{"id":2581,"date":"2012-01-20T09:44:19","date_gmt":"2012-01-20T09:44:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2581"},"modified":"2012-01-20T09:44:19","modified_gmt":"2012-01-20T09:44:19","slug":"ibrahim-suresinin-24-52-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/ibrahim-suresinin-24-52-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"\u0130brahim Suresi&#8217;nin 24-52.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"<p><strong>24- Allah&#8217;\u0131n g\u00fczel s\u00f6z\u00fc neye benzetti\u011fini g\u00f6rm\u00fcyor musun? O, onu yerin derinliklerine k\u00f6k salm\u0131\u015f ve dallar\u0131 g\u00f6\u011fe t\u0131rmanan yararl\u0131 bir a\u011faca benzetiyor.<\/p>\n<p>25- O a\u011fa\u00e7 s\u00fcrekli olarak meyva verir. \u0130nsanlar \u00f6\u011f\u00fct als\u0131nlar diye Allah onlara \u00e7e\u015fitli \u00f6\u011f\u00fctler verir.<\/p>\n<p>26- \u0130\u011fren\u00e7 s\u00f6z de k\u00f6k\u00fc yerden kesilmi\u015f, dik duramayan ac\u0131 meyval\u0131 bir a\u011faca benzer.<\/p>\n<p>27- Allah, gerek d\u00fcnya hayat\u0131nda, gerekse ahirette m\u00fc&#8217;minleri de\u011fi\u015fmez s\u00f6ze ba\u011fl\u0131 tutar. Allah zalimleri ise sapt\u0131r\u0131r. Allah diledi\u011fini yapar.<\/strong><\/p>\n<p>K\u00f6k\u00fc sa\u011flam, dallar\u0131 g\u00f6klere t\u0131rmanan g\u00fczel bir a\u011faca benzeyen g\u00fczel s\u00f6z ile dik duramayan ve k\u00f6k\u00fc de yerden kesilmi\u015f i\u011fren\u00e7 bir a\u011faca benzeyen i\u011fren\u00e7 s\u00f6z\u00fcn olu\u015fturdu\u011fu sahne, genelde surenin atmosferinden, peygamberler ile onlar\u0131 yalanlayanlar\u0131n hik\u00e2yesinden, \u00f6zelde de her iki grubun ak\u0131betinden al\u0131nm\u0131\u015f bir sahnedir. Burada peygamberlik a\u011fac\u0131 ve bu a\u011faca yans\u0131m\u0131\u015f peygamberlerin babas\u0131 Hz. \u0130brahim&#8217;in g\u00f6lgesi net bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu a\u011fa\u00e7 her d\u00f6nemde g\u00fczel ve tatl\u0131 meyveleri vermektedir&#8230; Peygamberlerden biridir bu meyve&#8230; \u0130man, iyilik ve canl\u0131l\u0131k meyvesini vermektedir&#8230;<\/p>\n<p>Fakat bu \u00f6rnek, surenin ve surede ele al\u0131nan hik\u00e2yenin atmosferi ile uyu\u015fmakla birlikte, bundan daha engin ufuklar\u0131; daha geni\u015f bir alan\u0131, daha derin bir ger\u00e7e\u011fi ifade etmektedir.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz g\u00fczel s\u00f6z -yani ger\u00e7ek s\u00f6z- t\u0131pk\u0131 g\u00fczel bir a\u011fa\u00e7 gibidir. Sa\u011flam, g\u00f6rkemli ve bol meyvelidir. Sa\u011flamd\u0131r, kas\u0131rgalar ne kadar amans\u0131z olurlarsa olsunlar onu yerinden s\u00f6kemez. Bat\u0131l r\u00fczg\u00e2rlar\u0131 onu sarsamaz. Ta\u011futlar\u0131n balyozlar\u0131 onu etkilemez. Kimi d\u00f6nemlerde baz\u0131lar\u0131nca yokolma tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 zannedilse bile sa\u011flamd\u0131r, uludur. K\u00f6t\u00fcl\u00fckten, zul\u00fcmden ve azg\u0131nl\u0131ktan hep y\u00fcksektir. Kimi zamanlar onun bat\u0131l taraf\u0131ndan yerinden s\u00f6k\u00fcl\u00fcp bo\u015flu\u011fa at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 san\u0131lsa bile meyvesini vermeye devam eder. Bu a\u011fa\u00e7 ve meyveleri hi\u00e7 eksik olmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu a\u011fac\u0131n tohumlar\u0131 g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e artan ruhlarda ye\u015fermektedir.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 \u015fekilde i\u011fren\u00e7 s\u00f6z -yani bat\u0131l s\u00f6z- t\u0131pk\u0131 i\u011fren\u00e7 bir a\u011fa\u00e7 gibidir. Kabar\u0131r, y\u00fckselir, dal-budak salar. Bu y\u00fczden baz\u0131 insanlar onun g\u00fczel a\u011fa\u00e7tan daha iri, daha g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funu sanabilirler. Hatta topra\u011f\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Onun bu g\u00f6rkemi ge\u00e7ici bir s\u00fcre i\u00e7indir, sonra tekrar yere y\u0131k\u0131lacakt\u0131r. Sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131, kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zkonusu de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bunlar salt birer \u00f6rnek de\u011fildirler. S\u0131rf iyileri desteklemek, onlar\u0131 y\u00fcreklendirmek amac\u0131na y\u00f6nelik olarak s\u00f6ylenmi\u015f s\u00f6zler de\u011fildir bunlar. Kimi d\u00f6nemlerde ger\u00e7ekle\u015fmesi gecikse de hayatta ya\u015fanan bir realitedir bu.<\/p>\n<p>\u0130yilik kal\u0131c\u0131d\u0131r, k\u00f6t\u00fcl\u00fck onu s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rsa da, yoluna engel olsa da \u00f6lmez, solmaz. K\u00f6t\u00fcl\u00fck ise uzun s\u00fcre ya\u015fayamaz. \u0130\u00e7ine kar\u0131\u015fm\u0131\u015f kimi iyilik kal\u0131nt\u0131lar\u0131 yok olana kadar ya\u015fayabilir. -Zaten saf k\u00f6t\u00fcl\u00fck \u00e7ok az bulunabilir- \u0130\u00e7indeki kimi iyilik kal\u0131nt\u0131lar\u0131 yok olunca, k\u00f6t\u00fcl\u00fck de yok olup gider. Geride bir \u015fey kalmaz. Bu durumda g\u00f6rkemli ve \u00fcst\u00fcn gibi g\u00f6r\u00fcnse de i\u00e7ten i\u00e7e yok oluyor, da\u011f\u0131l\u0131p gidiyordur.<\/p>\n<p>Unutulmamal\u0131d\u0131r ki, iyili\u011fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 iyilik, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 da k\u00f6t\u00fcl\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nsanlar \u00f6\u011f\u00fct als\u0131nlar diye Allah onlara \u00e7e\u015fitli \u00f6rnekler verir.&#8221;<\/p>\n<p>Bunlar, do\u011frulay\u0131c\u0131 kan\u0131tlar\u0131na yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn pratik hayat\u0131nda her zaman kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilinecek \u00f6rneklerdir. Ama insanlar hayat\u0131n yo\u011funlu\u011fu i\u00e7inde \u00e7o\u011fu zaman banlar\u0131 g\u00f6rememekte, unutup gitmektedirler.<\/p>\n<p>\u0130fadede ve ifadenin olu\u015fturdu\u011fu atmosferde sa\u011flaml\u0131k anlam\u0131n\u0131 tasvir i\u00e7in katk\u0131da bulunan ve k\u00f6k\u00fc sa\u011flam ve topra\u011f\u0131n derinliklerine uzanm\u0131\u015f, dallar\u0131 ise alabildi\u011fine bo\u015flu\u011fa do\u011fru uzanm\u0131\u015f, g\u00f6rkemli olarak tasvir edilen, g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde sa\u011flaml\u0131k ve g\u00fc\u00e7l\u00fcl\u00fck \u00f6rne\u011fi olarak duran ve sa\u011flam a\u011fac\u0131n g\u00f6lgesinde&#8230;<\/p>\n<p>Evet g\u00fczel s\u00f6ze \u00f6rnek olu\u015fturan bu g\u00fczel a\u011fac\u0131n g\u00f6lgesinde:<\/p>\n<p>&#8220;Allah gerek d\u00fcnya hayat\u0131nda, gerekse ahirette m\u00fc&#8217;minleri de\u011fi\u015fmez s\u00f6ze ba\u011fl\u0131 tutar&#8221;&#8230;<\/p>\n<p>Topra\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcnde dik duramayan, sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zkonusu olmayan i\u011fren\u00e7 a\u011fac\u0131n g\u00f6lgesinde&#8230; &#8220;Allah zalimleri &#8216;ise sapt\u0131r\u0131r.&#8221; \u0130fadelerin ve anlamlar\u0131n g\u00f6lgeleri ayetin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde birbirleriyle bir ahenk olu\u015fturmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah gerek d\u00fcnya hayat\u0131nda, gerekse ahirette m\u00fc&#8217;minleri vicdanlara yerle\u015fmi\u015f, f\u0131tratlarda sa\u011flamla\u015fm\u0131\u015f, salih amelle meyve veren, hayatta hep yenilenen ve her zaman kal\u0131c\u0131 olan iman s\u00f6z\u00fcne ba\u011fl\u0131 tutar. Onlar\u0131 Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ve peygamberin s\u00f6z\u00fc ile, hak i\u00e7in d\u00fcnyada zafer, ahirette de kurtulu\u015f olarak verdi\u011fi s\u00f6zle sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131r. Bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc sa\u011flam, do\u011fru ve ger\u00e7ek s\u00f6zlerdir. Bu s\u00f6zlere ba\u011fl\u0131 kalanlar\u0131n yollar\u0131 ayr\u0131lmaz, farkl\u0131la\u015fmaz. Bu s\u00f6zlere ba\u011flananlar bunal\u0131ma girmezler, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ve karars\u0131zl\u0131k i\u00e7inde bocalamazlar.<\/p>\n<p>Zalimleri ise y\u00fcce Allah, zalimliklerinden m\u00fc\u015frikliklerinden (zulm\u00fcn Kur&#8217;an&#8217;da genellikle \u015firk anlam\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na \u00e7ok\u00e7a rastlan\u0131r) yol g\u00f6sterici ayd\u0131nl\u0131ktan uzak olu\u015flar\u0131ndan, karanl\u0131klar\u0131n, efsane ve hurafelerin batakl\u0131\u011f\u0131nda y\u00fcz\u00fcyor olduklar\u0131ndan, Allah&#8217;\u0131n se\u00e7ti\u011fi de\u011fil, arzu ve heveslerin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc sistemlere, kanunlara uyduklar\u0131ndan dolay\u0131 sapt\u0131r\u0131r. Zulmedeni, ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rmezlikten geleni, arzu ve hevesine uyan\u0131 sap\u0131kl\u0131\u011fa, batakl\u0131\u011fa ve bedbahtl\u0131\u011fa mahk\u00fbm eden de\u011fi\u015fmez yasas\u0131 uyar\u0131nca onlar\u0131 sapt\u0131r\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Allah diledi\u011fini yapar.&#8221;<\/p>\n<p>Mutlak iradesi ile kanunlar\u0131 se\u00e7er. O kanunlar\u0131 se\u00e7er, bu kanunlar kendisini ba\u011flay\u0131c\u0131 de\u011fild\u00efrler, sadece onlardan ho\u015fnut olur. Hikmeti bu kanunlar\u0131n de\u011fi\u015fmesini \u00f6ng\u00f6r\u00fcrse, hi\u00e7bir kuvvetin kar\u015f\u0131 koyamad\u0131\u011f\u0131, hi\u00e7bir engelin yolunu kesemedi\u011fi ve varl\u0131k aleminde meydana gelen her \u015feyin dilemesi uyar\u0131nca meydana geldi\u011fi iradesinin \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde de\u011fi\u015ftirir bu kanunlar\u0131.<\/p>\n<p>Bununla peygamberlik ve davet hareketlerini konu alan b\u00fcy\u00fck hik\u00e2yenin sonunda yap\u0131lan de\u011ferlendirme sona eriyor. Bu hik\u00e2ye, peygamberlerin babas\u0131 Hz. \u0130brahim&#8217;in ad\u0131n\u0131 alan bu surenin ilk ve en b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kaplam\u0131\u015ft\u0131. Koyu g\u00f6lgeli ve her zaman iyi meyveler veren peygamberlik a\u011fac\u0131na, ardarda gelen nesillerde yenilenen ve her zaman b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fi i\u00e7eren g\u00fczel s\u00f6zde de\u011finilmi\u015fti. Hi\u00e7bir zaman de\u011fi\u015fmeyen tek ger\u00e7ek olan peygamberlik ger\u00e7e\u011finden, hep ayn\u0131 \u00e7izgiyi izleyen ve de\u011fi\u015fmez davet ger\u00e7e\u011finden, bir ve ezici g\u00fcce sahip olan Allah&#8217;\u0131n ortaks\u0131z birli\u011finden s\u00f6z edilmi\u015fti.<\/p>\n<p>PEYGAMBERLER\u0130N ORTAK DAVET\u0130<\/p>\n<p>\u015eimdi peygamberlerin cahiliye toplumlar\u0131 ile m\u00fccadelelerini konu alan bu hik\u00e2yenin, g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi\u011fi belirgin ger\u00e7eklere k\u0131saca de\u011finmek istiyoruz.<\/p>\n<p>Bu ger\u00e7eklere ayetleri teker teker ele al\u0131rken baz\u0131 i\u015faretlerde bulunmu\u015ftuk. Ama g\u00f6rd\u00fck ki, bu ger\u00e7ekleri f\u0131rsat varken biraz daha irdelemek gerekmektedir.<\/p>\n<p>1- Her \u015feyi hikmetle yapan ve her \u015feyden haberdar olan y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n sundu\u011fu bu hik\u00e2yeden, en ba\u015fta gelen ve son derece a\u00e7\u0131k olan bir ger\u00e7e\u011fi alg\u0131l\u0131yoruz. \u0130nsanl\u0131k tarihinin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan bu yana yol alan iman kafilesi tek ve birbirine ba\u011fl\u0131 bir kafiledir. Bu kafilenin ba\u015f\u0131n\u0131, tek bir ger\u00e7e\u011fe \u00e7a\u011f\u0131ran, ayn\u0131 davay\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa vuran ve ayn\u0131 hareket metodunu takip eden se\u00e7kin peygamberler \u00e7ekmektedir. B\u00fct\u00fcn peygamberler tek ve ortaks\u0131z \u0130lahl\u0131\u011fa ve Rabbl\u0131\u011fa boyun e\u011fmeye \u00e7a\u011f\u0131rmaktad\u0131r insanlar\u0131. Hi\u00e7biri Allah&#8217;\u0131n yan\u0131nda bir ba\u015fkas\u0131na davet etmez, O&#8217;nun d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimseye dayanamaz, O&#8217;ndan ba\u015fka birine s\u0131\u011f\u0131nmaz, Allah&#8217;dan ba\u015fka bir dayanak tan\u0131maz kendisi i\u00e7in.<\/p>\n<p>O halde tek Allah&#8217;a inanma olgusu &#8220;Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 Din Bilginlerinin&#8221; iddia ettikleri gibi, \u00e7ok tanr\u0131c\u0131l\u0131ktan, iki tanr\u0131 inanc\u0131na, ondan da tevhid inanc\u0131na do\u011fru bir geli\u015fmenin, ilerlemenin sonucu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir inan\u00e7 bi\u00e7imi de\u011fildir. \u00d6nce Totemlere, ruhlara, y\u0131ld\u0131zlara ve gezegenlere y\u00f6nelik ibadetten tek Allah&#8217;a y\u00f6nelik kullu\u011fa ge\u00e7ilmi\u015f de\u011fildir. Bu iddialara g\u00f6re insanlar\u0131n deneyim kazanmas\u0131na, insan \u00fcr\u00fcn\u00fc bilimlerin geli\u015fip ilerlemesine, siyasal d\u00fczenlerin tek bir merkezden y\u00f6netilen birle\u015ftirici rejimlere d\u00f6n\u00fc\u015fmesine paralel olarak inan\u00e7 da tek tanr\u0131c\u0131l\u0131\u011fa do\u011fru geli\u015fip ilerlemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Tek Allah inanc\u0131, insanl\u0131k tarihinin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan bu yana gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f t\u00fcm peygamberlerin getirdikleri mesajlar\u0131n ana konusunu olu\u015fturmu\u015ftur. Bu ger\u00e7ek herhangi bir peygamberin mesaj\u0131nda veya herhangi bir semavi dinde de\u011fi\u015fmemi\u015f, farkl\u0131l\u0131k arz etmemi\u015ftir. Her yapt\u0131\u011f\u0131 yerinde ve bir hikmete dayanan ve her \u015feyden haberdar olan y\u00fcce Allah b\u00f6yle anlatmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eayet bu &#8220;Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 Din Bilginleri&#8221; &#8220;insanlar\u0131n, t\u00fcm peygamberlerin getirdi\u011fi tevhid inanc\u0131na yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n her peygamberin d\u00f6neminde biraz daha geli\u015fti\u011fini, d\u00f6nem d\u00f6nem ardarda gelen peygamberlere kar\u015f\u0131 koydu\u011fu cahiliye put\u00e7ulu\u011funun bu tevhid inanc\u0131ndan etkilendi\u011fini, zamanla tevhid inanc\u0131n\u0131n halk kitlelerinin yan\u0131nda eskisinden daha \u00e7ok kabul g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, bu de\u011fi\u015fimin peygamberlerin ardarda sundu\u011fu mesajlar\u0131n ve ba\u015fka etkenlerin sonucu ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini&#8221; s\u00f6yleselerdi. Evet \u015fayet bu &#8220;bilginler&#8221; b\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6yleselerdi, buna biraz olsun itibar edilebilirdi. Ne var ki, bunlar eskiden beri Avrupa&#8217;da kiliseye kar\u015f\u0131 ba\u015fg\u00f6st\u00e9ren gizli d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa, -\u00e7a\u011fda\u015f bilginler bu ger\u00e7e\u011fi g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurmasalar da- bilin\u00e7li ya da bilin\u00e7siz olarak dini d\u00fc\u015f\u00fcnce y\u00f6ntemini y\u0131kmaya ili\u015fkin gizli arzuya, dinin hi\u00e7bir zaman Allah&#8217;dan gelen vahiy olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, insanlar\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011funu isbat etme arzusuna, dolay\u0131s\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcnce, deney, bilgi ve bilimsel geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda tak\u0131n\u0131lan tavr\u0131n aynen dine kar\u015f\u0131 da tak\u0131n\u0131laca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesine dayal\u0131 ara\u015ft\u0131rma y\u00f6nteminin etkisinde kalmaktad\u0131rlar. \u0130\u015fte &#8220;Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 Dinler Bilimi&#8221; bu eski d\u00fc\u015fmanl\u0131ktan, bu gizli arzudan kaynaklanmaktad\u0131r. Buna ra\u011fmen &#8220;Bilim&#8221; diye adland\u0131r\u0131l\u0131p bir\u00e7o\u011funu kand\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Herhangi bir insan\u0131n bu &#8220;Bilim&#8221;e aldanmas\u0131 normal say\u0131lsa bile, dinine inanan, bunun gibi bir ger\u00e7e\u011fin belirlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan dininin metoduna sayg\u0131 duyan bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n bir an bile bu s\u00f6zde &#8220;Bilim&#8221;e kanmas\u0131, do\u011frudan do\u011fruya dinin ilkeleriyle, b\u00f6ylesine tehlikeli bir sorunda dinin apa\u00e7\u0131k hareket metoduyla \u00e7eli\u015fen biz s\u00f6ze aldanmas\u0131 normal de\u011fildir.<\/p>\n<p>2- O halde peygamberlerin olu\u015fturdu\u011fu bu sayg\u0131n ve se\u00e7kin kafile, yoldan sapm\u0131\u015f insanl\u0131\u011f\u0131 tek bir davet ile, de\u011fi\u015fmez bir inan\u00e7 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirmi\u015flerdir. Ayr\u0131ca cahiliye toplumu da bu sayg\u0131n kafileyi, bu de\u011fi\u015fmez inanca yap\u0131lan tek daveti de\u011fi\u015fmez bir tutumla kar\u015f\u0131lam\u0131\u015ft\u0131r. -Nitekim Kur&#8217;an-\u0131 Kerim zaman ve mek\u00e2n\u0131n \u00f6tesinde de\u011fi\u015fmezli\u011fini koruyan tek ger\u00e7e\u011fi iyice vurgulamak, g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermek i\u00e7in bu m\u00fccadeleyi zaman ve mekan kavramlar\u0131ndan soyutl\u00e2yarak sunmaktad\u0131r. Peygamberlerin daveti de\u011fi\u015fmedi\u011fi gibi, cahiliyenin bu davete tepkisi de de\u011fi\u015fmiyor.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu, gere\u011fi gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi, her zaman g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gereken bir ger\u00e7ektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc cahiliye zaman boyunca hep ayn\u0131 cahiliyedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc cahiliye tarihinin belli bir d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131k\u0131p, kaybolan bir olgu de\u011fildir. O, belirtilen ilkelere dayal\u0131 bir rejim, bir inan\u00e7, bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ve bir organik yap\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Cahiliye en ba\u015fta kullar\u0131n kullara itaat etmesi, boyun e\u011fmesi, Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131n\u0131n \u0130lahla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ya da Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131n\u0131n Rabbl\u0131\u011f\u0131 -ki cahiliyenin yap\u0131s\u0131nda bunlar\u0131n ikisi birbirinden farks\u0131zd\u0131r- ilkesine dayan\u0131r. \u0130nanc\u0131n \u00e7ok ilahl\u0131 bir temele dayanmas\u0131 ile tek \u0130lahl\u0131 bunun yan\u0131nda \u00e7ok Rabbli -yani iktidar sahibi egemenler- bir temele dayanmas\u0131 aras\u0131nda bir fark yoktur. Bu yakla\u015f\u0131m b\u00fct\u00fcn \u00f6zellikleriyle tam bir cahiliye hayat\u0131na kaynakl\u0131k eder.<\/p>\n<p>Peygamberlerin -Allah&#8217;\u0131n sal\u00e2t ve sel\u00e2m\u0131 \u00fczerlerine olsun- daveti, Allah&#8217;\u0131n birli\u011fi, sahte Rabblerin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, dinin Allah&#8217;a \u00f6zg\u00fc k\u0131l\u0131nmas\u0131 -yani sadece Allah&#8217;a itaat edilmesi, Rabb olarak, yani hakimiyet ve iktidar bak\u0131m\u0131ndan onun bir kabul edilmesi- ilkesine dayanmaktad\u0131r. Bunun i\u00e7in bu davet, do\u011frudan do\u011fruya cahiliyenin temel dayana\u011f\u0131 ile \u00e7arp\u0131\u015fmakta ve cahiliyenin varl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik bir tehlike unsuru olu\u015fturmaktad\u0131r. \u00d6zellikle \u0130sl\u00e2m davas\u0131, \u00fcyelerini cahiliye toplumundan \u00e7ekip \u00e7\u0131karan, onlar\u0131 inan\u00e7, \u00f6nderlik ve y\u00f6netim noktas\u0131nda cahiliyeden tamamen ay\u0131ran kendine \u00f6zg\u00fc bir toplumun varl\u0131\u011f\u0131nda somutla\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman cahiliyeye y\u00f6nelik bu tehdit daha bir belirginle\u015fmektedir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu durum her \u00e7a\u011fda ve her yerdeki \u0130sl\u00e2ma davet hareketi i\u00e7in zorunludur.<\/p>\n<p>Birbirleriyle dayan\u0131\u015fmal\u0131, birlik ve beraberlik i\u00e7inde organik bir olu\u015fum olarak cahiliye toplumu inan\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan varolu\u015funun temeline, ayn\u0131 \u015fekilde \u0130sl\u00e2m inanc\u0131n\u0131n kendisinden ayr\u0131 ve kendisine kar\u015f\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z bir toplum taraf\u0131ndan temsil edilmesi ile bizzat varl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik tehditi sezdi\u011fi zaman \u0130sl\u00e2ma davet hareketi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ger\u00e7ek tavr\u0131n\u0131 ortaya koyacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Birarada ve bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan iki varl\u0131k aras\u0131ndaki \u00e7arp\u0131\u015fmad\u0131r bu. Bu \u00e7arp\u0131\u015fma herbiri kar\u015f\u0131 taraf\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 temel ilkelerle \u00e7eli\u015fen ilkelere dayal\u0131 organik iki toplum aras\u0131nda ba\u015f g\u00f6stermektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc cahiliye toplumu \u00e7ok \u0130lahl\u0131, \u00e7ok Rabbl\u0131, bir inan\u00e7 temeline dayanmaktad\u0131r, bu y\u00fczden cahiliye toplumunda kullar, kullara itaat etmektedir, kullara kulluk etmektedir. \u0130sl\u00e2m toplumu ise ilahl\u0131\u011f\u0131n ve Rabbl\u0131\u011f\u0131n tek ve ortaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ilkesine dayanmaktad\u0131r. Bu y\u00fczden \u0130sl\u00e2m toplumunda kullar\u0131n kullara kullu\u011fu, kullar\u0131n kullara boyun e\u011fmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m cemaati, daha i\u015fin ba\u015f\u0131nda iken ve hen\u00fcz olu\u015fumunu ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015fken her ge\u00e7en g\u00fcn cahiliye toplumunun yap\u0131s\u0131n\u0131 kemirdi\u011fine g\u00f6re, bundan sonra da y\u00f6netimi elinden almak, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 kula kulluktan kurtar\u0131p y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n tek ve ortaks\u0131z kullu\u011funa y\u00fckseltmek i\u00e7in cahiliye toplumuna kar\u015f\u0131 koymak zorunda oldu\u011fu i\u00e7in,&#8230; \u0130sl\u00e2m daveti do\u011fru yolunda ilerledi\u011fi andan itibaren b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 yerine getirmek ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011fu i\u00e7in cahiliye daha ba\u015ftan itibaren \u0130sl\u00e2ma \u00e7a\u011fr\u0131 hareketine katlanamayacakt\u0131r. Bu noktadan hareketle cahiliyenin neden peygamberlerin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 hep ayn\u0131 ve de\u011fi\u015fmez tavr\u0131n\u0131 sergiledi\u011fini kavrayabiliriz. Bu, yokolu\u015f tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalman\u0131n verdi\u011fi bir d\u00fcrt\u00fc ile ba\u015fg\u00f6steren varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunma hareketidir. Cahiliye toplumlar\u0131nda kullar\u0131n gaspetti\u011fi \u0130lahl\u0131\u011f\u0131n en ba\u015fta gelen \u00f6zelliklerinden olan gaspedilmi\u015f hakimiyeti koruma hareketidir.<\/p>\n<p>3- Cahiliye toplumu \u0130sl\u00e2m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n kendi varl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik tehdidini bu \u015fekilde sezince, bu \u00e7a\u011fr\u0131ya kar\u015f\u0131 bir \u00f6l\u00fcm-kal\u0131m sava\u015f\u0131na giri\u015fir. Birarada bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famaya imk\u00e2n vermeyen, bir an olsun duraksamayan, kesintisiz bir sava\u015f ba\u015flat\u0131r. Cahiliye, sava\u015f\u0131n ger\u00e7ek mahiyeti noktas\u0131nda kendisini kand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmaz. Ayn\u0131 \u015fekilde y\u00fcce peygamberler kafil\u00e8si ve onlara inanan kimseler de bu sava\u015f\u0131n ger\u00e7ek mahiyeti ve niteli\u011fi noktas\u0131nda kendilerini kand\u0131rmam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;K\u00e2firler, peygamberlerine &#8220;Ya dinimize d\u00f6nersiniz, ya da sizi yurdumuzdan kovar\u0131z&#8221; (\u0130brahim Suresi 13)<\/p>\n<p>Onlar peygamberlerin ve onlara uyan m\u00fc&#8217;minlerin ortaya \u00e7\u0131kmalar\u0131n\u0131, inan\u00e7lar\u0131, y\u00f6netimleri ve kendilerine \u00f6zg\u00fc toplumlar\u0131 ile ayr\u0131lmalar\u0131n\u0131 kabul etmiyorlar. Onlar\u0131n kendi dinlerine d\u00f6nmelerini, toplumlar\u0131na kar\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131, bu toplum i\u00e7inde eriyip gitmelerini istiyorlar. Yoksa onlar\u0131 uzakla\u015ft\u0131r\u0131p, yurtlar\u0131ndan s\u00fcrg\u00fcn edeceklerdir.<\/p>\n<p>Ama peygamberler cahiliye toplumuna kar\u0131\u015fmay\u0131, bu toplum i\u00e7inde erimeyi, kendilerine \u00f6zg\u00fc toplumlar\u0131n\u0131n ki\u015fili\u011fini kaybetmeyi kabul etmemi\u015flerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu toplum cahiliye toplumunun dayand\u0131\u011f\u0131ndan farkl\u0131 bir temele dayanmaktad\u0131r. Yine bu se\u00e7kin peygamberler ne \u0130sl\u00e2m\u0131n ne de toplumlar\u0131n organik bile\u015fimlerinin ger\u00e7ek mahiyetini kavramayan kimi insanlar gibi &#8220;Tamam! .. onlar\u0131n aras\u0131nda davetimizi s\u00fcrd\u00fcrmek ve inanc\u0131m\u0131za hizmet etmek i\u00e7in toplumlar\u0131na kat\u0131lal\u0131m&#8221; demi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz m\u00fcsl\u00fcman\u0131n cahiliye toplumu i\u00e7inde inanc\u0131yla belirginle\u015fmesinin ard\u0131ndan zorunlu olarak \u0130sl\u00e2m toplumu ile, \u00f6nderlik kadrosu ile, y\u00f6netimi ile belirginle\u015fmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bu durum iste\u011fe b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildir. Bu, toplumun organik bile\u015fimlerinin gerektirdi\u011fi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131klardan biridir. \u0130\u015fte cahiliye toplumunun insanlar\u0131n tek ba\u015f\u0131na y\u00fcce Allah&#8217;a kul olmalar\u0131, sahte Rabblerin \u00f6nderlik ve iktidar makam\u0131ndan indirilmeleri esas\u0131na dayanan \u0130sl\u00e2ma \u00e7a\u011fr\u0131 hareketi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki duyarl\u0131l\u0131klar\u0131 bu organik bile\u015fimden kaynaklanmaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde bu organik yap\u0131 cahiliye toplumuna kar\u0131\u015fan her m\u00fcsl\u00fcman unsuru cahiliye toplumuna hizmet etmeye zorlayacakt\u0131r, baz\u0131 aldanm\u0131\u015flar\u0131n sand\u0131\u011f\u0131 gibi \u0130sl\u00e2ma de\u011fil&#8230;<\/p>\n<p>Bundan sonra, Allah&#8217;a davet edenlerin hi\u00e7bir zaman unutmamalar\u0131 gereken, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n takdirine ili\u015fkin bir ger\u00e7ek kal\u0131yor. Buna g\u00f6re, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n dostlar\u0131na y\u00f6nelik olarak zafer ve egemenlik vermeye, onlarla kavimlerinin aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 hak lehine \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye ili\u015fkin vaadi, ancak dava adamlar\u0131n\u0131n iyice belirginle\u015fip cahiliyeden iyice uzakla\u015fmalar\u0131ndan, ellerindeki ger\u00e7e\u011fe dayanarak kavimlerinden kesinlikle ayr\u0131lmalar\u0131ndan sonra ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Dava adamlar\u0131 cahiliye toplumunun ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re tavizk\u00e2r tav\u0131r ald\u0131klar\u0131, cahiliye rejiminin \u00e7arklar\u0131 aras\u0131nda eriyip gittikleri, onun kurumlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 s\u00fcrece, y\u00fcce Allah onlarla kavimlerinin aras\u0131n\u0131 ay\u0131r\u0131p onlara zafer vermeyecektir. Bu \u015fekilde taviz verilen, bu cahiliyenin belirledi\u011fi ko\u015fullara g\u00f6re hareket edilen her d\u00f6nem y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n zafer ve egemenli\u011fe ili\u015fkin vaadinin gecikti\u011fi, ertelendi\u011fi d\u00f6nemdir. Bu ise, bilin\u00e7li ve de\u011ferlendirme yetene\u011fine sahip \u0130sl\u00e2m davet\u00e7ilerinin uzun uzad\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fcnmek zorunda olduklar\u0131 m\u00fcthi\u015f ve dayan\u0131lmaz bir sorumluluktur.<\/p>\n<p>4- Son olarak Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in zaman boyunca sap\u0131k cahiliyeye kar\u015f\u0131 koyan iman kafilesini sundu\u011fu, g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fczelli\u011fe de\u011finece\u011fiz&#8230; Anla\u015f\u0131l\u0131r, net, k\u00f6kl\u00fc, sa\u011flam, g\u00fcven verici, kal\u0131c\u0131 ve sars\u0131lmaz f\u0131tri ger\u00e7e\u011fin g\u00fczelli\u011fidir bu&#8230;<\/p>\n<p>Peygamberleri onlara &#8220;G\u00f6klerin ve yerin yoktan varedicisi olan Allah hakk\u0131nda \u015f\u00fcphe olur mu hi\u00e7? O g\u00fcnahlar\u0131n\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamak i\u00e7in sizi do\u011fru yola \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor, bu konuda size belirli bir s\u00fcrenin sonuna kadar m\u00fchlet tan\u0131yor&#8221; dediler.<\/p>\n<p>&#8220;Peygamberleri onlara dediler ki; &#8220;Evet biz de sizin gibi birer insan\u0131z, fakat Allah diledi\u011fi kuluna ba\u011f\u0131\u015fta bulunur, Allah&#8217;\u0131n izni olmad\u0131k\u00e7a biz size mucize g\u00f6steremeyiz. M\u00fc&#8217;minler s\u0131rf Allah&#8217;a dayanmal\u0131d\u0131rlar.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Allah bizi do\u011fru yola iletti\u011fine g\u00f6re, niye O&#8217;na dayanmayal\u0131m ki? Bize edece\u011finiz eziyetlere kesinlikle katlanaca\u011f\u0131z. Dayanak arayanlar s\u0131rf Allah&#8217;a dayanmal\u0131d\u0131rlar.&#8221; (\u0130brahim Suresi 10-12)<\/p>\n<p>Bu g\u00f6l kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 g\u00f6rkem, peygamberleri, birlik halindeki cahiliye toplumlar\u0131na kar\u015f\u0131 tek bir kafile halinde g\u00f6steren, de\u011fi\u015fken ko\u015fullar\u0131n \u00f6tesinde her zaman kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyan ger\u00e7e\u011fi tasvir eden, peygamberlerin ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 mesaj\u0131n ay\u0131r\u0131c\u0131 i\u015faretleri ile zaman ve mek\u00e2n\u0131n, \u0131rklar ve kavimlerin \u00f6tesinden onlara kar\u015f\u0131 koyan cahiliyenin ay\u0131r\u0131c\u0131 i\u015faretlerini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren Kur&#8217;an&#8217;\u0131n bu sunu\u015f tarz\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Sonra bu g\u00f6rkem, se\u00e7kin peygamberlerin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 mesaj\u0131n i\u00e7erdi\u011fi ger\u00e7ek ile \u015fu varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn \u00f6z\u00fcnde gizli olan ger\u00e7ek aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131n ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ile daha bir belirginle\u015fmektedir:<\/p>\n<p>&#8220;Peygamberleri onlara &#8220;G\u00f6klerin ve yerin yoktan varedicisi olan Allah hakk\u0131nda \u015f\u00fcphe olur mu hi\u00e7?&#8221; dediler.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Allah bizi do\u011fru yola iletti\u011fine g\u00f6re, niye O&#8217;na dayanmayal\u0131m ki?&#8221; &#8220;Allah&#8217;\u0131n g\u00f6kleri ve yeri hak ilkesine dayal\u0131 olarak yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fcyor musun? O e\u011fer dilerse sizi yokedip yerinize yeni bir canl\u0131 t\u00fcr\u00fc ge\u00e7irebilir.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Bu Allah i\u00e7in zor bir i\u015f de\u011fildir.&#8221;<\/p>\n<p>B\u00f6ylece, bu davan\u0131n i\u00e7erdi\u011fi hak ile varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn \u00f6z\u00fcnde gizli olan hak aras\u0131ndaki k\u00f6kl\u00fc ilgi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oluyor. Bunun hak olan Allah&#8217;a ba\u011fl\u0131 tek bir hak oldu\u011fu vurgulanm\u0131\u015f oluyor. Sa\u011flam, sars\u0131lmaz ve derin k\u00f6kl\u00fc hak&#8230; &#8220;T\u0131pk\u0131 yerin derinliklerine k\u00f6k salm\u0131\u015f ve dallar\u0131 g\u00f6\u011fe t\u0131rmanan yararl\u0131 bir a\u011fa\u00e7 gibi&#8221;&#8230; Bu ger\u00e7e\u011fin, d\u0131\u015f\u0131ndakilerin de bat\u0131l ve ge\u00e7ici olduklar\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oluyor b\u00f6ylece&#8230; &#8220;T\u0131pk\u0131 k\u00f6k\u00fc yerden kesilmi\u015f, dik duramayan ac\u0131 meyval\u0131 bir a\u011fa\u00e7 gibi&#8221;.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 \u015fekilde bu g\u00f6rkem, peygamberlerin, Rabbleri olan Allah ger\u00e7e\u011fini alg\u0131lay\u0131\u015flar\u0131nda; Rabblik ger\u00e7e\u011finde somutla\u015fmaktad\u0131r. Kullar\u0131 aras\u0131ndan se\u00e7ti\u011fi bu toplulu\u011fun g\u00f6n\u00fcllerinde belirginle\u015fti\u011fi gibi..<\/p>\n<p>&#8220;Allah bizi do\u011fru yola iletti\u011fine g\u00f6re, niye O&#8217;na dayanmayal\u0131m ki? Bize edece\u011finiz eziyetlere kesinlikle katlanaca\u011f\u0131z. Dayanak arayanlar s\u0131rf Allah&#8217;a dayanmal\u0131d\u0131rlar.&#8221;<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar, o g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fczellikten par\u0131lt\u0131lard\u0131r. \u0130nsan\u0131n ifade yetene\u011fi t\u0131pk\u0131 g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde uzak bir y\u0131ld\u0131za i\u015faret eder gibi i\u015faret edebilir ancak. Bu i\u015faret de onu olanca g\u00fczelli\u011fi ile g\u00f6steremez, sadece bak\u0131\u015flar\u0131 parlakl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6neltebilir.<\/p>\n<p>Surenin bu ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn bitti\u011fi yerden ba\u015fl\u0131yor; birinci b\u00f6l\u00fcme dayal\u0131 olarak, onunla uyumlu bir \u015fekilde ve onun uzant\u0131s\u0131 olarak s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p>Birinci b\u00f6l\u00fcm, Hz. Peygamberin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- insanlar\u0131 Rabblerinin izni ile karanl\u0131klardan ayd\u0131nl\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmak i\u00e7in sundu\u011fu mesaj ile Hz. Musa&#8217;n\u0131n -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- soyda\u015flar\u0131n\u0131 karanl\u0131klardan ayd\u0131nl\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmak, onlara y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n (tarihlerinde iz b\u0131rakm\u0131\u015f) g\u00fcnlerini hat\u0131rlatmak, onlara Allah&#8217;\u0131n ayetlerini a\u00e7\u0131klamak, kendilerine y\u00f6nelik nimetlerini hat\u0131rlatmak i\u00e7in getirdi\u011fi mesaj\u0131 i\u00e7ermi\u015fti. Hz. Musa, soyda\u015flar\u0131na y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendilerine bildirdi\u011fi mesaj\u0131 \u015fu \u015fekilde duyurmu\u015ftu: &#8220;E\u011fer \u015f\u00fckrederseniz, ku\u015fkusuz size y\u00f6nelik nimetlerimi artt\u0131r\u0131r\u0131m. Nank\u00f6rl\u00fck ederseniz, biliniz ki, azab\u0131m \u00e7etindir.&#8221; Sonra Hz. Musa onlara peygamberler-ile onlar\u0131 yalanlayanlar\u0131n hik\u00e2yesini sunmu\u015ftu. Hz. Musa hik\u00e2yeye ba\u015flam\u0131\u015f kendisi bir kenara \u00e7ekilmi\u015fti. Hik\u00e2ye, d\u00f6nemleri ile sahneleri ile k\u00e2firlerin \u015feytandan gayet beli\u011f bir vaaz dinledikleri, ama \u00f6\u011f\u00fctlerin yarar sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 bu noktaya kadar s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Surenin ak\u0131\u015f\u0131 \u015fimdi de Hz. Muhammed&#8217;in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun kavmi i\u00e7indeki yalanlayanlara d\u00f6n\u00fcyor. Bu uzun film \u015feridini sunduktan sonra, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendilerine \u00e7e\u015fitli nimetler verdi\u011fi, bu nimetlerden olmak \u00fczere kendilerini karanl\u0131klardan ayd\u0131nl\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131, onlar\u0131 Allah&#8217;\u0131n ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131 i\u00e7in bir peygamber g\u00f6nderdi\u011fi Kurey\u015fliler&#8217;e d\u00f6n\u00fcyor. Ama onlar\u0131n nimeti ink\u00e2r ettiklerini, onu reddettiklerini, ona k\u00fcf\u00fcrle kar\u015f\u0131l\u0131k verdiklerini, k\u00fcfr\u00fc peygambere, davete ve imana tercih ettiklerini anlat\u0131yor.<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden surenin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc, Allah&#8217;\u0131n nimetine k\u00fcf\u00fcrle kar\u015f\u0131l\u0131k verenlerin, daha \u00f6nce anlat\u0131lan peygamberler ve onlara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan k\u00e2firlerin hik\u00e2yesinde vurguland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere \u00f6ncekilerin kendilerine uyanlar\u0131 ate\u015fe s\u00fcr\u00fckledikleri gibi kavimlerini helak yurduna s\u00fcr\u00fckleyenlerin bu tutumunun garipli\u011fini, anormalli\u011fini vurgulayan bir ifadeyle ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n<p>Sonra yeniden y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insanlara y\u00f6nelik nimetlerinin evrenin en g\u00f6rkemli, en belirgin sahnelerinde a\u00e7\u0131klanmas\u0131na ge\u00e7iliyor. M\u00fc&#8217;minlere nimete \u015f\u00fckretmenin \u00e7e\u015fitli \u015fekilleri g\u00f6sterildikten, namaz ve Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131na iyilikte bulunma emredildikten sonra mal artt\u0131rma, al\u0131\u015f-veri\u015f yapma ve dostlu\u011fun s\u00f6zkonusu olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn gelip \u00e7atmadan \u00f6nce&#8230; Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi nimetlere \u015f\u00fck\u00fcr i\u00e7in bir \u00f6rnek sunuluyor. Allah&#8217;\u0131n dostu \u0130brahim&#8217;dir bu.<\/p>\n<p>K\u00e2firlere gelince, ihmalden ya da unutmaktan dolay\u0131 kendi hallerine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildirler. Y\u00fcce Allah onlara g\u00f6zlerin falta\u015f\u0131 gibi a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcne kadar s\u00fcre tan\u0131yor, onlar\u0131 cezaland\u0131rmay\u0131 o g\u00fcne b\u0131rak\u0131yor. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n peygamberlere y\u00f6nelik vaadi ise mutlaka ger\u00e7ekle\u015fecektir. K\u00e2firler istedikleri kadar komplo kursalar ve komplolar\u0131 da\u011flar\u0131 yerinden oynatsa bile&#8230;<\/p>\n<p>\u0130kinci b\u00f6l\u00fcm bu \u015fekilde birinci b\u00f6l\u00fcme ba\u011fl\u0131 olarak, onunla uyum i\u00e7inde s\u00fcr\u00fcp gidiyor.<br \/>\n<strong>ATE\u015eE K\u00d6R\u00dcKLE G\u0130DENLER<\/p>\n<p>28- Allah&#8217;\u0131n nimetini teperek yerine k\u00e2firli\u011fi se\u00e7enleri ve milletlerini hel\u00e2k yurduna s\u00fcr\u00fckleyenleri g\u00f6rm\u00fcyor musun?<\/p>\n<p>29- O hel\u00e2k yurdu, i\u00e7ine at\u0131lacaklar\u0131 cehennemdir. Oras\u0131 ne fena bir bar\u0131nakt\u0131r.<\/p>\n<p>30- Onlar insanlar\u0131 Allah&#8217;\u0131n yolundan sapt\u0131rmak i\u00e7in O&#8217;na \u00e7e\u015fitli ortaklar ko\u015ftular. Onlara de ki; &#8220;D\u00fcnya nimetlerinden elinizden geldi\u011fi kadar yararlan\u0131n bakal\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc sonunda varaca\u011f\u0131n\u0131z yer cehennem ate\u015fidir.<\/strong><\/p>\n<p>\u015eu hayret verici durumu g\u00f6rm\u00fcyor musun? Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendilerine peygamberin, iman etmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lman\u0131n, ba\u011f\u0131\u015flanmaya ve cennet yurduna sevk edilmenin \u015fahs\u0131nda somutla\u015fan bir\u00e7ok nimetler bah\u015fetti\u011fi kimselerin durumunu? B\u00fct\u00fcn bu nimetleri bir kenara b\u0131rak\u0131p yerine &#8220;K\u00fcfr\u00fc&#8221; al\u0131yorlar. Bunlar, kavminin ulular\u0131ndan e\u015fraf ve \u00f6nder kimselerdir. Bu halleri ile onlar her kavmin ulular\u0131ndan e\u015fraf ve \u00f6nder kimselere benzemektedirler. Bunlar\u0131n bu \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 tercih y\u00fcz\u00fcnden milletlerini cehenneme s\u00fcr\u00fckleyi\u015flerini seyretmi\u015ftik. Ne de k\u00f6t\u00fc bir yere var\u0131yorlar!.. Se\u00e7tikleri yurt ne k\u00f6t\u00fc!..<\/p>\n<p>Kendilerinden \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f milletlerin ba\u015f\u0131na gelenleri g\u00f6rd\u00fckleri halde yine de bu tutumlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren kavmin bu \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 tavr\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fcyor musun? Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Kur&#8217;an-\u0131 Kerim ge\u00e7mi\u015f kavimlerin ba\u015f\u0131na gelenleri bu surenin birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde sunulan sahnelerde g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermi\u015fti. Olaylar o denli canl\u0131 sahnelenmi\u015fti ki, \u015fu. anda meydana geliyor gibiydi. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz meydana gelecektir de&#8230; Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in, meydana gelmesi kararla\u015ft\u0131r\u0131lan bir olay\u0131, meydana gelmi\u015f gibi, \u015fu anda seyredilen bir tabloda sunmas\u0131 bamba\u015fka bir g\u00fczelliktedir.<\/p>\n<p>Onlar, peygamber ve sundu\u011fu mesaj\u0131nda somutla\u015fan nimete k\u00fcf\u00fcrle kar\u015f\u0131l\u0131k verdiler. Peygamber onlar\u0131 tevhide \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yordu ama, onlar bu \u00e7a\u011fr\u0131ya kulak asmad\u0131lar.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar insanlar\u0131 Allah&#8217;\u0131n yolundan sapt\u0131rmak i\u00e7in O&#8217;na \u00e7e\u015fitli ortaklar ko\u015ftular.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;a benzettikleri \u00e7e\u015fitli e\u015fleri onun gibi ilah tan\u0131d\u0131lar. Allah&#8217;a kulluk eder gibi onlara kulluk ettiler. Allah&#8217;\u0131n egemenli\u011fine boyun e\u011fer gibi onlar\u0131n otoritesine uydular. \u0130lahl\u0131\u011f\u0131n en belirgin \u00f6zelliklerini onlara yak\u0131\u015ft\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n de\u011fi\u015fmez ve tek yolundan sapt\u0131rmak i\u00e7in Allah&#8217;a e\u015fler ko\u015ftular.<\/p>\n<p>Ayet, kavmin ulular\u0131n\u0131n Allah&#8217;dan ba\u015fka Rabbler edinmekle kavimlerini y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yolundan sapt\u0131rmay\u0131 hedeflediklerine i\u015faret etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Tevhid inanc\u0131 her zaman i\u00e7in ta\u011futlar\u0131n iktidarlar\u0131na ve \u00e7\u0131karlar\u0131na kar\u015f\u0131 bir tehlikedir. Bu tehlike sadece ilk cahiliye i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fildir. \u0130nsanlar\u0131n ne \u015fekilde olursa olsun mutlak tevhitten sapt\u0131klar\u0131, liderliklerini ulular\u0131na teslim ettikleri, onlar\u0131n iktidarlar\u0131 u\u011fruna \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinden ve ki\u015filiklerinden feragat ettikleri, onlar\u0131n arzular\u0131na ve ihtiraslar\u0131na boyun e\u011fdikleri, yasalar\u0131n\u0131 Allah&#8217;\u0131n vahyine dayand\u0131racaklar\u0131na bu ulular\u0131n sap\u0131k arzular\u0131na dayand\u0131rd\u0131klar\u0131 her yer ve her \u00e7a\u011fdaki cahiliye d\u00fczenleri i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Bu durumlarda tevhid inanc\u0131na yap\u0131lan \u00e7a\u011fr\u0131 ileri gelenler ve e\u015fraf tak\u0131m\u0131 i\u00e7in bir tehlike unsurudur. Bu y\u00fczden t\u00fcm ara\u00e7lara ba\u015fvurarak bu tehlikeyi bertaraf etmek isterler. \u0130lkel cahiliye d\u00f6nemlerinde Allah&#8217;a \u00e7e\u015fitli ilahlar\u0131 ortak ko\u015fmak tevhide kar\u015f\u0131 ba\u015fvurulan bir korunma silah\u0131 idi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de Allah&#8217;\u0131n emretmedi\u011fini emreden, onun yasaklamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yasaklayan, insan \u00fcr\u00fcn\u00fc kanunlar\u0131 Allah&#8217;\u0131n yolundan sapm\u0131\u015f g\u00f6n\u00fcllerde ve pratik hayatta Allah&#8217;a e\u015f konumuna yerle\u015ftirmektedirler.<\/p>\n<p>O halde ey peygamber, kavmine &#8220;de ki&#8221; y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, belirledi\u011fi bir s\u00fcreye kadar \u015fu d\u00fcnya hayat\u0131nda, d\u00fcnya zevklerinden &#8220;yararlan\u0131n&#8221; Sonu\u00e7 ise bellidir: &#8220;Sonunda varaca\u011f\u0131n\u0131z yer cehennem ate\u015fidir.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar\u0131 b\u0131rak. Onlardan vazge\u00e7ip &#8220;m\u00fc&#8217;min kullar\u0131ma&#8221; y\u00f6nel. \u00d6\u011f\u00fctten etkilenenlere \u00f6\u011f\u00fct vermek \u00fczere b\u0131rak bunlar\u0131. Allah&#8217;\u0131n nimetini kabul eden onu reddetmeyen, k\u00fcf\u00fcrle kar\u015f\u0131l\u0131k vermeyen kullar\u0131mla ilgilen. Nimete kar\u015f\u0131l\u0131k ne \u015fekilde \u015f\u00fckredeceklerini, nas\u0131l ibadet edeceklerini, ne \u015fekilde Allah&#8217;a itaat edip onun kullar\u0131na iyilikte bulunacaklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmek \u00fczere onlara y\u00f6nel&#8230;<br \/>\n<strong>31- M\u00fc&#8217;min kullar\u0131ma de ki; &#8220;Namaz! k\u0131ls\u0131nlar ve ne al\u0131\u015fveri\u015fin ne de dostlu\u011fun ge\u00e7erli olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn gelmeden \u00f6nce kendilerine verdi\u011fimiz r\u0131z\u0131ktan gizli ve a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde ba\u011f\u0131\u015fta bulunsunlar.<\/strong><\/p>\n<p>Benim m\u00fc&#8217;min kullar\u0131ma de ki; &#8220;Namaz k\u0131larak Rabbinize \u015f\u00fckredin. \u00c7\u00fcnk\u00fc namaz Allah&#8217;a \u015f\u00fckretmenin en belirgin g\u00f6stergesidir. Kendilerine nimet olarak verdi\u011fimiz r\u0131z\u0131klardan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 gizli a\u00e7\u0131k ba\u011f\u0131\u015fta bulunsunlar. B\u00f6ylece Allah i\u00e7in yap\u0131lan bu ba\u011f\u0131\u015f, \u00f6v\u00fcn\u00e7, g\u00f6steri\u015f ve ba\u015fa kakma vesilesi olmaktan kurtar\u0131lm\u0131\u015f olur. Ba\u011f\u0131\u015fta bulunmak suretiyle Allah&#8217;\u0131n emrine itaat duyurulmak istendi\u011finde ve Allah&#8217;\u0131n farz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 mali sorumluluk yerine getirildi\u011finde a\u00e7\u0131k\u00e7a ba\u011f\u0131\u015fta bulunsunlar. B\u00f6ylece toplum i\u00e7inde g\u00fczel bir \u00f6rnek olu\u015ftururlar. Her iki ba\u011f\u0131\u015f \u015fekli de m\u00fc&#8217;minin vicdan\u0131n\u0131n duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131na ve olaylar\u0131 de\u011ferlendiri\u015f mant\u0131\u011f\u0131na b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Onlara s\u00f6yle; mal ve ticareti artt\u0131rman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131, ayn\u0131 \u015fekilde ba\u011f\u0131\u015fta bulunman\u0131n yarar sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn gelmezden \u00f6nce, ahirete y\u00f6nelik birikimlerini artt\u0131rs\u0131nlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc o g\u00fcn yery\u00fcz\u00fcnde yap\u0131lan salih ameller yarar sa\u011flayabilir ancak.<\/p>\n<p>&#8220;Ne al\u0131\u015fveri\u015fin ne de dostlu\u011fun ge\u00e7erli olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn gelmeden \u00f6nce.&#8221; EVREN SENFON\u0130S\u0130<\/p>\n<p>Burada evren kitab\u0131n\u0131n kapa\u011f\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131yor. \u00dcrperti veren sat\u0131rlar\u0131 Allah&#8217;\u0131n say\u0131s\u0131z nimetlerini dile getiriyor. Bu kitab\u0131n g\u00f6rkemli ve geni\u015f sayfalar\u0131 g\u00f6z alabildi\u011fince uzan\u0131p giden t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc nimetleri ardarda s\u0131ral\u0131yor: G\u00f6kler ve yer&#8230; G\u00fcne\u015f ve ay&#8230; G\u00fcnd\u00fcz ve gece&#8230; G\u00f6kten inen su ve yerden biten meyvalar. \u00dcst\u00fcnde gemilerin y\u00fczd\u00fc\u011f\u00fc deniz ve \u00e7e\u015fitli r\u0131z\u0131klar\u0131 ak\u0131tan nehirler&#8230; Evrenin bu sayfalar\u0131 t\u00fcm\u00fcyle g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, cahiliye hayat\u0131n\u0131 ya\u015fayan insanlar d\u00f6n\u00fcp bakm\u0131yorlar, okumuyorlar, bu sayfalar\u0131 inceleyip \u015f\u00fckretmiyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan \u00e7ok zalim ve son derece nank\u00f6rd\u00fcr. Allah&#8217;\u0131n nimetini k\u00fcf\u00fcrle kar\u015f\u0131lar. Her \u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131, her canl\u0131n\u0131n r\u0131zk\u0131n\u0131 veren ve b\u00fct\u00fcn evreni insan\u0131n yarar\u0131na sunan Allah oldu\u011fu halde, ona e\u015fler ko\u015far:<br \/>\nstrong>32- O Allah ki, g\u00f6kleri ve yeri yaratt\u0131, g\u00f6kten su indirerek, onun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile size r\u0131z\u0131k olarak \u00e7e\u015fitli meyvalar ortaya \u00e7\u0131kard\u0131, O&#8217;nun buyru\u011fu ile denizde y\u00fczen gemiyi yarar\u0131n\u0131za sundu, nehirleri yarar\u0131n\u0131za sundu.<\/p>\n<p>33- S\u00fcrekli bi\u00e7imde y\u00f6r\u00fcngelerinde d\u00f6nen g\u00fcne\u015fi ve ay\u0131 yarar\u0131n\u0131za sundu, gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fc yarar\u0131n\u0131za sundu.<\/p>\n<p>34- O size kendisinden isteyebilece\u011finiz her \u015feyi verdi. E\u011fer Allah&#8217;\u0131n nimetlerini sayacak olursan\u0131z, onlar\u0131 bitiremezsiniz. Ku\u015fkusuz insan \u00e7ok zalim ve son derece nank\u00f6rd\u00fcr.<\/strong><\/p>\n<p>Bir hamledir bu&#8230; Vicdan\u0131 yakan bir k\u0131rba\u00e7t\u0131r bu&#8230; G\u00f6kler ve yer, g\u00fcne\u015f ve ay, gece ve g\u00fcnd\u00fcz, denizler ve nehirler, ya\u011fmurlar ve meyvalar bu hamlede yeralan deh\u015fet verici ara\u00e7lard\u0131r. Kendine \u00f6zg\u00fc bir sesi bir \u015faklamas\u0131 var bu k\u0131rbac\u0131n&#8230; \u00c7ok zalim ve son derece nank\u00f6r olan \u015fu insan\u0131 s\u0131zlatan bir etkisi vard\u0131r.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu kitab\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi mucizelerden biri, b\u00fct\u00fcn evrensel sahneleri, t\u00fcm ruhsal \u00e7alkant\u0131lar\u0131 tevhid inanc\u0131 etraf\u0131nda birle\u015ftirmesidir, evrenin sayfalar\u0131nda ya da insan vicdan\u0131nda yeralan her par\u0131lt\u0131y\u0131 bir kan\u0131ta, bir mesaja d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesidir. B\u00f6ylece evren, i\u00e7indeki canl\u0131 ve cans\u0131z varl\u0131klarla birlikte Allah&#8217;\u0131n ayetlerinin sergilendi\u011fi bir vitrin niteli\u011fini kazan\u0131r. Burada y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kudret eli her an yeni harikalar meydana getirmektedir. Kudret elinin izleri evrenin her sahnesinde, her manzaras\u0131nda, her tablosunda ve her b\u00f6lgesinde kendisini g\u00f6sterir. Bu Kur&#8217;an ilahl\u0131k ve kulluk problemlerini zihinsel bir tart\u0131\u015fmada, soyut teolojik bir incelemede ya da fizik \u00f6tesi felsefi bir kal\u0131pta sunmaz. Bu t\u00fcr bir sunu\u015f insan kalbini uyaramayan, onu etkilemeyen, ona bir mesaj veremeyen donuk ve i\u00e7eriksiz bir sunu\u015ftur&#8230; Bu Kur&#8217;an, ilahl\u0131k ve kulluk problemini evrenin sahnelerinden olu\u015fan ger\u00e7ek\u00e7i etkenler ve etkileyici mesajlar alan\u0131nda ele al\u0131r. Yarat\u0131l\u0131\u015f evrelerinde, f\u0131trat\u0131n derinliklerinde insan\u0131n kavrama yetene\u011finin alg\u0131layaca\u011f\u0131 son derece a\u00e7\u0131k alanlarda irdeler. Hem de kendine \u00f6zg\u00fc bir g\u00fczellik, bir g\u00f6rkem, bir ahenk i\u00e7inde&#8230;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ve nimetlerinin sergilendi\u011fi bu g\u00f6rkemli ve u\u00e7suz bucaks\u0131z sahnede, harikalar yaratan sanat f\u0131r\u00e7as\u0131 nimetlerin insanlara verili\u015f gayesine uygun \u00e7izgiler \u00e7izmektedir: \u00d6nce g\u00f6kler ve yer \u00e7iziliyor. Ard\u0131ndan g\u00f6kten inen su ve bu su sayesinde yerden biten meyvalar ve bitkiler \u00e7iziliyor. Sonra bu f\u0131r\u00e7a yeni bir \u00e7izgi, yeni bir manzara eklemek i\u00e7in tekrar g\u00f6k tablosuna d\u00f6n\u00fcyor. G\u00fcne\u015f ve ay\u0131 \u00e7iziyor, onlar\u0131 ekliyor tabloya&#8230; Yer tablosunda \u00e7izilen son manzara ise, g\u00fcne\u015f ve ayla ba\u011flant\u0131l\u0131 bir manzarad\u0131r. Gece ve g\u00fcnd\u00fcz.. En sonunda g\u00f6kler ve yeri kapsayan bir \u00e7izgi \u00e7iziliyor. Bu \u00e7izgi b\u00fct\u00fcn sayfay\u0131 renklendirmeye g\u00f6lgelendirmeye yetiyor:<\/p>\n<p>&#8220;O size kendisinden isteyebilece\u011finiz her \u015feyi verdi. E\u011fer Allah&#8217;\u0131n nimetlerini sayacak olursan\u0131z, onlar\u0131 bitiremezsiniz.&#8221;<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu bir mucizedir. F\u0131r\u00e7an\u0131n \u00e7izdi\u011fi b\u00fct\u00fcn dokunu\u015flar, b\u00fct\u00fcn \u00e7izgiler, b\u00fct\u00fcn renkler ve g\u00f6lgeler ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir ahenk olu\u015fturmaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar insan\u0131n emrine mi verilmi\u015ftir? Bu deh\u015fet verici evren b\u00fct\u00fcn\u00fcyle insan denen \u015fu k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck yarat\u0131\u011f\u0131n hizmetine mi sunulmu\u015ftur? Su indiren g\u00f6kler, bu suyu emen toprak ve ikisinin aras\u0131nda biten meyveler. Allah&#8217;\u0131n emri ile insan\u0131n hizmetine verilen gemilerin y\u00fczd\u00fc\u011f\u00fc deniz, \u015fa\u015f\u0131rmadan, sa\u011fa sola sapmadan kendileri i\u00e7in belirlenen y\u00f6r\u00fcngede d\u00f6nen g\u00fcne\u015f ve ay, birbirini izleyen gece ve g\u00fcnd\u00fcz&#8230; B\u00fct\u00fcn bunlar insan i\u00e7in mi yarat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r? Buna ra\u011fmen insan Allah&#8217;a \u015f\u00fckretmiyor mu? Onu anm\u0131yor mu?<\/p>\n<p>&#8220;Ku\u015fkusuz insan \u00e7ok zalim ve son derece nank\u00f6rd\u00fcr.&#8221; &#8220;O Allah ki, g\u00f6kleri ve yeri yaratt\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Bundan sonra Allah&#8217;a birtak\u0131m ortaklar m\u0131 ko\u015fuyorlar? Bu kadar zalimce bir de\u011ferlendirme olabilir mi? G\u00f6klerde ve yerde Allah&#8217;\u0131n yaratt\u0131klar\u0131ndan birine ibadet etmekle ne b\u00fcy\u00fck zul\u00fcm i\u015fliyorlar?<\/p>\n<p>&#8220;G\u00f6kten su indirerek onun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile size r\u0131z\u0131k olarak \u00e7e\u015fitli meyvalar ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Ziraat, r\u0131zk\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen nimetin kayna\u011f\u0131d\u0131r. Ya\u011fmurun ya\u011fmas\u0131 ile bitkilerin ye\u015fermesi, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u015fu evrenin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131na dayanak yapt\u0131\u011f\u0131 kanun uyar\u0131nca ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Ya\u011fmurun ya\u011fmas\u0131, bitkinin ye\u015fermesi, \u00e7e\u015fitli meyvelerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n insan\u0131n yarar\u0131na sunulmas\u0131 evrensel yasa uyar\u0131nca meydana gelmektedir. Bir tek \u00e7ekirde\u011fin ye\u015fermesi i\u00e7in t\u00fcm evrene egemen olan bir g\u00fcce ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Bu \u00e7ekirde\u011fin ye\u015fermesi ve boy salmas\u0131 i\u00e7in gerekli olan toprak, su, \u0131\u015f\u0131k ve hava gibi hayat unsurlar\u0131n\u0131, tabiat g\u00fc\u00e7lerini ve enerji kaynaklar\u0131n\u0131 devreye sokmas\u0131 i\u00e7in b\u00f6yle bir g\u00fc\u00e7 gereklidir. \u0130nsanlar &#8220;r\u0131z\u0131k&#8221; kelimesini duyduklar\u0131nda mal kazanma olay\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey gelmez ak\u0131llar\u0131na. Oysa &#8220;r\u0131z\u0131k&#8221; kelimesinin anlam\u0131 bundan daha geni\u015f ve daha derindir. \u0130nsan denen varl\u0131\u011f\u0131n \u015fu evren i\u00e7inde elde etti\u011fi en az bir r\u0131z\u0131k bile, evrenin yap\u0131s\u0131nda yeralan tabii g\u00fc\u00e7lerin, birbiriyle uyum olu\u015fturan y\u00fczbinlerce elementin uyumunu kapsayan evrensel yasa uyar\u0131nca harekete ge\u00e7mesini gerektirmektedir. \u015eayet sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu olgular olmasa, daha ba\u015ftan evrenin varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zkonusu olamazd\u0131. Varl\u0131\u011f\u0131ndan sonra da hayat ve s\u00fcreklilik m\u00fcmk\u00fcn olmazd\u0131. Bir insan\u0131n bu ayetlerde, insan\u0131n hizmetine verildikleri vurgulanan tabiat kuvvetlerini ve g\u00f6k cisimlerini gere\u011fi gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmesi, kendisinin nas\u0131l y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn g\u00fcvencesinde, O&#8217;nun himayesinde oldu\u011funu kavramas\u0131 i\u00e7in yeterlidir.<\/p>\n<p>&#8220;O&#8217;nun buyru\u011fu ile denizde y\u00fczen gemiyi yarar\u0131n\u0131za sundu.&#8221;<\/p>\n<p>Denizlere gemiyi su y\u00fcz\u00fcnde y\u00fcr\u00fctecek \u00f6zellikler vermekle, insanlara da e\u015fyalara egemen olan tabiat kanunlar\u0131n\u0131 kavrayacak \u00f6zellikler bah\u015fetmekle&#8230; B\u00fct\u00fcn bunlar Allah&#8217;\u0131n izni ile insan\u0131n hizmetine verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>&#8220;Nehirleri yarar\u0131n\u0131za sundu.&#8221;<\/p>\n<p>Akt\u0131\u011f\u0131nda hayatt\u0131r akan. Co\u015ftu\u011funda bolluk ve iyilik sa\u00e7ar etrafa. \u0130\u00e7inde bal\u0131klar, taze otlar ve bir\u00e7ok iyilikler ta\u015f\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar bizzat insanlar ya da insanlara hizmet eden ku\u015flar ve hayvanlar i\u00e7indir.<\/p>\n<p>&#8220;S\u00fcrekli bi\u00e7imde y\u00f6r\u00fcngelerinde d\u00f6nen g\u00fcne\u015fi ve ay\u0131 yarar\u0131n\u0131za sundu.&#8221; \u0130nsanlar sular, denizler, gemiler ve nehirlerden yararland\u0131klar\u0131 gibi do\u011frudan do\u011fruya bunlardan yararlanam\u0131yorlar. Fakat onlar\u0131n etkisiyle meydana gelen \u015feylerden yararlan\u0131yorlar. Hayat i\u00e7in gerekli olan maddeleri ve enerjileri ediniyorlar. G\u00fcne\u015f ve ay evrensel ilahi yasa uyar\u0131nca insan\u0131n hayat\u0131 ve ge\u00e7imi, v\u00fccudundaki h\u00fccrenin olu\u015fumu ve yenilenmesi i\u00e7in gerekli olan maddeleri i\u00e7ermeleri bak\u0131m\u0131ndan insan\u0131n yarar\u0131na sunulmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>&#8221; Gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fc yarar\u0131n\u0131za sundu.&#8221;<\/p>\n<p>Bunlar\u0131 da ayn\u0131 \u015fekilde insan\u0131n ihtiyac\u0131na ve yap\u0131s\u0131na g\u00f6re ve \u00e7al\u0131\u015fma ve dinlenmesine uygun \u015fekilde insan\u0131n hizmetine sundu. \u015eayet s\u00fcrekli g\u00fcnd\u00fcz ya da s\u00fcrekli gece olsayd\u0131, insan\u0131n \u00e7evresinin bozulmas\u0131 bir yana, v\u00fccudundaki organlar da bozulurdu. Ya\u015famas\u0131, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, \u00fcretkenli\u011fi zorla\u015f\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Bunlar sadece engin nimetler sahnesinde yer alan ana \u00e7izgilerdir. \u00d6te yanda bu \u00e7izgilerin her birinde say\u0131lmayacak noktalar vard\u0131r. Bu y\u00fczden sergilenen tabloya ve evrensel havaya uygun d\u00fc\u015fecek \u015fekilde genel olarak \u015fu ifade yer al\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8220;O size kendisinden isteyebilece\u011finiz her \u015feyi verdi.&#8221;<\/p>\n<p>Mal, soy, sa\u011fl\u0131k, s\u00fcs ve zevk verdi.<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer Allah&#8217;\u0131n nimetlerini sayacak olursan\u0131z, onlar\u0131 bitiremezsiniz.&#8221;<\/p>\n<p>Bu nimetler o kadar \u00e7oktur ki, insanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131, hatta t\u00fcm\u00fc say\u0131p bitiremez. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn insanlar iki zaman \u00e7izgisi ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131rlar: Ba\u015flang\u0131\u00e7 ve son. Ayr\u0131ca zaman ve mekan s\u0131n\u0131rlar\u0131na ba\u011fl\u0131 bilgi s\u0131n\u0131r\u0131 ile de ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi nimetler ise \u00e7ok olmakla beraber s\u0131n\u0131rs\u0131zd\u0131rlar. Bu y\u00fczden insan\u0131n kavrama yetene\u011fi bu nimetleri t\u00fcm\u00fc ile alg\u0131layamaz.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen, insanlar, Allah&#8217;a e\u015fler ko\u015fuyorlar, yine de Allah&#8217;\u0131n nimetlerine kar\u015f\u0131l\u0131k \u015f\u00fckretmiyorlar, bu nimetleri k\u00fcf\u00fcrle kar\u015f\u0131l\u0131yorlar.<\/p>\n<p>&#8220;Ku\u015fkusuz insan \u00e7ok zalim ve son derece nank\u00f6rd\u00fcr.&#8221;<\/p>\n<p><strong>\u00d6RNEK B\u0130R \u0130NSAN HZ. \u0130BRAH\u0130M<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n vicdan\u0131 uyand\u0131\u011f\u0131, \u00e7evresindeki evreni seyretti\u011fi zaman. Bu evrenin ya do\u011frudan do\u011fruya ya da insan hayat\u0131n\u0131n ve ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi \u015fekilde evrensel yasa uyar\u0131nca kendi yarar\u0131na sunuldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc zaman&#8230; \u00c7evresindeki varl\u0131klara bak\u0131p onlar\u0131n Allah&#8217;\u0131n rahmeti sayesinde kendisine arkada\u015f olduklar\u0131n\u0131, Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fc sayesinde kendisine yard\u0131mc\u0131 olduklar\u0131n\u0131, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n emri ile hizmetinde olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc zaman&#8230; \u0130nsan\u0131n vicdan\u0131 uyan\u0131p evreni seyretti\u011fi, g\u00f6rd\u00fckleri \u015feyleri iyice d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp, inceledi\u011fi zaman&#8230; ister istemez titreyecek, \u00fcrperecek, secdeye kapan\u0131p Allah&#8217;a \u015f\u00fckredecektir. S\u00fcrekli kendisine bu nimetleri veren Rabbini d\u00fc\u015f\u00fcnecektir. S\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc zaman bunu geni\u015fli\u011fe, huzura \u00e7evirmesi, bollukta oldu\u011fu zaman da kendisine verdi\u011fi nimetleri kal\u0131c\u0131 k\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yalvaracakt\u0131r.<\/p>\n<p>Her zaman Allah&#8217;\u0131 anan, O&#8217;na \u015f\u00fckreden, insan\u0131n m\u00fckemmel \u00f6rne\u011fi, peygamberlerin babas\u0131 Hz. \u0130brahim&#8217;dir&#8230; Nitekim onun bu \u00f6zelli\u011fi sureye de yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. T\u0131pk\u0131 sureye yans\u0131yan nimet ve nimete kar\u015f\u0131l\u0131k sergilenen \u015f\u00fck\u00fcr ve nank\u00f6rl\u00fck tav\u0131rlar\u0131 gibi&#8230; Bu y\u00fczden surenin ak\u0131\u015f\u0131 Hz. \u0130brahim&#8217;i -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- insan\u0131 \u00fcrperten bir sahnede canland\u0131r\u0131yor. Bu sahneye \u015f\u00fck\u00fcr havas\u0131 egemendir. Sahneden yakar\u0131\u015f sesleri y\u00fckselmektedir. Son derece i\u00e7li, g\u00f6\u011fe do\u011fru y\u00fckselen, dalgalanan bir na\u011fme halinde Allah&#8217;a yap\u0131lan dua sesleri yank\u0131lanmaktad\u0131r:<br \/>\n<strong>35- Hani \u0130brahim dedi ki; &#8220;Ey Rabbim, bu beldeyi g\u00fcvenli k\u0131l, beni ve \u00e7ocuklar\u0131m\u0131 putlara tapmaktan uzak tut. &#8221;<\/p>\n<p>36- &#8220;Ey Rabbim, o putlar \u00e7o\u011fu insan\u0131 yoldan \u00e7\u0131kard\u0131. Bundan b\u00f6yle kim bana uyarsa bendendir, kim bana kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karsa, hi\u00e7 ku\u015fkusuz sen ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131s\u0131n, merhametlisin. &#8221;<\/p>\n<p>37- &#8220;Ey Rabbimiz, ben \u00e2ilemin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc senin dokunulmaz evinin, K\u00e2be&#8217;nin yan\u0131ba\u015f\u0131nda ki bitkisiz, k\u0131ra\u00e7 bir vadiye yerle\u015ftirdim. Ey Rabbimiz, bunu namaz\u0131 k\u0131ls\u0131nlar diye b\u00f6yle yapt\u0131m. Buna g\u00f6re insanlardan bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn g\u00f6n\u00fcllerinde onlara kar\u015f\u0131 \u00f6zlem uyand\u0131r ve onlara r\u0131z\u0131k olarak \u00e7e\u015fitli meyvalar ba\u011f\u0131\u015fla, umulur ki sana \u015f\u00fckrederler. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p><strong>38- &#8220;Ey Rabbimiz, sen bizim gizledi\u011fimiz ve a\u00e7\u0131\u011fa vurdu\u011fumuz her \u015feyi bilirsin. &#8221; \u00c7\u00fcnk\u00fc yerdeki ve g\u00f6kteki hi\u00e7bir \u015fey Allah&#8217;dan gizlenemez.<\/p>\n<p>39- &#8220;Hayli ilerlemi\u015f ya\u015f\u0131ma ra\u011fmen, \u0130smail ile \u0130shak&#8217;\u0131 bana evl\u00e2t olarak ba\u011f\u0131\u015flayan Allah&#8217;a hamdolsun. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz benim Rabbim dualar\u0131 i\u015fitip kabul edendir. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>Ayetler Hz. \u0130brahim&#8217;i, Kurey\u015f&#8217;in ya\u015famakta oldu\u011fu \u015fehirde, kendisinin kurdu\u011fu Allah&#8217;\u0131n evinin yan\u0131nda canland\u0131rmaktad\u0131r. Hz. \u0130brahim -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Allah&#8217;a kulluk edilen bir yer olmas\u0131 i\u00e7in kurulan eve s\u0131rt\u0131n\u0131 dayam\u0131\u015f Allah&#8217;\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Ayetler, inat\u00e7\u0131lar\u0131 itirafa, nank\u00f6r k\u00e2firleri \u015f\u00fckretmeye, Allah&#8217;\u0131n nimetlerini g\u00f6rmezlikten gelenleri, nimetleri anmaya, ona uyup yollar\u0131n\u0131 bulurlar diye onun \u00e7ocuklar\u0131ndan yoldan sapm\u0131\u015flar\u0131 babalar\u0131n\u0131n hayat \u00e7izgisine uymaya zorlamak i\u00e7in Hz. \u0130brahim&#8217;i; yakar\u0131\u015f havas\u0131 egemen olan insana \u00fcrperti veren, Allah&#8217;\u0131 anma ve \u015f\u00fck\u00fcr sesleri y\u00fckselen bir sahnede canland\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8230; Ve \u0130brahim duas\u0131na ba\u015fl\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8220;Ey Rabbim, bu beldeyi g\u00fcvenli k\u0131l.&#8221;<\/p>\n<p>G\u00fcvenlik nimeti, insan i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir nimettir. \u0130nsan\u0131n duygular\u0131 \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck etkisi vard\u0131r bu nimetin. \u0130nsan\u0131n kendisine d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ile ilgilidir g\u00fcvenlik&#8230; Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 bu nimeti \u015fu anda bu beldede ikamet edenleri uyarmak i\u00e7in dile getirmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar bu nimetten yararland\u0131klar\u0131 halde \u015f\u00fckretmiyorlar. Oysa y\u00fcce Allah atalar\u0131 ibrahim&#8217;in duas\u0131n\u0131 kabul etmi\u015f ve bu \u015fehri g\u00fcvenli k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ama onlar \u0130brahim&#8217;in yolundan ba\u015fkas\u0131na uydular, nimeti ink\u00e2r ettiler, Allah&#8217;a e\u015fler ko\u015ftular, Allah&#8217;\u0131n yoluna engel oldular. Bu \u015fehrin g\u00fcvenli k\u0131l\u0131nmas\u0131na ili\u015fkin duan\u0131n ard\u0131ndan atalar\u0131 \u0130brahim \u015fu duay\u0131 etmektedir:<\/p>\n<p>&#8220;Beni ve \u00e7ocuklar\u0131m\u0131 putlara tapmaktan uzak tut.&#8221;<\/p>\n<p>Hz. \u0130brahim&#8217;in ikinci iste\u011finde, Rabbine kesin teslimiyeti, g\u00f6nl\u00fcn\u00fcn en \u00f6zel duygular\u0131nda ona s\u0131\u011f\u0131n\u0131\u015f\u0131 g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r. Hz. \u0130brahim, hem kendisini hem de \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 putlara kulluk yapmaktan uzak tutmas\u0131 i\u00e7in Allah&#8217;a yalvarmaktad\u0131r. Ondan yard\u0131m istemekte, kendisine do\u011fru yolu g\u00f6stermesini istemektedir. Ayr\u0131ca bunun da y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n nimetlerinden biri oldu\u011funu vurgulamaktad\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz kalbin, \u015firk ve cahilli\u011fin karanl\u0131klar\u0131ndan iman ve tevhidin ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131 bir nimettir. Batakl\u0131ktan, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131ktan, sap\u0131kl\u0131k ve ba\u015f\u0131bo\u015fluktan bilgiye, g\u00fcvenli\u011fe, istikrar ve huzura kavu\u015fmas\u0131 bir nimettir&#8230; \u0130nsan\u0131n onurunu kaybetmek suretiyle de\u011fi\u015fik rabblere boyun e\u011fmekten, onurlu ve sayg\u0131n bir \u015fekilde kullar\u0131n Rabbine boyun e\u011fme derecesine y\u00fckselmesi bir nimettir&#8230; Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu, Hz. \u0130brahim&#8217;in Rabbinden koruyup kal\u0131c\u0131 k\u0131lmas\u0131n\u0131, kendisini ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 putlara ibadet etmekten uzak tutmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi bir nimettir.<\/p>\n<p>Hz. \u0130brahim, gerek kendi d\u00f6neminde, gerekse kendisinden \u00f6nceki nesiller aras\u0131nda bir\u00e7ok insan\u0131n bu putlar y\u00fcz\u00fcnden sapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bunlara kan\u0131p yoldan \u00e7\u0131kanlar\u0131n, fitneye kap\u0131lanlar\u0131n \u00e7o\u011funlukta oldu\u011funu bildi\u011fi i\u00e7in bu duay\u0131 ediyor&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Ey Rabbim, o putlar \u00e7o\u011fu insan\u0131 yoldan \u00e7\u0131kard\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Sonra duaya devam ediyor&#8230; Benim yolumu izleyen, ondan ayr\u0131lmayan bendendir. Bana ba\u011flanm\u0131\u015f en b\u00fcy\u00fck ba\u011f etraf\u0131nda, inan\u00e7 ba\u011f\u0131 etraf\u0131nda benimle birle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<p>&#8220;Bundan b\u00f6yle kim bana uyarsa bendendir.&#8221;<\/p>\n<p>Ama onlardan bana kar\u015f\u0131 gelenin durumunu da sana havale ediyorum.<\/p>\n<p>&#8220;Kim bana kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karsa, hi\u00e7 ku\u015fkusuz sen ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131s\u0131n, merhametlisin.&#8221;<\/p>\n<p>Burada son derece \u015fefkatli, merhametli, yufka y\u00fcrekli ve yumu\u015fak olan Hz. \u0130brahim&#8217;in karakteri kendini g\u00f6steriyor. Soyundan gelip de kendisine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan ve yolundan ayr\u0131lanlar\u0131n yokolmas\u0131n\u0131, hemen azaba u\u011frat\u0131lmalar\u0131n\u0131 istemiyor. Hatta azab\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc bile etmiyor. Onlar\u0131n durumunu y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131na, merhametine b\u0131rak\u0131yor. B\u00f6ylece sahnenin havas\u0131na ba\u011f\u0131\u015flama ve merhamet g\u00f6lgeleri egemen oluyor. Bu g\u00f6lgelerin etkisi ile isyan g\u00f6lgesi ortadan kayboluyor. Son derece merhametli ve yumu\u015fak olan Hz. \u0130brahim bu durumun sahneye yans\u0131mas\u0131n\u0131 istemiyor.<\/p>\n<p>Hz. \u0130brahim baz\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 Allah&#8217;\u0131n sayg\u0131n evinin yan\u0131nda bulunan bu verimsiz vadiye yerle\u015ftirdi\u011fini belirterek duas\u0131na devam ediyor. Onlar\u0131 bu verimsiz ve \u00e7orak vadiye hangi g\u00f6revi yerine getirmeleri i\u00e7in yerle\u015ftirdi\u011fini de belirtiyor:<\/p>\n<p>&#8220;Ey Rabbimiz, ben ailemin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc senin dokunulmaz evinin K\u00e2be&#8217;nin yan\u0131ba\u015f\u0131nda ki bitkisiz, k\u0131ra\u00e7 bir vadiye yerle\u015ftirdim.&#8221;<\/p>\n<p>Ni\u00e7in?<\/p>\n<p>&#8220;Ey Rabbimiz namaz\u0131 k\u0131ls\u0131nlar diye.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bunun i\u00e7in \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 oraya yerle\u015ftirmi\u015ftir \u0130brahim. Onlar da bu g\u00f6revi yerine getirmek i\u00e7in katlan\u0131yorlar bu k\u0131ra\u00e7 vadiye, bu yoksullu\u011fa.<\/p>\n<p>&#8220;Buna g\u00f6re insanlardan bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn g\u00f6n\u00fcllerinde onlara kar\u015f\u0131 \u00f6zlem uyand\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130fadede bir incelik, bu titre\u015fim, sezilmektedir. Bu eve y\u00f6nelen ve ailesini bu bitkisiz vadiye yerle\u015ftiren bir kalbin titreyi\u015fini, \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131\u015f\u0131n\u0131 tasvir etmektedir. \u00d6ylesine yumu\u015fak, \u00f6ylesine i\u00e7li bir ifadedir ki, bu kalplerin inceli\u011fi, duygusall\u0131\u011f\u0131 ile \u00e7orak vadiyi yumu\u015fatmakta, verimlile\u015ftirmektedir adeta.<\/p>\n<p>&#8220;Ve onlara r\u0131z\u0131k olarak \u00e7e\u015fitli meyvalar ba\u011f\u0131\u015fla.&#8221;<\/p>\n<p>Her taraftan onlara do\u011fru u\u00e7u\u015fan g\u00f6n\u00fcller arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile&#8230; Ni\u00e7in? Yemeleri, i\u00e7meleri, e\u011flenmeleri i\u00e7in mi? Evet! .. Ama bundan dolay\u0131 her zaman Allah&#8217;a \u015f\u00fckreden \u0130brahim&#8217;in iste\u011fi yerine gelsin diye.<\/p>\n<p>&#8220;Umulur ki sana \u015f\u00fckrederler.&#8221;<\/p>\n<p>B\u00f6ylece ayet, Allah&#8217;\u0131n dokunulmaz evinin, K\u00e2be&#8217;nin \u00e7evresinde yerle\u015ftiril: melerinin hedefini vurgulam\u0131\u015f oluyor. Kurallar\u0131na uygun olarak, eksiksiz bir \u015fekilde Allah i\u00e7in namaz k\u0131lmak. Ayn\u0131 \u015fekilde g\u00f6n\u00fcllerin Allah&#8217;\u0131n evinin \u00e7evresinde ya\u015fayanlara do\u011fru kaymalar\u0131 ve onlar\u0131 yery\u00fcz\u00fcnde biten \u00e7e\u015fitli meyvelerle r\u0131z\u0131kland\u0131rmalar\u0131 amac\u0131 ile edilen duan\u0131n hedefi de a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f oluyor; kullar\u0131na \u00e7e\u015fitli r\u0131z\u0131klar ba\u011f\u0131\u015flayan, onlara say\u0131s\u0131z nimetler veren Allah&#8217;a \u015f\u00fckretmek&#8230;<\/p>\n<p>Bu duan\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda Allah&#8217;\u0131n evinin kom\u015fular\u0131 durumunda olan Kurey\u015fliler&#8217;in konumlar\u0131n\u0131n farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olanca netli\u011fi ile ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah i\u00e7in namaz k\u0131l\u0131nm\u0131yor, Hz. \u0130brahim&#8217;in duas\u0131n\u0131n kabul olunmas\u0131na ve her y\u00f6nden insanlar\u0131n kalpleri ve \u00e7e\u015fitli meyvalar onlara do\u011fru akmas\u0131na ra\u011fmen Allah&#8217;a \u015f\u00fckredilmiyor.<\/p>\n<p>Hz. \u0130brahim, namaz k\u0131ls\u0131nlar ve Allah&#8217;a \u015f\u00fckretsinler diye O&#8217;nun dokunulmaz evinin \u00e7evresinde ikamet eden soyu i\u00e7in, O&#8217;na dua etmeye devam ediyor. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlar\u0131n kalbinde yereden niyetleri, \u015f\u00fck\u00fcr ve dualar\u0131 bildi\u011fini vurgulayarak duay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz ama\u00e7 (Kurey\u015fli m\u00fc\u015friklerin yapt\u0131\u011f\u0131) toplu g\u00f6steri yapmak, ba\u011f\u0131r\u0131p \u00e7a\u011f\u0131rmak, el \u00e7\u0131rpmak ve \u0131sl\u0131k \u00e7almak de\u011fildir. Gizli a\u00e7\u0131k her \u015feyi bilen, yerde ve g\u00f6kte kendisinden hi\u00e7bir \u015fey sakl\u0131 bulunmayan y\u00fcce Allah&#8217;a kalbin y\u00f6nelmesidir kastedilen.<\/p>\n<p>&#8220;Ey Rabbimiz, sen bizim gizledi\u011fimiz ve a\u00e7\u0131\u011fa vurdu\u011fumuz her \u015feyi bilirsin. \u00c7\u00fcnk\u00fc yerdeki ve g\u00f6kteki hi\u00e7bir \u015fey Allah&#8217;dan gizlenemez.&#8221;<\/p>\n<p>Hz. \u0130brahim y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n daha \u00f6nce verdi\u011fi nimetleri an\u0131yor; kendisine verilen nimeti anan ve buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u015f\u00fckreden her salih kul gibi hamd ve \u015f\u00fck\u00fcr s\u00f6zc\u00fckleri d\u00f6k\u00fcl\u00fcyor dilinden:<\/p>\n<p>&#8220;Hayli ilerlemi\u015f ya\u015f\u0131ma ra\u011fmen \u0130smail ile \u0130shak&#8217;\u0131 bana evl\u00e2t ol\u00e2rak ba\u011f\u0131\u015flayan Allah&#8217;a hamdolsun. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz benim Rabbim dualar\u0131 i\u015fitip kabul edendir.<\/p>\n<p>Ya\u015fl\u0131l\u0131k d\u00f6neminde insana evl\u00e2t bah\u015fedilmi\u015f olmas\u0131 b\u00fcy\u00fck etki b\u0131rak\u0131r insanda. \u00c7\u00fcnk\u00fc evl\u00e2t s\u00fcrekliliktir. \u0130nsan\u0131n sonunun yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissetti\u011fi ve f\u0131tri bir ihtiya\u00e7 olarak soyunun devam etmesini istedi\u011fi bir s\u0131rada evl\u00e2t ba\u011f\u0131\u015f\u0131 ne b\u00fcy\u00fck nimettir. \u0130brahim de Allah&#8217;a hamdediyor, O&#8217;nun rahmetini umuyor!<\/p>\n<p>&#8220;Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz benim Rabbim dualar\u0131 i\u015fitip kabul edendir.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;a \u015f\u00fckrettikten sonra kendisini s\u00fcrekli \u015f\u00fckreden bir kul k\u0131lm\u00e0s\u0131 i\u00e7in Allah&#8217;a dua ediyor. \u0130badet etmek suretiyle \u015f\u00fckreden bir kul k\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyor. Bununla ibadet etmedeki kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, hi\u00e7bir engelin onun ibadetine engel olamayaca\u011f\u0131n\u0131, hi\u00e7bir \u015feyin onu ibadet etmekten al\u0131koyamayaca\u011f\u0131n\u0131 duyurmu\u015f oluyor. Bu arada verdi\u011fi karar\u0131 yerine getirmesi i\u00e7in Allah&#8217;dan yard\u0131m istiyor, duas\u0131n\u0131n kabul olmas\u0131n\u0131 diliyor:<br \/>\n<strong>40- Ey Rabbim, beni ve soyumdan gelenlerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc namaz k\u0131lanlardan eyle. Ey Rabbimiz, duam\u0131 kabul eyle.<\/p>\n<p>41- Ey Rabbimiz, hesaba durulaca\u011f\u0131 g\u00fcnde beni, ana-babam\u0131 ve t\u00fcm m\u00fc&#8217;minleri affeyle.<\/strong><\/p>\n<p>Bu duan\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bir kez daha K\u00e2be&#8217;nin kom\u015fular\u0131 durumunda olan Kurey\u015fliler&#8217;in farkl\u0131 bir tutum sergiledikleri ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. \u0130\u015fte \u0130brahim namaz k\u0131lmak i\u00e7in Allah&#8217;\u0131n yard\u0131m\u0131n\u0131 istiyor, bunda ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in Allah&#8217;a dua ediyor. Onlar ise, bundan ka\u00e7\u0131n\u0131yor, y\u00fcz \u00e7eviriyorlar. Kendilerine Hz. \u0130brahim&#8217;in hem kendisine, hem de kendisinden sonra \u00e7ocuklar\u0131na yard\u0131m etmesi i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 duay\u0131 hat\u0131rlatan peygamberi yalanl\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Hz. \u0130brahim, insan\u0131 \u00fcrperten yakar\u0131\u015flarla dolu duas\u0131n\u0131 bir istekle bitiriyor. \u0130nsana amelinden ba\u015fka hi\u00e7bir \u015feyin fayda vermedi\u011fi hesapla\u015fma g\u00fcn\u00fcnde kendisini, anne-babas\u0131n\u0131 ve t\u00fcm m\u00fc&#8217;minleri ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131n\u0131 istiyor. Kusurlar\u0131n\u0131 affetmesini diliyor:<\/p>\n<p>&#8220;Ey Rabbimiz, hesaba durulaca\u011f\u0131 g\u00fcnde beni, ana-babam\u0131 ve t\u00fcm m\u00fc&#8217;minleri affeyle.&#8221;<\/p>\n<p>Ve bu uzun sahne de son buluyor. \u0130nsan\u0131 \u00fcrperten yakar\u0131\u015flarla dolu dua sahnesi&#8230; Say\u0131s\u0131z nimetler ve onlara kar\u015f\u0131l\u0131k \u015f\u00fckretme sahnesi&#8230; Yank\u0131lanan, dalgalanan m\u00fczikal bir ahenkle son buluyor. \u00c7evreye s\u00fcrekli ve latif bir g\u00f6lge yayd\u0131ktan sonra son buluyor. Bu ortamda g\u00f6n\u00fcller Allah&#8217;a do\u011fru kanat \u00e7\u0131rp\u0131yor. O&#8217;nun say\u0131s\u0131z nimetlerini an\u0131yorlar. Burada peygamberlerin babas\u0131 Hz. \u0130brahim, Allah&#8217;\u0131n nimetlerini anan ve onlara kar\u015f\u0131l\u0131k Allah&#8217;a \u015f\u00fckreden salih bir kul tipini canland\u0131r\u0131yor. Bu duadan \u00f6nce kendilerine hitap edilen Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131 da b\u00f6yle olmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Burada Hz. \u0130brahim&#8217;in hu\u015fu ve yakarmalarla dolu duas\u0131n\u0131n her b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde &#8220;Rabbimiz&#8221; ya da &#8220;Rabbim&#8221; s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tekrarlay\u0131\u015f\u0131na de\u011finmeden ge\u00e7emeyece\u011fiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun s\u00f6zleri ile y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hem kendisinin, hem de kendisinden sonra \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n Rabbi oldu\u011funu ifade etmesi \u00f6zel bir anlam ta\u015f\u0131maktad\u0131r&#8230; Hz. \u0130brahim, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 ilahl\u0131k s\u0131fat\u0131 ile de\u011fil de Rabbl\u0131k s\u0131fat\u0131 ile an\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;\u0131n ilahl\u0131\u011f\u0131, cahiliye toplumlar\u0131nda -\u00f6zellikle Arap cahiliyesinde- pek fazla tart\u0131\u015fma konusu edilmezdi. S\u00fcrekli tart\u0131\u015fma konusu olan Rabblik meselesidir. D\u00fcnya hayat\u0131nda kime itaat edilece\u011fi, kime boyun e\u011filece\u011fi, yani kime kulluk edilece\u011fi meselesidir. Bu mesele insan hayat\u0131nda b\u00fcy\u00fck etkisi olan pratik ve reel bir meseledir. Bu ayn\u0131 zamanda realite d\u00fcnyas\u0131nda \u0130sl\u00e2m ile cahiliye, tevhid ile \u015firk aras\u0131nda bir yol ayr\u0131m\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re insanlar ya Allah&#8217;a boyun e\u011fecekler, o zaman Rabbleri Allah olacakt\u0131r, ya da ba\u015fkas\u0131na boyun e\u011fecekler, o zaman da Rabbleri ba\u015fkas\u0131 olacakt\u0131r. Tevhid ile \u015firk, \u0130sl\u00e2m ile cahiliye aras\u0131nda pratik hayattaki yollar\u0131n ayr\u0131l\u0131\u015f noktas\u0131 buras\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte Kur&#8217;an Arap m\u00fc\u015friklerine atalar\u0131 \u0130brahim&#8217;in Rabbl\u0131k meselesi a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 duas\u0131n\u0131 sunarken, bu duan\u0131n anlam\u0131 ile a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00e7eli\u015ftiklerine, ona muhalefet ettiklerine dikkatlerini \u00e7ekiyordu.<\/p>\n<p>\u00c7ARES\u0130Z \u0130NSANLARIN YAKARI\u015eLARI<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131n nimetini teperek yerine k\u00e2firli\u011fi se\u00e7en ve milletlerini helak yurduna s\u00fcr\u00fckleyenler&#8221;den s\u00f6z edilen b\u00f6l\u00fcm tamamlan\u0131yor. Onlar hal\u00e2 zul\u00fcmlerine davam ediyorlar ve hen\u00fcz azaba u\u011fram\u0131\u015f de\u011filler. Hz. Peygamber onlara &#8220;D\u00fcnya nimetlerinden elinizden geldi\u011fi kadar yararlan\u0131n bakal\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc sonunda varaca\u011f\u0131n\u0131z yer cehennem ate\u015fidir&#8221; demekle emrolunmu\u015ftu. Bu arada Allah&#8217;\u0131n m\u00fc&#8217;min kullar\u0131 ile ilgilenip &#8220;ne al\u0131\u015fveri\u015fin, ne de dostlu\u011fun ge\u00e7erli olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn gelmeden \u00f6nce&#8221; namaz k\u0131lmalar\u0131n\u0131, gizli-a\u00e7\u0131k Allah yolunda ihtiya\u00e7 sahiplerine Allah&#8217;\u0131n kendilerine r\u0131z\u0131k olarak verdi\u011fi \u015feylerden da\u011f\u0131tmalar\u0131n\u0131 emretmesi istenmi\u015fti.<\/p>\n<p>B\u00f6l\u00fcm, Allah&#8217;\u0131n nimetlerini ink\u00e2r eden k\u00e2firler i\u00e7in haz\u0131rlanan sonucu vurgulamak ve bu ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ak\u0131bete ne zaman u\u011frayacaklar\u0131n\u0131 bildirmekle tamamlan\u0131yor. Bunu da birbirini izleyen bir dizi k\u0131yamet sahnesinde sunuyor. Dizleri ve kalpleri titreten sahnelerdir bunlar.<br \/>\n<strong>42- Sak\u0131n, Allah&#8217;\u0131, zalimlerin yapt\u0131klar\u0131ndan habersiz sanma. Yaln\u0131z . onlarla hesapla\u015fmay\u0131 g\u00f6zlerin \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131ktan donakalaca\u011f\u0131 bir g\u00fcne erteliyor.<\/p>\n<p>43- O g\u00fcn onlar havaya dikilmi\u015f ba\u015flar\u0131 ile, hi\u00e7bir tarafa bakamayan donuk g\u00f6zleri ile duyarl\u0131ktan yoksun, bombo\u015f g\u00f6n\u00fclleri ile h\u0131zl\u0131 h\u0131zl\u0131 ko\u015farlar.<\/strong><\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Hz. Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 zalimlerin yapt\u0131klar\u0131ndan habersiz sanm\u0131yordu. Ne var ki, zalimlerin d\u00fcnya nimetlerinden yararlan\u0131p e\u011flendiklerini g\u00f6ren, buna kar\u015f\u0131l\u0131k y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlara y\u00f6nelik tehdidini de duyup bunun d\u00fcnya hayat\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fini g\u00f6ren baz\u0131 kimseler b\u00f6yle sanmaktad\u0131r. Bu ifade onlar\u0131n son yakalan\u0131\u015flar\u0131 i\u00e7in belirlenen s\u00fcreyi bildirmektedir. O s\u00fcre doldu\u011fu zaman art\u0131k m\u00fchlet tan\u0131mak s\u00f6zkonusu de\u011fildir. Kimse yakas\u0131n\u0131 kurtaramaz. \u00d6ylesine \u00e7etin bir g\u00fcnde hesaba \u00e7ekilecekler ki, o g\u00fcn\u00fcn korku ve deh\u015fetinden g\u00f6zler donakalacakt\u0131r. \u015ea\u015fk\u0131nl\u0131ktan, falta\u015f\u0131 gibi a\u00e7\u0131l\u0131p, \u00f6yle bakakalacakt\u0131r g\u00f6zler. Korkudan sa\u011fa sola bakmayacak, hareket etmeyecektir. Sonra ayet panik halindeki kavmi bir sahnede canland\u0131r\u0131yor&#8230; Hi\u00e7bir \u015feye bakmadan, hi\u00e7bir \u015feyle ilgilenmeden ko\u015fup duruyorlar bu sahnede. Ba\u015flar\u0131 yukar\u0131ya do\u011fru dikilmi\u015ftir, ama isteyerek de\u011fil. Adeta yukar\u0131ya ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r ba\u015flar\u0131 ve hareket ettiremiyorlar. Bak\u0131\u015flar\u0131 korkudan seyrettikleri \u015feye dikilmi\u015f kalm\u0131\u015ft\u0131r, ne g\u00f6zlerini kapatabiliyorlar, ne de ba\u015flar\u0131n\u0131 ba\u015fka bir yana \u00e7evirebiliyorlar. Kalpleri korkudan hi\u00e7bir \u015fey duymuyor, hi\u00e7bir \u015fey alg\u0131layacak, tutacak veya hat\u0131rlayacak durumda de\u011fildir. Bombo\u015ftur kalpleri&#8230;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlar\u0131 erteledi\u011fi g\u00fcn bu g\u00fcnd\u00fcr i\u015fte. Bu halde olacaklar ve bu zorluklara katlanacaklar. \u0130\u015fte bu durum d\u00f6rt kelimede tasvir edilmektedir. Korkun\u00e7 bir atmacan\u0131n pen\u00e7esindeki k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir ku\u015f gibi ne olup bitti\u011fini anlamadan yakalan\u0131p g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcyorlar.<\/p>\n<p>&#8220;Yaln\u0131z onlarla hesapla\u015fmay\u0131 g\u00f6zlerin \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131ktan donakalaca\u011f\u0131 bir g\u00fcne erteliyor.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;O g\u00fcn onlar havaya dikilmi\u015f ba\u015flar\u0131 ile, hi\u00e7bir tarafa bakamayan donuk g\u00f6zleri ile duyarl\u0131ktan yoksun, bombo\u015f g\u00f6n\u00fclleri ile h\u0131zl\u0131 h\u0131zl\u0131 ko\u015farlar.&#8221;<\/p>\n<p>Zincirden bo\u015fan\u0131rcas\u0131na ko\u015fmak, donakalm\u0131\u015f, \u00e7aresiz ve yukar\u0131ya m\u0131hlanm\u0131\u015f bak\u0131\u015flar, bunun yan\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey anlamayan, kavramayan korkudan \u00e7\u0131rp\u0131nan, bo\u015f kalpler&#8230; B\u00fct\u00fcn bunlar g\u00f6zlerin dona kalaca\u011f\u0131 o g\u00fcnde ya\u015fanacak korkuya i\u015faret etmektedirler.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah onlar\u0131 i\u015fte bug\u00fcne ertelemektedir. Kendilerine biraz m\u00fchlet tan\u0131d\u0131ktan sonra, onlar\u0131 bekleyen ak\u0131bet budur. O halde mazeret bildirmenin, ka\u00e7\u0131p kurtulman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn gelmeden \u00f6nce insanlar\u0131 uyar. Burada bekleyen o korkun\u00e7 g\u00fcn\u00fcn bir di\u011fer sahnesi canland\u0131r\u0131l\u0131yor:<br \/>\n<strong>44- \u0130nsanlar\u0131, azapla y\u00fczy\u00fcze gelecekleri g\u00fcn konusunda uyar. O g\u00fcn zalimler &#8220;Ey Rabbimiz, bizimle hesapla\u015fmay\u0131 yak\u0131n bir s\u00fcrenin sonuna ertele de senin \u00e7a\u011fr\u0131na olumlu cevap verip, peygamberlere uyal\u0131m&#8221; derler. &#8220;Peki, vaktiyle s\u00fcrekli ya\u015fayaca\u011f\u0131n\u0131za, hi\u00e7 \u00f6lmeyece\u011finize yemin edenler sizler de\u011fil miydiniz?&#8221;<\/p>\n<p>45- Oysa daha \u00f6nce kendilerine zulmetmi\u015f olanlar\u0131n yurtlar\u0131nda ya\u015fad\u0131n\u0131z, onlara ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00f6\u011frendiniz, size bu konuda \u00e7e\u015fit\u00df \u00f6rnekler anlatt\u0131k. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>Onlar\u0131 az \u00f6nce de\u011findi\u011fimiz azapla kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131 konusunda uyar. O g\u00fcn zalimler Allah&#8217;a yalvararak \u015f\u00f6yle diyecekler:<\/p>\n<p>&#8220;Ey Rabbimiz.&#8221;<\/p>\n<p>\u015eimdi Rabbimiz diyorlar. Oysa daha \u00f6nce onu ink\u00e2r ediyor, O&#8217;na birtak\u0131m e\u015fler ko\u015fuyorlard\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;Bizimle hesapla\u015fmay\u0131 yak\u0131n bir s\u00fcrenin sonuna ertele de senin \u00e7a\u011fr\u0131na olumlu cevap verip, peygamberlere uyal\u0131m.&#8221;<\/p>\n<p>Burada ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131s\u0131n, ikinci \u015fahsa y\u00f6nelik hitap tarz\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Sanki onlar ayakta dikilmi\u015f bir \u015feyler istiyorlar. Ve sanki d\u00fcnya, i\u00e7indekilerle birlikte d\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f de biz \u015fu anda ahiretteyiz gibi. Bak\u0131n i\u015fte hitap y\u00fcceler aleminden, do\u011frudan do\u011fruya onlara y\u00f6neliyor. D\u00fcnya hayat\u0131nda ka\u00e7\u0131rd\u0131klar\u0131 f\u0131rsattan dolay\u0131 onlar\u0131 azarl\u0131yor, k\u0131n\u0131yor, ne yapm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;Vaktiyle s\u00fcrekli ya\u015fayaca\u011f\u0131n\u0131za, hi\u00e7 \u00f6lmeyece\u011finize yemin edenler sizler de\u011fil miydiniz?&#8221;<\/p>\n<p>\u015eimdi ne g\u00f6r\u00fcyorsunuz? Sonunuz geldi mi gelmedi mi? Siz bu s\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc s\u00f6yledi\u011finizde zalimler ve onlar\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ak\u0131beti i\u00e7in apa\u00e7\u0131k bir \u00f6rnek niteli\u011finde olan ge\u00e7mi\u015f milletlerin izleri de g\u00f6zleriniz \u00f6n\u00fcndeydi.<\/p>\n<p>&#8220;Oysa daha \u00f6nce kendilerine zulmetmi\u015f olanlar\u0131n yurtlar\u0131nda ya\u015fad\u0131n\u0131z, onlara ne yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00f6\u011frendiniz, size bu konuda \u00e7e\u015fitli \u00f6rnekler anlatt\u0131k.&#8221;<\/p>\n<p>Zalimlerin yurtlar\u0131n\u0131 terkedilmi\u015f vaziyette g\u00f6rmenize ve kendinizin de onlar\u0131n yerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bilmenize ra\u011fmen, &#8220;S\u00fcrekli ya\u015fayaca\u011f\u0131n\u0131za, hi\u00e7 \u00f6lmeyece\u011finize&#8221; yemin etmenizdir garipsenen&#8230;<\/p>\n<p>Bu azarlama ile birlikte sahne bitiyor. Ne olduklar\u0131n\u0131 anl\u0131yoruz art\u0131k. Dua ve yakar\u0131\u015ftan sonra neler olup bitti\u011fini kavr\u0131yoruz.<\/p>\n<p>Bu \u00f6rnek g\u00fcnl\u00fck hayatta s\u00fcrekli yenilenen ve her zaman ya\u015fanabilen bir \u00f6rnektir. Kendilerinden \u00f6nce helak olmu\u015f ta\u011futlar\u0131n yerine kurulmu\u015f ve belki de kendi elleri ile yok ettikleri bu ta\u011futlar\u0131n yurtlar\u0131na yerle\u015fmi\u015f nice ta\u011futlar vard\u0131r ki, buna ra\u011fmen azg\u0131nla\u015f\u0131r, zorbal\u0131k yaparlar. \u00d6nceki ta\u011futlar\u0131 ad\u0131m ad\u0131m izlerler. Ya\u015fad\u0131klar\u0131 yerlerdeki tarihi izler ve ge\u00e7mi\u015flere ili\u015fkin tarihsel olaylar, her an g\u00f6zlemlenebilen ak\u0131betleri bunlar\u0131n vicdanlar\u0131n\u0131 titretemez. Ama onlar da \u00f6ncekilerin k\u00f6t\u00fc sonlar\u0131na u\u011fruyorlar, onlara kat\u0131l\u0131yorlar. Bir s\u00fcre sonra onlar\u0131n da yurtlar\u0131 bo\u015f kal\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>\u0130\u011eREN\u00c7 KOMPLOLAR<\/strong><\/p>\n<p>Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 o sahnenin perdesini indirdikten sonra, \u015fu anki ya\u015fay\u0131\u015flar\u0131na dikkat \u00e7ekiyor, peygamber ve m\u00fc&#8217;minlere ne i\u011fren\u00e7 komplolar d\u00fczenlediklerine, hayat\u0131n her alan\u0131nda ne t\u00fcr k\u00f6t\u00fcl\u00fckler tasarlad\u0131klar\u0131na de\u011finiyor. Komplolar\u0131 ve hesaplar\u0131 ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olursa olsun, onlar\u0131n da bu ak\u0131bete u\u011frayacaklar\u0131n\u0131 vurgulayarak etrafa korku sa\u00e7\u0131yor:<br \/>\n<strong>46- Onlar kuracaklar\u0131 tuza\u011f\u0131 kurdular. Fakat tuzaklar\u0131 da\u011flar\u0131 yerlerinden oynatabilecek nitelikte olsa bile, Allah&#8217;\u0131n denetimi alt\u0131ndad\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Onlar ve tuzaklar\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n denetimi alt\u0131ndad\u0131r. Tuzaklar\u0131 g\u00fc\u00e7 ve etkinlik bak\u0131m\u0131ndan da\u011flar\u0131 yerinden oynatacak nitelikte olsa bile. \u00c7\u00fcnk\u00fc da\u011f en a\u011f\u0131r ve en kat\u0131 bir k\u00fctledir. Hareket etmesi, yerinden oynamas\u0131 tasavvur bile edilmez. Tuzaklar\u0131 bu denli g\u00fc\u00e7l\u00fc olsa bile, Allah taraf\u0131ndan bilinmiyor de\u011fildir, ona gizli olmas\u0131, g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kontrol\u00fcnden uzak olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Aksine bu tuzak onun kontrol\u00fcnde geli\u015fmektedir, ona kar\u015f\u0131 diledi\u011fini yapabilir:<\/p>\n<p><strong>47- Sak\u0131n Allah&#8217;\u0131n, peygamberlerine y\u00f6nelik vaadinden cayaca\u011f\u0131n\u0131 sanma. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah \u00fcst\u00fcn iradeli ve \u00f6\u00e7 al\u0131c\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Onlar\u0131n kurdu\u011fu bu tuzaklar\u0131n herhangi bir etkinli\u011fi s\u00f6zkonusu de\u011fildir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n peygamberlerine vadetti\u011fi zaferi engelleyemez. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu tuzak kuranlar\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc ve \u00fcst\u00fcn bir \u015fekilde yakalay\u0131p hesaba \u00e7ekmesini durduramaz.<\/p>\n<p>&#8220;Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah \u00fcst\u00fcn iradeli ve \u00f6\u00e7 al\u0131c\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Zalimin ka\u00e7mas\u0131na, tuzak kuran\u0131n kurtulmas\u0131na m\u00fcsaade etmez. Ayette `\u00f6\u00e7 alma kelimesinin kullan\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 da zul\u00fcm ve tuzak atmosferi ile uyu\u015fmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc zalim ve tuzak kuran biri, intikam\u0131 almay\u0131 haketmektedir. Allah&#8217;a g\u00f6re bu intikam, zul\u00fcm ve tuzaklar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k azaba u\u011frat\u0131lmalar\u0131d\u0131r. Her i\u015fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmesine ili\u015fkin ilahi adalet ilkesi uyar\u0131nca gereklidir bu azap.<\/p>\n<p>Ve bu azab\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi de ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>48- O g\u00fcn yer ba\u015fka bir yere, g\u00f6kler de ba\u015fka g\u00f6klere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcrler ve t\u00fcm insanlar tek ve ezici iradeli Allah&#8217;\u0131n huzuruna \u00e7\u0131karlar.<\/strong><\/p>\n<p>Bunun nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini bilmiyoruz. Yeni yerin ve yeni g\u00f6klerin \u00f6zelliklerini bilmedi\u011fimiz gibi, nerede kurulaca\u011f\u0131n\u0131 da bilmiyoruz. Ama ayet diledi\u011fini yapabilen, yeri ve g\u00f6kleri de\u011fi\u015ftiren g\u00fcc\u00fcn g\u00f6lgesini yans\u0131tmaktad\u0131r. \u0130stedi\u011fi kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc ve sa\u011flam g\u00f6r\u00fcnse de asl\u0131nda son derece basit ve \u00e7\u00fcr\u00fck olan zalimlerin tuzaklar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k yeralmas\u0131 ayr\u0131 bir \u00f6zellik ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p>Birdenbire bu durumun ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;T\u00fcm insanlar tek ve ezici iradeli Allah&#8217;\u0131n huzuruna \u00e7\u0131karlar.&#8221;<\/p>\n<p>Hi\u00e7bir \u00f6rt\u00fcn\u00fcn kendilerini saklayamayaca\u011f\u0131 \u015fekilde g\u00f6zler \u00f6n\u00fcnde olduklar\u0131n\u0131 hissediyorlar. Hi\u00e7bir koruyucu onlar\u0131 koruyamaz bu durumda. Ne evlerinde, ne de kabirlerindedirler. Tek ve ezici g\u00fcce sahip Allah&#8217;\u0131n huzurunda meydandad\u0131rlar. \u0130fadedeki &#8220;ezici g\u00fc\u00e7&#8221; kelimesi, zorbalar\u0131n tuzaklar\u0131n\u0131 n kar\u015f\u0131 koymad\u0131\u011f\u0131 ezici g\u00fcc\u00fcn olu\u015fturdu\u011fu tehdit havas\u0131na daha etkinlik katmaktad\u0131r. Zorbalar\u0131n tuzaklar\u0131 da\u011flar\u0131 yerinden oynatacak kadar sa\u011flam olsa bile, bu g\u00fc\u00e7 kar\u015f\u0131s\u0131nda tutunamayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eu anda biz, son derece \u00e7etin, dayan\u0131lmaz ve a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 azap sahnelerinden birini seyrediyoruz. Tam da s\u00f6z edilen tuzaklara ve zorbal\u0131klara uygun bir azapt\u0131r bu.<br \/>\n<strong><br \/>\n49- O g\u00fcn g\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131n zincirlerle birbirlerine ba\u011fland\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn.<\/p>\n<p>50- Elbiseleri katrandan olacak ve y\u00fczlerini ate\u015f saracakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>G\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131n yerald\u0131\u011f\u0131 sahnedir bu. \u0130ki\u015fer iki\u015fer birbirlerine ba\u011flanm\u0131\u015flar ve pe\u015fpe\u015fe dizilmi\u015f saflar halinde g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7iyorlar. Son derece a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 bir sahne olmakla beraber, kar\u015f\u0131 konulmaz, ezici g\u00fcce de i\u015faret etmektedir. Birbirlerine ba\u011flanm\u0131\u015f olmalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda giysilerinin de yanmaya olduk\u00e7a elveri\u015fli bir maddeden oldu\u011fu vurgulanmaktad\u0131r. Bu ayn\u0131 zamanda pis ve simsiyah bir maddedir. &#8220;Katran&#8221; Bunda bile bir a\u015fa\u011f\u0131lama ve k\u00fc\u00e7\u00fcmseme vard\u0131r. Ayr\u0131ca ate\u015fe yakla\u015f\u0131r yakla\u015fmaz tutu\u015fan bir madde oldu\u011funa i\u015faret edilmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;Y\u00fczlerini ate\u015f saracakt\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Bu, tuzak kurup b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslaman\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 tutu\u015fan, alevlenen ve a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 azap sahnesidir&#8230;<\/p>\n<p>51- Ama\u00e7, Allah&#8217;\u0131n herkese i\u015fledi\u011finin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vermesidir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah&#8217;\u0131n hesap g\u00f6rmesi pek \u00e7abuktur.<\/p>\n<p>Onlar kazan\u00e7 olarak tuzaklar kurmu\u015f, zul\u00fcm i\u015flemi\u015flerdi. Bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 da ezilme ve a\u015fa\u011f\u0131lanmad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah hesaplar\u0131 \u00e7abuk g\u00f6r\u00fcr. Hesap g\u00f6rmedeki bu \u00e7abukluk, onlar\u0131n kurdu\u011fu, kendilerini koruyup saklayaca\u011f\u0131n\u0131, herhangi birinin kendilerine \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flamas\u0131na engel olaca\u011f\u0131n\u0131 sand\u0131klan tuzak ve planlara da uygun. d\u00fc\u015fmektedir. Ama i\u015fte bak\u0131n! Kazand\u0131klar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lanarak, ac\u0131 \u00e7ekerek, hesaplar\u0131 da \u00e7abuk g\u00f6r\u00fclerek \u00e7ekiyorlar.<\/p>\n<p><strong>EVRENSEL B\u0130LD\u0130R\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Sonunda sure, ba\u015f\u0131nda yeralan ifadenin benzeri bir ifadeyle bitiyor. Ama y\u00fcksek sesli, g\u00fcr sadal\u0131 evrensel bir duyuru ile bitiyor. Bu mesaj\u0131 yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her taraf\u0131ndaki t\u00fcm insanlara ula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in:<br \/>\n<strong>52- Bu Kur&#8217;an t\u00fcm insanlara y\u00f6nelik bir duyurudur. Onun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile insanlar uyar\u0131ls\u0131n, herkes Allah&#8217;\u0131n tek oldu\u011funu \u00f6\u011frensin ve sa\u011fduyulu kimseler onun ibret derslerinden yararlans\u0131n diye inmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n<p>Bu duyurunun, bu uyar\u0131n\u0131n temel hedefi: \u0130nsanlar\u0131n y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n &#8220;tek ilah oldu\u011funu&#8221; \u00f6\u011frenmeleridir. Allah&#8217;\u0131n dininin ba\u015fl\u0131ca ilkesi budur ve bu dinin hayat sistemi de bu ilkeye dayan\u0131r.<\/p>\n<p>Do\u011fal olarak ama\u00e7 sadece bilmek de\u011fildir. \u0130nsanlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131n\u0131 bu bilginin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ilkeye g\u00f6re d\u00fczenlemeleridir hedeflenen. Ama\u00e7, Allah&#8217;dan ba\u015fka ilah olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, insanlar sadece ona boyun e\u011fmelidirler ilkesini yerle\u015ftirmektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Rabbl\u0131k yani egemenlik, efendilik, uygulama, kanun koyuculuk ve y\u00f6nlendiricilik s\u0131fat\u0131 olan\u0131n hakk\u0131d\u0131r. \u0130nsan hayat\u0131n\u0131n bu temele dayanmas\u0131, onu kullar\u0131n kullara Rabbl\u0131\u011f\u0131, yani kullar\u0131n boyun e\u011fmesi temeline dayanan b\u00fct\u00fcn hayat bi\u00e7imlerinden farkl\u0131 k\u0131lar. Bu farkl\u0131l\u0131k inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcncede, kulluk kast\u0131 ta\u015f\u0131yan bireysel davran\u0131\u015f ve eylemlerde, ayr\u0131ca ahl\u00e2k ve davran\u0131\u015f kurallar\u0131nda, de\u011fer ve \u00f6l\u00e7\u00fclerde ayn\u0131 \u015fekilde siyasi, ekonomik ve toplumsal rejimlerde, k\u0131sacas\u0131 bireysel ve toplumsal hayat\u0131n her alan\u0131nda kendini g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz ilahl\u0131\u011f\u0131n tekli\u011fine ve ortaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin inan\u00e7 bi\u00e7imi, hayat\u0131n her alan\u0131n\u0131 ele alan eksiksiz bir hayat sisteminin temelini olu\u015fturur. Vicdanlarda yereden ve harekete d\u00f6n\u00fck olmayan bir inan\u00e7 tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fildir. \u0130nan\u00e7 sisteminin (akide) s\u0131n\u0131rlar\u0131 harekete d\u00f6n\u00fck olmayan inan\u00e7dan daha geni\u015ftir. Akidenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 hayat\u0131n her alan\u0131n\u0131 i\u00e7ine alacak kadar geni\u015f ve kapsaml\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 ile hakimiyet sorunu \u0130sl\u00e2ma g\u00f6re bir inan\u00e7 sorunudur. B\u00fct\u00fcn\u00fcyle ahl\u00e2k sorunu bir inan\u00e7 sorunu oldu\u011fu gibi! Ahl\u00e2k ve de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fclerini kapsad\u0131\u011f\u0131 gibi ayn\u0131 d\u00fczeyde rejim ve kanunlar\u0131 da kapsayan hayat sistemi inan\u00e7tan kaynaklan\u0131r. \u0130nan\u00e7 noktas\u0131nda hepsi de ayn\u0131 \u00f6neme sahiptirler.<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden biz, bu dinde inanc\u0131n kapsad\u0131\u011f\u0131 alan\u0131, Allah&#8217;dan ba\u015fka ilah olmad\u0131\u011f\u0131na ve Muhammed&#8217;in Allah&#8217;\u0131n peygamberi oldu\u011funa \u015fahitlik etmenin anlam\u0131n\u0131, sadece Allah&#8217;a kulluk yapman\u0131n, sadece O&#8217;na boyun e\u011fmek anlam\u0131na geldi\u011fini, bu durumun s\u0131rf namaz esnas\u0131nda de\u011fil, hayatta kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan her mesele i\u00e7in ge\u00e7erli oldu\u011funu bilip kavramad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fcrece, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n i\u00e7erdi\u011fi mesaj\u0131 kavrayamay\u0131z.<\/p>\n<p>PUT VE PUT\u00c7ULUK<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Hz. \u0130brahim&#8217;in y\u00fcce Allah&#8217;a yalvararak hem kendisini, hem de \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 kulluk yapmaktan uzak tutmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi putlar sadece Arap cahiliyesinde oldu\u011fu gibi ya da \u00e7e\u015fitli putperest toplumlarda ki, ta\u015ftan, a\u011fa\u00e7tan, heykelden ya da hayvan, ku\u015f, y\u0131ld\u0131z, ate\u015f, ruhlar veya hayaletler gibi de\u011fi\u015fik \u015fekilleri bulunan ilkel bi\u00e7imde belirmez.<\/p>\n<p>Bu ilkel g\u00f6r\u00fcn\u00fcmler, Allah&#8217;a ortak ko\u015fman\u0131n her \u00e7e\u015fidini, Allah&#8217;\u0131n bir yana b\u0131rak\u0131p putlara ibadet etmenin t\u00fcm \u015fekillerini kapsamazlar. \u015eirkin anlam\u0131n\u0131 bu ilkel g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerle s\u0131n\u0131rland\u0131rmak, sonsuz \u015fekilleri bulunan di\u011fer \u015firk bi\u00e7imlerini g\u00f6rmemize engel olur. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz cahiliyesinde t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde y\u00fczd\u00fc\u011f\u00fc \u015firk \u00e7e\u015fitlerini ger\u00e7ek mahiyetleri ile birlikte sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde g\u00f6rmemize engel olur.<\/p>\n<p>O halde \u015firkin tabiat\u0131n\u0131 ve putlar\u0131n \u015firkle ili\u015fkilerini iyice kavramak, t\u00fcm detay\u0131 ile bilmek zorunludur. Putlar\u0131n ifade ettikleri anlam ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz cahiliyesinde b\u00fcr\u00fcnd\u00fckleri \u00e7a\u011fda\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri iyice kavramak, bilmek ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah&#8217;dan ba\u015fka ilah olmad\u0131\u011f\u0131na \u015fahitlik etmenin kar\u015f\u0131t\u0131 olan Allah&#8217;a ortak ko\u015fma (\u015firk), hayat\u0131n her alan\u0131nda sadece Allah&#8217;a itaat edilmeyen, sadece O&#8217;na boyun e\u011filmeyen her rejimin, her y\u00f6netim bi\u00e7iminin varl\u0131\u011f\u0131nda somutla\u015fmaktad\u0131r. G\u00f6r\u00fcn\u00fcm ve mahiyet itibariyle \u015firkin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in, varolmas\u0131 i\u00e7in kulun hayat\u0131n herhangi bir alan\u0131nda Allah&#8217;a boyun e\u011ferken, ba\u015fka alanlarda Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na boyun e\u011fmesi yeterlidir. Bireysel kulluk davran\u0131\u015flar\u0131 ise, bir\u00e7ok \u00e7e\u015fidi bulunan boyun e\u011fmenin, ibadet etmenin sadece bir \u015feklidir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde insanl\u0131\u011f\u0131n hayat\u0131nda her an g\u00f6r\u00fclebilen \u00f6rnekler, t\u00fcm \u00f6zellikleri bak\u0131m\u0131ndan \u015firkin pratik \u00f6rnekleridirler. Onun tek bir ilah oldu\u011funa inanarak Allah&#8217;a y\u00f6nelip abdest, taharet, namaz, oru\u00e7, hac ve benzeri ibadet \u015fekillerinde Allah&#8217;a boyun e\u011ferken, ayn\u0131 zamanda ekonomik, siyasi ve sosyal hayat\u0131nda Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131n\u0131n koydu\u011fu kanunlara boyun e\u011fen, de\u011fer yarg\u0131lar\u0131nda ve toplumsal \u00f6l\u00e7\u00fclerinde Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131n\u0131n ortaya koydu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncelere ve kavramlara uyan, ahl\u00e2k kurallar\u0131nda, gelenek ve g\u00f6reneklerinde, k\u0131l\u0131k k\u0131yafetinde -Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak- kendisine bu ahl\u00e2k kurallar\u0131n\u0131, gelenek ve g\u00f6reneklerini ve k\u0131l\u0131k k\u0131yafetleri belirleyen be\u015feri Rabblere uyan bir kul, en a\u00e7\u0131k \u015fekliyle \u015firk i\u015flemektedir. Allah&#8217;a ortak ko\u015fmaktad\u0131r. &#8220;Allah&#8217;dan ba\u015fka ilah yoktur, Muhammed Allah&#8217;\u0131n peygamberidir&#8221; \u015fehadetinin ifade etti\u011fi en belirgin ger\u00e7e\u011fe kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u0130\u015fte g\u00fcn\u00fcm\u00fczde b\u00fcy\u00fck bir umursamazl\u0131kla ve bo\u015f vermi\u015flikle bu \u015firki i\u015fleyen insanl\u0131k bu ger\u00e7ekten habersizdir. Bu davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n her zaman ve her yerde ya\u015fanan \u015firkin kendisi oldu\u011funu bilmiyorlar.<\/p>\n<p>Putlar\u0131n, o ilkel ve basit \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kmalar\u0131 bir zorunluluk de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc putlar ta\u011futun sembollerinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildirler. Ta\u011fut insanlar\u0131 put ad\u0131na kendisine tapt\u0131rmak, onun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile insanlar\u0131n kendisine kulluk yapmalar\u0131n\u0131, boyun e\u011fmelerini garantiye almak i\u00e7in putun arkas\u0131na saklan\u0131r.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz put, ne konu\u015fabilir, ne i\u015fitebilir ne de g\u00f6rebilir. Fakat mabed bek\u00e7ileri, k\u00e2hinler ve egemenler putun arkas\u0131na gizlenerek muskalar, efsunlar ve nazarl\u0131klar da\u011f\u0131tarak onu kutsarlar. Sonra da kendi isteklerini onun iste\u011fiymi\u015f gibi halk kitlelerine empoze ederler. Halk kitlelerini kendilerine kul yapmak, onlar\u0131 y\u00f6netimleri alt\u0131nda ezip a\u015fa\u011f\u0131lamak i\u00e7in putu arac\u0131 yaparlar.<\/p>\n<p>Herhangi bir yerde ve herhangi bir zamanda, birtak\u0131m y\u00f6neticiler ve k\u00e2hinler, bu semboller ad\u0131na Allah&#8217;\u0131n izin vermedi\u011fi konularda yasalar, kanunlar, de\u011fer yarg\u0131lar\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fcler, uygulama ve hareket bi\u00e7imleri belirliyorlarsa&#8230; \u0130\u015fte bu semboller, \u00f6zellikleri, mahiyetleri ve fonksiyonlar\u0131 itibariyle putturlar.<\/p>\n<p>&#8220;Milliyet\u00e7ilik&#8221; bir sembol olarak y\u00fckseltildi\u011fi ya da &#8220;Vatan&#8221; bir sembol olarak y\u00fckseltildi\u011fi veya &#8220;Halk&#8221; bayrakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yahut &#8220;S\u0131n\u0131f&#8221; sembolle\u015ftirildi\u011fi zaman&#8230; Sonra insanlar\u0131 Allah&#8217;\u0131 bir yana b\u0131rak\u0131p bu sembollere kulluk yapmalar\u0131, bunlar u\u011fruna canlar\u0131n\u0131, mallar\u0131n\u0131, ahl\u00e2k ve namuslar\u0131n\u0131 feda etmeleri istendi\u011fi zaman&#8230; Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131, O&#8217;nun belirledi\u011fi kanunlar, O&#8217;nun direktif ve \u00f6\u011fretileri ile bu semboller ve i\u015flevleri \u00e7eli\u015fti\u011finde Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131, O&#8217;nun kanunlar\u0131, direktif ve \u00f6\u011fretileri bir yana b\u0131rak\u0131l\u0131p, bu sembollerin ya da daha do\u011fru ve yerinde bir ifade ile bu sembollerin arkas\u0131nda yeralan ta\u011futlar\u0131n istekleri yerine getirildi\u011fi zaman&#8230; Bu, Allah&#8217;\u0131 bir yana b\u0131rak\u0131p, putlara ibadet etmenin ta kendisidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, putun ta\u015ftan veya a\u011fa\u00e7tan bir heykel \u015feklinde somutla\u015fmas\u0131 bir zorunluluk de\u011fildir. Put bir ideoloji, bir sembol de olabilir.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m sadece ta\u015ftan ve a\u011fa\u00e7tan yap\u0131lm\u0131\u015f putlar\u0131 ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in gelmemi\u015ftir. Tarih boyunca gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f peygamberler kafilesinin kesintisiz olarak sarf etti\u011fi bunca \u00e7aba, s\u0131rf bu amaca y\u00f6nelik de\u011fildir. Bu kadar fedak\u00e2rl\u0131\u011fa, bunca i\u015fkence ve azaba, s\u0131rf ta\u015ftan ve a\u011fa\u00e7tan yontulmu\u015f putlar\u0131 ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in katlan\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m, hayat\u0131 ilgilendiren her konuda, ya\u015fanan her olayda sadece Allah&#8217;a boyun e\u011fmek ile ondan ba\u015fkas\u0131na boyun e\u011fmenin her \u00e7e\u015fidi, her \u015fekli aras\u0131ndaki yol ayr\u0131m\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in gelmi\u015ftir. Y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan d\u00fczenlerin ve sistemlerin tabiat\u0131n\u0131 kavramak, tevhid esas\u0131na m\u0131, yoksa \u015firk esas\u0131na m\u0131 dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131, tesbit etmek, yani sadece Allah&#8217;a m\u0131 itaat edildi\u011fini, yoksa \u00e7e\u015fitli ta\u011futlara, rabblere ve putlara m\u0131 kulluk yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in her d\u00f6nemde ve her rejimde ge\u00e7erli olan y\u00f6netim bi\u00e7imine bakmak gerekir.<\/p>\n<p>Dilleri ile &#8220;Allah&#8217;dan ba\u015fka ilah olmad\u0131\u011f\u0131na ve Muhammed&#8217;in Allah&#8217;\u0131n peygamberi oldu\u011funa \u015fahitlik ederiz&#8221; dedikleri ve ar\u0131nmada, bireysel ibadet davran\u0131\u015flar\u0131nda, evlilik, bo\u015fanma ve miras gibi konularda pratik olarak Allah&#8217;a itaat ettikleri i\u00e7in kendilerini &#8220;Allah&#8217;\u0131n dinine&#8221; mensup ki\u015filer oldu\u011funu zannedenler, bunun yan\u0131nda, bu dar kapsaml\u0131 alan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan konularda Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na boyun e\u011fenler, bir\u00e7o\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131na kar\u015f\u0131 olmak \u00fczere Allah&#8217;\u0131n izin vermedi\u011fi yasalara uyanlar, gerek isteyerek, gerek istemeyerek bu yeni putlar\u0131n kendilerinden istedi\u011fi g\u00f6revleri yerine getirmek i\u00e7in canlar\u0131n\u0131, mallar\u0131n\u0131, namus ve ahl\u00e2klar\u0131n\u0131 feda edenler. Din, ahl\u00e2k ve namus kavramlar\u0131 putlar\u0131n istekleri ile \u00e7eli\u015fti\u011fi zaman Allah&#8217;\u0131n emirlerini, kulak ard\u0131 edip bu putlar\u0131n isteklerini yerine getirenler.<\/p>\n<p>Kendilerini &#8220;m\u00fcsl\u00fcman&#8221; ve &#8220;Allah&#8217;\u0131n dinine&#8221; mensup ki\u015filer zannedip de durumlar\u0131 bundan ibaret olanlar&#8230; Evet bunlar bir an \u00f6nce uyan\u0131p ne kadar b\u00fcy\u00fck bir \u015firk i\u015flediklerini g\u00f6rmelidirler!<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz &#8220;Allah&#8217;\u0131n dini&#8221; yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn do\u011fusunda ve bat\u0131s\u0131nda kendilerini &#8220;m\u00fcsl\u00fcman&#8221; zannedenlerin d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi ciddiyetten uzak komik bir \u015fey de\u011fildir. Allah&#8217;\u0131n dini g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n her par\u00e7as\u0131n\u0131, t\u00fcm ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 ku\u015fatan bir hayat sistemidir. Temel ve b\u00fct\u00fcnl\u00fck arzeden alanlar\u0131 bir yana, g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n her par\u00e7as\u0131nda, t\u00fcm ayr\u0131nt\u0131lar\u0131nda sadece Allah&#8217;a boyun e\u011fmek, yaln\u0131zca O&#8217;na uymak, Allah&#8217;\u0131n dinidir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hi\u00e7 kimseden ba\u015fka t\u00fcrl\u00fcs\u00fcn\u00fc kabul etmedi\u011fi \u0130sl\u00e2m dini i\u015fte budur.<\/p>\n<p>Allah&#8217;a ortak ko\u015fmak sadece onunla birlikte ba\u015fka ilahlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na inanmakla ortaya \u00e7\u0131kmaz. En ba\u015fta Allah&#8217;la birlikte birtak\u0131m Rabblerin hakimiyet kurmas\u0131 \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kar \u015firk&#8230;<\/p>\n<p>Ta\u015ftan ve a\u011fa\u00e7tan yontulmu\u015f heykeller dikmek,putlara ibadet etmenin t\u00fcm\u00fcn\u00fc ifade etmez. T\u0131pk\u0131 putlar\u0131nki gibi etkinlikleri, sonu\u00e7lar\u0131 ve i\u015flevleri olan semboller, putlara ibadetin anlam\u0131n\u0131 daha \u00e7ok somutla\u015ft\u0131rmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>O halde yery\u00fcz\u00fcndeki b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerde ya\u015fayan insanlar, g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131nda en y\u00fcce makam\u0131 kime verdiklerine, tam anlam\u0131 ile kime boyun e\u011fdiklerine, kime uyduklar\u0131na, kime itaat ettiklerine, kimin s\u00f6z\u00fcn\u00fc dinlediklerine bir baks\u0131nlar. \u015eayet b\u00fct\u00fcn bu konularda sadece Allah&#8217;a itaat ediyorlarsa, s\u0131rf ona boyun e\u011fiyorlarsa, onlar Allah&#8217;\u0131n dinine mensupturlar&#8230; Yok e\u011fer bu konularda Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na (onunla birlikte ya da onu bir yana b\u0131rakarak) uyuyorlarsa, onlar ta\u011futlar\u0131n, putlar\u0131n dinine mensupturlar. Allah korusun&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Bu Kur&#8217;an, t\u00fcm insanlara y\u00f6nelik bir duyurudur. Onun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile insanlar uyar\u0131ls\u0131n, herkes Allah&#8217;\u0131n tek oldu\u011funu \u00f6\u011frensin ve sa\u011fduyulu kimseler onun ibret derslerinden yararlans\u0131n diye inmi\u015ftir.&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>24- Allah&#8217;\u0131n g\u00fczel s\u00f6z\u00fc neye benzetti\u011fini g\u00f6rm\u00fcyor musun? O, onu yerin derinliklerine k\u00f6k salm\u0131\u015f ve dallar\u0131 g\u00f6\u011fe t\u0131rmanan yararl\u0131 bir a\u011faca benzetiyor. 25- O a\u011fa\u00e7 s\u00fcrekli olarak meyva verir. \u0130nsanlar \u00f6\u011f\u00fct als\u0131nlar diye Allah onlara \u00e7e\u015fitli \u00f6\u011f\u00fctler verir. 26- \u0130\u011fren\u00e7 s\u00f6z de k\u00f6k\u00fc yerden kesilmi\u015f, dik duramayan ac\u0131 meyval\u0131 bir a\u011faca benzer. 27- Allah, gerek &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1596,314,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2581","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-ibrahim-suresi","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2581","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2581"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2581\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2581"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2581"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2581"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}