{"id":2600,"date":"2012-01-20T12:01:04","date_gmt":"2012-01-20T12:01:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2600"},"modified":"2012-01-20T12:01:04","modified_gmt":"2012-01-20T12:01:04","slug":"hud-suresinin-58-119-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/hud-suresinin-58-119-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Hud Suresi’nin 58-119.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

58- Azaba ili\u015fkin emrimiz geldi\u011finde Hud’u ve beraberindeki m\u00fc’minleri, rahmetimizin sonucu olarak, kurtard\u0131k; onlar\u0131 a\u011f\u0131r azaptan koruduk.<\/strong><\/p>\n

Tehdidimizi ger\u00e7ekle\u015ftirip soyda\u015flar\u0131n\u0131 imha etmeye ili\u015fkin emrimiz geldi\u011finde Hz. Hud ile yan\u0131ndaki m\u00fc’minleri dolays\u0131z rahmetimizin eseri olarak kurtard\u0131k. Soyda\u015flar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na inen genel azab\u0131m\u0131zdan onlar\u0131 uzak tuttuk. Onlar\u0131 k\u00f6t\u00fc ak\u0131betin kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kard\u0131k. B\u00f6ylece onlar ilahi mesaj\u0131 yalan sayanlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelen “kat\u0131” azaptan sa\u011f olarak kurtuldular. Burada azap “kat\u0131” s\u0131fat\u0131 ile nitelendiriliyor. Bu s\u0131fat, ifadeye somutluk kazand\u0131r\u0131yor. Bu “kat\u0131”l\u0131k, hem ayetin atmosferi ile ve hem de s\u00f6zkonusu soyda\u015flar\u0131n kaba ve serke\u015f karakterleri ile uyumlu bir ifadedir.<\/p>\n

Ado\u011fullar\u0131’n\u0131n yokoldu\u011fu bu noktada, onlar\u0131n yok edili\u015flerine uzak bir ge\u00e7mi\u015fin olay\u0131 olarak i\u015faret ediliyor, i\u015fledikleri su\u00e7lar\u0131n dosyas\u0131na dikkatler \u00e7ekiliyor, arkas\u0131ndan l\u00e2netle ve Allah’\u0131n rahmetinden kovularak u\u011furlan\u0131yorlar. Bu a\u00e7\u0131klamalarda ayr\u0131nt\u0131l\u0131, tekrarlay\u0131c\u0131 ve vurgulay\u0131c\u0131 bir anlat\u0131m tarz\u0131 kullan\u0131l\u0131yor.
\n
\n59- \u0130\u015fte sana o Ado\u011fullar\u0131; onlar Rabblerinin ayetlerini yalanlad\u0131lar, O’nun peygamberlerine kar\u015f\u0131 geldiler ve ne kadar k\u00fcstah zorba varsa hepsinin emirlerine uydular.<\/p>\n

60- Gerek bu d\u00fcnyada gerek k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde Allah’\u0131n l\u00e2netine u\u011frad\u0131lar. Haberiniz olsun, Ado\u011fullar\u0131 Rabblerini ink\u00e2r ettiler. Hey, kahrolsun Hud’un soyda\u015flar\u0131 olan Ado\u011fullar\u0131!<\/strong><\/p>\n

“\u0130\u015fte sana o Ado\u011fullar\u0131…” Uzakta kalm\u0131\u015f, ge\u00e7mi\u015fin karanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015f bir olgudan s\u00f6zedilir gibi. Oysa ayette az \u00f6nce onlar\u0131n ser\u00fcvenleri anlat\u0131l\u0131yordu, yokolu\u015flar\u0131 da canl\u0131 bir sahne halinde okuyucular\u0131n g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcne serilmi\u015fti. Fakat art\u0131k ge\u00e7ip gittiler. Bak\u0131\u015flardan ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerden uzakla\u015ft\u0131lar. \u015eimdi ayeti incelemeye \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:<\/p>\n

“\u0130\u015fte sana o Ado\u011fullar\u0131; onlar Rabblerinin ayetlerini yalanlad\u0131lar; O’nun peygamberlerine kar\u015f\u0131 geldiler.”<\/p>\n

Ger\u00e7ekte Hz. Hud’un soyda\u015flar\u0131 bir tek peygambere kar\u015f\u0131 gelmi\u015flerdi. Ama t\u00fcm peygamberlerin getirdikleri mesaj ayn\u0131 de\u011fil midir? Buna g\u00f6re kim bir peygamberin s\u00f6z\u00fcn\u00fc dinlemez ise, asl\u0131nda t\u00fcm peygamberlere kar\u015f\u0131 gelmi\u015f olur. Ayr\u0131ca “ayetler” ve “Peygamberler” kelimelerinin \u00e7o\u011ful olarak kullan\u0131lmas\u0131 bir ba\u015fka \u00fcslup inceli\u011fi ta\u015f\u0131r. Bu yolla adamlar\u0131n su\u00e7lar\u0131 b\u00fcy\u00fck g\u00f6sterilmi\u015f, al\u00e7akl\u0131klar\u0131na projekt\u00f6r tutulmu\u015f oluyor. Bu adamlar “ayetleri” yalanlam\u0131\u015flar ve “peygamberler”e kar\u015f\u0131 gelmi\u015flerdir. Ne b\u00fcy\u00fck bir su\u00e7 i\u015flemi\u015fler ve ne kadar i\u011fren\u00e7 bir c\u00fcrm\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015flerdir! Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Ne kadar k\u00fcstah zorba varsa hepsinin emirlerine uydular.”<\/p>\n

Ba\u015flar\u0131na \u00e7\u00f6reklenen her zorban\u0131n, ger\u00e7e\u011fe teslim olmaya yana\u015fmayan her \u015f\u0131mar\u0131k diktat\u00f6r\u00fcn emirlerine boyun e\u011fdiler. Oysa onlar ba\u015f\u0131na buyruk diktat\u00f6rlerin boyunduru\u011fundan \u00e7\u0131kmakla, kendilerine ait i\u015fleri kendileri d\u00fc\u015f\u00fcnmekle, zorbalara kuyruk olup insanl\u0131k haysiyetlerini \u00e7i\u011fnetmem\u00e9kle y\u00fck\u00fcml\u00fc idiler. Bundan a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131lan \u015fudur: Hz. Hud ile Ado\u011fullar\u0131 aras\u0131ndaki ana mesele, temel tart\u0131\u015fma konusu; Ado\u011fullar\u0131’n\u0131n s\u0131rf y\u00fcce Allah’\u0131n rabbl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul edip etmemeleri, kula kul olmay\u0131 kesinlikle reddederek tek Allah’\u0131n kesin egemenli\u011fini benimseyip benimsememeleri idi, mesele egemenlik ve ba\u011fl\u0131l\u0131k meselesi idi. Ba\u015fka bir deyimle aradaki tart\u0131\u015fman\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131k noktas\u0131n\u0131 “Egemenli\u011fine girecekleri ve emirlerine uyacaklar\u0131 Rabb kimdir?” sorusunun cevab\u0131 idi. Bu ger\u00e7ek y\u00fcce Allah’\u0131n az \u00f6nce okudu\u011fumuz \u015fu ayetinde a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor:<\/p>\n

“\u0130\u015fte sana o Ado\u011fullar\u0131; onlar Rabblerinin ayetlerini yalanlad\u0131lar, peygamberlerine kar\u015f\u0131 geldiler ve ne kadar k\u00fcstah zorba varsa hepsinin emirlerine uydular.”<\/p>\n

Temel tart\u0131\u015fma konusu peygamberlerin emirlerini \u00e7i\u011fneyip zorbalar\u0131n emirlerine boyun e\u011fme meselesidir. \u0130sl\u00e2m; peygamberlerin emirlerine uyup -\u00e7\u00fcnk\u00fc bu emirler asl\u0131nda y\u00fcce Allah’\u0131n emirleridir- zorbalar\u0131n emirlerine kar\u015f\u0131 gelmek, ba\u015f kald\u0131rmakt\u0131r. Her peygamberlik misyonunda ve her peygamberin mesaj\u0131na g\u00f6re bu nokta cahiliye ile \u0130sl\u00e2m aras\u0131ndaki, k\u00e2firlik ile m\u00fcminlik aras\u0131ndaki yol ayr\u0131m\u0131d\u0131r.<\/p>\n

S\u00f6ylediklerimiz \u015funu ortaya koyuyor. Tek Allah \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6ncelikle \u00fczerinde \u0131srarla durdu\u011fu ilke, y\u00fcce Allah’dan ba\u015fkas\u0131n\u0131n egemenli\u011finden kurtulmakt\u0131r; zorba diktat\u00f6rlerin sultas\u0131na ba\u015f kald\u0131rmakt\u0131r. Bu \u00e7a\u011fr\u0131ya g\u00f6re ki\u015filik onurunu \u00e7i\u011fnetmek, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckten fedak\u00e2rl\u0131k etmek, kendilerini bir \u015fey sanan zorbalara boyun e\u011fmek m\u00fc\u015friklik ve k\u00e2firlik su\u00e7udur. Bu su\u00e7u i\u015fleyenler, bu al\u00e7akl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7lerine sindirenler, d\u00fcnyada hel\u00e2k edilmeyi ve ahirette azaba \u00e7arp\u0131lmay\u0131 hakederler. Y\u00fcce Allah, insanlar\u0131 \u00f6zg\u00fcr olsunlar, hi\u00e7bir yarat\u0131\u011fa kul-k\u00f6le olmas\u0131nlar, bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini feda edip herhangi bir zorbaya, herhangi bir diktat\u00f6re, herhangi bir ba\u015f\u0131na buyruk lidere k\u00f6r\u00fc-k\u00f6r\u00fcne itaat etmesinler diye yaratm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n onurlu olu\u015flar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esi budur. E\u011fer insanlar bu onurluluk gerek\u00e7eleri \u00fczerinde titizlikle titremezlerse y\u00fcce Allah kat\u0131nda ne onurlar\u0131 kal\u0131r ve ne de kurtulu\u015fa erebilirler. Y\u00fcce Allah’\u0131n egemenli\u011finden \u00e7\u0131karak kullardan birinin sultas\u0131 alt\u0131na giren bir toplumun onurlu oldu\u011funu, insan toplumu oldu\u011funu iddia etmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00d6te yandan kullar\u0131n egemenli\u011fini, zorbalar\u0131n boyunduru\u011fu alt\u0131na girmeyi kabul edenler, g\u00fc\u00e7l\u00fcler kar\u015f\u0131s\u0131nda zay\u0131f kald\u0131klar\u0131 gerek\u00e7esi ile bu bask\u0131ya boyun e\u011fdiklerini ileri s\u00fcrebilirler. Fakat bu ge\u00e7erli bir mazeret de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ezici \u00e7o\u011funlu\u011fu onlar olu\u015fturur, kar\u015f\u0131lar\u0131ndaki zalimler, zorbalar bir avu\u00e7luk bir az\u0131nl\u0131kt\u0131r. Buna g\u00f6re e\u011fer bu zorbalar\u0131n boyunduru\u011fundan kurtulmak isteseler bu yolda baz\u0131 fedak\u00e2rl\u0131klar\u0131 g\u00f6ze almak pahas\u0131na haks\u0131z bask\u0131lara kar\u015f\u0131 ba\u015fkald\u0131rarak diktat\u00f6rlere a\u015fa\u011f\u0131lanma vergisi \u00f6demekten, \u0131rzlar\u0131n\u0131 ve mallar\u0131n\u0131 bu canavarlar\u0131n a\u011f\u0131z yemi olmaktan kurtarabilirler.<\/p>\n

Ado\u011fullar\u0131 hel\u00e2k oldu, \u00e7\u00fcnk\u00fc ba\u015flar\u0131na ge\u00e7en her zorba diktat\u00f6r\u00fcn emirlerine boyun e\u011fdiler. D\u00fcnya ve ahiret l\u00e2neti ile u\u011furlanarak hel\u00e2k oldular. Okuyoruz<\/p>\n

“Gerek bu d\u00fcnyada, gerekse k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde Allah’\u0131n lanetine u\u011frad\u0131lar.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, yine de onlar\u0131n pe\u015fini b\u0131rakm\u0131yor. Kendilerini l\u00e2netli yolculuklar\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131rken, sicillerini, kirli \u00e7ama\u015f\u0131rlar\u0131n\u0131, bu duruma d\u00fc\u015fmelerinin ana sebebini herkese a\u00e7\u0131k bir duyuru ve y\u00fcksek frekansl\u0131 bir uyar\u0131 ile insanlara ilan ediyor. Okuyoruz:<\/p>\n

“Haberiniz olsun ki, Ado\u011fullar\u0131 Rabblerini ink\u00e2r ettiler.”<\/p>\n

Sonra da onlara kovulma ve uzaklara s\u00fcr\u00fclme bedduas\u0131 okunuyor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Hey kahrolsun, (g\u00f6zlerden \u0131rak olsun), Hud’un soyda\u015flar\u0131 olan Ado\u011fullar\u0131!”<\/p>\n

Hedefi son derece net bi\u00e7imde belirlenmi\u015f bir beddua ifadesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Sanki \u00fczerlerine sal\u0131nan l\u00e2nete a\u00e7\u0131k adres veriliyor, hed\u00e9fini \u015fa\u015fmadan hemen ba\u015flar\u0131na \u00e7\u00f6reklensin diye! Bir daha okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Hey, kahrolsun (g\u00f6zlerden \u0131rak olsun) Hud’un soyda\u015flar\u0131 olan Ado\u011fullar\u0131.”<\/p>\n

HZ. HUD’UN KISSASINDAN \u00c7IKARIMLAR<\/p>\n

\u015eimdi de Hz. Salih’in hik\u00e2yesine ge\u00e7meden \u00f6nce bu surede anlat\u0131lan bi\u00e7imi ile Hz. Hud ile soyda\u015flar\u0131n\u0131n hik\u00e2yesinden \u00e7\u0131karmam\u0131z gereken dersler \u00fczerinde k\u0131saca durmak istiyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n, tarihin s\u00fcreci boyunca izledi\u011fi \u00e7izginin bu \u015fekilde Kur’an’da anlat\u0131lmas\u0131n\u0131n sebebi, bu inan\u00e7 sistemine ili\u015fkin stratejinin \u00e7a\u011flar \u00fcst\u00fc kilometre ta\u015flar\u0131n\u0131, yol i\u015faretlerini belirlemektir. Bu kilometre ta\u015flar\u0131 \u0130sl\u00e2m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n sadece ge\u00e7mi\u015f y\u00fczy\u0131llar\u0131n\u0131n de\u011fil, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcne kadar ki gelecek y\u0131llar\u0131n\u0131n da yol g\u00f6stericileridir. Yine bu stratejik kilometre ta\u015flar\u0131, Kur’an-\u0131 Kerim’in ilk muhataplar\u0131 olup onun \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda o g\u00fcnlerin cahiliyesinin kar\u015f\u0131s\u0131na dikilmi\u015f olan ilk m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n k\u0131lavuzlar\u0131 de\u011fildir; tersine bu i\u015faret ta\u015flar\u0131, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcne kadar cahiliyeye kar\u015f\u0131 m\u00fccadele verecek olan her m\u00fcsl\u00fcman cemaatin stratejisini belirleyeceklerdir. \u0130\u015fte Kur’an-\u0131 Kerim’i, \u0130sl\u00e2m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcms\u00fcz kitab\u0131 yapan, ona b\u00fct\u00fcn zamanlar\u0131n stratejik rehberi fonksiyonunu kazand\u0131ran \u00f6zellik de budur.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim’in bu yoldaki vurgulamalar\u0131na yukar\u0131da k\u0131saca de\u011finmi\u015ftik. \u015eimdi bu vurgulamalar\u0131n hemen hemen hepsine bir kez daha g\u00f6zatmak istiyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu vurgulamalar\u0131 surenin h\u0131zl\u0131 ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde ayetlerin k\u0131saca a\u00e7\u0131klanmas\u0131 \u00e7er\u00e7evesine ba\u011fl\u0131 kalarak g\u00fcndeme getirebilmi\u015ftik. Oysa bu vurgulamalar, yine de \u00f6zetleme \u00e7er\u00e7evesini a\u015fmamakla birlikte, daha uzun bir irdelemeyi gerektirecek \u00f6nemdedirler. Bu irdelemenin kapsam\u0131na ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z “vurgulama”lar\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n

1- \u0130lk \u00f6nce b\u00fct\u00fcn peygamberlerin dile getirdikleri, b\u00fct\u00fcn peygamberlik misyonlar\u0131n\u0131n ba\u015f maddesini olu\u015fturan tek ve \u00f6l\u00fcms\u00fcz \u00e7a\u011fr\u0131ya de\u011finmek istiyoruz. \u0130badeti ve kullu\u011fu birlikte y\u00fcce Allah’a sunma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131. Kur’an-\u0131 Kerim, bu \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 bize her peygamberin dilinden \u015f\u00f6yle aktar\u0131yor; “Ey soyda\u015flar\u0131m, Allah’a kulluk (ibadet) ediniz, O’ndan ba\u015fka bir ilah\u0131n\u0131z yoktur.”<\/p>\n

Biz tek Allah’a “ibadet etmeyi, s\u00fcrekli bi\u00e7imde d\u00fcnya ve ahiretle ilgili b\u00fct\u00fcn konularda tek Allah’a kapsaml\u0131 bi\u00e7imde boyun e\u011fmek” \u015feklinde a\u00e7\u0131klad\u0131k. \u00c7\u00fcnk\u00fc “ibadet” kelimesi s\u00f6zl\u00fck anlam\u0131 ile bu demektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc “ibadet” k\u00f6k\u00fcnden t\u00fcremi\u015f bir fiil olan “abede” “boyun e\u011fdi, ba\u015f e\u011fdi, e\u011fildi” anlamlar\u0131na gelir. Yine ayn\u0131 k\u00f6kten t\u00fcremi\u015f bir kelimenin olu\u015fturdu\u011fu “Tar\u0131kun muabbed\u00fcn” tamlamas\u0131 “d\u00fczle\u015ftirilmi\u015f, y\u00fcr\u00fcnmeye elveri\u015fli duruma getirilmi\u015f yol” demektir. Yine bu k\u00f6kten t\u00fcremi\u015f “Abbedehu” ifadesi “ona boyun e\u011fdirdi, onu emri alt\u0131na ald\u0131” anlam\u0131na gelir.<\/p>\n

Zaten Kur’an-\u0131 Kerim’in Mekke’deki ilk muhataplar\u0131 olan ve “ibadet” etme emrini alan Araplar bu kelimenin i\u00e7eri\u011fini bildi\u011fimiz “kulluk ama\u00e7l\u0131 hareketler” ile s\u0131n\u0131rl\u0131 g\u00f6rm\u00fcyorlard\u0131. Hatta Kur’an, Mekke’de onlara ilk seslendi\u011fi g\u00fcnlerde hen\u00fcz bu “kulluk i\u00e7erikli hareketler” farz k\u0131l\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131 bile. O g\u00fcn\u00fcn Araplar\u0131 bu kelimeyi ilk duyduklar\u0131nda onun “y\u00fcce Allah’\u0131n b\u00fct\u00fcn emirlerine uyarak O’nun d\u0131\u015f\u0131ndakilerin boyunlardaki her t\u00fcrl\u00fc itaat halkalar\u0131n\u0131 s\u00f6k\u00fcp atmak” demek oldu\u011funu biliyorlar, bu kelimeden bu anlam\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

\u00d6te yandan Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- de “ibadet” kelimesini “kulluk ama\u00e7l\u0131 hareketler” anlam\u0131nda de\u011fil de “ba\u011fl\u0131l\u0131k, uyum” anlam\u0131nda yorumlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu a\u00e7\u0131klamay\u0131 \u015fu m\u00fcnasebetle yapt\u0131. Bir defas\u0131nda sahabilerden Ad\u0131yy b. Hatem’e yahudiler ile hristiyanlardan, onlar\u0131n hahamlar\u0131n\u0131 ve rahiplerini rabb edinmelerinden s\u00f6zederken, konu\u015fmas\u0131n\u0131n bir yerinde \u015f\u00f6yle buyurdu; “Evet. Bu hahamlar ile rahipler, yahudiler ile hristiyanlara helal \u015feyleri haram ve haram \u015feyleri de hel\u00e2l ilan etmi\u015fler, onlar da din adamlar\u0131n\u0131n bu yasalar\u0131na uymu\u015flard\u0131r. Bu da onlara ibadet etmeleri demektir.”<\/p>\n

“\u0130badet” kelimesinin “kulluk ama\u00e7l\u0131 hareketler” i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131, bu hareketlerin \u00e7e\u015fitli alanlardaki Allah’a boyun e\u011fme bi\u00e7imleri olarak say\u0131lmalar\u0131ndan ileri gelir. Fakat bu bi\u00e7imler “ibadet” kavram\u0131n\u0131n t\u00fcm i\u00e7eri\u011fini kapsamazlar; hatta kavram\u0131n as\u0131l i\u00e7eri\u011fi de\u011fil, bu i\u00e7eri\u011fin ba\u011f\u0131ml\u0131 tezah\u00fcrleridirler. Zaman i\u00e7inde gerek “din” ve gerekse “ibadet” kavramlar\u0131 kafalarda \u00e7arp\u0131tmaya u\u011fray\u0131nca insanlar\u0131 \u0130sl\u00e2mdan \u00e7\u0131kararak cahiliyenin batakl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcren “Allah’dan ba\u015fkas\u0131na ibadet etme” eyleminin sadece ibadet i\u00e7erikli davran\u0131\u015flar\u0131 Allah’dan ba\u015fkas\u0131na, mesel\u00e2 putlara ve heykellere sunmakla ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na g\u00f6re insan bu somut sap\u0131kl\u0131k t\u00fcr\u00fcnden ka\u00e7\u0131nd\u0131k\u00e7a, cahiliyeden ve m\u00fc\u015friklikten uzak kalm\u0131\u015f ve “m\u00fcsl\u00fcman” olmu\u015f olur. Bu y\u00fczden ona k\u00e2fir denemez. B\u00f6yle bir adam, \u0130sl\u00e2m toplumunun m\u00fcsl\u00fcmanlara tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn haklardan yararlan\u0131r. Yani can, \u0131rz, mal dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 gibi \u0130sl\u00e2m hukukunun getirdi\u011fi b\u00fct\u00fcn dokunulmazl\u0131klar\u0131n koruyucu \u015femsiyesi alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

Bu g\u00f6r\u00fc\u015f as\u0131ls\u0131z bir saplant\u0131d\u0131r; insan\u0131n \u0130sl\u00e2ma giri\u015fini ve ondan \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 belirleyen “ibadet” kavram\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcne y\u00f6nelik bir s\u0131n\u0131rland\u0131rma, bir daraltma, hatta bir de\u011fi\u015ftirme ve ba\u015fkala\u015ft\u0131rma giri\u015fimidir. Bu kavram, her konuda y\u00fcce Allah’a eksiksiz bi\u00e7imde boyun e\u011fmek ve yine her konuda y\u00fcce Allah’dan ba\u015fkas\u0131na boyun e\u011fmeyi kesinlikle reddetmek demektir. “\u0130badet” kelimesinin s\u00f6zl\u00fckteki anlam\u0131 bu oldu\u011fu gibi, Peygamber Efendimiz “Yahudiler ile hristiyanlar, Allah’\u0131 bir yana b\u0131rakarak hahamlar\u0131n\u0131 ve rahiplerini ilah edindiler” ayetini (Tevbe Suresi 31) a\u00e7\u0131klarken, bu kavram\u0131 b\u00f6yle yorumlam\u0131\u015ft\u0131r. Herhangi bir terimi do\u011frudan do\u011fruya Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra o konuda art\u0131k hi\u00e7 kimseye s\u00f6z d\u00fc\u015fmez.<\/p>\n

Bu ger\u00e7e\u011fi bu tefsir kitab\u0131nda bir\u00e7ok kez vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi bu dinin mahiyeti ve stratejisi konusunda y\u00fcce Allah’\u0131n bizi yazmaya muvaffak k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 her eserimizde \u00fcst\u00fcne basa basa belirtmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. \u015eimdi ise bu surede anlat\u0131lan bi\u00e7imi ile Hud hik\u00e2yesinde bu meselenin \u00f6z\u00fcn\u00fc belirleyen bir vurgu buluyorum. Bu vurgu, ayn\u0131 zamanda Hz. Hud ile soyda\u015flar\u0131 aras\u0131ndaki sava\u015f\u0131n, Hz. Hud’un getirdi\u011fi \u0130sl\u00e2m ile soyda\u015flar\u0131n\u0131n i\u00e7inde debelendikleri cahiliye aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n da eksenini belirliyor; bu belirlemelerin sonucu olarak Hz. Hud’un “Ey soyda\u015flar\u0131m, Allah’a kulluk ediniz, O’ndan ba\u015fka bir ilah\u0131n\u0131z yoktur” derken, ne kasdetti\u011fi de ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

Hz. Hud, bu s\u00f6zleri s\u00f6ylerken, “Ey soyda\u015flar\u0131m, sak\u0131n ibadet ama\u00e7l\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131z\u0131 Allah’dan ba\u015fkas\u0131na sunmay\u0131n\u0131z” demek istemiyordu. Oysa “ibadet” kavram\u0131n\u0131 kafalar\u0131nda s\u0131n\u0131rland\u0131rarak onu sadece “kulluk ama\u00e7l\u0131 davran\u0131\u015flar”\u0131n dar \u00e7er\u00e7evesine hapsedenler b\u00f6yle demek istedi\u011fini san\u0131rlar. Asl\u0131nda Hz. Hud’un maksad\u0131, t\u00fcm\u00fc ile ya\u015fama tarz\u0131nda tek Allah’a boyun e\u011fmek ve buna kar\u015f\u0131l\u0131k yine t\u00fcm\u00fc ile ya\u015fama tarz\u0131nda zorbalardan birine itaat etmeyi, boyun e\u011fmeyi reddetmektir. Hud’un soyda\u015flar\u0131n\u0131n, hel\u00e2k edilmelerini, d\u00fcnyada ve ahirette l\u00e2nete u\u011framalar\u0131n\u0131 haketmelerini gerektiren k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri sadece “kulluk ama\u00e7l\u0131 davran\u0131\u015flar”\u0131 y\u00fcce Allah’dan ba\u015fkas\u0131na sunmak de\u011fildi. Bu k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri, \u00e7ok say\u0131daki m\u00fc\u015friklik t\u00fcrlerinden sadece biri idi. O \u00e7ok say\u0131daki m\u00fc\u015friklik t\u00fcrleri ki, Hz. Hud, onlar\u0131 bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fcnden ar\u0131nd\u0131rarak tek Allah’a kul olmaya, sadece tek Allah’a boyun e\u011fmeye inand\u0131rmak \u00fczere gelmi\u015fti. Onlar\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz a\u011f\u0131r cezay\u0131 haketmelerine yola\u00e7an k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri, s\u00f6zlerin en do\u011frusunu s\u00f6yleyen, t\u00fcm alemlerin Rabbinin “\u0130\u015fte o Ado\u011fullar\u0131, onlar Rabblerinin ayetlerini yalanlad\u0131lar, peygamberlerine kar\u015f\u0131 geldiler ve ne kadar k\u00fcstah zorba varsa hepsinin emirlerine uydular” ayetinde belirtti\u011fi gibi, Rabblerinin ayetlerini yalanlamalar\u0131, peygamberlerine kar\u015f\u0131 gelmeleri ve zorba kullar\u0131n\u0131n buyruklar\u0131na boyun e\u011fmeleridir.<\/p>\n

Onlar\u0131n “Rabblerinin ayetlerini yalanlamalar\u0131” peygamberlere kar\u015f\u0131 gelmelerinde ve zorbalar\u0131n direktiflerine boyun e\u011fmelerinde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar, somutla\u015f\u0131r. Bunlar ayn\u0131 eylemdir, birden \u00e7ok eylemler de\u011fildirler. Yani insanlar ne zaman peygamberinin kendilerine duyurduklar\u0131 ilahi yasalarda, Allah’dan ba\u015fkas\u0131na boyun e\u011fmemeyi ve zorbalara boyun e\u011fmeye yana\u015fmamay\u0131 h\u00fckme ba\u011flayan yasalarda somutla\u015fan Allah’\u0131n emirlerine kar\u015f\u0131 gelirlerse Rabblerinin ayetlerini yalanlam\u0131\u015f ve peygamberlere ba\u015fkald\u0131rm\u0131\u015f ve b\u00f6ylece \u0130sl\u00e2mdan \u00e7\u0131k\u0131p m\u00fc\u015frik olmu\u015f olurlar. Daha \u00f6nce a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rd\u00fck ki, yery\u00fcz\u00fcnde hayat \u0130sl\u00e2m ile birlikte ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Hz. Adem cennetten yere inip d\u00fcnya halifeli\u011fini \u00fcstlendi\u011finde kafas\u0131nda ve g\u00f6nl\u00fcnde \u0130sl\u00e2m vard\u0131. Hz. Nuh da gemiden inip yery\u00fcz\u00fcn\u00fc \u015fenletecek yeni insan ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ekirde\u011fi olurken, ba\u011fl\u0131s\u0131 oldu\u011fu hayat sistemi yine \u0130sl\u00e2md\u0131. \u0130nsanlar zaman ge\u00e7tik\u00e7e her defas\u0131nda \u0130sl\u00e2mdan \u00e7\u0131k\u0131p cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131na saplana gelmi\u015flerdir. Yine her defas\u0131nda yeniden ortaya \u00e7\u0131kan \u0130sl\u00e2m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131, insanlar\u0131 cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131p \u0130sl\u00e2m\u0131n ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131na kavu\u015fturmay\u0131 ama\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131r. Bu zigzagl\u0131 s\u00fcre\u00e7 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Ger\u00e7ek \u015fu ki, e\u011fer “ibadet” teriminin ger\u00e7ek anlam\u0131 sadece “kulluk ama\u00e7l\u0131 davran\u0131\u015flar”dan ibaret olsayd\u0131, bu s\u0131n\u0131rl\u0131 ama\u00e7, bunca peygamberden ve peygamberlik misyonundan olu\u015fmu\u015f onurlu iman kafilesine de\u011fmezdi; peygamberlerin harcad\u0131klar\u0131 bunca yo\u011fun \u00e7abaya de\u011fmezdi; tarih boyunca insanlar\u0131 \u0130sl\u00e2ma \u00e7a\u011f\u0131ran \u00f6nderlerin ve m\u00fc’minlerin maruz kald\u0131klar\u0131 bunca i\u015fkencelere ve ac\u0131lara de\u011fmezdi. B\u00fct\u00fcn bu a\u011f\u0131r faturalara de\u011fen tek y\u00fcce ama\u00e7, insanlar\u0131 t\u00fcm\u00fc ile kula kulluktan kurtar\u0131p her konuda ve hayat\u0131n her alan\u0131nda tek Allah’a boyun e\u011fme bilincine erdirmektir; hem d\u00fcnya ve hem de ahiret hayat\u0131n\u0131n sistemini y\u00fcce Allah’\u0131n ortaks\u0131z egemenli\u011fine ba\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n

\u0130lah\u0131n birli\u011fi; Rabbin birli\u011fi; y\u00f6nlendirici merciin birli\u011fi; yasa kayna\u011f\u0131n\u0131n birli\u011fi; hayat sisteminin birli\u011fi; insanlar\u0131n kapsaml\u0131 bi\u00e7imde benimseyecekleri egemen merciin birli\u011fi; otoritenin birli\u011fi. \u0130\u015fte bunca peygamberlerin g\u00f6nderili\u015fine, u\u011frunda bunca zahmetli \u00e7abalar\u0131n harcanmas\u0131na, tarih boyunca ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in bunca i\u015fkenceye ve ac\u0131ya katlan\u0131lmas\u0131na de\u011fen tek y\u00fcce ama\u00e7 budur. B\u00fct\u00fcn bunlar, y\u00fcce Allah b\u00f6yle bir sonuca -ha\u015fa- muhta\u00e7t\u0131r diye yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc O’nun hi\u00e7bir canl\u0131ya ve hi\u00e7bir \u015feye ihtiyac\u0131 yok. B\u00fct\u00fcn bu \u00e7abalar\u0131n gerisinde yatan sebep \u015fudur: \u0130nsan hayat\u0131n\u0131n dirlikli, d\u00fczenli, tutarl\u0131, \u00fcst d\u00fczeyli ve “insana yara\u015f\u0131r” bir hayat tarz\u0131 olabilmesi i\u00e7in sosyal hayat\u0131, her yan\u0131 ve y\u00f6n\u00fc ile kesin etkisi alt\u0131nda tutan b\u00f6ylesine yayg\u0131n bir “birlik” sisteminin varolmas\u0131 \u015fartt\u0131r. (\u0130n\u015faallah, peygamberlere ili\u015fkin hik\u00e2yelerin sonunda bu sureyi noktalarken bu konuyu biraz daha a\u00e7\u0131klamak istiyoruz.)<\/p>\n

2- \u00dczerinde durmak istedi\u011fimiz ikinci ger\u00e7ek, ba\u015fka bir deyimle ikinci “vurgulama” Hz. Hud’un “Ey soyda\u015flar\u0131m, Rabbinizden af dileyiniz, arkas\u0131ndan O’na y\u00f6neliniz ki, o size g\u00f6kten bol ya\u011fmur g\u00f6ndersin, g\u00fcc\u00fcn\u00fcze g\u00fc\u00e7 kats\u0131n: su\u00e7 i\u015flemekte \u0131srar ederek \u00e7a\u011fr\u0131ma s\u0131rt \u00e7evirmeyiniz” ayetinde bize aktar\u0131lan s\u00f6zlerinin a\u00e7\u0131\u011fa vurdu\u011fu ger\u00e7ektir. Bu ger\u00e7ek, bizim Peygamberimizin “Her i\u015fi yerinde ve her \u015feyden haberdar olan Allah taraf\u0131ndan ayetleri muhkem c\u00fcmlelerle \u00f6r\u00fclen, sonra ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klanan” Kur’an’\u0131n i\u00e7eri\u011fini Mekkeli m\u00fc\u015friklere tan\u0131t\u0131rken, a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 ve bu surenin ba\u015f taraf\u0131nda okumu\u015f oldu\u011fumuz ger\u00e7e\u011fin ayn\u0131s\u0131d\u0131r. Bu ger\u00e7e\u011fi ‘a\u00e7\u0131klayan ayet \u015fuydu<\/p>\n

Rabbinizden af dileyiniz, pi\u015fmanl\u0131k duygusu i\u00e7inde O’na y\u00f6neliniz ki, belirli bir s\u00fcrenin sonuna kadar sizi mutlu ya\u015fats\u0131n ve her erdemli ki\u015fiye erdemli davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc versin. E\u011fer O’na s\u0131rt d\u00f6nerseniz, sizin hesab\u0131n\u0131za “b\u00fcy\u00fck g\u00fcn”\u00fcn azab\u0131ndan korkar\u0131m. (Hud Suresi 3)<\/p>\n

Bu ger\u00e7e\u011fin \u00f6z\u00fc k\u0131saca \u015fudur: \u0130nan\u00e7 kaynakl\u0131 de\u011ferler ile insan hayat\u0131n\u0131n pratik de\u011ferleri aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki vard\u0131r. \u015eu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz evrenin yap\u0131s\u0131 ve genel-ge\u00e7erli yasalar\u0131, bu dinin i\u00e7erdi\u011fi ger\u00e7ekle, hakla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Bu ger\u00e7e\u011fin ayd\u0131nl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmas\u0131 ve yerine sa\u011flamca oturtulmas\u0131 gerekir. \u00d6zellikle sadece d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcne ili\u015fkin bilgi ile yetinenler, bu s\u0131k\u0131 ili\u015fkiyi g\u00f6rmelerini, hi\u00e7 de\u011filse sezmelerini sa\u011flayacak derecede ar\u0131nmam\u0131\u015f, \u015feffafla\u015fmam\u0131\u015f kimseler bu ayd\u0131nlatmaya fazlas\u0131 ile muhta\u00e7t\u0131rlar. Bu ger\u00e7e\u011fi onlar\u0131n vicdanlar\u0131na sindirip yerle\u015ftirmek son derece ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir gerekliliktir.<\/p>\n

Bu dinin insanl\u0131\u011fa sundu\u011fu ger\u00e7ek (hak kavram\u0131}, y\u00fcce Allah’\u0131n ilahl\u0131\u011f\u0131nda ifadesini bulan ger\u00e7ek (hak) kavram\u0131 ile ve yan\u0131s\u0131ra \u015fu evrenin yap\u0131s\u0131nda ve de\u011fi\u015fmez yasalar\u0131nda somutla\u015fan, g\u00f6kler ile yerin yarat\u0131l\u0131\u015flar\u0131n\u0131n dayana\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan ger\u00e7ek (hak) kavram\u0131 \u00f6zde\u015ftir; bu “ger\u00e7ek”ler birbirinden farkl\u0131 ve birbirleri ile ilgisiz kavramlar de\u011fildirler. Kur’an-\u0131 Kerim, s\u0131k s\u0131k y\u00fcce Allah’\u0131n ilahl\u0131\u011f\u0131nda ifadesini bulan ger\u00e7ek ile g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015flar\u0131na dayanak olan ger\u00e7ek aras\u0131ndaki, bu iki ger\u00e7ekle tek Allah’a boyun e\u011fme ger\u00e7e\u011fi aras\u0131ndaki, bu \u00fc\u00e7 ger\u00e7ekle y\u00fcce Allah’\u0131n k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc hesapla\u015fmas\u0131 s\u0131ras\u0131ndaki \u00f6zellikli ve ortaks\u0131z egemenli\u011fine ili\u015fkin ger\u00e7ek aras\u0131ndaki, bu ger\u00e7eklerin t\u00fcm\u00fc ile d\u00fcnyada ve ahirette iyiliklere ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklere kar\u015f\u0131l\u0131k bi\u00e7me ger\u00e7e\u011fi aras\u0131ndaki s\u0131k\u0131 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 vurgular. \u015eimdi bu vurgulamaya \u00f6rnek olu\u015fturan baz\u0131 ayetleri birlikte okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Biz g\u00f6\u011f\u00fc, yeri ve ikisi aras\u0131ndaki varl\u0131klar\u0131 oyun olsun diye yaratmad\u0131k. E\u011fer biz e\u011flence edinmek isteseydik, onu kendi \u015fan\u0131m\u0131za yara\u015f\u0131r bi\u00e7imde edinirdik. E\u011fer yapsayd\u0131k, b\u00f6yle yapard\u0131k.<\/p>\n

Hay\u0131r. Biz ger\u00e7e\u011fi, bat\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131na indiririz de onun beynini da\u011f\u0131t\u0131r\u0131z. Bir de bakars\u0131n ki, yokolmu\u015f. Allah’a yak\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z as\u0131ls\u0131z s\u0131fatlardan \u00f6t\u00fcr\u00fc yaz\u0131klar olsun size!<\/p>\n

G\u00f6klerde ve yerdeki b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar O’nundur. O’nun yan\u0131ndakiler O’na kulluk etmekten ne b\u00fcy\u00fcklenirler ve ne de b\u0131karlar.<\/p>\n

Hi\u00e7 ara vermeksizin gece-g\u00fcnd\u00fcz O’nu noksan s\u0131fatlardan tenzih ederler. Yoksa m\u00fc\u015frikler \u00f6l\u00fcleri diriltebilecek yery\u00fcz\u00fc kaynakl\u0131 ilahlar m\u0131 edindiler?<\/p>\n

E\u011fer yerde ve g\u00f6kte ilahtan ba\u015fka ilahlar olsayd\u0131, yerin de g\u00f6\u011f\u00fcn de d\u00fczeni bozulurdu. Ar\u015f’\u0131n sahibi olan Allah, m\u00fc\u015friklerin yak\u0131\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 s\u0131fatlardan uzak<\/p>\n

O yapt\u0131\u011f\u0131ndan sorumlu de\u011fildir, fakat onlar yapt\u0131klar\u0131ndan sorumludurlar. Yoksa m\u00fc\u015frikler O’nun d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka ilahlar m\u0131 edindiler? Onlara de ki:<\/p>\n

`Bu konuda kesin delilinizi getiriniz. \u0130\u015fte benim elimdeki kitap ve i\u015fte benden \u00f6nceki kitaplar ortadad\u0131r.’ Ama onlar\u0131n \u00e7o\u011fu ger\u00e7e\u011fi bilmezler de bu y\u00fczden ona s\u0131rt \u00e7evirirler.<\/p>\n

Senden \u00f6nce g\u00f6nderdi\u011fimiz her peygambere mutlaka `Benden ba\u015fka ilah olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve insanlar\u0131n bana kulluk etmeleri gerekti\u011fini mutlaka vahyettik.” (Enbiya Suresi 16-25)<\/p>\n

“Ey insanlar, e\u011fer \u00f6ld\u00fckten sonra dirilece\u011finizden ku\u015fkunuz varsa, g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc kan\u0131tlamak i\u00e7in sizi \u00f6nce topraktan, sonra spermadan, sonra embiryodan, sonra yap\u0131s\u0131 belli-belirsiz bir \u00e7i\u011fnem et par\u00e7as\u0131ndan yaratt\u0131k. Diledi\u011fimizi belli bir s\u00fcrenin sonuna kadar rahimlerde tutar\u0131z, sonra da sizleri \u00e7ocuk olarak meydana \u00e7\u0131kar\u0131r\u0131z. Kiminizin erken ya\u015fta can\u0131 al\u0131n\u0131r ve kiminiz \u00f6mr\u00fcn\u00fcn en k\u00f6t\u00fc d\u00f6nemine kadar ya\u015fat\u0131l\u0131r ki; bilirken bir \u015fey bilmez olur.<\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fcn\u00fc de kupkuru g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. Fakat biz oraya su g\u00f6nderdi\u011fimizde titre\u015fir, kabar\u0131r ve her g\u00f6zal\u0131c\u0131 bitkinin \u00e7iftini yeti\u015ftirir.<\/p>\n

Bunlar yaln\u0131z Allah’\u0131n ger\u00e7ek oldu\u011funu, \u00f6l\u00fcleri diriltece\u011fini, g\u00fcc\u00fcn\u00fcn her \u015feye yetti\u011fini, k\u0131yamet an\u0131n\u0131n gelece\u011fini, bunda ku\u015fku olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve O’nun mezarlardakileri diriltece\u011fini g\u00f6sterir.” (Hacc Suresi 5-7)<\/p>\n

“Ve kendilerine bilgi verdiklerimiz o Kur’\u00e2n’\u0131n Rabbinden gelen bir ger\u00e7ek oldu\u011funu anlas\u0131nlar da ona inans\u0131nlar ve ona kar\u015f\u0131 y\u00fcrekten sayg\u0131 duysunlar diye. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah, m\u00fc’minleri do\u011fru yola iletir.<\/p>\n

K\u00e2firler ise ans\u0131z\u0131n k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131ncaya ya da o son g\u00fcn\u00fcn azab\u0131na u\u011fray\u0131ncaya kadar Kur’an hakk\u0131nda s\u00fcrekli ku\u015fku beslerler.<\/p>\n

O g\u00fcn kesin egemenlik Allah’\u0131n tekelindedir. Onlar hakk\u0131nda h\u00fckm\u00fcn\u00fc verir. \u0130man edip iyi i\u015fler yapanlar nimet cennetlerine girerler.<\/p>\n

K\u00e2fir olup ayetlerimizi yalanlayanlar\u0131 ise onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir azap bekliyor. Allah yolunda yurtlar\u0131ndan g\u00f6\u00e7ettikten sonra \u00f6ld\u00fcr\u00fclenlere ya da \u00f6lenlere gelince Allah onlara r\u0131z\u0131klar\u0131n en g\u00fczelini sunacakt\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah, r\u0131z\u0131k verenlerin en hay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Onlar\u0131 kesinlikle ho\u015fnut olacaklar\u0131 bir yere yerle\u015ftirecektir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah her \u015feyi bilir ve yumu\u015fak tutumludur.<\/p>\n

Bu b\u00f6yledir. Kim kendine haks\u0131zl\u0131k yapanlara g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc haks\u0131zl\u0131k kadar kar\u015f\u0131l\u0131k verdikten sonra sald\u0131r\u0131ya u\u011frarsa, Allah kendisine kesinlikle yard\u0131m eder. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, affedicidir.<\/p>\n

Bu b\u00f6yledir. Allah geceyi g\u00fcnd\u00fcze d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr, g\u00fcnd\u00fcz\u00fc de geceye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah her \u015feyi i\u015fitir ve her \u015feyi g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n

Bu b\u00f6yledir. Allah ger\u00e7ektir ve onlar\u0131n Allah d\u0131\u015f\u0131ndaki imdada \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131klar\u0131 d\u00fczmece ilahlar as\u0131ls\u0131zd\u0131r. Allah y\u00fcce ve uludur.<\/p>\n

G\u00f6rmedin mi, Allah g\u00f6kten su indirdi de bu sayede yer yemye\u015fil oluyor. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah, l\u00e2tiftir ve her \u015feyden haberdard\u0131r.<\/p>\n

G\u00f6klerde ve yerde bulunan t\u00fcm varl\u0131klar O’nundur. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah, zengindir ve \u00f6vg\u00fcye l\u00e2y\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

G\u00f6rmedin mi, Allah yerdeki t\u00fcm varl\u0131klar\u0131 ve emri uyar\u0131nca denizde y\u00fczen gemiyi yarar\u0131n\u0131za sundu. Yerin \u00fczerine d\u00fc\u015fmesin diye g\u00f6\u011f\u00fc ask\u0131da tutar. O ancak O’nun izni ile yere d\u00fc\u015fer. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah insanlara kar\u015f\u0131 \u015fefkatli ve merhametlidir.<\/p>\n

Sizi yaratan, sonra \u00f6ld\u00fcren ve sonra tekrar diriltecek olan O’dur. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz insan pek nank\u00f6rd\u00fcr.<\/p>\n

Biz her \u00fcmmet i\u00e7in uygulayacaklar\u0131 ayr\u0131 bir ibadet bi\u00e7imi belirledik. O halde m\u00fc\u015frikler bu konuda seninle kesinlikle tart\u0131\u015fmamal\u0131d\u0131rlar. Sen insanlar\u0131 Rabbine \u00e7a\u011f\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz sen do\u011fru yoldas\u0131n.” (Hac Suresi 54-67)<\/p>\n

Gerek bu ayetlerde ve gerekse bu anlamdaki ba\u015fka ayetlerde g\u00f6r\u00fcyoruz ki, y\u00fcce Allah’\u0131n ger\u00e7ek (hak) olu\u015fu ile O’nun \u015fu evreni ger\u00e7eklik (hak) ilkesine dayal\u0131 olarak yaratmas\u0131, yasalar\u0131 ve \u00f6zg\u00fcr dile\u011fi ile onu \u00e7ekip-\u00e7evirmesi aras\u0131nda, bu iki ger\u00e7ek ile ger\u00e7e\u011fe (hakka) dayal\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015fen evrensel olgular aras\u0131nda, bu \u00fc\u00e7 ger\u00e7ek ile \u015fu Kur’an’\u0131n ger\u00e7e\u011fe dayal\u0131 olarak indirili\u015fi aras\u0131nda ve bu ger\u00e7eklerin t\u00fcm\u00fc ile d\u00fcnyada ve ahirette insanlar aras\u0131nda ger\u00e7e\u011fe dayal\u0131 olarak h\u00fck\u00fcm verilmesi aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki vard\u0131r. Bunlar\u0131n hepsi b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f bir tek ger\u00e7ektir. Bu b\u00fct\u00fcnden y\u00fcce Allah’\u0131n dile\u011fi uyar\u0131nca ger\u00e7ekle\u015fen takdiri kaynaklan\u0131r. Allah bu takdiri gere\u011fince insanlar\u0131n s\u0131nav alan\u0131 olan d\u00fcnyada i\u015fledikleri iyiliklere ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklere kar\u015f\u0131l\u0131k olarak iyili\u011fe ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe ili\u015fkin evrensel g\u00fc\u00e7leri diledi\u011fi kullar\u0131n\u0131n \u00fczerine salar. \u0130\u015fte tevbe etme, g\u00fcnahlardan af dileme ile mutlu hayat ve bol ya\u011fmur alma aras\u0131ndaki ili\u015fki bundan kaynaklan\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar tek bir kayna\u011fa ba\u011fl\u0131d\u0131rlar. Bu kaynak, y\u00fcce Allah’\u0131n zat\u0131nda, takdirinde, tasar\u0131s\u0131nda, y\u00f6nlendirmesinde, y\u00f6netiminde, hesab\u0131nda, \u00f6d\u00fcllendirmesinde ve cezaland\u0131rmas\u0131nda ifadesini bulan “ger\u00e7ek (hak)” kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu s\u0131k\u0131 ili\u015fkiden a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, inan\u00e7 kaynakl\u0131 de\u011ferler, insan\u0131n hayat\u0131ndaki pratik de\u011ferlerden kopuk de\u011fildirler. Her ikisi de bu hayat\u0131 etkilerler. Bu etki ya y\u00fcce Allah’\u0131n mahiyetini bilmedi\u011fimiz takdiri yolu ile ger\u00e7ekle\u015fir ki, bu takdir insan bilgisinin ve eme\u011finin \u00f6tesinde sebepler alemi ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak i\u015fler. Ya da bu etki insan\u0131n da g\u00f6r\u00fcp belirleyebilece\u011fi pratik ve alg\u0131lanabilir sonu\u00e7lar yolu ile ger\u00e7ekle\u015fir. Bunlar iman\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak insanlar\u0131n hayatlar\u0131nda meydana gelen somut ve duyu organlar\u0131 ile alg\u0131lanabilir sonu\u00e7lard\u0131r.<\/p>\n

Daha \u00f6nce bu pratik ve elle tutulur sonu\u00e7lara i\u015faret ederken \u015f\u00f6yle demi\u015ftik: hani sistemin bir toplumda egemen olmas\u0131n\u0131n anlam\u0131 \u015fudur: O toplumda her \u00e7al\u0131\u015fan insan, eme\u011finin adil kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 al\u0131r. Herkes kalbindeki imandan kaynaklanan i\u00e7 huzurun, i\u00e7 istikrar\u0131n ve i\u00e7 g\u00fcvenli\u011finin yan\u0131s\u0131ra toplumsal g\u00fcvenli\u011fini, toplumsal huzurun ve toplumsal huzurun mutlulu\u011funda ya\u015far. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n do\u011fal sonucu olarak insanlar ahiretteki son \u00f6d\u00fcllerine kavu\u015fmadan \u00f6nce daha d\u00fcnyadayken mutlu ya\u015faman\u0131n hazz\u0131n\u0131 tadarlar.<\/p>\n

Ba\u015fka bir yerde de \u015f\u00f6yle demi\u015ftik: Bir toplumda tek Allah’a boyun e\u011fmenin do\u011fal sonucu \u015fudur: Uydurma ilahlar\u0131n etraf\u0131nda \u00e7al\u0131nan davul-zurnalarda, t\u00fcketilen nefeslerde, at\u0131lan nutuklarda, \u00e7ekilen tesbihlerde, okunan mar\u015flarda ve d\u00fczenlenen cafcafl\u0131 t\u00f6renlerde harcanan enerjiler ve emekler heder olmaktan korunur. B\u00fct\u00fcn g\u00f6steri\u015fli t\u00f6renler uydurma ilahlara, putlara ger\u00e7ek ilahl\u0131\u011f\u0131n baz\u0131 niteliklerini yans\u0131tarak insanlar\u0131n onlara boyun e\u011fmelerini sa\u011flamakt\u0131r. Bunun normal sonucu olarak ilahi sistemin egemen oldu\u011fu toplumda bu tasarruf edilmi\u015f enerjiler ve emekler yap\u0131c\u0131l\u0131k alan\u0131nda, kalk\u0131nma yolunda, yery\u00fcz\u00fc halifeli\u011finin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirme u\u011frunda kullan\u0131l\u0131r. Bundan insanlar ad\u0131na hay\u0131rl\u0131 ve verimli sonu\u00e7lar elde edilir. \u00dcstelik kullar\u0131n keyfi sultas\u0131na f\u0131rsat vermeyen y\u00fcce Allah’\u0131n ortaks\u0131z egemenli\u011fi alt\u0131nda insanlar onurlu, e\u015fit ve \u00f6zg\u00fcr olman\u0131n da tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131rlar.<\/p>\n

Bu s\u00f6ylediklerimiz, ger\u00e7ek anlam\u0131 ile sosyal hayata yans\u0131yacak olan iman\u0131n meyvalar\u0131n\u0131n, kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n sadece birka\u00e7 \u00f6rne\u011fidir.<\/p>\n

(\u0130n\u015faallah bu surenin sonunda peygamber hik\u00e2yelerinin genel de\u011ferlendirmesini yaparken bu konu \u00fczerinde biraz daha duraca\u011f\u0131z).<\/p>\n

3- \u015eimdi de Hz. Hud’un, soyda\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 o son tavr\u0131 ele alaca\u011f\u0131z. Bilindi\u011fi gibi O, son a\u015famada soyda\u015flar\u0131 ile b\u00fct\u00fcn ili\u015fkilerini kesmi\u015f, aradaki b\u00fct\u00fcn k\u00f6pr\u00fcleri atm\u0131\u015ft\u0131. Bu karar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k y\u00fczlerine kar\u015f\u0131 hayk\u0131rmaktan \u00e7ekinmemi\u015fti. Bu a\u00e7\u0131klamay\u0131 son derece kesin bir dille, tam bir meydan okuma edas\u0131 ile, savundu\u011fu ger\u00e7e\u011fin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden zerrece ku\u015fku duymayan bir rahatl\u0131kla, ger\u00e7ekli\u011fini vicdan\u0131n\u0131n dolays\u0131z alg\u0131s\u0131 ile kavrad\u0131\u011f\u0131 Rabbine g\u00fcvenerek yapm\u0131\u015ft\u0131. O ayetleri bir daha okuyal\u0131m:<\/p>\n

“… Hud dedi ki; `Ben Allah’\u0131 \u015fahit tutuyorum, ayr\u0131ca siz de \u015fahit olunuz ki, ben O’na ko\u015ftu\u011funuz ortaklardan uza\u011f\u0131m.’<\/p>\n

`Size ve Allah d\u0131\u015f\u0131nda O’na ortak ko\u015ftu\u011funuz ilahlar hep birlikte bana istedi\u011finiz tuza\u011f\u0131 kurunuz, sonra da bana hi\u00e7 m\u00fchlet vermeyiniz.’<\/p>\n

`Ben, benim ve sizin Rabbiniz olan Allah’a dayand\u0131m. Hi\u00e7bir canl\u0131 yoktur ki, per\u00e7emi O’nun avucu i\u00e7inde olmas\u0131n. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz benim Rabbim do\u011fru yoldad\u0131r.`<\/p>\n

`E\u011fer benim \u00e7a\u011fr\u0131ma s\u0131rt d\u00f6necek olursan\u0131z, ben size g\u00f6nderilen mesaj\u0131 duyurdum. Rabbim sizin yerinize ba\u015fka bir toplum getirir. Siz O’na hi\u00e7bir zarar dokunduramazs\u0131n\u0131z. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz her \u015fey Rabbimin g\u00f6zetimi ve denetimi alt\u0131ndad\u0131r.” (Hud Suresi 54-57)<\/p>\n

Her d\u00f6nemde ve her yerde insanlar\u0131 Allah’\u0131n dinine \u00e7a\u011f\u0131ran kahramanlar\u0131n, bu g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 sahnenin \u00f6n\u00fcnde uzun uzun durup d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcnelim ki, Hz. Hud bir tek adamd\u0131r. \u00c7evresindeki m\u00fc’minlerin say\u0131s\u0131 parmakla say\u0131lacak kadar az. Kar\u015f\u0131s\u0131nda yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn o d\u00f6nemdeki en \u015f\u0131mar\u0131k, en zengin ve maddi uygarl\u0131k alan\u0131nda en geli\u015fmi\u015f toplumu var. Nitekim y\u00fcce Allah, ba\u015fka bir surede Hz. Hud’un soyda\u015flar\u0131na nas\u0131l kar\u015f\u0131 koydu\u011funu bize anlat\u0131rken, bu dediklerimizi vurgulamaktad\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n

“Ado\u011fullar\u0131 da peygamberleri yalanlam\u0131\u015flard\u0131. Hani karde\u015fleri Hud, onlara dedi ki; `Hi\u00e7 korkmuyor musunuz?’<\/p>\n

`Ben size g\u00f6nderilmi\u015f, g\u00fcvenilir bir Allah el\u00e7isiyim.’ `Allah’dan korkunuz ve bana itaat ediniz.’<\/p>\n

`Bu uyar\u0131c\u0131 \u00e7abalar\u0131ma kar\u015f\u0131l\u0131k sizden herhangi bir \u00fccret istemiyorum, benim \u00fccretimi Allah verecektir’<\/p>\n

`Niye her y\u00fcksek tepeye b\u00fcy\u00fck bir yap\u0131 dikerek bo\u015fu bo\u015funa g\u00f6steri\u015f yap\u0131yorsunuz?’<\/p>\n

`Niye hi\u00e7 \u00f6lmemek umudu ile dayan\u0131kl\u0131 k\u00f6\u015fkler kuruyorsunuz?’ `Niye yakalad\u0131\u011f\u0131n\u0131z insanlar\u0131 zorbaca yakal\u0131yorsunuz?’ `Allah’dan korkunuz da bana itaat ediniz.’<\/p>\n

`Size bildi\u011finiz nimetleri veren Allah’dan korkunuz.’ O size davar s\u00fcr\u00fcleri ve evl\u00e2tlar verdi.’<\/p>\n

`Sizin ad\u0131n\u0131za b\u00fcy\u00fck g\u00fcn\u00fcn azab\u0131ndan korkuyorum.’<\/p>\n

Soyda\u015flar\u0131 Hud’a dediler ki, `ister bize \u00f6\u011f\u00fct ver, ister \u00f6\u011f\u00fct verenlerden olma, bizim i\u00e7in birdir.’<\/p>\n

`Bu tutumumuz, atalar\u0131m\u0131z\u0131n gelene\u011fidir.’<\/p>\n

`Bizim azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131lmam\u0131z s\u00f6zkonusu de\u011fildir.” (\u015euara Suresi 123-138)<\/p>\n

Bu adamlar \u015f\u0131mar\u0131k zorbalard\u0131r. Yakalad\u0131klar\u0131 insanlara kar\u015f\u0131 ac\u0131mas\u0131zd\u0131rlar. Ellerindeki nimetler onlar\u0131 ba\u015ftan \u00e7\u0131karm\u0131\u015f. Hep d\u00fcnyada kalacaklar, hi\u00e7 \u00f6lmeyecek hayali ile koca koca k\u00f6\u015fkler yapm\u0131\u015flar! \u0130\u015fte Hz. Hud, bunlara kar\u015f\u0131 dikiliyor. M\u00fc’mine yara\u015f\u0131r bir yi\u011fitlikle, \u00fcst\u00fcnl\u00fck duygusu ile, g\u00fcvenle ve korkusuzca. Soyda\u015flar\u0131 olmalar\u0131na ra\u011fmen onlarla aras\u0131ndaki ili\u015fkileri t\u00fcm\u00fc ile kesiyor, aradaki b\u00fct\u00fcn ipleri g\u00f6z\u00fcn\u00fc k\u0131rpmadan kopar\u0131veriyor. Dahas\u0131 onlara meydan okuyor. Kendisine kar\u015f\u0131 ak\u0131llar\u0131na gelebilecek her tuza\u011f\u0131 kurmalar\u0131n\u0131, bu yolda ona hi\u00e7bir m\u00fchlet tan\u0131mamalar\u0131n\u0131, ellerinden gelen k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc arkalar\u0131na koymamalar\u0131n\u0131, yapacaklar\u0131ndan pervas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fczlerine kar\u015f\u0131 hayk\u0131r\u0131yor!<\/p>\n

Hz. Hud, soyda\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131 bu g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 tavr\u0131 tak\u0131nmadan \u00f6nce kendilerine elinden geldi\u011fince nasihat etmi\u015f, her f\u0131rsatta onlara sevecenlikle yakla\u015fm\u0131\u015f, son derece tatl\u0131 bir dille kendilerini Allah’a \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Fakat sonunda a\u00e7\u0131k\u00e7a anlad\u0131 ki, adamlar y\u00fcce Allah’a ba\u015fkald\u0131rma konusunda, O’nun tehditlerini alaya alma konusunda, O’na kar\u015f\u0131 k\u00fcstah\u00e7a davranma konusunda kesinlikle kararl\u0131 ve \u0131srarl\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n

Hz. Hud, soyda\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131 bu g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 tavr\u0131 ortaya koyabildi. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah ger\u00e7e\u011fini vicdan\u0131nda buluyordu. Kesinlikle inan\u0131yordu ki, kar\u015f\u0131s\u0131ndaki s\u00f6zden anlamaz, \u015f\u0131mar\u0131k, k\u00fcstah, ellerindeki nimetlere g\u00fcvenip ba\u015ftan \u00e7\u0131km\u0131\u015f zorbalar “yery\u00fcz\u00fcnde hareket eden birer canl\u0131”dan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildirler. Hi\u00e7 ku\u015fkusu yok ki, “yery\u00fcz\u00fcnde hareket eden t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n per\u00e7emleri onun Rabbinin avucu i\u00e7inde idi.” \u00d6yleyse “yery\u00fcz\u00fcnde hareket eden bu canl\u0131 y\u0131\u011f\u0131n\u0131n” nesini umursayacakt\u0131 ki? Bu \u015f\u0131mar\u0131klar\u0131 eski insan ku\u015faklar\u0131n\u0131n yerine ge\u00e7iren; onlara ellerindeki nimetleri, zenginli\u011fi, maddi g\u00fcc\u00fc, evl\u00e2tlar\u0131, k\u00f6\u015fkler yapma ve maden \u00e7\u0131kar\u0131p i\u015fleme yeteneklerini veren onun Rabbi idi. O, bu ayr\u0131cal\u0131klar\u0131 onlara i\u015f olsun diye de\u011fil, s\u0131nama amac\u0131 ile vermi\u015fti. Buna g\u00f6re e\u011fer dilerse onlar\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131p yerlerine ba\u015fkalar\u0131n\u0131 getirebilirdi. Bu durumda onlar O’na ne bir zarar verebilirler ve ne de h\u00fckm\u00fcn\u00fc engelleyebilirlerdi. \u00d6yleyse onlar\u0131n nesinden korkacakt\u0131? \u0130stedi\u011finde ve istedi\u011fi \u015fekilde veren de, verdiklerini geri alan da O’nun Rabbi de\u011fil miydi?<\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131 Allah’a \u00e7a\u011f\u0131ran dava adamlar\u0131, Rabblerin y\u00fcce ger\u00e7e\u011fini vicdanlar\u0131nda bu canl\u0131l\u0131kta bulabilmelidirler. Ancak o zaman, b\u00f6yle bir iman\u0131n kazand\u0131raca\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck duygusu sayesinde \u00e7evrelerini sarm\u0131\u015f olan azg\u0131n cahiliye cephesi kar\u015f\u0131s\u0131nda durabilirler. Cahiliye cephesinin maddi g\u00fcc\u00fc, end\u00fcstriyel g\u00fcc\u00fc, insan kaynakl\u0131 bilimsel ve teknolojik g\u00fcc\u00fc, uzmanla\u015fm\u0131\u015f,deneyimli ve kurumla\u015fm\u0131\u015f propaganda ve istihbarat g\u00fcc\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda ayakta durabilirler. Bu korkusuz tavr\u0131 ortaya koyabilmeleri i\u00e7in ku\u015fkusuzca bilmelidirler ki, “yery\u00fcz\u00fcndeki t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n per\u00e7emleri Rabblerinin avucu i\u00e7indedir” ve insanlar b\u00fct\u00fcn insanlar- “yery\u00fcz\u00fcnde hareket eden canl\u0131lar”dan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildirler!<\/p>\n

Bu dava adamlar\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcn birinde mutlaka i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 toplumla, \u0131rkda\u015flar\u0131, milletleri ile, b\u00fct\u00fcn ba\u011flar\u0131n\u0131 kesinlikle koparmal\u0131d\u0131rlar. O zaman ayn\u0131 soyun, ayn\u0131 \u0131rk\u0131n, ayn\u0131 milletin fertleri iki kampa, iki kar\u015f\u0131t “\u00fcmmet”e ayr\u0131lacakt\u0131r. Bir tarafta tek Allah’\u0131n egemenli\u011fini benimseyen, bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki her t\u00fcrl\u00fc egemenli\u011fi reddedenlerin olu\u015fturdu\u011fu \u00fcmmet yerini al\u0131rken, kar\u015f\u0131 tarafta y\u00fcce Allah’\u0131 bir yana b\u0131rakarak d\u00fczmece ilahlara tapanlar\u0131n, Allah’a kar\u015f\u0131 sava\u015f a\u00e7anlar\u0131n \u00fcmmeti saf tutacakt\u0131r. Bu kesin ayr\u0131l\u0131k, bu kararl\u0131 safla\u015fma ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi zaman y\u00fcce Allah’\u0131n dostlar\u0131na vadetti\u011fi zafer kesinlikle ger\u00e7ekle\u015fir, Allah’\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131 \u015fu ya da bu \u015fekilde yokedilir. Bu yoketme, daha \u00f6nce akla gelebilecek bir yolla meydana gelebilece\u011fi gibi, hi\u00e7 kimsenin akl\u0131n\u0131n ucundan ge\u00e7meyen bir bi\u00e7imde de olabilir. Y\u00fcce Allah’a \u00e7a\u011fr\u0131 s\u00fcrecinin ilk insandan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadarki tarihi boyunca g\u00f6r\u00fclen \u015fudur: Y\u00fcce Allah’\u0131n dostlar\u0131, O’nun d\u00fc\u015fmanlar\u0131ndan kendi inisiyatifleri ile ayr\u0131lmad\u0131k\u00e7a, m\u00fc’minler bu ayr\u0131lmay\u0131 inan\u00e7 farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 esas\u0131na oturtarak tek Allah’\u0131 tercih etmedik\u00e7e Allah, dostlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015fmanlar\u0131ndan ay\u0131rmaz. M\u00fc’minler bu kararl\u0131 tercihi yapt\u0131klar\u0131 zaman “Allah’\u0131n taraftarlar\u0131 (Hizbullah)” olurlar, art\u0131k O’ndan ba\u015fka hi\u00e7 kimseye dayanmayan ve O’ndan ba\u015fka hi\u00e7 kimseden yard\u0131m g\u00f6rmeyecek olan bir m\u00fccahidler ordusu olu\u015fturmu\u015f olurlar.<\/p>\n

SEMUD KAVM\u0130<\/strong><\/p>\n

Hz. Hud ile Ado\u011fullar\u0131’na ili\u015fkin hik\u00e2yeden ilham alarak yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu de\u011ferlendirmeyi burada noktalayarak tekrar surenin kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerine d\u00f6n\u00fcyor ve bu defa Hz. Salih ile Semudo\u011fullar\u0131’na ili\u015fkin hik\u00e2yenin ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na giriyoruz.
\n61- Semudo\u011fullar\u0131’na da karde\u015fleri Salih’i peygamber olarak g\u00f6nderdik. Salih dedi ki; `’Soyda\u015flar\u0131m, sadece Allah’a kulluk sununuz, O’ndan ba\u015fka bir ilah\u0131n\u0131z yoktur. Sizi topraktan yaratan ve yery\u00fcz\u00fcne yerle\u015ftirerek buray\u0131 kalk\u0131nd\u0131rmakla g\u00f6revlendiren O’dur. O’ndan af dileyiniz, O’na y\u00f6neliniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, kullar\u0131na yak\u0131nd\u0131r ve dileklerin kabul edicisidir.
\n<\/strong>
\nBunlar, peygamberler tarihi boyunca hi\u00e7 de\u011fi\u015fmeksizin hep s\u00f6ylenen s\u00f6zlerdir. Onlar\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde inceleyelim:<\/p>\n

“Ey soyda\u015flar\u0131m, sadece Allah’a kulluk sununuz, O’ndan ba\u015fka bir ilah\u0131n\u0131z yoktur.”<\/p>\n

Bu da peygamberler tarihi boyunca hi\u00e7 de\u011fi\u015fmemi\u015f bir \u00e7a\u011fr\u0131. Devam edelim:<\/p>\n

“O’ndan af dileyiniz, O’na y\u00f6neliniz.”<\/p>\n

Arkas\u0131ndan ilahl\u0131k ger\u00e7e\u011fi tan\u0131t\u0131l\u0131yor bize. T\u0131pk\u0131 O’nun peygamberinin kalbinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 gibi. Okuyoruz:<\/p>\n

“\u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, kullar\u0131na yak\u0131nd\u0131r ve dileklerin kabul edicisidir.”<\/p>\n

Hz. Salih, bu ayette onlara topraktan olu\u015ftuklar\u0131n\u0131, varl\u0131k kaynaklar\u0131n\u0131n “yer” oldu\u011funu hat\u0131rlat\u0131yor. Bir defa insan olarak t\u00fcrleri toprak kaynakl\u0131d\u0131r. Tek tek fertler olarak da topra\u011f\u0131n olu\u015fumlar\u0131ndaki pay\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Yedikleri besinler toprakta yeti\u015fir, organizmalar\u0131n\u0131 olu\u015fturan \u00e7e\u015fitli elementler toprak k\u00f6kenlidir. Topraktan meydana gelmelerine, “yer” k\u00f6kenli elementlerden olu\u015fmalar\u0131na ra\u011fmen, y\u00fcce Allah onlar\u0131 yery\u00fcz\u00fcne halife olarak atad\u0131. Buray\u0131 kalk\u0131nd\u0131rs\u0131nlar, geli\u015ftirsinler, bay\u0131nd\u0131r hale getirsinler diye. Allah, par\u00e7as\u0131 olduklar\u0131 insan t\u00fcr\u00fcn\u00fc yery\u00fcz\u00fc halifesi yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, kendilerini de bu halifelikle g\u00f6revlendirmi\u015f, bu ama\u00e7la onlar\u0131 daha \u00f6nceki insan ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n yerine ge\u00e7irmi\u015ftir.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra onlar ne yap\u0131yorlar? Y\u00fcce Allah’a ba\u015fka ilahlar\u0131 ortak ko\u015fuyorlar. O halde:<\/p>\n

“O’ndan af dileyiniz, O’na y\u00f6neliniz.”<\/p>\n

E\u011fer O’na d\u00f6nerseniz, tevbelerini kabul edece\u011finden, yalvarmalar\u0131n\u0131za olumlu cevap verece\u011finden emin olunuz. \u00c7\u00fcnk\u00fc;<\/p>\n

“Allah, kullar\u0131na yak\u0131nd\u0131r ve dileklerin kabul edicisidir.”<\/p>\n

Bu ifadede “Rabbimin” tamlamas\u0131, gerekse “yak\u0131n” ve “kabul edici” kelimelerinin yanyana getirili\u015fi, Allah ger\u00e7e\u011fini yans\u0131tan, somut bir tablo \u00e7izer. Bu tablo, t\u0131pk\u0131 se\u00e7kin bir kulun, bir peygamberin kalbini donatan Allah ger\u00e7e\u011fini a\u00e7\u0131\u011fa vurur. Ayetin havas\u0131na cana yak\u0131nl\u0131k, ba\u011flant\u0131l\u0131k ve sevecenlik katar. Bu hava Salih peygamberin kalbinden ta\u015farak di\u011fer duyarl\u0131 kalplere ge\u00e7er. Ama e\u011fer adamlar\u0131n kalpleri olsa!<\/p>\n

Evet, Hz. Salih’in soyda\u015flar\u0131n\u0131n kalpleri o kadar bozuk, o kadar g\u00f6zenekleri s\u0131ms\u0131k\u0131 kapal\u0131 ve o derece kat\u0131 ki, ne bu tablonun g\u00fczelli\u011fini ve \u00e7arp\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ne bu yumu\u015fak s\u00f6zlerin ok\u015fay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ne de bu u\u00e7an havan\u0131n. tatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyam\u0131yorlar. Bir de ne g\u00f6relim. Onlar hi\u00e7 beklenmedik bi\u00e7imde bamba\u015fka bir telden \u00e7al\u0131yorlar. Karde\u015fleri Salih hakk\u0131nda olmad\u0131k kanaatler, ak\u0131l almaz kuruntular besliyorlar.<\/p>\n

62- Soyda\u015flar\u0131 dediler ki; “Ya Salih, bundan \u00f6nce sen kendisine umut ba\u011flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir ki\u015fi idin. \u015eimdi bize atalar\u0131m\u0131z\u0131n tapt\u0131klar\u0131 ilahlara tapmay\u0131 m\u0131 yasakl\u0131yorsun? Bizi benimsemeye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n ilkeler konusunda koyu bir ku\u015fku i\u00e7indeyiz. ”<\/p>\n

Sende umudumuz vard\u0131. Sana umut ba\u011flamam\u0131z\u0131n sebebi ya bilgin, ya ak\u0131ll\u0131l\u0131\u011f\u0131n, ya do\u011frulu\u011fun, ya ileri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn, ya da bu meziyetlerin t\u00fcm\u00fc idi. Fakat bu umudumuz \u015fimdi suya d\u00fc\u015ft\u00fc. Sebebine gelince;<\/p>\n

“\u015eimdi bize atalar\u0131m\u0131z\u0131n tapt\u0131klar\u0131 ilahlara tapmay\u0131 m\u0131 yasakl\u0131yorsun?”<\/p>\n

Fel\u00e2ket bu! Her \u015fey olabilir, ya Salih, ama bu olamaz! Senden b\u00f6yle demeni hi\u00e7 beklemezdik. Ne kadar da yan\u0131ltt\u0131n, hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcn bizi. Ayr\u0131ca bizi kabul etmeye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n ilkeler hakk\u0131nda ku\u015fku i\u00e7indeyiz. \u00d6yle bir ku\u015fku ki, bu bizi hem sana hem de s\u00f6ylediklerine inanmaktan al\u0131koyuyor. Okuyoruz:<\/p>\n

“Bizi benimsemeye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n ilkeler konusunda koyu bir ku\u015fku i\u00e7indeyiz.”<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, Hz. Salih’in soyda\u015flar\u0131 hi\u00e7bir \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 yan\u0131 olmayan bir teklif kar\u015f\u0131s\u0131nda hayrete d\u00fc\u015f\u00fcyorlar. Daha do\u011frusu gerekli ve ger\u00e7ek olan bir \u00f6neriyi yad\u0131rg\u0131yorlar, onu i\u015fittiler diye deh\u015fete kap\u0131l\u0131yorlar. Karde\u015fleri Hz. Salih onlar\u0131 tek Allah’a kulluk sunmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor diye k\u00fcplere biniyorlar. Niye? Bir delile, bir gerek\u00e7eye ya da bir d\u00fc\u015f\u00fcnceye dayand\u0131klar\u0131 i\u00e7in de\u011fil. S\u0131rf atalar\u0131, kar\u015f\u0131lar\u0131ndaki \u015fu putlara tapt\u0131lar diye.<\/p>\n

\u0130\u015fte kat\u0131 ba\u011fnazl\u0131k, g\u00f6z\u00fc kapal\u0131 ge\u00e7mi\u015fe ba\u011fl\u0131l\u0131k insan\u0131 \u00f6yle dondurur ki, a\u00e7\u0131k ger\u00e7ek kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fa\u015fk\u0131na d\u00f6ner, inan\u00e7lar\u0131; atalar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131 ile gerek\u00e7elendirme sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n

B\u00f6ylece ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor ki, “tek Allah” inanc\u0131 \u00f6z\u00fcnde geni\u015f kapsaml\u0131, eksiksiz ve tutarl\u0131 bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r; insan akl\u0131n\u0131 taklit\u00e7ilik boyunduru\u011fundan kurtarma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r; yine insan akl\u0131n\u0131 hi\u00e7bir delile dayanmayan as\u0131ls\u0131z kuruntular\u0131n, saplant\u0131lar\u0131n, \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n ve hurafelerin zincirinden kurtarma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Semudo\u011fullar\u0131’n\u0131n, Hz. Salih’e y\u00f6nelttikleri “Sen umut ba\u011flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir ki\u015fi idin” \u015feklindeki hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7eren s\u00f6z, bize bir zamanlar Kurey\u015fli m\u00fc\u015friklerin Peygamberimize kar\u015f\u0131 duyduklar\u0131 sars\u0131lmaz g\u00fcveni hat\u0131rlat\u0131yor. Fakat Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- onlar\u0131 tek Allah’\u0131 “Rabb” olarak tan\u0131maya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131nca t\u0131pk\u0131 Hz. Salih’in soyda\u015flar\u0131 gibi, bu \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 tuhaf kar\u015f\u0131layarak kar\u015f\u0131s\u0131na dikildiler. Arkas\u0131ndan O’nun i\u00e7in “b\u00fcy\u00fcc\u00fcd\u00fcr, uydurmac\u0131d\u0131r” dediler. B\u00f6yle derken O’nun lehindeki eski tan\u0131kl\u0131klar\u0131 ve g\u00fcvenlerini unutuverdiler.<\/p>\n

Karakter hep ayn\u0131 karakter. Bu y\u00fczden ayn\u0131 belge y\u00fczy\u0131llar ve \u00e7a\u011flar boyunca her a\u015famada tekrarlanarak \u00f6n\u00fcm\u00fcze geliyor.<\/p>\n

Hz. Salih, bir sonraki ayette soyda\u015flar\u0131na atas\u0131 Hz. Nuh’un kar\u015f\u0131s\u0131ndakilere s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6zlerin ayn\u0131s\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

63- “Ey soyda\u015flar\u0131m, baksan\u0131za, e\u011fer ben Rabbimden gelen a\u00e7\u0131k bir belgeye dayan\u0131yorsam, O bana kendi kat\u0131ndan bir rahmet ba\u011f\u0131\u015flad\u0131 ise, emrine kar\u015f\u0131 geldi\u011fim taktirde beni O’ndan kim kurtaracak? Sizin bana zarar\u0131m\u0131 artt\u0131rmaktan ba\u015fka hi\u00e7 bir katk\u0131n\u0131z olamaz. “<\/strong><\/p>\n

Ey soyda\u015flar\u0131m, baksan\u0131za. E\u011fer ben i\u00e7imde Allah ger\u00e7e\u011fini a\u00e7\u0131k ve belirgin bir realite olarak alg\u0131l\u0131yorsam, bu alg\u0131 bana bu yolun do\u011fru oldu\u011funa dair kesin bir inan\u00e7 kazand\u0131r\u0131yorsa, \u00fcstelik bana Rabbimden bir rahmet inmi\u015f de bu rahmetinin sonucu olarak O beni peygamber olarak se\u00e7mi\u015f ise, beni bu g\u00f6reve l\u00e2y\u0131k k\u0131l\u0131c\u0131 ayr\u0131cal\u0131klarla donatm\u0131\u015f ise, s\u00f6yleyin bana bakal\u0131m, e\u011fer O’nun mesaj\u0131n\u0131 size iletmekte kusur ederek O’na asi olursam, bana ba\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z umutlar\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131karmamak endi\u015fesi ile bu peygamberlik g\u00f6revimi savsaklarsam; sizin \u015fahs\u0131ma y\u00f6nelik umutlar\u0131n\u0131z\u0131n bana bir faydas\u0131 olur mu, beni y\u00fcce Allah’\u0131n elinden kurtarabilir mi? Asla!<\/p>\n

“Emrine kar\u015f\u0131 geldi\u011fim taktirde beni O’ndan kim kurtaracak? Sizin bana zarar\u0131m\u0131 artt\u0131rmaktan ba\u015fka hi\u00e7bir katk\u0131n\u0131z olamaz:”<\/p>\n

Siz bana zarar \u00fcst\u00fcne zarardan ba\u015fka bir katk\u0131da bulunamazs\u0131n\u0131z. E\u011fer sizin hat\u0131r\u0131n\u0131z\u0131 k\u0131rmayay\u0131m diye g\u00f6revimi ihmal edersem y\u00fcce Allah bana k\u0131zar, beni peygamberlik \u015ferefinden mahrum eder, o zaman d\u00fcnyada rezil olurum, ahirette ise azaba \u00e7arp\u0131l\u0131r\u0131m. Bu ise zarar \u00fcst\u00fcne zarardan ba\u015fka nedir ki? K\u0131sacas\u0131 size uyman\u0131n sonucu zarardan, y\u0131k\u0131mdan, a\u011f\u0131r cezadan ve \u015fiddetli pi\u015fmanl\u0131ktan ba\u015fka bir \u015fey olamaz. Bir sonraki ayeti okuyoruz:
\n64- “Ey soyda\u015flar\u0131m, bu Allah’\u0131n devesidir, size bir mucize olarak g\u00f6nderildi; b\u0131rak\u0131n onu Allah’\u0131n topra\u011f\u0131nda dola\u015f\u0131p yesin-i\u00e7sin; ona bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck dokundurmay\u0131n, yoksa yak\u0131n vadeli bir azaba \u00e7arp\u0131l\u0131rs\u0131n\u0131z. “<\/strong><\/p>\n

Salih’in soyda\u015flar\u0131na bir mucize, bir ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fck belirtisi olsun diye g\u00f6nderildi\u011fi bizzat Hz. Salih taraf\u0131ndan belirtilen bu di\u015fi devenin nas\u0131l bir deve oldu\u011fu ayette anlat\u0131lm\u0131yor. Yaln\u0131z onun “Allah’\u0131n devesi” diye an\u0131lmas\u0131ndan ve “size bir mucize olsun diye” denilerek Salih’in soyda\u015flar\u0131na \u00f6zel olarak g\u00f6nderildi\u011finin vurgulanmas\u0131ndan anl\u0131yoruz ki, o s\u0131radan bir deve de\u011fildir, ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zellikler ta\u015f\u0131maktad\u0131r ve bu \u00f6zellikler sayesinde Hz. Salih’in soyda\u015flar\u0131 onun Allah taraf\u0131ndan kendilerine g\u00f6nderilmi\u015f bir mucize oldu\u011funu bilebilmektedirler.<\/p>\n

Bu deve konusunda bu kadarl\u0131k bilgi ile yetiniyoruz. Bu konudaki efsanelerin ve yahudi uydurmalar\u0131n\u0131n (israiliyat\u0131n) okyanusuna dalmak istemiyoruz. Zaten bu efsaneler ve uydurma rivayetler y\u00fcz\u00fcnden tefsir bilginleri bu deve konusunda -deve hik\u00e2yesinin gerek geride kalan b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve gerekse gelecek b\u00f6l\u00fcm\u00fc ile ilgili olarak- birbirinden farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Evet;<\/p>\n

“… Bu Allah’\u0131n devesidir, size bir mucize olarak g\u00f6nderildi; b\u0131rak\u0131n onu Allah’\u0131n topra\u011f\u0131nda dola\u015f\u0131p yesin-i\u00e7sin; sak\u0131n ona bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck dokundurmay\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Yoksa Allah’\u0131n azab\u0131 sizi hemen yakalay\u0131verir. C\u00fcmleye bu “acele” anlam\u0131n\u0131 kazand\u0131ran “fe” edat\u0131 ile “yak\u0131n” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Okuyoruz:<\/p>\n

“Yoksa yak\u0131n vadeli bir azaba \u00e7arp\u0131l\u0131verirsiniz.”<\/p>\n

S\u00f6zkonusu azap k\u0131sk\u0131vrak yakalay\u0131verir sizi. Burada “dokunma” ve “meydana gelme” fiillerinin ifade etti\u011finden daha sert bir hareket ifade edilmek istenmi\u015ftir.<\/p>\n

Bir sonraki ayeti okuyal\u0131m:<\/p>\n

64- “Ey soyda\u015flar\u0131m, bu Allah’\u0131n devesidir, size bir mucize olarak g\u00f6nderildi; b\u0131rak\u0131n onu Allah’\u0131n topra\u011f\u0131nda dola\u015f\u0131p yesin-i\u00e7sin; ona bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck dokundurmay\u0131n, yoksa yak\u0131n vadeli bir azaba \u00e7arp\u0131l\u0131rs\u0131n\u0131z. “<\/strong><\/p>\n

Salih’in soyda\u015flar\u0131na bir mucize, bir ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fck belirtisi olsun diye g\u00f6nderildi\u011fi bizzat Hz. Salih taraf\u0131ndan belirtilen bu di\u015fi devenin nas\u0131l bir deve oldu\u011fu ayette anlat\u0131lm\u0131yor. Yaln\u0131z onun “Allah’\u0131n devesi” diye an\u0131lmas\u0131ndan ve “size bir mucize olsun diye” denilerek Salih’in soyda\u015flar\u0131na \u00f6zel olarak g\u00f6nderildi\u011finin vurgulanmas\u0131ndan anl\u0131yoruz ki, o s\u0131radan bir deve de\u011fildir, ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zellikler ta\u015f\u0131maktad\u0131r ve bu \u00f6zellikler sayesinde Hz. Salih’in soyda\u015flar\u0131 onun Allah taraf\u0131ndan kendilerine g\u00f6nderilmi\u015f bir mucize oldu\u011funu bilebilmektedirler.<\/p>\n

Bu deve konusunda bu kadarl\u0131k bilgi ile yetiniyoruz. Bu konudaki efsanelerin ve yahudi uydurmalar\u0131n\u0131n (israiliyat\u0131n) okyanusuna dalmak istemiyoruz. Zaten bu efsaneler ve uydurma rivayetler y\u00fcz\u00fcnden tefsir bilginleri bu deve konusunda -deve hik\u00e2yesinin gerek geride kalan b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve gerekse gelecek b\u00f6l\u00fcm\u00fc ile ilgili olarak- birbirinden farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Evet;<\/p>\n

“… Bu Allah’\u0131n devesidir, size bir mucize olarak g\u00f6nderildi; b\u0131rak\u0131n onu Allah’\u0131n topra\u011f\u0131nda dola\u015f\u0131p yesin-i\u00e7sin; sak\u0131n ona bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck dokundurmay\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Yoksa Allah’\u0131n azab\u0131 sizi hemen yakalay\u0131verir. C\u00fcmleye bu “acele” anlam\u0131n\u0131 kazand\u0131ran “fe” edat\u0131 ile “yak\u0131n” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Okuyoruz:<\/p>\n

“Yoksa yak\u0131n vadeli bir azaba \u00e7arp\u0131l\u0131verirsiniz.”<\/p>\n

S\u00f6zkonusu azap k\u0131sk\u0131vrak yakalay\u0131verir sizi. Burada “dokunma” ve “meydana gelme” fiillerinin ifade etti\u011finden daha sert bir hareket ifade edilmek istenmi\u015ftir.<\/p>\n

Bir sonraki ayeti okuyal\u0131m:<\/p>\n

66- Azaba ili\u015fkin emrimiz geldi\u011finde Salih ile beraberindeki m\u00fc’minleri helak olmaktan ve o g\u00fcnk\u00fc onur k\u0131r\u0131c\u0131 peri\u015fanl\u0131ktan, rahmetimizin sonucu olarak, kurtard\u0131k. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz senin Rabbin g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr, \u00fcst\u00fcn iradelidir.<\/p>\n

67- O zalimleri m\u00fcthi\u015f bir g\u00fcr\u00fclt\u00fc yakalad\u0131 da evlerinde, olduklar\u0131 yerde y\u0131\u011f\u0131l\u0131p kal\u0131verdiler.<\/strong><\/p>\n

Daha \u00f6nceki uyar\u0131lar\u0131m\u0131z gere\u011fince hel\u00e2k etmeye ili\u015fkin emrimizin ger\u00e7ekle\u015fmesine s\u0131ra gelince Hz. Salih ile beraberindeki m\u00fc’minleri, \u00f6zel ve dolays\u0131z merhametimizin sonucu olarak kurtard\u0131k. Onlar\u0131 hem \u00f6l\u00fcmden ve hem de o g\u00fcn\u00fcn utand\u0131r\u0131c\u0131 peri\u015fanl\u0131\u011f\u0131ndan kurtard\u0131k. Semudo\u011fullar\u0131’n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc, ger\u00e7ekten utand\u0131r\u0131c\u0131, rezil edici bir \u00f6l\u00fcm bi\u00e7imi idi. Korkun\u00e7, t\u00fcyler \u00fcrpertici bir g\u00fcr\u00fclt\u00fc onlar\u0131 olduklar\u0131 yere cans\u0131z olarak devirmi\u015fti. Evl\u00e8rinde yerlere serilmi\u015f le\u015fleri ger\u00e7ekten komik, utand\u0131r\u0131c\u0131, yerin dibine ge\u00e7irici bir peri\u015fanl\u0131k manzaras\u0131 sergiliyordu. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz, senin Rabbin g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr, \u00fcst\u00fcn iradelidir.”<\/p>\n

O \u015f\u0131mar\u0131klar\u0131, burnu b\u00fcy\u00fckleri yakalay\u0131p derslerini verir. Yapamayaca\u011f\u0131 hi\u00e7bir \u015fey yoktur. Ayr\u0131ca kendisine s\u0131\u011f\u0131nanlar\u0131 ve emirlerine uyanlar\u0131 da asla y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rakmaz.<\/p>\n

Daha sonra Semudo\u011fullar\u0131’n\u0131n sahnesi g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne seriliyor. Bu sahneye adamlar\u0131n sap\u0131k tutumlar\u0131na ve son derece b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla yok olu\u015flar\u0131na ili\u015fkin bir hayret de e\u015flik ediyor. Okuyoruz:
\n68- Sanki az \u00f6nce o evlerde ya\u015fayanlar onlar de\u011fildi. Haberiniz olsun ki, Semudo\u011fullar\u0131 Rabblerini ink\u00e2r ettiler. Hey, kahrolsun Semudo\u011fullar\u0131!<\/strong><\/p>\n

Sanki o evlerde hi\u00e7 oturmam\u0131\u015flar, hi\u00e7 ya\u015famam\u0131\u015flard\u0131. Sahne son derece etkileyici ve tabloyu \u00e7izen f\u0131r\u00e7an\u0131n darbesi son derece dokunakl\u0131d\u0131r, manzara b\u00fct\u00fcn deh\u015feti ile g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcnde somutla\u015fmaktad\u0131r. Hayat ile \u00f6l\u00fcm\u00fcn aras\u0131 -\u00f6l\u00fcm ger\u00e7ekle\u015ftikten sonra- g\u00f6z a\u00e7\u0131p kapama aras\u0131 kadar k\u0131sac\u0131kt\u0131r. Hayat\u0131n t\u00fcm\u00fc de h\u0131zla ak\u0131p giden bir \u015ferittir. Evet, `sanki az \u00f6nce o evlerde ya\u015fayanlar onlar de\u011fildi.”<\/p>\n

Arkas\u0131ndan, bu surede ifadeleri ile art\u0131k iyice tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z de\u011ferlendirme ve sonu\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fc geliyor. Bu b\u00f6l\u00fcmde Semudo\u011fullar\u0131’n\u0131n sicilleri hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor, arkalar\u0131ndan l\u00e2net ediliyor, sayfalar\u0131 d\u00fcr\u00fclerek somut hayattan ve haf\u0131zalardan siliniyorlar. Okuyoruz:<\/p>\n

“Haberiniz olsun ki, Semudo\u011fullar\u0131 Rabblerini ink\u00e2r ettiler. Hey, kahrolsun (g\u00f6zden \u0131rak olsun) Semudo\u011fullar\u0131!<\/p>\n

TAR\u0130H S\u00dcREC\u0130NDE DE\u011e\u0130\u015eMEYEN GER\u00c7EK<\/p>\n

Okudu\u011fumuz hik\u00e2yede kendimizi bir kez daha tarihin ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131na kadar uzanan peygamberler zincirinin halkalar\u0131ndan biri kar\u015f\u0131s\u0131nda buluyoruz. Dile getirilen \u00e7a\u011fr\u0131, ayn\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131, tan\u0131t\u0131lan \u0130sl\u00e2m\u0131n ger\u00e7e\u011fi ayn\u0131 ger\u00e7ek. K\u0131sacas\u0131, kulluk, ortaks\u0131z olan tek Allah’a sunulacak ve rakipsiz tek Allah’\u0131n egemenli\u011fi benimsenecek. Bunun yan\u0131s\u0131ra, bu hik\u00e2yede \u0130sl\u00e2m\u0131n egemenlik d\u00f6nemini izleyen cahiliye devri ve tek Allah inanc\u0131n\u0131n arkas\u0131ndan gelen m\u00fc\u015friklik d\u00f6nemi de bir kez daha kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Semudo\u011fullar\u0131, Hz. Nuh ile birlikte gemiden sa\u011f olarak inen m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n soyundan gelmi\u015flerdi. Fakat sonradan sap\u0131tarak cahiliye sisteminin pen\u00e7esine d\u00fc\u015ft\u00fcler. Bunun \u00fczerine Hz. Salih ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. G\u00f6revi bu sap\u0131tm\u0131\u015f soyda\u015f!ar\u0131n\u0131 tekrar \u0130sl\u00e2ma d\u00f6nd\u00fcrmekti.<\/p>\n

Bu hik\u00e2yede dikkatimizi \u00e7eken bir ba\u015fka \u00f6nemli nokta da \u015fudur: Hz. Salih’in soyda\u015flar\u0131, iman etmek i\u00e7in kendilerine ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir mucizenin g\u00f6sterilmesini istiyorlar. Fakat istedikleri bu mucize kendilerine g\u00f6sterilince iman etmekten cay\u0131yorlar, hatta bu mucizenin somut sembol\u00fc olan deveyi \u00f6ld\u00fcr\u00fcyorlar.<\/p>\n

M\u00fc\u015frik Araplar da iman etmek i\u00e7in Peygamberimizden daha \u00f6nceki mucizeler gibi bir mucize, ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir olay g\u00f6stermesini istemi\u015flerdi.<\/p>\n

Bu hikayede a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcyoruz ki, Hz. Salih’in soyda\u015flar\u0131na istedikleri mucize g\u00f6sterilmi\u015f, fakat hi\u00e7bir i\u015fe yaramam\u0131\u015ft\u0131, bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc kan\u0131t, onlar\u0131 yola getirmeye yetmemi\u015fti. Bundan anl\u0131yoruz ki, iman etmek i\u00e7in ola\u011fan\u00fcst\u00fc mucizeler g\u00f6rmeye gerek yoktur. \u0130man, kalplerin ve ak\u0131llar\u0131n kavrayabilecekleri yal\u0131n bir \u00e7a\u011fr\u0131d\u0131r. Fakat cahiliyenin kalplere ve ak\u0131llara yap\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 pas tabakas\u0131 bu organlar\u0131 duyars\u0131z hale getiriyor.<\/p>\n

Yine bu hik\u00e2yede se\u00e7kin kullardan birinin kalbine tecelli eden bi\u00e7imi ile “Allah ger\u00e7e\u011fi”ni buluyoruz. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz se\u00e7kin kalpler, peygamberlerin kalpleridir. Bu ger\u00e7e\u011fi Kur’an-\u0131 Kerim’in bize aktard\u0131\u011f\u0131 Hz. Salih taraf\u0131ndan s\u00f6ylenen \u015fu s\u00f6zlerde buluyoruz:<\/p>\n

“Ey soyda\u015flar\u0131m, baksan\u0131za, e\u011fer ben Rabbimden gelen a\u00e7\u0131k bir belgeye dayan\u0131yorsam, O bana do\u011frudan do\u011fruya kendi kat\u0131ndan bir rahmet ba\u011f\u0131\u015flad\u0131 ise, emrine kar\u015f\u0131 geldi\u011fim taktirde beni O’ndan kim kurtaracak? Sizin bana zarar\u0131m\u0131 artt\u0131rmaktan ba\u015fka hi\u00e7bir katk\u0131n\u0131z olamaz.”<\/p>\n

Hz. Salih, bu s\u00f6zlerden \u00f6nce “Allah kullar\u0131na yak\u0131nd\u0131r ve dileklerin kabul edicisidir” diyerek kalbinin alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 nitelikleri ile Allah’\u0131 soyda\u015flar\u0131na tan\u0131tm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

“Allah ger\u00e7e\u011fi, yeterlikte, sayg\u0131nl\u0131kta, doyuruculukta ve g\u00fczellikte bu se\u00e7kin \u00f6nderlerin kalplerine yans\u0131d\u0131\u011f\u0131 gibi, ba\u015fka hi\u00e7bir kalbe kesinlikle yans\u0131yamaz. Bu kalpler p\u00fcr\u00fczs\u00fcz ve parlak birer ayna gibidirler. Allah ger\u00e7e\u011fini b\u00f6ylesine e\u015fsiz ve hayret verici bir netlikte yans\u0131tmak sadece onlar\u0131n harc\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu hik\u00e2yede bir de do\u011frulu\u011fu, sap\u0131kl\u0131km\u0131\u015f gibi g\u00f6ren, ger\u00e7e\u011fi akla s\u0131\u011fmaz bir tuhafl\u0131km\u0131\u015f gibi alg\u0131layan cahiliye yakla\u015f\u0131m\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Mesel\u00e2 sa\u011flam karakteri, \u00fcst\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcnme g\u00fcc\u00fc ve temiz ahl\u00e2k\u0131 sayesinde, umut ba\u011flanan bir ki\u015fi say\u0131lan Hz. Salih hakk\u0131nda sonra soyda\u015flar\u0131 hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcyorlar; ona y\u00f6nelik umutlar\u0131n\u0131n suya d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yl\u00fcyorlar. Niye, acaba? \u00c7\u00fcnk\u00fc Hz. Salih, bu adamlar\u0131, atalar\u0131ndan kalan Allah’dan ba\u015fkalar\u0131n\u0131n egemenli\u011fi alt\u0131na girme gelene\u011fini b\u0131rakarak ba\u015fkalar\u0131n\u0131n egemenli\u011fi alt\u0131na girme gelene\u011fini b\u0131rakarak tek Allah’\u0131n egemenli\u011fini benimsemeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor diye!<\/p>\n

Demek oluyor ki, insano\u011flu do\u011fru inan\u00e7 sisteminden bir k\u0131l ucu kadar bile sap\u0131nca sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ve ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n hi\u00e7bir derecesinde duramaz. \u00d6yle ki, f\u0131trat\u0131n ilkelerine ve mant\u0131\u011fa uygun, yal\u0131n ger\u00e7ekleri -bile, sanki bunlar akla s\u0131\u011fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan tuhafl\u0131klarm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcr. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k ne f\u0131trat\u0131n mant\u0131\u011f\u0131 ile ve ne de akl\u0131n prensiplerine dayanmayan sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ise son derece normal bir \u015fey sayar.<\/p>\n

Hz. Salih, bu adamlara “Ey soyda\u015flar\u0131m, sadece Allah’a kulluk sununuz, O’ndan ba\u015fka bir ilah\u0131n\u0131z yoktur. Sizi topraktan yaratan ve yery\u00fcz\u00fcne yerle\u015ftirerek buray\u0131 kalk\u0131nd\u0131rmakla g\u00f6revlendiren O’dur” diye sesleniyor. Onlara yarat\u0131l\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ve d\u00fcnyadaki varolu\u015flar\u0131n\u0131n i\u00e7erdi\u011fi f\u0131trata ve mant\u0131\u011fa dayal\u0131 delilleri hat\u0131rlat\u0131yor. Bu delilleri reddedemezlerdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar kendi kendilerini yaratt\u0131klar\u0131n\u0131, yery\u00fcz\u00fcndeki varolu\u015flar\u0131n\u0131 kendileri garantiye ba\u011flad\u0131klar\u0131n\u0131, d\u00fcnyada yedikleri \u015fu besin maddelerini kendilerinin sa\u011flad\u0131klar\u0131n\u0131 sanm\u0131yorlard\u0131, b\u00f6yle bir d\u00fc\u015f\u00fcnce beslemiyorlard\u0131.<\/p>\n

Belli ki, bu adamlar, yery\u00fcz\u00fcnde kendilerini yaratan\u0131n, buray\u0131 kalk\u0131nd\u0131rma g\u00fcc\u00fc ile donatan\u0131n y\u00fcce Allah oldu\u011funu ink\u00e2r etmiyorlard\u0131. Fakat y\u00fcce Allah’\u0131n ilahlar\u0131 oldu\u011funa, kendilerini yarat\u0131p yery\u00fcz\u00fcne yerle\u015ftirenin O oldu\u011funa ili\u015fkin onaylar\u0131na, bu onay\u0131n normal uzant\u0131s\u0131 olan Allah’\u0131n ortaks\u0131z egemenli\u011fini benimsemeyi, o sadece O’nun emirlerine uymay\u0131 eklemekten ka\u00e7\u0131n\u0131yorlard\u0131. \u0130\u015fte Hz. Salih, “Ey soyda\u015flar\u0131m, sadece Allah’a kulluk sununuz, O’ndan ba\u015fka bir ilah\u0131n\u0131z yoktur” derken, onlar\u0131 ilahl\u0131\u011f\u0131n bu do\u011fal uzant\u0131s\u0131n\u0131 kabul etmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yordu.<\/p>\n

Mesele hep o bilinen mesele idi. “Rabb’lik meselesi idi, “ilahl\u0131k” meselesi de\u011fildi. Yani egemenli\u011fin kimde oldu\u011fu, kimin s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ge\u00e7ece\u011fi, kime uyula-ca\u011f\u0131, kimin buyru\u011funun ge\u00e7erli say\u0131laca\u011f\u0131 meselesi idi. Bu mesele her d\u00f6nemde g\u00fcncelli\u011fini korumu\u015ftur ve \u0130sl\u00e2m ile cahiliye aras\u0131ndaki s\u00fcrekli sava\u015f\u0131n eksenini olu\u015fturmu\u015ftur.<\/p>\n

AYETLER\u0130N GENEL TASV\u0130R\u0130<\/strong><\/p>\n

A\u015fa\u011f\u0131da okuyaca\u011f\u0131m\u0131z ayetler, tarihin ak\u0131\u015f\u0131na uyarak Hz. Nuh d\u00f6neminden beri yery\u00fcz\u00fcne yerle\u015ftirilen m\u00fcsl\u00fcmanlara, bereketlerle ve esenlikle donat\u0131lan milletler ile azaba \u00e7arp\u0131lan milletlere k\u0131saca de\u011finiyor. Bu arada ac\u0131kl\u0131 azaba u\u011frayan Hz. L\u00fbt’un soyda\u015flar\u0131na ili\u015fkin hik\u00e2yenin yolu \u00fczerinde Hz. \u0130brahim’e u\u011fruyoruz, bereketlerle ve esenlikle donat\u0131lanlar\u0131n hik\u00e2yesi olan bu hik\u00e2yenin k\u0131sa bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc okuyoruz:<\/p>\n

Hz. \u0130brahim hik\u00e2yesi ile Hz. L\u00fbt hik\u00e2yesi, vaktiyle y\u00fcce Allah’\u0131n verdi\u011fi s\u00f6z\u00fcn iki kar\u015f\u0131t kutbu ile ger\u00e7ekle\u015fti\u011finin somut \u00f6rnekleridirler. Bilindi\u011fi gibi y\u00fcce Allah, Hz. Nuh’a \u015fu s\u00f6z\u00fc vermi\u015fti.<\/p>\n

Bu s\u0131rada \u015f\u00f6yle bir ses duyuldu; “Ey Nuh, sana ve yan\u0131ndakilerden t\u00fcreyecek \u00fcmmetlere sunaca\u011f\u0131m\u0131z esenli\u011fin ve bereketlerin e\u015fli\u011finde gemiden in. Yan\u0131ndakilerin soyundan ba\u015fka \u00fcmmetler de gelecektir. Bunlara bir s\u00fcreye kadar d\u00fcnya nimetlerini tatt\u0131rd\u0131ktan sonra kendilerini ac\u0131kl\u0131 azab\u0131m\u0131za \u00e7arpt\u0131raca\u011f\u0131z.”<\/p>\n

Bu ayette s\u00f6z\u00fc verilen “bereketler ve esenlik” Hz. \u0130brahim ile o\u011fullar\u0131 Hz. \u0130shak’\u0131n ve Hz. \u0130smail’in soylar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti. Hz. \u0130shak’\u0131n soyunda “Beni \u0130srail” k\u00f6k\u00e9nli peygamberler ve Hz. \u0130smail kolundan da peygamberlerin sonuncusu olan bizim Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- geldi.
\nALLAH’IN DOSTU \u0130BRAH\u0130M<\/p>\n

69- Hani el\u00e7ilerimiz \u0130brahim’e m\u00fcjdeli haberi getirdiklerinde ona, “Sel\u00e2m sana” dediler. O da onlara “Sel\u00e2m size” dedi. Az sonra \u00f6nlerine k\u0131zarm\u0131\u015f bir buza\u011f\u0131 getirdi.<\/p>\n

Ayette s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en “m\u00fcjdeli” haberin ne oldu\u011fu burada a\u00e7\u0131klanm\u0131yor. Bu a\u00e7\u0131klama uygun yeri gelince Hz. \u0130brahim’in kar\u015f\u0131s\u0131nda yap\u0131lacakt\u0131r. Yine ayette s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en “el\u00e7iler” (melekler) hakk\u0131nda bilgi verilmiyor. Bu y\u00fczden tefsir bilginlerinin yapt\u0131klar\u0131 gibi, onlar\u0131 tan\u0131tmaya, elimizde hi\u00e7bir delil yokken onlar\u0131n kimler olduklar\u0131 hakk\u0131nda spek\u00fclasyon yapmaya giri\u015fmiyoruz. Ayetin ikinci c\u00fcmlesini bir kere daha okuyal\u0131m:<\/p>\n

“El\u00e7ilerimiz, \u0130brahim’e `Sel\u00e2m sana’ dediler. O da onlara `Sel\u00e2m size’ dedi.”<\/p>\n

Hz. \u0130brahim, do\u011fum yeri olan Irak’taki “Keldaniler” yurdundan g\u00f6\u00e7etmi\u015f, \u00dcrd\u00fcn \u00fczerinden ge\u00e7erek \u00e7\u00f6l ortas\u0131ndaki “Kenan ili”ne yerle\u015fmi\u015fti. Bu y\u00fczden Bedeviler’in konuk a\u011f\u0131rlama adetleri uyar\u0131nca konuklar\u0131na yemek haz\u0131rlamaya koyulmu\u015ftu. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah’\u0131n bu melek k\u00f6kenli el\u00e7ilerini konuk sanm\u0131\u015ft\u0131. Okuyoruz:<\/p>\n

“Az sonra \u00f6nlerine k\u0131zarm\u0131\u015f bir buza\u011f\u0131 getirdi.”<\/p>\n

Semiz, ya\u011fl\u0131, k\u0131zg\u0131n ta\u015f \u00fczerinde k\u0131zarm\u0131\u015f bir buza\u011f\u0131 idi bu. Fakat melekler d\u00fcnyal\u0131lar\u0131n yiyeceklerini yemezler.<\/p>\n

70- \u0130brahim, el\u00e7ilerin k\u0131zarm\u0131\u015f buza\u011f\u0131ya do\u011fru el uzatmad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, konuklar\u0131 tuhaf\u0131na gitti, i\u00e7ine onlardan kaynaklanan bir korku d\u00fc\u015ft\u00fc. Bu s\u0131rada konuklar\u0131 “Korkma, biz L\u00fbt’un soyda\u015flar\u0131na g\u00f6nderildik” dediler.<\/p>\n

Hz. \u0130brahim, konuklar\u0131n\u0131n ellerinin k\u0131zarm\u0131\u015f buza\u011f\u0131ya do\u011fru gitmedi\u011fini g\u00f6r\u00fcnce; “… konuklar\u0131 tuhaf\u0131na gitti; i\u00e7ine onlardan kaynaklanan bir korku d\u00fc\u015ft\u00fc.” Bedevi adetlerine g\u00f6re ikram edilen yeme\u011fi yemeyen konuk ku\u015fku uyand\u0131r\u0131r; ev sahibine y\u00f6nelik bir hainli\u011fi, bir k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe niyetlendi\u011fi imaj\u0131n\u0131 verir. Bizim k\u0131rsal kesimimizin insanlar\u0131 yedikleri yeme\u011fe ihanet etmeyi, daha do\u011frusu yeme\u011fini yedikleri kimseye k\u00f6t\u00fcl\u00fck etmeyi mertliklerine yediremezler, b\u00f6yle bir kalle\u015fli\u011fi yapmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131rlar. Bu y\u00fczden e\u011fer birinin yeme\u011fini yemek istemezlerse, bu istemezlik, o adam hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fcl\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri, ya da adam\u0131n kendilerine y\u00f6nelik niyetinin iyili\u011finden emin olmad\u0131klar\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/p>\n

\u0130\u015f bu noktaya var\u0131nca, y\u00fcce Allah’\u0131n el\u00e7ileri, ger\u00e7ek kimliklerini a\u00e7\u0131kl\u0131yorlar. Okuyoruz:<\/p>\n

“Bu s\u0131rada konuklar\u0131 `Korkma, biz L\u00fbt’un soyda\u015flar\u0131na g\u00f6nderildik’ dediler.”<\/p>\n

Hz. \u0130brahim, Hz. L\u00fbt’un soyda\u015flar\u0131na bu meleklerin ni\u00e7in g\u00f6nderildi\u011fini anlam\u0131\u015ft\u0131. Fakat tam o s\u0131rada ba\u015fka bir olay oldu ve bu olay konu\u015fman\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi. Okuyoruz:<\/p>\n

71- O s\u0131rada ayakta duran \u0130brahim’in kar\u0131s\u0131 bu haberi duyunca g\u00fcld\u00fc. Biz de ona o el\u00e7iler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile o\u011flu \u0130shak’\u0131n ve \u0130shak’\u0131n arkas\u0131ndan da torunu Yakub’un m\u00fcjdesini ilettik.<\/p>\n

Kad\u0131n, belki de, Hz. L\u00fbt’un i\u011fren\u00e7 soyda\u015flar\u0131n\u0131n hel\u00e2ke u\u011frayacaklar\u0131na sevindi\u011fi i\u00e7in g\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Devam edelim:<\/p>\n

“Biz de ona o el\u00e7iler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile o\u011flu \u0130shak’\u0131n ve \u0130shak’\u0131n arkas\u0131ndan da torunu Yakub’un m\u00fcjdesini ilettik.”<\/p>\n

Hz. \u0130brahim’in e\u015fi k\u0131s\u0131rd\u0131, hi\u00e7 \u00e7ocuk do\u011furmam\u0131\u015ft\u0131, \u00fcstelik o s\u0131rada iyice ya\u015flanm\u0131\u015ft\u0131. Bu y\u00fczden Hz. \u0130shak’a ana olaca\u011f\u0131 m\u00fcjdesi onun i\u00e7in \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir s\u00fcrpriz olmu\u015ftu. \u00dcstelik bu m\u00fcjde katmerli idi. \u00c7\u00fcnk\u00fc Hz. \u0130shak’\u0131n da Yakub ad\u0131nda bir o\u011flu olacakt\u0131. B\u00f6ylesine inan\u0131lmas\u0131 zor bir m\u00fcjdeli haber bir kad\u0131n\u0131 -\u00f6zellikle k\u0131s\u0131r bir kad\u0131n\u0131- tepeden t\u0131rna\u011fa titretir, haberi ans\u0131z\u0131n \u00f6\u011frenmesi ise bu titremeyi sars\u0131nt\u0131ya, duygusal f\u0131rt\u0131naya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

72- Aman Allah’\u0131m! Do\u011fum mu yapaca\u011f\u0131m? Oysa ben ya\u015fl\u0131 bir kad\u0131n\u0131m, \u015fu e\u015fim de ihtiyar bir adamd\u0131r. Bu \u015fa\u015f\u0131lacak bir \u015fey!<\/strong><\/p>\n

Olay ger\u00e7ekten \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kad\u0131nlar belirli bir ya\u015fa gelince adetten kesilirler ve art\u0131k hamile kalmazlar. Fakat y\u00fcce Allah’\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z g\u00fcc\u00fcne g\u00f6re hi\u00e7bir \u015fey \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir. Okuyoruz.
\n73- Konuklar, kad\u0131na “Allah’\u0131n i\u015fine mi \u015fa\u015f\u0131yorsun? Ey hane halk\u0131, Allah’\u0131n rahmeti ve bereketi \u00fczerinizdedir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz O, \u00f6vg\u00fcye ve y\u00fcceltilmeye l\u00e2y\u0131kt\u0131r” dediler.<\/strong><\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n i\u015fine \u015fa\u015f\u0131lmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc herhangi bir \u015feyin normalde belirli bir \u015fekilde olmas\u0131, ayn\u0131 \u00e7izgiyi izlemesi, o \u015feyin de\u011fi\u015fmez bir kanun oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez. Y\u00fcce Allah, herhangi bir hikmete dayanarak o i\u015fin ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc olmas\u0131n\u0131 dileyince, i\u015f al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir ger\u00e7ekle\u015fme g\u00f6sterir. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim hikmet, bu olayda, y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan m\u00fc’minlere vadedilmi\u015f olan rahmetin ve bereketin Hz. \u0130brahim ailesine yans\u0131mas\u0131d\u0131r. \u00dcstelik bu normal d\u0131\u015f\u0131 geli\u015fme, yine de bizim s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 bilmedi\u011fimiz ilahi gelene\u011fin \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde meydana gelir. Bizler her hal-\u00fc k\u00e2rda k\u0131s\u0131tl\u0131 bir s\u00fcreyi kapsayan g\u00f6zlemlerimizle normal geli\u015fmelere bakarak bu normal d\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmeler hakk\u0131nda h\u00fck\u00fcm veremeyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bizler evrende meydana gelen b\u00fct\u00fcn olaylar\u0131 g\u00f6zlem ve inceleme s\u00fczgecinden ge\u00e7iremeyiz.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n diledi\u011fini, bildikleri do\u011fal yasalar\u0131n \u00e7er\u00e7evesi ile s\u0131n\u0131rland\u0131ranlar, bizzat y\u00fcce Allah’\u0131n Kur’an’da belirtti\u011fi gibi Allah ger\u00e7e\u011finden habersiz kimselerdir. Ku\u015fkusuz tart\u0131\u015fmalar\u0131 kesecek son s\u00f6z y\u00fcce Allah’\u0131n s\u00f6z\u00fcd\u00fcr. \u0130nsan akl\u0131na, O’nun s\u00f6z\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015fka bir \u015fey demek d\u00fc\u015fmez. Hatta y\u00fcce Allah’\u0131n dile\u011fini, bizzat y\u00fcce Allah’\u0131n “bunlar benim koydu\u011fum yasalard\u0131r” diyerek belirledi\u011fi kanunlar\u0131n \u00e7er\u00e7evesi ile s\u0131n\u0131rlayanlar da Allah ger\u00e7e\u011fini bilmiyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah’\u0131n dile\u011fi, bizzat kendisinin belirlemi\u015f oldu\u011fu yasalar\u0131n \u00f6tesinde \u00f6zg\u00fcrd\u00fcr, s\u00f6zkonusu ilahi yasalar bu dilek i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131 olamazlar.<\/p>\n

Evet. Y\u00fcce Allah, \u015fu evreni \u00f6nceden belirledi\u011fi yasalar uyar\u0131nca y\u00f6netir. Fakat bu ayr\u0131 bir \u015feydir ve y\u00fcce Allah’\u0131n iradesinin, O’nun taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konan bu yasalarla s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu ileri s\u00fcrmek ayr\u0131 bir \u015feydir. \u00c7\u00fcnk\u00fc herhangi bir do\u011fal yasa her uygulan\u0131\u015f\u0131nda y\u00fcce Allah’\u0131n takdiri ile y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girer, i\u015flerlik g\u00f6sterir. Hi\u00e7bir do\u011fal yasan\u0131n y\u00fcr\u00fcmesi ve i\u015flerlik g\u00f6stermesi “otomatik” de\u011fildir. Buna g\u00f6re y\u00fcce Allah herhangi bir do\u011fal kanunun o ana kadarki say\u0131s\u0131z uygulan\u0131\u015flar\u0131ndan farkl\u0131 bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fcmesini takdir ederse, bu farkl\u0131 uygulama ger\u00e7ekle\u015fir, s\u00f6zkonusu kanun bu yeni ilahi takdirin prati\u011fe yans\u0131mas\u0131n\u0131 engelleyemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn do\u011fal yasalar\u0131n kayna\u011f\u0131 olan “ana-ilke” y\u00fcce Allah’\u0131n dile\u011finin \u00f6zg\u00fcr oldu\u011fu, hi\u00e7bir s\u0131n\u0131rlamaya ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 prensibidir. Her do\u011fal yasa, her prati\u011fe yans\u0131y\u0131\u015f\u0131nda y\u00fcce Allah’\u0131n bu \u00f6zg\u00fcr takdirinin \u00f6zel karar\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fir, i\u015flerlik kazan\u0131r.<\/p>\n

Geli\u015fmelerin bu noktas\u0131nda Hz. \u0130brahim’in -Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerine olsun Allah’\u0131n el\u00e7ileri olan konuklar\u0131ndan yana hi\u00e7bir endi\u015fesi kalmaz. Fazla olarak bu el\u00e7ilerin getirdikleri m\u00fcjdeli habere sevinir. Fakat Hz. L\u00fbt ile g\u00fcnahk\u00e2r soyda\u015flar\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc akl\u0131ndan \u00e7\u0131kmaz; gelen meleklerin onlar\u0131 hel\u00e2k etmekle, toptan yok etmekle g\u00f6revli olmal\u00e2r\u0131 konusu i\u00e7ine dert olur. -Bu arada \u015funu hemen belirtelim ki, Hz. L\u00fbt, O’nun karde\u015finin o\u011fludur, do\u011fup b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc yurdundan, kendisi ile birlikte g\u00f6\u00e7etmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r ve \u015fimdi de yak\u0131n\u0131na d\u00fc\u015fen bir b\u00f6lgede oturmaktad\u0131r- \u00c7\u00fcnk\u00fc Hz. \u0130brahim, merhametli ve sevecen bir karaktere, sahiptir. Bu yumu\u015fak karakteri, bir toplumun hel\u00e2k olmas\u0131n\u0131, toptan yokolmas\u0131n\u0131 so\u011fukkanl\u0131l\u0131kla kar\u015f\u0131layam\u0131yor, b\u00f6yle bir olaya kolayca katlanam\u0131yor.<\/p>\n

74- \u0130brahim’in korkusu ge\u00e7ip de m\u00fcjdeli haberi al\u0131nca, L\u00fbt’un soyda\u015flar\u0131 hakk\u0131nda el\u00e7ilerimiz ile tart\u0131\u015fmaya giri\u015fti.<\/p>\n

75- \u0130brahim, ger\u00e7ekten ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc, yumu\u015fak kalpli ve kendini Allah’a adam\u0131\u015f bir kimse idi.<\/strong><\/p>\n

“Ho\u015fg\u00f6r\u00fc (halimlik)” “\u00f6fkeye yola\u00e7an sebeplere katlanmak, sabretmek, bunlar\u0131 so\u011fukkanl\u0131l\u0131kla kar\u015f\u0131layarak feveran etmemek” demektir. “Yumu\u015fak kalplilik (evvah’l\u0131k)”, “Allah korkusu ile O’na i\u00e7ten yakarma edebini benimseme” demektir. “Kendini Allah’a adam\u0131\u015fl\u0131k” da “Her durumda h\u0131zla Allah’a y\u00f6nelmek” anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. \u0130\u015fte bu sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u0131fatlar, Hz. \u0130brahim’i, Hz. L\u00fbt’un soyda\u015flar\u0131n\u0131n ac\u0131 ak\u0131beti konusunda melekler ile tart\u0131\u015fmaya s\u00fcr\u00fcklemi\u015ftir. Ger\u00e7i bu tart\u0131\u015fman\u0131n nas\u0131l bir tart\u0131\u015fma oldu\u011funu bilmiyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc okudu\u011fumuz ayetler, bu konuda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi vermiyorlar. Bildi\u011fimiz bir \u015fey varsa, bu tart\u0131\u015fma giri\u015fimine verilen cevap; s\u00f6z\u00fc noktalay\u0131c\u0131 niteliktedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Hz. \u0130brahim’e, L\u00fbt’un soyda\u015flar\u0131na ili\u015fkin ilahi h\u00fckm\u00fcn kesinle\u015fti\u011fi, bu konudaki tart\u0131\u015fman\u0131n yersiz oldu\u011fu kesin bir dille bildirilmektedir. Okuyoruz:<\/p>\n

76- Konuk melekler ona dediler ki; “Ey \u0130brahim, bu i\u015ften vazge\u00e7; \u00e7\u00fcnk\u00fc Rabbinin emri gelmi\u015ftir. Onlar\u0131n ba\u015flar\u0131na geri \u00e7evrilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir azap gelecektir. “<\/strong>
\n
\nL\u00dbT PEYGAMBER VE KAVM\u0130<\/strong><\/p>\n

Bu kesin ifadenin arkas\u0131ndan ayetler susuyor. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Hz. \u0130brahim de susuyor. Hz. “\u0130brahim ile e\u015fi” sahnesinin perdesi iniyor, arkas\u0131ndan Hz. L\u00fbt ile ilgili kalabal\u0131k, hareketli, reaksiyonlu sahnenin perdesi a\u00e7\u0131l\u0131yor. Hz. L\u00fbt’un soyda\u015flar\u0131, Sodom ve Amur\u00ee’ye (Gomor) adl\u0131 \u00dcrd\u00fcn \u015fehirlerinde ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Okuyoruz:
\n77- El\u00e7ilerimiz L\u00fbt’un yan\u0131na vard\u0131klar\u0131nda kayg\u0131ya kap\u0131ld\u0131, can\u0131 s\u0131k\u0131ld\u0131 ve “bug\u00fcn, zor bir g\u00fcnd\u00fcr” dedi.
\n<\/strong>
\nHz. L\u00fbt, soyda\u015flar\u0131n\u0131 iyi tan\u0131yor, onlar\u0131n f\u0131tratlar\u0131n\u0131n yakaland\u0131\u011f\u0131 acayip sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131, \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 anormalli\u011fi yak\u0131ndan biliyordu. Bu adamlar kad\u0131nlar\u0131 b\u0131rakm\u0131\u015f, g\u00f6zlerini erkeklere dikmi\u015flerdi. B\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131n erkekli-di\u015fili \u00e7iftler halinde yarat\u0131lm\u0131\u015f olmalar\u0131ndaki hikmetin fark\u0131nda olan f\u0131tratlar\u0131na ters d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdi. Oysa y\u00fcce Allah’\u0131n diledi\u011fi g\u00fcne kadar insan soyunun devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 bu hikmete dayan\u0131yordu. \u0130nsan f\u0131trat\u0131 bu ezeli hikmetin sesine uymaktan hep haz duyagelmi\u015ftir. F\u0131trat bu sese d\u00fc\u015f\u00fcnerek-ta\u015f\u0131narak de\u011fil, i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel k\u0131lavuzlu\u011fun do\u011frultusundan sapmaman\u0131n yal\u0131n d\u00fcrt\u00fcs\u00fc ile kulak veriyordu.<\/p>\n

Ger\u00e7i insanl\u0131k tarihi ki\u015fisel d\u00fczeyde kalan birtak\u0131m patolojik sapmalara ve anormalliklere hep \u015fahit olmu\u015ftur. Ama Hz. L\u00fbt’un soyda\u015flar\u0131 olay\u0131 acayiptir. Bu olay bize g\u00f6steriyor ki, psikolojik hastal\u0131klar, t\u0131pk\u0131 baz\u0131 organik hastal\u0131klar gibi bula\u015f\u0131c\u0131d\u0131rlar. Herhangi bir toplumda de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fclerinin alt\u00fcst olmas\u0131 sonucunda bu t\u00fcrden bir hastal\u0131k yayg\u0131nl\u0131k kazanabilir; bu yay\u0131lman\u0131n ba\u015fta gelen sebeplerinden biri, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz hasta toplumun k\u00f6t\u00fc \u00f6rnek olu\u015fturmas\u0131 ve di\u011fer insanlar i\u00e7in k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 bir rol oynamas\u0131d\u0131r. Anormal davran\u0131\u015f\u0131n f\u0131trata ters d\u00fc\u015fmesine ra\u011fmen, bu yay\u0131lma ger\u00e7ekle\u015febilir. Oysa f\u0131trata egemen olan yasalar, hayata egemen olan yasalar\u0131n ayn\u0131lar\u0131d\u0131r. Bu yasalar da hayat\u0131n isteklerinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131ndan haz duyulmas\u0131n\u0131, hayat\u0131n gerekleri ile \u00e7at\u0131\u015farak ya da bu gerekleri yokederek tatmin aranmamas\u0131 gerekti\u011fini telkin ederler.<\/p>\n

Halbuki, cinsel sap\u0131kl\u0131k hayatla \u00e7at\u0131\u015f\u0131r, onu yokeder. \u00c7\u00fcnk\u00fc hayatin tohumlar\u0131n\u0131 i\u011fren\u00e7 bir topra\u011fa ak\u0131t\u0131p heba eder, bu i\u011fren\u00e7 toprak o tohumlar\u0131 tutup ye\u015fertecek yetenekte yarat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Oysa bu tohumlar\u0131 tutup geli\u015ftirmeye, \u00fcretime d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye elveri\u015fli ba\u015fka bir toprak, ba\u015fka bir alan vard\u0131r. Cinsel sap\u0131kl\u0131k bu verimli alana at\u0131lmas\u0131 gereken hayat tohumlar\u0131n\u0131, onlar\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcp yokedecek i\u011fren\u00e7 bir alana atar. Bundan dolay\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 insan f\u0131trat\u0131 Hz. L\u00fbt’un soyda\u015flar\u0131nda uygulamas\u0131 g\u00f6r\u00fclen cinsel sap\u0131kl\u0131ktan nefret eder, tiksinir. Bu tiksinme, sadece ahl\u00e2ktan kaynaklanan bir reaksiyon de\u011fildir, ayn\u0131 zamanda insan f\u0131trat\u0131n\u0131n do\u011fal gere\u011fi olarak ortaya \u00e7\u0131kar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu f\u0131trat\u0131 y\u00f6nlendiren kanunlar, y\u00fcce Allah’\u0131n hayata egemen k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kanunlarla \u00f6zde\u015ftirler. Bu kanunlar da do\u011fal ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bi\u00e7imdeki cinsel hazz\u0131, hayatla \u00e7at\u0131\u015farak, hayat\u0131 kesintiye u\u011fratarak de\u011fil, onu geli\u015ftirecek, \u00fcretkenli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrecek yolda aramay\u0131 gerektirirler.<\/p>\n

Ger\u00e7i d\u00fcnyada ya\u015famaktan daha y\u00fcce bir ideal s\u00f6zkonusu olunca kimi zaman \u00f6l\u00fcmden haz duydu\u011fumuz, seve seve \u00f6l\u00fcme ko\u015ftu\u011fumuz bile olur. Fakat bu haz, somut-maddi bir haz de\u011fil, itibar\u00ee-manevi bir hazd\u0131r. \u00dcstelik bu hayatla \u00e7at\u0131\u015fan, ona z\u0131t d\u00fc\u015fen bir taraf\u0131 da yoktur. Tersine ba\u015fka bir yoldan giderek hayat\u0131 geli\u015ftirmeyi, hayat\u0131n d\u00fczeyini y\u00fckseltmeyi ama\u00e7lar. Hayat\u0131 ve hayat\u0131n h\u00fccrelerini yokeden cinsel sap\u0131kl\u0131kla, s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn konusu olan homoseks\u00fcellik ile ideal u\u011fruna \u00f6l\u00fcme at\u0131lma erdemi aras\u0131nda uzaktan yak\u0131ndan hi\u00e7bir ili\u015fki, hi\u00e7bir ortak nokta yoktur.<\/p>\n

Hz. L\u00fbt, konuklar\u0131n\u0131n geli\u015finden rahats\u0131z oldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc soyda\u015flar\u0131n\u0131n onlara kar\u015f\u0131 nas\u0131l bir tan\u0131r tak\u0131nacaklar\u0131n\u0131 biliyor, konuklar\u0131na y\u00f6nelik edepsiz sata\u015fmalar y\u00fcz\u00fcnden u\u011frayaca\u011f\u0131 utanc\u0131 \u015fimdiden kestiriyordu. Bu y\u00fczden;<\/p>\n

“Bug\u00fcn, zor bir g\u00fcnd\u00fcr.”<\/p>\n

diyordu. \u0130\u015fte bu zor g\u00fcn ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

78- Soyda\u015flar\u0131 apar-topar evine ko\u015ftular. Daha \u00f6nce pis i\u015fler yap\u0131yorlar, i\u011fren\u00e7 ili\u015fkilerde bulunuyorlard\u0131. L\u00fbt onlara dedi ki; “Soyda\u015flar\u0131m, i\u015fte k\u0131zlar\u0131m, onlarla e\u015fle\u015fmek sizin i\u00e7in daha temiz bir i\u015ftir. Allah’dan korkun da beni konuklar\u0131m \u00f6n\u00fcnde rezil etmeyin. \u0130\u00e7inizde akl\u0131 ba\u015f\u0131nda biri yok mu?”<\/strong><\/p>\n

Evet; “Soyda\u015flar\u0131 apar-topar evine ko\u015ftular.”<\/p>\n

\u00d6yle h\u0131zl\u0131 ko\u015fuyorlard\u0131 ki, evine giderken, sanki kudurmu\u015flard\u0131. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Daha \u00f6nce pis i\u015fler yap\u0131yorlar, i\u011fren\u00e7 ili\u015fkilerde bulunuyorlard\u0131.” Zaten Hz. L\u00fbt’un konuklar\u0131n\u0131n gelmelerinden rahats\u0131z olmas\u0131n\u0131n, onlar y\u00fcz\u00fcnden s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015fmesinin ve zor bir g\u00fcn bekledi\u011fini s\u00f6ylemesinin sebebi buydu.<\/p>\n

Hz. L\u00fbt, evine dalan, kendisini konuklar\u0131na zarar vermekle, onurunu zedelemekle tehdit eden soyda\u015flar\u0131n\u0131n, kudurmu\u015flar gibi kendilerinden ge\u00e7tiklerini g\u00f6r\u00fcnce onlar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 f\u0131tratlar\u0131n\u0131 uyarmak istedi, kendilerini y\u00fcce Allah’\u0131n erkekler i\u00e7in yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu kar\u015f\u0131 cinse y\u00f6neltmeyi denedi. Evinde k\u0131zlar\u0131 vard\u0131. Haz\u0131r bekliyorlard\u0131. E\u011fer bu kudurmu\u015f erkekler istese, hemen onlarla evlendirilirler, b\u00f6ylece kudurmu\u015flu\u011fun ate\u015fi ve \u015fehvet \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 yat\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Ey soyda\u015flar\u0131m, i\u015fte k\u0131zlar\u0131m, onlarla e\u015fle\u015fmek sizin i\u00e7in daha temiz bir i\u015ftir. Allah’dan korkunuz da beni konuklar\u0131m\u0131n \u00f6n\u00fcnde rezil etmeyiniz. \u0130\u00e7inizde akl\u0131 ba\u015f\u0131nda biri yok mu?”<\/p>\n

Evet, “\u0130\u015fte k\u0131zlar\u0131m, onlarla e\u015fle\u015fmek sizin i\u00e7in daha temiz bir i\u015ftir.” “Temizlik” kavram\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 her anlamda, hem psikolojik-soyut anlamda ve hem maddi-somut anlamda daha temiz bir i\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu k\u0131zlar, ar\u0131 ve yal\u0131n f\u0131trat\u0131n iste\u011fini kar\u015f\u0131larlar, ayn\u0131 zamanda erkekte nezih duygular uyand\u0131r\u0131rlar. Yani hem f\u0131trat temizli\u011finin, hem ahl\u00e2k temizli\u011finin, hem de dinin arad\u0131\u011f\u0131 cinsel temizli\u011fin yolu budur. Sonra onlar somut olarak da temizdirler. Yarat\u0131c\u0131 y\u00fcce kudret, onlar\u0131 k\u00f6rpe insan yavrular\u0131n\u0131n temiz ve nezih yuvas\u0131 olmak \u00fczere yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Allah’dan korkunuz.”<\/p>\n

Hz. L\u00fbt, az \u00f6nce f\u0131trat\u0131n e\u011filimleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan sarsmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 vicdanlar\u0131 bu defa bu y\u00f6nden sarsmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Devam edelim:<\/p>\n

“Beni konuklar\u0131m\u0131n \u00f6n\u00fcnde rezil etmeyiniz.”<\/p>\n

Bu defa da bedevilik geleneklerinde son derece a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir yeri olan konukseverlik duygular\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile bencillik g\u00fcd\u00fclerini harekete ge\u00e7irmeyi deniyor. Okuyoruz:<\/p>\n

“\u0130\u00e7inizde akl\u0131ba\u015f\u0131nda, olgun biri yok mu?”<\/p>\n

Evet, mesele f\u0131trat, din ve erkeklik meselesi olmas\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra akl\u0131ba\u015f\u0131nda ya da aptal olma meselesidir. Fakat b\u00fct\u00fcn etkileme, yat\u0131\u015ft\u0131rma \u00e7abalar\u0131, hasta ve sap\u0131k f\u0131tratlara, \u00f6l\u00fc ve koku\u015fmu\u015f kalplere, anormal ve yetersiz ak\u0131llara k\u00e2r etmedi. Hasta ve sap\u0131k kudurganl\u0131k, k\u0131zg\u0131n lavlar\u0131n\u0131 p\u00fcsk\u00fcrtmeye devam etti.
\n
\n79- Soyda\u015flar\u0131 “Biliyorsun ki, bizim k\u0131zlar\u0131nla bir i\u015fimiz, onlara y\u00f6nelik bir amac\u0131m\u0131z yok. Sen bizim ne istedi\u011fimizi iyi bilirsin ” dediler.<\/strong><\/p>\n

\u0130yi biliyorsun ki, e\u011fer istedi\u011fimiz senin k\u0131zlar\u0131n olsa, evlenirdik onlarla; sen bizim ne istedi\u011fimizi biliyorsun. Yapmak istedikleri pis i\u015fi dolayl\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131\u011fa vuran i\u011fren\u00e7 ve y\u0131l\u0131\u015f\u0131k bir imad\u0131r onlar\u0131n bu s\u00f6zleri.<\/p>\n

Hz. L\u00fbt’un kolu kanad\u0131 k\u0131r\u0131ld\u0131, zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilincine vard\u0131. Soyda\u015flar\u0131 aras\u0131nda yabanc\u0131 idi. G\u00f6\u00e7men olarak aralar\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Kendisini koruyacak bir a\u015fireti yoktu. Bu zor g\u00fcnde ortaya koyaca\u011f\u0131 bir vurucu g\u00fc\u00e7ten de yoksundu. Bu y\u00fczden \u015fu ac\u0131kl\u0131 ve yan\u0131k s\u00f6zler dudaklar\u0131ndan d\u00f6k\u00fcl\u00fcverdi:<\/p>\n

80- L\u00fbt, melek konuklar\u0131na d\u00f6nerek dedi ki, “Ke\u015fki siz bana dayanak olacak g\u00fc\u00e7te olsayd\u0131n\u0131z, ya da himayelerine s\u0131\u011f\u0131nabilece\u011fim g\u00f6z\u00fcpek adamlar\u0131m olsayd\u0131!”<\/strong><\/p>\n

Bu s\u00f6zleri \u015fu kar\u015f\u0131s\u0131ndaki gen\u00e7lere seslenerek s\u00f6ylemi\u015fti. O gen\u00e7ler ki, asl\u0131nda gen\u00e7 adam k\u0131l\u0131\u011f\u0131na girmi\u015f meleklerdi. Pek gen\u00e7 ya\u015fta idiler, y\u00fczleri p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131ld\u0131. Fakat Hz. L\u00fbt’a g\u00f6re d\u00f6\u011f\u00fc\u015febilecek, adam y\u0131ld\u0131rabilecek kimseler de\u011fillerdi. Bu y\u00fczden onlara bakarak hay\u0131fland\u0131, kavga adamlar\u0131 olsalard\u0131 da onlardan destek g\u00f6rseydi diye bir \u00f6zlem ge\u00e7ti i\u00e7inden. Ya da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131, dayana\u011f\u0131 olsayd\u0131 \u015fu kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tehdidi ba\u015f\u0131ndan savsayd\u0131 diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc.<\/p>\n

Asl\u0131nda Hz. L\u00fbt, kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 karamsarl\u0131ktan, etkisi alt\u0131nda bulundu\u011fu can s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131ndan dolay\u0131 sa\u011flam bir dayana\u011f\u0131n korumas\u0131 alt\u0131nda oldu\u011funu akl\u0131ndan \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131. Bu g\u00fc\u00e7l\u00fc dayanak, dostlar\u0131n\u0131 asla y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rakmayan y\u00fcce Allah’\u0131n himayesi idi. Nitekim Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bu ayeti okurken, “Allah’\u0131n rahmeti L\u00fbt’un \u00fczerine olsun. Oysa arkas\u0131 sa\u011flam yere dayal\u0131 idi” buyurmu\u015ftur.<\/p>\n

Hz. L\u00fbt iyice daral\u0131nca, s\u0131k\u0131nt\u0131dan patlayacak duruma gelince, karamsarl\u0131\u011f\u0131 doruk noktas\u0131na \u00e7\u0131k\u0131nca kar\u015f\u0131s\u0131ndaki `.`Allah’\u0131n el\u00e7ileri” s\u0131rt\u0131n\u0131n dayal\u0131 oldu\u011fu bu g\u00fc\u00e7l\u00fc kaleyi kendisine a\u00e7\u0131klay\u0131verdiler. Okuyoruz:
\n81- Konuklar\u0131 dediler ki; “Ey L\u00fbt, biz Rabbinin el\u00e7ileriyiz; onlar sana ili\u015femeyecekler. Geceleyin bir ara aileni yan\u0131na alarak yola \u00e7\u0131k, hi\u00e7biriniz geride kalmas\u0131n. Yaln\u0131z e\u015fini yan\u0131na alma. \u00c7\u00fcnk\u00fc soyda\u015flar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na ne gelecekse onun da ba\u015f\u0131na gelecektir. Vadeleri tanyeri a\u011far\u0131nca dolacakt\u0131r. Tanyerinin a\u011farmas\u0131 yak\u0131n de\u011fil mi?”<\/strong><\/p>\n

Evet; “Konuklar\u0131 dediler ki; `Ey L\u00fbt, biz Rabbinin el\u00e7ileriyiz, onlar sana ili\u015femeyecekler.”<\/p>\n

Arkas\u0131ndan \u00f6 ana kadar saklad\u0131klar\u0131 bilgileri kendisine tek tek vermeye koyuldular. Kendisi, soyda\u015flar\u0131n\u0131n i\u011fren\u00e7 sap\u0131kl\u0131klar\u0131na bula\u015fmam\u0131\u015f aile bireyleri ile birlikte kurtulacakt\u0131. Fakat e\u015fi yan\u0131nda olmayacakt\u0131, o sap\u0131k soyda\u015flar\u0131n\u0131n saf\u0131nda yeralm\u0131\u015ft\u0131. Ayeti okumaya devam ediyoruz:<\/p>\n

“Geceleyin bir ara aileni yan\u0131na alarak yola \u00e7\u0131k, hi\u00e7biriniz geride kalmas\u0131n. Yaln\u0131z e\u015fini yan\u0131na alma. \u00c7\u00fcnk\u00fc soyda\u015flar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na ne gelecekse, onun da ba\u015f\u0131na gelecektir. Vadeleri tanyeri a\u011far\u0131nca dolacakt\u0131r. Tanyerinin a\u011farmas\u0131 yak\u0131n de\u011fil mi?”<\/p>\n

Ayetteki “esri” kelimesinin k\u00f6k\u00fc olan “sery” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc “gece yolculu\u011fu”, “bi kita\u0131n minelleyli” ibaresi “gecenin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc” demektir. Yine ayetteki “Hi\u00e7biriniz geride kalmas\u0131n” ifadesi “arkada kalmas\u0131n, kafileden ayr\u0131 d\u00fc\u015fmesin” anlam\u0131ndad\u0131r: \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sap\u0131k toplumun hel\u00e2k olma zaman\u0131 tanyerinin a\u011farma vaktidir. Kim onlarla birlikte \u015fehirde kal\u0131rsa onlar\u0131n yan\u0131nda hel\u00e2k olacakt\u0131r. Ayetin \u015fu son c\u00fcmlesi dikkat \u00e7ekicidir:<\/p>\n

“Tanyerinin a\u011farmas\u0131 yak\u0131n de\u011fil mi?”<\/p>\n

Bu soru onca ac\u0131lar \u00e7ekmi\u015f olan Hz. L\u00fbt’un g\u00f6nl\u00fcn\u00fc rahatlatmak amac\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor. Kendisine ac\u0131 \u00e7ektirenlerin yok olu\u015flar\u0131n\u0131n iyice yak\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131 vurgulanarak bozulan morali d\u00fczeltilmek isteniyor. Ger\u00e7ekten o cezaland\u0131rma an\u0131 son derece yak\u0131nd\u0131r. G\u00fcn a\u011far\u0131r-a\u011farmaz gelip \u00e7atacakt\u0131r. O zaman Hz. L\u00fbt’un “ke\u015fki g\u00fcc\u00fcm olsayd\u0131 yapsayd\u0131m” diyerek \u00f6zledi\u011fi, fakat yeterli g\u00fcc\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yapamad\u0131\u011f\u0131 \u015feyi y\u00fcce Allah’\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z g\u00fcc\u00fc fazlas\u0131 ile yapacak, o sap\u0131klara derslerin en a\u011f\u0131r\u0131n\u0131 verecektir.<\/p>\n

82- Azaba ili\u015fkin emrimiz geldi\u011finde oray\u0131 alt\u00fcst ettik, oran\u0131n halk\u0131 \u00fczerine, sa\u011fanak halinde bal\u00e7\u0131kla kaplanm\u0131\u015f ta\u015flar ya\u011fd\u0131rd\u0131k.<\/p>\n

83- Bunlar Rabbin<\/strong>in kat\u0131nda d\u00f6k\u00fcl\u00fcp damgalanm\u0131\u015f ta\u015flard\u0131. Bu t\u00fcr bir azap, zalimlerin uza\u011f\u0131nda de\u011fildir.<\/p>\n

Bu sap\u0131klar\u0131n cezalar\u0131n\u0131 infaz etmenin vakti gelince oturduklar\u0131 \u015fehri “alt\u00fcst ettik.” Burada her \u015feyi tersine \u00e7eviren, yerden y\u00fcksekteki dikili her \u015feyi kesilerek tan\u0131nmaz hale getiren tam bir “y\u0131k\u0131m”la eksiksiz bir “imha” tablosu ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Buradaki “her \u015feyi tersine \u00e7evirme, alt\u0131n\u0131 \u00fcst\u00fcne getirme” imay\u0131, o sap\u0131klar\u0131n tersy\u00fcz olmu\u015f, ba\u015fa\u015fa\u011f\u0131 d\u00f6nm\u00fc\u015f, insanl\u0131k doru\u011fundan hayvanl\u0131k \u00e7ukuruna, hatta hayvan d\u00fczeyinin bile alt\u0131na gerilemi\u015f olan f\u0131tratlar\u0131n\u0131n al\u00e7akl\u0131\u011f\u0131 ile uyumlu bir \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m yap\u0131yor. Onlar\u0131n d\u00fczeyi hayvan\u0131nkinin bile a\u015fa\u011f\u0131s\u0131na geriledi dedik. \u00c7\u00fcnk\u00fc hayvan, hayvana \u00f6zg\u00fc f\u0131trat\u0131n \u00f6n\u00fcnde durmakta, f\u0131tri yap\u0131s\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fmaya kalk\u0131\u015fmamaktad\u0131r. Okumaya devam edelim:<\/p>\n

“Oran\u0131n halk\u0131 \u00fczerine sa\u011fanak halinde bal\u00e7\u0131kla kaplanm\u0131\u015f ta\u015flar ya\u011fd\u0131rd\u0131k.”<\/p>\n

“Bal\u00e7\u0131kla kaplanm\u0131\u015f ta\u015flar.” Cezan\u0131n bu \u00f6zelli\u011fi de o sap\u0131klar\u0131n i\u011fren\u00e7li\u011fi ile uyumlu ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcd\u00fcr.”<\/p>\n

“Sa\u011fanak halinde ya\u011fan” yani birbiri pe\u015fis\u0131ra iniyorlar ba\u015flar\u0131na. Ayr\u0131ca bu ta\u015flar “Rabbinin kat\u0131nda d\u00f6k\u00fcl\u00fcp damgalanm\u0131\u015f” ta\u015flard\u0131r. T\u0131pk\u0131 koyun s\u00fcr\u00fcs\u00fc \u00f6rne\u011findeki kuzular\u0131n b\u00fcy\u00fct\u00fcl\u00fcp \u00e7o\u011fals\u0131nlar diye \u00e7ay\u0131ra sal\u0131nmalar\u0131 gibi. Bu ta\u015flar da d\u00f6k\u00fcld\u00fckten sonra gerekti\u011finde kullan\u0131lmak \u00fczere bir yere y\u0131\u011f\u0131l\u0131p \u00e7o\u011falt\u0131l\u0131yor gibi bir tasvir ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Tasvir ger\u00e7ekten enteresan. \u0130nsan\u0131n zihninde \u00f6yle somut \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar meydana getiriyor ki, a\u00e7\u0131klama ve anlat\u0131m y\u00f6ntemi ile ayn\u0131 etkiyi meydana getirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Bu t\u00fcr bir azap, zalimlerin uza\u011f\u0131nda de\u011fildir.”<\/p>\n

Yak\u0131nlar\u0131ndad\u0131r bu ceza ve sadece y\u00fcce Allah’\u0131n dilemesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Gerekti\u011finde bu ta\u015flar at\u0131l\u0131r ve ba\u015flar\u0131na isabet ettirilir. (Ayetteki “musevvetin” kelimesinin bir anlam\u0131 da “damgal\u0131, \u00f6zel i\u015faretli markal\u0131”d\u0131r. Fakat tasvir y\u00f6ntemli bu ifadeye bizim tercih etti\u011fimiz anlam daha uygun d\u00fc\u015fer.)<\/p>\n

Hz. L\u00fbt’un soyda\u015flar\u0131na inen ceza ile ilgili olarak bu ayetin \u00e7izdi\u011fi tablo, baz\u0131 y\u00f6nleri ile volkanik bir patlamay\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor. Yerin yar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7evresindeki her \u015feyi yuttu\u011fu bir volkanik patlama ve bu patlamaya e\u015flik eden p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclm\u00fc\u015f lavlar, ta\u015flar ve \u00e7amurlar g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne gelir gibi oluyor. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah’\u0131n zalimlere verebilece\u011fi cezalar\u0131n pek \u00e7ok t\u00fcr\u00fc vard\u0131r.<\/p>\n

B\u00f6yle derken “Bu olay bildi\u011fimiz volkan patlamalar\u0131ndan biridir, o anda faaliyete ge\u00e7mi\u015f ve olanlar olmu\u015ftur” demek istemiyoruz. Bu ihtimali reddetmek de istemiyoruz. Meydana gelen olay, b\u00f6yle bir olay olabilir de. Fakat “kesinlikle b\u00f6yle olmu\u015ftur” da demiyor, b\u00f6ylece y\u00fcce Allah’\u0131n takdirini, bildi\u011fimiz bir olgu ile s\u0131n\u0131rlamaktan ka\u00e7\u0131n\u0131yoruz.<\/p>\n

Gerek bu ve gerekse benzeri ola\u011fan\u00fcst\u00fc olaylar konusunda s\u00f6yleyebilece\u011fimiz s\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc \u015fudur: Y\u00fcce Allah’\u0131n tam o zaman, o cezan\u0131n infaz an\u0131nda meydana gelmek \u00fczere bir volkanik patlama olay\u0131 planlam\u0131\u015f olmas\u0131, b\u00f6ylece Hz. Lut’un soyda\u015flar\u0131n\u0131 cezaland\u0131rmaya ili\u015fkin ezeli ilmi uyar\u0131nca, olay\u0131n meydana geli\u015fini cezaland\u0131rman\u0131n an\u0131 ile \u00e7ak\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015f olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu \u00e7ak\u0131\u015fma ve zaman uyumu, y\u00fcce Allah’\u0131n ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve “Rabb”li\u011finin evrene yans\u0131yan bir tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Evrende olup biten her olay, O’nun kapsaml\u0131 takdiri ve canl\u0131lar\u0131n t\u00fcm\u00fc ile uyumlu olarak O’nun tasarrufu alt\u0131nda meydana gelir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca bu olay\u0131n \u00f6zel bir plan sonucu meydana gelmi\u015f olmas\u0131, y\u00fcce Allah’\u0131n o sap\u0131klar\u0131 o bi\u00e7imde ve o anda imha etmek isteyen dile\u011fine ba\u011fl\u0131 \u00f6zel bir irade ile ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. E\u011fer y\u00fcce Allah’\u0131n dile\u011fi ile evren aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi az \u00f6nce yukar\u0131da Hz. \u0130brahim’in e\u015fine ili\u015fkin ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 olay\u0131 de\u011ferlendirirken yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yorumun \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda anlarsak, bu t\u00fcr olaylar\u0131, bu \u00e7e\u015fit ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fckleri kavramakta, kafalar\u0131m\u0131za s\u0131\u011fd\u0131rmakta herhangi bir zorlukla kar\u015f\u0131la\u015fmay\u0131z.<\/p>\n

\u015eUAYB PEYGAMBER VE KAVM\u0130<\/p>\n

\u015eimdi yine \u00f6l\u00fcms\u00fcz \u0130sl\u00e2m inanc\u0131n\u0131n peygamberlik misyonlar\u0131ndan biri kar\u015f\u0131s\u0131nday\u0131z. Bu misyonu \u00fcstlenen peygamberin ad\u0131 Hz. \u015euayb’d\u0131r. O, bu misyonu soyda\u015flar\u0131 olan Medyenliler aras\u0131nda y\u00fcr\u00fctmekle g\u00f6revlidir. Bu misyonda Allah’\u0131n birli\u011fi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yan\u0131nda ba\u015fka bir mesele daha \u00f6n plandad\u0131r. Bu mesele insanlar aras\u0131 ili\u015fkilerde adaleti, g\u00fcvenirli\u011fi ve d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fc egemen k\u0131lma meselesidir. Bu mesele ile Allah’\u0131n birli\u011fine inanma, egemenli\u011fi O’nun tekeline verme, O’nun yasalar\u0131na ve buyruklar\u0131na uyma tutumu aras\u0131nda k\u00f6kl\u00fc ve s\u0131k\u0131 bir ba\u011f vard\u0131r. Oysa Medyenliler bu yoldaki \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 son derece b\u00fcy\u00fck bir hayretle kar\u015f\u0131lam\u0131\u015flar, insanlar aras\u0131ndaki mali ili\u015fkiler ile y\u00fcce Allah’\u0131n egemenli\u011fini benimsemi\u015f olman\u0131n eylemsel bir ifadesi olan namaz aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi kavrayamam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Hik\u00e2yenin ak\u0131\u015f\u0131, “Hz. Hud ile Ado\u011fullar\u0131” hik\u00e2yesine “Hz. Salih ile Semudo\u011fullar\u0131” hik\u00e2yesine benziyor. Ger\u00e7i gerek sonucu, gerek anlat\u0131m \u00fcslubu ve gerekse sonucuna ili\u015fkin de\u011ferlendirmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan Hz. Salih ile Semudo\u011fullar\u0131’na daha \u00e7ok benziyor. Hatta bu iki hik\u00e2yede, g\u00fcnahk\u00e2rlara verilen ceza ile bu cezay\u0131 anlatan ibareler ortakt\u0131r.
\n84- Medyeno\u011fullar\u0131’na da karde\u015fleri \u015euayb’\u0131 peygamber olarak g\u00f6nderdik. \u015euayb dedi ki; “Ey soyda\u015flar\u0131m, sadece Allah’a kulluk sununuz, O’ndan ba\u015fka ilah\u0131n\u0131z yoktur. Bir\u015fey \u00f6l\u00e7er ya da tartarken eksik \u00f6l\u00e7\u00fcp tartmay\u0131n\u0131z. Bolluk i\u00e7inde oldu\u011funuzu g\u00f6r\u00fcyorum, ama sizin hesab\u0131n\u0131za k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn geni\u015f kapsaml\u0131 azab\u0131ndan kork\u00f9yorum. “<\/strong><\/p>\n

Ayetin birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde y\u00fcce Allah’\u0131n ortaks\u0131z egemenli\u011finin benimsenmesi telkin ediliyor. Bu ilke, inanc\u0131n da, hayat sisteminin de, yasal d\u00fczenin de, insanlar aras\u0131 ili\u015fkilerin de temelidir. Bu temel ilke olmad\u0131k\u00e7a ne inan\u00e7, ne ibadet ve ne de insanlar aras\u0131 ili\u015fkiler ayakta durabilirler. \u015eimdi de ayetin ikinci k\u0131sm\u0131 ile sonraki iki ayeti inceleyelim:<\/p>\n

” . Bir \u015fey \u00f6l\u00e7er ya da tartarken eksik \u00f6l\u00e7\u00fcp tartmay\u0131n\u0131z. Bolluk i\u00e7inde<\/p>\n

oldu\u011funuzu g\u00f6r\u00fcyorum, ama sizin hesab\u0131n\u0131za k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn geni\u015f kapsaml\u0131 azab\u0131ndan korkuyorum.<\/p>\n

85- “Ey soyda\u015flar\u0131m, bir \u015fey \u00f6l\u00e7er ya da tartarken adalete uyarak \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc ve tart\u0131y\u0131 tam tutunuz.’ Halk\u0131n mallar\u0131na d\u00fc\u015f\u00fck de\u011fer bi\u00e7meyiniz. Yery\u00fcz\u00fcnde karga\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131p dirli\u011fi bozmay\u0131n\u0131z. ”<\/p>\n

86- “E\u011fer m\u00fc’min kimseler iseniz, Allah’\u0131n size b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 pay, hakk\u0131n\u0131zda daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Ben sizi g\u00f6zetlemekle, korumakla g\u00f6revli de\u011filim. “<\/strong><\/p>\n

Bu ayetlerin g\u00fcndeme getirdikleri mesele -Allah’\u0131n birli\u011fine ve kay\u0131ts\u0131z egemenli\u011fine inanma meselesinden sonra- adalet, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck ve g\u00fcvenirlik meselesi, ya da Allah’a inanma ve ortaks\u0131z egemenli\u011fini benimseme ilkesinden kaynaklanan yasa ve insanlar aras\u0131 ili\u015fkiler meselesidir. Sebebine gelince, Medyenliler’in yurdu, Hicaz’\u0131 \u015eam’a ba\u011flayan ana yol \u00fczerinde idi. Bu y\u00fczden ana ge\u00e7im kaynaklar\u0131 ticaret idi. Fakat ticaretleri s\u0131ras\u0131nda \u00f6l\u00e7\u00fcde ve tart\u0131da hile yap\u0131yorlar, ayr\u0131ca halk\u0131n mallar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck fiyata sat\u0131n al\u0131yorlard\u0131. Bu, mertli\u011fi ve \u015ferefi zedeledi\u011fi gibi, insan\u0131n kalbini ve elini de kirleten \u00e7irkin bir huydu. Bunun yan\u0131s\u0131ra i\u015flek bir ticaret yolu \u00fczerinde oturduklar\u0131 i\u00e7in, Arap Yar\u0131madas\u0131’n\u0131n g\u00fcneyi ile kuzeyi aras\u0131nda gidip gelen kervanlar\u0131n yollar\u0131n\u0131 kesebiliyorlar, \u00f6nlerine \u00e7\u0131k\u0131p hara\u00e7 isteyebiliyorlar ve y\u00fcce Allah’\u0131n bu surede s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi yolsuz kazan\u00e7 t\u00fcrlerinden canlar\u0131n\u0131n istedi\u011fini yolculara dayat\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

\u0130\u015fte Allah’\u0131n birli\u011fine inanmak ve O’nun ortaks\u0131z egemenli\u011fine teslim olmak ilkesi ile g\u00fcvenilirlik, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck, temizlik, insanlar aras\u0131ndaki ili\u015fkilerde adalete uymak, al\u0131rken ve verirken \u015ferefli davranmak, gerek fertlerin ve gerekse devletin i\u015fledi\u011fi gizli h\u0131rs\u0131zl\u0131klarla, yolsuzluklarla m\u00fccadele etmek aras\u0131ndaki ili\u015fki burada kendini g\u00f6sterir. Allah’\u0131n birli\u011fine inanmak ile O’nun ortaks\u0131z egemenli\u011fini benimsemek, bu fonksiyonu ile insana daha yara\u015f\u0131r bir sosyal hayat\u0131n teminat\u0131 oldu\u011fu gibi, sosyal adaletin ve sosyal bar\u0131\u015f\u0131n da g\u00fcvencesidir. Allah korkusuna ve O’nun ho\u015fnutlu\u011funu kazanma arzusuna dayanan tek g\u00fcvence budur. Bu g\u00fcvence bu niteli\u011fi ile \u015fahsi \u00e7\u0131karlara ve keyfi arzulara g\u00f6re oynakl\u0131k g\u00f6stermeyen sars\u0131lmaz bir temele dayanm\u0131\u015f olmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130nsanlar aras\u0131 ili\u015fkiler ve ahl\u00e2k kurallar\u0131, mutlaka de\u011fi\u015fken fakt\u00f6rlerden etkilenmeyen, sa\u011flam bir temel \u00fczerine oturtulmal\u0131d\u0131r. \u0130sl\u00e2m\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc budur. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f ile sosyal ili\u015fkileri ve ahl\u00e2k kurallar\u0131n\u0131, insan d\u00fc\u015f\u00fcncelerine, insan yorumlar\u0131na, insanlarca ortaya konmu\u015f kurumlara ve g\u00f6r\u00fclebilen \u015fahsi \u00e7\u0131karlara dayand\u0131ran teoriler aras\u0131nda k\u00f6kl\u00fc bir farkl\u0131l\u0131k vard\u0131r.<\/p>\n

E\u011fer sosyal ili\u015fkiler ile ahl\u00e2k kurallar\u0131 de\u011fi\u015fmez bir tabana oturtulursa, maddi ve k\u0131sa vadeli \u00e7\u0131karlardan etkilenmedikleri gibi sosyal \u00e7evre ile bu \u00e7evreye egemen olan yozla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 etkenlerden de etkilenmezler.<\/p>\n

O zaman ahl\u00e2k kurallar\u0131n\u0131n ve insanlar aras\u0131 ili\u015fkilerin belirleyici fakt\u00f6r\u00fc toplumda egemen olan “\u00fcretim tarz\u0131” olmaz. Ba\u015fka bir deyimle toplumlar\u0131n g\u00f6\u00e7ebelik-\u00e7obanl\u0131k d\u00f6nemlerinde ba\u015fka, tar\u0131m toplumlar\u0131nda ba\u015fka ve end\u00fcstri a\u015famas\u0131ndaki toplumlarda ba\u015fka ahl\u00e2k kurallar\u0131 ve sosyal ili\u015fkiler ge\u00e7erli olmaz. E\u011fer hayat\u0131n t\u00fcm kesimlerini kapsayan yasalar\u0131n kayna\u011f\u0131, y\u00fcce Allah’\u0131n hukuk sistemi (\u015eeriat\u0131) olursa, e\u011fer ahl\u00e2k\u0131n temel dayana\u011f\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n ho\u015fnutlu\u011funu kazanarak verece\u011fi sevab\u0131 elde etmek ve bi\u00e7ece\u011fi cezadan korunmak olursa, bu de\u011fi\u015fken fakt\u00f6rler ahl\u00e2k kurallar\u0131 ve insanlar aras\u0131 ili\u015fkilerde etkili olamazlar. \u0130nsan \u00fcr\u00fcn\u00fc teorilerin savunucular\u0131, ahl\u00e2k kurallar\u0131n\u0131n ekonomik ili\u015fkilerin ve toplumun geli\u015fmi\u015flik d\u00fczeyinin ba\u011f\u0131ml\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 olduklar\u0131n\u0131 balland\u0131ra balland\u0131ra anlat\u0131rlar. Oysa \u0130sl\u00e2mc\u0131 ahl\u00e2k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda bu yakla\u015f\u0131m ge\u00e7ersiz kal\u0131r. Bu a\u00e7\u0131klamay\u0131 burada noktalayarak \u015fimdi ayetleri inceleyelim:<\/p>\n

“Bir \u015fey \u00f6l\u00e7er ya da tartarken eksik \u00f6l\u00e7\u00fcp tartmay\u0131n\u0131z. Bolluk i\u00e7inde oldu\u011funuzu g\u00f6r\u00fcyorum.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah size bol kazan\u00e7 ba\u011f\u0131\u015flad\u0131. Daha \u00e7ok kazanmak i\u00e7in b\u00f6yle al\u00e7ak\u00e7a yollara ba\u015fvurmaya muhta\u00e7 de\u011filsiniz. E\u011fer eksik \u00f6l\u00e7\u00fcp tartmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131rsan\u0131z fakir d\u00fc\u015fecek, maddi zarara u\u011frayacak de\u011filsiniz. Tersine ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011finiz hileli ticari i\u015flemler, yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z yolsuz al\u0131\u015fveri\u015fler, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bu bollu\u011fu, bu refah\u0131 tehdid edici bir fakt\u00f6rd\u00fcr. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Ama sizin hesab\u0131n\u0131za k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn geni\u015f kapsaml\u0131 azab\u0131ndan korkar\u0131m.”<\/p>\n

Bu azapla ahirette, y\u00fcce Allah’\u0131n kat\u0131nda y\u00fczy\u00fcze gelece\u011finiz gibi, daha d\u00fcnyadayken de y\u00fczy\u00fcze gelebilirsiniz. Bu \u015f\u00f6yle olur. Yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z hileler ve bunlar\u0131n do\u011furaca\u011f\u0131 kinler sosyal hayatta ve ticari ili\u015fkilerde ac\u0131 meyvalar\u0131n\u0131 verir. \u0130nsanlar b\u00fct\u00fcn g\u00fcndelik davran\u0131\u015flar\u0131nda, b\u00fct\u00fcn sosyal ili\u015fkilerinde ve b\u00fct\u00fcn s\u00fcrt\u00fc\u015fmelerinde birbirlerinin darbesini yerler.<\/p>\n

Hz. \u015euayb, bu d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011fe ili\u015fkin \u00f6\u011f\u00fcd\u00fcn\u00fc demin “hile yapmay\u0131n” \u015feklinde vermi\u015fti. \u015eimdi ise ayn\u0131 \u00f6\u011f\u00fcd\u00fc “do\u011fru olun” \u015feklinde tekrarl\u0131yor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Ey soyda\u015flar\u0131m, bir \u015fey \u00f6l\u00e7er ya da tartarken adalete uyarak \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc ve tart\u0131y\u0131 tam tutunuz.”<\/p>\n

“\u00d6l\u00e7\u00fcy\u00fc ve tart\u0131y\u0131 tam tutma” ifadesi “eksik \u00f6l\u00e7\u00fcp tartmama” ifadesinden daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc birinci ifade “m\u00fc\u015fteri lehine i\u015fleyecek bir fazlal\u0131k” yapma taraf\u0131na daha yak\u0131nd\u0131r.<\/p>\n

Bu ifade somut \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m zenginli\u011fi ta\u015f\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc “tam tartma”, “eksik \u00f6l\u00e7\u00fcp tartmama”dan farkl\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlara yola\u00e7ar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ifade, kolayla\u015ft\u0131rma ve kar\u015f\u0131 taraf\u0131n hakk\u0131n\u0131 tan\u0131ma a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha y\u00fckl\u00fcd\u00fcr. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Halk\u0131n mallar\u0131na d\u00fc\u015f\u00fck de\u011fer bi\u00e7meyiniz.”<\/p>\n

Bu ifade, hem \u00f6l\u00e7\u00fclebilir ve hem de tart\u0131labilir b\u00fct\u00fcn mallar\u0131 ve e\u015fyay\u0131 i\u00e7ine al\u0131r. Her t\u00fcr e\u015fyan\u0131n do\u011fru de\u011ferlendirmesini emreden kapsaml\u0131 bir direktiftir. Tartarken, \u00f6l\u00e7erken, fiyatland\u0131r\u0131rken maddi ve manevi anlamda de\u011fer bi\u00e7erken hile yapmay\u0131 yasaklar. Emekler, davran\u0131\u015flar, beceriler ve nitelikler de bu kapsama girer. \u00c7\u00fcnk\u00fc asl\u0131nda somut nesneler i\u00e7in kullan\u0131lan “\u015fey” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, kimi zaman soyut de\u011ferler i\u00e7in de kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n mallar\u0131na d\u00fc\u015f\u00fck de\u011fer bi\u00e7erek onlar\u0131 aldatmak, bir zul\u00fcm t\u00fcr\u00fc olmas\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, insanlar\u0131n vicdanlar\u0131na k\u00f6t\u00fc duygular\u0131n tohumlar\u0131n\u0131 da eker. Ac\u0131, kin; adaletten, iyilikten ve do\u011fru de\u011ferlendirme kriterlerinden umut kesmek, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz k\u00f6t\u00fc duygular\u0131n ba\u015fl\u0131calar\u0131d\u0131r. Bu duygular. toplumsal birli\u011fi, ki\u015filer aras\u0131 ili\u015fkileri, sosyal dayan\u0131\u015fmay\u0131, fertlerin vicdanlar\u0131n\u0131 ve duygu d\u00fcnyalar\u0131n\u0131 sars\u0131nt\u0131ya u\u011frat\u0131rlar. Sosyal hayatta hi\u00e7bir sa\u011fl\u0131kl\u0131 kurum ve de\u011fer b\u0131rakmazlar. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Yery\u00fcz\u00fcnde karga\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131p dirli\u011fi bozmay\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Ayetteki “tasev” kelimesinin k\u00f6k\u00fc olan “usuv” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc “bozgunculuk yapmak” demektir. Yani bile bile karga\u015fa \u00e7\u0131karmay\u0131n\u0131z; karga\u015fa olsun, i\u015fler kar\u0131\u015fs\u0131n diye \u00e7al\u0131\u015farak toplumun dirli\u011fini sarsmay\u0131n\u0131z.<\/p>\n

Ayette daha sonra hilek\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131k haline getirmi\u015f olan bu adamlar\u0131n vicdanlar\u0131 uyar\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. \u00d6l\u00e7\u00fcy\u00fc ve tart\u0131y\u0131 eksik tutarak, halk\u0131n ellerindeki mallara d\u00fc\u015f\u00fck de\u011fer bi\u00e7erek elde edecekleri kirli kazan\u00e7tan daha kal\u0131c\u0131 bir yarara dikkatleri \u00e7ekilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Okuyoruz:<\/p>\n

“E\u011fer m\u00fc’min kimseler iseniz, Allah’\u0131n size b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 pay, hakk\u0131n\u0131zda daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

Arkas\u0131ndan kendilerini bu \u00e7a\u011fr\u0131 ile ba\u015fba\u015fa b\u0131rakarak aradan \u00e7ekiliyor. Onlara kendisinin hi\u00e7bir \u015fey yapamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Ayr\u0131ca onlar\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden ve azaptan da korumakla g\u00f6revli de\u011fildir. Onlar\u0131 sap\u0131kl\u0131ktan korumakla g\u00f6revli olmad\u0131\u011f\u0131 gibi sap\u0131tmalar\u0131ndan sorumlu da de\u011fildir. Onun tek g\u00f6revi, ilahi mesaj\u0131 duyurmakt\u0131 ki, o g\u00f6revi de yerine getirmi\u015fti. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Ben sizi g\u00f6zetlemekle; korumakla g\u00f6revli de\u011filim.”<\/p>\n

Bu t\u00fcr bir ifade, kar\u015f\u0131 tarafa meselenin ciddiyetini ve sorumluluklar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131m hissettirir. Onlar\u0131 arac\u0131s\u0131z ve koruyucusuz olarak davran\u0131\u015flar\u0131n ak\u0131beti ile y\u00fczy\u00fcz\u00e8 getirir.<\/p>\n

BOZGUNCULAR<\/p>\n

Fakat Hz. \u015euayb’\u0131n soyda\u015flar\u0131, iyice azm\u0131\u015f; sap\u0131kl\u0131kta, bozgunculukta ve haks\u0131z kazan\u00e7 .yolunda ka\u015farlanm\u0131\u015f bir toplumdu. Okuyoruz:
\n87- Soyda\u015flar\u0131 dedi ki; “Ey \u015euayb, atalar\u0131m\u0131z\u0131n tapt\u0131klar\u0131 ilahlara tapmay\u0131 b\u0131rakmam\u0131z\u0131 ve mallar\u0131m\u0131z konusunda diledi\u011fimiz tasarruflar\u0131 yapmaktan ka\u00e7\u0131nmam\u0131z\u0131 emreden, empoze eden fakt\u00f6r, \u015fu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n namaz m\u0131d\u0131r? Asl\u0131nda sen yumu\u015fak huylu, uslu ve akl\u0131 ba\u015f\u0131nda bir adams\u0131n. “<\/strong><\/p>\n

Bu cevaplar\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7a belli ki; Hz. \u015euayb ile alay ediyorlar. S\u00f6zlerin her kelimesi, her c\u00fcmlesi, buram buram alayc\u0131l\u0131k kokuyor. Ne var ki, cahilce, anlay\u0131\u015fs\u0131zca, bilgiden ve zek\u00e2dan yoksun, k\u00f6r\u00fck\u00f6r\u00fcne, inat\u00e7\u0131 insanlar\u0131n alayc\u0131l\u0131klar\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Ne diyorlar?<\/p>\n

“Ey \u015euayb, atalar\u0131m\u0131z\u0131n tapt\u0131klar\u0131 ilahlara tapmay\u0131 b\u0131rakmam\u0131z\u0131 ve mallar\u0131m\u0131z konusunda diledi\u011fimiz tasarruflar\u0131 yapmaktan ka\u00e7\u0131nmam\u0131z\u0131 emreden, empoze eden fakt\u00f6r, \u015fu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n namaz m\u0131d\u0131r?”<\/p>\n

Bu adamlar anlam\u0131yorlar ki -ya da anlamak istemiyorlar ki- namaz bu inan\u00e7 sisteminin gereklerinden ve Allah’a kullu\u011fun, Allah’\u0131n kay\u0131ts\u0131z egemenli\u011fini benimsemenin ifade bi\u00e7imlerinden biridir; tek Allah’a inanmadan, gerek kendilerinin ve gerekse atalar\u0131n\u0131n Allah’\u0131 bir yana b\u0131rakarak tapt\u0131klar\u0131 putlar\u0131 b\u0131rakmadan bu inan\u00e7 sisteminin varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilemez; bunun yan\u0131s\u0131ra bu inan\u00e7 sisteminin ayakta durabilmesi i\u00e7in ticarette, her t\u00fcrl\u00fc mal al\u0131\u015fveri\u015finde, pratik hayat\u0131n her alan\u0131nda, b\u00fct\u00fcn insanlar aras\u0131 ili\u015fkilerde y\u00fcce Allah’\u0131n yasalar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 gerekir. Bunlar organik bir b\u00fct\u00fcn olu\u015ftururlar. Ne inan\u00e7, namazdan ve ne de bunlar\u0131n ikisi pratik hayat\u0131n yasalar\u0131ndan ve sosyal kurumlardan ayr\u0131lamazlar.<\/p>\n

\u0130badetler ile inan\u00e7 ve her ikisi ile insanlar aras\u0131 ili\u015fkiler aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi yad\u0131rgayan bu sakat zihniyeti k\u0131namadan \u00f6nce, Medyenliler’in bu binlerce y\u0131l\u0131n gerisinde kalm\u0131\u015f aptalca zihniyetini uzun uzun karalamadan \u00f6nce hat\u0131rlamam\u0131z iyi olur ki, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn insanlar\u0131n\u0131n b\u00f6yle bir \u00e7a\u011fr\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tepkileri, Hz. \u015euayb’\u0131n soyda\u015flar\u0131n\u0131n tepkilerinden farkl\u0131 de\u011fildir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z cahiliyesi, klasik cahiliyeden daha \u00fcst\u00fcn, daha zeki ve daha kavray\u0131\u015fl\u0131 de\u011fildir. Hz. \u015euayb’\u0131n soyda\u015flar\u0131n\u0131n benimsedikleri m\u00fc\u015friklik, putperestlik, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir b\u00fct\u00fcn halinde benimseyip uygulad\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015frikli\u011fin, putperestli\u011fin ayn\u0131s\u0131d\u0131r. Yahudi olduklar\u0131n\u0131, hristiyan olduklar\u0131n\u0131 ve hatta m\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyenler de bu h\u00fckm\u00fcn kapsam\u0131na girerler. Bunlar\u0131n hepsi, inan\u00e7 ve ibadet ile yasay\u0131 ve insanlar aras\u0131 ili\u015fkileri birbirinden ayr\u0131 g\u00f6r\u00fcrler. \u0130nan\u00e7 ile ibadetleri Allah’a y\u00f6neltir, O’nun emirlerine uygun yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlarken yasalar ile insanlar aras\u0131 ili\u015fkileri Allah d\u0131\u015f\u0131ndaki kaynaklara dayand\u0131r\u0131rlar, bunlar\u0131 o kaynaklar\u0131n direktiflerine g\u00f6re d\u00fczenlerler. \u0130\u015fte \u00f6z\u00fc ve k\u00f6keni itibari ile m\u00fc\u015friklik, putperestlik budur.<\/p>\n

Ger\u00e7i \u015funu dikkatlerimizden ka\u00e7\u0131rmamal\u0131y\u0131z ki, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde pratik hayatlar\u0131 ile insanlar aras\u0131 ili\u015fkilerinin s\u00f6zde inan\u00e7 sistemlerine ve \u015feriatlerine uygun olmas\u0131 konusunda titizlik g\u00f6sterenler, sadece yahudilerdir. Bunu s\u00f6ylerken onlar\u0131n inan\u00e7lar\u0131n\u0131n sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u015feriatlerinin tahrif edilmi\u015fli\u011fini bir yana b\u0131rak\u0131yoruz. Bu titizliklerinin bir \u00f6rne\u011fi \u015fudur: Bir s\u00fcre \u00f6nce yahudi devletinin parlamentosu olan “Kresset” de bir siyasi kriz \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Sebebi \u015fuydu: Bir \u0130srail feribotu yahudi olmayan yolcular\u0131na yahudi \u015feriat\u0131nda yasak olan yemekler veriyordu. Tart\u0131\u015fmalar\u0131n sonunda gemi ve ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu \u015firket, yolcular\u0131na sadece yahudi \u015feriat\u0131na uygun yemekler vermeye mecbur edildi, bu y\u00fczden ne kadar zarar edilirse edilsin, bu yasaya uyulacakt\u0131. M\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131n\u0131 iddia edenlerde b\u00f6ylesine bir dine ba\u011fl\u0131l\u0131k nerede?<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde i\u00e7imizde m\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen \u00f6yleleri var ki, “\u0130nan\u00e7la ahl\u00e2k kurallar\u0131 aras\u0131nda, \u00f6zellikle inan\u00e7la insanlar aras\u0131 ili\u015fkiyi d\u00fczenleyen ahl\u00e2k kurallar\u0131 aras\u0131nda herhangi bir ili\u015fki yoktur” diyorlar.<\/p>\n

Gerek yerli ve gerekse yabanc\u0131 \u00fcniversitelerden diploma alm\u0131\u015f, y\u00fcksek tahsillilerimiz \u00f6nce \u015fu yad\u0131rgama i\u00e7erikli sorular\u0131 soruyorlar: \u0130sl\u00e2m\u0131n ki\u015fisel davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131zla ne ilgisi var? \u0130sl\u00e2m\u0131n sahillerdeki \u00e7\u0131plakl\u0131kla ne ilgisi var? \u0130sl\u00e2m ile kad\u0131n\u0131n s\u00fcslenerek soka\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131 aras\u0131nda ne ili\u015fki var? \u0130sl\u00e2m ile cinsel i\u00e7g\u00fcd\u00fcy\u00fc \u015fu ya da bu yolla tatmin etme aras\u0131nda ne ili\u015fki var? \u0130sl\u00e2m ile sinirleri yat\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in bir kadeh i\u00e7ki i\u00e7me aras\u0131nda ne ili\u015fki var? \u0130sl\u00e2m ile “uygar” insan\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131 aras\u0131nda ne ili\u015fki var? Acaba bu sorular\u0131 ile Medyenlilerin “Atalar\u0131m\u0131z\u0131n tapt\u0131klar\u0131 ilahlara tapmay\u0131 b\u0131rakmam\u0131z\u0131 emreden fakt\u00f6r \u015fu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n namaz m\u0131d\u0131r?” \u015feklindeki sorular\u0131 aras\u0131nda ne fark var?<\/p>\n

Aram\u0131zdaki bu y\u00fcksek \u00f6\u011frenimli kimseler ikinci a\u015famada da dinin neden ekonomiye kar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131, inan\u00e7la ki\u015filer aras\u0131 ili\u015fkiler aras\u0131nda ni\u00e7in ili\u015fki kuruldu\u011funu, hatta insanlar aras\u0131 ili\u015fkiler ile inan\u00e7 k\u00f6k\u00fcnden kopuk, geleneksel ahl\u00e2k aras\u0131nda nas\u0131l olur da ba\u011f kuruldu\u011funu sorarlar.’ Sormak bir yana, b\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131ma \u015fiddetle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karlar. Bu a\u015famaya ili\u015fkin baz\u0131 sorular\u0131 \u015f\u00f6yledir: Din, faizli ekonomik ili\u015fkilere ne kar\u0131\u015f\u0131r? Din, uzmanla\u015fm\u0131\u015f aldatmac\u0131l\u0131\u011fa ve h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011fa ne kar\u0131\u015f\u0131r? Yeter ki, adam pa\u00e7as\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki kanunlara kapt\u0131rmas\u0131n. Bu kadar\u0131 ile bile yetinmezler. Daha da ileri giderek “e\u011fer ahl\u00e2k kurallar\u0131, ekonomik hayata m\u00fcdahale ederse bu hayat\u0131 bozarlar” derler. B\u00f6ylece Bat\u0131da geli\u015ftirilmi\u015f baz\u0131 ekonomik nazariyelerin savunucular\u0131na -mesel\u00e2 ahl\u00e2k yanl\u0131s\u0131 ekonomik teorinin savunucular\u0131na- bile kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karlar, onlar\u0131 eski \u00e7a\u011flardan kalm\u0131\u015f, modas\u0131 ge\u00e7mi\u015f teoriler sayarlar.<\/p>\n

O halde eski cahiliyenin pen\u00e7esinde k\u0131vranan Medyenliler’den kendimizi fazla \u00fcst\u00fcn g\u00f6rmeyelim. Biz bug\u00fcn onlar\u0131nkinden daha koyu bir cahiliyenin pen\u00e7esinde k\u0131vran\u0131yoruz. Fakat bizim modern cahiliye \u00e7\u00f6mezlerimiz bilgili, deneyimli ve uygar olduklar\u0131 iddias\u0131ndad\u0131rlar. Sosyal hayatta ve \u00e7ar\u015f\u0131lardaki al\u0131\u015fveri\u015flerde Allah inanc\u0131 ile ki\u015fisel davran\u0131\u015flar aras\u0131nda ba\u011f kuranlar\u0131 gericilikle, ba\u011fnazl\u0131kla ve “\u00e7a\u011fd\u0131\u015f\u0131”l\u0131kla su\u00e7lamaktad\u0131rlar.<\/p>\n

Kalplerdeki Allah’\u0131n birli\u011fine y\u00f6nelik inan\u00e7 ile ki\u015fisel davran\u0131\u015flara ve insanlar aras\u0131 ili\u015fkilere ili\u015fkin ilahi yasalar\u0131 bir yana b\u0131rakarak bu alanlarda yery\u00fcz\u00fc kanunlar\u0131na ba\u011flanmak, birbiri ile ba\u011fda\u015fmaz. Allah’\u0131n birli\u011fine inanmak ile m\u00fc\u015friklik, putperestlik ayn\u0131 kalpde birarada bar\u0131namaz. M\u00fc\u015frikli\u011fin, putperestli\u011fin t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc renkleri vard\u0131r. Bir rengi de \u015fimdi i\u00e7inde y\u00fczd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz m\u00fc\u015frikliktir. Bu, m\u00fc\u015frikli\u011fin asl\u0131 ve \u00f6z\u00fcd\u00fcr; b\u00fct\u00fcn zamanlar\u0131n ve b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerin `m\u00fc\u015friklerinin bulu\u015ftuklar\u0131, ortak zemindir.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz insanlar\u0131, “Allah birli\u011fi” ilkesinin g\u00e8r\u00e7ek \u00e7a\u011f\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131 ile nas\u0131l utanmadan alay ediyorlarsa, o zaman da Medyenliler, Hz. \u015euayb ile alay ederek ona \u015f\u00f6yle diyorlard\u0131:<\/p>\n

“Asl\u0131nda sen yumu\u015fak huylu, uslu ve akl\u0131 ba\u015f\u0131nda bir adams\u0131n.”<\/p>\n

B\u00f6yle s\u00f6yl\u00fcyorlar, ama asl\u0131nda s\u00f6yledikleri s\u00f6zlerin anlam\u0131n\u0131n tam tersini kasdediyorlar. Onlara g\u00f6re iyi huyluluk ve olgunluk, atalar\u0131n\u0131n tapt\u0131klar\u0131 putlara hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden k\u00f6r\u00fck\u00f6r\u00fcne tapmalar\u0131 ve ibadetleri ile \u00e7ar\u015f\u0131-pazar i\u015flemleri aras\u0131nda ba\u011f kurmamakt\u0131r. T\u0131pk\u0131 bu konuda kendileri gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmeyenleri ba\u011fnazl\u0131kla ve \u00e7a\u011fd\u0131\u015f\u0131l\u0131kla karalamaya kalk\u0131\u015fan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn s\u00f6zde ayd\u0131nlar\u0131 ve uygarlar\u0131 gibi.<\/p>\n

VE D\u00d6NEKL\u0130K<\/strong><\/p>\n

Hz. \u015euayb, ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fin do\u011frulu\u011funa g\u00fcvenen bir dava adam\u0131n\u0131n so\u011fukkanl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile soyda\u015flar\u0131na cevap verirken, yumu\u015fak konu\u015fuyor. Yetersiz ve cahil olduklar\u0131n\u0131 bildi\u011fi i\u00e7in alayc\u0131l\u0131klar\u0131na ald\u0131r\u0131\u015f etmiyor, bu terbiyesizliklerini umursam\u0131yor. Son derece tatl\u0131 bir dille onlara anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ki, Rabbinden gelen kesin belgelerin k\u0131lavuzlu\u011fu alt\u0131ndad\u0131r; bunu kalbinin derinliklerinde hissediyor, s\u00f6yledi\u011finin do\u011frulu\u011fundan emindir. \u00c7\u00fcnk\u00fc soyda\u015flar\u0131na verilmeyen bilgi, kendisine verilmi\u015ftir. O, onlar\u0131 ticari i\u015flemlerde d\u00fcr\u00fcst davranmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rken, bu \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131ndan kendisi de etkilenecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun da mal\u0131 ve ba\u015fkalar\u0131 ile kurulmu\u015f ticari ili\u015fkileri vard\u0131r. Buna g\u00f6re onlara y\u00f6neltti\u011fi \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n ard\u0131nda ki\u015fisel \u00e7\u0131kar aramamaktad\u0131r. Onlara yasaklad\u0131\u011f\u0131 yolsuzluklar\u0131 kendi yap\u0131p da m\u00fc\u015fterilerini ele ge\u00e7irmek, pazar\u0131 tek ba\u015f\u0131na kapatmak istememektedir. Amac\u0131 hem onlar\u0131, hem kendisini ve hem de t\u00fcm insanlar\u0131 \u0131slah etmek, k\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131rmakt\u0131r. Onlar\u0131 benimsemeye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ilkeler, sand\u0131klar\u0131 gibi, kendilerine, ticaretlerine zarar getirmeyecektir.
\n88- \u015euayb dedi ki; “Soyda\u015flar\u0131m, baksan\u0131za, ya ben Rabbimden gelen a\u00e7\u0131k bir belgeye dayan\u0131yorsam ve O bana kendi rahmetinin sonucu olarak temiz bir ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 vermi\u015f ise? Yasaklad\u0131\u011f\u0131m hareketleri kendim yaparak size ters d\u00fc\u015fmek istemiyorum. Tek iste\u011fim, g\u00fcc\u00fcm\u00fcn yetti\u011fi oranda bozukluklar\u0131 d\u00fczeltmektir. Ba\u015far\u0131m Allah’\u0131n yard\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yaln\u0131z O’na dayan\u0131yor ve sadece O’na y\u00f6neliyorum.”<\/strong><\/p>\n

Evet; “Ey soyda\u015flar\u0131m…”<\/p>\n

Sevgi dolu, yakla\u015fma ama\u00e7l\u0131 ve kar\u015f\u0131s\u0131ndakiler ile aras\u0131ndaki soy ba\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan bir giri\u015fle s\u00f6zlerine ba\u015fl\u0131yor. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Baksan\u0131za, ya ben Rabbimden gelen a\u00e7\u0131k bir belgeye dayan\u0131yorsam…”<\/p>\n

Allah ger\u00e7e\u011fi”ni i\u00e7imde buluyor, size duyurdu\u011fum ger\u00e7ekleri O’nun bana vahyetti\u011fini, bu ger\u00e7ekleri size iletmemi emredenin O oldu\u011funu kesin olarak biliyorum. Kalbimi dolduran bu a\u00e7\u0131k bilince dayanarak ku\u015fkusuzca ve kendime g\u00fcvenerek ortaya \u00e7\u0131k\u0131yorum. Devam edelim:<\/p>\n

“O bana kendi rahmetinin sonucu olarak temiz bir ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 vermi\u015f ise…”<\/p>\n

Elimdeki servet O’nun ba\u011f\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Bu serveti bende sizler gibi i\u015fleterek kazan\u00e7 sa\u011fl\u0131yorum. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Yasaklad\u0131\u011f\u0131m hareketleri kendim yaparak size ters d\u00fc\u015fmek istemiyorum.”<\/p>\n

Yapmakta oldu\u011funuz baz\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri “yapmay\u0131n” dedikten sonra, arkan\u0131zdan onlar\u0131 kendim yapmak suretiyle ki\u015fisel kazan\u00e7 sa\u011flamak gibi sinsi b\u00efr amac\u0131m yok. Devam edelim:<\/p>\n

“Tek istedi\u011fim, g\u00fcc\u00fcm\u00fcn yetti\u011fi oranda bozukluklar\u0131 d\u00fczeltmektir.”<\/p>\n

Amac\u0131m t\u00fcm toplumsal hayat\u0131 kapsayacak geni\u015f bir \u0131sl\u00e2hat ve yayg\u0131n bir iyile\u015ftirmeyi ger\u00e7ekle\u015ftirmektir. Bunun yarar\u0131 herkese ve toplumun her kesimine yans\u0131yacakt\u0131r. Baz\u0131lar\u0131 sanabilir ki, e\u011fer bu inan\u00e7 sistemi benimsenirse, e\u011fer bu inanc\u0131n getirdi\u011fi ahl\u00e2k kurallar\u0131na uyulursa, baz\u0131 ki\u015fisel kazan\u00e7lar elden gider, baz\u0131 f\u0131rsatlar ka\u00e7\u0131r\u0131l\u0131r. Oysa elden gidecek olan sadece kirli kazan\u00e7lar, ka\u00e7acak olan sadece \u00e7irkin f\u0131rsatlard\u0131r. Bunlar\u0131n yerini temiz kazan\u00e7lar\u0131 ile hel\u00e2l r\u0131z\u0131klar alacakt\u0131r. Ayr\u0131ca toplum dayan\u0131\u015fmal\u0131, kayna\u015fm\u0131\u015f; kinlerden, haks\u0131zl\u0131klardan ve d\u00fc\u015fmanl\u0131klardan ar\u0131nm\u0131\u015f bir toplum olacakt\u0131r. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Ba\u015far\u0131m, Allah’\u0131n yard\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

O’nun g\u00fcc\u00fc, toplumu d\u00fczeltmeyi ama\u00e7layan bu \u00e7abalar\u0131m\u0131 ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131rmaya yeter. \u00c7\u00fcnk\u00fc, niyetimin ne oldu\u011funu biliyor ve emeklerimin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verecektir. Okumaya devam ediyoruz:<\/p>\n

“Yaln\u0131z O’na dayan\u0131yorum.”<\/p>\n

Dayana\u011f\u0131m sadece O’dur. O’ndan ba\u015fka bir g\u00fcvendi\u011fim yok. Ve;<\/p>\n

“Sadece O’na y\u00f6neliyorum.”<\/p>\n

\u00d6n\u00fcme \u00e7\u0131kan terslikler, \u00fcz\u00fcc\u00fc geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda yaln\u0131z O’nun derg\u00e2h\u0131na s\u0131\u011f\u0131n\u0131yorum. Niyetimi, \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131, \u00e7abalar\u0131m\u0131 sadece O’na y\u00f6neltiyorum. Hz. \u015euayb, bundan sonra s\u00f6z\u00fc de\u011fi\u015ftirerek hat\u0131rlatmalar\u0131n\u0131 ba\u015fka bir alanda yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131yor. Soyda\u015flar\u0131na uzun uzun Hz. Nuh’un, Hz. Hud’un, Hz. Salih’ in, Hz. L\u00fbt’un soyda\u015flar\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131na gelen fel\u00e2ketleri, bu fel\u00e2ketlerin sonucundaki yokolu\u015flar\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ac\u0131 olaylar\u0131n hat\u0131rlat\u0131l\u0131\u015f\u0131, b\u00f6ylesine kat\u0131 kalplerde, mant\u0131\u011fa dayal\u0131 yumu\u015fak s\u00f6zlerden \u00e7ok etkili olabilir. Yumu\u015fak ve mant\u0131kl\u0131 s\u00f6zlerden yararlanabilmek, ak\u0131lca olgun olmay\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnebilmeyi gerektirir.<\/p>\n

89- “Soyda\u015flar\u0131m, i\u00e7inizdeki bana ters d\u00fc\u015fme, z\u0131t \u00e7\u0131kma tutkusu, Nuh’un, Hud’un ya da Salih’in soyda\u015flar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na gelen fel\u00e2ketler gibi bir fel\u00e2ketin sizin de ba\u015f\u0131n\u0131za gelmesine sak\u0131n yola\u00e7mas\u0131n. \u00dcstelik L\u00fbt kavmi size pek uzak de\u011fil. “<\/strong><\/p>\n

S\u0131rf bana ters d\u00fc\u015fesiniz diye, s\u0131rf bana kar\u015f\u0131 inat olsun diye size duyurdu\u011fum ger\u00e7ekleri k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne yalanlamaya, bana kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaya kalk\u0131\u015fmay\u0131z. E\u011fer b\u00f6yle yaparsan\u0131z, sizden \u00f6nceki g\u00fcnahk\u00e2r toplumlar\u0131n ba\u015flar\u0131na gelen fel\u00e2ketlerin sizin de ba\u015f\u0131n\u0131za gelmesinden endi\u015fe ederim. Mesel\u00e2 Hz. L\u00fbt’un soyda\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn\u00fcz. Onlar\u0131n hem yurtlar\u0131 ve hem de ya\u015fad\u0131klar\u0131 d\u00f6nem size yak\u0131nd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Medyen y\u00f6resi, Hicaz’\u0131 \u015eam’a ba\u011flayan yol \u00fczerindedir.<\/p>\n

Hz. \u015euayb, soyda\u015flar\u0131n\u0131 azap ve yokolma sahneleri ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirdikten sonra arkas\u0131ndan \u00f6nlerine tevbe ve af kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131yor. En sevgi dolu, en cana yak\u0131n s\u00f6zler ile onlara umut a\u015f\u0131l\u0131yor, kendilerini Allah’\u0131n rahmetini haketmeye ve yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanmaya \u00f6zendiriyor.<\/p>\n

90- “Soyda\u015flar\u0131m, Rabbinizden af dileyiniz, sonra O’na y\u00f6neliniz. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Rabbim kullar\u0131na kar\u015f\u0131 merhametlidir, sevecendir. “<\/strong><\/p>\n

G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, Hz. \u015euayb, her yolu deniyor, soyda\u015flar\u0131n\u0131 kimi zaman \u00f6\u011f\u00fct, kimi zaman hat\u0131rlatma, kimi zaman korkutma ve kimi zaman umutland\u0131rma alanlar\u0131nda gezintilere \u00e7\u0131kar\u0131yor. Belki kalplerini yumu\u015fat\u0131r\u0131m, belki y\u00fcreklerine korku salar\u0131m, belki ger\u00e7eklere a\u00e7\u0131lmalar\u0131n\u0131 sa\u011flar\u0131m diye her \u00e7areye ba\u015fvuruyor. ‘<\/p>\n

Fakat soyda\u015flar\u0131n\u0131n kalpleri iyice bozulmu\u015ftur, hayata ili\u015fkin de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 son derece \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f-koku\u015fmu\u015ftur. \u00c7al\u0131\u015fma ve davran\u0131\u015f motifleri konusunda alabildi\u011fine bencil d\u00fc\u015f\u00fcncelere sahiptirler. Az yukardaki iyi niyetli \u00f6\u011f\u00fctlere kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 alayc\u0131 ve ink\u00e2rc\u0131 tutum, pen\u00e7esinde k\u0131vrand\u0131klar\u0131 inan\u00e7 ve ahl\u00e2k bunal\u0131m\u0131n\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 boyutlar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a kan\u0131tlamaktad\u0131r. Nitekim \u015fimdi de ayn\u0131 kat\u0131 y\u00fcreklili\u011fi yans\u0131tmaktad\u0131rlar.
\n91- Medyeno\u011fullar\u0131 dediler ki; “Ey \u015euayb, s\u00f6ylediklerinin \u00e7o\u011fundan hi\u00e7bir \u015fey anlam\u0131yoruz. Seni aram\u0131zda g\u00fc\u00e7s\u00fcz g\u00f6r\u00fcyoruz. E\u011fer a\u015firetin olmasayd\u0131, seni ta\u015fa tutarak \u00f6ld\u00fcr\u00fcrd\u00fck. Sen bizim g\u00f6z\u00fcm\u00fczde sayg\u0131n ve dokunulmaz bir ki\u015fi de\u011filsin.<\/strong><\/p>\n

Adamlar\u0131n g\u00f6n\u00fclleri bu kadar a\u00e7\u0131k ger\u00e7e\u011fe kapal\u0131 oldu\u011fundan, onu kavramak istemiyorlar. Bu y\u00fczden;<\/p>\n

“Dediler ki; `Ey \u015euayb, s\u00f6ylediklerinin \u00e7o\u011fundan hi\u00e7bir \u015fey anlam\u0131yoruz.”` Ayr\u0131ca hayata ili\u015fkin de\u011ferleri; g\u00f6r\u00fcn\u00fcr maddi g\u00fc\u00e7 kriteri ile \u00f6l\u00e7\u00fcyorlar. Okuyoruz:<\/p>\n

“Seni aram\u0131zda g\u00fc\u00e7s\u00fcz g\u00f6r\u00fcyoruz.”<\/p>\n

Hz. \u015euayb’\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve y\u00fczlerine hayk\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc ger\u00e7e\u011fin onlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde hi\u00e7bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, hi\u00e7bir \u00f6nemi yoktur: Devam edelim:<\/p>\n

“E\u011fer a\u015firetin olmasayd\u0131, seni ta\u015fa tutarak \u00f6ld\u00fcr\u00fcrd\u00fck.”<\/p>\n

\u00d6nem verdikleri de\u011fer inan\u00e7 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, a\u015firet taassubudur; g\u00f6n\u00fcl ba\u011f\u0131n\u0131 umursad\u0131klar\u0131 yok, tek ge\u00e7erli sayd\u0131klar\u0131 ba\u011f, kan ve soy ba\u011f\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca y\u00fcce Allah’\u0131n dostlar\u0131na y\u00f6nelik kay\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan da haberleri yok. O’nu hi\u00e7 hesaba katm\u0131yorlar. Okuyoruz:<\/p>\n

“Sen bizim g\u00f6z\u00fcm\u00fczde sayg\u0131n ve dokunulmaz bir ki\u015fi de\u011filsin.”<\/p>\n

Bize g\u00f6re sen ne de\u011ferce ve onurca \u00fcst\u00fcn bir ki\u015fisin ve ne de y\u0131ld\u0131r\u0131c\u0131 ve ezici bir maddi g\u00fcc\u00fcn var. Bizim g\u00fc\u00e7l\u00fcl\u00fck ve sayg\u0131nl\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcz aile ve a\u015firet \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

B\u00f6yledir bu. Vicdanlar tutarl\u0131 bir inan\u00e7 sisteminden, y\u00fcce de\u011ferlerden ve \u00fcst\u00fcn ideallerden yoksun kal\u0131nca yere kapaklan\u0131rlar, topra\u011fa yap\u0131\u015f\u0131rlar, k\u0131sa vadeli \u00e7\u0131karlar\u0131n ve d\u00fcnya de\u011ferlerinin tutsa\u011f\u0131 olurlar. O zaman ne y\u00fcce bir \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 ve ne de b\u00fcy\u00fck bir ger\u00e7e\u011fi sayg\u0131n g\u00f6r\u00fcrler. Ayr\u0131ca b\u00f6yle bir \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n temsilcisini,, kaba kuvvet kullanarak susturmaktan da \u00e7ekinmezler. Yeter ki, s\u0131\u011f\u0131naca\u011f\u0131 bir a\u015fireti, sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 kendisini koruyacak vurucu bir g\u00fcc\u00fc olmas\u0131n. \u0130nanca, ger\u00e7e\u011fe ve hakl\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131ya sayg\u0131 g\u00f6stermeye, onlar\u0131 dokunulmaz saymaya gelince, bu bo\u015f ve kof vicdanlarda b\u00f6ylesine bir de\u011ferin ne a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve ne s\u00f6z\u00fc edilir bir etkisi vard\u0131r.<\/p>\n

HZ. \u015eUAYB’IN GAYRETLER\u0130<\/strong><\/p>\n

Bu noktada Hz. \u015euayb, Rabbinin y\u00fcceli\u011finden ve ululu\u011fundan kaynaklanan cesaretle gayrete geliyor. Koruyucular\u0131n\u0131n ve a\u015firetinin himayesinden s\u0131yr\u0131l\u0131yor. Soyda\u015flar\u0131n\u0131n, evrene egemen olan ger\u00e7ek g\u00fc\u00e7lere ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerindeki yan\u0131lg\u0131lar\u0131n\u0131 y\u00fczlerine vuruyor. B\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilgisi ile ku\u015fatan y\u00fcce Allah’a kar\u015f\u0131 edepsizlik yapt\u0131klar\u0131n\u0131 hayk\u0131r\u0131yor. Son s\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyerek soyda\u015flar\u0131 ile aras\u0131nda inan\u00e7 farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131na dayal\u0131 bir ara kesit \u00e7iziyor, Allah ile onlar\u0131n aralar\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131yor, onlar gibileri bekleyen azab\u0131n kara haberini veriyor, kendilerini tercih ettikleri ac\u0131 sonla ba\u015fba\u015fa b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n

92- “Ey soyda\u015flar\u0131m, a\u015firetim sizin g\u00f6z\u00fcn\u00fczde Allah’dan daha m\u0131 \u00fcst\u00fcn, daha m\u0131 \u00f6nemlidir ki, O’na s\u0131rt d\u00f6nd\u00fcn\u00fcz, O’nu yabana att\u0131n\u0131z? Hi\u00e7 ku\u015fkusuz, yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z her hareket Rabbimin bilgisinin kapsam\u0131 i\u00e7indedir.<\/p>\n

93- “Soyda\u015flar\u0131m, siz bildi\u011finiz gibi hareket ediniz, ben de bildi\u011fim gibi hareket edeyim. Hangimizin peri\u015fan edici bir azaba u\u011frayaca\u011f\u0131n\u0131, hangimizin yalanc\u0131 oldu\u011funu yak\u0131nda g\u00f6receksiniz. Bekleyiniz; ben de sizinle birlikte bekliyorum. ”
\n<\/strong>
\nEvet; “Sizin g\u00f6z\u00fcn\u00fczde a\u015firetim, Allah’dan daha m\u0131 \u00fcst\u00fcn, daha m\u0131 \u00f6nemlidir?”<\/p>\n

A\u015firetim, nihayet bir grup insand\u0131r. Ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc ve ne kadar. y\u0131ld\u0131r\u0131c\u0131 olsalar da eninde sonunda insand\u0131rlar, zay\u0131f varl\u0131klard\u0131r, Allah’\u0131n birka\u00e7 kuludurlar. \u00d6yleyken size g\u00f6re bunlar Allah’dan daha m\u0131 \u00fcst\u00fcnd\u00fcrler? Bu kimseler, sizi Allah’dan daha m\u0131 \u00e7ok korkutuyor, y\u00fcreklerinize O’nun sald\u0131\u011f\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck bir heybet mi sal\u0131yor? Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Ki, Allah’a s\u0131rt \u00e7evirdiniz.”<\/p>\n

Bu if\u00e2de “bir yana b\u0131rakma”y\u0131 ve “y\u00fcz \u00e7evirme”yi somut bi\u00e7imde anlat\u0131yor. Bu \u00f6zelli\u011fi ile adamlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00e7irkinli\u011fine \u00e7irkinlik kat\u0131yor. \u00d6yle ya. Adamlar y\u00fcce Allah’\u0131 bir yana b\u0131rak\u0131yorlar, O’na s\u0131rtlar\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fcyorlar. Oysa O’nun yarat\u0131klar\u0131ndand\u0131rlar. R\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131 veren, safas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fckleri refah\u0131 kendilerine ba\u011f\u0131\u015flayan O’dur. Buna g\u00f6re onlar\u0131n y\u00fcce Allah’a s\u0131rt \u00e7evirmeleri k\u00e2firlik, ger\u00e7e\u011fi yalanlama ve de\u011fer bilmezlik oldu\u011fu kadar, ayn\u0131 zamanda da \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131k, nank\u00f6rl\u00fck ve utanmazl\u0131kt\u0131r. Ayetin son c\u00fcmlesini okuyoruz:<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z her hareket Rabbimin bilgisinin kapsam\u0131 i\u00e7indedir.”<\/p>\n

“Kapsam i\u00e7ine alma”, “ku\u015fatma” bir \u015feyi bilmenin, o \u015feye g\u00fc\u00e7 yetirmenin en somut ifadesidir.<\/p>\n

Hz. \u015euayb’\u0131n bu s\u00f6zlerinde Rabbinin ululu\u011funa ve y\u00fcceli\u011fine dil uzat\u0131lan bir m\u00fc’minin \u00f6fkesi okunuyor. Bu \u00f6fke kabar\u0131nca onun yan\u0131nda soy gururu, koruma ekibi gururu, a\u015firet ve \u0131rkda\u015f gururu bar\u0131namaz olur. Hz. \u015euayb, soyda\u015flar\u0131n\u0131 koruma ekibi ile korkutmaya kalk\u0131\u015fm\u0131yor, bu ama\u00e7la k\u00f6p\u00fcr\u00fcp k\u00fcplere binmiyor. Onlara do\u011fru elini kald\u0131rm\u0131yor, d\u00f6\u011fmeye, yumruk sallamaya kalk\u0131\u015fm\u0131yor ki, onlar ondan b\u00f6yle bir tepki bekliyorlar. Ya da koruma ekibi onlara kar\u015f\u0131 muhaf\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaps\u0131n, art\u0131k kendisininkinden ba\u015fka bir yolun yolcular\u0131 olduklar\u0131 kesinle\u015fen soyda\u015flar\u0131n\u0131n muhtemel sald\u0131r\u0131lar\u0131na g\u00f6\u011f\u00fcs gersin diye yan gelip yatm\u0131yor. \u0130\u015fte ger\u00e7ek anlam\u0131 ile “iman” budur. M\u00fc’min, sadece Rabbi ile \u00f6v\u00fcn\u00fcr. Rabbinden korkmayanlar\u0131n y\u00fcreklerine korku salan bir koruma ekibinden ho\u015flanmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fc’min koruma ekibine ve soyda\u015flar\u0131na de\u011fil, Rabbine ve dinine ba\u011fl\u0131d\u0131r, bunlar\u0131n \u00fczerinde titrer, bunlara toz kondurmaya yana\u015fmaz. \u0130\u015fte asl\u0131nda \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile b\u00fct\u00fcn zamanlar\u0131n ve b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerin cahiliye d\u00fc\u015f\u00fcncesi aras\u0131ndaki yol ay\u0131r\u0131m\u0131 buras\u0131d\u0131r. Allah ad\u0131na duyulan bu \u00f6fkeden, O’ndan ba\u015fkas\u0131 ile \u00f6v\u00fcnmeye yana\u015fmamaktan, O’ndan ba\u015fkas\u0131n\u0131n himayesine s\u0131\u011f\u0131nmaya tenezz\u00fcl etmemekten, Hz. \u015euayb’\u0131n soyda\u015flar\u0131na y\u00f6neltti\u011fi o “meydan okuma” eylemi do\u011fuyor. O bu y\u00fczden onlar aras\u0131nda kesin bir ayr\u0131l\u0131k \u00e7izgisi \u00e7izebiliyor. Bunu yaparken soyca onlardan biri oldu\u011funu umursamayabiliyor. Bu durumda iki taraf\u0131n yollar\u0131, art\u0131k hi\u00e7 birle\u015fmemek \u00fczere ayr\u0131l\u0131yor. Okuyoruz:<\/p>\n

“Ey soyda\u015flar\u0131m, siz bildi\u011finiz gibi hareket ediniz.”<\/p>\n

Yolunuza devam ediniz, bildi\u011finizden geri kalmay\u0131n\u0131z. Art\u0131k sizden elimi \u00e7ektim.<\/p>\n

“Ben de bildi\u011fim gibi hareket edeyim.”<\/p>\n

Kendi yolumdan gideyim, inand\u0131\u011f\u0131m sisteme uyay\u0131m:<\/p>\n

“Hangimizin peri\u015fan edici bir azaba u\u011frayaca\u011f\u0131n\u0131, hangimizin yalanc\u0131 oldu\u011funu yak\u0131nda g\u00f6receksiniz.”<\/p>\n

Ben mi, yoksa siz mi?<\/p>\n

“Bekleyiniz; ben de sizinle birlikte bekliyorum.”<\/p>\n

Beni ve sizi bekleyen ak\u0131beti g\u00f6zleyiniz. Bu tehdit, Hz. \u015euayb’\u0131n kendi gelece\u011finden emin oldu\u011funun mesaj\u0131n\u0131 verdi\u011fi gibi, aradaki k\u00f6pr\u00fclerin at\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funun ve yollar\u0131n iyice ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n da mesaj\u0131n\u0131 duyurmaktad\u0131r.<\/p>\n

YOKOLU\u015e SAHNES\u0130
\n<\/strong>
\nBurada perde iniyor. Hz. \u015euayb’\u0131n bu son s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylemesi ve araya kesin bir ayr\u0131l\u0131k \u00e7izgisi \u00e7izmesi ile sahne kapan\u0131yor. Arkas\u0131ndan yeni bir sahnenin perdesi a\u00e7\u0131l\u0131yor. Bu sahnede adamlar\u0131n toptan hel\u00e2k olu\u015flar\u0131n\u0131, evlerinin oras\u0131na buras\u0131na y\u0131\u011f\u0131l\u0131p kalm\u0131\u015f cesetlerini seyrediyoruz. Hz. Salih’in soyda\u015flar\u0131n\u0131 yakalay\u0131p canlar\u0131n\u0131 yere seren korkun\u00e7 g\u00fcr\u00fclt\u00fc onlar\u0131 da yakalayarak cans\u0131z yerlere yat\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ak\u0131betleri, Hz. Salih’in soyda\u015flar\u0131n\u0131n ac\u0131 sonu gibi olmu\u015f, evleri-barklar\u0131 \u0131ss\u0131z kalm\u0131\u015ft\u0131r. Sanki burada hi\u00e7 evleri olmam\u0131\u015ft\u0131. Sanki buras\u0131 hi\u00e7bir zaman \u015fenlik olmam\u0131\u015f, evlerle barklarla donanmam\u0131\u015ft\u0131. T\u0131pk\u0131 Hz. Salih’in soyda\u015flar\u0131 gibi l\u00e2netle yolcu edilerek g\u00f6\u00e7\u00fcp gittiler. Varl\u0131k alemindeki sayfalar\u0131 d\u00fcr\u00fcld\u00fc, an\u0131lar\u0131 kalplerden siliniverdi.
\n94- Azaba ili\u015fkin emrimiz geldi\u011finde \u015euayb ile beraberindeki m\u00fc’minleri, rahmetimizin sonucu olarak kurtard\u0131k. O zalimler m\u00fcthi\u015f bir g\u00fcr\u00fclt\u00fcye tutuldular da evlerinde, olduklar\u0131 yerde y\u0131\u011f\u0131l\u0131p kal\u0131verdiler.<\/p>\n

95- Sanki az \u00f6nce o evlerde ya\u015fayanlar onlar de\u011fildi. Hey, Semudo\u011fullar\u0131 nas\u0131l kahroldularsa, Medyeno\u011fullar\u0131 da \u00f6yle kahrolsunlar!<\/strong><\/p>\n

B\u00f6ylece tarihin kara sayfalar\u0131ndan biri daha kapanm\u0131\u015f oldu. Bu sayfada y\u00fcce Allah’\u0131n uyar\u0131lar\u0131n\u0131 yalanlam\u0131\u015f olanlar hakk\u0131nda yalan sayd\u0131klar\u0131 tehdit ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f oldu.<\/p>\n

HZ. MUSA VE F\u0130RAVUN<\/p>\n

Okudu\u011fumuz hik\u00e2yelerin sonunda “Hz. Musa ile Firavun” hik\u00e2yesine k\u0131saca de\u011finiliyor. Bu de\u011finmede Firavun ile yak\u0131n adamlar\u0131n\u0131n ve onun emirlerine k\u00f6r\u00fck\u00f6r\u00fcne boyun e\u011fen soyda\u015flar\u0131n\u0131n ac\u0131 sonlar\u0131 tescil ediliyor. Bu k\u0131sa \u00f6zette ayr\u0131ca hik\u00e2yenin burada anlat\u0131lmayan olaylar\u0131na dolayl\u0131 bi\u00e7imde de\u011finiliyor. Bir de hareketli, canl\u0131 bir k\u0131yamet sahnesi g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne getiriliyor. Gerek bu k\u0131sa \u00f6zette ve gerekse o k\u0131yamet sahnesinde \u0130sl\u00e2m\u0131n \u00f6n\u00e9mli bir ilkesine dikkatlerimiz \u00e7ekiliyor. Bu \u00f6nemli ilke, ki\u015fisel sorumluluk ilkesidir. Liderlere ve ba\u015ftakilere ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n bu sorumlulu\u011fu, fertlerin \u00fczerinden d\u00fc\u015f\u00fcremeyece\u011fi vurgulan\u0131yor.<\/p>\n

Burada g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne getirilen sahne \u015f\u00f6yle ba\u015fl\u0131yor: Hz. Musa, y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fc ve otoritesi ile desteklenmi\u015f ayetler ile Firavun diktat\u00f6r\u00fcne ve ileri gelen kurmaylar\u0131na g\u00f6nderiliyor.<\/p>\n

96- Musa’y\u0131 da ayetlerimizle ve somut mucizeler ile peygamber olarak g\u00f6nderdik.<\/p>\n

97- Onu Firavun’a ve yanda\u015flar\u0131na g\u00f6nderdik. Y\u00e2nda\u015flar\u0131 Firavun’un emrine uydular. Oysa Firavun’un emri do\u011fruya iletici de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n

Ayetler, hik\u00e2yenin ad\u0131mlar\u0131n\u0131 k\u0131saltarak s\u00f6z\u00fc sonuna ba\u011fl\u0131yorlar. Bir de bak\u0131yoruz ki, Firavun’un yanda\u015flar\u0131 diktat\u00f6r\u00fcn emrine k\u00f6r\u00fck\u00f6r\u00fcne ba\u011flanarak, y\u00fcce Allah’\u0131n emirlerine kar\u015f\u0131 gelmeyi tercih ediyorlar. Firavun’un emirleri aptalca, cahilce ve sa\u00e7ma \u015feyler olmalar\u0131na ra\u011fmen onlara uyuyorlar. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Yanda\u015flar\u0131 Firavun’un emrine uydular. Oysa Firavun’un emri do\u011fruya iletici de\u011fildi.”<\/p>\n

Adamlar, Firavun’un emirlerine k\u00f6r\u00fck\u00f6r\u00fcne uydular. Onun izinden gittiler. D\u00fc\u015f\u00fcnmeden-ta\u015f\u0131nmadan sap\u0131k ad\u0131mlar\u0131n\u0131 izlediler. Hi\u00e7bir konuda kendi<\/p>\n

g\u00f6r\u00fc\u015flerini i\u015fe kar\u0131\u015ft\u0131rmad\u0131lar. B\u00f6ylece kendilerini k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcler. Y\u00fcce Allah onlar\u0131 ak\u0131lla, irade ile, tercih \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile, gidecekleri yolu serbest\u00e7e se\u00e7me ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131 ile onurland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 halde, onlar bu onurlu konumlar\u0131ndan feragat ettiler. Onlar b\u00f6yle al\u00e7alt\u0131c\u0131 bir tutumu benimsedikleri i\u00e7in ayet, Firavun’un k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc de onlar\u0131 g\u00fcdece\u011fini, onlar\u0131n orada da ona kuyruk ve s\u00fcr\u00fc olacaklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor.
\n
\n98- K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc, Firavun soyda\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne d\u00fc\u015ferek onlar\u0131 cehenneme g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Vard\u0131klar\u0131 yer ne fena bir yerdir!<\/strong><\/p>\n

Buraya kadar ge\u00e7mi\u015fe ait bir hik\u00e2ye ve gelece\u011fe ili\u015fkin bir kara haber dinliyorduk. Fakat bu noktada sahnenin sonu, ba\u015f\u0131na ge\u00e7iveriyor. Bir de bak\u0131yoruz ki, gelecek zaman ge\u00e7mi\u015f zaman olmu\u015f, olup bitmi\u015f bir olaya d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bir de bak\u0131yoruz ki, bu alt\u00fcst olmu\u015f zaman boyutunda Firavun, yanda\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne d\u00fc\u015ferek onlar\u0131 cehenneme s\u00fcr\u00fcklemi\u015f ve bu i\u015f noktalanm\u0131\u015ft\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n

“Soyda\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne d\u00fc\u015ferek onlar\u0131 cehenneme g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.”<\/p>\n

Onlar\u0131 cehenneme g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. T\u0131pk\u0131 \u00e7oban\u0131n, koyun s\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc su ba\u015f\u0131na g\u00f6t\u00fcrmesi gibi. Zaten onlar d\u00fc\u015f\u00fcncesiz, ak\u0131ls\u0131z bir koyun s\u00fcr\u00fcs\u00fc de\u011filler miydi? Onlar d\u00fcnyada kendilerini insan yapan en \u00f6nemli ayr\u0131cal\u0131klar\u0131ndan, yani \u00f6zg\u00fcr iradelerinden ve serbest tercih yapabilme haklar\u0131ndan kendi r\u0131zalar\u0131 ile vazge\u00e7memi\u015fler miydi? Bu y\u00fczden Firavun, onlar\u0131 bir koyun s\u00fcr\u00fcs\u00fc gibi g\u00fcderek cehenneme s\u00fcr\u00fckledi. Ama heyhat! Bu var\u0131lan yer bir suba\u015f\u0131 de\u011fildir. Orada susuzluk giderilemiyor. Orada yan\u0131k ci\u011ferl\u00e9rin; ate\u015fi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclemiyor. Orada kar\u0131nlar ve kalpler kebap gibi k\u0131zar\u0131p eriyor sadece. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Vard\u0131klar\u0131 yer ne fena bir yerdir!”<\/p>\n

Bir de bak\u0131yoruz ki, b\u00fct\u00fcn bunlar, yani Firavun’un bu adamlar\u0131n \u00f6n\u00fcne d\u00fc\u015f\u00fcp kendilerini bu k\u00f6t\u00fc yere g\u00f6t\u00fcrmesi, me\u011fer bize anlat\u0131lan bir hik\u00e2ye imi\u015f. \u015eimdi de bu hik\u00e2yeye bir de\u011ferlendirme c\u00fcmlesi ekleniyor.
\n 99- \u00c7arp\u0131ld\u0131klar\u0131 azaba ek olarak hem d\u00fcnyada hem de ahirette l\u00e2nete u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r. Paylar\u0131na d\u00fc\u015fen bu arma\u011fan ne fena bir arma\u011fand\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Ayetin son c\u00fcmlesinde bu ac\u0131 sonlar\u0131 alay konusu ediliyor, i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fckleri durumun komikli\u011fi vurgulan\u0131yor. Okuyoruz:<\/p>\n

“Paylar\u0131na d\u00fc\u015fen bu arma\u011fan ne fena bir arma\u011fand\u0131r.”<\/p>\n

Bu cehennem ate\u015fi, Firavun’un kendisine ba\u011fl\u0131 kalan soyda\u015flar\u0131na arma\u011fan etti\u011fi bir ba\u011f\u0131\u015f, bir minnet \u00f6d\u00fcl\u00fcd\u00fcr!<\/p>\n

Hani Firavun, Hz. Musa’n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fcc\u00fclerine b\u00fcy\u00fck bir \u00f6d\u00fcl, g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir arma\u011fan vaad etmemi\u015f miydi? \u0130\u015fte onun g\u00f6z\u00fc ba\u011fl\u0131 yanda\u015flar\u0131na verdi\u011fi arma\u011fan, cehennem ate\u015fi! Ne fena bir var\u0131lacak yer ve ne k\u00f6t\u00fc bir arma\u011fan! De\u011fil mi?<\/p>\n

Burada bu hayrete d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc kitab\u0131n yani Kur’an’\u0131n, d\u00fczeyine eri\u015filmez anlat\u0131m ve tasvir sanat\u0131n\u0131n se\u00e7kin bir \u00f6rne\u011fi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z.<\/p>\n

\u0130NSANLIK AYNIDIR<\/p>\n

Hud suresinin bu san b\u00f6l\u00fcm\u00fc, surenin \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmlerine, surenin giri\u015f k\u0131sm\u0131na ve surede yeralan hik\u00e2yelere dayal\u0131 olarak geli\u015fen \u00e7e\u015fitli yorumlar\u0131 ve de\u011ferlendirmeleri kapsamaktad\u0131r. Bu yorumlar ve de\u011ferlendirmeler ile surenin ge\u00e7en b\u00f6l\u00fcmleri aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir ba\u011f vard\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcmleri b\u00fct\u00fcnleyerek surenin hedeflerini ger\u00e7ekle\u015ftirmektedirler.<\/p>\n

\u015eu anda ele almak \u00fczere oldu\u011fumuz bu derste yeralan ilk de\u011ferlendirme, surede ge\u00e7en hik\u00e2yelerle do\u011frudan ilgilidir:<\/p>\n

“Ya Muhammed, sana anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu olaylar, baz\u0131 \u015fehirlerin hik\u00e2yeleridir. Bu \u015fehirlerin kimis\u00ef hal\u00e2 duruyor, kimisi de bi\u00e7ilmi\u015f ekin tarlas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.”<\/p>\n

“O \u015fehirlerin halklar\u0131na biz zulmetmedik, tersine onlar kendilerine zalimlik ettiler. Allah’\u0131n azaba ili\u015fkin emri geldi\u011finde Allah d\u0131\u015f\u0131nda imdada \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131klar\u0131 d\u00fczmece ilahlar\u0131, hi\u00e7bir dertlerine deva olmad\u0131lar, y\u0131k\u0131mlar\u0131n\u0131 artt\u0131rmaktan ba\u015fka hi\u00e7bir i\u015flerine yaramad\u0131lar.”<\/p>\n

“\u0130\u015fte Rabbin, zalim halklar\u0131n \u015fehirlerinin yakas\u0131ndan tutunca b\u00f6yle tutar. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz O’nun yakaya yap\u0131\u015fmas\u0131 pek sert ve ac\u0131kl\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

\u0130kinci de\u011ferlendirme, ge\u00e7mi\u015fte baz\u0131 \u015fehirlerin ba\u015f\u0131na inen azab\u0131, ahiret azab\u0131ndan duyulacak \u015fiddetli korkuya bir i\u015faret olarak sunuyor. Ve olay son derece hareketli bir k\u0131yamet sahnesinde canland\u0131r\u0131l\u0131yor:<\/p>\n

“Ahiret azab\u0131ndan korkanlar i\u00e7in bu olaylardan \u00e7\u0131kar\u0131lacak dersler vard\u0131r. O g\u00fcn t\u00fcm insanlar\u0131n toplant\u0131 g\u00fcn\u00fcd\u00fcr, herkes o g\u00fcn\u00fcn canl\u0131 tan\u0131\u011f\u0131 olacakt\u0131r.”<\/p>\n

“Biz o g\u00fcn\u00fc, sadece say\u0131l\u0131 g\u00fcnlerin sonuna kadar erteliyoruz.”<\/p>\n

“O g\u00fcn geldi\u011finde Allah’\u0131n izni olmad\u0131k\u00e7a hi\u00e7 kimse konu\u015famaz. O g\u00fcn kimi insanlar mutlu, kimisi ise bedbahtt\u0131r.”<\/p>\n

“Bedbahtlar\u0131n varacaklar\u0131 yer cehennem ate\u015fidir. Onlar\u0131n orada ahland\u0131klar\u0131, vahland\u0131klar\u0131, h\u0131r\u0131lt\u0131l\u0131 seslerle inledikleri duyulur.”<\/p>\n

G\u00f6kler ile yer d\u00f9rduk\u00e7a, Rabbinin dile\u011fi uyar\u0131nca cehennemlikler orada s\u00fcrekli kalacaklard\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Rabbin neyi isterse onu yapar.”<\/p>\n

“Mutlular\u0131n varacaklar\u0131 yer ise cennettir. G\u00f6kler ile yer durduk\u00e7a Rabbinin dile\u011fi uyar\u0131nca, cennetlikler kesintisiz bir ba\u011f\u0131\u015f olarak orada s\u00fcrekli kalacaklard\u0131r.”<\/p>\n

Bu de\u011ferlendirmeyi, ge\u00e7mi\u015fteki \u015fehirlerin ak\u0131betinin ve k\u0131yamet sahnesinin uzant\u0131s\u0131 bir ba\u015fka de\u011ferlendirme izliyor. Bu de\u011ferlendirmenin amac\u0131 da Hz. Muhammed’in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kar\u015f\u0131 koydu\u011fu m\u00fc\u015friklerin kendilerinden \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f m\u00fc\u015friklerden farkl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamakt\u0131r. \u015eayet bunlar da ge\u00e7mi\u015fteki m\u00fc\u015frikler gibi k\u00f6kten yokedilme azab\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lm\u0131yorlarsa, bu Rabbinin belli bir s\u00fcreyi kapsamak \u00fczere verdi\u011fi bir s\u00f6zden dolay\u0131d\u0131r. Nitekim kendilerine kitap geldikten sonra aralar\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fmelerine ra\u011fmen Musa’n\u0131n kavmine ili\u015fkin azap da ertelenmi\u015ftir. Ne var ki, bunlar da, onlar da kesinlikle yapt\u0131klar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6receklerdir. O halde, ey peygamber, seninle birlikte Allah’a y\u00f6nelen m\u00fc’minlerle birlikte kendi yolunu izle. Sak\u0131n zalimlere ve m\u00fc\u015friklere dayan\u0131p, g\u00fcvenme. Namaz\u0131 k\u0131l ve sabret. \u00c7\u00fcnk\u00fc Rabbin iyi kimseleri m\u00fck\u00e2fats\u0131z b\u0131rakmaz.<\/p>\n

“Ey Muhammed, \u015fu m\u00fc\u015friklerin tapt\u0131klar\u0131 ilahlar\u0131n d\u00fczmece olduklar\u0131 konusunda sak\u0131n ku\u015fkun olmas\u0131n. Onlar vaktiyle atalar\u0131n\u0131n yapt\u0131klar\u0131 gibi as\u0131ls\u0131z ilahlara tap\u0131yorlar. Onlara hakettikleri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 eksiksiz olarak verece\u011fiz.”<\/p>\n

“Musa’ya da kitap verdik, fakat bu kitap (Tevrat) hakk\u0131nda insanlar g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fcler. E\u011fer Rabbinin daha \u00f6nce verilmi\u015f kesin h\u00fckm\u00fc olmasayd\u0131, o anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fenler hakk\u0131nda \u00e7oktan h\u00fck\u00fcm verilirdi. M\u00fc\u015frikler Kur’an konusunda koyu bir ku\u015fku i\u00e7indedirler.”<\/p>\n

“Ku\u015fku yok ki, Rabbin onlar\u0131n t\u00fcm\u00fcne davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tam olarak verecektir. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz O, onlar\u0131n neler yapt\u0131klar\u0131ndan haberdard\u0131r.”<\/p>\n

“Ey Muhammed, sana emredildi\u011fi gibi dosdo\u011fru ol; yan\u0131ndaki eski sap\u0131kl\u0131klar\u0131ndan tevbe edenler de \u00f6yle olsunlar. Sak\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcleri a\u015fmay\u0131n\u0131z. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6r\u00fcr.”<\/p>\n

“Sak\u0131n zalimlere e\u011filim, yak\u0131nl\u0131k g\u00f6stermeyiniz. Yoksa cehennemin ate\u015fi yakalar sizi; Allah’dan ba\u015fka bir dostunuz, bir dayana\u011f\u0131n\u0131z yoktur. O zaman O’nun yard\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6remezsiniz.”<\/p>\n

“G\u00fcnd\u00fcz\u00fcn iki ucunda ve gecenin ilk saatlerinde namaz k\u0131l; iyi ameller k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri giderirler. Bu hat\u0131rlatmalar \u00f6\u011f\u00fct alacak yetenekte olanlar i\u00e7in birer \u00f6\u011f\u00fctt\u00fcr.”<\/p>\n

“M\u00fc\u015friklerin sana \u00e7ektirdikleri s\u0131k\u0131nt\u0131lara kar\u015f\u0131 sabret; \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah iyi davran\u0131\u015flar\u0131 \u00f6d\u00fcls\u00fcz b\u0131rakmaz.”<\/p>\n

Ard\u0131ndan, yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk yapmaktan ka\u00e7\u0131nan \u00e7ok az kimsenin bulundu\u011fu, \u00e7o\u011funlu\u011funsa bozgunculu\u011fa dal\u0131p, yok edilmeyi haketti\u011fi ge\u00e7mi\u015f \u00e7a\u011flara d\u00f6n\u00fcl\u00fcyor:<\/p>\n

“Sizden \u00f6nceki ku\u015faklardan, yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuktan sak\u0131nd\u0131ran birtak\u0131m ak\u0131ll\u0131 ve erdemli kimseler \u00e7\u0131ksayd\u0131 ya! Sadece toplu fel\u00e2ketlerden kurtard\u0131\u011f\u0131m\u0131z az say\u0131da kimse bu g\u00f6revi yerine getirdi. Zalimler ise kendilerini \u015f\u0131martan ihtiraslar\u0131na kap\u0131larak a\u011f\u0131r su\u00e7lara dald\u0131lar.”<\/p>\n

“S\u00f6zkonusu \u015fehirlerin haklar\u0131 do\u011fru yoldayken, Rabbin oralar\u0131 haks\u0131zl\u0131kla hel\u00e2k etmi\u015f de\u011fildir.”<\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n tuttuklar\u0131 yol ve e\u011filimler a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131 \u00f6zelliklere sahip olmalar\u0131na ili\u015fkin y\u00fcce Allah’\u0131n yasas\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriliyor. \u015eayet Rabbin dileseydi, insanlar\u0131 tek bir \u00fcmmet olarak yarat\u0131rd\u0131. Ne var ki, onun iradesi insanlara bir \u00f6l\u00e7\u00fcde se\u00e7me \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vermeyi \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

“E\u011fer Rabbin dileseydi, t\u00fcm insanlar\u0131 tek-bir \u00fcmmet yapard\u0131. Oysa insanlar s\u00fcrekli g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7indedirler.”<\/p>\n

“Yaln\u0131z Rabbinin merhametine mazhar olabilenler do\u011fru yolda g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7 birli\u011fi sa\u011flayabiliyorlar. Zaten Allah insanlar\u0131 bunun i\u00e7in yaratt\u0131. Rabbinin `Cehennemi, mutlaka insanlarla ve cinlerle dolduraca\u011f\u0131m” \u015feklindeki s\u00f6z\u00fc \u00e7oktan kesinle\u015fti.”<\/p>\n

En sonunda ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, bu surede yeralan hik\u00e2yelerin ama\u00e7lar\u0131ndan birini de a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Peygamberin g\u00f6nl\u00fcn\u00fc ferahlatma, azmini peki\u015ftirmek… Hz. Peygambere, m\u00fc\u015friklere son s\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemesi, onlara Allah’a \u00f6zg\u00fc gayb\u0131n kapsam\u0131ndaki ak\u0131betlerine havale etmesi, Allah’a ibadet edip O’na dayanmas\u0131, yapt\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k insanlar\u0131 sorgulama i\u015fini Allah’a b\u0131rakmas\u0131 emrediliyor.<\/p>\n

“Sana anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z, \u00f6nceki peygamberlerin hayatlar\u0131na ili\u015fkin her olay, g\u00f6nl\u00fcn\u00fc ferahlatmay\u0131 ve azmini peki\u015ftirmeyi ama\u00e7l\u0131yor. Bu hik\u00e2yeler sana ger\u00e7e\u011fi ilettikleri gibi, m\u00fc’minler i\u00e7in de \u00f6\u011f\u00fct ve hat\u0131rlatma niteli\u011findedirler?”<\/p>\n

“\u0130nanmayanlara de ki, “Siz bildi\u011finiz gibi hareket ediniz, biz de bildi\u011fimiz gibi hareket edelim.”<\/p>\n

“Bekleyiniz bakal\u0131m, biz de bekliyoruz.”<\/p>\n

“G\u00f6klere ve yere ili\u015fkin bilinmezliklerin (gayb\u0131n) bilgisi Allah’\u0131n tekelindedir. Her i\u015fin kesin \u00e7\u00f6z\u00fcm mercii O’dur. \u00d6yleyse s\u0131rf O’na kulluk sun, yaln\u0131z O’na dayan; Rabbin onlar\u0131n neler yapt\u0131klar\u0131ndan habersiz de\u011fildir.”
\n\u00dcRPET\u0130C\u0130 SAHNELER<\/p>\n

100- Ya Muhammed, sana anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu olaylar, bu \u015fehirlerin hik\u00e2yeleridir. Bu \u015fehirlerin kimisi hal\u00e2 duruyor, kimisi de bi\u00e7ilmi\u015f ekin tarlas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. ”<\/p>\n

101- O \u015fehirlerin halklar\u0131na biz zulmetmedik, tersine onlar kendilerine zalimlik ettiler. Allah’\u0131n azaba ili\u015fkin emri geldi\u011finde Allah d\u0131\u015f\u0131nda imdada \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131klar\u0131 d\u00fczmece ilahlar\u0131, hi\u00e7bir dertlerine deva olmad\u0131lar, y\u0131k\u0131mlar\u0131n\u0131 artt\u0131rmaktan ba\u015fka hi\u00e7bir i\u015flerine yaramad\u0131lar. ”<\/p>\n

102- \u0130\u015fte Rabbin, zalim halklar\u0131n \u015fehirlerinin yakas\u0131ndan tutunca b\u00f6yle tutar. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz O’nun yakaya yap\u0131\u015fmas\u0131 pek sert ve ac\u0131kl\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Bu kavimlerin g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilen ac\u0131kl\u0131 ak\u0131betleri ve sahneleri insan\u0131n ruhuna, hayaline s\u0131k\u0131nt\u0131 vermektedir. Kimisi her taraf\u0131 kaplayan tufan\u0131n dalgalar\u0131 aras\u0131nda bo\u011fulmu\u015f, kimisi her \u015feyi kas\u0131p kavuran kas\u0131rgaya yakalanm\u0131\u015f, kimisi deh\u015fet verici bir g\u00fcr\u00fclt\u00fcye tutulmu\u015f, kimisi yurtlar\u0131 ile birlikte yer taraf\u0131ndan yutulmu\u015f. Kimisi de kavimlerine \u00f6nc\u00fcl\u00fck edip k\u0131yamette onlar\u0131 ate\u015fe s\u00fcr\u00fcklemi\u015f, bu arada d\u00fcnyada iken ba\u015flar\u0131na gelenler dikkatlere sunulmu\u015f. Bu noktada, surenin ak\u0131\u015f\u0131 bu yok edilmeler ve deh\u015fet verici sahnelerle kalplerin ve duygular\u0131n derinliklerine etki etmi\u015fken, \u015fu de\u011ferlendirme yeral\u0131yor:<\/p>\n

“Ya Muhammed, sana anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu olaylar, baz\u0131 \u015fehirlerin hik\u00e2yeleridir. Bu \u015fehirlerin kimisi hal\u00e2 duruyor, kimisi de bi\u00e7ilmi\u015f ekin tarlas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.”<\/p>\n

“Sana anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu olaylar baz\u0131 \u015fehirlerin hik\u00e2yeleridir.”<\/p>\n

Bu konuda senin hi\u00e7bir bilgin yoktu. Bu \u00f6rt\u00fcl\u00fc gayb\u0131 sana haber veren, vahiydir. Bunlar Kur’an’daki hik\u00e2yelerin ger\u00e7ekle\u015ftirmek istedikleri hedeflerden baz\u0131lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

“Bu \u015fehirlerin kimisi hal\u00e2 duruyor.”<\/p>\n

Bu \u015fehirlerin kal\u0131nt\u0131lar\u0131, o toplumlar\u0131n g\u00fc\u00e7 ve uygarl\u0131k alan\u0131nda ula\u015ft\u0131klar\u0131 d\u00fczeye tan\u0131kl\u0131k etmektedir. Ahkaf b\u00f6lgesindeki Ad kavmi ile Hicr b\u00f6lgesindeki Semud kavminin kal\u0131nt\u0131lar\u0131 gibi.<\/p>\n

“Kimisi de bi\u00e7ilmi\u015f ekin tarlas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.”<\/p>\n

Bir tarla gibi bi\u00e7ilmi\u015flerdir. Topraktan kopar\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r, yerleri kupkuru ekinsiz bir tarla gibi kalm\u0131\u015ft\u0131r. Nuh veya L\u00fbt kavimlerinde oldu\u011fu gibi.<\/p>\n

Nedir toplumlar? Nedir uygarl\u0131klar? T\u0131pk\u0131 bitki tarlalar\u0131 gibi bunlar da insan tarlas\u0131 de\u011fil mi? Bunun da baz\u0131 fidanlar\u0131 temiz, baz\u0131s\u0131 pistir. Baz\u0131s\u0131 geli\u015fir, baz\u0131s\u0131 kurur.<\/p>\n

“O \u015fehirlerin halklar\u0131na biz zulmetmedik, tersine onlar kendilerine zalimlik ettiler.”<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc onlar kavrama yeteneklerini devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakm\u0131\u015flard\u0131. Do\u011fru yola s\u0131rt \u00e7evirmi\u015flerdi. Allah’\u0131n ayetlerini yalanlam\u0131\u015flard\u0131. Tehditleri alaya alm\u0131\u015flard\u0131. Bu y\u00fczden, zulme u\u011framayan buna kar\u015f\u0131n kendi kendilerine zulmeden toplumlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelen, onlar\u0131n da ba\u015f\u0131na gelmi\u015ftir.<\/p>\n

“Allah’\u0131n azaba ili\u015fkin emri geldi\u011finde Allah d\u0131\u015f\u0131nda imdada \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131klar\u0131 d\u00fczmece ilahlar\u0131, hi\u00e7bir dertlerine deva olmad\u0131lar, y\u0131k\u0131mlar\u0131n\u0131 artt\u0131rmaktan ba\u015fka hi\u00e7bir i\u015flerine yaramad\u0131lar.”<\/p>\n

Bu da Kur’an’da yeralan bu hik\u00e2yelerin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bir ba\u015fka hedef. bilindi\u011fi gibi bu sure Allah’dan ba\u015fkas\u0131n\u0131n h\u00fckm\u00fcne ba\u015fvuranlara, O’ndan ba\u015fkas\u0131na itaat edenlere y\u00f6nelik bir uyar\u0131 ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Her gelen peygamberle birlikte bu uyar\u0131 yinelenmi\u015f ve onlara \u015f\u00f6yle denmi\u015fti: “\u015eu sahte Rabbler sizi Allah’a kar\u015f\u0131 koruyamayacaklard\u0131r.” \u0130\u015fte bak\u0131n, ak\u0131betler, bu uyar\u0131y\u0131 do\u011frulamaktad\u0131r. Allah’a ortak ko\u015ftuklar\u0131 sahte tanr\u0131lar hi\u00e7bir i\u015flerine yaramad\u0131. Rabbinin azaba ili\u015fkin emri geldi\u011finde, bu azab\u0131 durduramad\u0131lar. Daha do\u011frusu bu d\u00fczmece tanr\u0131lar, onlar\u0131n h\u00fcsran\u0131n\u0131, yok edili\u015flerini artt\u0131rmaktan ba\u015fka bir i\u015fe yaramad\u0131lar. (Ayette ge\u00e7en “Tetbib” ifadesi yap\u0131s\u0131 ve sert vurgusu ile olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ifadedir) Bu \u015fu demektir: Onlar o sahte ilahlara g\u00fcvenip dayand\u0131lar. Bunlar da onlar\u0131n \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131, yalanlamalar\u0131n\u0131 artt\u0131rd\u0131lar. Y\u00fcce Allah da ba\u015flar\u0131na gelen fel\u00e2keti, yokolma azab\u0131n\u0131 \u015fiddetlendirdi. \u0130\u015fte “y\u0131k\u0131mlar\u0131n\u0131 art\u0131rmaktan ba\u015fka hi\u00e7bir i\u015flerine yaramad\u0131lar” ifadesinin anlam\u0131 budur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu d\u00fczmece tanr\u0131lar onlara herhangi bir zarar dokunduramad\u0131klar\u0131 gibi, bir yarar dokundurma g\u00fcc\u00fcne de sahip de\u011filler. Ne var ki, bu d\u00fczmece tanr\u0131lar y\u00fcz\u00fcnden m\u00fc\u015friklerin zarar\u0131 ikiye katlan\u0131yor, yokolu\u015flar\u0131 a\u011f\u0131rla\u015f\u0131yor, ba\u015flar\u0131na gelen fel\u00e2ket dayan\u0131lmaz oluyor.<\/p>\n

“\u0130\u015fte Rabbin, zalim halklar\u0131n \u015fehirlerinin yakas\u0131ndan tutunca b\u00f6yle tutar.”<\/p>\n

Sana anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fekilde… Rabbin \u015fehirlerin yakas\u0131na, zul\u00fcmlerinden dolay\u0131 yap\u0131\u015f\u0131nca b\u00f6yle yokeder. B\u00f6yle bir fel\u00e2ket indirir ba\u015flar\u0131na. Zulmettiklerinde, yani Rabblik a\u00e7\u0131s\u0131ndan Allah’a ortak ko\u015fmak, yery\u00fcz\u00fcnde bozgun \u00e7\u0131karmak, tevhid ve \u0131slah \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na s\u0131rt \u00e7evirmek suretiyle kendi kendilerine zulmettiklerinde… Art\u0131k bu \u015fehirlerde zul\u00fcm alabildi\u011fine yayg\u0131nla\u015f\u0131r. Zalimler egemen olurlar.<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz O’nun yakaya yap\u0131\u015fmas\u0131 pek sert ve ac\u0131kl\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

Ama kendilerine belli bir s\u00fcre tan\u0131nd\u0131ktan, d\u00fcnya nimetlerinden diledikleri gibi yararlanma f\u0131rsat\u0131 bulup denemeye tabi tutulduktan, peygamberler apa\u00e7\u0131k belgelerle gelip bahanelerini ortadan kald\u0131rd\u0131ktan, ayr\u0131ca toplumu \u0131slah etmek i\u00e7in m\u00fccadele eden hak davet\u00e7ilerinin az\u0131nl\u0131kta olduklar\u0131, sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n kol gezdi\u011fi zalim toplumun hayat\u0131nda hi\u00e7bir etkinlikleri olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra… Ayr\u0131ca m\u00fc’min topluluk, sap\u0131kl\u0131 i\u00e7inde y\u00fczen kavimlerinden tamamen ayr\u0131l\u0131p, kendini ayr\u0131 bir dine, ayr\u0131 bir i aha, ba\u011f\u0131ms\u0131z m\u00fc’min bir \u00f6nderlik kadrosuna ve ayr\u0131 bir dostluk ba\u011f\u0131 etraf\u0131nda k\u00fcmelenmi\u015f farkl\u0131 bir millet olarak tan\u0131mlad\u0131ktan sonra… Arkas\u0131ndan t\u00fcm bu ger\u00e7ekleri m\u00fc\u015frik kavmine a\u00e7\u0131k\u00e7a duyurup, onlar\u0131 zaman boyunca de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011framam\u0131\u015f yasa uyar\u0131nca, y\u00fcce Allah’\u0131n takdir etti\u011fi ak\u0131betleri ile ba\u015fba\u015fa b\u0131rakt\u0131ktan sonra…<\/p>\n

B\u0130R DE AH\u0130RETTE AZAP<\/p>\n

Bu zorlu ve ac\u0131kl\u0131 cezaland\u0131rma, ahirette kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lacak azab\u0131n belirtisidir. Ahiret azab\u0131ndan korkanlar bunu g\u00f6r\u00fcrler. Daha do\u011frusu, bu d\u00fcnyada zalimliklerinden dolay\u0131 \u015fu \u015fehirlerin halklar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na geleni, ahirette de g\u00fcnahlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden yakalar\u0131na yap\u0131\u015facak azab\u0131n deh\u015fetini kavramak i\u00e7in basiretlerini a\u00e7an ve azaptan \u00e7ekinenler bunun fark\u0131ndad\u0131r. Burada ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, konunun b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde iki yolculu\u011fu birbirine ba\u011flamak i\u00e7in Kur’an’\u0131n y\u00f6ntemi uyar\u0131nca, insan kalbini d\u00fcnya sahnesini seyrederken al\u0131p, k\u0131yamet sahnelerini seyretmeye g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor.
\n103- Ahiret azab\u0131ndan korkanlar i\u00e7in bu olaylardan \u00e7\u0131kar\u0131lacak dersler vard\u0131r. O g\u00fcn t\u00fcm insanlar\u0131n toplant\u0131 g\u00fcn\u00fcd\u00fcr, herkes o g\u00fcn\u00fcn canl\u0131 tan\u0131\u011f\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

104- Biz o g\u00fcn\u00fc, sadece say\u0131l\u0131 g\u00fcnlerin sonuna kadar erteliyoruz.<\/p>\n

105- O g\u00fcn geldi\u011finde Allah’\u0131n izni olmad\u0131k\u00e7a hi\u00e7 kimse konu\u015famaz. O g\u00fcn kimi insanlar mutlu, kimisi ise bedbahtt\u0131r.<\/p>\n

106- Bedbahtlar\u0131n varacaklar\u0131 yer cehennem ate\u015fidir. Onlar\u0131n orada ahland\u0131klar\u0131, vahland\u0131klar\u0131, h\u0131r\u0131lt\u0131l\u0131 seslerle inledikleri duyulur.<\/p>\n

107- G\u00f6kler ile yer durduk\u00e7a, Rabbinin dile\u011fi uyar\u0131nca cehennemlikler orada s\u00fcrekli kalacaklard\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Rabbin neyi isterse onu yapar.<\/p>\n

108- Mutlular\u0131n varacaklar\u0131 yer ise cennettir. G\u00f6kler ile yer durduk\u00e7a Rabbinin dile\u011fi uyar\u0131nca cennetlikler kesintisiz bir ba\u011f\u0131\u015f olarak orada s\u00fcrekli kalacaklard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Onlar\u0131n \u00e7arp\u0131ld\u0131klar\u0131 bu \u00e7etin, bu ac\u0131kl\u0131 cezada ahiret azab\u0131na benzer y\u00f6nler vard\u0131r. \u0130nsana o g\u00fcn\u00fc hat\u0131rlat\u0131yor, insan\u0131 o g\u00fcn\u00fcn azab\u0131ndan korkutuyor. Ger\u00e7i bu olay\u0131 sadece ahiretten korkanlar g\u00f6rebilir. Basiretleri ve kalpleri parlatan bu takva sayesinde basiretleri a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Ahiretten korkmayanlara gelince, onlar\u0131n kalpleri ta\u015fla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r, Allah’\u0131n ayetlerini alg\u0131layacak \u015fekilde a\u00e7\u0131lmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Yarat\u0131l\u0131\u015f ve yeniden dirili\u015fin hikmetini anlayamazlar. Bu i\u015flemin sadece d\u00fcnya hayat\u0131nda meydana gelen k\u0131sm\u0131n\u0131 g\u00f6rebilirler. Fakat bu d\u00fcnya hayat\u0131nda meydana gelen ibret verici olaylar bunlara ne \u00f6\u011f\u00fct verir, ne de anlamalar\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n

Sonra bu g\u00fcn\u00fcn tan\u0131t\u0131m\u0131na ge\u00e7iliyor:<\/p>\n

“O g\u00fcn t\u00fcm insanlar\u0131n toplant\u0131 g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Herkes o g\u00fcn\u00fcn canl\u0131 tan\u0131\u011f\u0131 olacakt\u0131r.”<\/p>\n

Burada toplanma sahnesi t\u00fcm yarat\u0131klar\u0131 kapsayacak geni\u015flikte canland\u0131r\u0131l\u0131yor. Bu toplant\u0131, istekleri d\u0131\u015f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fiyor. Her \u015feyin apa\u00e7\u0131k sergilendi\u011fi sahneye do\u011fru genel bir haz\u0131rl\u0131kt\u0131r bu. Herkes geliyor. Ve herkes biraz sonra neler olaca\u011f\u0131 beklentisi i\u00e7indedir.<\/p>\n

“O g\u00fcn geldi\u011finde Allah’\u0131n izni olmad\u0131k\u00e7a hi\u00e7 kimse konu\u015famaz.”<\/p>\n

Bu \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc suskunluk herkesi, her yeri kaplam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u00e7indekilerle birlikte ku\u015fat\u0131c\u0131 bir deh\u015fet \u00e7\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fcr sahnenin \u00fczerine. Konu\u015fmak izne ba\u011fl\u0131d\u0131r. Hi\u00e7 kimse iste\u011fini ifade etme cesaretini bulamaz kendisinde. Ancak y\u00fcce Allah’\u0131n diledi\u011fi kimselere konu\u015fma izni verilir. Onun izni ile suskunlu\u011fu bozar. Sonra ay\u0131r\u0131m ve da\u011f\u0131t\u0131m i\u015flemi ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n

“O g\u00fcn kimi insanlar mutlu, kimisi ise bedbahtt\u0131r.”<\/p>\n

Bu s\u00f6zlerin arkas\u0131ndan “bedbahtlar\u0131n” cehennemde canlar\u0131n\u0131n s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 seyrediyoruz. S\u0131caktan, kapal\u0131l\u0131ktan ve s\u0131k\u0131nt\u0131dan “ahland\u0131klar\u0131n\u0131, vahland\u0131klar\u0131n\u0131, h\u0131r\u0131lt\u0131l\u0131 seslerle inlediklerini” g\u00f6zl\u00fcyoruz. “Mutlular” ise cennettedirler. Orada s\u00fcrekli bir ba\u011f\u0131\u015fla kar\u015f\u0131land\u0131klar\u0131n\u0131, bu ba\u011f\u0131\u015f\u0131n hi\u00e7bir zaman, kesintiye u\u011framad\u0131\u011f\u0131n\u0131, durdurulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

“G\u00f6klerle yer durduk\u00e7a.”<\/p>\n

Her iki grup da bulundu\u011fu yerde s\u00fcrekli kalacakt\u0131r. Bu ifade zihinde s\u00fcreklilik ve kesintisizlik anlam\u0131n\u0131 canland\u0131rmaktad\u0131r. Her ifadenin bir g\u00f6lgesi vard\u0131r. Burada yeralan bu ifadenin g\u00f6lgesi de budur.<\/p>\n

Ancak ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 her iki durumdaki s\u00fcreklili\u011fi de Allah’\u0131n dilemesine ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Her karar, her kanun sonunda O’nun dilemesine ba\u011fl\u0131d\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc. Kanunlar\u0131 belirleyen Allah’\u0131n iradesidir, O’nun iradesi bu kanunla kay\u0131tl\u0131, onlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. O’nun iradesi serbesttir, diledi\u011fi zaman bu kanunlar\u0131 de\u011fi\u015ftirir.<\/p>\n

“Ku\u015fkusuz Rabbin neyi isterse onu yapar.”<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 mutlular\u0131n i\u00e7inde bulunduklar\u0131 g\u00fcvenli durumu daha bir artt\u0131rmak i\u00e7in, Allah’\u0131n iradesinin onlara y\u00f6nelik ba\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131n kesintisiz olmas\u0131n\u0131 diledi\u011fini belirtiyor. S\u00f6z geli\u015fi cennetteki yerleri de\u011fi\u015ftirilse bile, Allah’\u0131n onlara y\u00f6nelik ba\u011f\u0131\u015f\u0131 kesintiye u\u011framayacakt\u0131r. B\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6zkonusu olmamakla beraber, s\u0131n\u0131rlanaca\u011f\u0131 san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131rada bile y\u00fcce Allah’\u0131n iradesinin serbestli\u011fini vurgulamak i\u00e7in yeral\u0131yor bu ifade.<\/p>\n

G\u00dcVEN VE UYARI<\/p>\n

Gelmi\u015f, ge\u00e7mi\u015f \u00e7e\u015fitli toplumlar\u0131n d\u00fcnya hayat\u0131ndaki ak\u0131betlerinin sunulmas\u0131, d\u00fcnya ve ahiretteki azap aras\u0131ndaki benzerli\u011fin vurgulanmas\u0131, Allah’\u0131n ayetlerini yalanlayanlar\u0131 hem burada, hem de orada veya \u00f6nce burada, sonra orada bekleyen azab\u0131n tasviri m\u00fcnasebetiyle, ahiretteki ak\u0131betlerine tekrar tekrar de\u011finildikten sonra ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, peygamber (s.a.s) ve onun saf\u0131nda yeralan Mekke’deki m\u00fc’min az\u0131nl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan sevin\u00e7 ve g\u00fcven, buna kar\u015f\u0131l\u0131k kavminden yalanlayanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan da a\u00e7\u0131klama ve uyar\u0131 anlam\u0131nda anlat\u0131lan hik\u00e2yelerden ve sunulan sahnelerden yararlan\u0131lacak unsurlar\u0131 a\u00e7\u0131klamaya d\u00f6n\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kavmin de atalar\u0131n\u0131n tapt\u0131\u011f\u0131 ilahlara ibadet ettikleri -yani onlar da bu hik\u00e2yelerde anlat\u0131lan milletler gibi, onlar\u0131n ak\u0131betlerine benzer ak\u0131betlere u\u011frayacaklar\u0131- konusunda birtak\u0131m ku\u015fkular vard\u0131. Oysa bunlar\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131 bir s\u00fcre i\u00e7in ertelenmi\u015fse, Musa’n\u0131n kavmine y\u00f6nelik yok etme cezas\u0131 da dinlerinde g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131na d\u00fc\u015fmelerine ra\u011fmen ertelenmi\u015fti. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bir s\u00fcre bekletilmeleri y\u00fcce Allah’\u0131n diledi\u011fi bir durum i\u00e7indedir. Ne var ki, Hz. Musa’n\u0131n kavmi ile Hz. Muhammed’in kavmi ayn\u0131 durumdad\u0131r. S\u00fcreleri dolduktan ve belirlenen vakit geldikten sonra hakettikleri cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131lacaklard\u0131. Onlar ger\u00e7e\u011fe uyduklar\u0131 i\u00e7in cezalar\u0131 ertelenmi\u015f de\u011fildir. Peygamberi yalanlayanlar da kesinlikle atalar\u0131 gibi bat\u0131la uymaktad\u0131rlar.
\n109- Ey Muhammed, \u015fu m\u00fc\u015friklerin tapt\u0131klar\u0131 ilahlar\u0131n d\u00fczmece olduklar\u0131 konusunda sak\u0131n ku\u015fkun olmas\u0131n. Onlar vaktiyle atalar\u0131n\u0131n yapt\u0131klar\u0131 gibi as\u0131ls\u0131z ilahlara tap\u0131yorlar. Onlara hakettikleri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 eksiksiz olarak verece\u011fiz.<\/p>\n

110- Musa’ya kitap verdik, fakat bu kitap (Tevrat) hakk\u0131nda insanlar g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fcler. E\u011fer Rabbinin daha \u00f6nce verilmi\u015f kesin h\u00fckm\u00fc olmasayd\u0131, o anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fenler hakk\u0131nda \u00e7oktan h\u00fck\u00fcm verilirdi. Onlar Tevrat konusunda koyu bir ku\u015fku i\u00e7indedirler.<\/p>\n

111- Ku\u015fku yok ki, Rabbin onlar\u0131n t\u00fcm\u00fcne davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tam olarak verecektir. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz, O, onlar\u0131n neler yapt\u0131klar\u0131ndan haberdard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

\u015eu kavminin ibadetinin bo\u015funa oldu\u011fu konusunda i\u00e7inde bir ku\u015fku uyanmas\u0131n. Sesleni\u015f Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- y\u00f6neliktir, uyar\u0131 ise kavmine… Bu y\u00f6ntem kimi zaman insan ruhu \u00fczerinde daha etkindir. Bununla konunun \u00f6nemine i\u015faret ediliyor. O kadar ki, y\u00fcce Allah bunu peygamberine a\u00e7\u0131kl\u0131yor, onlardan biriyle tart\u0131\u015fm\u0131yor, bu \u015firke bula\u015fm\u0131\u015f birine hitap etmiyor. Ama\u00e7 onlar\u0131 \u00f6nemsememek, onlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemektir. Bu durumda bu denli saf ve net olan ger\u00e7e\u011fe daha \u00e7ok ilgi duyarlar. Do\u011frudan do\u011fruya onlara hitap edilmi\u015f olsayd\u0131 bu kadar etkili olmayacakt\u0131.<\/p>\n

“Ey Muhammed, \u015fu m\u00fc\u015friklerin tapt\u0131klar\u0131 ilahlar\u0131n d\u00fczmece olduklar\u0131 konusunda sak\u0131n ku\u015fkun olmas\u0131n. Onlar vaktiyle atalar\u0131n\u0131n yapt\u0131klar\u0131 gibi as\u0131ls\u0131z ilahlara tap\u0131yorlar.”<\/p>\n

\u015eu halde ak\u0131betleri de onlar\u0131nki gibi olacakt\u0131r… Azap… Ama \u00fcslubun genel havas\u0131 ile uyum sa\u011flamak i\u00e7in bu yarg\u0131, ifade i\u00e7inde \u00f6rt\u00fcl\u00fc olarak ge\u00e7i\u015ftiriliyor.<\/p>\n

“Onlara hakettikleri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 eksiksiz olarak verece\u011fiz.”<\/p>\n

Onlardan \u00f6nceki toplumlar\u0131n hakettiklerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kendi paylar\u0131na ne t\u00fcr bir azab\u0131n d\u00fc\u015fece\u011fi apa\u00e7\u0131k ortadad\u0131r. Nitekim \u00f6nceki toplumlar\u0131n u\u011frad\u0131\u011f\u0131 ak\u0131betten birka\u00e7 \u00f6rnek, birka\u00e7 sahne seyretmi\u015ftik.<\/p>\n

Musa’n\u0131n kavminde oldu\u011fu gibi, onlar da bu d\u00fcnyada toptan yokedilme cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lmayabilirler.<\/p>\n

“Musa’ya da kitap verdik. Fakat bu kitap hakk\u0131nda insanlar g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fcler.”<\/p>\n

Konu\u015fmalar\u0131, inan\u00e7lar\u0131 ve ibadet bi\u00e7imleri birbirinden ayr\u0131ld\u0131. Ne var ki, y\u00fcce Allah, daha \u00f6nce onlar\u0131n hesaplar\u0131n\u0131n eksiksiz \u015fekilde g\u00f6r\u00fclmesini k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcne b\u0131rakmay\u0131 h\u00fckme ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

“E\u011fer Rabbinin daha \u00f6nce verilmi\u015f, kesin h\u00fckm\u00fc olmasayd\u0131, o anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fenler hakk\u0131nda \u00e7ok h\u00fck\u00fcm verilirdi.”<\/p>\n

Bir hikmetten dolay\u0131 bu h\u00fck\u00fcm verilmemi\u015ftir. K\u00f6kten yokedilme azab\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lmamalar\u0131n\u0131n bir hikmeti vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n bir kitab\u0131 vard\u0131r. Peygamberlerin izleyicileri aras\u0131nda kendilerine kitap verilenlerin hakk\u0131ndaki h\u00fck\u00fcm, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcne kadar ertelenmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kitap apa\u00e7\u0131k bir belge ve s\u00fcrekli bir yol g\u00f6stericidir. B\u00fct\u00fcn nesiller, ilk defa kendilerine bu kitap inmi\u015f bulunan nesil gibi onu inceleyip kavrama imk\u00e2n\u0131na sahiptirler. Ama bir tek neslin g\u00f6rme imk\u00e2n\u0131na sahip oldu\u011fu somut mucizelerde durum b\u00f6yle de\u011fildir. O nesil de ya bu mucizeden sonra inanacak ya da inanmayacak o zaman da azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Tevrat ve \u0130ncil de birbirlerini b\u00fct\u00fcnleyen ve son kitap (Kur’an) gelene kadar t\u00fcm nesillerin kullan\u0131m\u0131na sunulan iki kitapt\u0131. Kendisinden \u00f6nce inmi\u015f bulunan Tevrat ve \u0130ncil’i do\u011frulayan bu kitap, t\u00fcm insanlara y\u00f6nelik son kitapt\u0131r. B\u00fct\u00fcn insanlar ona \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131r, aralar\u0131nda Tevrat ve \u0130ncil’in izleyicileri de olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn insanlar bu kitab\u0131n esaslar\u0131na g\u00f6re hesaba \u00e7ekileceklerdir. “Onlar” yani Musa’n\u0131n kavmi…<\/p>\n

“Tevrat hakk\u0131nda koyu bir ku\u015fku i\u00e7indedirler.”<\/p>\n

Yani Musa’n\u0131n kitab\u0131 hakk\u0131nda. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kitap, yani Tevrat Musa’n\u0131n ard\u0131ndan nesiller sonra kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00fczden kitapta birbirleriyle \u00e7eli\u015fen rivayetler, \u00e7e\u015fitli kar\u015f\u0131l\u0131klar yeralm\u0131\u015ft\u0131r. Kitapta uyulacak kesin bir \u015fey yoktur.<\/p>\n

Azap belli bir s\u00fcrenin sonuna kadar ertelenmi\u015f, ama herkes iyi-k\u00f6t\u00fc t\u00fcm davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6recektir. Her \u015feyi bilen ve her \u015feyden haberdar olan y\u00fcce Allah onlar\u0131n amellerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 eksiksiz olarak verecektir.<\/p>\n

“Ku\u015fku yok ki, Rabbin onlar\u0131n t\u00fcm\u00fcne davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tam olarak verecektir. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz O, onlar\u0131n neler yapt\u0131klar\u0131ndan haberdard\u0131r.<\/p>\n

\u0130fadede birbirini g\u00fc\u00e7lendiren \u00e7e\u015fitli vurgulamalar yeralmaktad\u0131r. B\u00f6ylece hi\u00e7 kimse de al\u0131nacak kar\u015f\u0131l\u0131k, bu kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n tam olarak verilece\u011fi, bekletilme ve erteleme konusunda ku\u015fku kalmamas\u0131 ama\u00e7lanmaktad\u0131r. Ta ki, bu toplumun hayat tarz\u0131n\u0131n bat\u0131l oldu\u011fu, bunda ku\u015fkuya yer olmad\u0131\u011f\u0131, bunun da daha \u00f6nceki m\u00fc\u015friklerin i\u015fledikleri \u015firkin ayn\u0131s\u0131 oldu\u011fu konusunda hi\u00e7 kimse ku\u015fkuya kap\u0131lmas\u0131n.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu vurgulamalar\u0131, o d\u00f6nemdeki hareketin pratik uygulamas\u0131 gerektirmi\u015fti. O zaman m\u00fc\u015frikler, davet hareketine, peygambere, -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ve onun yan\u0131nda yeralan m\u00fc’min az\u0131nl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 son derece inat\u00e7\u0131 bir tav\u0131r tak\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Hemen hemen \u0130sl\u00e2ma davet hareketi donmu\u015f gibiydi. Allah’\u0131n m\u00fc\u015friklere vadetti\u011fi azap da ertelenmi\u015fti, bir t\u00fcrl\u00fc ger\u00e7ekle\u015fmiyordu. M\u00fc’min kitle s\u00fcrekli i\u015fkence g\u00f6r\u00fcyordu. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015fmanlar\u0131 kurtulmu\u015f gibiydiler.. Nitekim bu d\u00f6nemde baz\u0131 kalpler sars\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Hatta sa\u011flam baz\u0131 kalpler bile karamsarl\u0131\u011fa kap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6ylesine bir teselliye, b\u00f6ylesine bir y\u00fcreklendirmeye ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131: Hi\u00e7bir \u015fey m\u00fc’min g\u00f6n\u00fclleri, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n Allah’\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 oldu\u011funun ve hayatlar\u0131n\u0131n \u015f\u00fcphesiz bat\u0131la dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131n vurgulanmas\u0131 kadar y\u00fcreklendirmezdi.<\/p>\n

Yine, zalimlere m\u00fchlet tan\u0131nmas\u0131nda, ta\u011futlarla hesapla\u015fman\u0131n cezalar\u0131n\u0131 \u00e7ekmekten yakalar\u0131n\u0131 kurtaramayac\u00e2klar\u0131, belli bir g\u00fcne b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131nda y\u00fcce Allah’\u0131n hikmetinin \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gibi hi\u00e7bir \u015fey m\u00fc’min g\u00f6n\u00fcllere g\u00fcven vermez, onlar\u0131 y\u00fcreklendirmez.<\/p>\n

B\u00f6ylece \u0130sl\u00e2m inanc\u0131na g\u00f6re yolalman\u0131n gerektirdi\u011fi sonu\u00e7lar\u0131, eylemleri Kur’an ayetlerinin i\u00e7inden alg\u0131l\u0131yoruz. Kur’an’\u0131n m\u00fcsl\u00fcman cemaatin yan\u0131nda nas\u0131l sava\u015fa giri\u015fti\u011fini, onun i\u00e7in yoldaki i\u015faretleri nas\u0131l birer birer belirledi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

ALLAH’IN DE\u011e\u0130\u015eMEZ KANUNU<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131klama yap\u0131l\u0131rk\u00e9n, ba\u015fvurulan bu vurgulu ifadeler insan\u0131n i\u00e7ine, y\u00fcce Allah’\u0131n yarat\u0131klar\u0131, dini vaadi ve tehditi hakk\u0131ndaki yasas\u0131n\u0131n kendisi i\u00e7in belirlenen do\u011frultuda y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte oldu\u011fu duygusunu yerle\u015ftiriyor. O halde Allah’\u0131n dinine inananlar, insanlar\u0131 Allah’\u0131n dinine \u00e7a\u011f\u0131ranlar, emredildikleri gibi kendi yollar\u0131n\u0131 dosdo\u011fru izlemelidirler. Dinin belirledi\u011fi s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fmamal\u0131d\u0131rlar, ona herhangi bir eklemede bulunmamal\u0131d\u0131rlar. Ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olurlarsa olsunlar kesinlikle zalimlerle uzla\u015fmamal\u0131d\u0131rlar. Yol ne kadar bitmez t\u00fckenmez gibi g\u00f6r\u00fcnse de Allah’dan ba\u015fkas\u0131na itaat etmemelidirler, ondan ba\u015fkas\u0131n\u0131n h\u00fckm\u00fcne uymamal\u0131d\u0131rlar. Ayr\u0131ca yol i\u00e7in gerekli olan az\u0131\u011f\u0131 haz\u0131rlamal\u0131d\u0131rlar. Y\u00fcce Allah’\u0131n belirledi\u011fi yasa, diledi\u011fi bir zamanda ger\u00e7ekle\u015fene kadar sabretmelidirler.
\n112- Ey Muhammed, sana emredildi\u011fi gibi dosdo\u011fru ol; yan\u0131ndaki eski sap\u0131kl\u0131klar\u0131ndan tevbe edenler de \u00f6yle olsunlar. Sak\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcleri a\u015fmay\u0131n\u0131z. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6r\u00fcr,<\/p>\n

113- Sak\u0131n zalimlere e\u011filim, yak\u0131nl\u0131k g\u00f6stermeyiniz. Yoksa cehennem ate\u015fi yakalar sizi; Allah’dan ba\u015fka bir dostunuz, bir dayana\u011f\u0131n\u0131z yoktur. O zaman O’nun yard\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6remezsiniz.<\/p>\n

114- G\u00fcnd\u00fcz\u00fcn iki ucunda ve gecenin ilk saatlerinde namaz k\u0131l ; iyi ameller k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri giderirler. Bu hat\u0131rlatmalar \u00f6\u011f\u00fct alacak yetenekte olanlar i\u00e7in birer \u00f6\u011f\u00fctt\u00fcr.<\/p>\n

115- M\u00fc\u015friklerin sana \u00e7ektirdikleri s\u0131k\u0131nt\u0131lara kar\u015f\u0131 sabret; \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah, iyi davran\u0131\u015flar\u0131 \u00f6d\u00fcls\u00fcz b\u0131rakmaz.<\/strong><\/p>\n

Bu emir, hem Hz. Peygambere -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- hem de onun yan\u0131nda eski sap\u0131kl\u0131klar\u0131ndan tevbe etmi\u015f m\u00fc’minlere y\u00f6neliktir.<\/p>\n

“Sana emredildi\u011fi gibi dosdo\u011fru ol.”<\/p>\n

Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bu emrin deh\u015fetini ve etkisini ta derinden hissetmi\u015fti. Hatta O’nun, bu emre i\u015faret ederek \u015f\u00f6yle dedi\u011fi rivayet edilmi\u015ftir: “Hud suresi sa\u00e7\u0131m\u0131 a\u011fartt\u0131.”<\/p>\n

Ayette ge\u00e7en istikamet kelimesi, itidal yani sa\u011fa sola sapmadan belirlenen metod do\u011frultusunda yol almak anlam\u0131na gelmektedir. Bu ise; s\u00fcrekli uyan\u0131kl\u0131\u011f\u0131; tedbirli olmay\u0131, yolun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 daima g\u00f6zetmeyi, \u00e7e\u015fitli y\u00f6nlere az-\u00e7ok e\u011filim g\u00f6sterebilen insani tepkileri kontrol alt\u0131nda tutmay\u0131 gerektirir. K\u0131sacas\u0131 bu, hayattaki her harekette s\u00fcrekli tetikte olmay\u0131 gerektiren bir durumdur.<\/p>\n

Burada dikkat edilmesi gereken husus, emredildi\u011fi \u015fekliyle dosdo\u011fru olmaya ili\u015fkin emirden sonra yeralan yasaklaman\u0131n, dinde kusur etmeyi, dini eksik ya\u015famay\u0131 \u00f6nlemeye y\u00f6nelik bir yasaklama olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Tersine azg\u0131nl\u0131k ve belirlenen s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fma eylemidir yasaklanan. \u00c7\u00fcnk\u00fc dosdo\u011fru olmaya ili\u015fkin emir, arkas\u0131ndan vicdanda meydana gelen uyan\u0131kl\u0131k ve dikkatlilik durumu insan\u0131 a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011fa ve abart\u0131l\u0131 davran\u0131\u015flara itebilir. Bu da Allah’\u0131n dinini kolayken zorla\u015ft\u0131r\u0131r. Oysa y\u00fcce Allah, dinini nas\u0131l indirmi\u015fse, \u00f6yle ya\u015fanmas\u0131n\u0131 ister. \u0130nsanlar\u0131n emredildi\u011fi \u015fekliyle dosdo\u011fru olmalar\u0131n\u0131 ister. A\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7malar\u0131m, ta\u015fk\u0131nl\u0131k yapmalar\u0131n\u0131 istemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc ta\u015fk\u0131nl\u0131k ve a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k t\u0131pk\u0131 vurdum duymazl\u0131k ve dini yar\u0131m yamalak ya\u015famak gibi bu dini, temel karakterinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131r. Bu nokta \u00f6zenle dikkat edilmesi gereken b\u00fcy\u00fck de\u011fere sahip bir noktad\u0131r. Ruhlar\u0131, sapmadan, a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7madan veya ihmalk\u00e2rl\u0131k g\u00f6stermeden belirlenen yolda tutmak i\u00e7in gereklidir bu dikkat.<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6r\u00fcr.”<\/p>\n

Ayette ge\u00e7en “Basir = g\u00f6r\u00fcr” kelimesi “Basiret”ten gelir ve bu konuya da son derece uygun d\u00fc\u015fmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu konu basiretin, g\u00fczel kavray\u0131\u015f ve de\u011ferlendiri\u015fin vurguland\u0131\u011f\u0131 bir konudur.<\/p>\n

\u00d6yleyse ey peygamber, emredildi\u011fin gibi dosdo\u011fru ol; senin yan\u0131nda yeralan eski sap\u0131kl\u0131klar\u0131ndan tevbe etmi\u015f kimseler de \u00f6yle olsunlar.<\/p>\n

“San\u0131k zalimlere e\u011filim, yak\u0131nl\u0131k g\u00f6stermeyiniz. Yoksa cehennem ate\u015fi yakalar sizi.”<\/p>\n

Zalimlere dayanmay\u0131n, g\u00fcvenmeyin. Yery\u00fcz\u00fcnde g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131n\u0131 ellerinde bulunduran, ellerindeki bu kuvvetle kullar\u0131 Allah’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda birtak\u0131m yarat\u0131klara kulluk yapmaya zorlayan ta\u011futlara, zorba zalimlere dayanmay\u0131n. Onlara dayan\u0131p g\u00fcvenmeyin. \u00c7\u00fcnk\u00fc sizin onlara g\u00fcvenip dayanman\u0131z, onlar\u0131n i\u015fledi\u011fi bu b\u00fcy\u00fck k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc onaylad\u0131\u011f\u0131n\u0131z anlam\u0131na gelir. Bu, onlar\u0131n i\u015fledi\u011fi b\u00fcy\u00fck k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn g\u00fcnah\u0131na ortak olman\u0131z demektir.<\/p>\n

“Yoksa cehennem ate\u015fi yakalar sizi.” Bu sapman\u0131n cezas\u0131 olarak…<\/p>\n

“Allah’dan ba\u015fka bir dostunuz, bir dayana\u011f\u0131n\u0131z yoktur. O zaman O’nun yard\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6remezsiniz.”<\/p>\n

B\u00f6yle bir d\u00f6nemde belirlenen yolu dosdo\u011fru izlemek son derece zor ve me\u015fakkatli bir i\u015ftir. \u0130nsana yard\u0131m\u0131 dokunacak kal\u0131c\u0131 bir az\u0131\u011fa ihtiya\u00e7 duyulur. \u0130\u015fte y\u00fcce Allah, Peygamberine -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ve O’nun yan\u0131ndaki m\u00fc’min az\u0131nl\u0131\u011fa yol az\u0131\u011f\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n

“G\u00fcnd\u00fcz\u00fcn iki ucunda ve gecenin ilk saatlerinde namaz k\u0131l.”<\/p>\n

Hi\u00e7 ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah, t\u00fcm az\u0131klar\u0131n t\u00fckendi\u011fi bir s\u0131rada namaz\u0131n kal\u0131c\u0131 bir az\u0131k oldu\u011funu biliyordu. \u0130nsan\u0131n ruhsal yap\u0131s\u0131n\u0131 dayan\u0131kl\u0131 k\u0131lan, kalplerin a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri olan ger\u00e7e\u011fe s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya sar\u0131lmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan az\u0131k budur. \u00c7\u00fcnk\u00fc namaz, kalpleri, kullar\u0131na kar\u015f\u0131 merhametli, \u015fefkatli, kullar\u0131na yak\u0131n ve isteklerine cevap veren y\u00fcce Allah’a ba\u011flar. Karamsarl\u0131\u011fa kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131rada, \u015fu u\u011fursuz ve g\u00fcnahk\u00e2r cahiliye toplumu i\u00e7inde kendini yaln\u0131z hissetti\u011fi bir s\u0131rada \u00fczerine yak\u0131nl\u0131k ve \u015fefkat meltemlerini estirir.<\/p>\n

Ayet burada g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn iki ucundan s\u00f6z ediyor. Bu g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn ba\u015flang\u0131c\u0131 ile sonudur. Gecenin ilk saatlerinden maksat, gecenin ak\u015fama yak\u0131n saatleridir. Bu ise, say\u0131 s\u0131ralamas\u0131 getirmeden farz namazlar\u0131n vakitlerini kapsamaktad\u0131r. Farz namazlar\u0131n say\u0131s\u0131 ve vakitleri Peygamberimizin s\u00fcnneti ile belirlenmi\u015ftir. Ayette, namaz k\u0131lmak -eksiksiz ve dosdo\u011fru bir \u015fekilde- emredildikten sonra iyi amellerin k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri giderdi\u011fi vurgulan\u0131yor. Bu ifade geneldir ve t\u00fcm iyilikleri kapsamaktad\u0131r. Namaz da en b\u00fcy\u00fck iyiliklerden biridir. Bu s\u0131n\u0131fland\u0131rmaya \u00f6ncelikle dahildir. Yoksa baz\u0131 tefsircilerin anlad\u0131\u011f\u0131 gibi k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri gideren iyilik namazla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n

“Bu hat\u0131rlatmalar \u00f6\u011f\u00fct alacak yetenekte olanlar i\u00e7in birer \u00f6\u011f\u00fctt\u00fcr.”<\/p>\n

Namaz bir hat\u0131rlamad\u0131r, bu y\u00fczden \u015fu de\u011ferlendirme son derece yerinde ve namaza uygun d\u00fc\u015fen bir de\u011ferlendirmedir.<\/p>\n

Belirlenen yolda emredildi\u011fi gibi dosdo\u011fru olmak, insan\u0131n sabretmesini gerektiren bir durumdur. Ayn\u0131 \u015fekilde y\u00fcce Allah’\u0131n yalanlayanlara ili\u015fkin yasas\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in belirlenen s\u00fcrenin dolmas\u0131n\u0131 beklemek de, sab\u0131rl\u0131 olmay\u0131 gerektirir. Bu y\u00fczden, hem dosdo\u011fru olmaya ili\u015fkin emir, hem de ondan \u00f6nce yeralan direktifler \u00fczerine \u015fu de\u011ferlendirme yeral\u0131yor:<\/p>\n

“Sabret, \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah iyi davran\u0131\u015fl\u0131lar\u0131 \u00f6d\u00fcls\u00fcz b\u0131rakmaz.”<\/p>\n

Emredildi\u011fi \u015fekliyle dosdo\u011fru olmak iyi bir davran\u0131\u015ft\u0131r. Namazlar\u0131 vakitlerinde k\u0131lmak iyi bir davran\u0131\u015ft\u0131r. Yalanlama tuza\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 sabretmek iyi bir davran\u0131\u015ft\u0131r. Ve Allah iyi davran\u0131\u015fl\u0131lar\u0131 \u00f6d\u00fcls\u00fcz b\u0131rakmaz.<\/p>\n

GE\u00c7M\u0130\u015eLER\u0130N AK\u0130BET\u0130<\/p>\n

Sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 yeniden yokedilen \u015fehirler ve ge\u00e7mi\u015f \u00e7a\u011flar \u00fczerine yap\u0131lan yorumu ve de\u011ferlendirmeyi tamamlamaya d\u00f6n\u00fcyor. \u00dcst\u00fc kapal\u0131 bir \u015fekilde, \u015fayet o \u00e7a\u011flarda ya da o \u015fehirlerde Allah kat\u0131ndan kendileri i\u00e7in iyilik dileyen birtak\u0131m insanlar olsayd\u0131, yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculu\u011fun yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nleselerdi, zalimleri zulmetmekten al\u0131koysalard\u0131, y\u00fcce Allah’\u0131n bu \u015fehirleri k\u00f6kten yoketme azab\u0131 ile cezaland\u0131rmayaca\u011f\u0131na de\u011finiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah halk\u0131 iyi davranan \u015fehirleri, haks\u0131z yere cezaland\u0131rmaz. Ya da bu \u015fehirlerin halk\u0131 aras\u0131nda yeralan iyi kimselerin g\u00fcc\u00fc zul\u00fcm ve bozgunculu\u011fu \u00f6nlemeye yetti\u011fi s\u00fcrece y\u00fcce Allah onlar\u0131 cezaland\u0131rmaz. Ama bu halk aras\u0131ndaki m\u00fc’minler az\u0131nl\u0131kta olsalar, toplum i\u00e7inde etkinlikleri ve g\u00fc\u00e7leri olmazsa, y\u00fcce Allah onlar\u0131 kurtar\u0131r. Ama bu \u015fehirlerin halk\u0131 aras\u0131nda \u015f\u0131maran kimseler, onlar\u0131 izleyenler, onlara itaat edenler \u00e7o\u011funluktayd\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla bu \u015fehirler halklar\u0131n\u0131n zalimliklerinden dolay\u0131 cezaland\u0131r\u0131ld\u0131lar!
\n116- Sizden \u00f6nceki ku\u015faklardan, yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuktan sak\u0131nd\u0131ran birtak\u0131m ak\u0131ll\u0131 ve erdemli kimseler \u00e7\u0131ksayd\u0131 ya! Sadece toplu felaketlerden kurtard\u0131\u011f\u0131m\u0131z az say\u0131da kimse bu g\u00f6revi yerine getirdi. Zalimler ise kendilerini \u015f\u0131martan ihtiraslar\u0131na kap\u0131larak a\u011f\u0131r su\u00e7lara dald\u0131lar.<\/p>\n

117- S\u00f6zkonusu \u015fehirlerin halklar\u0131 do\u011fru yoldayken, Rabbin oralar\u0131 haks\u0131zl\u0131kla helak etmi\u015f de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n

Bu ifade, y\u00fcce Allah’\u0131n milletlerin hayat s\u00fcre\u00e7lerine ili,kin yasa sisteminden bir kanunu ortaya koymaktad\u0131r. Buna g\u00f6re, herhangi bir \u015fekilde insanlar\u0131n Allah’dan ba\u015fkas\u0131na kulluk yapmalar\u0131yla i\u00e7inde bozgunculuk ba\u015fg\u00f6steren bir millette, bu durumu bertaraf etmek i\u00e7in harekete ge\u00e7en kimseler bulunuyorsa, o millet kurtulmu\u015f bir millettir. Y\u00fcce Allah azap etmek, k\u00f6klerini kurutmak suretiyle on ar\u0131 cezaland\u0131rmaz. Ama zalimlerin zul\u00fcm i\u015fledikleri, bozguncular\u0131n bozgunculuk yapt\u0131klar\u0131, buna kar\u015f\u0131l\u0131k i\u00e7inde bu zulme ve bozgunculu\u011fa kar\u015f\u0131 koyacak kimsenin bulunmad\u0131\u011f\u0131 veya bu durumdan ho\u015fnut olmamas\u0131na ra\u011fmen bozulmu\u015f realiteye etki edecek g\u00fcc\u00fc bulunmayan kimselerin yerald\u0131\u011f\u0131 milletler ya k\u00f6kten yokedilme fel\u00e2keti ile ya da \u00e7\u00f6z\u00fclme ve \u00e7\u00f6kme fel\u00e2keti ile cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131n\u0131 gerektiren Allah’\u0131n kanunun i\u015flemesini hakederler.<\/p>\n

O halde, Allah’\u0131n bir ve ortaks\u0131z Rabbl\u0131\u011f\u0131n\u0131 egemen k\u0131lmaya davet edenler, yery\u00fcz\u00fcn\u00fc Allah’dan ba\u015fkas\u0131na kulluk yapma \u00e7irkefinden dolay\u0131 i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc fesattan temizlemeye \u00e7a\u011fr\u0131 yapan m\u00fc’minler, halklar ve milletler i\u00e7in Allah’\u0131n azab\u0131na kar\u015f\u0131 emniyet s\u00fcbobu niteli\u011findedirler. Bu ise, Allah’\u0131n Rabbl\u0131\u011f\u0131n\u0131 egemen k\u0131lmak i\u00e7in m\u00fccadele eden sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n her \u00e7e\u015fit zul\u00fcm ve bozgunculu\u011fa kar\u015f\u0131 koyan davet\u00e7ilerin de\u011ferini ortaya koymaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar sadece Rabblerine ve dinlerine kar\u015f\u0131 g\u00f6revlerini yerine getirmekle kalm\u0131yorlar, bununla Allah’\u0131n \u00f6fkesini, fel\u00e2ket ve peri\u015fanl\u0131\u011f\u0131 gerektiren azab\u0131n\u0131 da milletlerinden uzakla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f oluyorlar.<\/p>\n

H\u0130DAYET VE SAPIKLIK<\/strong><\/p>\n

Son de\u011ferlendirme, insanlar\u0131n do\u011fru yol ve sap\u0131kl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayr\u0131 tutumlar i\u00e7inde olacaklar\u0131na ve y\u00fcce Allah’\u0131n yarat\u0131klar\u0131n\u0131n her iki tarafa y\u00f6neli\u015fleri ile ilgili olarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koydu\u011fu de\u011fi\u015fmez yasas\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n

118- E\u011fer Rabbin dileseydi, t\u00fcm insanlar! tek bir \u00fcmmet yapard\u0131. Oysa insanlar s\u00fcrekli g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7indedirler.<\/p>\n

119- Yaln\u0131z Rabbinin merhametine mazhar olabilenler do\u011fru yolda g\u00f6r\u00fc\u015f ve inan\u00e7 birli\u011fi sa\u011flayabiliyorlar. Zaten Allah insanlar\u0131 bunun i\u00e7in yaratt\u0131. Rabbinin “cehennemi, mutlaka insanlarla ve cinlerle dolduraca\u011f\u0131m” \u015feklindeki s\u00f6z\u00fc \u00e7oktan kesinle\u015fti.<\/strong><\/p>\n

\u015eayet y\u00fcce Allah, dileseydi b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 ayn\u0131 d\u00fczeyde ve ortak yeteneklere sahip kimseler olarak yarat\u0131rd\u0131. Bir de\u011fi\u015fiklik, bir farkl\u0131l\u0131k olmaks\u0131z\u0131n birbirinden kopya edilmi\u015f n\u00fcshalar gibi yarat\u0131rd\u0131. Yery\u00fcz\u00fcnde takdir edilen bu hayat\u0131n tabiat\u0131 bunu gerektirmiyor. Y\u00fcce Allah’\u0131n yery\u00fcz\u00fcne halife olarak atad\u0131\u011f\u0131 \u015fu insan denen yarat\u0131\u011f\u0131n tabiat\u0131 da buna uygun de\u011fildir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah insan denen yarat\u0131\u011f\u0131n de\u011fi\u015fik yeteneklere, farkl\u0131 y\u00f6neli\u015flere sahip olmas\u0131n\u0131 dilemi\u015ftir. O’na diledi\u011fi tarafa y\u00f6nelebilme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bah\u015fetmeyi dilemi\u015ftir. Kendi yolunu kendisinin se\u00e7mesini, yapt\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmesini dilemi\u015ftir. O’nun yasas\u0131 b\u00f6yle olmas\u0131n\u0131 gerektirdi, iradesi bu y\u00f6nde ger\u00e7ekle\u015fti. Do\u011fru yolu se\u00e7en de sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7en gibidir. \u0130kisi de ayn\u0131d\u0131r, y\u00fcce Allah’\u0131n yarat\u0131klar\u0131n\u0131n se\u00e7imlerine ili\u015fkin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koydu\u011fu yasan\u0131n do\u011frultusunda hareket etmeleri bak\u0131m\u0131ndan. \u0130nsan denen yarat\u0131\u011f\u0131n se\u00e7me \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne sahip olmas\u0131n\u0131 ve se\u00e7ti\u011fi sistemin ve metodun cezas\u0131n\u0131 bu se\u00e7ime g\u00f6re g\u00f6rmesini \u00f6ng\u00f6ren ilahi iradeye uygun olarak ger\u00e7ekle\u015fmesi bak\u0131m\u0131ndan do\u011fru yolu se\u00e7mek ile sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7mek birdir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah insanlar\u0131n tek bir millet olmamalar\u0131n\u0131 dilemi\u015ftir. Bunun sonucunda farkl\u0131 tabiatlara, ayr\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere sahip olmalar\u0131 gerekmi\u015ftir. Bu ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n, inanc\u0131n temellerine kadar uzanmas\u0131 gerekmi\u015ftir. Ku\u015fkusuz Allah’\u0131n rahmetine mazhar olanlar bu kural\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131rlar. Onlar ger\u00e7e\u011fi bulmu\u015flard\u0131r. -Ger\u00e7ekse tektir, birden fazla de\u011fildir- Ger\u00e7e\u011fin etraf\u0131nda birle\u015fmi\u015flerdir. Bu durum onlar\u0131n sap\u0131klardan ayr\u0131 olu\u015flar\u0131 ger\u00e7e\u011fini ortadan kald\u0131rmaz.<\/p>\n

“Rabbinin “cehennemi mutlaka insanlarla ve cinlerle dolduraca\u011f\u0131m” \u015feklindeki s\u00f6z\u00fc \u00e7oktan kesinle\u015fti.”<\/p>\n

Bununla anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, y\u00fcce Allah’\u0131n rahmetine mazhar olup k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nan hak taraftarlar\u0131n\u0131 ba\u015fka bir ak\u0131bet beklemektedir. Bu ak\u0131bet cennettir. Hak taraftarlar\u0131 ile ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015fen, ayr\u0131ca \u00e7e\u015fitli bat\u0131l saflar\u0131 ve say\u0131s\u0131z sistemleri ad\u0131na kendi aralar\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fen sap\u0131klar, cehennemi doldurduklar\u0131 gibi onlar da cenneti dolduracaklard\u0131r.<\/p>\n

VE SURE B\u0130TERKEN<\/strong><\/p>\n

Son b\u00f6l\u00fcm, peygamberimize y\u00f6nelik bir hitapt\u0131r. Anlat\u0131lan hik\u00e2yelerin bir bir sunulmas\u0131 ile hem kendisi hem de m\u00fc’minler i\u00e7in g\u00f6zetilen hikmet vurgulanmaktad\u0131r burada. \u0130nanmayanlara gelince, onlara son s\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemesi, ili\u015fkileri t\u00fcmden kopar\u0131p kesin \u015fekilde ayr\u0131lmas\u0131, onlar\u0131 Allah’a \u00f6zg\u00fc gayb\u0131n kapsam\u0131nda olan ak\u0131betleri ile ba\u015fba\u015fa b\u0131rakmas\u0131 istenmektedir. Sonra Allah’a ibadet etmesi O’na dayanmas\u0131 ve kavmini de yapaca\u011f\u0131n\u0131 yapmak \u00fczere kendi halinde b\u0131rakmas\u0131 emredilmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

58- Azaba ili\u015fkin emrimiz geldi\u011finde Hud’u ve beraberindeki m\u00fc’minleri, rahmetimizin sonucu olarak, kurtard\u0131k; onlar\u0131 a\u011f\u0131r azaptan koruduk. Tehdidimizi ger\u00e7ekle\u015ftirip soyda\u015flar\u0131n\u0131 imha etmeye ili\u015fkin emrimiz geldi\u011finde Hz. Hud ile yan\u0131ndaki m\u00fc’minleri dolays\u0131z rahmetimizin eseri olarak kurtard\u0131k. Soyda\u015flar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na inen genel azab\u0131m\u0131zdan onlar\u0131 uzak tuttuk. Onlar\u0131 k\u00f6t\u00fc ak\u0131betin kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kard\u0131k. B\u00f6ylece onlar ilahi mesaj\u0131 yalan sayanlar\u0131n …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1596,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2600","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2600","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2600"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2600\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2600"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2600"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2600"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}