{"id":2598,"date":"2012-01-20T11:22:31","date_gmt":"2012-01-20T11:22:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2598"},"modified":"2012-01-20T11:22:31","modified_gmt":"2012-01-20T11:22:31","slug":"hud-suresinin-120-123-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/hud-suresinin-120-123-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Hud Suresi&#8217;nin 120-123.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"<p>\n<strong>120- Sana anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z, \u00f6nceki peygamberlerin hayat\u0131na ili\u015fkin her olay, g\u00f6nl\u00fcn\u00fc ferahlatmay\u0131 ve azmini peki\u015ftirmeyi ama\u00e7l\u0131yor. Bu hik\u00e2yeler sana ger\u00e7e\u011fi ilettikleri gibi m\u00fc&#8217;minler i\u00e7in de \u00f6\u011f\u00fct ve hat\u0131rlatma niteli\u011findedirler.<\/p>\n<p>121- \u0130nanmayanlara de ki; `Siz bildi\u011finiz gibi hareket ediniz, biz de bildi\u011fimiz gibi hareket edelim. &#8216;<\/p>\n<p>122- Bekleyiniz bakal\u0131m, biz de bekliyoruz.<\/p>\n<p>123- G\u00f6klere ve yere ili\u015fkin bilinmezliklerin (gayb\u0131n) bilgisi Allah&#8217;\u0131n tekelindedir. Her i\u015fin kesin \u00e7\u00f6z\u00fcm mercii O&#8217;dur. \u00d6yleyse s\u0131rf O&#8217;na kulluk sun, yaln\u0131z O&#8217;na dayan; Rabb\u0131n onlar\u0131n neler yapt\u0131klar\u0131ndan habersiz de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n<p>Aman Allah&#8217;\u0131m&#8230; Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n peygamberine s\u00f6ylediklerine bak\u0131n&#8230; Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kavminden, nefislerinin sapmalar\u0131ndan ve davetin ac\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan etkileniyor, \u00fcz\u00fcl\u00fcyordu. Bunlar da teselli etmeyi, g\u00f6nl\u00fcn\u00fc ferahlatmay\u0131, y\u00fcreklendirmeyi gerektiren \u015feylerdi. Oysa Hz. Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- sab\u0131rl\u0131, diren\u00e7li ve Rabbine g\u00fcvenen biriydi.<\/p>\n<p>&#8220;Sana anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6nceki peygamberlerin hayatlar\u0131na ili\u015fkin her olay, g\u00f6nl\u00fcn\u00fc ferahlatmay\u0131 ve azmini peki\u015ftirmeyi ama\u00e7l\u0131yor.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Bu hik\u00e2yeler sana ger\u00e7e\u011fi iletiyorlar.&#8221;<\/p>\n<p>Yani bu surede davet i\u015fine, peygamberlerin hik\u00e2yelerine, Allah&#8217;\u0131n evrensel yasalar\u0131na, insanlar\u0131n do\u011frulamalar\u0131na ve tehditlere ili\u015fkin ger\u00e7ek yeral\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;M\u00fc&#8217;minler i\u00e7in de \u00f6\u011f\u00fct ve hat\u0131rlatma niteli\u011findedirler.&#8221;<\/p>\n<p>Ge\u00e7mi\u015f \u00e7a\u011flarda meydana gelen ibret verici olaylarla onlara \u00f6\u011f\u00fct veriyor. Allah&#8217;\u0131n kanunlar\u0131n\u0131, emir ve yasaklar\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor.<\/p>\n<p>Ama inanmayanlara gelince, bundan sonra \u00f6\u011f\u00fct alacaklar\u0131 yok, ger\u00e7ekleri de g\u00f6remezler. Son s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylemek gerekir, bundan sonra kesin ayr\u0131l\u0131k ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nanmayanlara de ki; `Siz de bildi\u011finiz gibi hareket ediniz, biz de bildi\u011fimiz gibi hareket edelim.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Bekleyiniz bakal\u0131m, biz de bekliyoruz.&#8221;<\/p>\n<p>T\u0131pk\u0131, bu surede hik\u00e2yeleri yeralan karde\u015flerinin kavimlerine dedikleri gibi, onlar\u0131 ak\u0131betleri ile ba\u015fba\u015fa b\u0131rakt\u0131klar\u0131 gibi, Allah&#8217;a \u00f6zg\u00fc gayb\u0131n kapsam\u0131nda olan azaplar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek \u00fczere terkettikleri gibi.<\/p>\n<p>&#8220;G\u00f6klere ve yere ili\u015fkin bilinmezliklerin (gayb\u0131n) bilgisi Allah&#8217;\u0131n tekelindedir.&#8221;<\/p>\n<p>Her \u015fey O&#8217;nun kontrol\u00fcndedir. Senin, m\u00fc&#8217;minlerin ve inanmayanlar\u0131n durumu O&#8217;nun bilgisinin kapsam\u0131ndad\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu yarat\u0131klar\u0131n durumu, ona ait gayb\u0131n i\u00e7erdi\u011fi her \u015feyi ve ilerde olacak her \u015feyi bilir.<\/p>\n<p>&#8220;\u00d6yleyse s\u0131rf O&#8217;na kulluk sun.&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc ibadete ve boyun e\u011filmeye sadece O l\u00e2y\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Yaln\u0131z O&#8217;na dayan.&#8221;<\/p>\n<p>Tek dostunuz ve yard\u0131mc\u0131n\u0131z O&#8217;dur. \u0130yi k\u00f6t\u00fc i\u015fledi\u011finiz her \u015feyi bilir. Hi\u00e7 kimsenin amelini kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z b\u0131rakmaz.<\/p>\n<p>&#8220;Rabbin onlar\u0131n neler yapt\u0131\u011f\u0131ndan habersiz de\u011fildir.&#8221;<\/p>\n<p>D\u00d6N\u00dc\u015e ALLAH&#8217;ADIR<\/p>\n<p>B\u00f6ylece, Allah&#8217;a ibadet ederken, O&#8217;na tevbe edip s\u0131\u011f\u0131n\u0131rken, en sonunda O&#8217;na d\u00f6nerken tevhidin g\u00f6zetilmesi gerekti\u011fini vurgulayarak ba\u015flayan bu sure, sona erdi. T\u0131pk\u0131 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 gibi sadece Allah&#8217;a ibadet edilmesi, yaln\u0131z O&#8217;na d\u00f6n\u00fclmesi gerekti\u011fini, en sonunda O&#8217;na d\u00f6n\u00fclece\u011fini vurgulayarak sona erdi.<\/p>\n<p>Daha \u00f6nce evrenin u\u00e7suz bucaks\u0131z ufuklar\u0131nda, insan\u0131n ruhunun dipsiz derinliklerinde ve ge\u00e7mi\u015f as\u0131rlar\u0131n karanl\u0131k evrelerinde uzun bir yolculu\u011fa \u00e7\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece surenin ba\u015f\u0131 ile sonundaki edebi ahenk ve g\u00fczellik bulunmu\u015f oluyor. Surede yeralan hik\u00e2yeler ile surenin genel ak\u0131\u015f\u0131 aras\u0131ndaki uyum Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;deki bak\u0131\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve y\u00f6neli\u015f b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ile g\u00fczel bir uyum olu\u015fturuyor. Oysa e\u011fer bu Kur&#8217;an Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131ndan gelmi\u015f olsayd\u0131, i\u00e7inde bir\u00e7ok \u00e7eli\u015fkiler bulurlard\u0131.<\/p>\n<p>\u015eimdi, bu surenin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 topluca inceleyenler, daha do\u011frusu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n Mekke&#8217;de inen k\u0131sm\u0131n\u0131 inceleyenler g\u00f6receklerdir ki, ortada, k\u00f6kl\u00fc, kal\u0131c\u0131, geni\u015f ve derin bir \u00e7izgi vard\u0131r. Bu sureler, bu \u00e7izginin etraf\u0131nda yo\u011funla\u015fmaktad\u0131rlar. Surelerin etraf\u0131nda d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc ekseni bu \u00e7izgi olu\u015fturmaktad\u0131r. Di\u011fer \u00e7izgiler hep bu temel \u00e7izgiye d\u00f6n\u00fckt\u00fcr. T\u00fcm ipler ona ba\u011flanmaktad\u0131r&#8230; Bu \u00e7izgi bu dinin etraf\u0131nda yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 inan\u00e7 \u00e7izgisidir. Bu, inan\u00e7 eksenidir; insanl\u0131k hayat\u0131n\u0131 her y\u00f6n\u00fcyle d\u00fczenleyen, en ince ayr\u0131nt\u0131s\u0131na kadar ele alan bu ilahi sistem i\u015fte bu eksen etraf\u0131nda d\u00f6nmektedir.<\/p>\n<p>Bu sureyi topluca de\u011ferlendirirken, surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde belirginle\u015fti\u011fi \u015fekliyle bu \u00e7izgi ve bu eksen \u00fczerinde ana hatlar\u0131yla durma gere\u011fini duyaca\u011f\u0131z. Su renin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde bu konuyu ele al\u0131rken, daha \u00f6nce yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131klamalara de\u011fin de bulunmam\u0131z gerekecektir. Bu son de\u011ferlendirmenin b\u00f6l\u00fcmlerini birbirine ba\u011flamak i\u00e7in ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n<p>Surenin t\u00fcm ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde \u00f6n plana \u00e7\u0131kan ilk ger\u00e7ek&#8230; Gerek Hz. Muhammed&#8217;le -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- birlikte g\u00f6nderilen kitab\u0131n i\u00e7eri\u011finin sunuldu\u011fu giri\u015f k\u0131sm\u0131nda, gerek insanl\u0131k tarihi boyunca \u0130sl\u00e2m inanc\u0131na g\u00f6re hareke stratejisinin sunuldu\u011fu k\u0131ssalarda, gerekse Hz. Peygambere, hem k\u0131ssalardan ben de kendisiyle birlikte g\u00f6nderilen kitab\u0131n i\u00e7eri\u011finden \u00e7\u0131kar\u0131lan sonu\u00e7larla m\u00fc\u015friklere kar\u015f\u0131 koymas\u0131 direktifinin verildi\u011fi biti\u015f de\u011ferlendirmesinde&#8230;<\/p>\n<p>Evet surenin b\u00fct\u00fcn\u00fc i\u00e7erisinde \u00f6n plana \u00e7\u0131kan ilk ger\u00e7ek&#8230; T\u00fcm konular\u0131n tek ba\u015f\u0131na Allah&#8217;a kulluk etmenin emredilmesi, ondan ba\u015fkas\u0131na kulluk etmenin yasaklanmas\u0131 etraf\u0131nda yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fidir. Allah&#8217;a kulluk etmenin, ondan da ba\u015fkas\u0131na kulluk etmemenin &#8220;din&#8221; demek oldu\u011funun vurgulanmas\u0131d\u0131r. Verilen s\u00f6zler, tehditler, hesapla\u015fma ve amellerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 meselesi, sevap ve ceza meselesi bu k\u00f6kl\u00fc, kapsaml\u0131 tek ve de\u011fi\u015fmez temele dayand\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Nitekim surenin giri\u015finde ve surenin ak\u0131\u015f\u0131 ile birlikte de\u011fi\u015fik yerlerde bu ger\u00e7e\u011fe i\u015faret etmi\u015ftik.<\/p>\n<p>Burada \u00f6ncelikle Kur&#8217;an metodunun bu ger\u00e7e\u011fi vurgulama y\u00f6ntemini ve bu y\u00f6ntemin de\u011ferini \u00f6n plana \u00e7\u0131karmak kal\u0131yor bize.<\/p>\n<p>Tek ba\u015f\u0131na Allah&#8217;a kulluk etme ger\u00e7e\u011fi surede iki \u00fcslupla ifade ediliyor.<\/p>\n<p>&#8220;Ey soyda\u015flar\u0131m, sadece Allah&#8217;a kulluk sununuz, O&#8217;ndan ba\u015fka ilah\u0131n\u0131z yoktur.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na kulluk sunmay\u0131n\u0131z. Ben O&#8217;nun size g\u00f6nderdi\u011fi bir uyar\u0131c\u0131 ve m\u00fcjdeleyiciyim.&#8221;<\/p>\n<p>Emir ve yasaklama \u00fcsluplar\u0131 aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131k gayet a\u00e7\u0131kt\u0131r. Acaba ikisinin de anlam\u0131 bir midir?<\/p>\n<p>&#8216; Birinci ifade; Allah&#8217;a kulluk edilmesini emretmekte, onun d\u0131\u015f\u0131nda ibadet edilecek bir ilah\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamaktad\u0131r. \u0130kinci ifade ise; Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na kulluk etmeyi yasaklamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130kinci ayetin ifade etti\u011fi anlam, birinci ayetin anlam ve i\u00e7eri\u011finin gerektirdi\u011fi bir sonu\u00e7tur. Ne var ki, birincisi, s\u00f6zl\u00fc olarak ifade edilirken, ikincisi ifadeden anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hikmeti bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fin a\u00e7\u0131klanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan sadece Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na kulluk etmenin yasaklanmas\u0131n\u0131n ifade etti\u011fi anlamla yetinilmemesini, ayr\u0131ca bu yasa\u011f\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z bir yoldan s\u00f6zl\u00fc olarak da ifade edilmesini \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Her ne kadar bu yasak ilk emrin anlam\u0131nda ve i\u00e7eri\u011finde yeralsa da&#8230;<\/p>\n<p>Bu da o b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fin de\u011feri ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n terazisindeki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda olduk\u00e7a etkili bir mesaj vermektedir bize. O kadar ki, bu ger\u00e7ek, Allah&#8217;a kulluk etmenin emredildi\u011fi ve O&#8217;nun d\u0131\u015f\u0131nda ibadet edilecek bir ilah\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n vurguland\u0131\u011f\u0131 ifadenin i\u00e7erdi\u011finden anla\u015f\u0131lmak \u00fczere b\u0131rak\u0131lm\u0131yor. Ayr\u0131ca Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na kulluk etme yasa\u011f\u0131 s\u00f6zl\u00fc olarak ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir ifadede yeral\u0131yor. Bu yasak do\u011frudan do\u011fruya bir h\u00fck\u00fcm olarak yeral\u0131yor, Allah&#8217;a ibadet etmeye ili\u015fkin emrin i\u00e7eri\u011finden elde edilen bir anlam olarak de\u011fil. Onun zorunlu bir gere\u011fi de\u011fil de ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir h\u00fck\u00fcm olarak ifade ediliyor.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca bu, Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in s\u00f6zedilen ger\u00e7e\u011fi iki y\u00f6n\u00fcyle, Allah&#8217;a kulluk etme, O&#8217;ndan ba\u015fkas\u0131na kulluk etmeme y\u00f6nleriyle ortaya koyma y\u00f6ntemini de g\u00f6stermektedir bize. Buna g\u00f6re insanl\u0131k, bu ger\u00e7e\u011fin iki y\u00f6n\u00fcn\u00fc de i\u00e7eren kesin bir h\u00fckme ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r. \u0130nsan psikolojisi Allah&#8217;a kulluk etmenin emredilmesi, onun d\u0131\u015f\u0131nda kulluk edilecek bir ilah\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n vurgulanmas\u0131 ile yetinmiyor. Tek ba\u015f\u0131na Allah&#8217;a kulluk etmeye ili\u015fkin emrin i\u00e7eri\u011finden \u00e7\u0131kan dolayl\u0131 anlam\u0131n yan\u0131nda, Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na kulluk etmenin de a\u00e7\u0131k\u00e7a yasaklanmas\u0131n\u0131 da gerektiriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcn gelir insanlar Allah&#8217;\u0131 ink\u00e2r etmedikleri, O&#8217;na kulluk etmekten vazge\u00e7medikleri halde, O&#8217;nunla birlikte ba\u015fkas\u0131na da kulluk edebilirler. Kendilerini m\u00fcsl\u00fcman (!) san\u0131rlarken \u015firke d\u00fc\u015febilirler.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu y\u00fczden Kur&#8217;an-\u0131 Kerim tevhid ger\u00e7e\u011fini emir ve yasa\u011fa birlikte yer vererek ifade etmektedir, yekdi\u011ferini desteklesin diye. B\u00f6ylece bir\u00e7ok \u00e7e\u015fidi bulunan \u015firkin n\u00fcfuz edebilece\u011fi bir delik b\u0131rak\u0131lmayacak \u015fekilde vurgulu olarak dile getirilmektedir bu ger\u00e7ek.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;de buna benzer ifadeler de\u011fi\u015fik yerlerde yinelenmi\u015ftir. \u00d6rnek olarak bu sureden ve ba\u015fka surelerden baz\u0131 ayetleri a\u015fa\u011f\u0131ya al\u0131yoruz:<\/p>\n<p>Elif, L\u00e2m, Ra. Bu Kur&#8217;an, her i\u015fi yerinde ve her \u015feyden haberdar olan Allah taraf\u0131ndan muhkem, uyumlu c\u00fcmlelerle \u00f6r\u00fclen, sonra ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klanan ayetlerden olu\u015fmu\u015f bir kitapt\u0131r.<\/p>\n<p>(\u0130\u00e7eri\u011finin \u00f6z\u00fc \u015fudur): Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na kulluk sunmay\u0131n\u0131z. Ben, O&#8217;nun size g\u00f6nderdi\u011fi bir uyar\u0131c\u0131 ve m\u00fcjdeleyiciyim. (Hud Suresi 1-2)<\/p>\n<p>Nuh&#8217;u soyda\u015flar\u0131na peygamber olarak g\u00f6nderdik, onlara dedi ki; &#8220;Ben sizin i\u00e7in a\u00e7\u0131k bir uyar\u0131c\u0131y\u0131m.&#8221;<\/p>\n<p>S\u0131rf Allah&#8217;a kulluk sununuz. Yoksa sizin hesab\u0131n\u0131za ac\u0131kl\u0131 bir g\u00fcn\u00fcn azab\u0131ndan korkar\u0131m.&#8221; (Hud suresi 25-26)<\/p>\n<p>Fakat azab\u0131m da son derece ac\u0131kl\u0131 bir azapt\u0131r. (Hud Suresi 50)<\/p>\n<p>\u0130brahim ne yahudi ve ne de hristiyan idi. O dosdo\u011fru bir m\u00fcsl\u00fcmand\u0131, m\u00fc\u015friklerden de\u011fildi. (Ali \u0130mran suresi 67)<\/p>\n<p>Ben y\u00fcz\u00fcm\u00fc, dosdo\u011fru bir \u015fekilde g\u00f6kleri ve yeri yoktan varedene y\u00f6nelttim, ben O&#8217;na ortak ko\u015fanlardan de\u011filim. (En&#8217;am suresi 79)<\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;de tevhid ger\u00e7e\u011fi ifade edilirken bu y\u00f6nteme s\u0131k\u00e7a ba\u015f vurulmaktad\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bunun \u00f6zel bir anlam\u0131 vard\u0131r. Gerek tevhid ger\u00e7e\u011finin de\u011ferinin ve \u00f6neminin vurgulanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan -\u00d6yle ki bu ger\u00e7e\u011fin hi\u00e7bir taraf\u0131 dolayl\u0131 anla\u015f\u0131lmaya, zorunlu olarak \u00e7\u0131kar\u0131lacak sonu\u00e7lara b\u0131rak\u0131lm\u0131yor tersine bu ger\u00e7e\u011fin hi\u00e7bir taraf\u0131 eksik b\u0131rak\u0131lmadan s\u00f6zl\u00fc olarak ifade edilen bir h\u00fck\u00fcm olarak indiriliyor- gerekse bu y\u00f6ntemin y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insan denen varl\u0131\u011f\u0131n tabiat\u0131n\u0131 bildi\u011fini g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan&#8230; Buna g\u00f6re y\u00fcce Allah insan\u0131n bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fin bu \u015fekilde a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmesine ihtiyac\u0131 oldu\u011funu biliyor. Bu ger\u00e7e\u011fin insan\u0131n duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncesinde her t\u00fcrl\u00fc \u015f\u00fcpheden ve kapal\u0131l\u0131ktan korunup bu \u015fekilde ince bir ifadeyle vurgulanmas\u0131 gerekti\u011fini biliyor. Amac\u0131 ve hedefi son derece belirgin bir ifadeyle bunu belirtiyor y\u00fcce Allah. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah \u00fcst\u00fcn hikmet sahibidir. Yaratt\u0131klar\u0131n\u0131 en iyi bilir. O latiftir, her \u015feyden haberdard\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eimdi, tek ba\u015f\u0131na y\u00fcce Allah&#8217;a kulluk edilmesinin emredilmesini ve ondan ba\u015fkas\u0131na kulluk etmenin yasaklanmas\u0131 \u00fczerinde bu kadar yo\u011funla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n ayr\u0131ca, bu ger\u00e7e\u011fin s\u00f6zle ifade edilen bir h\u00fck\u00fcm olarak ve her iki y\u00f6n\u00fcn\u00fc kapsayacak \u015fekilde dile getirilmesine g\u00f6sterilen \u00f6zenin ve dolayl\u0131 anlamlarla yetinilmemesinin \u00f6tesi eki hikmeti kavrayabilmemiz i\u00e7in bu surede, ayr\u0131ca b\u00fct\u00fcn Kur&#8217;an&#8217;da ge\u00e7en kulluk\/ibadet kavram\u0131 \u00fczerinde dural\u0131m.<\/p>\n<p>Daha \u00f6nce Hud peygamber -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ve kavmi k\u0131ssas\u0131 \u00fczerinde de\u011ferlendirme yaparken, bunca yo\u011funla\u015fmay\u0131, bunca \u00f6zeni, sayg\u0131n peygamberler kafilesinin u\u011fruna bunca emek sarfetmesini, her g\u00fcn insanlar\u0131 tek ba\u015f\u0131na Allah&#8217;a kulluk etmeye \u00e7a\u011f\u0131ran davet\u00e7ilerin u\u011fruna \u00e7ekti\u011fi bunca azaplar\u0131, bunca ac\u0131lar\u0131 hakeden &#8220;kulluk\/ibadet&#8221; kavram\u0131n\u0131n anlam\u0131 \u00fczerinde durmu\u015ftuk. \u015eimdi ise yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu de\u011ferlendirmeye baz\u0131 de\u011fimlerle eklemede bulunmak istiyoruz.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar aras\u0131 ili\u015fkileri &#8220;muamelat&#8221; kavram\u0131 ile nitelendirmek buna kar\u015f\u0131l\u0131k kul ile Rabb aras\u0131ndaki ili\u015fkileri bireysel ve sembolik kulluk kast\u0131 ta\u015f\u0131yan davran\u0131\u015flar\u0131 &#8220;ibadet kavram\u0131 ile nitelendirmek, Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in indi\u011fi d\u00f6nemden \u00e7ok sonralar\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. \u0130sl\u00e2m\u0131n ilk d\u00f6nemlerinde bu ay\u0131r\u0131m bilinmiyordu.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130sl\u00e2m D\u00fc\u015f\u00fcnceleri&#8221; adl\u0131 eserimizde, bu meselenin tarihine ili\u015fkin, olarak baz\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda bulunmu\u015ftuk, oradan baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmler aktar\u0131yoruz. &#8220;\u0130nsan\u0131n hareketlerini &#8220;ibadet&#8221; ve &#8220;muamelat&#8221; olarak ay\u0131rmak f\u0131k\u0131h eserlerinin yaz\u0131lmas\u0131ndan sonra ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir meseledir. Bununla beraber -ilk \u00f6nceleri- ama\u00e7, yaln\u0131zca ilmi eserlerin \u00f6zelli\u011fi olan &#8220;teknik&#8221; bir ay\u0131r\u0131md\u0131. Maalesef bu ay\u0131r\u0131m \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinde bir\u00e7ok k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7lar\u0131n do\u011fmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Bunun sonucu olarak da -bir d\u00f6nem sonra- isl\u00e2mi hayat\u0131n her alan\u0131nda k\u00f6t\u00fc etkileri ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece &#8220;ibadet&#8221; s\u0131fat\u0131n\u0131n insanlar\u0131n kafalar\u0131nda &#8220;ibadet f\u0131kh\u0131n\u0131n&#8221; ele ald\u0131\u011f\u0131 hareketler oldu\u011funa ili\u015fkin bir d\u00fc\u015f\u00fcnce uyand\u0131. Bu hareketlerin &#8220;muamelat f\u0131kh\u0131n\u0131n&#8221; ele ald\u0131\u011f\u0131 hareketler oldu\u011funa ili\u015fkin bir d\u00fc\u015f\u00fcnce uyand\u0131. Bu hareketlerin &#8220;muamelat f\u0131kh\u0131n\u0131n&#8221; i\u00e7erdi\u011fi ikinci t\u00fcr hareketlerden ayr\u0131 olduklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi do\u011fdu. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinden sapmad\u0131r. Bunun ard\u0131ndan \u0130sl\u00e2m toplumunun hayat\u0131n\u0131n her alan\u0131nda sapmalar\u0131n ba\u015f g\u00f6stermesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesine g\u00f6re insan\u0131n hi\u00e7bir hareketi yoktur ki, &#8220;ibadet&#8221; kavram\u0131n\u0131n kapsam\u0131na girmesin, ya da bu s\u0131fat\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi istenmesin. \u0130sl\u00e2m sisteminin ilk ve son amac\u0131 &#8220;ibadet&#8221;in anlam\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmektir.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;\u0130sl\u00e2m sisteminde, idari ve ekonomik d\u00fczenin, ceza yasas\u0131n\u0131n, medeni kanunun, aile hukukunun ve bu sistemin i\u00e7erdi\u011fi di\u011fer yasalar\u0131n bunun d\u0131\u015f\u0131nda bir gayesi yoktur.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nsan hayat\u0131nda ibadetin anlam\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmekten ba\u015fka bir hedef s\u00f6zkonusu de\u011fildir. Ama insan\u0131n hareketleri bu s\u0131fatla nitelenemez, bu hedefi ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f say\u0131lamaz -ki Kur&#8217;an bunun insan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n gayesi oldu\u011funu belirtmektedir- bu hareketler ilahi sisteme uygun olmad\u0131k\u00e7a&#8230; \u00c7\u00fcnk\u00fc ancak o zaman y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ilahl\u0131kta bir oldu\u011funu vurgulanm\u0131\u015f, kulluk, sadece O&#8217;na Y\u00f6neltilmi\u015f olur. Aksi takdirde bu, ibadetin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmakt\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc kullu\u011fun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fmakt\u0131r. Yani y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n istedi\u011fi \u015fekliyle insan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n hedefinden sapmakt\u0131r. Yani Allah&#8217;\u0131n dininden \u00e7\u0131kmakt\u0131r. F\u0131k\u0131h\u00e7\u0131lar\u0131n -\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinde bu anlay\u0131\u015f\u0131n yeri olmad\u0131\u011f\u0131 halde de&#8221;ibadet&#8221; ismini verdikleri ve ibadet kavram\u0131n\u0131 onlara \u00f6zg\u00fc k\u0131ld\u0131klar\u0131 hareket t\u00fcrlerinin Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;de ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 yerlere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6rmezlikten gelinmeyecek son derece belirgin bir ger\u00e7ek a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar&#8230; Bu hareketlerin tek ba\u015f\u0131na ele al\u0131nmad\u0131klar\u0131 ve f\u0131k\u0131h\u00e7\u0131lar\u0131n &#8220;muamelat&#8221; ad\u0131n\u0131 verdikleri hareketlerden ayr\u0131 ge\u00e7medikleri g\u00f6r\u00fclecektir. Her iki hareket t\u00fcr\u00fcn\u00fcn de Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde ve y\u00f6nlendirme y\u00f6nteminde birbirlerine ba\u011fl\u0131 olarak ge\u00e7tikleri g\u00f6r\u00fclecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu da \u00f6teki gibi, &#8220;ibadet&#8221; sisteminin bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r. \u0130nsan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n hedefi budur. \u0130badetin anlam\u0131n\u0131n ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ilah olarak bir kabul edilmesinin anlam\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi budur.<\/p>\n<p>Zamanla bu ay\u0131r\u0131m, baz\u0131 insanlar\u0131n &#8220;muamelat&#8221;\u0131n kapsam\u0131na giren hareketleri Allah&#8217;\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda O&#8217;nun izin vermedi\u011fi konularda kendileri i\u00e7in kanun koyan kimselerin koydu\u011fu sistemlere uygun olarak ger\u00e7ekle\u015ftirirken &#8220;ibadet&#8221;in kapsam\u0131na giren hareketleri \u0130sl\u00e2m\u0131n h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re ger\u00e7ekle\u015ftirdiklerinde, &#8220;m\u00fcsl\u00fcman&#8221; olabileceklerini sanmalar\u0131na engel oldu.<\/p>\n<p>Bu b\u00fcy\u00fck bir vehimdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m b\u00f6l\u00fcnmez bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Onu bu \u015fekilde ikiye b\u00f6len herkes bu b\u00fct\u00fcn\u00fcn d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle, bu dinden \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu ger\u00e7ekten m\u00fcsl\u00fcman olmak ayn\u0131 zamanda insan olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n hedefini ger\u00e7ekle\u015ftirmek isteyen herkesin akl\u0131nda bulundurmas\u0131 gereken b\u00fcy\u00fck bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n<p>\u015eimdi de \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesi kitab\u0131ndan aktard\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu b\u00f6l\u00fcmlere, daha \u00f6nce bu c\u00fczde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ekliyoruz. \u0130lk defa bu Kur&#8217;an&#8217;la muhatap olan Araplar, Allah&#8217;a ibadet etmekle emrolunduklar\u0131 zaman ibadet, kulluk kavram\u0131n\u0131n anlam\u0131n\u0131 yaln\u0131zca kulluk kast\u0131 ta\u015f\u0131yan, bireysel sembolik davran\u0131\u015flarla s\u0131n\u0131rland\u0131rm\u0131yorlard\u0131. Hatta ilk defa Mekke&#8217;de bu Kur&#8217;an&#8217;la muhatap olduklar\u0131 s\u0131rada hen\u00fcz sembolik ibadet \u015fekilleri farz k\u0131l\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131 bile. Araplar bu Kur&#8217;an&#8217;la ilk defa muhatap olduklar\u0131 s\u0131ralarda bu kavramla, her konuda sadece Allah&#8217;a itaat etmenin, O&#8217;na boyun e\u011fmenin her konuda O&#8217;ndan ba\u015fkas\u0131na itaat etme, O&#8217;ndan ba\u015fkas\u0131na boyun e\u011fme, zilletinden \u00e7\u0131kman\u0131n istendi\u011fini anl\u0131yorlard\u0131. Nitekim Peygamberimizin de -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bir h\u00fck\u00fcm olarak &#8220;ibadet\/kulluk&#8221; kavram\u0131n\u0131 &#8220;emrine uyma, boyun e\u011fme&#8221; \u015feklinde a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Peygamberimiz, Adiy b. Hateme yahudi ve hristiyanlar\u0131n hahamlar\u0131n\u0131 ve papazlar\u0131n\u0131 Rabb edindiklerini s\u00f6yleyerek \u015fu a\u00e7\u0131klamada bulunmu\u015ftu &#8220;Evet hahamlar\u0131na ve papazlar\u0131na ibadet ettiler. \u00c7\u00fcnk\u00fc hahamlar\u0131 ve papazlar\u0131 helalleri haram, haramlar\u0131 da helal k\u0131ld\u0131lar, onlar da hahamlar\u0131n\u0131n ve papazlar\u0131n\u0131n dediklerine uydular. Bu da onlara &#8220;ibadet\/kulluk ediyorlar demektir.&#8221;<\/p>\n<p>Sembolik &#8220;tap\u0131nma&#8221; hareketlerine kulluk\/ibadet denmesinin nedeni bu hareketlerin Allah&#8217;a boyun e\u011fmenin, O&#8217;na itaat etmenin bir \u015fekli olmas\u0131d\u0131r. Ancak bu \u015fekil, ibadet kavram\u0131n\u0131n t\u00fcm anlam\u0131n\u0131 kapsamaz. Daha do\u011frusu sembolik ibadetler &#8220;ibadet&#8221; kavram\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcnden \u00e7ok ikinci derecede anlam\u0131n\u0131 temsil ederler.<\/p>\n<p>KULLUK GER\u00c7E\u011e\u0130<\/p>\n<p>Daha \u00f6nce bu c\u00fczde \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftik. \u015euras\u0131 bir ger\u00e7ektir ki, \u015fayet ibadet\/kulluk kavram\u0131n\u0131n ger\u00e7ek anlam\u0131 sadece sembolik tap\u0131nma davran\u0131\u015flar\u0131 olsayd\u0131 u\u011fruna bunca peygamberin gelmesini, bunca risaletlerin g\u00f6nderilmesini haketmezdi. Gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f peygamberlerin -sel\u00e2m \u00fczerlerine olsun- b\u00fcy\u00fck \u00e7abalar sarfetmesini haketmezdi. Tarih boyunca davet\u00e7ilerin, m\u00fc&#8217;minlerin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 bunca i\u015fkenceyi, bunca ac\u0131y\u0131 gerektirmezdi. Tersine insanlar\u0131 topyek\u00fcn kullara boyun e\u011fmekten kurtar\u0131p, her i\u015fte ve her durumda, d\u00fcnya ve ahiretteki hayat sistemlerinde sadece Allah&#8217;a boyun e\u011fmelerini, O&#8217;na itaat etmelerini ger\u00e7ekle\u015ftirme olgusu haketmi\u015ftir bu a\u011f\u0131r bedeli.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130lahl\u0131\u011f\u0131n birli\u011fi, Rabbl\u0131\u011f\u0131n birli\u011fi, otoritenin birli\u011fi, egemenli\u011fin birli\u011fi, yasama kayna\u011f\u0131n\u0131n birli\u011fi, hayat sisteminin birli\u011fi, insanlar\u0131n kapsaml\u0131 bir \u015fekilde boyun e\u011fdikleri, emirlerine uyduklar\u0131 merciin birli\u011fi&#8230; Evet, bunca peygamberin g\u00f6nderilmesini, u\u011frunda bunca eme\u011fin harcanmas\u0131n\u0131, tevhid ger\u00e7e\u011fi haketmi\u015ftir. Bunca i\u015fkenceler, tarih boyunca katlan\u0131lan bunca m\u00e9\u015fakkatler tevhidin ger\u00e7ekle\u015fmesi u\u011fruna olmu\u015ftur. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n b\u00f6yle bir \u015feye ihtiyac\u0131 oldu\u011fundan de\u011fil elbette. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah alemlerin hi\u00e7bir \u015feyine muhta\u00e7 de\u011fildir. insanl\u0131k hayat\u0131, tevhidin egemenli\u011fi olmaks\u0131z\u0131n islah olamad\u0131\u011f\u0131, do\u011fru bir \u00e7izgiyi izleyemedi\u011fi, y\u00fccelemedi\u011fi, insana yara\u015f\u0131r bir hayat niteli\u011fini kazanamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bunca \u00e7aba sarfedilmi\u015ftir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz tevhidin egemenli\u011fi her y\u00f6n\u00fcyle insanl\u0131k hayat\u0131 \u00fczerinde s\u0131n\u0131rs\u0131z bir etkinli\u011fe sahiptir.&#8221;<\/p>\n<p>Yukar\u0131daki a\u00e7\u0131klamay\u0131 yaparken, biti\u015f de\u011ferlendirmesinde konuyu biraz daha a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131m\u0131za s\u00f6z vermi\u015ftik.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte \u015fimdi tevhid ger\u00e7e\u011finin her y\u00f6n\u00fcyle insanl\u0131k hayat\u0131ndaki de\u011ferine ana hatlar\u0131yla de\u011finece\u011fiz.<\/p>\n<p>TEVH\u0130D GER\u00c7E\u011e\u0130<\/p>\n<p>1- En ba\u015fta -bu kapsaml\u0131 \u015fekliyle- tevhid ger\u00e7e\u011finin, bizzat varl\u0131\u011f\u0131 f\u0131tri ihtiyac\u0131 ve insan\u0131 bile\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan insan denen varl\u0131\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131 \u00fczerindeki etkisine, onun d\u00fc\u015f\u00fcncesi \u00fczerindeki etkisine, bir de bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin insan b\u00fcnyesi \u00fczerindeki etkisine bakal\u0131m.<\/p>\n<p>Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce meselesi, b\u00f6ylesine evrensel bir \u015fekilde ele ald\u0131\u011f\u0131ndan, t\u00fcm y\u00f6nlerini t\u00fcm isteklerini, t\u00fcm ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ve t\u00fcm e\u011filimlerini g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurarak insan\u0131n yap\u0131s\u0131na hitap eder. Onu s\u00fcrekli ili\u015fki halinde bulunaca\u011f\u0131 tek bir merciye y\u00f6neltir. Her \u015feyi bu merciden ister ve her \u015feyiyle bu merciye y\u00f6nelir. \u00dcmitle ba\u011fland\u0131\u011f\u0131, korku duydu\u011fu bu biricik mercidir. O&#8217;nun \u00f6fkesinden sak\u0131n\u0131r, ho\u015fnutlu\u011funu arzular. \u0130htiya\u00e7 duydu\u011fu, beklentisi i\u00e7inde oldu\u011fu her \u015feye bu biricik merci sahiptir. \u00c7\u00fcnk\u00fc her \u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131, her \u015feyin sahibi ve her \u015fey\u00efn idarecisi O&#8217;dur.<\/p>\n<p>Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce insan\u0131n b\u00fcnyesini varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tek bir kayna\u011fa y\u00f6neltir. B\u00f6ylece insan d\u00fc\u015f\u00fcncesini, anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131, de\u011fer ve \u00f6l\u00e7\u00fclerini, \u015feriat ve kanunlar\u0131n\u0131 bu kaynaktan edinir. Evrene, hayata ve insana y\u00f6nelirken, kendisini etkileyen t\u00fcm i\u015faretlerin i\u00e7inde uyanan t\u00fcm sorular\u0131n cevab\u0131n\u0131 bu kaynaktan al\u0131r.<\/p>\n<p>Bu durumda insan\u0131n b\u00fcnyesi, bir b\u00fct\u00fcn haline gelir. \u0130nan\u00e7 ve sistem konusunda yard\u0131m dileme ve ba\u015fvuruda bulunma konusunda hayat ve \u00f6l\u00fcm konusunda \u00e7al\u0131\u015fma ve hareket konusunda, sa\u011fl\u0131k ve r\u0131z\u0131k konusunda, d\u00fcnya ve ahiret konusunda bilin\u00e7 ve davran\u0131\u015f olarak, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve pratik olarak bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck arzeder. Par\u00e7alan\u0131p ayr\u0131lmaz. Birbirinden farkl\u0131 yollara, de\u011fi\u015fik ufuklara y\u00f6nelmez. Birbiriyle uyu\u015fmayan de\u011fi\u015fik yollara girmez.<\/p>\n<p>\u0130nsan b\u00fcnyesi yap\u0131s\u0131 belirtilen tarzda b\u00fct\u00fcnl\u00fck arzetti\u011fi zaman, gelebilece\u011fi en iyi duruma gelmi\u015f demektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o zaman &#8220;birlik&#8221; haline gelmi\u015f olur. Ve bu, her alanda ger\u00e7e\u011fin \u00f6zelli\u011fidir:.. \u00c7\u00fcnk\u00fc birlik y\u00fcce yarat\u0131c\u0131n\u0131n ger\u00e7e\u011fidir. De\u011fi\u015fik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri, \u015fekilleri ve durumlar\u0131 ile birlikte evrenin ger\u00e7e\u011fidir. Birlik, hayat ve canl\u0131lar\u0131n t\u00fcm ve cinslerin farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile beraber ger\u00e7e\u011fidir. Bireylerin ve yeteneklerin \u00e7e\u015fitlili\u011fi ile beraber insan\u0131n ger\u00e7e\u011fi de birliktir. Birlik insan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n gayesidir de. Bu da alanlar\u0131n ve \u015fekillerin farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile birlikte kulluk ger\u00e7e\u011fidir. \u0130nsan bu varl\u0131k aleminde ger\u00e7e\u011fi ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda, bunun b\u00f6yle oldu\u011funu g\u00f6recektir.<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n b\u00fcnyesi, yap\u0131s\u0131, her alanda &#8220;ger\u00e7e\u011fe&#8221; uygun bir durumda oldu\u011fu zaman, ki\u015fisel olarak g\u00fcc\u00fcn\u00fcn doru\u011funa ula\u015f\u0131r. \u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ileti\u015fim kurdu\u011fu bu evrenin \u00f6z\u00fcnde yereden &#8220;ger\u00e7ek&#8221;le ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fim halinde bulundu\u011fu varl\u0131klar aleminin dayana\u011f\u0131 olan &#8220;ger\u00e7ek&#8221;le uyumlu olman\u0131n doruklar\u0131na ula\u015f\u0131r. Bu uyum onun en g\u00f6rkemli eserleri meydana getirmesine ve \u00f6nemli rolleri yerine getirmesine yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n<p>Bu ger\u00e7ek, ilk m\u00fcsl\u00fcmanlardan olu\u015fan se\u00e7kin toplumun \u015fahs\u0131nda doru\u011fa \u00e7\u0131k\u0131nca, y\u00fcce Allah, bunlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile hem insan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, hem de insanl\u0131k tarihinin plan\u0131nda derin etkileri bulunan son derece \u00f6nemli rolleri ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/p>\n<p>Bu ger\u00e7ek bir kez daha meydana geldi\u011finde -Allah&#8217;\u0131n izni ile meydana geldi\u011finde. Allah&#8217;\u0131n izni ile meydana gelmesi bir ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r- Y\u00fcce Allah daha b\u00fcy\u00fck, daha \u00e7ok i\u015fler ger\u00e7ekle\u015ftirecektir. Yolunda ne kadar engeller bulunursa bulunsun. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ger\u00e7e\u011fin varl\u0131\u011f\u0131 bizzat kar\u015f\u0131 konulmaz bir g\u00fcce kaynakl\u0131k etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu evrenin g\u00fcc\u00fc ile \u00f6zde birdir. O da bu evreni yaratan g\u00fcce y\u00f6neliktir.<\/p>\n<p>Bu ger\u00e7e\u011fin \u00f6nemi s\u0131rf iman\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceyi do\u011frultmas\u0131ndan gelmez. Ger\u00e7i bu do\u011frultma bile, t\u00fcm hayat binas\u0131n\u0131n dayana\u011f\u0131 olan b\u00fcy\u00fck bir hedeftir. Bu ger\u00e7e\u011fin \u00f6nemi, hayattan iyi zevk almay\u0131 sa\u011flamas\u0131ndan ve bu zevki yeterlilik ve ahenklili\u011fin en \u00fcst noktalar\u0131na ula\u015ft\u0131rmas\u0131ndan kaynaklan\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan hayat\u0131n\u0131n de\u011feri artar, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah&#8217;a ibadet haline geldi\u011fi zaman, insan hayat\u0131ndaki -b\u00fcy\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck- t\u00fcm hareketler, ibadetin bir par\u00e7as\u0131 ya da -ibadette gizli olan anlam\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurursak- ibadetin t\u00fcm\u00fc olarak alg\u0131land\u0131\u011f\u0131 zaman&#8230; \u0130badetin \u00f6z\u00fcnde yereden b\u00fcy\u00fck anlam; ilah olarak y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bir ve ortaks\u0131z kabul edilmesi, kullu\u011fun sadece O&#8217;na y\u00f6neltilmesidir. \u0130nsan, bundan daha y\u00fcksek bir makama y\u00fckselecek de\u011fildir. Bu makam ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece, insan olgunluk d\u00fczeyine ula\u015famaz. Bu da Peygamberimizin y\u00fckselebildi\u011fi en y\u00fcce makamd\u0131r. \u0130lahtan vahiy alma makam\u0131d\u0131r. \u0130sra-mescidi haramdan mescidi aksaya bir gecede ger\u00e7ekle\u015fen mucizevi yolculuk makam\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcm alemlere bir uyar\u0131 olsun diye Furkan&#8217;\u0131 kuluna indiren Allah eksikliklerden uzakt\u0131r.&#8221; (Furkan 1)<\/p>\n<p>&#8220;Kulu Muhammed&#8217;i, bir gece, Mescid&#8217;i Haram&#8217;dan (K\u00e2be&#8217;den) yola \u00e7\u0131kararak kendisine baz\u0131 mucizelerimizi, ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fcklerimizi g\u00f6sterelim diye, \u00e7evresini kutsal k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z Mescid&#8217;i Aksaya (Kud\u00fcs&#8217;e) ula\u015ft\u0131ran Allah, her t\u00fcrl\u00fc noksanl\u0131ktan uzakt\u0131r. O her \u015feyi i\u015fiten ve her \u015feyi g\u00f6rendir.&#8221; (\u0130sra-1)<\/p>\n<p>2- Tek ba\u015f\u0131na Allah&#8217;a boyun e\u011fme, sadece O&#8217;na itaat etme anlam\u0131nda ibadette\/kullukta tevhidin de\u011ferlerinden bir di\u011ferine ve bunun insan hayat\u0131ndaki etkilerine ge\u00e7iyoruz.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah&#8217;a boyun e\u011fmek, O&#8217;ndan ba\u015fkas\u0131na boyun e\u011fmekten kurtulu\u015ftur. Kula kulluktan \u00e7\u0131k\u0131p, sadece Allah&#8217;a kul olma onuruna ermektir. \u0130nsan ancak bu \u015fekilde ger\u00e7ek onurunu kazanabilir. Ancak bu \u015fekilde ger\u00e7ekten \u00f6zg\u00fcr olabilir.<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n onuru ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u0130sl\u00e2m nizam\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki hi\u00e7bir d\u00fczende garanti alt\u0131na al\u0131namaz. Yani insanlardan baz\u0131s\u0131n\u0131n baz\u0131s\u0131na \u00e7e\u015fitli \u015fekilleri ile kulluk etmek suretiyle boyun e\u011fdi\u011fi t\u00fcm d\u00fczenlerde insan\u0131n onuru ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ayaklar alt\u0131na al\u0131n\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n birbirlerine kulluk etmesi, inan\u00e7 sistemine uymak sembolik ibadetleri de sunmak ya da konulan yasalara boyun e\u011fmek \u015feklinde olmas\u0131 durumu de\u011fi\u015ftirmez. Hepsi de kulluktur, hepsi de birbirinin ayn\u0131s\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn durumlarda boyunlar Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde e\u011filir. Hayat\u0131 ilgilendiren herhangi bir meselede Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131n\u0131n ilkelerine g\u00f6re hareket edilir. O&#8217;na boyun e\u011filir.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar birine boyun e\u011fmeden, birine itaat etmeden ya\u015fayamazlar. Bu y\u00fczden birinin otoritesine boyun e\u011fip itaat etmeleri ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Sadece Allah&#8217;a boyun e\u011fip itaat etmeyenler, hayat\u0131n her alan\u0131nda derhal Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na kul olman\u0131n \u00e7e\u015fitli k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerinin girdab\u0131na d\u00fc\u015ferler.<\/p>\n<p>Hi\u00e7bir s\u0131n\u0131r, hi\u00e7bir kural tan\u0131mayan arzular\u0131n\u0131n, ihtiraslar\u0131n\u0131n kurban\u0131 olurlar. Bu y\u00fczden insan olma \u00f6zelliklerini kaybedip hayvanlar alemine yuvarlan\u0131rlar.<\/p>\n<p>&#8220;K\u00e2firler hayanlar gibi yerler, e\u011flenirler. Duraklar\u0131 cehennemdir onlar\u0131n. (Muhammed-12)<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirmesi, hayvanlar alemine yuvalan\u0131p gitmesi, kadar b\u00fcy\u00fck kayb\u0131 olamaz. \u0130nsan s\u0131rf Allah&#8217;a kulluk etmenin sadece O&#8217;na boyun e\u011fmenin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015far a\u015fmaz, arzu ve ihtiraslar\u0131na boyun e\u011fer e\u011fmez insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131. yitirip hayvanlar alemine yuvarlan\u0131r. \u00c7e\u015fitli \u015fekilleri bulunan kula kullu\u011fun kurban\u0131 olurlar. \u00c7e\u015fitli \u015fekilleri ile egemenlerin ba\u015fkanlar\u0131n kulu olman\u0131n neden oldu\u011fu t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin girdab\u0131na d\u00fc\u015ferler. Bu egemenler ve ba\u015fkanlar kendi kafalar\u0131na g\u00f6re uydurduklar\u0131 yasalar do\u011frultusunda onlar\u0131 y\u00f6netirler. Bu kanunlar\u0131n da kanun koyucular\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumaktan ba\u015fka bir hedefi, ba\u011flay\u0131c\u0131 bir amac\u0131 olmaz. Bu kanun koyucular\u0131n, her \u015feyin. egemenli\u011fini elinde bulunduran bir fert, bir s\u0131n\u0131f ya da bir \u0131rk olmas\u0131 durumu de\u011fi\u015ftirmez. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n genel d\u00fczeyine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, sadece Allah&#8217;dan kaynaklanmayan, O&#8217;nun \u015feriat\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmayan, onun \u015feriat\u0131n\u0131 ba\u011flay\u0131c\u0131 kabul etmeyen insanlar\u0131n koydu\u011fu t\u00fcm h\u00fck\u00fcmlerde bu ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Ne var ki kula kulluk, egemenlere, ba\u015fkanlara, kanun koyuculara kul olmakla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmaz. Bu kula kullu\u011fun en belirgin \u015fekillerinden biridir, ama her \u015fey bundan ibaret de\u011fildir. Kula kullu\u011fun di\u011fer baz\u0131 gizli \u015fekilleri de vard\u0131r. Ve kula kullu\u011fun bu \u015fekli \u00f6tekisinden daha k\u00f6kl\u00fc, daha kat\u0131 olur. Buna \u00f6rnek olarak modac\u0131lara y\u00f6nelik kullu\u011fu g\u00f6sterebiliriz. Bu modac\u0131lar\u0131n, kendilerini uygar kimseler olarak adland\u0131ran insanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 \u00fczerindeki bu egemenlikleri nereden gelir? Hi\u00e7 ku\u015fkusuz -ister giyim-ku\u015famla, ister otomobillerle, ister ev-barkla, ister dekorasyonla, ister kutlama partileriyle ilgili olsun, moda tanr\u0131lar\u0131n\u0131n uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc k\u0131yafetler, stiller, tart\u0131\u015fmas\u0131z, kesin bir kullu\u011fu temsil etmektedir. Cahiliye mensubu bir kad\u0131n\u0131n veya erke\u011fin bu kulluktan ka\u00e7\u0131nmas\u0131 imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmay\u0131 bile d\u00fc\u015f\u00fcnemez. E\u011fer, bu uygar cahiliyeyi ya\u015fayan insanlar moda tanr\u0131lar\u0131na oldu\u011fu gibi, Allah&#8217;a boyun e\u011fmi\u015f olsalard\u0131, hi\u00e7 ku\u015fkusuz, her \u015feyi ile kendilerini Allah&#8217;a adam\u0131\u015f birer salih kul olacaklard\u0131. Bu da de\u011filse, peki nedir kulluk? Moda tanr\u0131lar\u0131n\u0131n bu yapt\u0131klar\u0131 Rabblik de\u011filse, hakimiyet de\u011filse, nedir Rabblik, nedir hakimiyet?<\/p>\n<p>Zavall\u0131, d\u00fc\u015fk\u00fcn kad\u0131nlara rastlar zaman zaman insan&#8230; Ay\u0131p yerlerini ortaya koyan k\u0131yafetlere b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015fler. Ama bu k\u0131yafetler boylar\u0131n\u0131, poslar\u0131n\u0131, yak\u0131\u015fm\u0131yor asl\u0131nda. Gittik\u00e7e \u00e7irkinle\u015ftiren ya da komik hale getiren boyalar s\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015fler. Ne var ki moda, Rabblerinin elindeki bu kar\u015f\u0131 konulmaz ilahl\u0131k, o zavall\u0131 kad\u0131nlar\u0131 bu \u00e7irkefi i\u015flemeye zorluyor. Kar\u015f\u0131 koyacak g\u00fc\u00e7leri, iradeleri yoktur \u00e7\u00fcnk\u00fc. Moda tanr\u0131lar\u0131n\u0131n buyruklar\u0131na boyun e\u011fmeme, itaat etmeme g\u00fcc\u00fcne sahip de\u011fildirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7evrelerindeki toplum, topyek\u00fcn bu tanr\u0131lara boyun e\u011fmektedir. Nedir boyun e\u011fmek, nedir itaat etmek, bu da de\u011filse? \u015eayet bu de\u011filse, nas\u0131l oluyor hakimiyet, nas\u0131l oluyor Rabblik?<\/p>\n<p>\u0130nsanlar sadece Allah&#8217;a boyun e\u011fmedikleri; O&#8217;nun d\u0131\u015f\u0131nda birtak\u0131m kullara boyun e\u011fdikleri zaman ya\u015fayacaklar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 kullu\u011fun yaln\u0131zca insan\u0131n insana egemenli\u011finin, insan\u0131n insana kullu\u011funun a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 i\u011fren\u00e7 \u015fekli sadece ba\u015fkanlar\u0131n, egemenlerin hakimiyetinde somutla\u015fmaz.<\/p>\n<p>Bu da, insanlar\u0131n canlar\u0131n\u0131n, \u0131rzlar\u0131n\u0131n, mallar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ibadet ve boyun e\u011fmede tevhidin sahip oldu\u011fu de\u011feri g\u00f6stermektedir. Ne \u015fekilde olursa olsun, ister kanun egemenli\u011fi \u015feklinde olsun, ister gelenek ve g\u00f6reneklerin egemenli\u011fi \u015feklinde olsun, ister inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerin egemenli\u011fi \u015feklinde olsun, kullar\u0131n kullara boyun e\u011fdi\u011fi bir ortamda, kullar\u0131n kullara kulluk etti\u011fi bir toplumda insanlar\u0131n ruhlar\u0131, \u0131rzlar\u0131 v\u00e9 mallar\u0131 korumas\u0131z kal\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcncede Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na itaat etmenin O&#8217;ndan ba\u015fkas\u0131na boyun e\u011fmenin anlam\u0131 bitmez t\u00fckenmez k\u00f9r\u00f9ntular\u0131n, efsanelerin ve hurafelerin pen\u00e7esine d\u00fc\u015fmektir. Putperest cahiliye toplumlar\u0131 bunun de\u011fi\u015fik \u015fekillerini temsil etmektedir. Halk tabakalar\u0131n\u0131n as\u0131ls\u0131z kuruntular\u0131 da buna \u00f6rnektir. Halk tabakalar\u0131, bozuk inan\u00e7lar\u0131n\u0131n, sap\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin bask\u0131s\u0131 sonucu mallar\u0131ndan, -kimi zaman evl\u00e2tlar\u0131ndan- kurbanlar, adaklar adarlar ve hurafeler u\u011fruna. \u0130nsanlar hep korku duyarlar. Bu farkl\u0131 ve mevhum rabblerden ve bu rabblerle ili\u015fki halinde olan tap\u0131nak bek\u00e7ilerinden, k\u00e2hinlerden&#8230; Cinler ve ifritlerle ili\u015fki kuran b\u00fcy\u00fcc\u00fclerden&#8230; Gizli s\u0131rlar\u0131n sahibi \u015feyhlerden, velilerden&#8230; Ve daha nelerden, nelerden&#8230; \u0130nsanlar\u0131n \u00fcrperdikleri, korktuklar\u0131, s\u00fcrekli yak\u0131nla\u015fmak istedikleri, \u00fcmit ba\u011flad\u0131klar\u0131 bir s\u00fcr\u00fc hurafelerden&#8230; Boyunlar\u0131n\u0131 b\u00fcken, emeklerini \u00e7ar\u00e7ur eden, enerjilerini bir hi\u00e7 u\u011fruna t\u00fcketen as\u0131ls\u0131z kuruntulardan&#8230;<\/p>\n<p>Gelenek ve g\u00f6renekler a\u00e7\u0131s\u0131ndan Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na boyun e\u011fmenin ondan ba\u015fkas\u0131na itaat etmenin getirdi\u011fi zorluklara \u00f6rnek olarak k\u0131l\u0131k k\u0131yafet ve moda tanr\u0131lar\u0131n\u0131n buyruklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftik. Bunun yan\u0131nda bu tanr\u0131lar\u0131n u\u011fruna -Paymal olan \u0131rz ve ahl\u00e2k\u0131n yan\u0131nda nice mallar\u0131n, nice emeklerin harcand\u0131\u011f\u0131n\u0131 da bilmemiz gerekir.<\/p>\n<p>Orta gelirli bir aile, \u00e7e\u015fitli kremlere, parf\u00fcmlere, ruj ve boyalara sa\u00e7 yapt\u0131rmalar ve (ond\u00fcle) ettirmeler, her y\u0131l de\u011fi\u015fen k\u0131yafetlerin yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan kuma\u015flara, ard\u0131ndan uygun ayakkab\u0131lara, ayakkab\u0131lar k\u0131yafet ve sa\u00e7 modeli ile uyu\u015facak tak\u0131lara&#8230; Bu u\u011fursuz tanr\u0131lar\u0131n emretti\u011fi daha bir s\u00fcre \u015feye&#8230; Evet orta gelirli bir aile, gelirinin, eme\u011finin yar\u0131s\u0131n\u0131 bu tanr\u0131lar\u0131n de\u011fi\u015fen ve hi\u00e7bir durumda karar k\u0131lmayan arzular\u0131na cevap vermek i\u00e7in harcar. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bunun arkas\u0131nda kapital sahibi yahudiler yer almaktad\u0131r. Bu tanr\u0131lar\u0131n d\u00fcnyas\u0131na \u00f6zg\u00fc sanayide en b\u00fcy\u00fck g\u00f6revi onlar \u00fcstlenmi\u015ftir \u00e7\u00fcnk\u00fc. Bu yorucu \u00e7aban\u0131n, bu k\u0131\u015fk\u0131rtman\u0131n i\u00e7inde yeralan hi\u00e7bir kad\u0131n, hi\u00e7bir erkek, bir an bile bu u\u011fursuz boyun e\u011fmenin gereklerini yerine getirmekten geri kalamaz. Bu u\u011furda eme\u011fini, mal\u0131n\u0131, \u0131rz\u0131n\u0131, ahl\u00e2k\u0131n\u0131 feda etmekten ka\u00e7\u0131namaz.<\/p>\n<p>Son olarak insan\u0131n uydurdu\u011fu yasalar\u0131n egemenli\u011fine kul olman\u0131n getirdi\u011fi zorluklara de\u011finelim&#8230; Allah&#8217;a kulluk yapan birinin Allah&#8217;a sundu\u011fu kurbanlar\u0131n kat kat fazlas\u0131n\u0131 Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na kulluk edenler egemen Rabblere sunarlar. Mallar\u0131n\u0131, canlar\u0131n\u0131 ve \u0131rzlar\u0131n\u0131 bu u\u011furda harcarlar.<\/p>\n<p>&#8220;Vatan&#8221;dan &#8220;millet&#8221;ten, &#8220;\u0131rk&#8221;tan, &#8220;s\u0131n\u0131f&#8221;tan ve &#8220;\u00fcretim&#8221;den putlar dikilir&#8230; Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda daha bir s\u00fcr\u00fc putlar ve Rabbler&#8230;<\/p>\n<p>Bunlar i\u00e7in davullar \u00e7al\u0131n\u0131r, bayraklar dikilir. Putlara kulluk edenler, canlar\u0131n\u0131 ve mallar\u0131n\u0131 bu tanr\u0131lar u\u011fruna teredd\u00fcts\u00fcz feda etmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131l\u0131rlar. Yoksa teredd\u00fct ge\u00e7irmek ihanettir, ay\u0131pt\u0131r. Hatta \u0131rzlar bile, bu putlar\u0131n istekleri \u00e7ak\u0131\u015facak olursa, feda edilecek olan \u0131rzlar\u0131d\u0131r. Bu durum, u\u011fruna kan d\u00f6k\u00fclecek kadar b\u00fcy\u00fck bir \u015fereftir onlarca. Bu putlar\u0131n \u00e7evresine yerle\u015ftirilen borazanlar, onlar\u0131n \u00f6tesinde yeralan Tanr\u0131lar ve egemenler b\u00f6yle s\u00f6ylemektedir \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n<p>Yery\u00fcz\u00fcnde sadece Allah&#8217;a kulluk edilsin, insanlar ta\u011futlara ve putlara kulluk etmekten kurtulsun ve insanl\u0131k hayat\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insanlar i\u00e7in diledi\u011fi y\u00fcce ufuklara ula\u015fs\u0131n diye Allah yolunda yap\u0131lan cihad\u0131n gerektirdi\u011fi t\u00fcm fedak\u00e2rl\u0131klar&#8230; Evet Allah yolunda cihad\u0131n gerektirdi\u011fi t\u00fcm fedak\u00e2rl\u0131klar\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131 hatta fazlas\u0131n\u0131 Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na boyun e\u011fenler feda etmektedirler. Allah yolunda cihad ettiklerinde, \u00e7ekecekleri azap ve me\u015fakkatlerden \u015fehit olmaktan, can, mal ve evl\u00e2t kayb\u0131ndan korkanlar, Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na kul olman\u0131n, ondan ba\u015fkas\u0131na boyun e\u011fmenin, cana, mala ve evl\u00e2da getirdi\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri bir d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcnler. Bu u\u011furda paymal olan \u0131rzlar ve ahl\u00e2k da \u00e7abas\u0131&#8230; Yery\u00fcz\u00fcne egemen olmu\u015f ta\u011futlara kar\u015f\u0131 Allah yolunda giri\u015filen cihad\u0131n gerektirdi\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler, Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na boyun e\u011fdiklerinde, yerine getirmek zorunda olduklar\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler kadar de\u011fildir. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir de zillet i\u00e7in \u00e7irkefler. ile dolu utan\u00e7 verici bir hayat&#8230;<\/p>\n<p>3- \u00d6te yandan, ibadette tevhid, sadece Allah&#8217;a boyun e\u011fme, O&#8217;nun d\u0131\u015f\u0131nda birtak\u0131m yarat\u0131klara kulluk etmeyi reddetmek, insan enerjisini sahte tanr\u0131lar\u0131n ilahla\u015fmas\u0131 u\u011fruna harcanmaktan korumas\u0131 ve bu enerjiyi topyek\u00fcn yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn imar\u0131na, kalk\u0131nmas\u0131na, yery\u00fcz\u00fcndeki hayat d\u00fczeyinin y\u00fckselmesine y\u00f6neltmesi bak\u0131m\u0131ndan b\u00fcy\u00fck de\u011fere sahiptir.<\/p>\n<p>Bu c\u00fczde daha \u00f6nce de i\u015faret etti\u011fimiz gibi ortada ink\u00e2r g\u00f6t\u00fcrmez apa\u00e7\u0131k bir ger\u00e7ek vard\u0131r&#8230; Her ne zaman Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131ndan bir kul, kendisini bir ta\u011fut haline getirip insanlar\u0131n Allah&#8217;\u0131 b\u0131rak\u0131p kendisine kulluk yapmalar\u0131n\u0131 istemi\u015fse, bu ta\u011fut \u00f6ncelikle, kendisine kulluk yap\u0131lmas\u0131 (yani itaat edilmesi, emirlerine uyulmas\u0131) i\u00e7in t\u00fcm kuvvet ve enerjilerin \u015fahs\u0131n\u0131n korunmas\u0131 sonra da kendisinin ilahla\u015fmas\u0131 u\u011fruna harcanmas\u0131na ihtiya\u00e7 duyacakt\u0131r. Kendisini \u00f6vg\u00fcyle tesbih eden, ad\u0131n\u0131 zikreden y\u00fcce `ilahl\u0131k&#8217; makam\u0131n\u0131 doldurmas\u0131 i\u00e7in basit `kulluk&#8217; g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcne \u00fcfleyip \u015fi\u015firen kuklalara, dalkavuklara, borazanlara ihtiya\u00e7 duyacakt\u0131r. Bu &#8220;kulluk&#8221; g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcne \u00fcflemekten, \u00e7evresinde ilahiler ve dualar m\u0131r\u0131ldanmaktan bir an bile geri kalmamalar\u0131 gerekecektir. \u0130sminin y\u00fccelmesi, kendisine kulluk edilen bir atmosferin olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in -\u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemlerle g\u00f6steriler, toplant\u0131lar d\u00fczenlenmesine ihtiya\u00e7 duyacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Ne var ki bu, hi\u00e7bir zaman durmayacak, son derece yorucu bir \u00e7abad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc basit &#8220;kulluk&#8221; g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, \u00e7evresindeki \u00fcflemeler, davullar, \u00e7alg\u0131lar, t\u00fcts\u00fcler, tesbih sesleri ve m\u0131r\u0131ldanmalar kesilir kesilmez, b\u00fcz\u00fcl\u00fcr, basitle\u015fir, k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcr ve k\u0131s\u0131l\u0131r kal\u0131r. Bunun i\u00e7in yeniden bu yorucu \u00e7abaya ihtiya\u00e7 duyacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bu yorucu \u00e7aba esnas\u0131nda enerjiler; mallar -kimi zaman canlar kimi zaman da \u0131rzlar- harcan\u0131r. E\u011fer bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn imar\u0131 ve bol \u00fcretim i\u00e7in harcanacak olsayd\u0131, insanl\u0131k hayat\u0131n\u0131n y\u00fckselmesi ve refah d\u00fczeyinin artmas\u0131 i\u00e7in harcansayd\u0131, insanl\u0131\u011fa sonsuz iyilikler sa\u011flayacakt\u0131. Ne var ki, bu enerjiler ve mallar -kimi zaman canlar ve \u0131rzlar- insanlar\u0131n iyili\u011fi ve refah\u0131 i\u00e7in harcanmaz. \u0130nsanlar tek ba\u015f\u0131na Allah&#8217;a boyun e\u011fmeyip, O&#8217;nun d\u0131\u015f\u0131nda ta\u011futlara boyun e\u011fdik\u00e7e&#8230;<\/p>\n<p>Bu de\u011finmelerle insanlar\u0131n tek ba\u015f\u0131na Allah&#8217;a boyun e\u011fmeyip, O&#8217;ndan ba\u015fkas\u0131na kul olmalar\u0131 durumunda enerji, mal, imar ve \u00fcretim alan\u0131nda u\u011frayacaklar\u0131 zarar\u0131n boyutlar\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Bu can ve \u0131rz, konusunda u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zararla birliktedir. De\u011fer ve ahl\u00e2k kayb\u0131na ek zararlardan bunlar. Bir de zillet, bask\u0131, \u00e7irkef ve utan\u00e7 verici bir hayat vard\u0131r. Bu durum yery\u00fcz\u00fc men\u015feli d\u00fczenlerin sadece biri i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fildir. Hepsi de birdir bu noktada. Sadece rejimler ve fedak\u00e2rl\u0131klar\u0131n t\u00fcr\u00fc de\u011fi\u015fiktir.<\/p>\n<p>Yine ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor ki, yaln\u0131z Allah&#8217;a ba\u011fl\u0131l\u0131k ilkesinden sap\u0131p, kendilerinden biriler\u00efne Allah&#8217;\u0131n yasas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bir yasa ile h\u00fckmetme f\u0131rsat\u0131 verenler, neticede Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na kulluk etmenin bedbahtl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olurlar. Sonu\u00e7ta insan\u0131n, insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131, onurunu ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yiyip bitiren bir kullu\u011fa d\u00fc\u00e7ar olurlar. \u0130nsanlara h\u00fckmeden bu d\u00fczenlerin \u015fekli ne kadar de\u011fi\u015firse de\u011fi\u015fsin farketmez. \u0130sterse bu d\u00fczen birtak\u0131m insanlar\u0131n kendilerine insanl\u0131\u011f\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve onurlu bir hayat\u0131 getirece\u011fine inand\u0131klar\u0131 bir d\u00fczen olsun!<\/p>\n<p>Avrupa sahte bir din anlay\u0131\u015f\u0131 ile kendisine zalimlik ve diktat\u00f6rl\u00fck yapan kiliseden ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada Allah&#8217;dan da ka\u00e7\u0131yordu. B\u00fct\u00fcn insani de\u011ferlerini ayak alt\u0131na alan kiliseye y\u00f6nelik devrimi s\u0131ras\u0131nda, evet bu ilgin\u00e7 ve cahil zaferinin ilk d\u00f6nemlerinde y\u00fcce Allah&#8217;a da ba\u015fkald\u0131rd\u0131! \u0130\u015fte burada insanlar bireysel iradeye dayanan demokratik d\u00fczenlerin himayesinde, insanl\u0131klar\u0131na, \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine, onurlar\u0131na ve \u00e7\u0131karlar\u0131na en uygun d\u00fczene kavu\u015facaklar\u0131n\u0131 sand\u0131lar. B\u00f6ylece b\u00fct\u00fcn umutlar\u0131n\u0131 insanlar taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen anayasalar\u0131n teminat alt\u0131na ald\u0131klar\u0131 hak, g\u00fcvence ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere, demokratik parlamenter rejimlere, bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne, yasama ve y\u00fcr\u00fctme mekanizmas\u0131 taraf\u0131ndan verilen g\u00fcvencelere, se\u00e7men \u00e7o\u011funlu\u011funun karar\u0131na ve burada ad\u0131n\u0131 vermedi\u011fimiz, fakat bu demokratik d\u00fczenleri ku\u015fatan korkun\u00e7 hayaletlere ba\u011flad\u0131lar&#8230; Fakat sonu\u00e7 ne oldu? `Kapitalizm&#8217; daha da azg\u0131nla\u015ft\u0131. \u00d6yle bir azg\u0131nla\u015ft\u0131 ki, bu g\u00fcvencelerin tamam\u0131n\u0131 ve bu kurumlar\u0131n hepsini ku\u015fatt\u0131. Onlar\u0131n hepsini kuru laflar, soyut hayaller haline \u00e7evirdi! \u00c7oklukla kapitali elinde bulunduran zalim, az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 al\u00e7ak\u00e7a bir kulluk yapma zilletine d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. \u00c7\u00fcnk\u00fc paray\u0131 elinde bulunduran, ayn\u0131 zamanda parlamentonun \u00e7o\u011funlu\u011funu da eline ge\u00e7irmi\u015fti. Dolays\u0131yla insanlar taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen anayasalar\u0131 da yine bu az\u0131nl\u0131k yapm\u0131\u015f oluyordu. Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de, insanlar\u0131n y\u00fcce Allah&#8217;dan uzak bir \u015fekilde kendi insanl\u0131klar\u0131na, \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine ve onurlar\u0131na g\u00fcvence ve teminat zannettikleri di\u011fer b\u00fct\u00fcn g\u00fcvenceleri verenler de, onlard\u0131!<\/p>\n<p>Sonra insanlardan bir kesim, `kapital&#8217;in ve `burjuva&#8217;n\u0131n azmas\u0131na zemin haz\u0131rlayan, bireyin tercihine dayal\u0131 bu ferdiyet\u00e7i d\u00fczenlerden ka\u00e7\u0131p `sosyalist d\u00fczenler&#8217;e s\u0131\u011f\u0131nd\u0131! Peki bunlar ne yapt\u0131lar? `Kapitalist&#8217; burjuva s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n egemenli\u011fini, `proletarya&#8217; s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n egemenli\u011fi ile de\u011fi\u015ftirdiler! Veya kapitale ve \u015firketlere sahip olan kesime boyun e\u011fmeyi, hem mala, hem de otoriteye sahip olan devlete boyun e\u011fme ile de\u011fi\u015ftirdiler! Bu ise, kapitalist s\u0131n\u0131f\u0131n egemenli\u011finden daha tehlikeli bir durumdur! \u0130nsan\u0131n insana boyun e\u011fdi\u011fi her durumda, her rejimde, her d\u00fczende, insanlar, mallar\u0131n\u0131n ve canlar\u0131n\u0131n en a\u011f\u0131r vergisini vermi\u015flerdir. Her zaman de\u011fi\u015fik bi\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131kan ilahlara bu vergilerini takdim etmi\u015flerdir! Herhalde ve mutlaka bir kulluk yap\u0131s\u0131 gerekmektedir! E\u011f\u00e9r bu kulluk yaln\u0131z Allah i\u00e7in olmazsa, Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na yap\u0131lm\u0131\u015f demektir&#8230; Tek Allah&#8217;a kulluk, insanlar\u0131 kurtar\u0131r. Onlar\u0131 \u00f6zg\u00fcr, onurlu, \u015ferefti ve \u00fcst\u00fcn k\u0131lar&#8230; Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na kulluk ise, insan\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131, onurunu, \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini ve \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerini yiyip bitirir&#8230; Bunun yan\u0131nda onlar\u0131n mallar\u0131n\u0131 ve-maddi menfaatlerini de sonuna kadar s\u00f6m\u00fcrmeye devam eder!<\/p>\n<p>\u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bu \u00f6neminden dolay\u0131, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n peygamberlik misyonlar\u0131nda (risalet) ve kitaplar\u0131nda, ilahl\u0131k ve kulluk meselesine bu kadar \u00f6nem verilmi\u015ftir.. \u0130\u015fte bu surede, s\u00f6zkonusu \u00f6nemli meselenin yal\u0131n bir \u00f6rne\u011fini sergilemektedir. Bu mesele, sadece tarihteki basit cahiliye sistemlerinde yeralan putlara ve heykellere tapmakla ilgili de\u011fildir. Her yerde ve her zaman varolan b\u00fct\u00fcn insanlarla ilgili bir meseledir. B\u00fct\u00fcn cahiliye sistemleri ile ilgilidir.. Tarih \u00f6ncesi cahiliyesini, tarih sonras\u0131 cahiliyesini, yirminci y\u00fczy\u0131l\u0131n cahiliyesini ve kullar\u0131n kullara kullu\u011fu ilkesine dayanan b\u00fct\u00fcn cahiliyeleri kapsam\u0131na almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu mesele hakk\u0131nda s\u00f6yleneceklerin \u00f6z\u00fc \u015fudur: Bir b\u00fct\u00fcn olarak bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n direktiflerinden bu sure de ona \u00f6rnektir- a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, bu surede &#8220;ibadet&#8221; olarak ifade edilen boyun e\u011fme, itaat etme ve hakimiyet meselesi, inan\u00e7, iman ve \u0130sl\u00e2m meselesidir. F\u0131k\u0131h, siyaset ya da d\u00fczen meselesi de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bu bir inan\u00e7 meselesidir, inanc\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ya da yoklu\u011fu meselesidir. Bu bir iman meselesidir. \u0130man\u0131n ge\u00e7erlili\u011fi ya da ge\u00e7ersizli\u011fi meselesidir. Bu \u0130sl\u00e2m meselesidir; \u0130sl\u00e2m\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi ya da ger\u00e7ekle\u015fmemesi meselesidir.<\/p>\n<p>Sonra bu -\u00f6nce de\u011fil sonra- kanun, nizam ve h\u00fck\u00fcmlerde, rejimlerde kanun ve nizam\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren, h\u00fck\u00fcmleri uygulayan toplumlarda somutla\u015fan pratik hayat\u0131n sistemi meselesidir.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca &#8220;ibadet\/kulluk&#8221; meselesi sembolik tap\u0131nmalar meselesi de\u011fildir. Pratik hayat\u0131n i\u00e7inde, boyun e\u011fme, uyma, d\u00fczen, yasa, f\u0131k\u0131h, h\u00fck\u00fcm ve rejim meselesidir. B\u00f6yle oldu\u011fu i\u00e7in, bu dinde somutla\u015fan ilahi sistem de bu kadar \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131r bu mesele. Peygamberlerin ve dinlerin g\u00f6nderilmesini bu y\u00fczden gerektirmi\u015ftir. Bunca i\u015fkencenin me\u015fakkatin \u00e7ekilmesini bunca fedak\u00e2rl\u0131\u011fa katlan\u0131lmas\u0131n\u0131 b\u00f6yle oldu\u011fu i\u00e7in haketmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130NSANLIK VE D\u0130NLER TAR\u0130H\u0130<\/p>\n<p>\u015eu anda, sure i\u00e7inde bu hik\u00e2yelerin pe\u015fpe\u015fe s\u0131ralan\u0131\u015f\u0131 ve bunun insanl\u0131k tarihi i\u00e7indeki \u0130sl\u00e2m inanc\u0131n\u0131n stratejisine i\u015faret etmesi meselesine gelmi\u015f bulunuyoruz.<\/p>\n<p>Daha \u00f6nce Hz. Nuh&#8217;un -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- hik\u00e2yesini de\u011ferlendirirken, insanl\u0131\u011f\u0131n bildi\u011fi ilk inan\u00e7 sisteminin \u0130sl\u00e2m oldu\u011funu ve insanl\u0131\u011f\u0131n bu inan\u00e7 sisteminin insanl\u0131\u011f\u0131n ilk babas\u0131 Hz. Adem&#8217;den -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- sonra insanl\u0131\u011f\u0131n ikinci babas\u0131 Hz. Nuh&#8217;dan -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- daha sonra da gelen t\u00fcm peygamberlerden \u00f6\u011frendi\u011fini belirtmi\u015ftik. Yine \u0130sl\u00e2m\u0131n; inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce; kulluk ve sembolik davran\u0131\u015flara ili\u015fkin direktifler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ilahl\u0131\u011f\u0131n birli\u011fini, itaat etme, uyma, otoritesine girme ve boyun e\u011fme a\u00e7\u0131s\u0131ndan Rabbl\u0131\u011f\u0131n birli\u011fini \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulam\u0131\u015ft\u0131k. \u0130sl\u00e2m\u0131n otorite, hakimiyet, y\u00f6nlendirme ve yasama birli\u011fi oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 \u015fekilde -ister inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce, ibadet ve sembollerdeki cahiliye olsun, ister otoriteyi kabul etme, \u00f9yma, itaat etme ve boyun e\u011fmedeki cahiliye olsun, ya da her ikisi beraber olsun- cahiliyenin de sonradan ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftik. \u0130nsanlar\u0131n, peygamberler -sel\u00e2m \u00fczerlerine olsun- arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile \u0130sl\u00e2m\u0131 \u00f6\u011frendikten sonra inan\u00e7lar\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri bozuldu\u011fu gibi, Allah`dan ba\u015fkas\u0131na boyun e\u011fdiklerinden dolay\u0131, hayatlar\u0131 ve siyasal rejimleri de bozulmu\u015ftur. \u0130nsanlar\u0131n Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na boyun e\u011fmeleri, ister bir totem, bir ta\u015fa, bir a\u011faca bir y\u0131ld\u0131za, bir gezegene, bir ruha ya da de\u011fi\u015fik ruhlara uymalar\u0131 \u015feklinde olsun, ister insan\u0131n insana boyun e\u011fmesi, yani k\u00e2hinlere, b\u00fcy\u00fcc\u00fclere ve egemenlere uymas\u0131 \u015feklinde olsun, aralar\u0131nda bir fark yoktur. Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na boyun e\u011fmenin ve her iki \u015fekli de tevhidden \u015firke sapmay\u0131, \u0130sl\u00e2mdan \u00e7\u0131k\u0131p cahiliyeye girmeyi ifade etmektedir.<\/p>\n<p>Hi\u00e7bir \u015fekilde bat\u0131l\u0131n s\u0131zmad\u0131\u011f\u0131 kitab\u0131nda y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n dile getirdi\u011fi tarihsel s\u0131ralama ile &#8220;kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 dinler tarihi&#8221; bilginlerinin uydu\u011fu y\u00f6ntemin ve bu y\u00f6ntemle vard\u0131klar\u0131 sonucun yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oluyor.<\/p>\n<p>Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 Dinler Tarihi&#8221;nin izledi\u011fi y\u00f6ntem yanl\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00f6ntem, insanl\u0131\u011f\u0131n sonradan \u00f6\u011frendi\u011fi cahiliyenin \u00e7izgisini izlerken, peygamberlerin getirdi\u011fi tevhid \u00e7izgisini g\u00f6rmezlikten f;eliyor. Onlar cahiliyenin geli\u015fim s\u00fcrecini izlerken bile, sadece cahiliye d\u00f6nemlerinden kalabilmi\u015f ve tarihin kaydetti\u011fi izleri g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulunduruyorlar. Halbuki tarih bilimi yeni ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve insanl\u0131\u011f\u0131n tarihinin \u00e7ok az\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. Bu az k\u0131sm\u0131n\u0131 dahi zan ve tercih yoluyla \u00f6\u011frenmektedir. \u00d6yle ki, tarihte ya\u015fanm\u0131\u015f herhangi bir cahiliye d\u00f6nemini incelerken, peygamberlerin getirdi\u011fi tevhidin izine rastlayacak olurlarsa -eski M\u0131s\u0131r dinlerindeki Ahnaton inanc\u0131ndaki tevhidi \u00f6zellik gibi- yine de -bir ihtimal de olsa- peygamberlerin getirdi\u011fi tevhidin etkisini g\u00f6rmezlikten gelmeyi tercih ederler. Oysa Ahnaton M\u0131s\u0131r&#8217;da Hz. Yusuf d\u00f6neminden ve onun tevh\u00efd inanc\u0131n\u0131 tebli\u011f etmesinden sonra gelmi\u015ftir. Nitekim Kur&#8217;an-\u0131 Kerim Yusuf suresinde Hz. Yusuf&#8217;un zindan arkada\u015flar\u0131na s\u00f6ylediklerini \u015fu \u015fekilde \u015f\u00f6ylece hik\u00e2ye etmektedir:<\/p>\n<p>&#8220;Ey hapishane arkada\u015flar\u0131m, \u00e7ok say\u0131da ilaha inanmak m\u0131, yoksa ezici iradeli, tek Allah&#8217;a inanmak m\u0131 daha iyidir?&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131 bir yana b\u0131rakarak tapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z d\u00fczmece ilahlar, ya sizin, ya da atalar\u0131n\u0131z\u0131n takt\u0131\u011f\u0131 birtak\u0131m bo\u015f, i\u00e7eriksiz adlardan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildirler. Allah onlara hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 vermi\u015f de\u011fildir. Egemenlik sadece Allah&#8217;\u0131n tekelindedir. O yaln\u0131z kendisine kulluk sunman\u0131z\u0131 etmemi\u015ftir. Dosdo\u011fru din, i\u015fte budur. Fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bu ger\u00e7e\u011fi bilmiyor.&#8221; (Yusuf: 39-40)<\/p>\n<p>Dinler Tarihi bilginlerinin b\u00f6yle yapmalar\u0131n\u0131n nedeni, izledikleri y\u00f6ntemin dini y\u00f6nteme d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve kar\u015f\u0131tl\u0131k esas\u0131na dayanmas\u0131d\u0131r. Bu da Avrupa&#8217;da kilise ve b\u00fct\u00fcn bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar aras\u0131nda tarihin bir d\u00f6neminde ba\u015fg\u00f6steren m\u00fccadeleden kaynaklanmaktad\u0131r. Bu y\u00f6ntem \u00f6ncelikle, bizzat kiliseyi ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in kilisenin iddialar\u0131n\u0131 temelden yalanlayacak sonu\u00e7lar elde etmek \u00fczere geli\u015ftirilmi\u015ftir. Bu y\u00fczden daha ba\u015ftan itibaren sap\u0131k bir y\u00f6ntemdir bu. \u00c7\u00fcnk\u00fc daha ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015flamadan, \u00f6nceden belirlenmi\u015f sonu\u00e7lar\u0131 elde etmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Hatta kilisenin ilmi, siyasi ve ekonomik egemenli\u011fi y\u0131k\u0131l\u0131p, kiliseye kar\u015f\u0131 beslenen d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n hiddeti dindikten sonra bile bu y\u00f6ntem kullan\u0131la gelmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc dayand\u0131\u011f\u0131 temellerden ve bu temellere g\u00f6re \u015fekillenen, gittik\u00e7e de y\u00f6ntemin vazge\u00e7ilmez kurallar\u0131 haline gelen prensiplerden kurtulamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Elde edilen yanl\u0131\u015f sonu\u00e7lara gelince, bunlar temelden bir yanl\u0131\u015fa dayanan y\u00f6ntemin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz vesilesidir. Bu yanl\u0131\u015f, dinler tarihinin izledi\u011fi y\u00f6ntemin vard\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131n de\u011fi\u015fmez \u00f6zelli\u011fidir.<\/p>\n<p>\u0130zledi\u011fi y\u00f6ntem ve vard\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7 ne olursa olsun, dinler tarihinin a\u00e7\u0131klamalar\u0131 Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;de sunuldu\u011fu \u015fekliyle ilahi a\u00e7\u0131klamalarla temelden \u00e7eli\u015fmektedir. M\u00fcsl\u00fcman olmayan birisinin herhangi bir meselede a\u00e7\u0131k\u00e7a y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n s\u00f6z\u00fc ile \u00e7eli\u015fen sonu\u00e7lar\u0131 kabul etmesi normal say\u0131lsa da, bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n, ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 insanlara sunarken &#8220;m\u00fcsl\u00fcman&#8221; oldu\u011funu vurgulayarak bu sonu\u00e7lar\u0131 kabul etmesi normal bir \u015fey de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m ve cahiliye meselesini, insanl\u0131k tarihinde \u0130sl\u00e2m\u0131n cahiliyeden \u00f6nce varoldu\u011funa, tevhidin \u00e7ok tanr\u0131c\u0131l\u0131ktan ve putperestlikten \u00f6nce bilindi\u011fine ili\u015fkin Kur&#8217;an&#8217;da yeralan a\u00e7\u0131klamalar yorum kabul etmez, kesin a\u00e7\u0131klamalard\u0131r. Bunlar, din a\u00e7\u0131s\u0131ndan bilinmesi zorunlu olan hususlar aras\u0131nda yeral\u0131rlar. Bu konuda dileyen &#8220;Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 Dinler Tarihi&#8221; bilginlerinin vard\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 kabul edebilir. Herkes y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n s\u00f6z\u00fc ile dinler tarihi bilginlerinin s\u00f6zleri aras\u0131nda diledi\u011fini tercih etme hakk\u0131na sahiptir. Di\u011fer bir ifade ile \u0130sl\u00e2m\u0131 ya da k\u00fcfr\u00fc tercih edebilirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu konudaki s\u00f6z\u00fc anla\u015f\u0131l\u0131r ve a\u00e7\u0131kt\u0131r. Dolayl\u0131 ya da anlam itibariyle var\u0131lan bir sonu\u00e7 de\u011fildir.<\/p>\n<p>Her ne ise, bu son de\u011ferlendirmede a\u00e7\u0131klamak istedi\u011fimiz konu bu de\u011fildir. Biz burada insanl\u0131k tarihi i\u00e7inde \u0130sl\u00e2m inanc\u0131n\u0131n hareket stratejisini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermeyi ama\u00e7l\u0131yoruz. \u0130sl\u00e2m ve cahiliye s\u00fcrekli insanlar\u0131 kendilerine \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. \u015eeytan da bu \u00e7ift tabiatl\u0131 ve \u00e7ift boyutlu yarat\u0131\u011f\u0131n zaaf\u0131ndan ve yap\u0131s\u0131ndaki eksikliklerden yararlanarak onu azd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanlar \u0130sl\u00e2m\u0131 tan\u0131d\u0131ktan sonra, ondan ayr\u0131l\u0131p cahiliyeye girmi\u015flerdir. Bu cahiliye hayat\u0131 son noktas\u0131na var\u0131nca, y\u00fcce Allah onlara kendilerini yeniden \u0130sl\u00e2ma d\u00f6nd\u00fcrecek bir peygamber g\u00f6ndermi\u015f, onlar\u0131 cahiliyeden kurtar\u0131rken, Allah&#8217;\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir s\u00fcr\u00fc tanr\u0131ya boyun e\u011fmekten ilk \u00f6nce her konuda s\u0131rf Allah&#8217;a boyun e\u011fmeye \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Yaln\u0131zca ibadet kast\u0131 ta\u015f\u0131yan sembolik davran\u0131\u015flarda de\u011fil, kalpte yereden inan\u00e7 noktas\u0131nda&#8230;<\/p>\n<p>Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn toplumlar\u0131n\u0131n konumlar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmede, ayn\u0131 \u015fekilde \u0130sl\u00e2ma davet hareketinin tabiat\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamada bize b\u00fcy\u00fck yarar sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn topyek\u00fcn insanl\u0131k, son peygamber Hz. Muhammed&#8217;in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kendilerini \u00e7ekip \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 cahiliye hayat\u0131n\u0131, kapsaml\u0131 bir geriye d\u00f6n\u00fc\u015f s\u00fcrecini (gericili\u011fi) ya\u015f\u0131yor. Bu cahiliye de\u011fi\u015fik \u015fekillerde somutla\u015fmaktad\u0131r bug\u00fcn.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz cahiliyesinin bir k\u0131sm\u0131 Ateizmi, Allah&#8217;\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ink\u00e2r \u015feklinde belirlemektedir. Bu, inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnce alan\u0131nda i\u00e7ine d\u00fc\u015f\u00fclen cahiliyedir. Kom\u00fcnistler gibi.<\/p>\n<p>Bir k\u0131sm\u0131 da Allah&#8217;\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulan\u0131k da olsa kabul etmekle beraber, ibadet kast\u0131 ta\u015f\u0131yan davran\u0131\u015flarda, boyun e\u011fmede, itaat etmede, emirlere uymada sap\u0131kl\u0131k \u015feklinde belirmektedir. Hindu ve benzeri putperestlerin cahiliyesi gibi&#8230; Ayr\u0131ca yahudi ve hristiyanlar\u0131n cahiliyeleri de bu kategoriye girmektedir.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz cahiliyesinin bir k\u0131sm\u0131 da Allah&#8217;\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gere\u011fi gibi kabul etmekte, ibadet kast\u0131 ta\u015f\u0131yan sembolik davran\u0131\u015flar\u0131 ona y\u00f6nelik olarak yerine getirmektedir. Ama &#8220;Allah&#8217;dan ba\u015fka ilah yoktur, Muhammed, Allah&#8217;\u0131n peygamberidir&#8221; \u015fehadet c\u00fcmlesinin anlam\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7indedir. Ayr\u0131ca boyun e\u011fme, emirlere uyma ve itaat etme noktas\u0131nda tam bir \u015firk hayat\u0131 ya\u015famaktad\u0131r. K\u00e9ndilerini &#8220;m\u00fcsl\u00fcman&#8221; olarak adland\u0131ran toplumlar bu kategoriye girmektedir. Bunlar, \u015fahadet c\u00fcmlesini son derece yanl\u0131\u015f anlamalar\u0131na, Allah&#8217;dan ba\u015fka birtak\u0131m kullara boyun e\u011fmelerine ra\u011fmen, s\u0131rf \u015fahadet c\u00fcmlesini dilleri ile s\u00f6ylemekle, sembolik ibadet \u015fekillerini yerine getirmekle m\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131n\u0131, \u0130sl\u00e2m s\u0131fat\u0131n\u0131 ve m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k haklar\u0131n\u0131 kazand\u0131klar\u0131n\u0131 san\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131n da hepsi cahiliyedir. En ba\u015fta de\u011findi\u011fimiz kom\u00fcnistlerinki gibi. Allah&#8217;\u0131 ink\u00e2rd\u0131r. Ya da putperestlerinki gibi Allah&#8217;a ortak ko\u015fmad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n pratik hayat\u0131na y\u00f6nelik bu tarz a\u00e7\u0131k bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, insanl\u0131\u011f\u0131n topyek\u00fcn kapsaml\u0131 bir cahiliye hayat\u0131na d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcncesini do\u011frulamaktad\u0131r. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n, \u0130sl\u00e2m\u0131n defalarca \u00e7ekip \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 cahiliyeye do\u011fru u\u011fursuz bir geriye d\u00f6n\u00fc\u015f s\u00fcrecini ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyacakt\u0131r. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131 cahiliye hayat\u0131ndan \u00e7ekip \u00e7\u0131karan \u0130sl\u00e2m\u0131n son \u015fekli Hz. Muhammed&#8217;in -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- eliyle ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. Bu da \u0130sl\u00e2mi dirili\u015f hareketinin \u00f6nc\u00fclerinin temel rollerinin mahiyetini belirlemektedir. \u0130nsanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 yerine getirmeleri gereken esas g\u00f6revlerini, bu g\u00f6revi yerine getirirken i\u015fe ba\u015flamalar\u0131 gereken ilk noktay\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2mi dirili\u015fin \u00f6nc\u00fcleri, ilk \u00f6nce insanlar\u0131 yeniden \u0130sl\u00e2ma girmeye, yeniden i\u00e7ine yuvarland\u0131klar\u0131 u\u011fursuz cahiliyeden \u00e7\u0131kmaya davet etmelidirler: \u0130nsanlara \u0130sl\u00e2m\u0131n esas anlam\u0131n\u0131n, Allah&#8217;\u0131n tek ve ortaks\u0131z ilahl\u0131\u011f\u0131na inanmak, kulluk kast\u0131 ta\u015f\u0131yan davran\u0131\u015flar\u0131 yaln\u0131zca Allah&#8217;a sunmak, hayata ili\u015fkin her meselede sadece Allah&#8217;a boyun e\u011fmek, O&#8217;na itaat etmek, O&#8217;na uymak oldu\u011funu ve bu anlamlar ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece, \u0130sl\u00e2ma girmenin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunlar ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece insanlar\u0131n m\u00fcsl\u00fcman say\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmelidirler. Bu noktalar tamamlanmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, \u0130sl\u00e2m\u0131n can ve mal konusunda kendilerine tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 haklar\u0131n ge\u00e7ersiz oldu\u011funu, bu noktalardan birinin yerine getirilmemesi tamam\u0131n\u0131n yerine getirilmemesi gibi oldu\u011funu, insan\u0131 \u0130sl\u00e2mdan \u00e7\u0131kar\u0131p cahiliyeye yuvarlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu durumda insan\u0131n kesinlikle m\u00fc\u015frik, k\u00e2fir olaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a vurgulamal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u015eu anda, \u0130sl\u00e2mdan sonra ortaya \u00e7\u0131kan cahiliye d\u00f6nemlerinden biri ya\u015fanmaktad\u0131r. \u0130nsanlar\u0131 bir kez daha Allah&#8217;a d\u00f6nd\u00fcrmek, kula kulluktan \u00e7\u0131kar\u0131p, tek ve ortaks\u0131z Allah&#8217;a kul yapmak i\u00e7in cahiliyeye kar\u015f\u0131 koyan \u0130sl\u00e2mi d\u00f6nem de ba\u015flamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131k hayat\u0131n\u0131n bu u\u011fursuz d\u00f6neminde her taraf\u0131 kaplayan cahiliyeye kar\u015f\u0131 m\u00fccadele eden m\u00fcsl\u00fcman kitlenin g\u00f6nl\u00fcnde bu meselenin bu \u015feklide a\u00e7\u0131kl\u0131k ve kesinlik kazanmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu mesele, bu tarz bir a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa ve kesinli\u011fe kavu\u015fmazsa, \u0130sl\u00e2mi dirili\u015fin \u00f6nc\u00fcleri insanl\u0131k tarihinin bu zorlu d\u00f6neminde g\u00f6revlerini yerine getirmek konusunda zay\u0131f kalacaklard\u0131r. Kendisini m\u00fcsl\u00fcman toplum zanneden cahiliye toplumu kar\u015f\u0131s\u0131nda teredd\u00fct ge\u00e7ireceklerdir. \u0130ddialara g\u00f6re de\u011fil, insanl\u0131\u011f\u0131n pratik durumuna g\u00f6re ele almalar\u0131 gereken ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131n\u0131 yitirmekle, ger\u00e7ek hedeflerini de yitireceklerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc iddialarla ger\u00e7ek aras\u0131ndaki mesafe \u00e7ok uzak bir mesafedir, \u00e7ok&#8230;<\/p>\n<p>DEVLET METODU<\/p>\n<p>Bu biti\u015f de\u011ferlendirmesinde bir b\u00fct\u00fcn olarak peygamberlerin g\u00f6nderildikleri kendi toplumlar\u0131na kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 tav\u0131r ve bu surede yeralan hik\u00e2yelerde belirtildi\u011fi gibi, davetin ba\u015f\u0131nda ve sonunda sergiledikleri farkl\u0131 tutumlar \u00fczerinde durmak istiyoruz.<\/p>\n<p>Her peygamber, kendi kavmine g\u00f6nderilmi\u015ftir. Davetin ba\u015flang\u0131c\u0131nda peygamber de onlardan biridir. Karde\u015fin karde\u015fi \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi, onlar\u0131 \u0130sl\u00e2ma \u00e7a\u011f\u0131rmaktad\u0131r. Karde\u015fin karde\u015fe istedi\u011fi gibi, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendisine bah\u015fetti\u011fi iyili\u011fi onlar i\u00e7in dilemekte, Rabbinin kendisine verdi\u011fi apa\u00e7\u0131k kan\u0131t\u0131 onlara da g\u00f6stermek istemektedir.<\/p>\n<p>Bu, ba\u015flang\u0131\u00e7ta her peygamberin toplumuna kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tav\u0131rd\u0131r. Ama i\u015fin sonunda hi\u00e7bir peygamberin tavr\u0131 b\u00f6yle olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Toplumundan baz\u0131 kimseler peygamberin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k vermi\u015f, kendilerine getirdi\u011fi mesaja inanm\u0131\u015flar. Kendilerinden istendi\u011fi gibi sadece Allah&#8217;a kulluk yapm\u0131\u015flar, boyunlar\u0131ndan Allah&#8217;dan ba\u015fka birtak\u0131m kullara boyun e\u011fme zincirini \u00e7\u0131karm\u0131\u015flar. B\u00f6ylece m\u00fcsl\u00fcman olmu\u015flar, &#8220;m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmet&#8221; olmu\u015flar&#8230; Toplumun di\u011fer bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de peygambere olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k vermemi\u015f, getirdi\u011fi mesaj\u0131 ink\u00e2r etmi\u015fler. Allah&#8217;\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda O&#8217;nun yaratt\u0131klar\u0131na boyun e\u011fmeye devam etmi\u015fler. Cahiliye hayatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f, \u0130sl\u00e2m\u0131n saf\u0131na ge\u00e7memi\u015fler. Bundan dolay\u0131 da &#8220;m\u00fc\u015frik \u00fcmmet&#8221; olmu\u015flar.<\/p>\n<p>Peygamberin daveti kar\u015f\u0131s\u0131nda tek bir toplum, iki ayr\u0131 millete b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f b\u00f6ylece; biri m\u00fcsl\u00fcman millet&#8230; di\u011feri de m\u00fc\u015frik millet&#8230; Peygamberlikten \u00f6nce birlik i\u00e7inde bulunan toplum, art\u0131k tek bir millet olma \u00f6zelli\u011fini kaybediyor. Bununla beraber, aralar\u0131nda \u0131rk ve soy ba\u011f\u0131 vard\u0131r. Ne var ki, \u0131rk ve soy ba\u011f\u0131, toprak ve ortak \u00e7\u0131karlar ba\u011f\u0131 peygamberlikten \u00f6nce oldu\u011fu gibi aralar\u0131ndaki ili\u015fkileri y\u00f6nlendirmiyor. Peygamberin gelmesiyle birlikte yeni bir ba\u011f ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Toplumu birle\u015ftiren ya da b\u00f6len bu ba\u011fd\u0131r art\u0131k. Bu inan\u00e7 ba\u011f\u0131d\u0131r, hayat sistemi ve din ba\u011f\u0131d\u0131r&#8230; Bu ba\u011f, birlik halindeki toplumu iki ayr\u0131 millete b\u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bir noktada bulu\u015fmalar\u0131, birarada bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir bu iki milletin&#8230;<\/p>\n<p>Bu iki millet aras\u0131ndaki inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 olanca netli\u011fi ile ortaya \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra peygamber ve onun yan\u0131nda yeralan m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmet, inan\u00e7, hayat sistemi ve boyun e\u011filen, itaat edilen, merci esas\u0131na dayal\u0131 olarak toplumlar\u0131ndan ayr\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Peygamberlik misyonundan \u00f6nce kendi toplumlar\u0131, kendi milletleri, kendi \u0131rklar\u0131 olan m\u00fc\u015frik milletten ayr\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130ki milletin hayat sistemi ayr\u0131d\u0131r, cinsiyetler de farkl\u0131d\u0131r art\u0131k. Bir tek toplumdan iki ayr\u0131 millet do\u011fmu\u015ftur. Bir noktada bulu\u015fmalar\u0131, birarada bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famalar\u0131 imk\u00e2ns\u0131z iki ayr\u0131 millet&#8230;<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcmanlar inan\u00e7, hayat sistemi ve ba\u011fl\u0131l\u0131k esas\u0131na dayanarak toplumlar\u0131ndan tamamen ayr\u0131l\u0131nca, y\u00fcce Allah da aralar\u0131ndaki sorunu kesin \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturmu\u015ftur. M\u00fc\u015frik milleti yoketmi\u015f, m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmeti de kurtarm\u0131\u015ft\u0131r. Bu surede de g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, bu kural tarih boyunca s\u0131k s\u0131k vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r<\/p>\n<p>Her yerdeki \u0130sl\u00e2mi dirili\u015f hareketinin \u00f6nc\u00fclerinin kesinlikle bilmeleri gereken husus \u015fudur: M\u00fcsl\u00fcmanlar d\u00fc\u015fmanlar\u0131ndan ayr\u0131lmad\u0131k\u00e7a, toplumlar\u0131n\u0131 i\u00e7inde bulunduklar\u0131 \u015firkten dolay\u0131 terkettiklerini a\u00e7\u0131k\u00e7a duyurmad\u0131k\u00e7a, sadece Allah&#8217;a boyun e\u011fdiklerini, sahte Rabblere itaat etmeyeceklerini, zorba ta\u011futlara uymayacaklar\u0131n\u0131, ister inan\u00e7, ister sembolik kulluk davran\u0131\u015flar\u0131, ister toplumsal yasalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan olsun, Allah&#8217;\u0131n izin vermedi\u011fi alanlarda kendi kafalar\u0131ndan uydurduklar\u0131 konularla h\u00fckmeden ta\u011futlar\u0131n y\u00f6netimindeki topluma kat\u0131lmayacaklar\u0131n\u0131 duyurmad\u0131k\u00e7a, y\u00fcce Allah, onlarla toplumlar\u0131 i\u00e7indeki d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n aras\u0131ndaki sorunu onlar\u0131n lehine \u00e7\u00f6z\u00fcmlemez.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcmanlar onlardan ayr\u0131lmad\u0131k\u00e7a, Allah&#8217;\u0131n eli zalimlerin soyunu kurutmak \u00fczere soruna m\u00fcdahale etmez. M\u00fcsl\u00fcmanlar mensup olduklar\u0131 toplumdan ayr\u0131lmad\u0131klar\u0131, onlardan uzakla\u015fmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece, dinlerinin dinlerinden, hayat sistemlerinin hayat sistemlerinden, yollar\u0131n\u0131n yollar\u0131ndan ayr\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a duyurmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n eli aralar\u0131ndaki sorunu \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek, m\u00fc&#8217;minlere zafer verece\u011fine, zalimlerin soyunu kurutaca\u011f\u0131na ili\u015fkin vaadini ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere m\u00fcdahale etmez.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte tarih i\u00e7inde s\u0131k s\u0131k uygulanan bu kural\u0131 \u0130sl\u00e2mi dirili\u015fin \u00f6nc\u00fcleri iyice kavramal\u0131d\u0131rlar, stratejilerini buna dayand\u0131rmal\u0131d\u0131rlar:<\/p>\n<p>\u0130lk ad\u0131m, insanlar\u0131 m\u00fcsl\u00fcman olmaya; hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmadan Allah&#8217;a boyun e\u011fmeye, O&#8217;nun yaratt\u0131klar\u0131ndan herhangi birine herhangi bir \u015fekilde boyun e\u011fmeyi reddetmeye \u00e7a\u011f\u0131rmakla ba\u015flamal\u0131d\u0131r. Bunun ard\u0131ndan tek bir toplum ikiye ayr\u0131l\u0131r. Allah&#8217;a boyun e\u011fen muvahhit m\u00fc&#8217;minler bir saff\u0131, ya da milleti, Allah&#8217;\u0131 bir yana b\u0131rak\u0131p O&#8217;nun yaratt\u0131klar\u0131ndan herhangi birine boyun e\u011fen m\u00fc\u015frikler de \u00f6b\u00fcr saff\u0131 olu\u015ftururlar. Sonra m\u00fc&#8217;minlerle m\u00fc\u015frikler birbirlerinden ayr\u0131l\u0131rlar. Ard\u0131ndan y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n m\u00fc&#8217;minlere zafer verece\u011fine, m\u00fc\u015friklerin k\u00f6k\u00fcn\u00fc kurutaca\u011f\u0131na ili\u015fkin vaadi ger\u00e7ekle\u015fir. Nitekim insanl\u0131k tarihi boyunca defalarca b\u00f6yle olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Pratik ayr\u0131l\u0131ktan \u00f6nceki davet s\u00fcreci uzun zaman alabilir: Ama inan\u00e7 noktas\u0131ndaki ayr\u0131l\u0131k ilk andan itibaren bilin\u00e7 plan\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmelidir.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 toplum i\u00e7inde do\u011fan iki milletin birbirinden kesin \u00e7izgilerle ayr\u0131lmas\u0131 gecikebilir. Herhangi bir nesil i\u00e7indeki davet\u00e7iler, bir\u00e7ok fedak\u00e2rl\u0131klar, i\u015fkenceler, me\u015fakkatler \u00e7ekebilirler. Ama y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlarla toplumlar\u0131 aras\u0131ndaki sorunu onlar\u0131n lehine \u00e7\u00f6z\u00fcmleyece\u011fine ili\u015fkin vaadi m\u00fcsl\u00fcman kitlenin g\u00f6nl\u00fcnde bir nesil ya da nesiller boyu s\u00fcren pratik durumdan daha do\u011frudur, daha kesindir. Bu vaad, ku\u015fkusuz ger\u00e7ekle\u015fecektir. Y\u00fcce Allah, insanl\u0131k tarihi boyunca y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan yasas\u0131na g\u00f6re verdi\u011fi s\u00f6z\u00fcnden d\u00f6nmez.<\/p>\n<p>Bu kural; bu tarz bir a\u00e7\u0131kl\u0131k ve kesinlikle bak\u0131lmas\u0131, t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131 kaplayan cahiliyeye kar\u015f\u0131 koyan \u0130sl\u00e2mi hareket i\u00e7in bir zorunluluktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, zaman ve mek\u00e2nla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmayan s\u00fcrekli bir kurald\u0131r&#8230; \u0130sl\u00e2mi dirili\u015fin \u00f6nc\u00fcleri, s\u00fcrekli yenilenen cahiliyenin a\u015famalar\u0131ndan birini ya\u015fayan insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 koyduklar\u0131na g\u00f6re, benzeri bir cahiliyeye yuvarland\u0131k\u00e7a, ayn\u0131 \u00e7irkefle geri d\u00f6nd\u00fck\u00e7e, peygamberlerin ellerinden tutup \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 gibi ayn\u0131 inan\u00e7 sistemi ile kar\u015f\u0131 koyduklar\u0131na g\u00f6re, m\u00fcsl\u00fcman kitle ba\u015flang\u0131\u00e7 ve sonu\u00e7 noktas\u0131n\u0131, her iki nokta aras\u0131ndaki davet a\u015famas\u0131n\u0131 iyi belirlemelidir. Allah&#8217;\u0131n kanununun kendi y\u00f6r\u00fcngesinde i\u015fledi\u011fine, sonununsa, mutlaka Allah&#8217;dan korkanlar\u0131n lehine oldu\u011funa kesinlikle g\u00fcvenmelidir.<\/p>\n<p>SOMUTLA\u015eAN HAREKET METODU<\/p>\n<p>Son olarak, bu surede yeralan hik\u00e2yeler \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z de\u011ferlendirmeler i\u00e7inde Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;de somutla\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle bu dinin hareket metodunun \u00f6zelli\u011fi a\u00e7\u0131\u011fa kavu\u015fmaktad\u0131r. Bu pratik bir \u00f6zelliktir. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n realitesini bu Kur&#8217;an&#8217;la kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r, pratik ve uygulamal\u0131 olarak&#8230;<\/p>\n<p>Bu hik\u00e2yeler Mekke&#8217;de Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ini yordu. Onun yan\u0131nda yeralan m\u00fc&#8217;min az\u0131nl\u0131k Mekke&#8217;de s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f kalm\u0131\u015ft\u0131, \u0130sl\u00e2ma davet hareketi donma noktas\u0131na gelmi\u015fti. Yol uzun ve me\u015fakkatliydi M\u00fcsl\u00fcmanlar yolun sonunun ne olaca\u011f\u0131n\u0131 da bilmiyorlard\u0131. Ama bu hik\u00e2yede onlara yolun sonunu g\u00f6steriyordu. Ellerinden tutuyor, bu yolda ad\u0131m att\u0131r\u0131yordu. Yollar\u0131 apa\u00e7\u0131k ve tarih boyunca gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f y\u00fcce davet kervan\u0131na ula\u015f\u0131yordu. Bu y\u00fcce kervanla yak\u0131nl\u0131k, a\u015final\u0131k kuruyorlard\u0131. \u00dcrk\u00fcp ka\u00e7m\u0131yorlard\u0131!. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, belli bir yolda hareket eden kesintisiz bir kervan i\u00e7inde yeralan bir gruptular. Iss\u0131z bir \u00e7\u00f6lde yollar\u0131n\u0131 yitirmi\u015f bir g\u00fcruh de\u011fillerdi. Onlar i\u015fleyen ilahi yasa uyar\u0131nca ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131ndan, biti\u015f noktas\u0131na do\u011fru yolalacaklard\u0131. Tesad\u00fcflere uyarak ba\u015f\u0131bo\u015f hareket etmeyeceklerdi.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte Kur&#8217;an, m\u00fcsl\u00fcman saf aras\u0131nda b\u00f6yle hareket ediyordu. Bu saff\u0131 belirlenen ve g\u00fcvenli bir yolda b\u00f6yle hareket ettiriyordu.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn de yar\u0131n da \u0130sl\u00e2mi dirili\u015fin \u00f6nc\u00fcleri aras\u0131nda bu \u015fekilde hareket edebilir, yine onlar\u0131 davetin belirlenen yoluna hareket ettirebilir.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu \u00f6nc\u00fc grup, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n i\u015faretlerine, mesajlar\u0131na muhta\u00e7t\u0131r. Hareket metodu stratejisi ve a\u015famalar\u0131n\u0131n noktas\u0131nda Kur&#8217;an&#8217;dan ilham almaya muhta\u00e7t\u0131r. Bu stratejinin ve a\u015famalar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sorunlara cevap bulmak i\u00e7in, yolun sonunda kendisini bekleyen ak\u0131bet i\u00e7in Kur&#8217;an&#8217;\u0131n direktiflerine ihtiya\u00e7 duyacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bu \u015fekliyle Kur&#8217;an s\u0131rf bereket ve bolluk getirsin diye okunan bir kitap de\u011fildir. O canl\u0131d\u0131r, hareket halindeki m\u00fcsl\u00fcman cemaat \u00fczerine \u015fu anda iniyormu\u015f gibidir. Onunla birlikte hareket etsin, direktiflerine uysun, i\u00e7inde yeralan ilahi vaadlerin fark\u0131na vars\u0131n diye&#8230;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte biz &#8220;bu Kur&#8217;an anlamlar\u0131n\u0131 realite d\u00fcnyas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in kendisi ile birlikte hareket eden m\u00fcsl\u00fcman kitleden ba\u015fka hi\u00e7 kimseye s\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7maz. Ne s\u0131rf bereket i\u00e7in okuyanlara, ne s\u0131rf edebi ve ilmi ara\u015ft\u0131rmalar i\u00e7in okuyanlara ne de s\u0131rf i\u00e7indeki \u00fcslup ve ifade tarz\u0131n\u0131 inceleyenlere&#8221; derken bunu kastediyorduk.<\/p>\n<p>Bunlardan hi\u00e7biri Kur&#8217;an&#8217;daki sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6zellikleri kavrayamazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu Kur&#8217;an bu tarz bir inceleme, ara\u015ft\u0131rma unsuru olsun diye inmemi\u015ftir. Tersine hareket ve direktif unsuru olsun diye inmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u015eirkten uzak \u0130sl\u00e2ma uyarak azg\u0131n cahiliyeye kar\u015f\u0131 koyanlar, yeniden \u0130sl\u00e2ma d\u00f6nd\u00fcrmek i\u00e7in sap\u0131k insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 cihad edenler, insanlar\u0131 kula kulluktan \u00e7\u0131kar\u0131p tek ve ortaks\u0131z Allah&#8217;a kul yapmak i\u00e7in yery\u00fcz\u00fcnde ta\u011futlara kar\u015f\u0131 sava\u015fanlar&#8230;<\/p>\n<p>Evet, ancak bunlar Kur&#8217;an&#8217;\u0131 anlayabilirler, \u00f6z\u00fcn\u00fc kavrayabilirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n indi\u011fi atmosferin benzeri bir atmosferde ya\u015f\u0131yorlar. \u0130lk defa \u00fczerlerine Kur&#8217;an inen kitlenin yapt\u0131\u011f\u0131 hareketin ayn\u0131s\u0131 i\u00e7inde yaral\u0131yorlar. Hareket ve cihad esnas\u0131nda ayetlerinin anlamlar\u0131n\u0131n tad\u0131na var\u0131yorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, bu anlamlar\u0131n olaylarda ve realitede somutla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorlar. \u0130\u015fte \u00e7ektikleri bunca i\u015fkencenin, bunca me\u015fakkatin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131zca budur. Kar\u015f\u0131l\u0131k m\u0131 dedim? Hay\u0131r asla! Vallahi bu, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bir l\u00fctfudur.<\/p>\n<p>&#8220;De ki; Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfu ile, rahmeti ile, sadece bunlarla sevinsinler, bunlar onlar\u0131n biriktirdikleri d\u00fcnya mal\u0131ndan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Bu b\u00fcy\u00fck l\u00fctfuna kar\u015f\u0131l\u0131k y\u00fcce Allah&#8217;a hamdolsun.<\/p>\n<p>HUD SURES\u0130N\u0130N SONU<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>120- Sana anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z, \u00f6nceki peygamberlerin hayat\u0131na ili\u015fkin her olay, g\u00f6nl\u00fcn\u00fc ferahlatmay\u0131 ve azmini peki\u015ftirmeyi ama\u00e7l\u0131yor. Bu hik\u00e2yeler sana ger\u00e7e\u011fi ilettikleri gibi m\u00fc&#8217;minler i\u00e7in de \u00f6\u011f\u00fct ve hat\u0131rlatma niteli\u011findedirler. 121- \u0130nanmayanlara de ki; `Siz bildi\u011finiz gibi hareket ediniz, biz de bildi\u011fimiz gibi hareket edelim. &#8216; 122- Bekleyiniz bakal\u0131m, biz de bekliyoruz. 123- G\u00f6klere ve yere ili\u015fkin &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1596,323,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2598","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-hud-suresi","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2598","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2598"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2598\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2598"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2598"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2598"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}