131n\u0131n evrene yerle\u015ftirdi\u011fi yasalar sistemini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serip, kalpleri bu yasalar\u0131 alg\u0131lamak \u00fczere y\u00f6nlendirmektedir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n d\u0131\u015f alemde ve i\u00e7 alemde yaratt\u0131\u011f\u0131 mucizeleri ortaya koyup kalpleri bu mucizeleri kavramak i\u00e7in harekete ge\u00e7irmektedir. Hidayet ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n nedenlerini, hak ve bat\u0131l\u0131n ak\u0131betini, iyilik, k\u00f6t\u00fcl\u00fck, do\u011fruluk ve e\u011frili\u011fin sonucunu a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur&#8217;an&#8217;la evrenin yarat\u0131l\u0131\u015f gerek\u00e7esi ve dayana\u011f\u0131 olan ger\u00e7ek, ayn\u0131 \u00f6zden kaynaklanmaktad\u0131rlar. Kur&#8217;an bu ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n, a\u00e7\u0131klan\u0131\u015f\u0131n\u0131n ara\u00e7lar\u0131ndan biridir. Kur&#8217;an&#8217;da g\u00f6klerin ve yerin dayana\u011f\u0131 ve yarat\u0131l\u0131\u015f gerek\u00e7esi olan ger\u00e7ek kadar k\u00f6kl\u00fcd\u00fcr. Varl\u0131klara h\u00fckmeden yasalar sistemi gibi de\u011fi\u015fmezdir. Bu yasalarla do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Gelip ge\u00e7ici bir \u015fey de\u011fildir Kur&#8217;an. Hayat\u0131n y\u00f6nlendirilmesi, idaresi ve de\u011fi\u015ftirilmesi noktas\u0131nda etkinli\u011fini her zaman koruyacak ve kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecektir. Yalanlayanlar istedikleri kadar yalanlas\u0131nlar, alayc\u0131lar durmadan alay etsinler, varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fc i\u00e7inde ge\u00e7ici ve yabanc\u0131 bir unsur olan bat\u0131la dayanan bat\u0131l taraftarlar\u0131 istedikleri kadar sald\u0131rs\u0131nlar, bu ger\u00e7e\u011fi de\u011fi\u015ftiremezler.<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden kendisine s\u00fcrekli tekrarlanan yedi ayetli Fatiha suresi ile bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ekten kaynaklanan ve bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ekle ba\u011flant\u0131l\u0131 olan y\u00fcce Kur&#8217;an verilmi\u015f biri, \u015fu d\u00fcnyan\u0131n ge\u00e7ici nimetlerinden herhangi bir \u015feye g\u00f6z dikmemelidir, kalbini kapt\u0131rmamal\u0131d\u0131r. Sap\u0131klar\u0131n gidi\u015fine bakmamal\u0131d\u0131r. Az veya \u00e7ok durumlar\u0131 onu ilgilendirmemelidir. K\u00f6kl\u00fc ger\u00e7e\u011fe dayanan yolunu izlemelidir:<br \/>\n<strong>88- Erkek-kad\u0131n baz\u0131 k\u00e2firlere verdi\u011fimiz kimi d\u00fcnya nimetlerine g\u00f6z. dikme ve (iman etmiyorlar diye) onlar i\u00e7in \u00fcz\u00fclme, m\u00fc&#8217;minlere kar\u015f\u0131 al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck kanatlar\u0131n\u0131 indir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>89- Ben a\u00e7\u0131k s\u00f6zl\u00fc bir uyar\u0131c\u0131y\u0131m de.<br \/>\n<\/strong><br \/>\n&#8220;Erkek-kad\u0131n baz\u0131 k\u00e2firleri verdi\u011fimiz kimi d\u00fcnya nimetlerine g\u00f6z dikme.&#8221;<\/p>\n<p>G\u00f6z dikilmez, sadece bak\u0131\u015f dikilir, yani y\u00f6neltilir. Ne var ki, tasvirli ifade tarz\u0131, g\u00f6zleri d\u00fcnya nimetlerine dikilmi\u015f bir tabloda tasvir etmektedir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde ger\u00e7ekten e\u015fsiz bir tablodur bu. Bunun \u00f6tesindeki anlam; Hz. Peygamberin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bir deneme, bir s\u0131nama arac\u0131 olarak kad\u0131n-erkek baz\u0131 insanlara bah\u015fetti\u011fi nimetlere ald\u0131r\u0131\u015f etmemesidir. \u0130lgiyle bakmamas\u0131d\u0131r. Ya da imrenir gibi bakmamas\u0131d\u0131r. Bunlara sahip olmak i\u00e7in yan\u0131p tutu\u015fmamas\u0131d\u0131r. Bunlar ge\u00e7ici ve bat\u0131l \u015feylerdir. Kendisinin yan\u0131nda ise, tekrarlanan yedi ayetli Fatiha ve y\u00fcce Kur&#8217;an&#8217;dan olu\u015fan her zaman kal\u0131c\u0131 ger\u00e7ek vard\u0131r.<\/p>\n<p>Bu uyar\u0131, varl\u0131klar\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f gerek\u00e7esi olan b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ek ile, Hz. Peygambere yap\u0131lan b\u00fcy\u00fck ba\u011f\u0131\u015f, bir de basit, de\u011fersiz d\u00fcnya nimetlerini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak i\u00e7in yeterlidir. Bunun arkas\u0131ndan d\u00fcnya nimetlerine dalan kavmi bir yana b\u0131rak\u0131p, m\u00fc&#8217;minleri g\u00f6zetmesine ili\u015fkin Hz. Peygambere y\u00f6nelik bir direktif yeral\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fc&#8217;minler, onun getirdi\u011fi, ayr\u0131ca g\u00f6klerin, yerin ve ikisi aras\u0131ndaki varl\u0131klar\u0131n da dayana\u011f\u0131 olan ger\u00e7e\u011fe uymaktad\u0131rlar. Onlar ise; varl\u0131klar aleminin yarat\u0131l\u0131\u015f plan\u0131na yabanc\u0131 bir unsur olan ge\u00e7ici bat\u0131la uymaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar i\u00e7in \u00fcz\u00fclme.&#8221;<\/p>\n<p>U\u011frayacaklar\u0131 k\u00f6t\u00fc ak\u0131beti dert etme. Biliyorsun ki, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n adaleti bu ak\u0131beti gerektirmektedir. K\u0131yamet olay\u0131n dayana\u011f\u0131 olan ger\u00e7ek, bu ak\u0131beti belirler. O halde onlar\u0131 ger\u00e7ek ak\u0131betleri ile ba\u015fba\u015fa b\u0131rak.<\/p>\n<p>&#8220;M\u00fc&#8217;minlere kar\u015f\u0131 al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck kanatlar\u0131n\u0131 indir.&#8221;<\/p>\n<p>Yumu\u015fakl\u0131\u011f\u0131, sevgiyi ve \u015fefkati ifade etmek i\u00e7in kanatlar\u0131n indirilmesi deyiminin se\u00e7ilmi\u015f olmas\u0131, tasvirli ifade tarz\u0131n\u0131n gere\u011fidir. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n edebi ifade tarz\u0131 uyar\u0131nca somut bir tabloda Peygamberimizle m\u00fc&#8217;minler aras\u0131ndaki g\u00f6zetim l\u00fctfu, g\u00fczel ili\u015fki ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 beslenen ince duygular temsil edilmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;Ben a\u00e7\u0131k s\u00f6zl\u00fc bir uyar\u0131c\u0131y\u0131m de.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte davetin as\u0131l yolu budur. Burada tek ba\u015f\u0131na uyar\u0131dan s\u00f6z ediliyor ve m\u00fcjdeleme g\u00fcndeme getirilmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc yalanlayan ve alaya alan bir toplum, \u00f6ncelikle uyar\u0131y\u0131 hak etmektedir. D\u00fcnyan\u0131n ge\u00e7ici nimetlerinden yararlanan, dald\u0131klar\u0131 e\u011flenceden uyanmayan, \u0130sl\u00e2ma davetin, k\u0131yamet an\u0131n\u0131n ve \u015fu b\u00fcy\u00fck evrenin dayana\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen bir toplum, en \u00e7ok uyar\u0131y\u0131 hak etmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;Ben a\u00e7\u0131k s\u00f6zl\u00fc bir uyar\u0131c\u0131y\u0131m de.&#8221;<\/p>\n<p>Bu s\u00f6z\u00fc gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f t\u00fcm peygamberler kavimlerine s\u00f6ylemi\u015fler. Senin kendi kavmine getirdi\u011fin apa\u00e7\u0131k uyar\u0131n\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131 getiren peygamberlerin gelip hitap etti\u011fi kavimlerin bir k\u0131sm\u0131 halen ya\u015famaktad\u0131rlar. Arap Yar\u0131madas\u0131&#8217;nda ya\u015fayan yahudi ve hristiyanlar bu toplumlardand\u0131r. Ne var ki bu toplumlar, bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle kabul etmiyorlar. Bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kabul ederken; bir k\u0131sm\u0131n\u0131 reddediyorlar. Bunu yaparken arzular\u0131na, ihtiraslar\u0131na uyuyorlar. \u0130\u015fte bunlar\u0131 y\u00fcce Allah \u015fu \u015fekilde nitelendirmektedir:<\/p>\n<p><strong>90- Kutsal kitaplar\u0131n\u0131n ayetleri aras\u0131nda ay\u0131r\u0131m g\u00f6zeten b\u00f6l\u00fcc\u00fclere de mesaj indirdik.<\/p>\n<p>91- Onlar ki, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ayetleri aras\u0131nda da ay\u0131r\u0131m g\u00f6zettiler.<\/p>\n<p>92- Rabbin hakk\u0131 i\u00e7in, onlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc kesinlikle sorguya \u00e7ekece\u011fiz.<\/p>\n<p>93- Yapt\u0131klar\u0131 i\u015fler konusunda.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nBu sure Mekke&#8217;de inmi\u015ftir. Fakat Kur&#8217;an t\u00fcm insanlara hitap etmektedir. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ayetleri aras\u0131nda ay\u0131r\u0131m g\u00f6zeten b\u00f6l\u00fcc\u00fcler de yapt\u0131klar\u0131 bu ay\u0131r\u0131mdan sorumludur.(&#8220;G\u0131zzat\u00fcn&#8221; par\u00e7a demektir. Bir koyunu tutup par\u00e7alara b\u00f6len i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r) Daha \u00f6nceki kutsal kitaplar\u0131 gibi Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;de a\u00e7\u0131k uyar\u0131larla geldi onlara. Ne Kur&#8217;an&#8217;\u0131n indirili\u015fi, ne de peygamberin geli\u015fi bilmedikleri, ilk defa kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 bir olay de\u011fildir. Daha \u00f6nce y\u00fcce Allah buna benzer kitaplar indirmi\u015fti kendilerine. Bu y\u00fczden Allah&#8217;\u0131n g\u00f6nderdi\u011fi bu yeni kitab\u0131 eksiksiz ve i\u00e7tenlikle kabul etmeleri gerekiyor.<\/p>\n<p>Surenin ak\u0131\u015f\u0131 bu noktaya ula\u015f\u0131nca, Hz. Peygambere y\u00f6neliyor ve yoluna devam etmesi, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n duyurmak \u00fczere kendisine verdi\u011fi mesaj\u0131 hayk\u0131rmas\u0131 direktifini veriyor. Bu hayk\u0131r\u0131\u015f ayette &#8220;sadaa&#8221; kelimesi ile ifade edilmektedir. Ve bu kelime &#8220;yarmak&#8221; anlam\u0131ndad\u0131r. Kelimede g\u00fc\u00e7 ve etkinlik anlam\u0131 vard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla m\u00fc\u015friklerin \u015firki onu bu mesaj\u0131 hayk\u0131rmaktan al\u0131koymamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ilerde m\u00fc\u015frikler yapt\u0131klar\u0131n\u0131n ak\u0131betini \u00f6\u011frenecekler. Alayc\u0131lar\u0131n alaya almalar\u0131na da ald\u0131rmadan mesaj\u0131n\u0131 duyurmal\u0131d\u0131r. Allah onu alayc\u0131lar\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden korur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>45- K\u00f6t\u00fcl\u00fckten s\u00e0k\u0131nanlar ise, cennetteler ve p\u0131nar ba\u015flar\u0131ndad\u0131rlar. 46- Onlara &#8220;Esenlikle ve g\u00fcven i\u00e7inde oraya giriniz&#8221; denir. 47- Biz cennetliklerin kalplerindeki t\u00fcm kin tortular\u0131n\u0131 \u00e7ekip \u00e7\u0131kard\u0131k, onlar orada kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 koltuklarda oturan karde\u015flerdir. 48- Onlar orada b\u0131kk\u0131nl\u0131k hissetmezler, oradan \u00e7\u0131kar\u0131lmalar\u0131 da s\u00f6zkonusu de\u011fildir. K\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nan muttakiler, s\u00fcrekli Allah&#8217;\u0131 g\u00f6zeten, kendilerini onun azab\u0131ndan ve onun azab\u0131n\u0131 gerektirecek &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1683,311,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2574","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-etiketler-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-hicr-suresi","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2574","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2574"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2574\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2574"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2574"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2574"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}