{"id":2587,"date":"2012-01-20T10:53:38","date_gmt":"2012-01-20T10:53:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2587"},"modified":"2012-01-20T10:53:38","modified_gmt":"2012-01-20T10:53:38","slug":"rad-suresinin-1-40-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/rad-suresinin-1-40-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Ra&#8217;d Suresi&#8217;nin 1-40.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"<p><strong>1- Elif L\u00e2m-Mim-R\u00e2. Bunlar kitab\u0131n ayetleridir. Rabbinden sana indirilen mesaj ger\u00e7ektir, fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu buna inanmazlar.<\/p>\n<p>Elif. L\u00e2m. Mim. R\u00e2&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Bunlar kitab\u0131n ayetleridir.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ayetleridir. Ya da bunlar bu kitab\u0131n Allah kat\u0131ndan indirildi\u011fini belgeleyen kan\u0131tlard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kitab\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn bu harflerden meydana gelmi\u015f olmas\u0131, bu kitab\u0131n Allah taraf\u0131ndan vahyedildi\u011fini g\u00f6stermektedir. Herhangi bir yarat\u0131lm\u0131\u015f\u0131n eseri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Rabbinden sana indirilen mesaj ger\u00e7ektir.&#8221;<\/p>\n<p>Yaln\u0131zca ger\u00e7ektir. Hi\u00e7bir \u015fekilde i\u00e7ine bat\u0131l kar\u0131\u015fmam\u0131\u015f, saf ve net ger\u00e7ektir. Ku\u015fku ve teredd\u00fcte yer yoktur bunda. Bu harfler de onun ger\u00e7ekli\u011fine kan\u0131t olu\u015fturmaktad\u0131rlar. Bunlar onun y\u00fcce Allah kat\u0131ndan geldi\u011fini belgelemektedirler. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kat\u0131ndan gelen bir \u015fey de hi\u00e7bir ku\u015fkuya yer b\u0131rakmayan kesin ger\u00e7ekten ba\u015fkas\u0131 olamaz.<\/p>\n<p>&#8220;Fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu buna inanmazlar.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu kitab\u0131 vahyetti\u011fine inanmazlar. Do\u011fal olarak bu kitab\u0131n vahyedilmi\u015f oldu\u011funa inanmaman\u0131n gere\u011fi olarak Allah&#8217;\u0131n birli\u011fi, sadece O&#8217;na boyun e\u011filmesi, \u00f6l\u00fcmden sonra dirili\u015f ve d\u00fcnya hayat\u0131nda iyi ameller i\u015fleme gibi ger\u00e7ekleri de kabul etmezler.<\/p>\n<p>Bu ayetler, surenin t\u00fcm konular\u0131n\u0131 \u00f6zetleyen, ele ald\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm sorunlara i\u015faret eden bir giri\u015ftir. Bu y\u00fczden g\u00fcc\u00fcn kan\u0131tlar\u0131n\u0131, y\u00fcce yarat\u0131c\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc, hikmetini ve olaylar\u0131 planlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6steren evrenin ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fcklerini sunmaya ba\u015fl\u0131yor. Ve bu ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fckler insanlara yol g\u00f6stericilik yapacak bir vahyin gelmi\u015f olmas\u0131n\u0131n ve insanlar\u0131n hesapla\u015fmalar\u0131 i\u00e7in \u00f6l\u00fcmden sonra dirilmelerinin bu hikmetin gere\u011fi oldu\u011funu dile getiriyor. Ayr\u0131ca bu evrensel g\u00fcc\u00fcn insanlar\u0131 diriltme ve onlar\u0131 hem kendilerini, hem de kendilerinden \u00f6nce di\u011fer varl\u0131klar\u0131 varetti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Kendilerine verdi\u011fi nimetlerle onlar\u0131 denemek i\u00e7in t\u00fcm evreni hizmetlerine veren y\u00fcce yarat\u0131c\u0131ya d\u00f6nd\u00fcrme yetene\u011fine sahip olmas\u0131n\u0131n da bu hikmet ve planlaman\u0131n gere\u011fi oldu\u011funu dile getiriyor.<\/p>\n<p>Harikalar yaratan f\u0131r\u00e7a, evrenin g\u00f6rkemli sahnelerini \u00e7izmeye ba\u015fl\u0131yor. Bir dokunu\u015fta, g\u00f6kler canlan\u0131veriyor&#8230; Di\u011fer bir dokunu\u015fta yerler&#8230; Birka\u00e7 \u00e7izgide yer sahnelerinden, hayat\u0131n gizli kalan y\u00f6nlerinden \u00e7iziliyor&#8230;<\/p>\n<p>Sonra bunca susturucu kan\u0131ta ra\u011fmen \u00f6l\u00fcmden sonra dirili\u015fi inkar eden, Allah&#8217;\u0131n azab\u0131n\u0131n kendilerine \u00e7abucak ili\u015fmesini arzulayan ve bu ayetlerden ba\u015fka kan\u0131tlar isteyen toplumun bu davran\u0131\u015f\u0131 \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla kar\u015f\u0131lan\u0131yor.<br \/>\n<strong>2- Allah g\u00f6kleri, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi, direksiz olarak y\u00fckseltti. Sonra Ar\u015f&#8217;a kuruldu, g\u00fcne\u015f ile ay\u0131 buyru\u011fu alt\u0131na ald\u0131, her biri belli bir s\u00fcrenin sonuna kadar y\u00f6r\u00fcngesinde hareket eder, o b\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmeleri d\u00fczenler. Rabbinizin kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131za kesinlikle inanas\u0131n\u0131z diye O, size ayetlerini ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klar. .<\/p>\n<p>3- O yerin alan\u0131n\u0131 geni\u015f yapt\u0131; orada k\u00f6kl\u00fc da\u011flar ve nehirler varetti; b\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnleri, b\u00fct\u00fcn bitkileri \u00e7ift olarak yaratt\u0131; O geceyi g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn \u00fczerine \u00f6rter. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bunlar da d\u00fc\u015f\u00fcnen kimseler i\u00e7in ibret dersleri vard\u0131r. \u00b7<\/p>\n<p>4- Yery\u00fcz\u00fcnde biribirine biti\u015fik, farkl\u0131 yap\u0131da toprak par\u00e7alar\u0131; \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131, ekinler ve \u00e7atall\u0131-\u00e7atals\u0131z hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131 vard\u0131r; hepsi ayn\u0131 su ile sulan\u0131r, fakat \u00fcr\u00fcnleri aras\u0131nda fark g\u00f6zetiriz. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bunlarda akl\u0131 erenler i\u00e7in bir\u00e7ok ibret dersleri vard\u0131r.<\/p>\n<p>5- E\u011fer \u015fa\u015facaksan, k\u00e2firlerin `Biz \u00f6l\u00fcp toprak olunca m\u0131 yeniden diriltilece\u011fiz?&#8217; demelerine \u015fa\u015fmak gerekir. Onlar Rabb&#8217;lerini ink\u00e2r edenlerdir, onlar\u0131n boyunlar\u0131na demir halkalar ge\u00e7irilecektir; onlar, orada ebedi olarak kalmak \u00fczere, cehennemliktirler.<\/p>\n<p>6- M\u00fc\u015frikler senden iyilikten \u00f6nce k\u00f6t\u00fcl\u00fck isterler, \u00e7arpt\u0131r\u0131lacaklar\u0131 cezan\u0131n bir an \u00f6nce ba\u015flar\u0131na gelmesini dilerler. Oysa onlardan \u00f6nce nice a\u011f\u0131r ceza \u00f6rnekleri ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Rabb&#8217;in, insanlar\u0131n zalimliklerine ra\u011fmen onlara kar\u015f\u0131 ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r ve yine hi\u00e7 ku\u015fkusuz Rabbinin cezas\u0131 da pek a\u011f\u0131rd\u0131r.<\/p>\n<p>7- K\u00e2firler &#8220;Muhammed&#8217;e, Rabb&#8217;inden bir mucize indirilseydi ya&#8221; derler. Oysa sen sadece bir uyar\u0131c\u0131s\u0131n ve her toplumun bir do\u011fru yol g\u00f6stericisi vard\u0131r.<\/strong><strong><\/p>\n<p>G\u00f6kler -hangi anlamda olursa olsun ve de\u011fi\u015fik \u00e7a\u011flardaki insanlar bu s\u00f6zden neyi anl\u0131yorlarsa anlas\u0131nlar- g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilmi\u015ftir. \u0130nsanlar biraz olsun g\u00f6kleri d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flay\u0131nca, ku\u015fkusuz ne denli deh\u015fet verici olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrler. Ayn\u0131 zamanda g\u00f6kler herhangi bir \u015feye dayanm\u0131yor da. &#8220;Direksiz&#8221; y\u00fckseltilmi\u015flerdir. Apa\u00e7\u0131k ortadad\u0131rlar, g\u00f6zlerinizle &#8220;g\u00f6r\u00fcyorsunuz.&#8221;<\/p>\n<p>Bu, deh\u015fet verici evren boyutunda ger\u00e7ekle\u015ftirilen ilk f\u0131r\u00e7a darbesidir. Bu ayn\u0131 zamanda, \u015fu deh\u015fet verici sahnenin \u00f6n\u00fcnde durup d\u00fc\u015f\u00fcnen ve g\u00f6klerin de\u011fil direksiz, direkli olarak dahi Allah&#8217;dan ba\u015fka hi\u00e7bir kimse taraf\u0131ndan y\u00fckseltilemeyece\u011fini kavrayan insan\u0131n i\u00e7inde bir \u00fcrpermenin meydana gelmesini sa\u011flayan bir i\u00e7 uyan\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n topraktan darac\u0131k bir temel \u00fczerine direkli ya da direksiz y\u00fckselttikleri \u015fu k\u00fc\u00e7\u00fck, de\u011fersiz ve c\u0131l\u0131z yap\u0131lar bu y\u00fcce yap\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7ok basit kal\u0131yor. Sonra, kendilerini \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatan kendilerinden y\u00fcce ve direksiz y\u00fckseltilmi\u015f g\u00f6klere dikkat etmeyen insanlara bu yap\u0131lardaki g\u00f6rkem, dayan\u0131kl\u0131l\u0131k ve sa\u011flaml\u0131ktan s\u00f6z ediliyor. Bunun da \u00f6tesinde yer alan ger\u00e7ek kuvvetten, ger\u00e7ek b\u00fcy\u00fckl\u00fckten ve insan hayalinin uzanamad\u0131\u011f\u0131 sa\u011flaml\u0131ktan ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131ktan s\u00f6z ediliyor.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bu deh\u015fet verici manzaradan ak\u0131llar\u0131n ve bak\u0131\u015flar\u0131n alg\u0131layamad\u0131\u011f\u0131, yetersiz kald\u0131\u011f\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc gayb manzaras\u0131na ge\u00e7iliyor:<\/p>\n<p>&#8220;Sonra ar\u015fa kuruldu.&#8221;<\/p>\n<p>\u00dcst\u00fcnl\u00fckse, i\u015fte \u00fcst\u00fcnl\u00fck. Y\u00fccelikse, i\u015fte y\u00fccelik. Ve bu s\u0131n\u0131rs\u0131z bir y\u00fcceliktir. S\u0131n\u0131rs\u0131z \u015feyler insan\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 kavray\u0131\u015f\u0131na bir tablo halinde canland\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Bu, harikalar yaratan sanat f\u0131r\u00e7as\u0131n\u0131n m\u00fcthi\u015f dokunu\u015flar\u0131ndan bir di\u011feridir. G\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen y\u00fcceli\u011fe ili\u015fkin dokunu\u015fun yan\u0131nda s\u0131n\u0131rs\u0131z y\u00fcceli\u011fi ortaya koymada son derece maharetli bir di\u011fer dokunu\u015ftur bu. Her ikisi yanyana ve surenin ak\u0131\u015f\u0131nda g\u00fczel bir uyum olu\u015fturuyorlar&#8230;<\/p>\n<p>S\u0131n\u0131rs\u0131z y\u00fccelikten boyun e\u011fdirilmeye ge\u00e7iliyor. G\u00fcne\u015f ve ay\u0131n boyun e\u011fdirilmesi&#8230; Bunca \u00e7ekicili\u011fi ve y\u00fcceli\u011fi ile birlikte g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen y\u00fcceli\u011fin insanlar\u0131n emrine verili\u015finden s\u00f6z ediliyor. Daha ilk dokunu\u015fta bu manzara ak\u0131llar\u0131n\u0131 ba\u015flar\u0131ndan alm\u0131\u015ft\u0131. Ve birden bu y\u00fcceliklerin y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n emrine boyun e\u011fdikleri ger\u00e7e\u011fi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriliyor.<\/p>\n<p>Sahneyi g\u00f6zlemlememize son vermeden \u00f6nce sahnede birbirine girmi\u015f kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 tablolara bir g\u00f6z atmakta yarar vard\u0131r. Birden kendimizi g\u00f6zlemlenebilen uzay\u0131n y\u00fccelikleri \u00f6n\u00fcnde buluyoruz, kar\u015f\u0131s\u0131nda da bilinmez gayb y\u00fccelikleri yer al\u0131yor. Sonra y\u00fckseli\u015f, onun kar\u015f\u0131s\u0131nda da boyun e\u011fdirili\u015f sahnesi \u00f6n\u00fcnde buluyoruz kendimizi. Sonra cisim olarak kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 duran g\u00fcne\u015f ve ayla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yoruz. G\u00fcne\u015f ve ay\u0131n zaman a\u00e7\u0131s\u0131ndan kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olu\u015flar\u0131 gece ve g\u00fcnd\u00fcz \u015feklinde beliriyor \u00f6n\u00fcm\u00fczde.<\/p>\n<p>Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131na kapt\u0131rm\u0131\u015f gidiyoruz&#8230; Bu y\u00fckseli\u015f ve boyun e\u011fdirili\u015fte bir hikmetin, \u00e7ok ince bir planlaman\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavr\u0131yoruz b\u00f6ylece.<\/p>\n<p>Her biri belli bir s\u00fcrenin sonuna kadar y\u00f6r\u00fcngesinde hareket eder.&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7izilmi\u015f s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde, \u00f6nceden belirlenmi\u015f bir kanun uyar\u0131nca hareket ederler. Hem kendi y\u00f6r\u00fcngelerindeki senelik ve g\u00fcnl\u00fck turlar\u0131nda, hem de g\u00f6zlemlenen evrenin yok olmas\u0131ndan \u00f6nce kendileri i\u00e7in belirlenen yolculuklar\u0131nda bu kanuna uyarlar:<\/p>\n<p>&#8220;O b\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmeleri d\u00fczenler.&#8221;<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn i\u015fleri, her biri kendi y\u00f6r\u00fcngesinde belli bir s\u00fcre i\u00e7in y\u00fczen g\u00fcne\u015f ve ay\u0131 boyun e\u011fdirmesindeki ince planlamas\u0131nda oldu\u011fu gibi d\u00fczenler. Uzay bo\u015flu\u011funda ak\u0131l almaz y\u00f6r\u00fcngeleri, y\u00fczen cisimleri dengede tutan, a\u015f\u0131lmaz bir \u00e7izgide ak\u0131\u015flar\u0131na y\u00f6n veren y\u00fcce planlama, bu deh\u015fet verici taktirdir ku\u015fkusuz.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n i\u015fleri d\u00fczenlemesinden biri &#8220;O size ayetlerini ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klar.&#8221; Onlar\u0131 d\u00fczenlemesi, ahenkli bir \u015fekle sokmas\u0131d\u0131r. Herbirini en uygun zamanda, bir nedene dayal\u0131, bir amaca y\u00f6nelik olarak sunmas\u0131d\u0131r, &#8220;Rabbinizin kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131za kesinlikle inanas\u0131n\u0131z diye.&#8221; Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f, bir ahenk olu\u015fturmu\u015f ayetleri g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde bunlar\u0131n da \u00f6tesinde evrende yer alan ayetleri seyretti\u011finizde&#8230; Bunlar\u0131 ilk defa yarat\u0131c\u0131 el meydana getirmi\u015f, yoktan varetmi\u015ftir&#8230; Onun yoktan varetmesinin \u00f6tesinde yer alan planlama, takdir ve hikmetleri, Kur&#8217;an ayetleri sizin i\u00e7in tasvir etmi\u015ftir. B\u00fct\u00fcn bunlar g\u00f6steriyor ki, insanlar\u0131n amellerinin de\u011ferlendirilmesi, bu amellere kar\u015f\u0131l\u0131k verilmesi i\u00e7in d\u00fcnya hayat\u0131ndan sonra tekrar y\u00fcce yarat\u0131c\u0131ya d\u00f6nmek bir zorunluluktur. Bir hikmet ve planlamaya dayal\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015fen ilk yaratman\u0131n da i\u015faret etti\u011fi gibi bu zorunluluk y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n takdirinin kusursuzlu\u011funun gere\u011fidir.<\/p>\n<p>Bundan sonra ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00e7izgi tasviri g\u00f6kten yere iniyor. \u00d6nce geni\u015f bir tablo \u00e7iziyor:<\/p>\n<p>&#8220;O yerin alan\u0131n\u0131 geni\u015f yapt\u0131; orada k\u00f6kl\u00fc da\u011flar ve nehirler varetti; b\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnleri, b\u00fct\u00fcn bitkileri \u00e7ift olarak yaratt\u0131; O geceyi g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn \u00fczerine \u00f6rter. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bunlarda d\u00fc\u015f\u00fcnen kimseler i\u00e7in ibret dersleri vard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Yer tablosundaki geni\u015f \u00e7izgiler yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn g\u00f6zler \u00f6n\u00fcndeki yay\u0131lm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131, uzay\u0131p giden enginli\u011fidir. Bir b\u00fct\u00fcn olarak yerin \u015fekli ger\u00e7ekte o kadar \u00f6nemli de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yery\u00fcz\u00fc t\u00fcm \u015fekil farkl\u0131l\u0131klar\u0131na ra\u011fmen yine de uzat\u0131lm\u0131\u015f, yayd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve geni\u015f k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Perdede beliren ilk manzara budur i\u015fte&#8230;<\/p>\n<p>Sonra sa\u011flam ve k\u00f6kl\u00fc da\u011flar\u0131n ard\u0131ndan yery\u00fcz\u00fcnde akan nehirlerin manzaras\u0131 \u00e7iziliyor. B\u00f6ylece yer sahnesindeki temel ve geni\u015f \u00e7izgiler, g\u00fczel bir ahenk olu\u015fturarak kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak \u00e7iziliyor.<\/p>\n<p>Tablodaki bu temel ve genel \u00e7izgilerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn i\u00e7erdi\u011fi genel manzaralar ve bir de yery\u00fcz\u00fcndeki hayat\u0131n gerektirdi\u011fi temel ko\u015fullard\u0131r. Birincisi, yery\u00fcz\u00fcnde yeti\u015fen bitkilerin varl\u0131\u011f\u0131nda somutla\u015fmaktad\u0131r. &#8220;B\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnleri, b\u00fct\u00fcn bitkileri \u00e7ift olarak yaratt\u0131.&#8221; \u0130kincisi de gece ve g\u00fcn d\u00fcz fenomenleri ile temsil edilmektedir.<\/p>\n<p>\u0130lk sahne insanlar\u0131n kendi bilgileri ve ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ancak yak\u0131n \u00e7a\u011flarda \u00f6\u011frenebildikleri bir ger\u00e7e\u011fi kapsamaktad\u0131r. Buna g\u00f6re b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar, en ba\u015fta da bitkiler erkek ve di\u015fi t\u00fcrlerden olu\u015furlar. Hatta erkek t\u00fcr\u00fc bulunmad\u0131\u011f\u0131 san\u0131lan bitkilerin bile kendi yap\u0131lar\u0131nda e\u015flerini bar\u0131nd\u0131rd\u0131klar\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bir \u00e7i\u00e7ekte hem erkeklik hem de di\u015filik organ\u0131n\u0131n birlikte bulundu\u011fu ya da bu organlar\u0131n ayr\u0131 ayr\u0131 dallarda yer ald\u0131\u011f\u0131 belirlenmi\u015ftir. Sahneyle birlikte bu ger\u00e7ek d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc alg\u0131lad\u0131ktan sonra insan akl\u0131n\u0131 yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 etrafl\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fcnmeye zorlamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130kinci sahne birbirini izleyen ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir d\u00fczen i\u00e7inde biri di\u011ferini b\u00fcr\u00fcyen gece ve g\u00fcnd\u00fcz sahnesidir. Bu da insan\u0131 tabiat sahnelerini etrafl\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fcnmeye; s\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmeye zorlayan bir etkendir. \u00c7\u00fcnk\u00fc gecenin yakla\u015f\u0131p g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn uzakla\u015fmas\u0131 ya da tan yerinin a\u011far\u0131p, gecenin da\u011f\u0131lm\u00e2s\u0131 olay\u0131n\u0131n meydana geli\u015fine al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131ndan dolay\u0131 basit bir olay gibi alg\u0131lanmaktad\u0131r. Oysa al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 hissizli\u011fi ve uyu\u015fuklu\u011fu bir kenara at\u0131p bu olguyu tekrar\u0131n donukla\u015ft\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 taze bir bilin\u00e7le alg\u0131layan bir kimse ola\u011fan\u00fcst\u00fc olaylardan biri oldu\u011funu anlar. Gece v\u00e8 g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn meydana geli\u015fini sa\u011flayan bu \u015fa\u015fmaz dola\u015f\u0131m sistemi de evrenin uydu\u011fu yasay\u0131 kavramaya, bu evreni yoktan vareden, onu y\u00f6nlendirip g\u00f6zeten g\u00fcc\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnmeye zorlay\u0131c\u0131 bir etkendir.<\/p>\n<p>&#8220;Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bunlarda d\u00fc\u015f\u00fcnen kimseler i\u00e7in ibret dersleri vard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>\u00d6teki ayetlere ge\u00e7meden \u00f6nce sahnede yer alan kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sanatsal olgular\u0131n \u00fczerinde k\u0131saca dural\u0131m. K\u00f6kl\u00fc da\u011flar ile akan nehirler&#8230; Her \u00fcr\u00fcndeki erkek ve di\u015fi \u00e7iftler&#8230; Gece ve g\u00fcnd\u00fcz&#8230; Sonra b\u00fct\u00fcn yer sahnesi ile ge\u00e7en g\u00f6k sahnesi aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131tl\u0131k olma ger\u00e7e\u011fi&#8230; Nitekim yer ve g\u00f6k sahneleri b\u00fcy\u00fck evren sahnesinde birbirlerini b\u00fct\u00fcnlemektedirler. Her ikisini kapsayan ve b\u00fct\u00fcn olarak onlardan meydana gelen evren sahnesi&#8230;<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan harikalar yaratan sanat f\u0131r\u00e7as\u0131, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn karakteristik \u00e7izgilerini belirlemeye devam ediyor. Ama bu sefer temel ve geni\u015f \u00e7izgilerden daha ince ve daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u00e7izgiler \u00e7iziyor:<\/p>\n<p>&#8220;Yery\u00fcz\u00fcnde biribirine biti\u015fik, farkl\u0131 yap\u0131da toprak par\u00e7alar\u0131; \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131, ekinler ve \u00e7atall\u0131-\u00e7atals\u0131z hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131 vard\u0131r; hepsi ayn\u0131 su ile sulan\u0131r, fakat \u00fcr\u00fcnleri aras\u0131nda fark g\u00f6zetiriz. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bunlarda akl\u0131 erenler i\u00e7in bir\u00e7ok ibret dersleri vard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Ruhun yarat\u0131l\u0131\u015ftaki canl\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00f6nmesi, bir par\u00e7as\u0131 olup da kendisini alg\u0131lamak ve i\u00e7inde yo\u011frulmak \u00fczere kopup geldi\u011fi evrenle ilgi kurmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, \u00e7o\u011fumuz \u015fu yery\u00fcz\u00fc sahnelerini i\u00e7imizde durup d\u00fc\u015f\u00fcnme duygusu bile uyanmadan g\u00f6r\u00fcr ge\u00e7eriz.<\/p>\n<p>&#8220;Yery\u00fcz\u00fcnde biribirine biti\u015fik, farkl\u0131 yap\u0131da toprak par\u00e7alar\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Bunlar\u0131n \u00f6zellikleri farkl\u0131d\u0131r. Yoksa par\u00e7a par\u00e7a olduklar\u0131 anla\u015f\u0131lmayacakt\u0131. Birbirlerine benzer olsalar da tek bir par\u00e7a olacaklard\u0131. Kimisi g\u00fczel ve verimlidir. Kimisi \u00e7orak ve verimsizdir. Kimisi susuz ve kurakt\u0131r. Kimisi kayal\u0131k ve serttir. Her birinin de farkl\u0131 t\u00fcrleri, renkleri ve dereceleri vard\u0131r. Kimisi bay\u0131nd\u0131r kimisi de ekime elveri\u015fsizdir. Kimisi ekili ve canl\u0131d\u0131r, kimisi de terkedilmi\u015f ve \u00f6l\u00fcd\u00fcr. Kimisi kuru, kimisi ya\u015ft\u0131r .. B\u00fct\u00fcn bunlar yery\u00fcz\u00fcnde birbirlerine kom\u015fu toprak par\u00e7alar\u0131d\u0131r-&#8230;<\/p>\n<p>Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u00e7izimin ilk ve temel dokunu\u015flar\u0131d\u0131r bunlar. Sonra ayr\u0131nt\u0131ya ge\u00e7iliyor: &#8220;\u00dcz\u00fcm ba\u011flar\u0131.&#8221; &#8230; &#8220;Ekinler&#8221; ve &#8220;\u00e7atall\u0131-\u00e7atals\u0131z hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131&#8221;&#8230; Burada \u00fc\u00e7 bitki t\u00fcr\u00fc temsil ediliyor. \u00dcz\u00fcm, asma t\u00fcr\u00fcn\u00fc; hurma, a\u011fa\u00e7 t\u00fcr\u00fcn\u00fc; ekin de baklagiller, \u00e7i\u00e7ek ve benzeri \u015feyleri temsil ediyor. B\u00fct\u00fcn bunlar tabloyu renklendirmek, do\u011fal sahnedeki bo\u015fluklar\u0131 doldurmak ve de\u011fi\u015fik bitki t\u00fcrlerini temsil etmek i\u00e7in yer al\u0131yorlar.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte \u015fu hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131&#8230; Kimisi tek, kimisi \u00e7ift k\u00f6kl\u00fcd\u00fcr&#8230; Baz\u0131s\u0131 tek g\u00f6vdeli baz\u0131s\u0131 ayn\u0131 k\u00f6ke ba\u011fl\u0131 iki veya daha fazla g\u00f6vdelidir.<\/p>\n<p>Hepsi &#8220;ayn\u0131 su ile sulan\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Topraklar\u0131 birdir. Ama \u00fcr\u00fcnlerinin lezzetleri farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Fakat \u00fcr\u00fcnleri aras\u0131nda fark g\u00f6zetiriz.&#8221;<\/p>\n<p>Yaratan, yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00f6nlendiren ve \u00f6zg\u00fcn iradeye sahip y\u00fcce Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131 m\u0131d\u0131r bunlar\u0131 yapan? Hangimiz ayn\u0131 toprak par\u00e7as\u0131nda yeti\u015fen farkl\u0131 bitkilerin, de\u011fi\u015fik meyvelerinden tatmam\u0131\u015f\u0131zd\u0131r. Ve hangi birimiz Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ak\u0131llar\u0131 ve kalpleri y\u00f6neltti\u011fi bu ger\u00e7eklere bu \u015fekilde dikkat etmi\u015fiz? \u0130\u015fte bunun i\u00e7in Kur&#8217;an hep yeni ve ebedi kal\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur&#8217;an insan\u0131n i\u00e7inde ve evrende yer alan sahnelerle, tablolarla insan\u0131n duygular\u0131n\u0131 yeniliyor. Bunlar bitmez t\u00fckenmez ger\u00e7eklerdir. Hi\u00e7bir insan s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00f6mr\u00fcnde bunlar\u0131 bir bir ele al\u0131p ara\u015ft\u0131ramaz. Ayn\u0131 \u015fekilde insanl\u0131k s\u00fcreci belirlenmi\u015f hayat\u0131nda bunlar\u0131 t\u00fcm\u00fcyle alg\u0131layamaz.<\/p>\n<p>&#8220;Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bunlarda akl\u0131 erenler i\u00e7in bir\u00e7ok ibret dersleri vard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc defa sahnede yer alan birbirine kom\u015fu, ama birbirinden farkl\u0131 toprak par\u00e7alar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6n\u00fcnde buluyoruz kendimizi. \u00d6rne\u011fin tek ve \u00e7ift k\u00f6kl\u00fc hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131, de\u011fi\u015fik tatlar, ekinler, hurmal\u0131klar ve \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131&#8230;<\/p>\n<p>U\u00e7suz bucaks\u0131z evrenin ufuklar\u0131nda s\u00fcren bu deh\u015fet verici gezintiden sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131, ufuklarda yer alan bunca kan\u0131t\u0131n kalplerini uyaramad\u0131\u011f\u0131, ak\u0131llar\u0131n\u0131 ba\u015flar\u0131na getiremedi\u011fi, bunlar\u0131n \u00f6tesindeki y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n plan\u0131n\u0131 ve g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6rmelerini sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131 kimselerin sergiledikleri \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 tutumlar\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Sanki bunlar\u0131n ak\u0131llar\u0131 kilitlidir, kalpleri ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kan\u0131tlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnecek, alg\u0131layacak durumda de\u011fildirler.<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer \u015fa\u015facaksan, k\u00e2firlerin `Biz \u00f6l\u00fcp toprak olunca m\u0131 yeniden diriltilece\u011fiz?&#8217; demelerine \u015fa\u015fmak gerekir. Onlar Rabblerini ink\u00e2r edenlerdir, onlar\u0131n boyunlar\u0131na demir halkalar ge\u00e7irilecektir, onlar, orada ebedi olarak kalmak \u00fczere, cehennemliktirler.&#8221;<\/p>\n<p>Do\u011frusu bu deh\u015fet verici sunu\u015ftan sonra baz\u0131 kimselerin &#8220;Biz \u00f6l\u00fcp toprak otunca m\u0131 yeniden diriltilece\u011fiz?&#8221; \u015feklinde soru sormalar\u0131 son derece tuhaf ve \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015feydir.<\/p>\n<p>Bu g\u00f6rkemli evreni yaratan, onu bu \u015fekilde y\u00f6nlendiren y\u00fcce Allah, ku\u015fkusuz insanlar\u0131 yeniden diriltme g\u00fcc\u00fcne sahiptir. Bu soruyu sormalar\u0131n\u0131n sebebi kendilerini yaratan ve i\u015flerini d\u00fczenleyen Rabblerini ink\u00e2r etmeleri, kalplerinin ve ak\u0131llar\u0131n\u0131n kilitlenmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Buna verilecek ceza da boyunlar\u0131na zincir vurulmas\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece akla vurulan zincir ile boyuna vurulan zincir aras\u0131nda bir uyum olu\u015fur. Onlara verilecek ceza ate\u015fe at\u0131lmad\u0131r. Orada sonsuza kadar yanmad\u0131r. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insan\u0131 onurland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 de\u011ferleri i\u015flevsiz hale getirmi\u015flerdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyada g\u00f6revlerini yerine getirmedikleri i\u00e7in, ahirette d\u00fcnyadaki hayatlar\u0131ndan daha baya\u011f\u0131 bir hayata yuvarlanmay\u0131 hakediyorlar. Onlar d\u00fcnyadayken d\u00fc\u015f\u00fcnme, alg\u0131lama ve duyma yeteneklerini k\u00f6reltmi\u015flerdi.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendilerini yeniden diriltece\u011fini \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla kar\u015f\u0131layanlar (asl\u0131nda onlar\u0131n bu tutumuna \u015fa\u015fmak gerekir) Allah&#8217;\u0131n hidayetini isteyeceklerine, onun rahmetini dileyeceklerine Allah&#8217;\u0131n azab\u0131n\u0131 \u00e7abucak kendilerine ula\u015ft\u0131rman\u0131 istiyorlar.<\/p>\n<p>&#8220;M\u00fc\u015frikler senden iyilikten \u00f6nce k\u00f6t\u00fcl\u00fck isterler.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar evrenin ufuklar\u0131na, g\u00f6klere ve yere serpi\u015ftirilmi\u015f Allah&#8217;\u0131n ayetlerine bakmad\u0131klar\u0131 gibi, ge\u00e7mi\u015f milletlerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 fel\u00e2ketlere de bakm\u0131yorlar. Onlar da Allah&#8217;\u0131n azab\u0131n\u0131n \u00e7abucak gelmesini istemi\u015f, sonu\u00e7ta azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. Kendilerinden sonra gelecek nesillere ibret al\u0131nacak bir \u00f6rnek olarak b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;Oysa onlardan \u00f6nce nice a\u011f\u0131r ceza \u00f6rnekleri ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar kendileri gibi insan olanlar\u0131n ak\u0131betinden bile habersizdirler. Oysa ders almas\u0131n\u0131 bilenler i\u00e7in onlar\u0131n ak\u0131betleri bir \u00f6rnektir.<\/p>\n<p>&#8220;Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Rabb&#8217;in insanlar\u0131n zalimliklerine ra\u011fmen, onlara kar\u015f\u0131 ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r.&#8221;&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah bir d\u00f6nem zul\u00fcm i\u015flemi\u015f olsalar bile kullar\u0131na kar\u015f\u0131 son derece merhametlidir. Tevbe yolu ile ba\u011f\u0131\u015flanma yurduna kavu\u015fsunlar diye,.ma\u011ffiret kap\u0131s\u0131n\u0131 onlara a\u00e7ar. Fakat zul\u00fcm i\u015flemede \u0131srar edenleri, inat edenleri a\u00e7\u0131k kap\u0131dan ba\u011f\u0131\u015flanma yurduna s\u0131\u011f\u0131nmayanlar\u0131 dayan\u0131lmaz, \u015fiddetli cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Rabbinin cezas\u0131 da pek a\u011f\u0131rd\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Hidayetten \u00f6nce kendilerinin azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ncelikle isteyen bu beyinsizlerin tutumuna kar\u015f\u0131l\u0131k ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 ba\u011f\u0131\u015flanmay\u0131, cezaland\u0131rmadan \u00f6nce dile getiriyor. Ama\u00e7, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlar i\u00e7in diledi\u011fi iyilikle onlar\u0131n kendileri i\u00e7in istedi\u011fi k\u00f6t\u00fcl\u00fck aras\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck ve korkun\u00e7 u\u00e7urumu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektir. Bunun da \u00f6tesinde g\u00f6zlerin g\u00f6rmezli\u011fi, kalplerin k\u00f6relmesi ve ate\u015fin en alt tabakas\u0131n\u0131 hakeden dejenere olma durumu vurgulanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, evrende yer alan bunca kan\u0131t\u0131 kavrayamayan ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n peygamberine indirece\u011fi bir tek kan\u0131t isteyen, evet \u00e7evrelerindeki evren b\u00fct\u00fcn\u00fcyle y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fcne kan\u0131t olu\u015ftururken bir tek kan\u0131t isteyen kimselerin bu tutumlar\u0131n\u0131n nedenli \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 oldu\u011funu vurgulamakla s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p>&#8220;K\u00e2firler `Muhammed&#8217;e, Rabbinden bir mucize indirilseydi ya&#8217; derler. Oysa sen sadece bir uyar\u0131c\u0131s\u0131n ve her toplumun bir do\u011fru yol g\u00f6stericisi vard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar mucize istiyorlar. Oysa mucize g\u00f6stermek, peygamberin i\u015fi de\u011fildir, b\u00f6yle bir yetkisi de yoktur. Sadece y\u00fcce Allah hikmeti uyar\u0131nca, gerek g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc zaman peygamberle birlikte mucize g\u00f6nderir. &#8220;Sen ancak bir uyar\u0131c\u0131s\u0131n.&#8221; Sak\u0131nd\u0131ran ve do\u011fruyu g\u00f6sterensin. Sen de daha \u00f6nce g\u00f6nderilmi\u015f peygamberler gibisin. Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah toplumlara yol g\u00f6stericilik yaps\u0131nlar diye g\u00f6ndermi\u015ftir peygamberleri&#8230; &#8220;Her toplumun bir do\u011fru yol g\u00f6stericisi vard\u0131r.&#8221; Ola\u011fan\u00fcst\u00fc kan\u0131tlar g\u00f6stermek, mucizeler ger\u00e7ekle\u015ftirmek ise, evreni ve kullar\u0131n i\u015flerini d\u00fczenleyen y\u00fcce Allah&#8217;a aittir.<\/p>\n<p>Bu ger\u00e7eklerle ufuklarda \u00e7\u0131k\u0131lan gezinti ve bu gezintiden elde edilen sonu\u00e7lar \u00fczerinde yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler sona eriyor. Art\u0131k surenin ak\u0131\u015f\u0131 bir ba\u015fka vadide yeni bir gezintiye \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Canl\u0131lar\u0131n i\u00e7 alemlerinde ve duygu d\u00fcnyalar\u0131nda \u00e7\u0131k\u0131lan bir gezintidir bu.<br \/>\n<strong>8- Allah, her di\u015finin rahminde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu rahimlerin erken do\u011furduklar\u0131 ile fazla tuttuklar\u0131n\u0131 bilir. Her \u015fey O&#8217;nun kat\u0131nda belirli bir \u00f6l\u00e7\u00fcye ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>9- O, g\u00f6r\u00fcl\u00fcr-g\u00f6r\u00fclmez, her \u015feyi bilen, y\u00fcceler y\u00fccesidir.<\/p>\n<p>10- \u0130\u00e7inizden s\u00f6z\u00fcn\u00fc gizli tutanla a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yleyen, geceye b\u00fcr\u00fcn\u00fcp saklanan ile g\u00fcnd\u00fczleyin ortal\u0131kta ge\u00e7en aras\u0131nda O&#8217;nun i\u00e7in hi\u00e7bir fark yoktur.<\/p>\n<p>11- \u0130nsan\u0131 \u00f6n\u00fcnden ve arkas\u0131ndan izleyen (melekler) vard\u0131r, onu Allah&#8217;\u0131n emri ile g\u00f6zetlerler. Herhangi bir toplum tutumunu de\u011fi\u015ftirmedik\u00e7e Allah onun konumunu de\u011fi\u015ftirmez. Allah, bir toplumun herhangi bir k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe u\u011framas\u0131n\u0131 dileyince, onu hi\u00e7 kimse \u00f6nleyemez. \u0130nsanlar\u0131n Allah&#8217;dan ba\u015fka hi\u00e7bir koruyucusu, kay\u0131r\u0131c\u0131s\u0131 yoktur.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsan duygusu, tasvirdeki bu derin dokunu\u015flar\u0131n etkisi, ifadedeki bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc ahengin vurgusu ile titriyor, hayretler i\u00e7inde bakakal\u0131yor. Allah&#8217;\u0131n ilminin etkinli\u011fini ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ad\u0131m ad\u0131m izlerken, rahimlerde gizlenmi\u015f cenini, g\u00f6\u011f\u00fcslerde saklanm\u0131\u015f s\u0131rr\u0131, gecenin karanl\u0131\u011f\u0131ndaki gizli hareketi, saklanan ve ortaya \u00e7\u0131kan, f\u0131s\u0131ldayan ve sesli konu\u015fan her canl\u0131y\u0131 g\u00f6zlemlerken a\u011fz\u0131 a\u00e7\u0131kta kal\u0131yor, deh\u015fete kap\u0131l\u0131yor. B\u00fct\u00fcn bunlar b\u00fcy\u00fcte\u00e7 alt\u0131nda apa\u00e7\u0131k ortadad\u0131rlar. Allah&#8217;\u0131n ilminin projekt\u00f6rleri taraf\u0131ndan izlenmektedirler. Ak\u0131llar\u0131ndan ge\u00e7enleri bilen ve niyetlerini say\u0131p d\u00f6ken koruyucular takip etmektedir onlar\u0131. Aman Allah&#8217;\u0131m ne korkun\u00e7 bir \u015fey&#8230; Bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda Allah&#8217;a s\u0131\u011f\u0131nmaktan ba\u015fka \u00e7are yok. Sadece onun himayesi g\u00fcven vericidir \u00e7\u00fcnk\u00fc. Ku\u015fkusuz \u00c2llah&#8217;a iman eden birisi, onun ilminin her \u015feyi kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilir. Ama bu ger\u00e7e\u011fin bir b\u00fct\u00fcn olarak sunulmas\u0131n\u0131n duygular \u00fczerindeki etkisi, teker teker ele al\u0131nmas\u0131n\u0131n b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 etki ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmay\u0131 kabul etmeyecek kadar b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Nitekim surenin ak\u0131\u015f\u0131 bu genellemenin kimi ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 \u015fu ola\u011fan\u00fcst\u00fc tasvirde sunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bak\u0131n y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u015fu s\u00f6z\u00fcne. Bu alanda onun ifade etti\u011fi ger\u00e7ek nerde, herhangi bir soyut \u00f6nermenin ya da genellemenin dile getirdi\u011fi nerde?.. &#8220;Allah, her di\u015finin rahminde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu rahimlerin erken do\u011furduklar\u0131 ile fazla tuttuklar\u0131n\u0131 bilir. Her \u015fey O&#8217;nun kat\u0131nda belirli bir \u00f6l\u00e7\u00fcye ba\u011fl\u0131d\u0131r.&#8221; \u0130nsan evrende bulunan b\u00fct\u00fcn di\u015fileri&#8230; Her tarafa da\u011f\u0131lm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn di\u015fileri&#8230; K\u0131rda, bay\u0131rda, \u00e7\u00f6lde, yerle\u015fim birimlerinde, evlerde, ma\u011faralarda&#8221; inlerde ve ormanlarda bulunan b\u00fct\u00fcn di\u015fileri hayalinde canland\u0131r\u0131yor&#8230; B\u00fct\u00fcn bu di\u015filerin rahimlerinde bulunanlar\u0131, bu rahimlerin al\u0131koydu\u011fu veya d\u0131\u015far\u0131ya att\u0131\u011f\u0131 her damla kan\u0131 kapsayan Allah&#8217;\u0131n bilgisini tasavvur ediyor&#8230;<\/p>\n<p>Bak\u0131n y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u015fu s\u00f6z\u00fcne. Bu alanda O&#8217;nun ifade etti\u011fi ger\u00e7ek nerede, herhangi bir soyut \u00f6nermenin ya da genellemenin dile getirdi\u011fi nerede?<\/p>\n<p>&#8220;\u0130\u00e7inizden s\u00f6z\u00fcn\u00fc gizli tutanla a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yleyen, geceye b\u00fcr\u00fcn\u00fcp saklanan ile g\u00fcnd\u00fczleyin ortal\u0131kta gezen aras\u0131nda O&#8217;nun i\u00e7in hi\u00e7bir fark yoktur.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nsan\u0131 \u00f6n\u00fcnden ve arkas\u0131ndan izleyen (melekler) vard\u0131r, onu Allah&#8217;\u0131n emri ile g\u00f6zetlerler.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130nsan bu evrende f\u0131s\u0131ldayan, y\u00fcksek sesle konu\u015fan, \u015fu m\u00fcthi\u015f evrende saklanan ve ortaya \u00e7\u0131kan her canl\u0131y\u0131 hayalinde canland\u0131r\u0131yor. Sonra da her ki\u015fiyi ard\u0131ndan ve \u00f6n\u00fcnden izleyen, gece ve g\u00fcnd\u00fcz yapt\u0131\u011f\u0131 her \u015feyi bilen, gidip geldi\u011fi her yeri kaydeden Allah&#8217;\u0131n bilgisini tasavvur ediyor.<\/p>\n<p>Deh\u015fet verici evrenin ufuklar\u0131ndan \u00e7izilen ilk tablolar, insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131ndan ve gayb\u0131n derinliklerinden, s\u0131rlar\u0131n bilinmezliklerinden, \u00e7izilen bu son tablolardan daha \u00f6nemli ve daha k\u00f6kl\u00fc de\u011fildirler. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olma bak\u0131m\u0131ndan ve simetriklik a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu da di\u011feri kadar \u00f6nemlidir ku\u015fkusuz.<\/p>\n<p>Biraz da ayetlerin i\u00e7erdikleri ifade ve tasvir g\u00fczelliklerinden s\u00f6z edelim.<\/p>\n<p>&#8220;Allah her di\u015finin rahminde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu rahimlerin erken do\u011furduklar\u0131 ile fazla tuttuklar\u0131n\u0131 bilir. Her \u015fey O&#8217;nun kat\u0131nda belirli bir \u00f6l\u00e7\u00fcye ba\u011fl\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Rahimlerin gizliliklerinde eksilip artan \u015feyleri kapsayan bilgi tasvir edildikten sonra her \u015feyin O&#8217;nun kat\u0131nda bir \u00f6l\u00e7\u00fcye g\u00f6re oldu\u011fu vurgulan\u0131yor. \u00d6l\u00e7\u00fc kelimesi ile eksilme ve artma kelimeleri aras\u0131ndaki uyum ise son derece a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu sorun t\u00fcm\u00fcyle konunun b\u00fct\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan az \u00f6nce ele al\u0131nan yeniden diriltme ger\u00e7e\u011fi ile ilgilidir. Ayr\u0131ca bu sorun, \u015fekil ve manzara a\u00e7\u0131s\u0131ndan da az sonra ele al\u0131nacak olan &#8220;bir \u00f6l\u00e7\u00fcye g\u00f6re&#8221; vadilerde co\u015fkun akan su ile de ilgilidir. \u0130kisinin aras\u0131ndaki benzerlik bir \u00f6l\u00e7\u00fcye uyma ve al\u0131\u015fkanl\u0131kt\u0131r. Nitekim surenin genel atmosferi g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, eksilme ve artma kelimeleri aras\u0131ndaki birbirlerine kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olma durumu g\u00f6ze \u00e7arpacakt\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;O g\u00f6r\u00fcl\u00fcr-g\u00f6r\u00fclmez her \u015feyi bilen, y\u00fcceler y\u00fccesidir.&#8221;<\/p>\n<p>Ayette ge\u00e7en ve &#8220;y\u00fcce&#8221; kelimesinin ifade etti\u011fi anlam, insan duygusunda gerekti\u011fi \u015fekilde somutla\u015fmaktad\u0131r. Oysa bu anlam\u0131 ba\u015fka kelimelerle tasvir etmek son derece zor bir i\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yarat\u0131lm\u0131\u015f her canl\u0131da onu k\u00fc\u00e7\u00fclten bir eksiklik vard\u0131r. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yaratt\u0131klar\u0131 aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck diye nitelendirilen herhangi bir varl\u0131k, b\u00fcy\u00fck bir olay ya da b\u00fcy\u00fck bir i\u015f sadece y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hat\u0131rlanmas\u0131 ile birlikte hemen k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcverir. &#8220;Y\u00fcce&#8221; kelimesi de \u00f6yle&#8230; G\u00f6r\u00fcyorsun ki, herhangi bir a\u00e7\u0131klama yapm\u0131\u015f de\u011filim. Hi\u00e7bir tefsirci de &#8220;b\u00fcy\u00fck&#8221; ve &#8220;y\u00fcce&#8221; kelimelerini ba\u015fka s\u00f6zlerle tefsir etmemi\u015ftir.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130\u00e7inizden s\u00f6z\u00fcn\u00fc gizli tutanla a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yleyen, geceye b\u00fcr\u00fcn\u00fcp saklanan ile g\u00fcnd\u00fczleyin ortal\u0131kta gezen aras\u0131nda O&#8217;nun i\u00e7in hi\u00e7bir fark yoktur.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130fadedeki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olma durumu gayet a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00d6zellikle &#8220;Sariban = ortaya \u00e7\u0131kan = kelimesi dikkatimizi \u00e7ekmektedir. Nerdeyse ifade etti\u011fi anlam\u0131n tersine bir hava olu\u015fturmaktad\u0131r. Daha \u00e7ok gizlili\u011fi ya da gizlili\u011fe yak\u0131n bir \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m yap\u0131yor gibi gelmektedir. = Ortaya \u00e7\u0131kan = yani = giden = kelimesindeki hareket &#8220;gizlenme&#8221; hareketine kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olma amac\u0131na y\u00f6neliktir. Kelimenin vurgusundaki yumu\u015fakl\u0131k ve kullan\u0131l\u0131\u015f\u0131nda kastedilen anlam, olu\u015fan havay\u0131 t\u0131rmalamamak i\u00e7in \u00f6zenle se\u00e7ilmi\u015ftir. Gizli, \u015feffaf, rahimlerde gizli olan \u015feyleri, bilinmez s\u0131rlar\u0131, geceleyin saklananlar\u0131 ve g\u00f6ze g\u00f6r\u00fcnmeyen izleyicileri kapsayan y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bilgisinin olu\u015fturdu\u011fu havad\u0131r bu. Bu y\u00fczden &#8220;gizlenen&#8221; kelimesinin ifade etti\u011fi anlama kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olacak bir kelime se\u00e7ilmi\u015ftir. Ama kelimenin yumu\u015fakl\u0131\u011f\u0131, \u015feffafl\u0131\u011f\u0131 ve gizlili\u011fi and\u0131rmas\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulmu\u015ftur. &#8220;\u0130nsan\u0131 \u00f6n\u00fcnden ve arkas\u0131ndan izleyen (melekler) vard\u0131r, onu Allah&#8217;\u0131n emri ile g\u00f6zetlerler.&#8221;<\/p>\n<p>Ayetlerde b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 izleyen, girip \u00e7\u0131kan her \u015feyi, olup biten t\u00fcm olaylar\u0131 kaydeden ve Allah&#8217;\u0131n emri ile hareket eden korucular\u0131n niteliklerine, tan\u0131mlar\u0131na rastlanmamaktad\u0131r. Sadece &#8220;Allah&#8217;\u0131n emri ile&#8221;&#8230; hareket ettikleri ifade edilmektedir. Biz de; kimdir bunlar? Hangi niteliklere sahiptirler? \u0130nsanlar\u0131 ve olaylar\u0131 ne \u015fekilde izlerler? gibi sorularla anlat\u0131lan\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131z. Ayetlerin olu\u015fturdu\u011fu saklanma, korkma ve izlenme havas\u0131n\u0131 bozmayaca\u011f\u0131z. Zaten ama\u00e7lanan da budur. \u0130fade yeterli a\u00e7\u0131klamay\u0131 yapmaktad\u0131r. \u0130fadenin bu \u015fekilde kapal\u0131 b\u0131rak\u0131lmas\u0131 da bo\u015funa de\u011fildir. \u0130fadelerin olu\u015fturdu\u011fu havan\u0131n tad\u0131n\u0131 bilenler bu kapal\u0131 havan\u0131n a\u00e7\u0131klama ve ayr\u0131nt\u0131larla da da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131 istemezler.<\/p>\n<p>&#8220;Herhangi bir toplum tutumunu de\u011fi\u015ftirmedik\u00e7e, Allah onun konumunu de\u011fi\u015ftirmez.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlar\u0131 kendi emrine g\u00f6re hareket eden korucularla izletmesi, onlar\u0131n hem \u015fah\u0131slar\u0131 hem de durumlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan meydana getirdikleri de\u011fi\u015fiklikleri g\u00f6zetlemek ve bu de\u011fi\u015fikliklere uygun olarak onlar hakk\u0131ndaki h\u00fckm\u00fcn\u00fc y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah insanlara verdi\u011fi nimeti ya da azab\u0131, \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ya da al\u00e7akl\u0131\u011f\u0131, onurlulu\u011fu ya da ezilmi\u015fli\u011fi, onlar, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve pratik hayatlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmedik\u00e7e de\u011fi\u015ftirmez. Y\u00fcce Allah onlar\u0131n \u015fah\u0131slar\u0131 ve davran\u0131\u015flar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan meydana getirdikleri de\u011fi\u015fiklikler do\u011frultusunda onlar\u0131n durumlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirir. Ger\u00e7i, y\u00fcce Allah daha olmadan ne olaca\u011f\u0131n\u0131 bilir. Ne var ki, onlara ili\u015fkin h\u00fck\u00fcm, onlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6re olacakt\u0131r ve bu h\u00fck\u00fcm ya\u015fanan de\u011fi\u015fiklikle ayn\u0131 zamanda ger\u00e7ekle\u015fecektir.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz bu, insana a\u011f\u0131r bir sorumluluk y\u00fckleyen bir ger\u00e7ektir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n iradesi ve buna ili\u015fkin yasas\u0131, insanlar hakk\u0131ndaki iradesinin yine bu insanlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fmesi \u015feklindedir. Bu konudaki yasas\u0131n\u0131, onlar\u0131n bu yasaya kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 tav\u0131r uyar\u0131nca y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymas\u0131 y\u00f6n\u00fcndedir iradesi&#8230; Bu konuya de\u011finen ayet gayet a\u00e7\u0131kt\u0131r ve yoruma ihtiya\u00e7 b\u0131rakmamaktad\u0131r. Bu ayet y\u00fckledi\u011fi sorumlulu\u011fun yan\u0131nda, bu insana verilen de\u011feri de g\u00f6stermektedir. Y\u00fcce Allah iradesini y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymay\u0131 insan\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131na ba\u011flamakla ona b\u00fcy\u00fck bir de\u011fer vermi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130lke belirlendikten sonra ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bir toplumun durumunu k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe do\u011fru de\u011fi\u015ftirmesini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar ayetten anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, durumlar\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe do\u011fru de\u011fi\u015ftirmi\u015f, Allah da onlara k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc dilemi\u015ftir.<\/p>\n<p>&#8220;Allah, bir toplumun herhangi bir k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe u\u011framas\u0131n\u0131 dileyince onu hi\u00e7 kimse \u00f6nleyemez. \u0130nsanlar\u0131n Allah&#8217;dan ba\u015fka hi\u00e7bir koruyucusu, kay\u0131r\u0131c\u0131s\u0131 yoktur.&#8221;<\/p>\n<p>Ayet ilkenin bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131kl\u0131yor ama, di\u011fer y\u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klam\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fu anda iyilikten \u00f6nce k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc isteyenlerin durumu ele al\u0131nmaktad\u0131r. Daha \u00f6nce gafletleri iyice belirginle\u015fsin diye azapdan \u00f6nce ba\u011f\u0131\u015flanma sunulmu\u015ftu onlara. Burada ise, sadece k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn sonucu a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. Ama\u00e7 onlar\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kar\u015f\u0131 konulmaz azab\u0131ndan sak\u0131nd\u0131rmakt\u0131r ku\u015fkusuz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;\u0131n azab\u0131n\u0131 hakettikleri zaman, kendilerini bu azaptan koruyacak bir dost bulamazlar.<\/p>\n<p>Sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 ba\u015fka bir vadide yeni bir gezintiye ba\u015fl\u0131yor. Ama \u015fu anda ge\u00e7ti\u011fimiz vadiye ba\u011fl\u0131d\u0131r bu da. Bu vadide tabiat manzaralar\u0131 ve ruhsal duygular birlikte yer al\u0131yor. Bunlar g\u00f6r\u00fcn\u00fcm, g\u00f6lge ve etki bak\u0131m\u0131ndan i\u00e7i\u00e7e girmi\u015f bir uyum olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. Bu havaya bir de korku, yalvarma, s\u00fcrekli didinme ve titreme havas\u0131 ekleniyor. Bu, atmosfer i\u00e7inde insan ruhu hep bir tedirginlik ve \u00e7ekingenlik i\u00e7indedir. Bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc ger\u00e7eklerden etkileniyor, heyecanlan\u0131yor:<br \/>\n<strong>12- \u015eim\u015fe\u011fi size hem korku ve hem de umut kayna\u011f\u0131 olarak g\u00f6steren, ya\u011fmur y\u00fckl\u00fc bulutlar\u0131 olu\u015fturan odur.<\/p>\n<p>13- O&#8217;nu g\u00f6k g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc \u00f6vg\u00fc ile ve melekler korku i\u00e7inde tesbih ederler, noksanl\u0131klardan uzak tutarlar. O y\u0131ld\u0131r\u0131mlar salarak bunlarla dilediklerini \u00e7arpar. Allah&#8217;\u0131n sillesi son derece sert oldu\u011fu halde, onlar O&#8217;nun hakk\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n<p>14- Ger\u00e7ek dua, yaln\u0131z Allah&#8217;a y\u00f6neltilen \u00e7a\u011fr\u0131d\u0131r. M\u00fc\u015friklerin Allah d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7a\u011fr\u0131 y\u00f6nelttikleri putlar, onlar\u0131n hi\u00e7bir dileklerine cevap veremezler. B\u00f6yleleri a\u011fz\u0131na su gelsin diye avu\u00e7lar\u0131n\u0131 ona do\u011fru a\u00e7an kimseye benzerler ki, asla bu yolla a\u011fz\u0131na su gelmez. \u0130\u015fte k\u00e2firlerin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 b\u00f6ylesine bo\u015funad\u0131r.<\/p>\n<p>15- G\u00f6klerdeki ve yerdeki t\u00fcm varl\u0131klar ile bu varl\u0131klar\u0131n g\u00f6lgeleri g\u00f6n\u00fcll\u00fc ya da zorunlu olarak sabah-ak\u015fam Allah&#8217;a secde ederler.<\/p>\n<p>16- De ki; &#8220;G\u00f6klerin ve yerin Rabbi kimdir?&#8221; De ki; &#8220;Allah&#8221;t\u0131r. &#8221; De ki; &#8220;O&#8217;nun d\u0131\u015f\u0131nda kendilerine bile ne fayda ve ne de zarar veremeyen birtak\u0131m il\u00e2hlar, korucular m\u0131 edindiniz?&#8221; De ki; &#8220;Hi\u00e7 k\u00f6r ile g\u00f6ren bir olur mu? Ya da karanl\u0131klar ile ayd\u0131nl\u0131k bir midir? Yoksa Allah&#8217;a ko\u015ftuklar\u0131 ortaklar t\u0131pk\u0131 Allah gibi birtak\u0131m yarat\u0131klar yaratt\u0131lar da m\u00fc\u015frikler bu iki yaratma eylemini birbirinden ay\u0131rd edemediler mi?&#8221; De ki<\/p>\n<p>&#8220;Her\u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131 Allah&#8217;t\u0131r; O tektir ve iradesi \u00f6n\u00fcnde her \u015feye boyun e\u011fdirendir. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>\u015eim\u015fek, g\u00f6k g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc ve bulut bilinen sahnelerdir. Zaman zaman bunlara e\u015flik eden y\u0131ld\u0131r\u0131mlar da \u00f6yle&#8230; Bunlar insan ruhu \u00fczerinde derin etkiye sahiptirler&#8230; \u0130nsanlar\u0131n bunlara ili\u015fkin \u00e7ok \u015fey bilip bilmemeleri bu etkiyi azaltmaz. Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 b\u00fct\u00fcn bu sahneleri burada biraraya getiriyor, bunlara bir de melekleri, g\u00f6lgeleri, tesbih ve secdeleri korku ve \u00fcmidi, ger\u00e7ek dua ile kabul olunmayacak duay\u0131 ekliyor. Bu sahnelere bir ba\u015fka tablo da kat\u0131l\u0131yor. Susuzluktan kavrulmu\u015f su arayan birinin tablosudur bu. Suya kavu\u015fmak i\u00e7in ellerini uzatm\u0131\u015f, bir damla su i\u00e7in a\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f ko\u015fan biri&#8230;<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar bir rastlant\u0131 sonucu ya da bo\u015fu bo\u015funa ayette yer alm\u0131yorlar. Bunlar sahneye g\u00f6lgelerini yans\u0131tmak i\u00e7in birlikte s\u00f6zkonusu ediliyorlar. Sahneye tedirginlik, g\u00f6zetleme, korku ve \u00fcmit, yalvarma ve \u00fcrperme havas\u0131 kat\u0131yorlar. Kar\u015f\u0131 konulmaz g\u00fcce sahip yarar ve zarar vermede tek ve ortaks\u0131z olan y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n egemenli\u011finin tasvir edildi\u011fi, Allah&#8217;a ortak ko\u015fulan sahte tanr\u0131lar\u0131n yetkilerinin ge\u00e7ersiz say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve insanlar Allah&#8217;a ortak ko\u015fman\u0131n ak\u0131betinden sak\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir sahnede bunlar\u0131n yeralmas\u0131 insan \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck etki b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;\u015eim\u015fe\u011fi size hem korku ve hem de umut kayna\u011f\u0131 olarak g\u00f6steren O&#8217;dur.&#8221; Bu evrensel mucizeyi size g\u00f6steren O&#8217;dur.. Yine O&#8217;nun \u00f6zel tarzda yaratt\u0131\u011f\u0131 bu mucize, \u00e7e\u015fitli \u00f6zellikler ve ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fckler bah\u015fetti\u011fi evrenin \u00f6z\u00fcnden kaynaklanmaktad\u0131r. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n evrende yaratt\u0131\u011f\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fcklerden biri de evrensel yasas\u0131 uyar\u0131nca size g\u00f6sterdi\u011fi \u015fim\u015fektir. Bu y\u00fczden korkuya kap\u0131l\u0131rs\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fim\u015fek insan\u0131n sinirlerini sars\u0131c\u0131 bir \u00f6zelli\u011fe sahiptir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, y\u0131ld\u0131r\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Yine o, deneyimlerinizle \u00f6\u011frendi\u011finiz gibi, her \u015feyi silip s\u00fcp\u00fcren sel felaketinin habercisidir. Bunun yan\u0131s\u0131ra, onun ard\u0131ndan bir iyilik gelmesini \u00fcmit edersiniz. Arkas\u0131ndan \u00f6l\u00fcleri dirilten, nehirleri co\u015fturan oluk oluk ya\u011fmur da ya\u011fabilir.<\/p>\n<p>&#8220;Ya\u011fmur y\u00fckl\u00fc bulutlar\u0131 olu\u015fturan O&#8217;dur.&#8221;<\/p>\n<p>Ayn\u0131 \u015fekilde O&#8217;dur ya\u011fmur y\u00fckl\u00fc bulutlar\u0131 meydana getiren (ayette ge\u00e7en es-sihab = Bulutlar = kelimesi cins isimdir. Tekili ise `sehabe&#8217; dir) Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu evreni ve evreni olu\u015fturan unsurlar\u0131 yarat\u0131rken uygulad\u0131\u011f\u0131 kanun uyar\u0131nca bulutlar olu\u015fur, ya\u011fmurlar ya\u011far. \u015eayet evrenin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 bu \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olmasayd\u0131, bulutlar meydana gelemez, ya\u011fmurlar ya\u011famazd\u0131. Bulutlar\u0131n ne \u015fekilde meydana geldi\u011finin ve ya\u011fmurlar\u0131n nas\u0131l ya\u011fd\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilinmesi bu evrensel mucizenin g\u00f6rkeminden ve i\u015faret etti\u011fi ger\u00e7eklerden bir \u015fey azaltmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu mucize, \u00f6zel evrensel bir bile\u015fim sonucu olu\u015fmaktad\u0131r. Ve bunu y\u00fcce Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131 yapamaz. Y\u00fcce Allah bu bile\u015fime, belli bir kanuna g\u00f6re h\u00fckmetmektedir. Bu kanunun uygulan\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir Allah kulunun katk\u0131s\u0131 yoktur. Nitekim bu evren de kendi kendisinin yarat\u0131c\u0131s\u0131 de\u011fildir. Uyaca\u011f\u0131 kanunlar\u0131 d\u00fczenleyen de yine kendisi de\u011fildir.<\/p>\n<p>G\u00f6k g\u00fcrlemesi&#8230; Havadaki \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc mucize&#8230; Ya\u011fmur, \u015fim\u015fek ve g\u00f6k g\u00fcrlemesi. Bu korkun\u00e7 ve g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc ses&#8230; Bu da evrensel yasan\u0131n eserlerinden biridir. \u00d6zelli\u011fi ve sebepleri ne olursa olsun y\u00fcce Allah yaratm\u0131\u015ft\u0131r bunu. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n evrende y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan yasas\u0131n\u0131n yank\u0131s\u0131d\u0131r bu. Bu, d\u00fczeni sa\u011flayan g\u00fcc\u00fc tesbih etmek, hamdetmektir. Nitekim, g\u00fczel ve \u00f6zenli olan her sanat eseri, sanat\u0131n\u0131n g\u00fczelli\u011fini ve \u00f6zenlili\u011fini ifade etmesi bak\u0131m\u0131ndan sanat\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 tesbih etmekte, onun i\u00e7in bir t\u00fcr \u00f6vg\u00fc ve hamd i\u015flevini g\u00f6rmektedir. &#8220;Tesbih ederler&#8221; kelimesi ile do\u011frudan do\u011fruya bu anlam kastedilmi\u015f olabilir. Bu durumda g\u00f6k g\u00fcrlemesi fiilen y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 tesbih ediyordur. Bu nokta y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insanlara g\u00f6stermedi\u011fi gayb\u0131n kapsam\u0131na girmektedir. \u0130nsanlar\u0131n bu ger\u00e7ekleri onaylamaktan, kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z teslim olmaktan ba\u015fka se\u00e7enekleri yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar gerek evren, gerekse kendileri hakk\u0131nda \u00e7ok az \u015fey bilmektedirler.<\/p>\n<p>B\u00f6ylesi durumlarda Kur&#8217;\u00e2n&#8217;\u0131n uygulad\u0131\u011f\u0131 tasvir metodu uyar\u0131nca g\u00f6k g\u00fcrlemesinin tesbihinden sonra hamd kelimesi se\u00e7iliyor. B\u00f6ylece sahneye i\u00e7indeki hareketin t\u00fcr\u00fcnden bir hareketlilik katmak i\u00e7in suskun evren sahnelerine hayat belirtileri ve hareketleri atfediliyor. (Nitekim bu konu &#8220;Kur&#8217;an&#8217;da Edebi Tasvir&#8221; kitab\u0131m\u0131zda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r) Buradaki sahne de do\u011fal bir ortamda canl\u0131lar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu bir sahnedir. Bu sahnede Allah&#8217;dan korkarak O&#8217;nu tesbih eden melekler, Allah&#8217;a ve O&#8217;na ortak ko\u015fulan sahte tanr\u0131lara y\u00f6nelik dua ile suyun a\u011fz\u0131na gelmesi i\u00e7in avu\u00e7lar\u0131n\u0131 a\u00e7an ama ona bir t\u00fcrl\u00fc ula\u015famayan bir adam yer almaktad\u0131r. Allah&#8217;a dua eden, ibadet eden ve hareket dolu bu sahneye, g\u00f6k g\u00fcrlemesi de canl\u0131 bir varl\u0131k gibi tesbih ve dua eden sesi ile kat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan, korku, yalvarma, \u015fim\u015fek, g\u00f6k g\u00fcrlemesi ve ya\u011fmur y\u00fckl\u00fc bulutlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu hava y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n g\u00f6nderip de diledi\u011fine isabet ettirdi\u011fi y\u0131ld\u0131r\u0131mlarla tamamlan\u0131yor. Y\u0131ld\u0131r\u0131mlar da evrenin bilinen bile\u015fiminden kaynaklanan do\u011fal fenomenlerdir. Y\u00fcce Allah bunlar\u0131 bazen kendilerine verilen iyilikleri de\u011fi\u015ftiren toplumlara isabet ettirir. Kendilerine s\u00fcre tan\u0131man\u0131n yarar sa\u011flamayaca\u011f\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131 ile yok edilmeyi hakettiklerini bildi\u011fi; bu y\u00fczden art\u0131k s\u00fcre tan\u0131mamaya h\u00fckmetti\u011fi toplumlar\u0131n ba\u015f\u0131na indirir y\u0131ld\u0131r\u0131mlar\u0131.<\/p>\n<p>\u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olan da, \u015fim\u015fe\u011fin, g\u00f6k g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcn\u00fcn ve y\u0131ld\u0131r\u0131mlar\u0131n meydana getirdi\u011fi bu deh\u015fet verici havada, g\u00f6k g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcn\u00fcn hamdederek, meleklerin korkarak Allah&#8217;\u0131 tesbih edi\u015fleri, y\u0131ld\u0131r\u0131mlar\u0131n \u00f6fkeyle k\u00fckreyi\u015fleri aras\u0131nda&#8230; Bu korkun\u00e7 havada, bunca g\u00fcc\u00fcn sahibi, her t\u00fcrl\u00fc tart\u0131\u015fmay\u0131 ve kar\u015f\u0131 koyma eylemini kestirip atan bu seslerin yarat\u0131c\u0131s\u0131 olan y\u00fcce Allah hakk\u0131nda insanlar\u0131n tart\u0131\u015fmaya kalk\u0131\u015fmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131n sillesi son derece sert oldu\u011fu halde, onlar O&#8217;nun hakk\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131yorlar.&#8221;<\/p>\n<p>Dua, yalvarma ve herbirisi hakk\u0131nda tart\u0131\u015fmaya giri\u015ftikleri Allah&#8217;\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve birli\u011fini dile getiren g\u00f6k g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc, g\u00fcrlemeler ve y\u0131ld\u0131r\u0131mlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu deh\u015fet verici ortamda, ola\u011fan\u00fcst\u00fc evrenin bu en g\u00f6rkemli alanlar\u0131ndan ve korkarak Allah&#8217;\u0131 tesbih eden meleklerden gelen ve sadece Allah&#8217;a y\u00f6nelik olan bu tesbih ve hamd sesleri kar\u015f\u0131s\u0131nda onlar\u0131n c\u0131l\u0131z sesleri kaybolup gidiyor. Allah hakk\u0131nda tart\u0131\u015fmaya kalk\u0131\u015fan \u015fu insanlar\u0131n c\u0131l\u0131z sesleri nerde? Kar\u015f\u0131 konulmaz g\u00fcce sahip olan Allah&#8217;\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 evrenden y\u00fckselen g\u00f6rkemli sesler nerde?<\/p>\n<p>Onlar Allah hakk\u0131nda tart\u0131\u015fmaya giri\u015fiyor, ona birtak\u0131m ortaklar ko\u015fuyorlar. Oysa tek ger\u00e7ek dua, Allah&#8217;a y\u00f6nelik oland\u0131r. Bundan ba\u015fkas\u0131 bo\u015ftur, gelip ge\u00e7icidir. Sahibine sadece s\u0131k\u0131nt\u0131 verir.<\/p>\n<p>&#8220;Ger\u00e7ek dua, yaln\u0131z Allah&#8217;a y\u00f6neltilen \u00e7a\u011fr\u0131d\u0131r. M\u00fc\u015friklerin Allah d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7a\u011fr\u0131 y\u00f6nelttikleri putlar, onlar\u0131n hi\u00e7bir dileklerine cevap veremezler. B\u00f6yleleri a\u011fz\u0131na su gelsin diye avu\u00e7lar\u0131n\u0131 ona do\u011fru a\u00e7an kimseye benzerler ki, asla bu yolla a\u011fz\u0131na su gelmez. \u0130\u015fte k\u00e2firlerin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 b\u00f6ylesine bo\u015funad\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Buradaki sahne; dile gelen, hareket eden, didinen, yan\u0131p tutu\u015fan bir susuzun canland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sahnedir&#8230; Tek ger\u00e7ek dua, ger\u00e7ekle\u015fen, kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6ren tek, dua, Allah&#8217;a y\u00f6nelik olan duad\u0131r. O&#8217;na y\u00f6nelmektir, O&#8217;na dayanmakt\u0131r. O&#8217;nun yard\u0131m\u0131n\u0131, rahmetini ve yol g\u00f6stericili\u011fini istemektir. O&#8217;nun d\u0131\u015f\u0131ndakiler kaybolup gitmeye mahkumdurlar. O&#8217;nun d\u0131\u015f\u0131ndakiler bo\u015fu bo\u015funa yap\u0131lan \u00e7a\u011fr\u0131lard\u0131r. O&#8217;nun d\u0131\u015f\u0131nda sahte tanr\u0131lara dua edenlerin durumunu g\u00f6rm\u00fcyor musunuz? Bak\u0131n bu da onlardan biridir. Susuzluktan kavrulmu\u015f, kollar\u0131n\u0131 uzatm\u0131\u015f, avu\u00e7lar\u0131n\u0131 a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. A\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f, bitkinlikten dilini d\u0131\u015far\u0131ya sark\u0131tm\u0131\u015f, birtak\u0131m dualar m\u0131r\u0131ldan\u0131yor. Suyun kayna\u011f\u0131na ula\u015fmak istiyor, ama bir t\u00fcrl\u00fc. ula\u015fam\u0131yor, kavu\u015fam\u0131yor suya&#8230; Bunca eme\u011fe, yorgunlu\u011fa ve zorlu\u011fa ra\u011fmen&#8230; Ortak ko\u015ftuklar\u0131 sahte tanr\u0131lara y\u00f6nelip Allah&#8217;a dua ettikleri zaman k\u00e2firlerin duas\u0131 da t\u0131pk\u0131 bunun gibidir.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130\u015fte k\u00e2firlerin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 b\u00f6ylesine bo\u015funad\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Peki susuzluktan yan\u0131p kavrulan, bitkinlikten dilini d\u0131\u015far\u0131 sark\u0131tm\u0131\u015f, durmadan yalvaran bu adam; nas\u0131l bir havada bir damla suya hasrettir? Her \u015feye g\u00fcc\u00fc yeten tek ve ortaks\u0131z olan y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n emri ile hareket eden \u015fim\u015fek, g\u00f6k g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc ve ya\u011fmur y\u00fckl\u00fc bulutlar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 bir havada, susuzluktan kavrulmaktad\u0131r bu adam.<\/p>\n<p>\u015eu zavall\u0131lar, Allah&#8217;dan ba\u015fka tanr\u0131lar edinip, \u00fcmit ve dua ile onlara y\u00f6neldikleri s\u0131rada evrende varolan her \u015fey y\u00fcce Allah&#8217;a boyun e\u011fiyor. Evren ve i\u00e7indeki her \u015fey O&#8217;nun iradesine mahkumdur. O&#8217;nun kanununa boyun e\u011fiyorlar. O&#8217;nun yasas\u0131 uyar\u0131nca hareket ediyorlar. M\u00fc&#8217;minler inanarak ve itaat ederek boyun e\u011ferler. M\u00fc&#8217;min olmayanlar ise, istemeyerek ve zorla boyun e\u011ferler. Hi\u00e7 kimse y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n iradesinin \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kamaz. O&#8217;nun hayat i\u00e7in belirledi\u011fi evrensel yasan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015famak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>&#8220;G\u00f6klerdeki ve yerdeki t\u00fcm varl\u0131klar ile bu varl\u0131klar\u0131n g\u00f6lgeleri g\u00f6n\u00fcll\u00fc ya da zorunlu olarak sabah-ak\u015fam Allah&#8217;a secde ederler.&#8221;<\/p>\n<p>Hava, ibadet ve dua havas\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, surenin ak\u0131\u015f\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n iradesine boyun e\u011fme eylemini secde ile ifade ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc secde kullu\u011fun doruk noktas\u0131d\u0131r. Sonra g\u00f6klerde ve yerdeki \u015fah\u0131slar\u0131n g\u00f6lgelerini de ekliyor. Sabahleyin g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda beliren, ak\u015fama do\u011fru k\u0131r\u0131lan \u0131\u015f\u0131klarla birlikte uzanan g\u00f6lgelerini. Secde, boyun e\u011fme ve itaat etme eylemlerinde bu g\u00f6lgeleri de \u015fah\u0131slarla birlikte an\u0131yor. Bu, asl\u0131nda bir ger\u00e7e\u011fin ifadesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6lgeler \u015fah\u0131slara uyarlar. Sonra bu ger\u00e7e\u011fin g\u00f6lgesi sahneye yans\u0131yor. B\u00f6ylece hayret verici bir tablo ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Secdeler \u00e7ift g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor, bir \u015fah\u0131slar\u0131n bir de g\u00f6lgelerin secdesi&#8230; Art\u0131k i\u00e7indeki \u015fah\u0131slar ve g\u00f6lgelerle birlikte t\u00fcm evren, ister iman etsin, ister etmesin diz \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f, boyun e\u011fmi\u015ftir&#8230; Evren ve i\u00e7indeki \u015fah\u0131slar ve g\u00f6lgeler b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah&#8217;a secde ediyorlar. \u015eu zavall\u0131larsa, Allah&#8217;\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda sahte tanr\u0131lara dua edip duruyorlar.<\/p>\n<p>Bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc sahnenin etkinli\u011fi daha s\u00fcrerken, onlara alayc\u0131 sorular y\u00f6neltiliyor. Zaten Allah&#8217;a ortak ko\u015fan birine de b\u00f6yle bir ortamda ancak alayc\u0131 sorular sorulur. O alaya al\u0131nmay\u0131, maskara olmay\u0131 haketmi\u015ftir \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n<p>&#8220;De ki; &#8220;G\u00f6klerin ve yerin Rabbi kimdir?&#8221; De ki; &#8220;Allah&#8217;t\u0131r.&#8221; De ki; &#8220;O&#8217;nun d\u0131\u015f\u0131nda kendilerine bile ne fayda ve ne de zarar veremeyen birtak\u0131m ilahlar, koruyucular m\u0131 edindiniz?&#8221; De ki; &#8220;Hi\u00e7 k\u00f6r ile g\u00f6ren bir olur mu? Ya da karanl\u0131klar ile ayd\u0131nl\u0131k bir midir? Yoksa Allah&#8217;a ko\u015ftuklar\u0131 ortaklar t\u0131pk\u0131 Allah gibi birtak\u0131m yarat\u0131klar yaratt\u0131lar da m\u00fc\u015frikler bu iki yaratma eylemini birbirinden ay\u0131rd edemediler mi?&#8221; De ki; Her \u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131 Allah&#8217;t\u0131r; O tektir ve iradesi \u00f6n\u00fcnde her \u015feye boyun e\u011fdirendir.&#8221;<\/p>\n<p>Onlara (bu arada g\u00f6klerde ve yerde isteyerek-istemeyerek Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ve iradesinin kontrol\u00fcnde olanlara) sor: &#8220;G\u00f6klerin ve yerin Rabbi kimdir?&#8221; Bu soru cevap vermeleri i\u00e7in sorulmuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131nda bu soruya daha \u00f6nce cevap verilmi\u015fti. Bu soru, g\u00f6zleriyle g\u00f6rd\u00fckleri ger\u00e7e\u011fi s\u00f6zl\u00fc olarak i\u015fitmeleri i\u00e7in y\u00f6neltiliyor. &#8220;De ki; Allah&#8217;t\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Sonra yine sor; &#8220;O&#8217;nun d\u0131\u015f\u0131nda kendilerine bile ne fayda ve ne de zarar veremeyen birtak\u0131m ilahlar, koruyucular m\u0131 edindiniz?&#8221;<\/p>\n<p>Bu soruyu k\u0131namak i\u00e7in sor. \u00c7\u00fcnk\u00fc zaten fiilen Allah&#8217;dan ba\u015fka dostlar edinmi\u015f durumdad\u0131rlar. Sorun gayet a\u00e7\u0131k oldu\u011fu halde, hak ile bat\u0131l aras\u0131ndaki fark, k\u00f6r ile g\u00f6ren, karanl\u0131k ile ayd\u0131nl\u0131k aras\u0131ndaki fark gibi ortada oldu\u011fu halde yine de sor&#8230; Burada k\u00f6r ile g\u00f6renin s\u00f6zkonusu edilmesi onlara ve m\u00fc&#8217;minlere i\u015farettir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131 g\u00f6klerde ve yerde bulunan herkesin belirtileri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 kesin ve \u00e7\u0131plak ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rmekten al\u0131koyan sadece k\u00f6r olu\u015flar\u0131d\u0131r. Karanl\u0131k ve ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n s\u00f6zkonusu edilmesi ile de onlar\u0131n ve m\u00fc&#8217;minlerin durumuna i\u015faret edilmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6rmelerine engel olan karanl\u0131k onlar\u0131 apa\u00e7\u0131k ger\u00e7e\u011fi kavramaktan al\u0131koymakta, engel olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Allah&#8217;tan ba\u015fka dost edindikleri bu sahte tanr\u0131lar\u0131n Allah&#8217;\u0131n yaratt\u0131klar\u0131 gibi bir \u015feyler yaratt\u0131klar\u0131n\u0131 hi\u00e7 g\u00f6rd\u00fcn m\u00fc? B\u00f6ylece bu adamlar Allah&#8217;\u0131n yaratt\u0131klar\u0131 ile bu sahte tanr\u0131lar\u0131n yaratt\u0131klar\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131p birbirine mi benzettiler? Dolay\u0131s\u0131yla hangisi Allah&#8217;\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 hangisinin de bu tanr\u0131lar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu anlayamad\u0131lar m\u0131? Durum b\u00f6yle ise, onlar Allah&#8217;a ortak ko\u015fmakta mazur say\u0131l\u0131rlar. Buna g\u00f6re ortak ko\u015ftuklar\u0131 tanr\u0131lar\u0131n da yarat\u0131klar \u00fczerinde egemenlik g\u00fcc\u00fcne sahip olmak gibi y\u00fcce Allah&#8217;a ait s\u0131fatlar\u0131 olur. Bununla da kullar\u0131n ibadetle kendilerine y\u00f6nelmelerini hakederler. Ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc bu kullu\u011fu hak etmediklerinden ku\u015fku duyulmaz \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda bu, her \u015feyin y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, sahte tanr\u0131lar\u0131n hi\u00e7bir \u015fey yaratmad\u0131klar\u0131n\u0131, hi\u00e7bir zaman herhangi bir \u015fey yaratamayacaklar\u0131n\u0131, \u00fcstelik kendilerinin yarat\u0131lm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6ren, buna ra\u011fmen onlara ibadet eden, teredd\u00fcts\u00fcz buyruklar\u0131na boyun e\u011fen kimselere y\u00f6nelik ac\u0131 bir alay\u0131n ifadesidir. Bu nokta ak\u0131llar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce a\u00e7\u0131s\u0131ndan yuvarland\u0131klar\u0131 en tutars\u0131z, en a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k bir noktas\u0131d\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>Bu sorudan sonra, itiraz ve tart\u0131\u015fma konusu yap\u0131lamayacak olan bu ac\u0131kl\u0131 alay \u00fczerine yap\u0131lan de\u011ferlendirme ise \u015fudur:<\/p>\n<p>&#8220;De ki; &#8220;Her \u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131 Allah&#8217;d\u0131r; O tektir ve iradesi \u00f6n\u00fcnde her \u015feye boyun e\u011fdirendir.&#8221;<\/p>\n<p>Bu, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yaratma eylemi bak\u0131m\u0131ndan tek ve ortaks\u0131z oldu\u011funun ifadesidir. Bu ayet kar\u015f\u0131 konulmaz g\u00fcce -egemenli\u011fin doruk noktas\u0131- sahip olmada tekli\u011fini dile getirmektedir. En ba\u015fta g\u00f6klerde ve yerde bulunanlar\u0131n g\u00f6lgeleri ile birlikte y\u00fcce Allah&#8217;a secde etmeleri, sonunda da yerde ve g\u00f6kte bulunan her \u015feyin boyun e\u011fdi\u011fi kar\u015f\u0131 konulmaz g\u00fcc\u00fcn ifade edilmesi ile birlikte Allah&#8217;a ko\u015fulan ortaklar sorunu ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f oluyor. Bundan \u00f6nce de \u015fim\u015fekler, g\u00f6k g\u00fcrlemeleri, y\u0131ld\u0131r\u0131mlar, korku ya da \u00fcmitten dolay\u0131 y\u00fckselen tesbih ve hamd sesleri dile getirilmi\u015fti. G\u00f6z\u00fc ba\u011fl\u0131 k\u00f6r olarak karanl\u0131klarda ya\u015fayan, b\u00f6ylece de helak olup gidecek olandan ba\u015fka hangi kalp bu deh\u015fete dayanabilir.<\/p>\n<p>Bu vadiyi ge\u00e7meden \u00f6nce ayetin ifade tarz\u0131nda g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulan kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olgulara i\u015faret edelim: Bu durum &#8220;korku ve \u00fcmit&#8221;, ans\u0131z\u0131n \u00e7ak\u0131p s\u00f6nen \u015fim\u015fek ve y\u00fckl\u00fc bulutlar (Buradaki y\u00fckl\u00fc kelimesi suya i\u015faret etti\u011fi gibi, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olma bak\u0131m\u0131ndan hafif ve \u00e7ak\u0131p s\u00f6nen \u015fim\u015fe\u011fe de kar\u015f\u0131l\u0131kt\u0131r) hamdederek tesbih eden g\u00f6k g\u00fcrlemesi ve korkarak tesbih eden melekler, ger\u00e7ek dua ve kaybolup giden bo\u015f dua, g\u00f6kler ve yer, her ikisinde bulunan \u015feylerin isteyerek ve istemeyerek secde etmeleri, \u015fah\u0131slar ve g\u00f6lgeler, g\u00fcn \u0131\u015f\u0131mas\u0131 ve g\u00fcn bat\u0131m\u0131, k\u00f6r ve g\u00f6ren, karanl\u0131klar ve ayd\u0131nl\u0131k, kar\u015f\u0131 konulmaz g\u00fcce sahip yarat\u0131c\u0131 ve hi\u00e7bir \u015fey yaratamayan, kendilerine bir yarar veya zarar dokunduramayan sahte tanr\u0131lar aras\u0131nda g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r. Surenin ak\u0131\u015f\u0131 b\u00f6ylesine \u00f6zenilmi\u015f bir dikkate, g\u00f6z al\u0131c\u0131 bir parlakl\u0131\u011fa ve \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir uyuma sahip y\u00f6ntemi uyar\u0131nca yoluna devam ediyor&#8230;<\/p>\n<p>Surenin ak\u0131\u015f\u0131 ile birlikte yolumuza devam ediyoruz. Burada hak ile bat\u0131l, kal\u0131c\u0131 dua ile r\u00fczgarla birlikte u\u00e7u\u015fup giden dua, yol g\u00f6sterici iyilik ile \u015f\u0131mar\u0131k k\u00f6t\u00fcl\u00fck hakk\u0131nda bir \u00f6rnek veriliyor. Verilen \u00f6rnek, bir ve kar\u015f\u0131 konulmaz g\u00fcce sahip y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc belgelemektedir. E\u015fya ve olaylar\u0131 y\u00f6nlendiren ve onlar\u0131 takdir eden y\u00fcce yarat\u0131c\u0131n\u0131n kusursuz planlanmas\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. Bu \u00f6rnek de ak\u0131\u015f i\u00e7inde ge\u00e7en tabii sahnelerin t\u00fcr\u00fcndendir.<br \/>\n<strong>17- Allah, g\u00f6kten su indirdi ve yataklar\u0131n\u0131n kapasitesi ile \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc b\u00fcy\u00fckl\u00fckte dereler ak\u0131tt\u0131. Akan sel, y\u00fczeyinde k\u00f6p\u00fck ta\u015f\u0131r. S\u00fcs ya da kullan\u0131m e\u015fyas\u0131 yapmak amac\u0131 ile ate\u015fte eritti\u011finiz madenlerin de buna benzer k\u00f6p\u00fckleri, c\u00fcruflar\u0131 vard\u0131r. Allah, hak ile bat\u0131l\u0131 bu \u00f6rnek arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile anlat\u0131r. K\u00f6p\u00fck, havaya u\u00e7up gider; fakat insanlara yarar sa\u011flayan k\u0131s\u0131m yerde kal\u0131r. \u0130\u015fte Allah, b\u00f6ylesine \u00f6rnekler verir.<\/strong><\/p>\n<p>G\u00f6kten vadilere kadar dolup ta\u015facak suyun indirilmesi, ge\u00e7en sahneye egemen olan \u015fim\u015fekli, g\u00f6k g\u00fcrlemeli ve bulutlu havayla uyum olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu ayn\u0131 zamanda evrensel sahneyi de b\u00fct\u00fcnlemektedir. Zaten surenin ele ald\u0131\u011f\u0131 sorunlar, i\u00e7erdi\u011fi konular bu evrensel atmosferde ge\u00e7mektedir. Ayn\u0131 \u015fekilde bu da tek ve her zaman \u00fcst\u00fcn gelen y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fcne tan\u0131kl\u0131k etmektedir. Derelerin bir \u00f6l\u00e7\u00fc i\u00e7inde, hesapl\u0131, programl\u0131, kapasiteleri ve ihtiya\u00e7lar\u0131 kadar su ak\u0131tmalar\u0131 y\u00fcce yarat\u0131c\u0131n\u0131n her \u015feyi kapsayan planlamas\u0131n\u0131 ve takdirini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. Bu da surenin ele ald\u0131\u011f\u0131 sorunlardan biridir. Bu ve o, sadece y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n niteli\u011findedir. Bu \u00f6rnek insanlar\u0131n her zaman i\u00e7in g\u00f6rd\u00fckleri ama dikkat etmeden ge\u00e7ip gittikleri bizzat kendi hayatlar\u0131ndan bir \u00f6rnektir.<\/p>\n<p>Su g\u00f6kten iner ve derelerde akar. Yolunda birikmi\u015f \u00e7er\u00e7\u00f6pleri \u00f6n\u00fcne kat\u0131p g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. B\u00f6ylece suyun \u00fczerinde bir k\u00f6p\u00fck tabakas\u0131 olu\u015fur. Zaman zaman bu k\u00f6p\u00fck suyun \u00fczerini tamamen kapat\u0131r. Yumu\u015fak, beyaz ve kabar\u0131k bir k\u00f6p\u00fckt\u00fcr bu. Ne var ki, asl\u0131nda \u00e7er\u00e7\u00f6pten olu\u015fmaktad\u0131r. Ama bu k\u00f6p\u00fc\u011f\u00fcn alt\u0131nda su, sessiz sedas\u0131z ak\u0131p gitmektedir. Bu sudur, iyilik ve hayat kayna\u011f\u0131&#8230; T\u0131pk\u0131 s\u00fcs e\u015fyas\u0131 ya da hayat i\u00e7in gerekli olan kap kacak ve ara\u00e7 gere\u00e7 yapmak i\u00e7in eritilen alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f, demir ve kur\u015fun madenleri gibidir. Bu madenler eritilirken, \u00fczerlerinde bir tortu olu\u015fur. Bu tortu as\u0131l madeni tamamen \u00f6rter. Ama tortudur bu, az sonra gidecek geride saf maden kalacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Hayat sahnesindeki hak ile bat\u0131l\u0131n durumu da t\u0131pk\u0131 bunun gibidir. Bat\u0131l her taraf\u0131 kaplar, \u00fcst\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u00fcp kabard\u0131k\u00e7a kabarabilir. Geli\u015fip her taraf\u0131 sarabilir. Ama k\u00f6p\u00fckten ya da tortudan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. \u00c7ok ge\u00e7meden bir ger\u00e7ekli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131, kal\u0131c\u0131 bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Ama hak, hep sessiz ve sakindir. Hatta kimi zaman baz\u0131lar\u0131 hakk\u0131n k\u00f6\u015fesine \u00e7ekildi\u011fini, bozuldu\u011funu, kayboldu\u011funu, hatta \u00f6l\u00fcp gitti\u011fini sanabilir. Fakat hak, hayat kayna\u011f\u0131 olan su gibi, saf maden gibi yery\u00fcz\u00fcnde insanlar\u0131n yarar\u0131 i\u00e7in hep varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecektir. &#8220;\u0130\u015fte Allah b\u00f6ylesine \u00f6rnek verir.&#8221; Davalar\u0131n , d\u00fc\u015f\u00fcncelerin, s\u00f6z ve davran\u0131\u015flar\u0131n mahiyetini do\u011furaca\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 bu \u015fekilde belirler. O bir ve her \u015feyden \u00fcst\u00fcn olan, kar\u015f\u0131 konulmaz bir g\u00fcce sahip y\u00fcce Allah&#8217;d\u0131r. O&#8217;dur evrenin ve hayat\u0131n gidi\u015fini planlayan; g\u00f6r\u00fcleni ve g\u00f6r\u00fclmeyeni, hak ve bat\u0131l\u0131, kal\u0131c\u0131 olan\u0131, ge\u00e7ici olan\u0131 bilendir.<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k veren kimse en g\u00fczel \u015fekilde \u00f6d\u00fcllendirilir. O&#8217;nun \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k vermeyenler ise, \u00f6dleri patlatan bir korkuyu hakederler. Her biri d\u00fcnya dolusu mala, bir o kadar daha mala sahip olup, bunlar\u0131 vererek bu korkudan kurtulmay\u0131 ister. Ama bundan kurtulmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu tutum yapt\u0131klar\u0131 yanl\u0131\u015f hesaptan kaynaklanmaktad\u0131r. Bu y\u00fczden onlar\u0131n yataklar\u0131 cehennemdir. Ne k\u00f6t\u00fc yatakt\u0131r bu!<br \/>\n<strong><br \/>\n18- Rabblerinin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na olumlu cevap verenlere kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n en g\u00fczeli verilir. O&#8217;nun \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k vermeyenlere gelince, e\u011fer d\u00fcnyada bulunan her \u015fey, bir kat fazlas\u0131 ile ellerinde olsa, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 kurtulu\u015f fidyesi olarak verirlerdi. B\u00f6ylelerini k\u00f6t\u00fc bir hesapla\u015fma i\u015flemi bekliyor, varacaklar\u0131 yer cehennemdir; oras\u0131 ne fena bir bar\u0131nakt\u0131r!<\/strong><\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k verenler ile, olumsuz kar\u015f\u0131l\u0131k verenler birlikte an\u0131l\u0131yorlar. G\u00fczel \u00f6d\u00fcl de k\u00f6t\u00fc azaba ve en k\u00f6t\u00fc yatak olan cehenneme kar\u015f\u0131l\u0131k olarak yer al\u0131yor&#8230; Surenin metodu ve de\u011fi\u015fmeyen ifade y\u00f6ntemi bunu gerektiriyor \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n<p>Surenin birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, evrenin ufuklar\u0131ndan, bilinmez gayb\u0131n derinliklerinden ve insan ruhunun kuytu k\u00f6\u015felerinden sundu\u011fu deh\u015fet verici sahnelerden sonra, ikinci b\u00f6l\u00fcm, vahiy ve peygamberlik, Allah&#8217;\u0131n birli\u011fi ve sahte tanr\u0131lar\u0131 anlatan konular\u0131 ile mucize bekleme ve tehditlerin \u00e7abucak yerine getirilmesini isteme sorunlar\u0131 etraf\u0131nda ince, yumu\u015fak, tasvirli, insan ruhuna ve akl\u0131na y\u00f6nelik f\u0131r\u00e7a darbeleri ile ba\u015fl\u0131yor. Bu da surenin genelde ele ald\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131 irdeleme amac\u0131 ile \u00e7\u0131k\u0131lan yeni bir gezintidir.<\/p>\n<p>Bu gezinti iman\u0131n ve k\u00fcfr\u00fcn tabiat\u0131na y\u00f6nelik bir dokunu\u015fla ba\u015fl\u0131yor. Buna g\u00f6re iman bilgi, k\u00fcf\u00fcr ise k\u00f6rl\u00fckt\u00fcr. Bu dokunu\u015fla birlikte m\u00fc&#8217;minlerle k\u00e2firlerin tabiatlar\u0131 ve her iki grubun ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zellikleri de belirginle\u015fiyor. Bunu, k\u0131yamet sahnelerinden biri izliyor. Bu sahnede birinciler mutluluk i\u00e7inde ya\u015farken, sonrakiler azap i\u00e7inde k\u0131vran\u0131yor. Bu arada r\u0131zk\u0131n geni\u015fletilip daralt\u0131lmas\u0131na, her iki durumun da y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n iradesine ba\u011flanmas\u0131na de\u011finiliyor. Allah&#8217;\u0131 anmakla huzur bulan g\u00f6n\u00fcllerle \u00e7\u0131k\u0131lan bir gezinti anlat\u0131l\u0131yor. Sonra nerdeyse da\u011flar\u0131 y\u00fcr\u00fctecek, yeri yaracak, \u00f6l\u00fcleri konu\u015fturacak Kur&#8217;an&#8217;\u0131n bir niteli\u011fine de\u011finiliyor. Bunun yan\u0131nda k\u00e2firlerin ba\u015flar\u0131na ya da yurtlar\u0131n\u0131n yak\u0131n\u0131na isabet eden kimi felaketlere de\u011finiliyor. Bu arada sahte tanr\u0131lar ad\u0131na giri\u015filen komik bir tart\u0131\u015fma dile getiriliyor. Bir de ge\u00e7mi\u015flerin ak\u0131betlerine ve ya\u015fad\u0131klar\u0131 yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn etraf\u0131n\u0131n gitgide k\u0131salt\u0131lmas\u0131na de\u011finiliyor. B\u00fct\u00fcn bu de\u011finmeler peygamberlik kurumunu, bu arada Hz. Peygamberi -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun yalanlayanlara y\u00f6nelik bir tehditle noktalan\u0131yor. Onlar\u0131n \u00f6nceden belirlenmi\u015f bir ak\u0131bete u\u011frayacaklar\u0131 vurgulan\u0131yor.<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden bak\u0131yoruz ki, surenin ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer alan ard\u0131\u015f\u0131k vurgular ve uyar\u0131c\u0131 balyozlar, duygular\u0131 surenin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer alan konulara ve sorunlara haz\u0131rl\u0131yor. Bu sayede duygular ele al\u0131nan konular\u0131 kavrayacak konuma getiriliyor. Surenin her iki b\u00f6l\u00fcm\u00fc yek di\u011ferini b\u00fct\u00fcnlemektedir. Her iki b\u00f6l\u00fcm de ayn\u0131 hedefe y\u00f6nelik ve ayn\u0131 sorun etraf\u0131ndaki mesajlar\u0131n\u0131 ve vurgular\u0131n\u0131, duygulara do\u011fru ak\u0131tmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Ele al\u0131nan ilk sorun vahiy sorunudur. Surenin ba\u015flar\u0131nda bu soruna de\u011finilmi\u015fti. Burada ise bir kez daha yepyeni bir \u00fcslupla ele al\u0131n\u0131yor.<br \/>\n<strong>19- Rabbin taraf\u0131ndan sana indirilen mesaj\u0131n ger\u00e7ek oldu\u011funu bilen kimse hi\u00e7 k\u00f6r ile bir olur mu? Ancak sa\u011fduyu sahipleri \u00f6\u011f\u00fct al\u0131rlar.<\/strong><\/p>\n<p>Rabbin taraf\u0131ndan sana indirilen kitab\u0131n ger\u00e7ek oldu\u011funu bilenin kar\u015f\u0131t\u0131, bunu bilmeyen de\u011fildir. Aksine kar\u015f\u0131t\u0131 `k\u00f6r&#8217;d\u00fcr bunun. Kalpleri uyarmak ve iki kar\u015f\u0131t aras\u0131ndaki fark\u0131 somutla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in uygulanan e\u015fsiz bir ifade tarz\u0131d\u0131r bu. Bu ayn\u0131 zamanda ger\u00e7e\u011fin ifadesidir de. Abartma, oldu\u011fundan fazla g\u00f6sterme ya da sapt\u0131rma s\u00f6zkonusu de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu b\u00fcy\u00fck ve net ger\u00e7e\u011fi bilmemenin nedeni, ancak k\u00f6rl\u00fck olabilir. K\u00f6rden ba\u015fkas\u0131na gizli de\u011fildir bu ger\u00e7ek. Bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ek kar\u015f\u0131s\u0131nda insanlar iki gruba ayr\u0131l\u0131rlar;<\/p>\n<p>a) g\u00f6renler, dolay\u0131s\u0131yla bilenler, b) k\u00f6rler, dolay\u0131s\u0131yla bilmeyenler.<\/p>\n<p>K\u00f6rl\u00fck ise; basiretin kapanmas\u0131, alg\u0131lama yetene\u011finin k\u00f6relmesi, kalplerin kilitlenmesi, ruhlardaki bilgi me\u015falesinin s\u00f6nmesi ve ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n kayna\u011f\u0131ndan kopmas\u0131 anlam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Ancak sa\u011fduyu sahipleri \u00f6\u011f\u00fct al\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Kavrama yetene\u011fine sahip ak\u0131llar\u0131 ve kalpleri vard\u0131r bunlar\u0131n. Ger\u00e7e\u011fi anlar ve ibret al\u0131rlar. Ger\u00e7e\u011fin kan\u0131tlar\u0131n\u0131n fark\u0131na var\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler.<\/p>\n<p>Ve bunlar ak\u0131l sahiplerinin s\u0131fatlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>20- Onlar Allah&#8217;a verdikleri s\u00f6z\u00fc tutarlar, anla\u015fmalar\u0131n\u0131 bozmazlar.<\/strong><\/p>\n<p>Allah&#8217;la yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fme geneldir, t\u00fcm s\u00f6zle\u015fmeleri i\u00e7ine al\u0131r. Allah&#8217;la yap\u0131lan anla\u015fma da \u00f6yle&#8230; B\u00fct\u00fcn anla\u015fmalar\u0131 kapsayan genel bir anla\u015fmad\u0131r. B\u00fct\u00fcn s\u00f6zle\u015fmelerin dayana\u011f\u0131 olan en b\u00fcy\u00fck s\u00f6zle\u015fme, iman s\u00f6zle\u015fmesidir. B\u00fct\u00fcn anla\u015fmalar\u0131n odak noktas\u0131 da bu iman\u0131n gereklerini yerine getirme anla\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130man s\u00f6zle\u015fmesi hem eski hem de yeni bir s\u00f6zle\u015fmedir. Bu s\u00f6zle\u015fme, varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc y\u00f6nlendiren yasaya ba\u011fl\u0131d\u0131r. Varl\u0131\u011f\u0131 meydana getiren iradenin tekli\u011fini, irade sahibi yarat\u0131c\u0131n\u0131n birli\u011fini ve sadece O&#8217;nun ibadete lay\u0131k oldu\u011funu do\u011frudan do\u011fruya alg\u0131layan insan f\u0131trat\u0131 kadar eskidir. Bu, ayn\u0131 zamanda insano\u011fullar\u0131n\u0131n s\u0131rtlar\u0131nda yeralan z\u00fcrriyetleri ile yap\u0131lan bir anla\u015fmad\u0131r da. Tefsirde benimsedi\u011fimiz g\u00f6r\u00fc\u015f budur. Sonra bu s\u00f6zle\u015fme peygamberlerin geli\u015fi ile birlikte yenilenmi\u015ftir. Y\u00fcce Allah peygamberleri bir iman s\u00f6zle\u015fmesi ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in g\u00f6ndermemi\u015ftir. Tersine peygamberleri var olan s\u00f6zle\u015fmeyi yenilemeleri, hat\u0131rlatmalar\u0131, ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 ortaya d\u00f6kmeleri, salih ameli, insana yara\u015f\u0131r bir hayat tarz\u0131 ve sadece eski antla\u015fmay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren y\u00fcce Allah&#8217;a y\u00f6nelmeyi., birlikte O&#8217;nun egemenli\u011fine girmeyi ve O&#8217;ndan ba\u015fkas\u0131n\u0131n egemenli\u011fini tan\u0131maman\u0131n gereklerini a\u00e7\u0131klamalar\u0131 i\u00e7in g\u00f6ndermi\u015ftir.<\/p>\n<p>Art\u0131k insanlarla yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmeler , onlarla ger\u00e7ekle\u015ftirilen antla\u015fmalar ilahi s\u00f6zle\u015fmeye, Rabbani anla\u015fmaya dayanacakt\u0131r. Bu anla\u015fma ve s\u00f6zle\u015fmenin bir peygamberle ya da insanlardan biriyle ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi farketmez. Yak\u0131n ya da uzak biri olmas\u0131, ferd ya da toplum olmas\u0131 durumu de\u011fi\u015ftirmez. Dolay\u0131s\u0131yla ilk s\u00f6zle\u015fmeye riayet eden di\u011fer s\u00f6zle\u015fmelere de riayet eder. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00f6zle\u015fmeye riayet etmek farzd\u0131r. Anla\u015fman\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini \u00fcstlenen biri, insanlara ili\u015fkin olarak kendisinden istenen \u015feyleri de yerine getirir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu da anla\u015fman\u0131n maddeleri aras\u0131nda yer al\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte hayat binas\u0131n\u0131n \u00f6nemli dayanaklar\u0131ndan biri olan bu ger\u00e7ek birka\u00e7 kelime ile bu \u015fekilde belirginle\u015ftiriliyor:<br \/>\n<strong>21- Yine onlar, Allah&#8217;\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini emretti\u011fi ili\u015fkileri s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrler. Rabblerinden korkarlar ve k\u00f6t\u00fc hesapla\u015fmadan \u00fcrkerler.<\/p>\n<p>22- Yine onlar, Allah&#8217;\u0131n ho\u015fnutlu\u011funu kazanmak amac\u0131 ile sabrederler, namaz\u0131 k\u0131larlar, kendilerine verdi\u011fimiz r\u0131z\u0131ktan gizlice ve a\u00e7\u0131k\u00e7a hay\u0131r yolunda harcarlar, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc iyilikle savarlar. \u0130\u015fte ge\u00e7ici d\u00fcnyan\u0131n ard\u0131ndan gelecek olan mutlu ak\u0131bet onlar\u0131 bekliyor.<\/strong><\/p>\n<p>Bu \u015fekilde genel bir ifadeyle; y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini emretti\u011fi b\u00fct\u00fcn ili\u015fkileri s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrler. Bu, eksiksiz bir itaat, s\u00fcrekli bir do\u011fruluk ve e\u011frilip b\u00fck\u00fclmeden, sa\u011fa sola sapmadan, evrensel yasa uyar\u0131nca ve Allah&#8217;\u0131n koydu\u011fu kanun do\u011frultusunda hareket etmek demektir. Kanunun bu \u015fekilde genel bir ifadeyle sunulmas\u0131 ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini emretti\u011fi ili\u015fkilerin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak belirtilmemesi bu y\u00fczdendir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayr\u0131nt\u0131lar uzun s\u00fcrer. Oysa ama\u00e7 da bu de\u011fildir. Ama\u00e7, sa\u011fa sola sapmayan, kesin do\u011frulu\u011fu, gev\u015femeyen s\u00fcrekli itaati, kopmak bilmeyen mutlak ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 tasvir etmektir. \u0130\u015fte bu kesintisiz itaatten dolay\u0131, ayetin devam\u0131 bu itaatk\u00e2r duygularda bir \u015fim\u015fek gibi parlamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Rabblerinden korkarlar ve k\u00f6t\u00fc hesapla\u015fmadan \u00fcrkerler.&#8221;<\/p>\n<p>Bu Allah korkusu ve O&#8217;nun huzuruna \u00e7\u0131k\u0131lacak, o korkun\u00e7 g\u00fcnde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lacak k\u00f6t\u00fc cezadan duyulan \u00fcrpertidir. Onlar hesapla\u015fma g\u00fcn\u00fcnden \u00f6nce hesapla\u015facaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen ak\u0131l sahibi kimselerdir.<\/p>\n<p>&#8220;Yine onlar, Allah&#8217;\u0131n ho\u015fnutlu\u011funu kazanmak amac\u0131 ile sabrederler.&#8221;<\/p>\n<p>Bir\u00e7ok \u015fekli vard\u0131r sabr\u0131n. Ayn\u0131 \u015fekilde sabretmenin baz\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz gerekleri de vard\u0131r. Allah i\u00e7in amel etmek, cihad etmek, Allah&#8217;\u0131n dinine davet etmek ve bu u\u011furda \u00e7al\u0131\u015fmak gibi anla\u015fman\u0131n getirdi\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere sabretmek gerekir. Hem bollukta hem yoklukta sab\u0131r&#8230; \u015e\u0131marmadan nank\u00f6rl\u00fck etmeden bolluk zaman\u0131nda sabreden \u00e7ok az ki\u015fi vard\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n can s\u0131k\u0131c\u0131 ahmakl\u0131klar\u0131na, cahilliklerine kar\u015f\u0131 sabretmek&#8230; sab\u0131r&#8230; sab\u0131r&#8230; sab\u0131r&#8230; T\u00fcm\u00fc de Allah&#8217;\u0131n ho\u015fnutlu\u011fu i\u00e7indir. Ne insanlar\u0131n &#8220;korkakt\u0131rlar&#8221; demelerinden \u00e7ekinirler. Ne de &#8220;sabrediyorlar&#8221; demelerini sa\u011flamak i\u00e7in g\u00f6steri\u015f yaparlar. Sabretmenin \u00f6tesinde bir \u00e7\u0131kar beklentisi i\u00e7inde de\u011fildirler. Pani\u011fe kap\u0131lman\u0131n sebep olaca\u011f\u0131 bir zarar\u0131 bertaraf etmek i\u00e7in de sabretmezler. Sabrederken Allah&#8217;\u0131n ho\u015fnutlu\u011funun d\u0131\u015f\u0131nda bir hedef g\u00f6zetmezler. Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi nimetlere ve O&#8217;nun sorumlu tuttu\u011fu imtihanlara kar\u015f\u0131 sab\u0131r&#8230; O&#8217;nun takdirine teslim olmak, O&#8217;nun iradesine kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z ba\u011flanmak, O&#8217;nun verdi\u011finden ho\u015fnut olmak ve O&#8217;na boyun e\u011fmek suretiyle sab\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Namaz\u0131 k\u0131larlar.&#8221;<\/p>\n<p>Namaz da y\u00fcce Allah&#8217;la yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fme ve anla\u015fman\u0131n kapsam\u0131 i\u00e7indedir. Ancak burada \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131n nedeni anla\u015fmaya ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n ilk \u015fart\u0131 olu\u015fudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc namaz, Allah&#8217;a y\u00f6neli\u015fin saf ve eksiksiz belirtisidir. Kul ile Rabb aras\u0131ndaki a\u00e7\u0131k ve kat\u0131ks\u0131z ba\u011fd\u0131r namaz. Namazda Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na y\u00f6nelik bir davran\u0131\u015f ve s\u00f6z yoktur.<\/p>\n<p>&#8220;Kendilerine verdi\u011fimiz r\u0131z\u0131ktan gizlice ve a\u00e7\u0131k\u00e7a hay\u0131r yolunda harcarlar.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi r\u0131z\u0131klardan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 gizli ve a\u00e7\u0131k olarak Allah yolunda harcamak da y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini istedi\u011fi ili\u015fkiler aras\u0131nda yer al\u0131r. Anla\u015fman\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine ba\u011fl\u0131 kalman\u0131n bir ifadesi de budur. Ancak burada bu eylemin \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131n, belirginle\u015ftirilmesinin nedeni Allah&#8217;la kul aras\u0131nda \u00f6nemli bir ba\u011f olu\u015fudur. Bu ba\u011f, insanlar\u0131 hayat s\u00fcrecinde Allah i\u00e7in biraraya getirmektedir. Allah i\u00e7in Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131na yap\u0131lan bu kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z harcama verenin nefsini cimrilikten, alan\u0131n nefsini de kinden ar\u0131nd\u0131r\u0131r. B\u00f6ylece m\u00fcsl\u00fcman toplumda hayat, Allah ad\u0131na dayan\u0131\u015fma ve yard\u0131mla\u015fma i\u00e7inde olan, sayg\u0131n insanlara yara\u015f\u0131r bir nitelik kazan\u0131r. Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 Allah&#8217;dan bekleyerek yap\u0131lan mali harcama hem gizli olur hem de a\u00e7\u0131ktan olur. \u0130nsan\u0131n onurunun k\u0131r\u0131lmas\u0131ndan korkuldu\u011fu, sadece iyilik yapmak d\u00fc\u015f\u00fcncesi \u00f6n planda oldu\u011fu ve nefis, a\u00e7\u0131ktan harcama yapman\u0131n g\u00f6steri\u015finden sak\u0131nd\u0131r\u0131lmak istendi\u011fi zaman gizli yap\u0131l\u0131r. \u0130yi \u00f6rnek olmak istendi\u011fi zaman \u015feriat\u0131n uygulanmas\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011fu ve kanuna uyuldu\u011fu zaman da a\u00e7\u0131ktan yap\u0131l\u0131r: Hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde her iki uygulama da yerine g\u00f6re gereklidir.<\/p>\n<p>&#8220;K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc iyilikle savarlar.&#8221;<\/p>\n<p>Yani g\u00fcnl\u00fck ili\u015fkilerinde k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe iyilikle kar\u015f\u0131l\u0131k verirler. Yoksa Allah&#8217;\u0131n dininde de\u011fil. Ama ifade, ba\u015flang\u0131c\u0131 a\u015f\u0131p sonucu dile getiriyor. Ku\u015fkusuz k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe iyilikle kar\u015f\u0131l\u0131k vermek nefislerin azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u0131rar. Onlar\u0131 iyili\u011fe y\u00f6neltir. K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn alevini s\u00f6nd\u00fcr\u00fcr. \u015eeytan\u0131n k\u0131\u015fk\u0131rtmas\u0131n\u0131 bertaraf eder. Dolay\u0131s\u0131yla k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc kar\u015f\u0131lar ve en sonunda k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc savar. Ayet-i kerime bu sonucun elde edilmesi i\u00e7in \u00e7abuk davranm\u0131\u015f ve sonucu ifadenin ba\u015f\u0131nda zikretmi\u015ftir. Ama\u00e7 k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe iyilikle kar\u015f\u0131l\u0131k vermeyi te\u015fvik etmek ve bu davran\u0131\u015f\u0131n sonucunu g\u00f6zetlemektir. Sonra bu ifadede de k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe iyilikle kar\u015f\u0131l\u0131k vermeye y\u00f6nelik gizli bir i\u015faret vard\u0131r. Ancak k\u00f6t\u00fcl\u00fck ortadan kald\u0131r\u0131lacaksa b\u00f6yle yap\u0131l\u0131r. Yoksa bu davran\u0131\u015f\u0131n amac\u0131, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe y\u00fcreklendirmek ya da k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u015f\u0131martmak de\u011fildir. Ama k\u00f6t\u00fcl\u00fck k\u00f6tek istiyorsa, \u015fer defedilmeyi gerektiriyorsa bu durumda iyilikle kar\u015f\u0131l\u0131k vermeye yer yoktur. B\u00f6ylece k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn kabarmas\u0131, k\u00fcstahla\u015fmas\u0131, \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flamas\u0131 \u00f6nlenmi\u015f olur.<\/p>\n<p>K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe iyilikle kar\u015f\u0131l\u0131k verme olay\u0131 genellikle iki ki\u015fi aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkilerde s\u00f6zkonusu olabilir. Allah&#8217;\u0131n dininde b\u00f6yle bir kural ge\u00e7erli de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayan zalim despotlara en sert tepkiyi g\u00f6stermek gerekir. Yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk \u00e7\u0131karanlara kar\u015f\u0131 kesin bir tav\u0131r tak\u0131nmak ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n direktifleri, durum de\u011ferlendirmesine, g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131\u015fveri\u015fine, en iyiyi, en do\u011fruyu tercih etmeye a\u00e7\u0131k direktiflerdir.<br \/>\n<strong>23- Bu mutlu ak\u0131bet, Adn cennetleridir. Kendileri ile birlikte iyi davran\u0131\u015fl\u0131 ana-babalar\u0131, e\u015fleri ve \u00e7ocuklar\u0131 bu cennetlere girerler. Melekler her kap\u0131dan yanlar\u0131na girerek;<\/p>\n<p>24- &#8220;Sabretti\u011finizden dolay\u0131 sel\u00e2m size. D\u00fcnyay\u0131 izleyen bu mutlu ak\u0131bet ne kadar g\u00fczel!&#8221; derler.<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Onlar&#8221; makamlar\u0131n en y\u00fccesindedirler. Bu d\u00fcnyan\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak Adn cennetlerinde kalacaklard\u0131r.<\/p>\n<p>Bu cennetlerde, salih ameller i\u015fleyen babalar\u0131, e\u015fleri ve s\u00fclaleleri ile biraraya gelirler. Bunlar da salih ameller i\u015fledikleri ve bunu hakettikleri i\u00e7in cennete girerler. Bununla birlikte, akrabalar\u0131yla biraraya gelmek, ahbaplar\u0131yla bak\u0131\u015fmak suretiyle b\u00fcy\u00fck bir l\u00fctufla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar. G\u00f6n\u00fcllerin duyumsad\u0131\u011f\u0131 lezzeti de daha bir artt\u0131rmaktad\u0131r bu.<\/p>\n<p>Biraraya gelmenin, kavu\u015fman\u0131n co\u015fkunlu\u011funa melekler de sevecen ve tatl\u0131 bir davran\u0131\u015fla ikramda bulunarak, onlar\u0131 a\u011f\u0131rlayarak kat\u0131l\u0131yorlar.<\/p>\n<p>&#8220;Melekler her kap\u0131dan yanlar\u0131na girerler.&#8221;<\/p>\n<p>Ayetin ak\u0131\u015f\u0131 burada bizi canl\u0131 bir sahneyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakmaktad\u0131r. Sahneyi \u015fu anda seyrediyor gibiyiz. Grup grup gelen meleklerin seslerini i\u015fitiyor gibiyiz:<\/p>\n<p>&#8220;Sabretti\u011finizden dolay\u0131 sel\u00e2m size. D\u00fcnyay\u0131 izleyen bu mutlu ak\u0131bet ne kadar g\u00fczel.&#8221;<\/p>\n<p>Bulu\u015fmalar, selamla\u015fmalar, s\u00fcrekli bir hareketlilik ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ikramla\u015fmalarla dolu bir kutlama \u015fenli\u011fidir bu.<\/p>\n<p>Kar\u015f\u0131 tarafta da d\u00fc\u015f\u00fcnecek ak\u0131llar\u0131 ve g\u00f6recek g\u00f6zleri olmayanlar yer al\u0131yor. Her bak\u0131mdan ak\u0131l sahiplerinin tersine bir durum sergilemektedirler:<\/p>\n<p><strong>25- Allah&#8217;a vermi\u015f olduklar\u0131 s\u00f6z\u00fc kesin bir taahh\u00fct haline getirdikten sonra bozanlara, Allah&#8217;\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini emretti\u011fi ili\u015fkileri kesenlere ve yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk \u00e7\u0131karanlara gelince onlara l\u00e2net vard\u0131r ve d\u00fcnyay\u0131 izleyecek olan k\u00f6t\u00fc ak\u0131bet kendilerini beklemektedir.<\/strong><\/p>\n<p>Onlar ezeli yasa uyar\u0131nca f\u0131tratlar\u0131 itibariyle y\u00fcce Allah&#8217;la yapt\u0131klar\u0131 anla\u015fmay\u0131, dolay\u0131s\u0131yla di\u011fer t\u00fcm anla\u015fmalar\u0131 da \u00e7i\u011fnemi\u015flerdir, bozmu\u015flard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ilk anla\u015fma bozuldu\u011fu zaman ona dayanan di\u011fer anla\u015fmalar da temelden bozulmu\u015f olur. Allah&#8217;la vard\u0131\u011f\u0131 anla\u015fmaya riayet etmeyen biri, art\u0131k hi\u00e7bir s\u00f6zle\u015fmeye ve anla\u015fmaya ba\u011fl\u0131 kalmaz. Bunlar, genel anlamda ve her zaman y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n birle\u015ftirilmesini emretti\u011fi \u015feyleri de kesip atarlar. Ak\u0131l sahiplerinin sabretmelerine, namaz\u0131 k\u0131lmalar\u0131na, gizli a\u00e7\u0131k Allah yolunda mali harcamada bulunmalar\u0131na ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc iyilik yaparak ortadan kald\u0131rmalar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k bunlar, yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk yaparlar. Yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk \u00e7\u0131karmak b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n kar\u015f\u0131t\u0131d\u0131r. Ak\u0131l sahiplerinin niteliklerinden birini terketmek bozgunculu\u011fa nedendir.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130\u015fte onlar&#8221; uzakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015flar&#8230; Kovulmu\u015flar&#8230; &#8220;Onlara lanet vard\u0131r.&#8221; Buradaki kovma, bir \u00f6nceki tablodaki ikrama kar\u015f\u0131l\u0131kt\u0131r. &#8220;D\u00fcnyay\u0131 izleyecek olan k\u00f6t\u00fc ak\u0131bet kendilerini beklemektedir.&#8221; Buras\u0131n\u0131 detayl\u0131ca anlatmaya gerek yok. Oradaki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131na bak\u0131p da oran\u0131n nas\u0131l bir yer oldu\u011funu g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Onlar d\u00fcnya hayat\u0131 ve onun ge\u00e7ici zevkleriyle oyalanm\u0131\u015flard\u0131. Ahiretten ve oradaki kal\u0131c\u0131 nimetlerden habersizdiler. Halbuki d\u00fcnyadaki r\u0131z\u0131klar\u0131 belirleyen geni\u015fletip daraltan y\u00fcce Allah&#8217;d\u0131r:<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca her \u015fey eninde sonunda ona d\u00f6necektir. \u015eayet ahireti arzulam\u0131\u015f olsalard\u0131, y\u00fcce Allah onlar\u0131 d\u00fcnya zevklerinden yoksun b\u0131rakacak de\u011fildi. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyadaki nimetleri de onlara bah\u015feden y\u00fcce Allah&#8217;d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>26- Allah diledi\u011fine bol r\u0131z\u0131k verir ve diledi\u011finin r\u0131zk\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlar. Onlar d\u00fcnya hayat\u0131 ile b\u00f6b\u00fcrlendiler. Oysa d\u00fcnya hayat\u0131, ahiretin yan\u0131nda basit bir metadan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n<p>Daha \u00f6nce Hz. Peygambere -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Rabbi taraf\u0131ndan indirilen kitab\u0131n i\u00e7eri\u011finin ger\u00e7ek oldu\u011funu bilen birisi ile k\u00f6r birisinin aras\u0131ndaki korkun\u00e7 farka i\u015faret edilmi\u015fti. \u015eimdi de surenin ak\u0131\u015f\u0131, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n evrene yerle\u015ftirdi\u011fi harikuladelikleri g\u00f6remeyenlerin ve bu Kur&#8217;an&#8217;la yetinmeyip mucize isteyenlerin k\u00f6rl\u00fcklerine de\u011finmektedir. Surenin ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde buna benzer bir olaya de\u011finilmi\u015f, bunun \u00fczerine de Peygamberin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun bir uyar\u0131c\u0131dan ba\u015fka bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131, mucizelerinse, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yetkisinde oldu\u011fu de\u011ferlendirmesi yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Surenin ak\u0131\u015f\u0131 \u015fimdi de bu olay\u0131 anlatmakta ve hidayetle sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n nedenlerini a\u00e7\u0131klamak suretiyle sorunu de\u011ferlendirmektedir. Bunun yan\u0131nda da, Allah&#8217;\u0131 anmakla huzura kavu\u015fan, gelen bask\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda bunalmayan, bu Kur&#8217;an elinde oldu\u011fu halde, inanmak i\u00e7in mucize g\u00f6sterilmesini istemeyen kalplerin tablosu \u00f6n\u00fcm\u00fcze konmaktad\u0131r. Evet bu g\u00f6n\u00fcller Kur&#8217;an d\u0131\u015f\u0131nda bir kan\u0131t, bir mucize istemiyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur&#8217;an son derece derin bir etkinli\u011fe sahiptir. Neredeyse da\u011flar\u0131 yerinden \u00e7\u00f6kertecektir, yeri yaracakt\u0131r. Sahip oldu\u011fu g\u00fc\u00e7 sayesinde, i\u00e7erdi\u011fi kan\u0131tlar nedeniyle, etkisi ve canl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile adeta \u00f6l\u00fcleri konu\u015fturmaktad\u0131r. Ba\u015flar\u0131na musibetler gelmesini isteyen ve \u00e7e\u015fitli mucizeler g\u00f6sterilmesini dileyen bu adamlar\u0131 s\u00f6zkonusu eden ayetler; m\u00fc&#8217;minlerin onlardan \u00fcmitlerini kesmelerini istiyor. Ayn\u0131 zamanda onlar\u0131 ge\u00e7mi\u015fteki \u00f6rneklere, \u00e7evrelerinde ya\u015fay\u0131p da ger\u00e7ekleri yalanlayanlar\u0131n ba\u015flar\u0131na zaman zaman gelen felaketlere bakmaya y\u00f6neltiyor:<br \/>\n<strong>27- K\u00e2firler &#8220;Muhammed&#8217;e, Rabbi taraf\u0131ndan somut bir mucize,indirilseydi ya &#8221; derler. Onlara de ki; &#8220;Allah, diledi\u011fini sapt\u0131r\u0131r ve kendisine y\u00f6neleni do\u011fru yola iletir. &#8221;<\/p>\n<p>28- Onlar iman etmi\u015flerdir ve kalpleri Allah&#8217;\u0131 anmakla huzura kavu\u015fur. Haberiniz olsun ki, kalpler ancak Allah&#8217;\u0131 anmakla huzura erebilirler.<\/p>\n<p>29- \u0130man edip iyi ameller i\u015fleyenlere ne mutlu, onlar\u0131 g\u00fczel bir gelecek beklemektedir.<\/p>\n<p>30- Ey Muhammed sana vahyetti\u011fimiz mesaj\u0131 kendilerine okuyas\u0131n diye seni \u00f6yle bir \u00fcmmete g\u00f6nderdik ki, onlardan \u00f6nce bir\u00e7ok \u00fcmmetler gelip ge\u00e7mi\u015ftir. Onlar rahmeti bol olan Allah&#8217;\u0131 tan\u0131m\u0131yorlar. Onlara de ki; &#8220;Benim Rabbim O&#8217;dur, O&#8217;ndan ba\u015fka ilah yoktur, ben yaln\u0131z O&#8217;na dayand\u0131m, d\u00f6n\u00fc\u015f O&#8217;nad\u0131r. &#8221;<\/p>\n<p>31- E\u011fer da\u011flar\u0131n y\u00fcr\u00fcmesini, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn par\u00e7alanmas\u0131n\u0131 ve \u00f6l\u00fcler ile konu\u015fabilmeyi sa\u011flayan bir kitap olsayd\u0131, o bu Kur&#8217;an olurdu. Fakat t\u00fcm yetki Allah&#8217;\u0131n tekelindedir. Dilese, Allah&#8217;\u0131n b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 do\u011fru yola iletece\u011fini, m\u00fc&#8217;minler hal\u00e2 kesinlikle anlamad\u0131lar m\u0131? \u0130\u015fledikleri k\u00f6t\u00fcl\u00fckler y\u00fcz\u00fcnden k\u00e2firlerin ba\u015flar\u0131na s\u00fcrekli olarak bel\u00e2lar gelir, ya da bu bel\u00e2lar yurtlar\u0131n\u0131n yak\u0131n\u0131na iner. Sonunda Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi s\u00f6z ger\u00e7ekle\u015fir. Ku\u015fku yok ki, Allah s\u00f6z\u00fcnden caymaz.<\/p>\n<p>32- Senden \u00f6nceki bir\u00e7ok peygamber ile de alay etmi\u015flerdi. Ben o k\u00e2firlere bir s\u00fcre meydan verdim, fakat sonra yakalar\u0131na yap\u0131\u015ft\u0131m. O zaman azab\u0131m nice oldu?<br \/>\n<\/strong><br \/>\nOnlar\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir mucize istemelerine, mucizelerin insanlar\u0131 inanmaya y\u00f6neltemeyece\u011fi \u015feklinde cevap verilmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ruhlar\u0131n derinliklerinde imana y\u00f6neltici etkenler vard\u0131r. Bu etkenlerin sonucu iman olay\u0131 ger\u00e7ekle\u015fir:<\/p>\n<p>&#8220;Onlara de ki; &#8220;Allah, diledi\u011fini sapt\u0131r\u0131r ve kendisine y\u00f6neleni do\u011fru yola iletir.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah kendisine y\u00f6neleni do\u011fru yola iletir. Onlar\u0131n y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yol g\u00f6stericili\u011fini, hidayetini haketmelerinin nedeni O&#8217;na y\u00f6nelmeleridir. Bundan da anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, Allah&#8217;a y\u00f6nelmeyenler, sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 hakettikleri i\u00e7in y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n sapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kimselerdir. Bu, kalbin do\u011fru yolu bulma yetene\u011fine sahip olmas\u0131d\u0131r. Hidayete a\u00e7\u0131k olmas\u0131, onu istemesidir. Do\u011fru yolu bulma, hidayeti elde etme \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde olmayan kalpler ise, hidayetten uzak kalplerdir&#8230;<\/p>\n<p>GER\u00c7EK HUZURUN TASV\u0130R\u0130<\/p>\n<p>Sonra m\u00fc&#8217;min g\u00f6n\u00fcllerin sempatik ve \u015feffaf bir tablolar\u0131 \u00e7iziliyor. Huzurun, yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n, sevecenli\u011fin ve esenli\u011fin egemen oldu\u011fu bir atmosferde beliriyor bu tablo.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar iman etmi\u015flerdir ve kalpleri Allah&#8217;\u0131 anmakla huzura kavu\u015fur.<\/p>\n<p>Allah&#8217;a ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131n\u0131n, O&#8217;nun yak\u0131n\u0131nda bulunduklar\u0131n\u0131n, O&#8217;nun yan\u0131nda ve himayesinde g\u00fcvencede olduklar\u0131n\u0131 hissetmekle huzura kavu\u015fmu\u015flard\u0131r. Yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n, e\u015fya ve olaylar\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131n ve sonucunun hikmetini kavramak sureti ile yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131ndan kurtulmu\u015flar, yollar\u0131n\u0131 \u015fa\u015f\u0131rmayacaklar\u0131n\u0131n g\u00fcvencesi i\u00e7indedirler. Her t\u00fcrl\u00fc sald\u0131r\u0131 ve zarar giri\u015fiminden korunacaklar\u0131n\u0131 bilmekle huzura kavu\u015fmu\u015ftur. T\u00fcm bu giri\u015fimlerin ancak y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n diledi\u011fi kimseleri etkileyece\u011fini bilirler \u00e7\u00fcnk\u00fc. Bununla beraber s\u0131nanmaktan ho\u015fnutturlar, belalara kar\u015f\u0131 sab\u0131rl\u0131d\u0131rlar. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendilerini do\u011fru yola iletmekle, r\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131 vermekle, d\u00fcnya ve ahirette bar\u0131nd\u0131rmakla kendilerine merhamet etti\u011finin bilincinde olduklar\u0131 i\u00e7in huzurludurlar.<\/p>\n<p>&#8220;Haberiniz olsun ki, kalpler ancak Allah&#8217;\u0131 anmakla huzura erebilir.<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131 anmakla m\u00fc&#8217;min kalplerde ger\u00e7ekle\u015fen bu huzur, ger\u00e7ek ve k\u00f6kl\u00fc bir duygudur. \u0130man\u0131n tad\u0131na varan ve Allah&#8217;a ba\u011flanan g\u00f6n\u00fcller bilir bu duyguyu. Bu duyguyu bilirler ama bunu, bu duygudan habersiz olanlara s\u00f6zc\u00fckler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla aktaramazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu duyguyu s\u00f6zc\u00fcklerle ifade etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu, kalbi b\u00fcr\u00fcyen, onu dinlendiren, ne\u015felendiren, yumu\u015fatan, rahatlatan, kendini g\u00fcvencede hissetmesini sa\u011flayan ve esenlik bah\u015feden bir duygudur. Kalp, varl\u0131k aleminde tek ba\u015f\u0131na, yapayaln\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7evresindeki her \u015fey himayesinde bulundu\u011fu y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n eseridir&#8230;<\/p>\n<p>\u015eu yery\u00fcz\u00fcnde, Allah&#8217;a yak\u0131nl\u0131ktan do\u011fan huzurdan yoksun olandan daha bedbaht birisi olamaz. \u00c7evresindeki evrenle ilgisini kesmi\u015f olarak \u015fu yery\u00fcz\u00fcnde dola\u015fan birinden daha mutsuz, d\u00e0ha zavall\u0131 birisi olabilir mi? \u00c7\u00fcnk\u00fc o, \u015fu evrenin yarat\u0131c\u0131s\u0131 olan y\u00fcce Allah ad\u0131na, kendisini \u00e7evresinde yer alan varl\u0131k alemine ba\u011flayan sa\u011flam kulptan kopmu\u015ftur. \u015eu yery\u00fcz\u00fcne ni\u00e7in geldi\u011fini? Neden gidece\u011fini? ve hayatta katland\u0131\u011f\u0131 \u015feylere neden katland\u0131\u011f\u0131n\u0131&#8217;. bilmeyen birisi kadar mutsuz, bedbaht kimse olamaz. \u00c7evresinde yeralan her \u015feyden \u00fcrken, s\u00fcrekli korkarak yery\u00fcz\u00fcnde dola\u015fan birisi, bedbahtl\u0131\u011f\u0131n girdab\u0131nda y\u00fczmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendisi ile di\u011fer varl\u0131klar\u0131 birbirine ba\u011flayan gizli ba\u011fdan habersizdir. Hay\u0131r, hay\u0131r, \u0131ss\u0131z \u00e7\u00f6llerde, tek ba\u015f\u0131na, yapayaln\u0131z kimsesiz olarak yol kateden birisinden daha mutsuz, daha bedbaht birisi olamaz. Arkada\u015fs\u0131z, k\u0131lavuzsuz, yard\u0131mc\u0131s\u0131z, tek ba\u015f\u0131na m\u00fccadele etmek zorundad\u0131r.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;a dayan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, O&#8217;nun himayesi ile g\u00fcvencede olunmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece dayan\u0131lamayacak \u00e7ok anlar ya\u015fan\u0131r hayatta. B\u00fcy\u00fck bir g\u00fcce, dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011fa, salaml\u0131\u011fa ve haz\u0131rl\u0131\u011fa sahip olmak fayda etmez b\u00f6yle durumlarda. Hayatta \u00f6yle anlar olur ki, t\u00fcm bunlar\u0131 silip s\u00fcp\u00fcr\u00fcr. Ortal\u0131\u011f\u0131 kas\u0131p kavuran b\u00f6ylesi zorluklara Allah&#8217;a s\u0131\u011f\u0131nmak suretiyle huzur bulan, kendini g\u00fcvencede hisseden birinden ba\u015fkas\u0131 dayanamaz.<\/p>\n<p>&#8220;Haberiniz olsun ki, kalpler ancak Allah&#8217;\u0131 anmakla huzura erebilir.<\/p>\n<p>\u015eu Allah&#8217;a s\u0131\u011f\u0131nanlar, O&#8217;nu anmakla huzura kavu\u015fanlar&#8230; Y\u00fcce Allah onlar\u0131n kat\u0131ndaki yerlerini de g\u00fczelle\u015ftirmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Allah&#8217;a s\u0131\u011f\u0131nmakla g\u00fczel davranm\u0131\u015flar, d\u00fcnya hayat\u0131nda g\u00fczel i\u015fler yapm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130man edip iyi ameller isteyenlere ne mutlu! Onlar\u0131 g\u00fczel bir gelecek beklemektedir.&#8221;<\/p>\n<p>Ayette ge\u00e7en T\u00fbba = kelimesi `Tabe&#8217; fiilinden gelir ve `Kubra =&#8217; veznindedir. \u00d6vg\u00fc ve y\u00fcceltme i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. D\u00fcnya hayat\u0131nda y\u00f6neldikleri y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kat\u0131nda g\u00fczel bir d\u00f6n\u00fc\u015f yeri vard\u0131r onlar i\u00e7in.<\/p>\n<p>Fakat mucize g\u00f6sterilmesini isteyen ve iman\u0131n verdi\u011fi huzuru hissetmeyenlere gelince, onlar b\u00fcy\u00fck bir s\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7inde olduklar\u0131 i\u00e7in mucizeler, ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fckler istemektedirler. \u00dcstelik sen kavmine b\u00f6yle bir \u00e7a\u011fr\u0131 ile gelen ilk peygamber de\u011filsin ki, bu olay\u0131 yad\u0131rgas\u0131nlar. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz onlardan \u00f6nce bir\u00e7ok \u00fcmmetler ve peygamberler gelip ge\u00e7mi\u015ftir. O halde onlar k\u00e2fir oluyorlarsa, sen hareket metodunu izle ve Allah&#8217;a dayan\u0131p g\u00fcven.<\/p>\n<p>&#8220;Ey Muhammed sana vahyetti\u011fimiz mesaj\u0131 kendilerine okuyas\u0131n diye seni \u00f6yle bir \u00fcmmete g\u00f6nderdik ki, onlardan \u00f6nce bir\u00e7ok \u00fcmmetler gelip ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n<p>Onlar rahmeti bol olan Allah&#8217;\u0131 tan\u0131m\u0131yorlar. Onlara de ki; &#8220;Benim Rabbim O dur. O&#8217;ndan ba\u015fka ilah yoktur, ben yaln\u0131z O&#8217;na dayand\u0131m, d\u00f6n\u00fc\u015f O&#8217;nad\u0131r.&#8221; Onlar\u0131n Rahman\u0131 ink\u00e2r etmesi \u015fa\u015f\u0131lacak bir \u015feydir. Sonsuz merhamet sahibi, zikri ile kalplerin huzur buldu\u011fu, b\u00fcy\u00fck rahmeti sayesinde ne\u015felendi\u011fi y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 ink\u00e2r etmeleri hayret vericidir. Sana vahyetti\u011fimiz ayetleri onlara okumandan ba\u015fka bir \u015fey yapman gerekmez. Biz bunun i\u00e7in g\u00f6nderdik seni. Seni ink\u00e2r ediyorlarsa, sadece Allah&#8217;a g\u00fcvenip dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131, O&#8217;na tevbe edip s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, O&#8217;ndan ba\u015fka hi\u00e7 kimseye y\u00f6nelmeyece\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a duyur.<\/p>\n<p>Biz sadece onlara bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131 okuman i\u00e7in g\u00f6nderdik seni. Bu e\u015fsiz Kur&#8217;an&#8217;\u0131&#8230; \u015eayet bu Kur&#8217;an&#8217;dan da\u011flar\u0131 yerinden s\u00f6kmek, yeri yarmak veya \u00f6l\u00fcleri konu\u015fturmak istenseydi, hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fckleri bu mucizeleri ger\u00e7ekle\u015ftirecek \u00f6zelliklere, etkenl\u00e9re sahipti. Ne var ki, Kur&#8217;an sorumluluk sahibi canl\u0131lara hitap etmek i\u00e7in gelmi\u015ftir. Onlar da olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k vermiyorlarsa m\u00fc&#8217;minlerin onlardan \u00fcmit kesmeleri ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ger\u00e7e\u011fi yalan sayanlara ili\u015fkin va&#8217;dinin ger\u00e7ekle\u015fmesini beklemeleri gerekir:<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer da\u011flar\u0131n y\u00fcr\u00fcmesini, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn par\u00e7alanmas\u0131n\u0131 ve \u00f6l\u00fcler ile konu\u015fabilmeyi sa\u011flayan bir kitap olsayd\u0131, o bu Kur&#8217;an olurdu. Fakat t\u00fcm yetki Allah&#8217;\u0131n tekelindedir.<\/p>\n<p>Dilese, Allah&#8217;\u0131n b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 do\u011fru yola iletece\u011fini, m\u00fc&#8217;minler hala kesinlikle anlamad\u0131lar m\u0131? \u0130\u015fledikleri k\u00f6t\u00fcl\u00fckler y\u00fcz\u00fcnden k\u00e2firlerin ba\u015flar\u0131na s\u00fcrekli olarak bel\u00e2lar gelir, ya da bu bel\u00e2lar yurtlar\u0131n\u0131n yak\u0131n\u0131na iner. Sonunda Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi s\u00f6z ger\u00e7ekle\u015fir. Ku\u015fku yok ki, Allah s\u00f6z\u00fcnden caymaz.&#8221;<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz bu Kur&#8217;an kendisini alg\u0131layan ve ona g\u00f6re \u015fekillenen ruhlarda da\u011flar\u0131n yerinden s\u00f6k\u00fclmesinden, yerin yar\u0131lmas\u0131ndan ve \u00f6l\u00fclerin konu\u015fturulmas\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck, daha k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fiklikler meydana getirmi\u015ftir. Kur an bu ruhlarda ola\u011fan\u00fcst\u00fc de\u011fi\u015fiklikler meydana getirdi\u011fi gibi, bu ruhlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile etkileri, hayat\u0131n boyutlar\u0131n\u0131 hatta t\u00fcm yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc a\u015fan harikulade olaylar ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015fti. Nitekim \u0130sl\u00e2m ve m\u00fcsl\u00fcmanlar tarihin g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde yapt\u0131klar\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fin yan\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde de b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fiklikler yapm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Bizzat bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n tabiat\u0131&#8230; Davetinin ve ifade y\u00f6nteminin tabiat\u0131&#8230; Konular\u0131n\u0131n ve konular\u0131 sunu\u015f y\u00f6nteminin tabiat\u0131&#8230; Ger\u00e7ekli\u011finin ve etkinli\u011finin tabiat\u0131&#8230; Evet bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n tabiat\u0131 \u00f6z\u00fcnde son derece etkin ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir g\u00fc\u00e7 bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. S\u00f6z sanat\u0131ndan, zevk almas\u0131n\u0131 bilen, g\u00f6r\u00fc\u015f ve kavray\u0131\u015f sahibi kimseler bunu bilirler. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n direktiflerini ve ilham etti\u011fi ger\u00e7ekleri kavrama yetene\u011fine sahip olanlar bunun fark\u0131ndad\u0131rlar. Bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131 gere\u011fi gibi alg\u0131layan ve ki\u015filiklerini ona g\u00f6re \u015fekillendirenler da\u011flardan daha k\u00f6kl\u00fc, daha b\u00fcy\u00fck \u015feyleri yerinden s\u00f6km\u00fc\u015f, hareket ettirmi\u015flerdir; milletlerin ve nesillerin tarihini de\u011fi\u015ftirmi\u015flerdir. Topraktan daha sert, daha kat\u0131 \u015feyleri par\u00e7alam\u0131\u015flard\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcnce ve geleneklerin donuklu\u011funu par\u00e7alam\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6l\u00fclerden daha hissiz, daha sessiz olanlar\u0131 canland\u0131rm\u0131\u015flard\u0131. Azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n ve mitolojik kuruntular\u0131n ruhlar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131 diriltmi\u015flerdir. Araplar&#8217;\u0131n ruhlar\u0131nda ve hayatlar\u0131nda meydana gelen d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr maddi bir neden olmaks\u0131z\u0131n, sadece bir kitab\u0131n ruhlara ve hayata yakla\u015f\u0131m metodu ve hareketi ile ya\u015fad\u0131klar\u0131 bu b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fim hi\u00e7 ku\u015fkusuz da\u011flar\u0131n k\u00f6klerinden s\u00f6k\u00fclmesinden, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn donuklu\u011fundan kurtulmas\u0131ndan ve \u00f6l\u00fclerin dirilmesinden daha b\u00fcy\u00fck, daha g\u00f6rkemli bir de\u011fi\u015fimdir.<\/p>\n<p>&#8220;Fakat t\u00fcm yetki Allah&#8217;\u0131n tekelindedir.&#8221;<\/p>\n<p>Her durumda hareketin t\u00fcr\u00fcn\u00fc ve hareket tarz\u0131n\u0131 se\u00e7en, belirleyen y\u00fcce Allah&#8217;d\u0131r.<\/p>\n<p>Bir toplum bu Kur&#8217;an&#8217;dan sonra bile uyanam\u0131yorsa, kalpleri harekete ge\u00e7miyorsa, onlar\u0131 harekete ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fc&#8217;minler art\u0131k \u00fcmitlerini k\u00e9smelidirler, i\u015fi Allah&#8217;a b\u0131rakmal\u0131d\u0131rlar. \u015eayet y\u00fcce Allah dileseydi, insanlar\u0131 sadece hidayete erme, do\u011fru yolu bulma yetene\u011fi \u00fczere yarat\u0131rd\u0131. Dileseydi melekleri yaratt\u0131\u011f\u0131 gibi insanlar\u0131 da toptan hidayete erdirirdi. Ya da takdiri gere\u011fi meydana gelen bir olayla, onlar\u0131 toptan hidayete zorlard\u0131. Ama y\u00fcce Allah ne bunu ne de \u00f6b\u00fcr\u00fcn\u00fc dilemi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah insan\u0131 \u00f6zel bir g\u00f6rev i\u00e7in yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Ve y\u00fcce Allah insana verilen bu g\u00f6revin, insan\u0131n \u015fu anda oldu\u011fu gibi yarat\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirdi\u011fini biliyordu.<\/p>\n<p>O halde m\u00fc&#8217;minler onlar\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n emrine havale etmelidirler. \u015eayet y\u00fcce Allah onlardan \u00f6nce gelip ge\u00e7mi\u015f kimi toplumlar\u0131 oldu\u011fu gibi onlar\u0131 toptan yok etmekle cezaland\u0131rmay\u0131 takdir etmemi\u015fse de O&#8217;nun kat\u0131ndan ardarda felaketler gelip onlara zarar dokunduracak, onlar\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131ya sokacakt\u0131r. Aralar\u0131nda helak olmay\u0131 hakeden kimilerini de yok edecektir.<\/p>\n<p>&#8220;Ya da bu belalar yurtlar\u0131n\u0131n yak\u0131n\u0131na iner.&#8221;<\/p>\n<p>B\u00f6ylece onlar\u0131 \u00fcrk\u00fct\u00fcp b\u00fcy\u00fck bir s\u0131k\u0131nt\u0131ya sokacakt\u0131r. Benzeri bir felaketin de ba\u015flar\u0131na gelmesi beklentisi i\u00e7inde olmalar\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu da baz\u0131 kalpleri yumu\u015fat\u0131r, harekete ge\u00e7irir ve canland\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Sonunda Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi s\u00f6z ger\u00e7ekle\u015fir.&#8221;<\/p>\n<p>Onlara y\u00f6neltti\u011fi tehdit ger\u00e7ekle\u015fene ve s\u00fcresi dolana kadar m\u00fchlet verdi\u011fi felaket gelene kadar&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Ku\u015fku yok ki, Allah s\u00f6z\u00fcnden caymaz.&#8221;<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu s\u00f6z yerine gelecektir ve onlar Allah&#8217;\u0131n kendilerine va&#8217;detti\u011fi \u015feylerle kar\u015f\u0131la\u015facaklard\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6rnekler ortadad\u0131r. Ge\u00e7mi\u015f milletlerin yok edildikleri yerlerde ibret al\u0131nacak manzaralar \u00e7oktur. &#8216;Onlar da bekletilmi\u015f, kendilerine m\u00fchlet verilmi\u015fti.<\/p>\n<p>&#8220;Senden \u00f6nceki bir\u00e7ok peygamber ile de alay etmi\u015flerdi. Ben o k\u00e2firlere bir s\u00fcre meydan verdim, fakat sonra yakalar\u0131na yap\u0131\u015ft\u0131m. O zaman azab\u0131m nice oldu?&#8221;<\/p>\n<p>Bu sorunun cevaba ihtiyac\u0131 yok. \u0130\u015fte gelip ge\u00e7mi\u015f nesiller, verilen bu cezadan s\u00f6z etmektedirler!<\/p>\n<p><strong>\u015e\u0130RK SORUNU<\/strong><\/p>\n<p>Bu b\u00f6l\u00fcmde de\u011finilen ikinci sorun Allah&#8217;a ortak ko\u015fulan sahte tanr\u0131lar sorunudur. Surenin ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde de irdelenmi\u015fti bu sorun. Burada ise sorun, bu sahte tanr\u0131lar\u0131n her nefis \u00fczerinde kesin otoriteye sahip ve onlar\u0131 d\u00fcnya hayat\u0131nda kazand\u0131klar\u0131 ile yarg\u0131layan y\u00fcce Allah ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 suretiyle irdeleniyor. Bu gezinti de bu b\u00fcy\u00fck iftiray\u0131 atanlar\u0131 d\u00fcnya hayat\u0131nda bekleyen azab ile ahirette onlar i\u00e7in haz\u0131rlanan a\u011f\u0131r azab\u0131n tasviri ile son buluyor. B\u00fct\u00fcn bunlar Allah&#8217;dan korkanlar\u0131 bekleyen g\u00fcven ve esenlik tablosunun kar\u015f\u0131s\u0131nda yeral\u0131yor: ,<br \/>\n<strong>33- Herkesin ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zeten Allah, b\u00f6yle bir g\u00fcc\u00fc olmayan d\u00fczmece il\u00e2hlar ile bir olur mu? M\u00fc\u015frikler, Allah&#8217;a birtak\u0131m ortaklar ko\u015ftular. Onlara de ki; &#8220;bunlar\u0131n adlar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyiniz, niteliklerini belirtiniz. Yoksa Allah&#8217;a, O&#8217;nun yery\u00fcz\u00fcnde bilmedi\u011fi bir \u015feyin haberini mi veriyorsunuz? Yoksa kuru s\u00f6zler ile mi oyalan\u0131yorsunuz? Asl\u0131nda k\u00e2firlere entrikalar\u0131, d\u00fczenbazl\u0131klar\u0131 \u00e7ekici g\u00f6r\u00fcnd\u00fc de do\u011fru yoldan sapt\u0131r\u0131ld\u0131lar. Allah&#8217;\u0131n sapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7 kimse do\u011fru yola iletemez.<\/p>\n<p>34- Onlara d\u00fcnya hayat\u0131nda azap vard\u0131r. Fakat ahiret azab\u0131 daha a\u011f\u0131rd\u0131r. Onlar\u0131 Allah&#8217;\u0131n elinden hi\u00e7 kimse kurtaramaz.<\/p>\n<p>35- K\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nanlara vadedilen cennet \u015f\u00f6yledir. Oran\u0131n alt\u0131ndan \u00e7e\u015fitli \u0131rmaklar akar, a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n meyvalar\u0131 s\u00fcreklidir, g\u00f6lgeleri de. \u0130\u015fte k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nanlar\u0131n sonu buras\u0131d\u0131r. K\u00e2firlerin sonu ise cehennem ate\u015fidir.<\/strong><\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah herkesi g\u00f6zetim alt\u0131nda bulundurmaktad\u0131r. Herkese her haluk\u00e2rda egemendir. Herkesin gizli-a\u00e7\u0131k kazand\u0131\u011f\u0131 her \u015feyi bilir. Ne var ki, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n tasvirli ifade tarz\u0131, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n g\u00f6zetimini, egemenli\u011fini ve bilgisini -yine Kur&#8217;an&#8217;\u0131n y\u00f6ntemi uyar\u0131nca- somut bir \u015fekilde g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne getirmektedir. \u0130nsan\u0131n t\u00fcm bedenini titreten bir tablodur bu.<\/p>\n<p>&#8220;Herkesin ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zeten Allah, b\u00f6yle bir g\u00fcc\u00fc olmayan d\u00fczmece ilahlar ile bir olur mu?&#8221;<\/p>\n<p>O halde herkes kendisini koruyan, kendisine egemen olan, kontrol eden, g\u00f6zeten, kazand\u0131klar\u0131 \u015feylerden dolay\u0131 hesaba \u00e7eken birinin oldu\u011funu tasavvur etsin&#8230; Peki kimdir bu? Y\u00fcce Allah&#8217;d\u0131r. Kim b\u00f6yle bir tablo kar\u015f\u0131s\u0131nda titremez ki? \u00dcstelik ger\u00e7ektir de. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ifade tarz\u0131 insan\u0131n kavrama yetene\u011finin alg\u0131layaca\u011f\u0131 \u015fekilde somutla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r tabloyu. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan soyut \u015feylerden \u00e7ok, somut \u015feylerden etkilenir.<\/p>\n<p>Peki bu di\u011feri ile bir midir? Sonra kalk\u0131p Allah&#8217;a ortaklar ko\u015fuyorlar? \u0130\u015fte bu noktada, seyretti\u011fimiz bu deh\u015fet verici sahnenin g\u00f6lgesinde onlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131 son derece \u00e7irkin ve tuhaf olarak belirmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;M\u00fc\u015frikler Allah&#8217;a birtak\u0131m ortaklar ko\u015ftular.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah herkesin kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zetlemektedir. Hi\u00e7bir \u015fey O&#8217;ndan ka\u00e7maz, kaybolmaz.<\/p>\n<p>&#8220;Onlara de ki; &#8220;Bunlar\u0131n adlar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyiniz, niteliklerini belirtiniz.&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc onlar tan\u0131nmayan, bilinmeyen \u015feylerdir. Ama isimleri vard\u0131r onlar\u0131n. Ne var ki, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ifade tarz\u0131 burada onlar\u0131 ad\u0131 san\u0131 bilinmeyen yabanc\u0131lar konumuna indirgemektedir.<\/p>\n<p>&#8220;Yoksa Allah&#8217;a, O&#8217;nun yery\u00fcz\u00fcnde bilmedi\u011fi bir \u015feyin haberini mi veriyorsunuz?&#8221;<\/p>\n<p>Ne kadar ince bir olay!.. Yoksa siz insan olarak Allah&#8217;\u0131n bilmedi\u011fini mi biliyorsunuz? Yery\u00fcz\u00fcnde birtak\u0131m ilahlar bulundu\u011funu biliyorsunuz da bu Allah&#8217;\u0131n bilgisinin d\u0131\u015f\u0131nda m\u0131 kald\u0131? Bu d\u00fc\u015f\u00fcnmeye bile cesaret edemeyecekleri bir iddiad\u0131r. Ama bu iddiay\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 ile dile getirmektedirler. Y\u00fcce Allah kendisinden ba\u015fka ilah olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerken, onlar b\u00f6yle tanr\u0131lar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z etmektedirler. Oysa y\u00fcce Allah bu iddiay\u0131 reddetmi\u015ftir.<\/p>\n<p>&#8220;Yoksa kuru s\u00f6zler ile mi oyalan\u0131yorsunuz?&#8221;<\/p>\n<p>Sahte tanr\u0131lar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7bir anlam ifade etmeyen y\u00fczeysel bo\u015f s\u00f6zlerle mi iddia ediyorsunuz? \u0130lahl\u0131k sorunu insanlar\u0131n kuru s\u00f6zlerle ele alacaklar\u0131 basit ve \u00f6nemsiz bir sorun mudur?<\/p>\n<p>Bu ince alay kesin ve kararl\u0131 bir a\u00e7\u0131klama ile son buluyor:<\/p>\n<p>&#8220;Asl\u0131nda k\u00e2firlere entrikalar\u0131, d\u00fczenbazl\u0131klar\u0131 \u00e7ekici g\u00f6r\u00fcnd\u00fc de do\u011fru yoldan sapt\u0131r\u0131ld\u0131lar. Allah&#8217;\u0131n sapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7 kimse do\u011fru yola iletemez.&#8221;<\/p>\n<p>O halde mesele \u015fudur: Bu adamlar k\u00e2fir olup iman\u0131n kan\u0131tlar\u0131n\u0131 g\u00f6rmezlikten geldikleri ve kendilerini bu kan\u0131tlardan uzak tuttuklar\u0131 i\u00e7in Allah&#8217;\u0131n yasas\u0131n\u0131n kendilerinin aleyhinde i\u015flemesini haketmi\u015flerdir. B\u00f6ylece nefisleri kendilerinin do\u011fru yolda oldu\u011funu g\u00f6sterdi. Hak davas\u0131 aleyhine kurduklar\u0131 tuzaklar\u0131n, d\u00fczenledikleri komplolar\u0131n, iyi \u015feyler, g\u00fczel \u015feyler oldu\u011funu g\u00f6sterdi. B\u00fct\u00fcn bunlar onlar\u0131 do\u011fru ve g\u00fcvenilir yoldan al\u0131koydu. Sap\u0131kl\u0131k yolunu tuttu\u011fu i\u00e7in ilah\u00ee yasan\u0131n sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131na h\u00fckmetti\u011fi b\u00eerisini, hi\u00e7 kimse do\u011fru yola iletemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc, kullar\u0131n aleyhindeki sebepler ger\u00e7ekle\u015ftikten sonra hi\u00e7 kimse ilah\u00ee yasan\u0131n i\u015flemesini engelleyemez.<\/p>\n<p>Ve bu, tersy\u00fcz olmu\u015f, dejenere olmu\u015f kalplerin do\u011fal ak\u0131beti, azapt\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Onlara d\u00fcnya hayat\u0131nda azap vard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>\u015eayet ba\u015flar\u0131na bir felaket gelmi\u015fse, e\u011fer yurtlar\u0131na yak\u0131n bir yere felaket isabet etmi\u015fse bu korkutma, s\u0131k\u0131nt\u0131ya u\u011fratma ve uyar\u0131da bulunma amac\u0131na y\u00f6neliktir. Yoksa kalbin iman\u0131n tad\u0131ndan, sevecenli\u011finden yoksun olmas\u0131 azapt\u0131r. Kalbin iman\u0131n verdi\u011fi huzur olmaks\u0131z\u0131n bir kararda duramamas\u0131, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 azapt\u0131r. Ve olaylar\u0131n gerisindeki b\u00fcy\u00fck hikmeti alg\u0131lamaks\u0131z\u0131n olaylarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmak bir azapt\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Fakat ahiret azab\u0131 daha a\u011f\u0131rd\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Ayeti kerime, azab\u0131 s\u0131n\u0131rs\u0131z olarak tasavvur edip, hayal etmeleri i\u00e7in azab\u0131n niteli\u011fini belirtmeden genel bir ifade kullan\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar\u0131 Allah&#8217;\u0131n elinden hi\u00e7 kimse kurtaramaz.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar\u0131 Allah&#8217;\u0131n cezas\u0131ndan ve yakalay\u0131\u015f\u0131ndan kurtaracak kimse de yoktur. Onlar y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ba\u015flar\u0131na indirece\u011fi azaba kar\u015f\u0131 korumas\u0131z kalm\u0131\u015flard\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>\u00d6te tarafta Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 koruyacak kimsesi bulunmayanlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda da &#8220;muttakiler&#8221; (Allah&#8217;dan korkanlar) yeral\u0131yor. Muttakiler iman ve iyi amel sayesinde kendilerini korumaya alan kimselerdir. Dolay\u0131s\u0131yla onlar azaptan emindirler. Emin olman\u0131n \u00f6tesinde onlar kendilerine s\u00f6z verilen cennete gireceklerdir. &#8220;K\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nanlara vadedilen cennet \u015f\u00f6yledir: Oran\u0131n alt\u0131ndan \u00e7e\u015fitli \u0131rmaklar akar, a\u011fa\u00e7lar\u0131n meyvalar\u0131 s\u00fcreklidir, g\u00f6lgeleri de.&#8221; Buras\u0131 e\u011flenme ve dinlenme yeridir. Kesintiye u\u011framayan g\u00f6lgenin, bitmez t\u00fckenmez meyvelerin olu\u015fturdu\u011fu sahne, \u00f6te taraftaki zorluklara kar\u015f\u0131n, ki\u015fiyi huzura kavu\u015fturan, dinlendiren bir sahnedir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte azap ve i\u015fte cennet&#8230; Her ikisi de inanmayan ve inanan insan\u0131 bekleyen ak\u0131betlerdir.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130\u015fte k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nanlar\u0131n sonu buras\u0131d\u0131r. K\u00e2firlerin sonu ise cehennem ate\u015fidir.&#8221;<\/p>\n<p><strong>K\u0130TAP EHL\u0130 VE TEVH\u0130D<\/strong><\/p>\n<p>Surenin ak\u0131\u015f\u0131 vahiy ve tevhid meselelerini ele alarak s\u00fcr\u00fcyor. Bu arada ehli kitab\u0131n Kur&#8217;an&#8217;a ve Hz. Peygambere -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tav\u0131rdan s\u00f6z ediyor. Hz. Peygamber kendisine indirilen kitab\u0131n daha \u00f6nce gelmi\u015f kitaplara ili\u015fkin kesin h\u00fckm\u00fc i\u00e7erdi\u011fini ve bu kitab\u0131n son ba\u015fvuru kayna\u011f\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Y\u00fcce Allah bu kitapta di\u011fer t\u00fcm peygamberlerin getirdi\u011fi dininin emirlerinden y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte tutmak istedi\u011fini y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte tutmu\u015f ve hikmetinin gerektirdi\u011fi gibi ge\u00e7ersiz k\u0131lmak istedi\u011fi emirleri de ge\u00e7ersiz k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. O halde Hz. Peygamber kendisine indirilen kitab\u0131n yan\u0131nda yer almal\u0131d\u0131r. B\u00fcy\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck hi\u00e7bir konuda ehli kitaba uymamal\u0131d\u0131r. Kendisinden mucize isteyenlere gelince, mucizeler Allah&#8217;\u0131n izni ile ger\u00e7ekle\u015fir, peygambere d\u00fc\u015fen de duyurma<br \/>\n<strong>36- Kendilerine kitap g\u00f6nderdi\u011fimiz kimseler, sana indirilen mesaj\u0131 sevin\u00e7le kar\u015f\u0131larlar. Fakat kar\u015f\u0131t gruplar i\u00e7inde bu mesaj\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ink\u00e2r edenler vard\u0131r. Onlara de ki; &#8220;Bana Allah&#8217;a kulluk etmem, O&#8217;na ortak ko\u015fmamam emredildi; O&#8217;na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r\u0131m insanlar\u0131; O&#8217;nad\u0131r d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm.<\/p>\n<p>37- Bunun yan\u0131s\u0131ra biz onu Arap\u00e7a bir h\u00fck\u00fcm sistemi olarak indirdik. E\u011fer sana gelen bu bilgiden sonra onlar\u0131n keyfi arzular\u0131na uyacak olursan, seni Allah&#8217;\u0131n elinden kurtaracak bir destek\u00e7i, bir koruyucu bulamazs\u0131n.<\/p>\n<p>38- Biz senden \u00f6nce de nice peygamberler g\u00f6nderdik, onlara da e\u015fler ve \u00e7ocuklar verdik. Allah&#8217;\u0131n izni olmad\u0131k\u00e7a hi\u00e7bir peygamber mucize g\u00f6stermeye yetkili de\u011fildir. Her belirli s\u00fcrenin, her d\u00f6nemin ayr\u0131 bir kitab\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>39- Allah diledi\u011fi h\u00fckm\u00fc y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131r, diledi\u011fini de y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte tutar. Ana kitap O&#8217;nun kat\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>40- K\u00e2firlere y\u00f6neltti\u011fimiz baz\u0131 tehditleri sana g\u00f6stersek de ya da daha \u00f6nce can\u0131n\u0131 alsak da senin g\u00f6revin mesaj\u0131m\u0131z\u0131 duyurmakt\u0131r, insanlar\u0131 hesaba \u00e7ekmek bize d\u00fc\u015fer.<\/strong><\/p>\n<p>Dinlerine ba\u011fl\u0131l\u0131kta samimi olan bir grup kitap ehli bu Kur&#8217;an&#8217;da tevhid inanc\u0131n\u0131n temel kurallar\u0131n\u0131 do\u011frulayan kan\u0131tlar bulurlar. Ayn\u0131 \u015fekilde bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n kendisinden \u00f6nce gelmi\u015f dinleri ve bu dinlerin kitaplar\u0131n\u0131 da tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu dinlerin \u00f6nemsendi\u011fini, takdir edildi\u011fini ve Kur&#8217;an&#8217;\u0131 kerimin Allah&#8217;a inanan herkesin etraf\u0131nda birle\u015fti\u011fi ba\u011f\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrler. Bu y\u00fczden sevinirler ve Kur&#8217;an&#8217;a inan\u0131rlar. Burada yer alan `sevin\u00e7&#8217; kelimesi tertemiz g\u00f6n\u00fcllerde meydana gelen psikolojik bir olay\u0131 ifade etmektedir. Ku\u015fkusuz bu, ger\u00e7ekle bulu\u015fman\u0131n, sahip olduklar\u0131 tevhid inanc\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011funa olan inanc\u0131n artmas\u0131n\u0131n ve yeni kitab\u0131n bu inanc\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmesinin neden oldu\u011fu bir sevin\u00e7tir.<\/p>\n<p>&#8220;Fakat kar\u015f\u0131t gruplar i\u00e7inde bu mesaj\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ink\u00e2r edenler vard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Bu gruplar ehli kitaptan ve m\u00fc\u015friklerden olu\u015fmaktad\u0131rlar. Ama ayet-i kerime bu gruplar\u0131n kitab\u0131n hangi k\u0131sm\u0131n\u0131 ink\u00e2r ettiklerinden s\u00f6z etmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada g\u00fcd\u00fclen ama\u00e7, ink\u00e2r\u0131 s\u00f6zkonusu edip reddetmektir:<\/p>\n<p>&#8220;Onlara de ki; &#8220;Bana Allah&#8217;a kulluk etmem, O&#8217;na ortak ko\u015fmamam emredildi, O&#8217;na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r\u0131m insanlar\u0131; O&#8217;nad\u0131r d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm.&#8221;<\/p>\n<p>Sadece O&#8217;na kulluk edilir, yaln\u0131zca O&#8217;na davet edilir ve d\u00f6n\u00fc\u015f de O&#8217;nad\u0131r. Y\u00fcce Allah Hz. Peygambere -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kitab\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ink\u00e2r edenlere kar\u015f\u0131 kendi hareket metodunu a\u00e7\u0131k\u00e7a ilan etmesini emretmi\u015ftir. Bu durumda Hz. Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Rabbi taraf\u0131ndan kendisine indirilen kitaba eksiksiz bir \u015fekilde sar\u0131lmakla emr olunmu\u015ftur. Bu tutumuna isterse b\u00fct\u00fcn ehli kitap sevinsin. \u0130sterse bir k\u0131sm\u0131 ho\u015flanmas\u0131n&#8230; \u00c7\u00fcnk\u00fc Hz. Peygambere -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- indirilen kitap insanlar\u0131n hayat\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirecek son h\u00fck\u00fcmleri i\u00e7ermektedir. Bu kitap Arap\u00e7a indirilmi\u015f ve tamamen anla\u015f\u0131l\u0131r bir kitapt\u0131r. Madem ki, inan\u00e7 sistemine ili\u015fkin son h\u00fck\u00fcmleri bu kitap i\u00e7ermektedir, o halde ba\u015fvuru kayna\u011f\u0131 da bu kitap olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Bunun yan\u0131s\u0131ra biz onu Arap\u00e7a bir h\u00fck\u00fcm sistemi olarak indirdik. E\u011fer sana gelen bu bilgiden sonra onlar\u0131n keyfi arzular\u0131na uyacak olursan, seni Allah&#8217;\u0131n elinden kurtaracak bir destek\u00e7i, bir koruyucu bulamazs\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc kesin bilgi sana gelen kitapt\u0131r. Di\u011fer gruplar\u0131n uyduklar\u0131 ise, bir bilgiye ya da kesin bir kan\u0131ta dayanmayan heveslerin \u00fcr\u00fcn\u00fc ilkelerdir. Hz. Peygambere -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun y\u00f6nelik bu tehdit,.bu ger\u00e7e\u011fin iyice belirginle\u015fmesinde son derece a\u00e7\u0131k bir mesaj niteli\u011findedir. Bu da g\u00f6steriyor ki, Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi kitaptan sapmak, ho\u015fg\u00f6r\u00fcyle kar\u015f\u0131lanmayacak bir davran\u0131\u015ft\u0131r. Bu ki\u015fi peygamber de olsa&#8230; Ama Hz. Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- b\u00f6yle bir sapma tehlikesini ya\u015famaktan uzakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eayet kendilerine g\u00f6nderilen peygamberin insan olu\u015funa itiraz ediyorlarsa, bilmelidirler ki, g\u00f6nderilen di\u011fer b\u00fct\u00fcn peygamberler de biter insand\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Biz senden \u00f6nce de nice peygamberler g\u00f6nderdik, onlara da e\u015fler ve \u00e7ocuklar verdik.&#8221;<\/p>\n<p>Yok e\u011fer itirazlar\u0131 Peygamberin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kendilerine elle tutulur bir mucize getirmemesinden kaynaklan\u0131yorsa, b\u00f6yle bir \u015fey getirmek peygamberin yetkisinde de\u011fildir. Sadece y\u00fcce Allah b\u00f6yle bir mucize g\u00f6sterebilir:<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131n izni olmad\u0131k\u00e7a hi\u00e7bir peygamber mucize g\u00f6stermeye yetkili de\u011fildir.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah bir hikmet uyar\u0131nca ve diledi\u011fi zaman mucizeler g\u00f6nderir&#8230; \u015eayet Hz. Peygambere indirilen kitapla ehli kitab\u0131n uydu\u011fu kitaplar aras\u0131nda varolan ayr\u0131nt\u0131lara ili\u015fkin farkl\u0131l\u0131ktan kaynaklan\u0131yorsa itirazlar\u0131, o zaman bilmelidirler ki, her d\u00f6nemin bir kitab\u0131 var ve bu da son kitapt\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Her belirli s\u00fcrenin, her d\u00f6nemin ayr\u0131 bir kitab\u0131 vard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Allah diledi\u011fi h\u00fckm\u00fc y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131r, diledi\u011fini de y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte tutar. Ana kitap O&#8217;nun kat\u0131ndad\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Hikmeti uyar\u0131nca diledi\u011fini siler. Yararl\u0131 olan\u0131 da yerinde b\u0131rak\u0131r. As\u0131l kitap O&#8217;nun kat\u0131ndad\u0131r. Ve bu kitap y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n sildi\u011fi ve yerinde b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm h\u00fck\u00fcmleri i\u00e7ermektedir. Kitab\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc ortaya koyan O dur. Kitap \u00fczerinde hikmeti uyar\u0131nca diledi\u011fi tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. \u0130radesine engel olmak, itiraz etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u0130ster y\u00fcce Allah, Peygamberi -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- hayattayk\u00ebn onlara vadetti\u011fi kimi azaplar\u0131 ba\u015flar\u0131na indirsin, isterse bundan \u00f6nce peygamberin can\u0131n\u0131 als\u0131n de\u011fi\u015fen bir \u015fey yoktur. Bu durum ne peygamberli\u011fin ne de ilahl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zelli\u011fini de\u011fi\u015ftirmez.<\/p>\n<p>&#8220;K\u00e2firlere y\u00f6neltti\u011fimiz baz\u0131 tehditleri sana g\u00f6stersek de ya da daha \u00f6nce can\u0131n\u0131 alsak da senin g\u00f6revin mesaj\u0131m\u0131z\u0131 duyurmakt\u0131r, insanlar\u0131 hesaba \u00e7ekmek bize d\u00fc\u015fer.&#8221;<\/p>\n<p>Bu kesin direktif bir a\u00e7\u0131dan davan\u0131n ve davet\u00e7ilerin \u00f6zelliklerini de ortaya koymaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz Allah&#8217;\u0131n dinine davet edenlerin, her a\u015famada davetin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmekten ba\u015fka bir g\u00f6revleri yoktur. Davay\u0131 Allah&#8217;\u0131n diledi\u011finden ba\u015fka bir tarzda sunmalar\u0131 da g\u00f6revleri de\u011fil&#8230; Ayn\u0131 \u015fekilde hareketin gidi\u015fini ve ad\u0131mlar\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rmak da onlara d\u00fc\u015fmez. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte onlara yenilgi ve bir s\u00fcre yery\u00fcz\u00fcnde zay\u0131fl\u0131k takdir etti\u011fini g\u00f6rd\u00fcklerinde gev\u015fememelidirler, karamsar olmamal\u0131d\u0131rlar. Onlar davet\u00e7idirler ve davet\u00e7iden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildirler.<\/p>\n<p>H\u00dcSRANA U\u011eRAYANLAR<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc elinin eserleri, \u00e7evrelerinde a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir. Allah birtak\u0131m milletleri zengin k\u0131lar, onlara g\u00fc\u00e7, kuvvet ve h\u00fck\u00fcmranl\u0131k verir. Bu milletler \u015f\u0131mard\u0131klar\u0131nda, k\u00fcfr\u00fc benimseyip dejenere olduklar\u0131nda y\u00fcce Allah g\u00fc\u00e7lerini, zenginliklerini ve n\u00fcfuzlar\u0131n\u0131 ellerinden al\u0131r. Daha \u00f6nce g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir otoriteye ve geni\u015f bir etkinli\u011fe sahipken onlar\u0131 ufak bir toprak par\u00e7as\u0131na mahkum eder. Y\u00fcce Allah onlar\u0131n bu \u015fekilde peri\u015fan olmalar\u0131na h\u00fckmetti\u011fi zaman hi\u00e7 kimse bu h\u00fckm\u00fcnden dolay\u0131 O&#8217;nu sorgulayamaz ve bu h\u00fck\u00fcm kesinlikle uygulanacakt\u0131r. ( Ayetin belirgin anlam\u0131 \u015fudur. &#8220;Kur&#8217;an&#8217;\u0131 bilimsel a\u00e7\u0131dan tefsir etme&#8221; iddias\u0131nda olanlar\u0131n yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn \u00e7evresinin kutuplarda bas\u0131k, buna kar\u015f\u0131n ekvator \u00e7izgisine do\u011fru \u015fi\u015fkin oldu\u011funa ili\u015fkin geveledikleri z\u0131rvalarla bir ilgisi yoktur. Kur&#8217;an ayetlerinin ak\u0131\u015f\u0131 ibarelerin anlam\u0131n\u0131 belirler. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n tabiat\u0131m kavramadan, O&#8217;nun sunu\u015f tarz\u0131m net bir \u015fekilde g\u00f6rmeden bu konularda \u00e7e\u015fitli uydurmalar geveleyip duranlar Allah&#8217;dan korkmal\u0131d\u0131rlar.)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1- Elif L\u00e2m-Mim-R\u00e2. Bunlar kitab\u0131n ayetleridir. Rabbinden sana indirilen mesaj ger\u00e7ektir, fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu buna inanmazlar. Elif. L\u00e2m. Mim. R\u00e2&#8230; &#8220;Bunlar kitab\u0131n ayetleridir.&#8221; Bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ayetleridir. Ya da bunlar bu kitab\u0131n Allah kat\u0131ndan indirildi\u011fini belgeleyen kan\u0131tlard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kitab\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn bu harflerden meydana gelmi\u015f olmas\u0131, bu kitab\u0131n Allah taraf\u0131ndan vahyedildi\u011fini g\u00f6stermektedir. Herhangi bir yarat\u0131lm\u0131\u015f\u0131n eseri &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1596,1583,1597,317,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2587","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-rad-suresi","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2587","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2587"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2587\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2587"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2587"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2587"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}