{"id":2612,"date":"2012-01-20T12:29:37","date_gmt":"2012-01-20T12:29:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2612"},"modified":"2012-01-20T12:29:37","modified_gmt":"2012-01-20T12:29:37","slug":"yunus-suresinin-45-92-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/yunus-suresinin-45-92-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Yunus Suresi&#8217;nin 45-92.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"<p><strong>45- Allah insanlar\u0131 biraraya toplad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn, sanki d\u00fcnyada sadece g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn bir saati kadar kalm\u0131\u015flar ve bu sureyi birbirleri ile tan\u0131\u015fmak i\u00e7in harcam\u0131\u015flar gibidirler. Allah ile kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131n\u0131 yalanlayanlar ger\u00e7ekten h\u00fcsrana u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r, onlar do\u011fru yolu bulamam\u0131\u015flard\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bu, bir g\u00f6z a\u00e7\u0131p kapatacak kadar k\u0131sa s\u00fcrede ge\u00e7en yolculukta bir de bak\u0131yoruz ki, toparlanm\u0131\u015f ve birden k\u0131sk\u0131vrak yakalanm\u0131\u015f olan insanlar d\u00fcnya yolculuklar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekten \u00e7ok k\u0131sa oldu\u011funu kavram\u0131\u015flard\u0131r. Sanki b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya hayat\u0131 tan\u0131\u015fmakla ge\u00e7en birka\u00e7 saate iniyor ve hemen ard\u0131ndan perde kapan\u0131yor.<\/p>\n<p>Yahut da bu d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n ve bu d\u00fcnya hayat\u0131na gelip-gidenlerin halinin, kar\u015f\u0131la\u015fma ve tan\u0131\u015fmadan \u00f6te hi\u00e7bir \u015fey yapmaya f\u0131rsat bulamayan insanlar\u0131n haline benzetilmesidir!<\/p>\n<p>Ger\u00e7ekten de bu bir te\u015fbihtir. Fakat bu, ayn\u0131 zamanda ger\u00e7e\u011fin ta kendisidir. Yoksa insanlar bu yery\u00fcz\u00fcnde tan\u0131\u015fma fasl\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7ebiliyorlar m\u0131? Onlar geliyorlar ve gidiyorlar. Fakat bir ki\u015fi dahi di\u011ferleriyle tam tan\u0131\u015fma imk\u00e2n\u0131 elde edemiyor. Bir topluluk di\u011fer topluluklar\u0131 tan\u0131madan, zaman doluyor ve gidiyorlar&#8230;<\/p>\n<p>Acaba bu birbirleriyle bo\u011fu\u015fanlar, sava\u015fanlar, hep yanl\u0131\u015f anlamadan kaynaklanan aralar\u0131nda \u00e7\u0131km\u0131\u015f kavgalarla \u00e7at\u0131\u015fanlar&#8230; Evet b\u00fct\u00fcn bu eylemleri yapan insanlar, olmas\u0131 gerekti\u011fi kadar birbirlerini tan\u0131yabilmi\u015f midirler?<\/p>\n<p>\u015eu birbirleri ile sava\u015fan milletler, birbirine d\u00fc\u015fmanl\u0131k yapan devletler ger\u00e7ekten birbirlerini tan\u0131m\u0131\u015flar m\u0131d\u0131r? Bu milletler ve devletler evrensel bir hak i\u00e7in, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir sistem i\u00e7in sava\u015fmazlar. Sadece zenginlik kaynaklar\u0131 ve d\u00fcnya mal\u0131 i\u00e7in sava\u015f\u0131rlar. Bunlar daha bir sava\u015ftan kurtulmadan, ba\u015fka bir sava\u015fa giri\u015fmektedirler.<\/p>\n<p>Bu ayet d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n k\u0131sal\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymak i\u00e7in verilen bir benzetmedir. Fakat bu, d\u00fcnya hayat\u0131nda insanlar aras\u0131nda meydana gelen daha k\u00f6kl\u00fc bir ger\u00e7e\u011fi tasvir etmektedir&#8230; Evet bundan sonra insanlar g\u00f6\u00e7\u00fcp gitmektedirler!<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu manzaran\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor ki, b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7lerini ve enerjilerini bu k\u0131sac\u0131k yolculu\u011fa harcayanlar, Allah&#8217;\u0131n huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131lmay\u0131 yalanlayanlar, ahirete \u00f6nem vermeyip bu k\u0131sac\u0131k yolculu\u011fa, dahas\u0131 bir \u00e7\u0131rp\u0131da ba\u015flay\u0131p-biten hayata g\u00f6m\u00fclenler, Allah&#8217;\u0131n huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131lmaya ve O&#8217;nu raz\u0131 etmeye haz\u0131rlanmayanlar, s\u00fcrekli olan ahiret yurdunda uzun s\u00fcre ya\u015famalar\u0131 i\u00e7in bir \u00e7al\u0131\u015fma yapmayanlar, kesin bi\u00e7imde h\u00fcsrana u\u011frayacaklard\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Allah ile kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131n\u0131 yalanlayanlar, ger\u00e7ekten h\u00fcsrana u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r, onlar do\u011fru yolu bulamam\u0131\u015flard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>UYARI VE GELECEK G\u00dcN<\/p>\n<p>Mah\u015fer g\u00fcn\u00fcn\u00fc seri olarak g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren bu sahneden ve daha \u00f6nce anlat\u0131lan d\u00fcnya hayat\u0131na ili\u015fkin manzaradan sonra, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n peygamberlerin mesajlar\u0131n\u0131 yalanlayanlara ili\u015fkin tehdidi Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- anlat\u0131l\u0131yor. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlara ili\u015fkin tehdidi kapal\u0131 bir tehdittir. Onlar bu tehdidin yar\u0131n m\u0131 ba\u015flar\u0131na gelece\u011fini, yoksa k\u0131yamete kadar onun gelmesini mi bekleyeceklerini bilemiyorlard\u0131! B\u00f6ylece bu cezaland\u0131rma tehdidi, onlar\u0131n belki Allah&#8217;dan korkmalar\u0131 ve do\u011fru yola gelmeleri i\u00e7in bir demoklesin k\u0131l\u0131c\u0131 gibi, ba\u015flar\u0131 \u00fczerinde durmaktad\u0131r. Yava\u015f yava\u015f tehditten s\u00f6z ederek ba\u015flayan bu tehdit, yava\u015f yava\u015f sona do\u011fru yakla\u015f\u0131yor. Neticede \u00f6yle bir g\u00fcne geliniyor ki, insan yery\u00fcz\u00fcndeki b\u00fct\u00fcn zenginlik kaynaklar\u0131n\u0131 kurtulu\u015f fidyesi olarak vermek istese de, hi\u00e7bir yarar sa\u011flam\u0131yor. Bug\u00fcnde y\u00fcce Allah, \u015fa\u015fmaz bir adalet ile h\u00fckmediyor. Hi\u00e7 kimseye zulmetmiyor. \u0130\u015fte bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n kendisine has metodudur. Birka\u00e7 kelimede, k\u0131sa bir s\u00fcrede, kalplere dokunan canl\u0131 bir tasvir ile d\u00fcnyay\u0131, ahirete ba\u011fl\u0131yor. Ayn\u0131 zamanda iki yurt ve iki hayat aras\u0131ndaki ger\u00e7ek ba\u011f\u0131, bir realite olarak g\u00f6steriyor. Zaten sa\u011fl\u0131kl\u0131 isl\u00e2mi d\u00fc\u015f\u00fcncenin de b\u00f6yle olmas\u0131 gerekir:<br \/>\n<strong>46- K\u00e2firleri \u00e7arpt\u0131raca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6z verdi\u011fimiz cezan\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc sana g\u00f6stersek de ya da daha \u00f6nce senin can\u0131n\u0131 alsak da, onlar\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc bizedir. Sonra Allah onlar\u0131n neler yapt\u0131klar\u0131na tan\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>47- Her \u00fcmmete bir peygamber g\u00f6nderilmi\u015ftir. Peygamberler gelip de mesajlar\u0131n\u0131 duyurduktan sonra \u00fcmmetler hakk\u0131nda adalet uyar\u0131nca h\u00fck\u00fcm verilir, onlara haks\u0131zl\u0131k edilmez.<\/p>\n<p>48- Onlar, &#8220;E\u011fer do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyorsan\u0131z vadetti\u011finiz bu ceza ne zaman ger\u00e7ekle\u015fecek?&#8221; derler.<\/p>\n<p>49- Onlara de ki; &#8220;Allah&#8217;\u0131n dile\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda benim kendime bile zarar ya da yarar dokundurmaya g\u00fcc\u00fcm yetmez. Her \u00fcmmetin belirli bir ya\u015fama s\u00fcresi vard\u0131r. O s\u00fcre dolunca, ne bir an geri b\u0131rak\u0131l\u0131rlar ve ne de bir an \u00f6nceye al\u0131n\u0131rlar. &#8221;<\/p>\n<p>50- De ki; &#8220;Allah&#8217;\u0131n azab\u0131 diyelim ki; g\u00fcnd\u00fcz ya da gece ba\u015f\u0131n\u0131za geldi. .Su\u00e7lular bunun bir an \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fmesini niye isterler ki?<\/p>\n<p>51- &#8220;Yoksa azap ba\u015flar\u0131na geldikten sonra kendilerine, `\u015eimdi ona inand\u0131n\u0131z m\u0131? Hani onun bir an \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fmesini istiyordunuz&#8217; densin diye mi?&#8221;<\/p>\n<p>52- .Sonra zulmedenlere denir ki; &#8216; `S\u00fcrekli azab\u0131 tad\u0131n\u0131z bakal\u0131m, sadece d\u00fcnyada i\u015flediklerinizin kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lm\u0131yor musunuz?<\/p>\n<p>53- Sana, &#8220;O ceza ger\u00e7ek midir?&#8221; diye soruyorlar. Onlara de ki; &#8220;Rabbim hakk\u0131 i\u00e7in, evet. O, ger\u00e7ektir, siz Allah&#8217;\u0131n yapaca\u011f\u0131n\u0131 engelleyemezsiniz. &#8221;<\/p>\n<p>54- Kendisine zulmetmi\u015f olan herkes, o g\u00fcn yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn servetine sahip olsa bunu (azaptan kurtulmak i\u00e7in) fidye olarak verirdi. Onlar azab\u0131 g\u00f6rd\u00fckleri zaman pi\u015fmanl\u0131ktan donakal\u0131rlar. Haklar\u0131nda adalet uyar\u0131nca h\u00fck\u00fcm verilir, kendilerine haks\u0131zl\u0131k edilmez.<\/strong><\/p>\n<p>Bu b\u00f6l\u00fcm, b\u00fct\u00fcn k\u00e2firlerin Allah&#8217;a d\u00f6nece\u011fini belirterek ba\u015fl\u0131yor. \u0130sterse onlar\u0131n bu d\u00f6n\u00fc\u015fleri, Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kendilerine iletmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc tutuldu\u011fu tehdit, Peygamber&#8217;in hayat\u0131nda veya vefat\u0131ndan sonra ger\u00e7ekle\u015fsin farketmez. Her iki halde de, d\u00f6n\u00fc\u015f yaln\u0131z Allah&#8217;ad\u0131r. Y\u00fcce Allah, onlar\u0131n ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131, Peygamber&#8217;in hayat\u0131nda da, Peygamber&#8217;in vefat\u0131ndan sonra da g\u00f6zetlemektedir. Onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 i\u015flerin hi\u00e7biri kaybolmayacak ve Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- vefat\u0131 onlar tehdid edildikleri bu azaptan hi\u00e7bir \u015fekilde kurtaramaz.<\/p>\n<p>&#8220;K\u00e2firleri \u00e7arpt\u0131raca\u011f\u0131m\u0131za s\u00f6z verdi\u011fimiz cezan\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc sana g\u00f6stersek ya da daha \u00f6nce senin can\u0131n\u0131 alsak da, onlar\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc bizedir. Sonra Allah onlar\u0131n neler yapt\u0131klar\u0131na tan\u0131kt\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn i\u015fler planlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu plana g\u00f6re meydana gelmektedir. Hi\u00e7bir \u015fey bu plandan k\u0131l kadar \u015fa\u015fmaz. De\u011fi\u015fen \u015fartlara ve s\u00fcrprizlere g\u00f6re de de\u011fi\u015fiklik g\u00f6stermez. \u015eu kadar var ki, her toplulu\u011fa (her millete) peygamberi kendisine gelinceye kadar s\u00fcre tan\u0131n\u0131r. Peygamber, onlar\u0131 uyar\u0131yor ve Allah&#8217;\u0131n mesaj\u0131n\u0131 kendilerine a\u00e7\u0131kl\u0131yor. B\u00f6ylece onlar da Allah&#8217;\u0131n kendisi i\u00e7in belirledi\u011fi yasadan yararlanma hakk\u0131n\u0131 kullanm\u0131\u015f oluyorlar. Bu yasaya g\u00f6re y\u00fcce Allah, peygamber g\u00f6ndermeden, mesaj\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde bildirip uyarmadan, hi\u00e7bir milleti cezaland\u0131rmaz. Bundan sonra onlar\u0131n peygamberlerine kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 tutumlar\u0131n\u0131 esas alarak aralar\u0131nda adaletle h\u00fckmeder:<\/p>\n<p>&#8220;Her \u00fcmmete bir peygamber g\u00f6nderilmi\u015ftir. Peygamberler gelip de mesajlar\u0131n\u0131 duyurduktan sonra, \u00fcmmetler hakk\u0131nda adalet uyar\u0131nca h\u00fck\u00fcm verilir, onlara haks\u0131zl\u0131k edilmez.&#8221;<\/p>\n<p>Biz bu iki ayette kendimizi, &#8220;ilahl\u0131k ger\u00e7e\u011fi&#8221; ve &#8220;kulluk ger\u00e7e\u011fi&#8221; kar\u015f\u0131s\u0131nda buluyoruz. Bu iki temel ger\u00e7ek, isl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin b\u00fct\u00fcn olarak ana temelini olu\u015fturur. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n metodu da, bu iki ana ilkeyi her vesile ile ve de\u011fi\u015fik a\u00e7\u0131lardan ele al\u0131p a\u00e7\u0131klamakta ve ayd\u0131nlatmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6zet olarak Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- deniyor ki; Bu inan\u00e7 sisteminin ve onunla muhatap olan milletin dizgini b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah&#8217;\u0131n elindedir. Senin elinde hi\u00e7bir \u015fey yoktur. Bu i\u015fte senin g\u00f6revin sadece a\u00e7\u0131klamak, mesaj\u0131 ula\u015ft\u0131rmakt\u0131r. Onun \u00f6tesindeki her \u015fey Allah&#8217;\u0131n elindedir. Sen icab\u0131nda b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fcn\u00fc harcarsan da, seni yalanlayan, sana kar\u015f\u0131 direnen ve sana eziyet edenlerin sonunu g\u00f6rmeyebilirsin. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, onlar\u0131n sonunu ve onlara g\u00f6nderece\u011fi cezay\u0131 sana g\u00f6stermesi zorunlu de\u011fildir&#8230; Bu sadece y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n elindedir! Sana ve b\u00fct\u00fcn peygamberlere gelince, size d\u00fc\u015fen g\u00f6rev a\u00e7\u0131klamakt\u0131r&#8230; Sonra peygamber yoluna devam eder. Ve i\u015fin tamam\u0131n\u0131 Allah&#8217;a havale eder&#8230; B\u00f6ylece kullar kendi konumlar\u0131n\u0131 bilecektir. Davet\u00e7iler kadar i\u015fkenceye maruz kalsalar da zaman ne kadar uzasa da, dava yolunda Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fcn\u00fcn acele gelmesini istemeyeceklerdir! ..<\/p>\n<p>&#8220;Onlar &#8220;E\u011fer do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyorsan\u0131z va&#8217;detti\u011finiz bu ceza, ne zaman ger\u00e7ekle\u015fecek?&#8221; derler.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar s\u00fcrekli olarak meydan okuyarak ve sab\u0131rs\u0131zl\u0131kla, Peygamber&#8217;in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kendilerine haber verdi\u011fi Allah&#8217;\u0131n cezas\u0131n\u0131n gelmesini, ger\u00e7ekle\u015fmesini istiyorlard\u0131. Daha \u00f6nceleri peygamberleri kendilerine geldikleri halde, onlar\u0131n mesajlar\u0131n\u0131 yalanlayan milletleri cezaland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi, kendilerini de cezaland\u0131rmas\u0131n\u0131 istiyorlard\u0131. Cevap \u015fuydu:<\/p>\n<p>&#8220;Onlara de ki; `Allah&#8217;\u0131n dile\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda benim kendime bile zarar ya da yarar dokundurmaya g\u00fcc\u00fcm yetmez. Her \u00fcmmetin belirli bir ya\u015fama s\u00fcresi vard\u0131r. O s\u00fcre dolunca, ne bir an geri b\u0131rak\u0131l\u0131rlar ve ne de bir an \u00f6nceye al\u0131n\u0131rlar.&#8221;<\/p>\n<p>Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kendisine, ne bir fayda, ne de bir zarar veremeyece\u011fine g\u00f6re, do\u011fal olarak onlara da herhangi bir fayda ve zarar veremezdi. Burada peygamber kendisinden s\u00f6z etmekle memur olmas\u0131na ra\u011fmen, &#8220;zarar verme&#8221; eyleminin daha \u00f6nce gelmesi; onlar\u0131n zarar\u0131n gelmesini istemelerinden kaynaklanm\u0131\u015f olabilir. Burada, metindeki uygunluk a\u00e7\u0131s\u0131ndan zarar \u00f6nce ifade edilmi\u015ftir. A&#8217;raf suresinde yeralan bu konuya ili\u015fkin ba\u015fka bir ayette ise, `fayda verme&#8217; daha \u00f6nce yeralm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc peygamberin, &#8220;\u015eayet ben gayb\u0131 bilseydim, iyili\u011fimi artt\u0131r\u0131rd\u0131m ve bana k\u00f6t\u00fcl\u00fck dokunmazd\u0131&#8221; dedi\u011fi s\u0131rada, kendisi i\u00e7in &#8220;faydal\u0131 olan \u015feyin&#8221; \u00f6nce gelmesini istemesi daha uygun d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;Onlara de ki; Allah&#8217;\u0131n dile\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda benim kendime bile zarar ya da yarar dokundurmaya g\u00fcc\u00fcm yetmez.&#8221;<\/p>\n<p>Demek ki, yetki yaln\u0131z Allah&#8217;\u0131n elindedir. Diledi\u011fi anda tehdidini ger\u00e7ekle\u015ftirir. Allah&#8217;\u0131n yasas\u0131nda gecikme olmaz. Allah&#8217;\u0131n belirledi\u011fi s\u00fcre hi\u00e7bir \u015fekilde \u00f6ne al\u0131namaz:<\/p>\n<p>&#8220;Her \u00fcmmetin belirli bir ya\u015fama s\u00fcresi vard\u0131r. O s\u00fcre dolunca, ne bir an geri b\u0131rak\u0131l\u0131rlar ve ne de bir an \u00f6nceye al\u0131n\u0131nlar.&#8221;<\/p>\n<p>Belirlenen bu s\u00fcre bazen somut bir yokolu\u015f ile sonu\u00e7lanabilir. Yani onlar k\u00f6kten yokedilebilir. Nitekim daha \u00f6nceki baz\u0131 milletler bu \u015fekilde yokedilmi\u015flerdir. Bu s\u00fcre, manevi bir yokolu\u015f ile de sonu\u00e7lanabilir. Hezimete u\u011framak ve da\u011f\u0131l\u0131p gitmek \u015feklinde bir yokolu\u015f. Bu da, milletlerin ba\u015f\u0131na gelen ola\u011fan bir ger\u00e7ektir. Milletler ya bu hezimetten sonra tekrar hayata kavu\u015furlar, ya da s\u00fcrekli bu hezimetin etkisinde kalarak \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcrler. B\u00f6ylece de, ki\u015filiklerini, kimliklerini yitirirler. Sonu\u00e7ta birer fert olarak varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilseler de, bir millet olarak varl\u0131klar\u0131n\u0131 yitirirler. B\u00fct\u00fcn bunlar, Allah&#8217;\u0131n de\u011fi\u015fmeyen yasalar\u0131na g\u00f6re meydana gelir. Allah&#8217;\u0131n bu yasalar\u0131nda herhangi bir tesad\u00fcfe, ba\u015f\u0131bo\u015flu\u011fa, haks\u0131zl\u0131\u011fa ve kay\u0131rmaya yer yoktur. Buna g\u00f6re, ya\u015famalar\u0131 i\u00e7in gereken \u015fartlara riayet eden, gereken sebeplere ba\u011fl\u0131l\u0131k g\u00f6steren milletler ya\u015farlar. Bu \u015fartlar ve sebeplerden ayr\u0131lanlar ve sapanlar ise; zay\u0131f d\u00fc\u015ferler, \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcrler veya sapman\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz sonucu olarak \u00f6l\u00fcrler. \u0130sl\u00e2m \u00fcmmetinin hayat\u0131 ise, peygamberini izlemesine ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Peygamber, \u00fcmmeti diriltecek \u015feye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Do\u011fal olarak peygamberin bu diriltici \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131, s\u0131rf inan\u00e7 sistemi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. \u0130nan\u00e7 sisteminin g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n de\u011fi\u015fik alanlar\u0131nda \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc eylemleri ger\u00e7ekle\u015ftirmek, Allah&#8217;\u0131n belirledi\u011fi ya\u015fam tarz\u0131na, indirdi\u011fi yasaya, belirledi\u011fi de\u011ferlere uygun bi\u00e7imde bir hayat ya\u015famak da, o diriltici \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n kapsam\u0131nda yeral\u0131r. Yoksa isl\u00e2m \u00fcmmeti de, Allah&#8217;\u0131n yasalar\u0131 gere\u011fince s\u00fcresini tamamlayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Daha sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131, onlar\u0131n vicdanlar\u0131na bir nebze dokunuyor. Onlar\u0131, meydan okuyan ve alaya alan sorgulay\u0131c\u0131 bir tav\u0131rdan, tehdit alt\u0131nda bulunan, gecenin veya g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn herhangi bir an\u0131nda fel\u00e2kete u\u011framas\u0131 beklenen bir insan\u0131n tavr\u0131na y\u00f6neltiyor:<\/p>\n<p>&#8220;De ki; &#8220;Allah&#8217;\u0131n azab\u0131 diyelim ki, g\u00fcnd\u00fcz ya da gece ba\u015f\u0131n\u0131za geldi. Su\u00e7lular bunun bir an \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fmesini niye isterler ki?&#8221;<\/p>\n<p>G\u00f6zle g\u00f6r\u00fcnmeyen, nerede ve ne zaman meydana gelece\u011fi bilinmeyen, insanlar geceleyin uyku halindeyken veya g\u00fcnd\u00fczleyin uyan\u0131k iken gelebilecek olan ceza geldi\u011finde uyan\u0131k ve ay\u0131k olman\u0131n bir fayda sa\u011flamayaca\u011f\u0131 azap budur i\u015fte&#8230; Su\u00e7lular\u0131n \u00e7ar\u00e7abuk gelmesini istedi\u011fi o azap nedir? Bu \u00f6yle bir azapt\u0131r ki, \u00e7ar\u00e7abuk gelmesinde onlar i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fekilde hay\u0131r yoktur.<\/p>\n<p>Onlar daha bu beklenmedik sorunun \u015fokundan kurtulmadan duygular\u0131n\u0131 tehlikeyi tasavvur etmeye ve beklemeye sevkeden s\u00fcrprizin ard\u0131ndan gelen ayeti kerime, o tehlikenin bilfiil meydana geldi\u011fini haber veriyor. Asl\u0131nda bu olay, hen\u00fcz meydana gelmi\u015f de\u011fildir. Fakat b\u00f6ylece bu tehlikenin meydana geli\u015fi onlar\u0131n duygular\u0131nda canland\u0131r\u0131l\u0131yor&#8230; Fakat Kur&#8217;an d\u00fc\u015f\u00fcncesi, bir realiteyi onlar i\u00e7in tasvir ediyor, duygular\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7iriyor ve onlar\u0131n vicdanlar\u0131na dokunuyor:<\/p>\n<p>&#8220;Yoksa azap ba\u015flar\u0131na geldikten sonra kendilerine, `\u015eimdi ona inand\u0131n\u0131z m\u0131? Hani onun bir an \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fmesini istiyordunuz&#8217; densin diye mi?&#8221;<\/p>\n<p>Sanki olay birden olup bitmi\u015ftir. Sanki onlar buna iman etmi\u015flerdir. Sanki onlar \u015fu anda g\u00f6zler \u00f6n\u00fcnde meydana gelen bir sahnede bu susturucu ger\u00e7ekle muhatap k\u0131l\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r&#8230; Bu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcndeki manzaran\u0131n devam\u0131 ise, \u015fudur:<\/p>\n<p>&#8220;Sonra zulmedenlere denir ki; &#8220;S\u00fcrekli azab\u0131 tad\u0131n\u0131z bakal\u0131m, sadece d\u00fcn yada i\u015flediklerinizin kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lm\u0131yor musunuz?&#8221;<\/p>\n<p>B\u00f6ylece biz, kendimizi surenin ak\u0131\u015f\u0131 ile birlikte hesap ve azap alan\u0131 ortas\u0131nda buluyoruz. Halbuki biraz \u00f6nce, d\u00fcnyada idik. Birka\u00e7 ayet \u00f6nce, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendi peygamberine bu ac\u0131 ak\u0131betten s\u00f6z etti\u011fine tan\u0131k oluyorduk.<\/p>\n<p>Bu k\u0131sa gezintinin sonunda m\u00fc\u015frikler peygamberden haber soruyorlar. Ger\u00e7ekten bu tehdit, ger\u00e7ek midir? Art\u0131k onlar, ona kar\u015f\u0131 i\u00e7ten sars\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Bu konudaki habere kesin g\u00fcvenmek istemektedirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc kesin bir inan\u00e7lar\u0131 yoktur. Onlara verilen cevap hem olumlu, hem kesindir, hem de yeminle peki\u015ftirilmi\u015ftir:<\/p>\n<p>&#8220;Sana &#8220;O ceza ger\u00e7ek midir?&#8221; diye soruyorlar. Onlara de ki; &#8220;Rabbim hakk\u0131 i\u00e7in, evet. O, ger\u00e7ekti, siz Allah&#8217;\u0131n yapaca\u011f\u0131n\u0131 engelleyemezsiniz.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Rabbim hakk\u0131 i\u00e7in, evet.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130lahl\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferini bildi\u011fim ve dolay\u0131s\u0131yla yalan yere asla kendisine yemin etmeyi g\u00f6ze almad\u0131\u011f\u0131m, ancak kesin bilgiden ve ciddi bir durumdan sonra ad\u0131na yemin edebildi\u011fim Rabb\u0131m\u0131n hakk\u0131 i\u00e7in&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;O, ger\u00e7ektir, siz Allah&#8217;\u0131n yapaca\u011f\u0131n\u0131 engelleyemezsiniz.&#8221;<\/p>\n<p>O&#8217;nun sizi biraraya toplamas\u0131na engel olamazs\u0131n\u0131z. O&#8217;nun sizi hesaba \u00e7ekmesine ve sizi cezaland\u0131rmas\u0131na engel olamazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>Biz daha bu d\u00fcnyada bu insanlardan haber almaya, cevap beklemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n tasvir edici \u00fcslubuna ba\u011fl\u0131 olarak bir ge\u00e7i\u015ften sonra kendimizi hesap ve ceza meydan\u0131nda g\u00f6r\u00fcyoruz. \u015eu kadar var ki, bu konudaki a\u00e7\u0131klama, ilke olarak varsay\u0131m \u015feklinde veriliyor:<\/p>\n<p>&#8220;Kendisine zulmetmi\u015f olan herkes, o g\u00fcn, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn servetine sahip olsa, bunu (azaptan kurtulmak i\u00e7in) fidye olarak verirdi.&#8221;<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn mallar\u0131n onlar\u0131n yan\u0131nda oldu\u011funu ve hepsini vermek istediklerini varsaysak bile, bunlar onlardan kabul edilmez.<\/p>\n<p>Daha bu ayet tamamlanmadan varsay\u0131lan bu \u015fey ger\u00e7ekle\u015fiyor ve i\u015f olup bitiyor:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar azab\u0131 g\u00f6rd\u00fckleri zaman pi\u015fmanl\u0131ktan donakal\u0131rlar.&#8221;<\/p>\n<p>Ans\u0131z\u0131n gelen azab\u0131n deh\u015feti birden onlar\u0131 yakalay\u0131vermi\u015f ve birden kar\u015f\u0131lar\u0131na dikilmi\u015ftir. Ayetin ifadesi dudaklar\u0131 k\u0131p\u0131rdatmadan y\u00fczleri kaplayan renk u\u00e7uklu\u011fu tablosunu zihnimizde canland\u0131rmaktad\u0131r!<\/p>\n<p>&#8220;Haklar\u0131nda adalet uyar\u0131nca h\u00fck\u00fcm verilir, kendilerine haks\u0131zl\u0131k edilmez.&#8221;<\/p>\n<p>Ayetin ikinci yar\u0131s\u0131ndan itibaren ba\u015flayan ve tamamen varsay\u0131ma dayal\u0131 olan manzara sona erdi\u011finde, olay da sona eriyor. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n etkileyici, harekete ge\u00e7irici tasvir metoduna ba\u011fl\u0131 olarak olay b\u00f6ylece ba\u011flan\u0131yor.<\/p>\n<p>\u0130LAH\u0130 KUDRET VE H\u00dcK\u00dcMLER<\/p>\n<p>Mah\u015fer ve hesap ile ilgili bu peki\u015ftirilmi\u015f yorum, ilahi kudretin yerdeki ve g\u00f6kteki, hayattaki ve \u00f6l\u00fcmdeki baz\u0131 alanlar\u0131 ile ilgili bir ba\u015fka geziyi g\u00fcndeme getiriyor. \u0130lahi s\u00f6z\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fmesini meydana gelmesini garanti eden kudretin anlam\u0131n\u0131 peki\u015ftiren k\u0131sa bir yolculuk ve sonra da b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n kendilerine \u00f6\u011f\u00fct veren, do\u011fru yolu g\u00f6steren ve g\u00f6n\u00fcllerini rahatlatan bu Kur&#8217;an&#8217;dan yararlanmas\u0131 i\u00e7in bir \u00e7a\u011fr\u0131 seslendiriliyor.<br \/>\n<strong>55- Haberiniz olsun ki, g\u00f6klerde ve yerde ne varsa hepsi Allah&#8217;\u0131nd\u0131r. Haberiniz olsun ki, Allah&#8217;\u0131n vaadi ger\u00e7ektir, fakat onlar\u0131n \u00e7o\u011fu bunu bilmez.<\/p>\n<p>56- Dirilten de \u00f6ld\u00fcren de O&#8217;dur. O&#8217;nun huzuruna d\u00f6nd\u00fcr\u00fcleceksiniz.<\/p>\n<p>57- Ey insanlar, size Rabbinizden bir \u00f6\u011f\u00fct, kalplerdeki hastal\u0131klara bir \u015fifa, inananlara yol g\u00f6sterici ve rahmet gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>58- De ki; &#8220;Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfu ile, rahmeti ile, sadece bunlarla sevinsinler. Bunlar onlar\u0131n biriktirdikleri d\u00fcnya mal\u0131ndan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Haberiniz olsun ki.&#8221;<\/p>\n<p>Bu yank\u0131lanan ilan ile&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Haberiniz olsun ki, g\u00f6klerde ve yerde ne varsa hepsi Allah&#8217;\u0131nd\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>G\u00f6klerde ve yerdeki her \u015feye sahip olan y\u00fcce Allah, kendi vaadini de ger\u00e7ekle\u015ftirebilir. Hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 O&#8217;nu vaadini ger\u00e7ekle\u015ftirmekten al\u0131koyamaz. Hi\u00e7bir engel bu vaadini do\u011fru \u00e7\u0131karmas\u0131na kar\u015f\u0131 koyamaz:<\/p>\n<p>&#8220;Haberiniz olsun ki, Allah&#8217;\u0131n vaadi ger\u00e7ektir, fakat onlar\u0131n \u00e7o\u011fu bunu bilmez.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar cahilliklerinden bu vaadden ku\u015fkuya kap\u0131l\u0131rlar ve yalan sayarlar.<\/p>\n<p>&#8220;Dirilten de \u00f6ld\u00fcren de O&#8217;dur.&#8221;<\/p>\n<p>Hayat\u0131 ve \u00f6l\u00fcm\u00fc verebilen, elbette tekrar yaratmaya ve hesaba \u00e7ekmeye de g\u00fcc\u00fc yeter.<\/p>\n<p>&#8220;O&#8221;nun huzuruna d\u00f6nd\u00fcr\u00fcleceksiniz.&#8221;<\/p>\n<p>Bu, harekete ge\u00e7irici sunu\u015ftan sonra, h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde sunulan peki\u015ftirmenin k\u0131sa bi\u00e7imdeki yorumudur.<\/p>\n<p>Bunun arkas\u0131ndan b\u00fct\u00fcn insanlara y\u00f6neltilen kapsaml\u0131 bir \u00e7a\u011fr\u0131 yer almaktad\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Ey insanlar, size Rabbinizden bir \u00f6\u011f\u00fct, kalplerdeki hastal\u0131klara bir \u015fifa, inananlara yol g\u00f6sterici ve rahmet gelmi\u015ftir.&#8221;<\/p>\n<p>Kendisinden \u015f\u00fcphe etti\u011finiz bu Kitap&#8217;ta size, &#8220;Rabbinizden&#8221; \u00f6\u011f\u00fctler gelmi\u015ftir. Yani o Kitap uydurulmu\u015f bir \u015fey de\u011fildir. Orada yeralan \u015feyler, herhangi bir insan\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri de\u011fildir. Size bu Kitap \u00f6\u011f\u00fct olarak geldi, kalplerinizi diriltmek i\u00e7in&#8230; G\u00f6n\u00fcllerinizi dolduran sa\u00e7ma \u015feylerden temizlesin&#8230; Kalplerinize egemen olan ku\u015fkudan kurtars\u0131n. Onlar\u0131 hasta eden pisliklerden, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcren krizlerden uzakla\u015ft\u0131rs\u0131n. Bu \u00f6\u011f\u00fct geldi ki, kalplerinize iman ile beraber, \u015fifa, afiyet, kesin inan\u00e7, g\u00fcven ve huzur versin. Bu \u00f6\u011f\u00fct, imandan nasibini alm\u0131\u015f olan insanlar i\u00e7in hedefe ula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 yolun k\u0131lavuzudur. Sap\u0131kl\u0131k ve azaptan kurtaran bir rahmettir:<\/p>\n<p>&#8220;De ki; &#8220;Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfu ile, rahmeti ile, sadece bunlarla sevinsinler. Bunlar, onlar\u0131n biriktirdikleri d\u00fcnya mal\u0131ndan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131na ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 bu l\u00fctuf ile, imanlar\u0131ndan dolay\u0131 kendilerine bah\u015fedilen bu rahmet ile&#8230; Evet i\u015fte yaln\u0131z bunlarla sevinsin onlar&#8230; \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ekten sevinilmesi gereken nimet budur. Bu d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n mallar\u0131, e\u015fyas\u0131 de\u011fildir. Bu \u00f6yle y\u00fcce bir sevin\u00e7tir ki, insan\u0131 yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn basit arzular\u0131ndan, ge\u00e7ici menfaatlerinden kurtar\u0131r. Bu t\u00fcr nimetleri, hayat\u0131n hizmet\u00e7isi k\u0131lar, hizmet edileni de\u011fil. \u0130nsan\u0131 onlardan yararlanan bir varl\u0131k d\u00fczeyine y\u00fckseltir, onlara boyun e\u011fen bir kul de\u011fil. Bununla beraber isl\u00e2m, d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n nimetlerini horlamaz. \u0130nsanlar\u0131n onlar\u0131 terketmelerine ve onlardan yararlanmalar\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmez. \u0130sl\u00e2m bu nimetlere a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 kadar de\u011fer verir. \u0130nsanlar\u0131n, \u00f6zg\u00fcr bir irade ile serbest\u00e7e kullanarak onlardan yararlanmalar\u0131n\u0131 ister. \u0130sl\u00e2m\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, insanlar\u0131n bu nimetlerden daha \u00fcst\u00fcn idealleri vard\u0131r. Onlar\u0131n ufuklar\u0131, yery\u00fcz\u00fcnden olu\u015fan d\u00fcnya ufuklar\u0131ndan daha y\u00fccedir. M\u00fcsl\u00fcmanlara g\u00f6re as\u0131l nimet imand\u0131r. \u0130man\u0131n gereklerini yerine getirmek amac\u0131n kendisidir. Bundan sonra d\u00fcnya onlar\u0131n k\u00f6lesidir, onlar \u00fczerinde hi\u00e7bir etkinli\u011fi yoktur.<\/p>\n<p>Ukbe b. Velidy Safvan b. Amr&#8217;dan, o da Eyfa b. Abdullah el-Kilai&#8217;den i\u015fitti\u011fini belirterek der ki; &#8220;Irak&#8217;\u0131n harac\u0131 Hz. \u00d6mer -Allah ondan raz\u0131 olsun getirildi\u011finde, azadl\u0131 k\u00f6lesi ile beraber mallar\u0131 teslim ald\u0131. Hz. \u00d6mer develeri sayd\u0131\u011f\u0131nda onlar\u0131n belirlenenden fazla oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc ve &#8220;Y\u00fcce Allah&#8217;a hamdolsun&#8221; demeye ba\u015flad\u0131. Azadl\u0131 k\u00f6le ise, &#8220;Allah&#8217;a yemin olsun ki, bu Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfu ve rahmetidir&#8221; demi\u015f, Hz. \u00d6mer; &#8220;Sen bilemedin&#8230; Bu mallar y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u015fu ayette belirtti\u011fi \u015feyler de\u011fildir&#8221; demi\u015ftir:<\/p>\n<p>&#8220;De ki; &#8220;Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfu ile, rahmeti ile, sadece bunlarla sevinsinler. Bunlar onlar\u0131n biriktirdikleri d\u00fcnya mal\u0131ndan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte b\u00f6yleydi, ilk m\u00fcsl\u00fcman ku\u015fa\u011f\u0131n bu d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n de\u011ferlerine bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131. Onlar en birinci l\u00fctfu ve en b\u00fcy\u00fck rahmet olarak, Allah&#8217;\u0131n kendilerine g\u00f6nderdi\u011fi \u00f6\u011f\u00fcd\u00fc ve hidayeti g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Mala, servete, zafere verdikleri \u00f6nem ise, ancak bundan sonra gelebilirdi. Bu nedenle onlar, zafere kavu\u015fuyorlard\u0131. Mallar da \u00fczerlerine ya\u011f\u0131yordu. Zenginlik ve servet pe\u015flerinden ko\u015fuyordu&#8230; Evet bu \u00fcmmetin yolu a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Bu \u00fcmmetin yolu, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n belirledi\u011fi yoldur. Kur&#8217;an erlerinin, ilk m\u00fcsl\u00fcman ku\u015fa\u011f\u0131n uygulad\u0131\u011f\u0131 hayatt\u0131r&#8230; \u0130\u015fte yol budur.<\/p>\n<p>Ahiret hayat\u0131nda, d\u00fcnya hayat\u0131nda ve bu yery\u00fcz\u00fcnde insan\u0131n de\u011ferini ortaya koyan maddi r\u0131z\u0131klar ve maddi de\u011ferler de\u011fildir. Maddi r\u0131z\u0131klar, maddi kolayl\u0131klar ve maddi de\u011ferler, daha sonradan gelecek olan ahiret alemine kalmadan ya\u015fanan bu d\u00fcnya hayat\u0131nda bile, insanl\u0131\u011f\u0131n mutsuzluk nedenlerinden biri olabilir. Nitekim bug\u00fcn biz bu durumu maddeci medeniyetin b\u00fct\u00fcn olumsuzluklar\u0131nda g\u00f6rebiliyoruz.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz insanl\u0131\u011f\u0131n hayat\u0131na h\u00fckmeden ba\u015fka de\u011ferler bulunmaktad\u0131r. \u0130\u015fte bu ba\u015fka de\u011ferler, ancak insan hayat\u0131nda maddi r\u0131z\u0131klar\u0131n ve maddi kolayl\u0131klar\u0131n de\u011ferini belirleyebilir. Ancak bu de\u011ferler, r\u0131z\u0131klardan ve kolayl\u0131klardan, insano\u011flunun mutlulu\u011fu ve rahat\u0131 i\u00e7in bir zemin haz\u0131rlayabilir.<\/p>\n<p>&#8220;Herhangi bir insan toplulu\u011funa h\u00fckmeden sistem, onlar\u0131n hayatlar\u0131nda yeralan maddi r\u0131z\u0131klar\u0131n de\u011ferini bilirler. Bunlar\u0131, mutlulu\u011fa g\u00f6t\u00fcren bir etken veya bedbahtl\u0131\u011fa yola\u00e7an bir fakt\u00f6r haline getiren bu sistemdir.&#8221;<\/p>\n<p>Ayn\u0131 \u015fekilde bunlar\u0131, insanl\u0131\u011f\u0131n y\u00fckseli\u015fi i\u00e7in bir etken veya gerilemesi i\u00e7in bir illet yapan da yine o sistemdir!<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu nedenle isl\u00e2m dininin, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n hayat\u0131nda ne kadar \u00f6nemli bir yer tuttu\u011fu, \u00f6zg\u00fcn bir \u015fekilde ifade edilmi\u015ftir:<\/p>\n<p>&#8220;Ey insanlar, size Rabbinizden bir \u00f6\u011f\u00fct, kalplerdeki hastal\u0131klara bir \u015fifa, inananlara yol g\u00f6sterici ve rahmet gelmi\u015fti.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;De ki; &#8220;Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfu ile, rahmeti ile, sadece bunlarla sevinsinler. Bunlar onlar\u0131n biriktirdikleri d\u00fcnya mal\u0131ndan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Bu nedenle Kur&#8217;an ile ilk muhatap olan nesil, bu y\u00fcce de\u011ferin anlam\u0131n\u0131 kavr\u0131yordu. Hz. \u00d6mer, bunun i\u00e7in mal ve hayvanlar hakk\u0131nda, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, &#8220;De ki; &#8220;Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfu ve rahmeti ile, sadece bunlarla sevinsinler. Bunlar, onlar\u0131n biriktirdikleri d\u00fcnya mal\u0131ndan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.&#8221; ayetinde s\u00f6z etti\u011fi \u015feyler bunlar de\u011fildir&#8221; deme ihtiyac\u0131n\u0131 duymu\u015ftur.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc Hz. \u00d6mer kendi dinini biliyordu. Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfu ve rahmeti olarak birinci ve ilk planda Allah&#8217;\u0131n kendilerine g\u00f6nderdi\u011fi \u015feylerde, Rabbleri taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen \u00f6\u011f\u00fctte g\u00f6n\u00fcllere \u015fifa veren m\u00fc&#8217;minler i\u00e7in do\u011fru yol k\u0131lavuzu ve rahmet olan Kur&#8217;an&#8217;da somutla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunlar\u0131n insanlar\u0131n toplad\u0131\u011f\u0131, mal, deve ve r\u0131z\u0131klardan farkl\u0131 bir \u015fey oldu\u011funu biliyordu!<\/p>\n<p>Onlar, bu dinin kendilerini nas\u0131l k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fi\u015fime u\u011fratt\u0131\u011f\u0131n\u0131, i\u00e7inde debelendikleri cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131ndan kendilerini kurtard\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi anl\u0131yorlard\u0131. Her yerde ve her zaman rastlanan cahiliyelerle k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda, bu ger\u00e7ekten k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fi\u015fiklikti. Bu cahiliyelerden biri de, yirminci y\u00fczy\u0131l\u0131n cahiliyesidir.<\/p>\n<p>Bu dinde somut olarak g\u00f6r\u00fclen en b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fik, kullar\u0131 kullara kulluktan kurtarmas\u0131, onlar\u0131 bu kulluktan kurtar\u0131p, yaln\u0131z Allah&#8217;a kul yapmas\u0131 ve b\u00fct\u00fcn hayatlar\u0131n\u0131 bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ilkesine dayand\u0131rmas\u0131d\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcncelerini, de\u011ferlerini, ahl\u00e2klar\u0131n\u0131 ve hayatlar\u0131n\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak kulluktan kurtar\u0131p \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe kavu\u015fturmas\u0131d\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>Maddi r\u0131z\u0131klar, maddi kolayl\u0131klar ve maddi imk\u00e2nlar, bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fckten ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan sonra gelir. Nitekim m\u00fcsl\u00fcman toplulu\u011fun tarihinde meydana gelen de budur. \u0130sl\u00e2m toplumu bir taraftan etraf\u0131n\u0131 ku\u015fatan cahiliyeleri silip s\u00fcp\u00fcr\u00fcrken, yery\u00fcz\u00fcndeki egemenlik ve g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131n\u0131n dizginine de hakim olur. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131 Allan yoluna y\u00f6neltir. B\u00f6ylece insanlar\u0131n da kendisi ile birlikte Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfundan yararlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7leriyle maddi de\u011ferler ve maddi \u00fcretim \u00fczerinde yo\u011funla\u015fanlar, bu y\u00fcce ve k\u00f6kl\u00fc de\u011ferleri hesaba katmayanlar, onlara bo\u015f verenler, insanl\u0131\u011f\u0131n do\u011frudan d\u00fc\u015fmanlar\u0131d\u0131r. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n, hayvanlar\u0131n d\u00fczeyinden ve hayvanlar\u0131n arzular\u0131ndan daha y\u00fcce bir d\u00fczeye y\u00fckselmesini istemeyenlerdir.<\/p>\n<p>Onlar bu t\u00fcr g\u00f6r\u00fc\u015fleri samimi, masum bir g\u00f6r\u00fc\u015f olarak ileri s\u00fcrm\u00fcyorlar. Bu g\u00f6r\u00fc\u015flerle imani de\u011ferlere, insanlar\u0131n kalplerini, onlar\u0131n zaruri olan ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6zard\u0131 etmeyen, hayvani arzulardan daha y\u00fcksek de\u011ferlere ba\u011flayan, hayvansal ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 olu\u015fturan, yeme bar\u0131nma ve cinsel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n yan\u0131nda daha k\u00f6kl\u00fc ihtiya\u00e7lara y\u00f6nelten inan\u00e7 sistemine g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcrmek ve onu yoketmek istiyorlar!<\/p>\n<p>S\u00fcrekli olarak maddi de\u011ferlere, maddi \u00fcretime \u00f6nem vermeye y\u00f6nelik bu \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanl\u0131k insan\u0131n hayat\u0131n\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcncesini, de\u011ferlendirmesini her y\u00f6nden ku\u015fatmakta, onu bu maddi de\u011ferleri pe\u015finde s\u00fcr\u00fcklenen bir makineye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmekte, bu maddi de\u011ferlerin hayat\u0131n en b\u00fcy\u00fck de\u011ferleri olarak g\u00f6rmesine neden olmakta ve dolay\u0131s\u0131yla \u00fcretim \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131ndan olu\u015fan f\u0131rt\u0131nada manevi ve ahl\u00e2ki b\u00fct\u00fcn de\u011ferlerini unutmas\u0131na yola\u00e7maktad\u0131r. Bu y\u00fcce de\u011ferlerin hepsi maddi \u00fcretim u\u011frunda ayak alt\u0131na al\u0131nmaktad\u0131r&#8230; \u0130\u015fte insanlar\u0131 bu hale sokan b\u00f6yle bir \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanl\u0131k, masum olamaz. Bu en az\u0131ndan, klasik cahiliye putlar\u0131 yerine kendisine tap\u0131lan modern putlar yapmak i\u00e7in planlanm\u0131\u015f bir plan-komplo olabilir. Bu plan ile modern putlara, b\u00fct\u00fcn de\u011ferlerin \u00fcst\u00fcnde y\u00fcce bir egemenlik sa\u011flanm\u0131\u015f olmaktad\u0131r!<\/p>\n<p>Maddi \u00fcretim, putlar\u0131n kutsall\u0131\u011f\u0131na b\u00fcr\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde, insanlar onun i\u00e7in al\u0131n teri d\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcnde ve bu putun etraf\u0131nda d\u00f6rt d\u00f6nd\u00fcklerinde, art\u0131k onun u\u011frunda ahl\u00e2k, aile, namus, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, hak ve g\u00fcvence (teminat) gibi di\u011fer de\u011ferler ve kutsal olgular b\u00fct\u00fcn\u00fcyle feda edilir ve ayak alt\u0131na al\u0131n\u0131r&#8230; B\u00fct\u00fcn bunlar e\u011fer \u00fcretimin artt\u0131r\u0131lmas\u0131na engel oluyorlarsa, hemen ayak alt\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131rlar!<\/p>\n<p>Bu durumda \u00fcretim ilah ve put de\u011filse, o zaman put ve ilah nedir ki? Putun ille de bir ta\u015f ve odun par\u00e7as\u0131 olmas\u0131 zorunlu de\u011fildir. Bazen bir de\u011fer, bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, bir arma, bir slogan, bir \u00fcnvan bile put olabilir!<\/p>\n<p>En y\u00fcce de\u011ferin Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfuna ve rahmetine verilmesi gerekir. Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfu ve rahmeti, O&#8217;nun g\u00f6n\u00fcllere \u015fifa veren, insanlar\u0131 \u00f6zg\u00fcr k\u0131lan, insan\u0131n insani de\u011ferlerini y\u00fccelten Allah&#8217;\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi do\u011fru yolda somutla\u015fmaktad\u0131r. Ancak bu y\u00fcce de\u011ferin g\u00f6lgesinde insan, Allah&#8217;\u0131n bu yery\u00fcz\u00fcnde insanlara ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 r\u0131zk\u0131ndan yararlanma imk\u00e2n\u0131 elde eder. B\u00f6ylece maddi \u00fcretimin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 sanayile\u015fmeden, u\u011frunda verilen zahmetlerle gittik\u00e7e artan maddi kolayl\u0131klardan, rahattan ve cahiliyenin ve bu yery\u00fcz\u00fcnde etraf\u0131nda \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar kopard\u0131\u011f\u0131 di\u011fer de\u011ferlerden yararlanma f\u0131rsat\u0131n\u0131 bulabilir!<\/p>\n<p>Bu y\u00fcce de\u011ferin varl\u0131\u011f\u0131 ve egemenli\u011fi olmadan, r\u0131z\u0131klar, kolayl\u0131klar ve \u00fcretim, insanl\u0131\u011f\u0131 mutsuzlu\u011fa g\u00f6t\u00fcren lanetlik nesnelere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durumda r\u0131z\u0131klar, kolayl\u0131klar ve \u00fcretim, insan\u00ee y\u00fcce de\u011ferler aleyhine olarak, hayvani ve teknolojik de\u011ferlerin y\u00fckseltilmesi i\u00e7in kullan\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah ne kadar do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n<p>&#8220;Ey insanlar, size Rabbinizden bir \u00f6\u011f\u00fct, kalplerdeki hastal\u0131klara bir \u015fifa, inananlara yol g\u00f6sterici ve rahmet gelmi\u015ftir.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;De ki; &#8220;Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfu ile, rahmeti ile, sadece bunlarla sevinsinler. Bunlar onlar\u0131n biriktirdikleri d\u00fcnya mal\u0131ndan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>K\u00c2F\u0130RLER<\/p>\n<p>Surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfundan ve rahmetinden, insanlara g\u00f6nderilen \u00f6\u011f\u00fct, hidayet ve g\u00f6n\u00fcllere \u015fifa veren hakikatlerle somutla\u015fan l\u00fctfundan ve rahmetinden s\u00f6z a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fken, Allah&#8217;\u0131n belirledi\u011fine uygun bir \u015fekilde de\u011fil, kendi be\u015feri arzular\u0131na uygun bi\u00e7imde pratik hayat\u0131n\u0131 ya\u015fayan cahiliyeye de\u011finiliyor. Onlar\u0131n, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00f6zelliklerine tecav\u00fcz etmelerine, Allah&#8217;\u0131n kendilerine r\u0131z\u0131k olarak verdi\u011fi \u015feylerde, hel\u00e2l ve haram k\u0131lma yetkisini kendilerinde g\u00f6rmelerine yer veriliyor.<br \/>\n<strong>59- De ki; `Baksan\u0131za Allah&#8217;\u0131n size g\u00f6nderdi\u011fi r\u0131z\u0131klara? Bunlar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc haram ve bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc de hel\u00e2l sayd\u0131n\u0131z. &#8220;De ki; &#8220;Bu konuda Allah m\u0131 size izin verdi, yoksa O&#8217;na iftira m\u0131 ediyorsunuz?&#8221;<\/strong><\/p>\n<p><strong>60- Allah&#8217;a iftira edenlerin k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc g\u00f6recekleri i\u015fleme ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015fleri nedir acaba? Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah, insanlara kar\u015f\u0131 l\u00fctufk\u00e2rd\u0131r, fakat onlar\u0131n \u00e7o\u011fu \u015f\u00fckretmezler.<\/strong><\/p>\n<p>De ki; Allah&#8217;\u0131n size g\u00f6nderdi\u011fi r\u0131z\u0131klar hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz nedir? Allah kat\u0131ndan y\u00fcce de\u011feri i\u00e7inde insanlara g\u00f6nderdi\u011fi r\u0131z\u0131klar hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz nedir? Allah kat\u0131ndan y\u00fcce de\u011feri i\u00e7inde insanlara g\u00f6nderilen her \u015fey, bu y\u00fcce makamdan indirilmi\u015f, g\u00f6nderilmi\u015f demektir. Kendi izni ve yasas\u0131na uygun bi\u00e7imde kullanman\u0131z i\u00e7in Allah&#8217;\u0131n size verdi\u011fi bu r\u0131z\u0131k hakk\u0131nda nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Y\u00fcce Allah bu \u015fartlarda onu size vermi\u015fken siz kalk\u0131yorsunuz, kendi arzular\u0131n\u0131za g\u00f6re ve Allah&#8217;\u0131n izni olmadan onun bir k\u0131sm\u0131n\u0131 haram k\u0131l\u0131yorsunuz, bir k\u0131sm\u0131n\u0131 da hel\u00e2l say\u0131yorsunuz! Haram k\u0131lma ve hel\u00e2l sayma ise, bir yasamad\u0131r. Yasama ise, hakimiyettir. Hakimiyet ise, Rububiyettir, ilahl\u0131kt\u0131r. Halbuki siz kendi kendinize bunlar\u0131 rahatl\u0131kla yap\u0131yorsunuz!..<\/p>\n<p>De ki; &#8220;Bu konuda Allah m\u0131 size izin verdi, yoksa O&#8217;na iftira m\u0131 ediyorsunuz?&#8221;<\/p>\n<p>Bu Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;de s\u0131k s\u0131k g\u00fcndeme getirilen bir meseledir. Zaman zaman cahiliye sistemini bu mesele ile y\u00fczy\u00fcze getirir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu mesele, &#8220;Allah&#8217;dan ba\u015fka ilah olmad\u0131\u011f\u0131na \u015fehadet getirme&#8217; ilkesini hayatta bir realite olarak uygulad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, kelime-\u00ee \u015fehadetin kendisi olur.<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n yarat\u0131c\u0131 ve r\u0131z\u0131k verici oldu\u011funu kabul etmenin hemen arkas\u0131ndan zorunlu olarak Allah&#8217;\u0131n ibadet edilen varl\u0131k olmas\u0131 ve insanlar\u0131n b\u00fct\u00fcn i\u015flerine h\u00fckmeden varl\u0131k olmas\u0131 gelir. O&#8217;nun h\u00fckm\u00fc alt\u0131nda bulunan meselelerden sadece birisi, insanlara r\u0131z\u0131k vermesidir. Onlara r\u0131z\u0131k vermek, Allah&#8217;\u0131n yerde ve g\u00f6kte verdi\u011fi b\u00fct\u00fcn nimetleri kapsar. Cahiliye d\u00f6neminde Araplar, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul ediyorlard\u0131. O&#8217;nun yarat\u0131c\u0131 ve r\u0131z\u0131k verici oldu unu da&#8230; `M\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen bug\u00fcnk\u00fc insanlar da b\u00f6yledir. Cahiliye Araplar&#8217;\u0131 bunlar\u0131 kabul etmelerine ra\u011fmen, Allah&#8217;\u0131n kendilerine verdi\u011fi r\u0131z\u0131klar konusunda hel\u00e2l sayma ve haram k\u0131lma yetkisini kendileri kullan\u0131yorlard\u0131. Nitekim bug\u00fcn `m\u00fcsl\u00fcman&#8217; olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyenler de b\u00f6yle yapmaktad\u0131rlar. Kur&#8217;an onlar\u0131n bu \u00e7eli\u015fkilerini yakal\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Allah&#8217;\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, yarat\u0131c\u0131 ve r\u0131z\u0131k verici oldu\u011funu kabul ediyorlar. Bununla beraber, kendi hayatlar\u0131nda Rububiyet (ilahl\u0131k) yetkisini, yani yasama yetkisini kendilerinden birine veriyorlar! Bu apa\u00e7\u0131k bir \u00e7eli\u015fkidir ve onlar\u0131 &#8220;\u015firk&#8221; ile damgalad\u0131\u011f\u0131 gibi, bug\u00fcn, yar\u0131n ve k\u0131yamete kadar bu \u00e7eli\u015fkiye d\u00fc\u015fecek olan herkesi de `\u015firk&#8217;le damgalamaktad\u0131r. \u0130simler ve yaftalar ne kadar de\u011fi\u015firse de\u011fi\u015fsin, farketmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc isl\u00e2m, s\u0131rf bir etiket de\u011fildir, realiteye dayal\u0131 bir ger\u00e7ekliktir!<\/p>\n<p>Cahiliye d\u00f6nemindeki Araplar, bug\u00fcn `m\u00fcsl\u00fcman&#8217; olduklar\u0131n\u0131 zanneden insanlar gibi, hel\u00e2l k\u0131lmalar\u0131n\u0131n ve haram yapmalar\u0131n\u0131n ancak Allah&#8217;\u0131n izniyle ger\u00e7ekle\u015fmekte oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. Veya bu yapt\u0131klar\u0131na, `Allah&#8217;\u0131n yasas\u0131 budur diyorlard\u0131!<\/p>\n<p>En&#8217;am suresinde ge\u00e7en ayette, bu haram yapt\u0131klar\u0131n\u0131n ve hel\u00e2l k\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131n Allah&#8217;\u0131n yasas\u0131 oldu\u011fu \u015feklindeki iddialar\u0131na yer verilmi\u015fti. S\u00f6zkonusu o ayeti burada da veriyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar sa\u00e7ma inan\u00e7lar\u0131 uyar\u0131nca, `Bu hayvanlar ve ekinler dokunulmazd\u0131r. Bizim istediklerimizden ba\u015fka hi\u00e7 kimse onlar\u0131 yiyemez, bunlar da s\u0131rtlar\u0131na y\u00fck vurulmas\u0131, binilmesi yasak hayvanlard\u0131r&#8217;, dediler. Baz\u0131 hayvanlar\u0131 keserken de Allah&#8217;\u0131n ad\u0131n\u0131 anmazlar, bunu yaparken, `Allah&#8217;\u0131n emri b\u00f6yledir&#8217; diye O&#8217;na iftira ederler. Allah onlar\u0131 yapt\u0131klar\u0131 bu iftiralardan \u00f6t\u00fcr\u00fc cezaland\u0131racakt\u0131r.&#8221; (En&#8217;am Suresi, 138)<\/p>\n<p>Onlar diyorlard\u0131 ki, Allah \u015funu istiyor, bunu istemiyor&#8230; Tamamen iftira olarak&#8230; Nitekim bug\u00fcn de `m\u00fcsl\u00fcman&#8217; oldu\u011funu iddia eden baz\u0131 insanlar, kendilerine g\u00f6re h\u00fck\u00fcmler belirlemekte ve sonra da, `i\u015fte Allah&#8217;\u0131n yasas\u0131&#8221;! demektedirler.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, burada onlara iftira ettiklerini belirterek kar\u015f\u0131l\u0131k vermektedir. Sonra da kendisi ad\u0131na iftira d\u00fczd\u00fckleri Rabblerinin, k\u0131yamette haklar\u0131nda nas\u0131l h\u00fck\u00fcm verece\u011fini sormaktad\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;a iftira edenlerin k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc g\u00f6recekleri i\u015fleme ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015fleri nedir acaba?&#8221;<\/p>\n<p>Burada \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131s zamirinin kullan\u0131lmas\u0131, Allah ad\u0131na yalan iftira eden herkesi kapsam\u0131na al\u0131r. Ve onlar\u0131n hepsini ayn\u0131 hizaya getiriyor. Acaba onlar bunu ne san\u0131yorlar? K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde, kendilerine ne yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar! Bu \u00f6yle deh\u015fet bir sorudur ki, onun \u00f6n\u00fcnde kaskat\u0131 ve kupkuru karakterli insanlar bile erir giderler!<\/p>\n<p>&#8220;Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah, insanlara kar\u015f\u0131 l\u00fctufk\u00e2rd\u0131r, fakat onlar\u0131n \u00e7o\u011fu \u015f\u00fckretmezler.&#8221;<\/p>\n<p>Ger\u00e7ekten de bu maddi r\u0131zk\u0131 ile y\u00fcce Allah, insanlara l\u00fctuf etmektedir. O, bu r\u0131z\u0131k i\u00e7in evreni elveri\u015fli yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun kayna\u011f\u0131n\u0131 bulmalar\u0131 i\u00e7in, onlara da g\u00fc\u00e7 ve kudret vermi\u015ftir. Bu kaynaklara h\u00fckmeden yasalar\u0131 g\u00f6rmelerine zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Onun \u015fekillerini \u00e7o\u011faltma ve bu \u015fekilleri artt\u0131rmak i\u00e7in gereken tahlil ve terkipleri yapabilme yetene\u011fi vermi\u015ftir. Evrende ve kendilerinde bulunan bu nimetlerin hepsi de Allah&#8217;\u0131n r\u0131zk\u0131ndand\u0131r.<\/p>\n<p>Bundan ayr\u0131 olarak y\u00fcce Allah r\u0131zk\u0131, fazileti ve rahmeti ile de insanlara yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r. Kendi yolunu g\u00f6stermi\u015fse, onlara do\u011fruyu, g\u00f6n\u00fcllerini rahatlatan bir sistemi g\u00f6stermi\u015f bulunmaktad\u0131r. B\u00f6ylece onlar\u0131 do\u011fru ve sa\u011flam olan bir hayat sistemine iletmektedir. \u0130nsanlar bu hayat yolu ile, insanl\u0131klar\u0131n\u0131n en hay\u0131rl\u0131 nimetlerini elde ederler. G\u00fc\u00e7lerini enerjilerini, duygular\u0131n\u0131 ve y\u00f6neli\u015flerini d\u00fczeltirler. \u0130nsanlar bu yolla, d\u00fcnya mutlulu\u011fu ile ahiret mutlulu\u011fu aras\u0131nda bir ahenk kurarlar. Ayn\u0131 \u015fekilde kendi f\u0131tratlar\u0131 ile, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 ve kendileriyle ili\u015fki i\u00e7inde bulunduklar\u0131 evrenin do\u011fas\u0131 aras\u0131nda uyum sa\u011flarlar.<\/p>\n<p>Fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu, ne bu r\u0131zka, ne \u00f6tesine \u015f\u00fckretmezler. Bir de bakars\u0131n\u0131z ki, Allah&#8217;\u0131n yolundan ve yasas\u0131ndan y\u00fcz \u00e7eviriyorlar. Bir de bakars\u0131n\u0131z ki, onlar, ba\u015fkas\u0131n\u0131 Allah&#8217;a ortak ko\u015fuyorlar&#8230; Sonu\u00e7ta b\u00fct\u00fcn bunlarla mutsuz oluyorlar&#8230; Mutsuz oluyorlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar g\u00f6n\u00fcllere \u015fifa veren bu Kur&#8217;an&#8217;dan yararlanm\u0131yorlar!<\/p>\n<p>Bu, derin bir ger\u00e7e\u011fi vurgulayan hayret verici bir ifadedir&#8230; Evet bu Kur&#8217;an, \u015fifa kavram\u0131n\u0131n kapsad\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn anlamlar\u0131 ile, g\u00f6n\u00fcllere \u015fifad\u0131r&#8230; Kur&#8217;an, ilac\u0131n hastan\u0131n bedenine tesir etmesi gibi, kalplerin i\u00e7ine yay\u0131l\u0131r! Hayret verici gizli g\u00fcc\u00fc ile kalpler \u00fczerinde etkisini g\u00f6sterir. F\u0131trat\u0131n al\u0131c\u0131 cihazlar\u0131n\u0131 uyar\u0131p, y\u00f6nlendirmeleri ile kalplerin i\u00e7ine s\u0131zar. B\u00f6ylece kalpler sars\u0131l\u0131r, a\u00e7\u0131l\u0131r, mesajlar\u0131 almaya ve kar\u015f\u0131l\u0131k vermeye ba\u015flar. \u0130nsan topluluklar\u0131 aras\u0131nda g\u00fcnl\u00fck hayatta meydana gelen s\u00fcrt\u00fc\u015fmeleri m\u00fcmk\u00fcn mertebe asgariye indirmeyi garanti eden d\u00fczenlemeleri ve yasamalar\u0131 ile kalplere sirayet eder. Onlar\u0131, yarg\u0131da adil olmaya, iyili\u011fin \u00fcst\u00fcn gelmesine \u00e7a\u011f\u0131rarak g\u00fczel bir sonuca do\u011fru y\u00f6nelten huzur verici mesajlar\u0131 ile etkisi alt\u0131na al\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>Bu \u00f6yle bir ifadedir ki, y\u0131\u011f\u0131nlarca anlam\u0131 ve y\u0131\u011f\u0131nlarca delili bir anda harekete ge\u00e7irmektedir. \u0130nsan bunlar\u0131 ifade etmekten bile acizdir&#8230; Halbuki bu k\u0131sac\u0131k ayeti kerime onlara, bu hayret verici ifade ile rahat bir \u015fekilde \u0131\u015f\u0131k tutuyor!<\/p>\n<p><strong>ALLAH&#8217;I B\u0130RLEMEK<\/strong><\/p>\n<p>\u015e\u00fckretmiyorlar&#8230; Onlar\u0131n kalplerinden ge\u00e7enleri bilen, gizli-a\u00e7\u0131k her \u015feyi ku\u015fatan, yery\u00fcz\u00fcnde ve g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde zerre kadar hi\u00e7bir \u015fey denetimi d\u0131\u015f\u0131nda olmayan ve ilminden saklanmayan Allah&#8217;t\u0131r. \u0130\u015fte surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde bu duygulara ve vicdanlara y\u00f6nelik yeni bir dokunu\u015ftur. B\u00f6ylece Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ve onunla beraber olanlar, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n korumas\u0131 ve emniyeti alt\u0131nda olduklar\u0131na, kuruntuya kap\u0131larak Allah ile birlikte ortaklar edinen yalanlay\u0131c\u0131lar\u0131n kendilerine zarar veremeyeceklerine kesin kanaat getirirler:<br \/>\n<strong>61- Ne ile u\u011fra\u015f\u0131rsan u\u011fra\u015f. Kur&#8217;an&#8217;dan hangi par\u00e7ay\u0131 okursan oku, hangi i\u015fi yaparsan\u0131z yap\u0131n\u0131z, i\u015finize dald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda mutlaka davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131z\u0131n tan\u0131\u011f\u0131, g\u00f6zeticisiyiz. Ne yerde ve ne de g\u00f6kte bulunan zerre a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nca bir \u015fey Rabbinizden sakl\u0131 kalmaz. Gerek bundan daha k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc ve gerekse daha b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc mutlaka apa\u00e7\u0131k bir Kitap&#8217;ta yeral\u0131r.<\/p>\n<p>62- Haberiniz olsun ki, Allah&#8217;\u0131n dostlar\u0131na korku yoktur, onlar hi\u00e7 \u00fcz\u00fclmeyeceklerdir de.<\/p>\n<p>63- Onlar Allah&#8217;a inanm\u0131\u015f ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>64- Onlar i\u00e7in d\u00fcnya hayat\u0131nda da ahirette de m\u00fcjde vard\u0131r. Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi s\u00f6zlerin de\u011fi\u015fmesi s\u00f6zkonusu de\u011fildir. B\u00fcy\u00fck kurtulu\u015f, b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131 i\u015fte budur.<\/p>\n<p>65- Kafirlerin s\u00f6zleri sak\u0131n seni \u00fczmesin. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u00fcm\u00fc ile, Allah&#8217;\u0131n tekelindedir. O, her \u015feyi i\u015fiten ve her \u015feyi bilendir.<\/p>\n<p>66- Haberiniz olsun ki, g\u00f6klerde ve yerde kimler varsa hepsi Allah&#8217;\u0131nd\u0131r. Allah&#8217;\u0131 bir yana b\u0131rakarak putlara tapanlar asl\u0131nda bu d\u00fczmece ortaklara uymuyorlar; sadece san\u0131ya, dayanaks\u0131z bilgiye uyuyorlar, s\u0131rf as\u0131ls\u0131z hayallerin pe\u015finden gidiyorlar.<\/p>\n<p>67- Geceyi dinlenmenize elveri\u015fli ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fc ayd\u0131nl\u0131k yapan O&#8217;dur. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz bu s\u00f6zlerde, onlara kulak verenler i\u00e7in bir\u00e7ok ibret dersi vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bu b\u00f6l\u00fcmde yeralan birinci ayetin ortaya koydu\u011fu Allah bilinci:<\/p>\n<p>&#8220;Ne ile u\u011fra\u015f\u0131rsan u\u011fra\u015f, Kur&#8217;an&#8217;dan hangi par\u00e7ay\u0131 okursan oku, hangi i\u015fi yaparsan\u0131z yap\u0131n\u0131z, i\u015finize dald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda (H\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015farak, me\u015fgul olarak dal\u0131p gitti\u011finizde.) mutlaka davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131z\u0131n tan\u0131 \u0131 g\u00f6zeticisiyiz.&#8221;<\/p>\n<p>Hem huzur verici, hem \u00fcrpertici, hem sevindirici ve hem de korkutucu bir bilin\u00e7tir. Herhangi bir i\u015f ile me\u015fgul olurken Allah&#8217;\u0131n kendisi ile beraber i\u015fini g\u00f6zetti\u011fini, i\u015finin ba\u015f\u0131nda haz\u0131r bulundu\u011funu&#8230; B\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc (azameti), b\u00fct\u00fcn heybeti, b\u00fct\u00fcn ihti\u015fam ve b\u00fct\u00fcn kuvveti ile kendisini g\u00f6zlemledi\u011fini kavrayan bu insan denen yarat\u0131\u011f\u0131n hali ne olur acaba? Bu evrenin yarat\u0131c\u0131s\u0131 olan Allah&#8217;\u0131n kendisini g\u00f6zetlemesi ona basit mi gelir? B\u00fct\u00fcn evrenin dizginini elinde bulunduran Allah&#8217;tan \u00fcrpermez ve O&#8217;nun kar\u015f\u0131s\u0131nda erimez mi? Y\u00fcce Allah bu insan denen varl\u0131kla beraberdir. Allah&#8217;\u0131n yard\u0131m\u0131 onu elinden tutmaz ve korumazsa, o \u015fu feza bo\u015flu\u011funa f\u0131rlat\u0131lm\u0131\u015f bir zerreden \u00f6te bir de\u011fer ifade edemez! Evet bu ger\u00e7ekten \u00fcrpertici bir bilin\u00e7tir! Bununla beraber sevimli ve huzur veren bir bilin\u00e7tir. Fezaya f\u0131rlat\u0131lan bu zerre korumas\u0131z, yard\u0131ms\u0131z ve desteksiz olarak b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildir&#8230; Allah onunla beraberdir:<\/p>\n<p>&#8220;Ne ile u\u011fra\u015f\u0131rsan u\u011fra\u015f, Kur&#8217;an&#8217;dan hangi par\u00e7ay\u0131 okursan oku, hangi i\u015fi yaparsan\u0131z yap\u0131n\u0131z, i\u015finize dald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda mutlaka davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131z\u0131n tan\u0131\u011f\u0131, g\u00f6zeticisiyiz.&#8221;<\/p>\n<p>Bu sadece ku\u015fat\u0131c\u0131 bir bilgi de\u011fildir. Bilginin yan\u0131nda ku\u015fat\u0131c\u0131 bir koruman\u0131n ve ku\u015fat\u0131c\u0131 bir g\u00f6zetmenin ifadesidir:<\/p>\n<p>&#8220;Ne yerde ne de g\u00f6kte bulunan zerre a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda bir \u015fey Rabbinizden sakl\u0131 kalmaz. Gerek bundan daha k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc ve gerekse daha b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc mutlaka apa\u00e7\u0131k bir Kitap&#8217;ta yeral\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n hayali, yerde ve g\u00f6kte y\u00fczmekte olan ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bilgisiyle beraber bulunan zerreciklerle geni\u015fleyip gidiyor. Bundan daha k\u00fc\u00e7\u00fck varl\u0131klar da, daha b\u00fcy\u00fckleri de, Allah&#8217;\u0131n ilminde kontrol alt\u0131nda bulunuyor&#8230; \u0130nsan\u0131n hayat\u0131 daha fazla \u00fcrperiyor ve deh\u015fete kap\u0131l\u0131yor. Sayg\u0131 ve takvas\u0131ndan dolay\u0131 kalp teslimiyet g\u00f6steriyor. Korku ve \u00fcrperti i\u00e7inde iman devreye giriyor. Titremekte olan kalp, Allah&#8217;a yak\u0131n olman\u0131n sevinciyle huzura kavu\u015fuyor.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu sevginin g\u00f6lgesinde, bu yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n huzur ortam\u0131nda apa\u00e7\u0131k ilan geliveriyor:<\/p>\n<p>&#8220;Haberiniz olsun ki, Allah&#8217;\u0131n dostlar\u0131na korku yoktur, onlar hi\u00e7 \u00fcz\u00fclmeyeceklerdir de.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Onlar Allah&#8217;a inanm\u0131\u015f ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Onlar i\u00e7in d\u00fcnya hayat\u0131nda da, ahirette de m\u00fcjde vard\u0131r. Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi s\u00f6zlerin de\u011fi\u015fmesi s\u00f6zkonusu de\u011fildir. B\u00fcy\u00fck kurtulu\u015f, b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131 i\u015fte budur.&#8221;<\/p>\n<p>Bu \u015fekilde b\u00fct\u00fcn i\u015flerinde, eylemlerinde, hareketlerinde ve duru\u015flar\u0131nda Allah onlarla beraber oldu\u011fu halde, Allah&#8217;\u0131n dostlar\u0131 nas\u0131l korkuya kap\u0131l\u0131r veya \u00fcz\u00fcl\u00fcrler? \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Allah&#8217;\u0131n dostlar\u0131d\u0131rlar. O&#8217;na iman ederler, O&#8217;ndan korunurlar, gizli-a\u00e7\u0131k her yerde O&#8217;nun kontrol\u00fc alt\u0131nda olduklar\u0131n\u0131 bilirler:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar Allah&#8217;a inanm\u0131\u015f ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nm\u0131\u015flard\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar Allah&#8217;\u0131n dostlar\u0131 olduklar\u0131 i\u00e7in ve s\u00fcrekli olarak O&#8217;nunla ili\u015fki i\u00e7inde olduklar\u0131 halde neden korksunlar, neden \u00fcz\u00fcls\u00fcnler? Neye \u00fcz\u00fcls\u00fcnler? Neden korksunlar? \u00c7\u00fcnk\u00fc hem d\u00fcnya hayat\u0131nda, hem de ahirette m\u00fcjde onlar\u0131nd\u0131r. Bu de\u011fi\u015fmeyecek olan Allah&#8217;\u0131n ger\u00e7ek s\u00f6z\u00fc, taahh\u00fcd\u00fcd\u00fcr:<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi s\u00f6zlerin de\u011fi\u015fmesi s\u00f6zkonusu de\u011fildir.&#8221; &#8220;B\u00fcy\u00fck kurtulu\u015f, b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131 i\u015fte budur.&#8221;<\/p>\n<p>Burada kendilerinden s\u00f6z edilen Allah&#8217;\u0131n dostlar\u0131, ger\u00e7ek anlamda iman eden m\u00fc&#8217;minler, ger\u00e7ek anlamda takva sahibi muttakilerdir. \u0130man ise, kalpte iyice yerle\u015fen ve eylemle desteklenen bir ger\u00e7ektir. Eylem ise, Allah&#8217;\u0131n emrettiklerini yerine getirmek, Allah&#8217;\u0131n yasaklad\u0131klar\u0131ndan ka\u00e7\u0131nmakt\u0131r. Allah&#8217;\u0131n dostu olmay\u0131 bu \u015fekilde anlamam\u0131z gerekir. S\u0131radan halk\u0131n anlad\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde de\u011fil! \u00c7\u00fcnk\u00fc halk deli-divane kimselere, &#8220;veli&#8221; demektedir.<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n dostlar\u0131na ili\u015fkin bu koruma ve himaye etmeye ba\u011fl\u0131 olarak y\u00fcce Allah, Peygamber&#8217;e -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- hitap etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc peygamber Allah, dostlar\u0131n\u0131n en \u00f6nde gelenidir. B\u00f6ylece O&#8217;nu yalanlay\u0131c\u0131lar ve iftirac\u0131lara kar\u015f\u0131 huzura kavu\u015fturmu\u015f olmaktad\u0131r. Zira o s\u0131rada iftirac\u0131lar ve yalanlay\u0131c\u0131lar, g\u00fc\u00e7 ve mevki sahibi idiler.<\/p>\n<p>&#8220;K\u00e2firlerin s\u00f6zleri sak\u0131n seni \u00fczmesin. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u00fcm\u00fc ile, Allah&#8217;\u0131n tekelindedir. O, her \u015feyi i\u015fiten ve her \u015feyi bilendir.&#8221;<\/p>\n<p>Burada, izzet ve \u015feref yaln\u0131z Allah&#8217;a tahsis ediliyor. Ba\u015fka yerlerde oldu\u011fu gibi, bu izzet ve \u015feref peygamberi ve m\u00fc&#8217;minleri de kapsayacak kadar geni\u015f tutulmuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada s\u00f6zkonusu olan, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n dostlar\u0131n\u0131 korumas\u0131d\u0131r. Bu nedenle izzetin tamam\u0131, Allah&#8217;a tahsis ediliyor. Asl\u0131nda ger\u00e7ekten de izzet yaln\u0131z Allah&#8217;\u0131nd\u0131r. Peygamber ve m\u00fc&#8217;minler de izzetlerini O&#8217;nun izzetinden al\u0131rlar. Geriye kalan b\u00fct\u00fcn insanlar ise bu izzetten yoksundurlar. Kurey\u015f&#8217;in b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayan m\u00fc\u015frikleri de bu konuda di\u011fer insanlar gibidirler. Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ise, Allah&#8217;\u0131n kendi dostlar\u0131na bah\u015fetti\u011fi ilahi himaye alt\u0131ndad\u0131r. Onlar\u0131n dediklerine \u00fcz\u00fclmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah onunla beraberdir. Ve O, her \u015feyi i\u015fiten ve her \u015feyi bilendir. Onlar\u0131n s\u00f6zlerini i\u015fiten, tuzaklar\u0131n\u0131 bilen, kendi dostlar\u0131n\u0131, d\u00fc\u015fman\u0131n s\u00f6zlerinden ve tuzaklar\u0131ndan koruyand\u0131r. G\u00f6klerdeki ve yerdeki herkes; insan olsun, cin olsun, melek olsun, g\u00f6klerde ve yerde bulunan herkes g\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131, isyank\u00e2rlar\u0131 ve takva sahipleriyle herkes O&#8217;nun elindedir. Yarat\u0131klar\u0131 i\u00e7inde g\u00fc\u00e7 ve kudret sahibi herkes, O&#8217;nun otoritesi ve hakimiyeti alt\u0131ndad\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Haberiniz olsun ki, g\u00f6klerde ve yerde kimler varsa hepsi Allah&#8217;\u0131nd\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Burada bir hikmete ba\u011fl\u0131 olarak metinde, &#8220;\u015eey-nesbe&#8221; anlam\u0131na gelen &#8220;m\u00e2&#8221; kullan\u0131lmam\u0131\u015f, &#8220;kim&#8221; anlam\u0131na gelen, &#8220;men&#8221; kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada ama\u00e7, g\u00fc\u00e7l\u00fc varl\u0131klar\u0131n da di\u011fer g\u00fc\u00e7s\u00fcz varl\u0131klar gibi, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n emrinde oldu\u011funu ortaya koymakt\u0131r. Bu nedenle anlat\u0131m ayn\u0131 d\u00fczeyde s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr:<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131 bir yana b\u0131rakarak putlara tapanlar, asl\u0131nda bu d\u00fczmece ortaklara uymuyorlar.&#8221;<\/p>\n<p>Bu ortak olarak kabul edilen varl\u0131klar, asl\u0131nda hi\u00e7bir \u015feyde Allah&#8217;\u0131n ortaklar\u0131 de\u011fillerdir. Onlara tapanlar da, onlar\u0131n Allah&#8217;\u0131n ortaklar\u0131 olduklar\u0131n\u0131 sadece san\u0131yorlar, kesin bir bilgileri yoktur:<\/p>\n<p>&#8220;Sadece san\u0131ya, dayanaks\u0131z bilgiye uyuyorlar, s\u0131rf as\u0131ls\u0131z hayallerin pe\u015finden gidiyorlar.&#8221; (Ayetin asl\u0131nda, &#8220;Yahrusun&#8221; kavram\u0131; &#8220;Sezgilerine ve tahminlere g\u00f6re san\u0131yorlar. Kesin bilgi ve g\u00f6zleme dayanm\u0131yorlar&#8217; demektir.)<\/p>\n<p>Az ilerde s\u00fcrekli tekrarland\u0131klar\u0131 i\u00e7in insanlar\u0131n, habersiz olduklar\u0131 ilahi kudretin bu evrendeki manzaralar\u0131na ili\u015fkin baz\u0131 alanlar\u0131na, dikkati \u00e7ekilmektedir:<\/p>\n<p>&#8220;Geceyi dinlenmenize elveri\u015fli ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fc ayd\u0131nl\u0131k yapan O&#8217;dur. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz bu s\u00f6zlerde, onlara kulak verenler i\u00e7in bir\u00e7ok ibret dersi vard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Geceyi insanlar\u0131n istirahat edece\u011fi bir zaman dilimi olarak yaratan ve g\u00fcn d\u00fcz\u00fc ayd\u0131nl\u0131k k\u0131lan, durdurma ve harekete ge\u00e7irme g\u00fcc\u00fcne sahip olan Allah&#8217;t\u0131r. \u0130nsanlar\u0131 y\u00f6nlendirerek harekete ge\u00e7iren, insanlara g\u00f6z veren ve g\u00f6rmelerini sa\u011flayan O&#8217;dur&#8230; Hareketin ve durdurman\u0131n dizginlerini elinde tutan O&#8217;dur. \u0130nsanlar\u0131n hepsine g\u00fcc\u00fc yeten, insanlar i\u00e7indeki dostlar\u0131n\u0131 korumaya g\u00fcc\u00fc yeten O&#8217;dur&#8230; \u015e\u00fcphesiz O&#8217;nun el\u00e7isi olan Hz. Muhammed -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ve onunla birlikte olan m\u00fcsl\u00fcmanlar, Allah dostlar\u0131n\u0131n en \u00f6nde gelenleridir:<\/p>\n<p>&#8220;Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz bu s\u00f6zlerde, onlara kulak verenler i\u00e7in bir\u00e7ok ibret dersi vard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Kulak verenler ve i\u015fittiklerini d\u00fc\u015f\u00fcnenler i\u00e7in..<\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in metodu, ilahl\u0131k (uluhiyet) ve kulluk (ubudiyet) konular\u0131ndan s\u00f6z ederken \u00e7o\u011fu zaman k\u00e2inattan ald\u0131\u011f\u0131 manzaralar\u0131 kullan\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu evren, varl\u0131\u011f\u0131 ve manzaralar\u0131 ile f\u0131trata seslenen bir \u015fahittir. Onun bu dile geli\u015fini f\u0131trat reddedemez. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n metodu insanlara, bu d\u00fcnya hayatlar\u0131nda ve g\u00f6zleriyle g\u00f6rd\u00fckleri bu evrenle ili\u015fkilerinde g\u00f6r\u00fclen ahenk ve uyumla da hitab eder.<\/p>\n<p>Gerek i\u00e7inde rahata kavu\u015ftuklar\u0131 geceler, gerekse etraflar\u0131n\u0131 g\u00f6rmelerini sa\u011flayan g\u00fcnd\u00fcz, insanlar\u0131n hayatlar\u0131 ile s\u0131k\u0131 ili\u015fkileri bulunan evrensel iki realitedir. \u0130ki olayd\u0131r. Bu evrendeki deh\u015fet verici olaylar\u0131n insanlar\u0131n hayatlar\u0131 ile ahenk i\u00e7inde bulundu\u011fu; ara\u015ft\u0131rmada ve bilim&#8217;de derinle\u015fenlerin rahatl\u0131kla alg\u0131layabildikleri bir ger\u00e7ektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n i\u00e7lerinde bulunan f\u0131tratlar\u0131, bu evrenle gizli bir diyalog i\u00e7indedir! Onunla anla\u015fmaktad\u0131r!<\/p>\n<p>B\u00f6ylece anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, &#8220;Modern Bilimler&#8221; ortaya \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce insanlar bu evrenin dilinden habersiz de\u011fillerdi! Onlar yap\u0131lar\u0131 gere\u011fi olarak bu dili anl\u0131yorlard\u0131. Bu nedenle her \u015feyden haberi olan, her \u015feyi bilen y\u00fcce Allah, bunca as\u0131r \u00f6nce bu dille onlara hitabetmi\u015ftir. Bu dil, bilginin yenilenmesiyle yenilenen bir dildir. \u0130nsanlar bilgide (marifet) ilerledik\u00e7e, onu daha iyi anlayacaklard\u0131r. Yeter ki, kalplerini iman ile a\u00e7m\u0131\u015f ve bu ufuklara Allah&#8217;\u0131n nuru ile bakm\u0131\u015f olsunlar!<\/p>\n<p>Ortaklar ko\u015fmak suretiyle iftira etmek, y\u00fcce Allah&#8217;a \u00e7ocuk isnad etmek \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015febilir. Nitekim, m\u00fc\u015frik Araplar meleklerin Allah&#8217;\u0131n k\u0131zlar\u0131 olduklar\u0131n\u0131 san\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>Bu dersin sonunda, bu t\u00fcrden bir \u015firk ve iftiradan s\u00f6z eden bir halka yeral\u0131yor. Bu halka, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n metoduna ba\u011fl\u0131 olarak d\u00fcnyada delil getirmekle ba\u015fl\u0131yor ve ahirette azap ile sona eriyor:<br \/>\n<strong>ALLAH&#8217;A EVLAT \u0130SNAD ETME<\/p>\n<p>68- M\u00fc\u015frikler `Allah evl\u00e2t edindi&#8217; dediler. Ha\u015fa! O&#8217;nun hi\u00e7bir \u015feye ihtiyac\u0131 yoktur. G\u00f6klerde ve yerde ne varsa O&#8217;nundur. Bu konuda elinizde hi\u00e7bir kan\u0131t yoktur. Nas\u0131l oluyor da Allah hakk\u0131nda bilmedi\u011finiz bir \u015feyi s\u00f6yleyebiliyorsunuz!<\/p>\n<p>69- De ki; &#8220;Allah hakk\u0131nda yalan uyduranlar kesinlikle iflah olmazlar.<\/p>\n<p>70- D\u00fcnyada ge\u00e7ici bir yarar sa\u011flarlar, arkas\u0131ndan d\u00f6n\u00fc\u015fleri bizedir, sonra ger\u00e7ekleri ink\u00e2r etmelerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak onlara a\u011f\u0131r bir azap tatt\u0131r\u0131r\u0131z.<\/strong><\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00e7ocu\u011fu oldu\u011funa inanmak, ger\u00e7ekten \u00e7ok sa\u00e7ma bir inan\u00e7t\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcncedeki bir aksakl\u0131ktan kaynaklanmaktad\u0131r. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ezeli ve ebedi olan ilahi \u00f6zellikler ile, fani bir yarat\u0131k olan insan\u0131n \u00f6zellikleri aras\u0131ndaki korkun\u00e7 fark\u0131 kavramaktan aciz kalmaktad\u0131r. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceye saplananlar ayr\u0131ca fani varl\u0131klar\u0131n do\u011fum yolu ile varl\u0131klar\u0131n\u0131 devam ettirmelerindeki yasan\u0131n hikmetini de anlamakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekiyorlar. Halbuki bu varl\u0131klarda birtak\u0131m noksanl\u0131klar ve yanl\u0131\u015fl\u0131klar bulundu\u011fundan, nesillerini devam ettirmek i\u00e7in do\u011fal bir eksi\u011fi tamamlamaktad\u0131r ve b\u00f6yle eksiklikler Allah i\u00e7in s\u00f6zkonusu olamaz.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar \u00f6l\u00fcrler, fakat hayat Allah&#8217;\u0131n belirledi\u011fi zamana kadar s\u00fcrecektir. Bu zaman doluncaya kadar yarat\u0131c\u0131 olan Allah&#8217;\u0131n hikmeti insanlar\u0131n varl\u0131klar\u0131n\u0131 devam ettirmelerini gerektirmektedir. \u00c7ocuk ise, soyu s\u00fcrd\u00fcrmenin bir vas\u0131tas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar ya\u015flan\u0131rken, ihtiyarlar ve zay\u0131f d\u00fc\u015ferler. \u00c7ocuk, ihtiyar olan g\u00fcc\u00fcn gen\u00e7 bir g\u00fc\u00e7 ile de\u011fi\u015ftirilmesidir. Bu g\u00fc\u00e7, Allah&#8217;\u0131n diledi\u011fi \u015fekilde yery\u00fcz\u00fcn\u00fc bay\u0131nd\u0131r hale getirmek, hayat\u0131n devam\u0131 i\u00e7in zay\u0131flar\u0131n ve ihtiyarlar\u0131n yard\u0131m\u0131na ko\u015fmaya ili\u015fkin fonksiyonunu icra etmek i\u00e7in devreye girer.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar kendilerini ku\u015fatan \u015fartlara kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ederler. \u0130nsanlardan ve hayvanlardan olu\u015fan d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131rlar. Dolay\u0131s\u0131yla onlar kendi aralar\u0131nda dayan\u0131\u015fmak zorundad\u0131rlar. Bu t\u00fcr durumlarda insana yard\u0131m etmeye en yak\u0131n olan ki\u015fi \u00e7ocu\u011fudur.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar harcad\u0131klar\u0131 \u00e7abalarla kendileri i\u00e7in kazand\u0131klar\u0131 mallar\u0131n\u0131 \u00e7o\u011faltmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. \u00c7ocuk da, mal kazanmak i\u00e7in sarfedilen \u00e7abaya katk\u0131da bulunur.<\/p>\n<p>Ve buna benzer nice sahalarda bu yard\u0131m olay\u0131, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn bay\u0131nd\u0131r hale getirilmesi i\u00e7in belirledi\u011fi hikmeti gere\u011fi olarak ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Belirlenen s\u00fcre doluncaya ve Allah&#8217;\u0131n takdiri yerini buluncaya kadar, bu b\u00f6yle devam eder.<\/p>\n<p>Fakat ihtiya\u00e7lar\u0131n hi\u00e7biri Allah&#8217;\u0131n kendisi i\u00e7in s\u00f6zkonusu de\u011fildir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ne varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye, ne ihtiyarl\u0131\u011f\u0131 s\u0131ras\u0131nda yard\u0131mc\u0131ya, ne destek\u00e7iye, ne mala, ne de Allah&#8217;\u0131n y\u00fcce zat\u0131 ile ilgili akla gelen ve gelmeyen ba\u015fka bir \u015feye ihtiyac\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>Bu nedenle \u00e7ocuk sahibi olmas\u0131n\u0131n hikmeti ortadan kalkar. Zira ilahi yap\u0131, kendi zat\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir varl\u0131kla ba\u011f\u0131ml\u0131 de\u011fildir ki, \u00e7ocukla bu ama\u00e7 ger\u00e7ekle\u015fsin. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirmeleri i\u00e7in onlara bir nesil vermesinin hikmeti, onlar\u0131n yap\u0131lar\u0131n\u0131n yetersiz olmas\u0131 ve bu t\u00fcrden tamamlay\u0131c\u0131 bir yard\u0131mc\u0131ya ihtiya\u00e7 duymas\u0131d\u0131r. Onlar\u0131n yap\u0131lar\u0131 zorunlu olarak \u00e7ocu\u011fa ihtiya\u00e7 duyar. Yoksa mesele anlams\u0131z bir \u015fekilde d\u00fczenlenmi\u015f de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bu nedenle, &#8220;M\u00fc\u015frikler, `Allah evl\u00e2t edindi&#8221; dediler&#8221; ayetindeki m\u00fc\u015friklerin tavr\u0131 \u015fu \u015fekilde reddediliyor:<\/p>\n<p>&#8220;Ha\u015fa! O&#8217;nun hi\u00e7bir \u015feye ihtiyac\u0131 yoktur. G\u00f6klerde ve yerde ne varsa O&#8217;nundur.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Ha\u015fa!..&#8221;<\/p>\n<p>O&#8217;nun y\u00fcce zat\u0131 bu t\u00fcrden zanlardan, anlay\u0131\u015flardan ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerden m\u00fcnezzehtir.<\/p>\n<p>&#8220;O&#8217;nun hi\u00e7bir \u015feye ihtiyac\u0131 yoktur.&#8221;<\/p>\n<p>Biraz \u00f6nce s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz ve etmedi\u011fimiz, akla gelen ve gelmeyen di\u011fer ihtiya\u00e7lardan tam anlam\u0131 ile m\u00fcnezzehtir. \u00c7ocu\u011fun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gerektirecek her \u015feyden m\u00fcsta\u011fnidir. Sebepleri olu\u015fturan ihtiya\u00e7lard\u0131r. \u0130htiya\u00e7s\u0131z, hikmetsiz ve ama\u00e7s\u0131z olarak hi\u00e7bir \u015fey bo\u015f olarak varedilmemi\u015ftir:<\/p>\n<p>&#8220;G\u00f6klerde ve yerde ne varsa O&#8217;nundur.&#8221;<\/p>\n<p>Her \u015fey O&#8217;nun m\u00fclk\u00fcd\u00fcr. Dolay\u0131s\u0131yla y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00e7ocuk yard\u0131m\u0131 ile sahip olaca\u011f\u0131 hi\u00e7bir \u015fey yoktur. \u00d6yleyse O&#8217;nun i\u00e7in \u00e7ocuk sahibi olmak gereksizdir ve y\u00fcce Allah gereksiz \u015feylerden m\u00fcnezzehtir!<\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim kendi metoduna ba\u011fl\u0131 olarak, kel\u00e2mc\u0131lara ve di\u011fer felsefecilere g\u00f6re \u00f6nemli bir konu olu\u015fturan ilah\u0131n yap\u0131s\u0131 ile insan\u0131n yap\u0131s\u0131 etraf\u0131nda teorik tart\u0131\u015fmalara girmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in metodu olaylar\u0131 f\u0131trata en yak\u0131n yerinden, realite noktas\u0131ndan ele almakt\u0131r. Konunun bizzat kendisini ele al\u0131r. Bazen \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki haz\u0131r konular\u0131 sonsuza kadar ihmal ederek, zamanla bizzat kendisi bir ama\u00e7 halini alabilecek diyalektik varsay\u0131mlara g\u00f6re meseleleri ele almaz!<\/p>\n<p>Kur&#8217;an, burada bu kadarl\u0131k bir dokunu\u015fla yetiniyor. B\u00f6ylece onlar\u0131n pratik hayatlar\u0131na, \u00e7ocu\u011fa olan ihtiya\u00e7lar\u0131na, onlar\u0131n bu ihtiyac\u0131 nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerine, hi\u00e7bir \u015feye ihtiyac\u0131 olmayan, yerdeki ve g\u00f6klerdeki her \u015feye sahip olan y\u00fcce Allah i\u00e7in b\u00f6yle bir \u015feyin s\u00f6zkonusu olmayaca\u011f\u0131na dokunuyor. Bu konularda kesin bir kanaata varabilmeleri veya teorik bir tart\u0131\u015fmaya girmeden onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn delillerinin \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclmesi i\u00e7in, b\u00f6yle bir yola ba\u015fvuruyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc teorik tart\u0131\u015fma f\u0131trat\u0131n rahatl\u0131kla ve so\u011fukkanl\u0131l\u0131kla kabul edece\u011fi psikolojik dokunu\u015fun etkisini azaltabilmektedir.<\/p>\n<p>Sonra onlar\u0131 realite ile y\u00fczy\u00fcze getiriyor. Bu realite de onlar\u0131n, iddia ettiklerine kesin bir delil getiremeyecekleridir. Burada kesin delil, `otorite&#8217; olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc kesin delil, bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Kesin delil sahibi g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr, otorite sahibidir:<\/p>\n<p>&#8220;Bu konuda elinizde hi\u00e7bir kan\u0131t yoktur.&#8221;<\/p>\n<p>Bu s\u00f6ylediklerinizi do\u011frulayan bir belgeye, kesin bir delile sahip de\u011filsiniz.<\/p>\n<p>&#8220;Nas\u0131l oluyor da Allah hakk\u0131nda bilmedi\u011finiz bir \u015feyi s\u00f6yleyebiliyorsunuz?&#8221;<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n bilmedi\u011fi \u015feyi s\u00f6ylemesi yak\u0131\u015f\u0131ks\u0131z ve k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc bir harekettir. Peki bu hi\u00e7bir bilgiye dayanmayan s\u00f6z, y\u00fcce Allah hakk\u0131nda s\u00f6ylenmi\u015fse durum ne olur? O zaman bu, b\u00fct\u00fcn su\u00e7lardan daha b\u00fcy\u00fck bir su\u00e7 olur! Her \u015feyden \u00f6nce bu, Allah&#8217;\u0131n l\u00e2y\u0131k oldu\u011fu bir \u015fekilde kullar taraf\u0131ndan tenzih edilmesine ve sayg\u0131 duyulmas\u0131na ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durumda y\u00fcce Allah, sonradan olma, acizlik, noksanl\u0131k ve kusur gibi durumlarla tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015f olur. Y\u00fcce Allah bunlar\u0131n hepsinden \u00e7ok y\u00fcce ve m\u00fcnezzehtir&#8230; Sonra b\u00f6yle bir anlay\u0131\u015f, yaratan ve yarat\u0131lan aras\u0131ndaki ili\u015fki bak\u0131m\u0131ndan da bir sap\u0131kl\u0131kt\u0131r. Bu ayn\u0131 zamanda, yaratan ile yarat\u0131lan aras\u0131ndaki ili\u015fkilerle ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncede de bir sap\u0131kl\u0131kt\u0131r. Bu konudaki sap\u0131kl\u0131k, hayat\u0131n, insan\u0131n ve g\u00fcnl\u00fck ili\u015fkilerin hepsine yans\u0131yacak bir sap\u0131kl\u0131\u011fa kaynakl\u0131k edecektir. Zira bu konular\u0131n hepsi de, bu ili\u015fkilerin belirlenmesiyle ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncenin detaylar\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Putperest d\u00fczenlerde, k\u00e2hinlerin ve kilisenin kendileri i\u00e7in yak\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn otorite ancak, ya y\u00fcce Allah ile k\u0131zlar\u0131 olan (!) melekler aras\u0131ndaki ili\u015fkiye dayal\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerden veya y\u00fcce Allah ile Meryem&#8217;in o\u011flu Hz. \u0130sa aras\u0131ndaki ili\u015fkiye dayal\u0131, `baba&#8217; ve `o\u011ful&#8217; ili\u015fkisinden ve ilk g\u00fcnah efsanesinden kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk g\u00fcnah efsanesinden de &#8220;g\u00fcnah \u00e7\u0131karma&#8221; (!) meselesi kilisenin, insanlar\u0131 s\u00f6zde \u0130sa&#8217;n\u0131n babas\u0131na ba\u011flama meseleleri do\u011fmu\u015ftur&#8230; Ve burada say\u0131lamayacak onca mesele, hep bu birinci halkadan, bozulmadan yani yaratan ile yarat\u0131lan aras\u0131ndaki ili\u015fkiye ait saplant\u0131dan kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar\u0131n bozulmas\u0131 ile hayat\u0131n her alan\u0131na uzanan b\u00fct\u00fcn di\u011fer halkalar\u0131 bozulur.<\/p>\n<p>Demek ki, mesele s\u0131rf inan\u00e7 sistemine ili\u015fkin bir d\u00fc\u015f\u00fcnce bozuklu\u011fu de\u011fildir. Bu hayat\u0131n hepsini ku\u015fatan bir meseledir. Kilise ile bilim ve ak\u0131l aras\u0131ndaki meydana gelen b\u00fct\u00fcn \u00e7at\u0131\u015fma, toplumun, kilisenin otoritesinden kurtulmas\u0131 ile sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ayn\u0131 zamanda toplumun, dinin otoritesinden kurtulmas\u0131 anlam\u0131na gelmi\u015ftir! \u0130\u015fte kilise ile dini e\u015fde\u011fer tutma anlay\u0131\u015f\u0131 da, bu birinci halkadaki yanl\u0131\u015ftan kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Yani Allah ile kullar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkilerle ilgili d\u00fc\u015f\u00fcnce bozuklu\u011fundan. Bunun arkas\u0131ndan b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131 etkisi alt\u0131na alan pek \u00e7ok k\u00f6t\u00fcl\u00fck devreye girdi. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131 materyalist ak\u0131mlar\u0131n pe\u015finde ko\u015fturdu. Bu ak\u0131mlar\u0131n getirdi\u011fi belalar ve fel\u00e2ketler y\u00fcz\u00fcnden, feryatlar g\u00f6klere y\u00fckseldi.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu nedenle isl\u00e2mi inan\u00e7 sistemi, bu ili\u015fkiyi hi\u00e7bir kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ve kapal\u0131l\u0131\u011fa meydan b\u0131rakmayacak bi\u00e7imde net bir a\u00e7\u0131kl\u0131kla ortaya koymaya \u00f6zen g\u00f6stermi\u015ftir&#8230; Y\u00fcce Allah ezeli ve ebedi yarat\u0131c\u0131d\u0131r. \u00c7ocu\u011fa ihtiyac\u0131 yoktur. O&#8217;nunla istisnas\u0131z b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n ili\u015fkisi, yarat\u0131c\u0131 ile yarat\u0131lan aras\u0131ndaki ili\u015fkiden \u00f6teye ge\u00e7emez. Evren, hayat ve canl\u0131lar de\u011fi\u015fmeyen ve ay\u0131r\u0131m yapmayan yasalara ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu yasalara uygun hareket eden kurtulur ve ba\u015far\u0131ya ula\u015f\u0131r. Bunlar\u0131 dikkate almayan ise, sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcr ve h\u00fcsrana u\u011frar. Bu konuda b\u00fct\u00fcn insanlar ayn\u0131d\u0131r. Hepsi de eninde sonunda Allah&#8217;\u0131n huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131lacakt\u0131r. Orada hi\u00e7bir \u015fefaat\u00e7\u0131 ve hi\u00e7bir ortak bulunmayacakt\u0131r. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde herkes tek ba\u015f\u0131na O&#8217;nun huzuruna varacakt\u0131r. Kim ne yapm\u0131\u015fsa O&#8217;nun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 alacakt\u0131r. Ve y\u00fcce Allah, o g\u00fcn hi\u00e7 kimseye zerre kadar haks\u0131zl\u0131k etmeyecektir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte kolay ve sade bir inan\u00e7 sistemi. Bu inan\u00e7 sisteminde bozuk yorumlara meydan verilmez. \u0130nsan\u0131n kalbini k\u00f6\u015felere, bucaklara y\u00f6neltecek hi\u00e7bir sap\u0131k veya e\u011fri taraf\u0131 yoktur. Gizli ve kapal\u0131 bir meselesi yoktur!<\/p>\n<p>Buna ba\u011fl\u0131 olarak b\u00fct\u00fcn insanlar Allah&#8217;\u0131n huzurunda ayn\u0131 seviyede dururlar. Hepsi de Allah&#8217;\u0131n yasalar\u0131na muhatapt\u0131r. Onlardan sorumludur. Herkes onlar\u0131n muhaf\u0131z\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte ancak bu anlay\u0131\u015fla, yani insanlar ile Allah aras\u0131ndaki ili\u015fkinin d\u00fczelmesinin bir sonucu olarak insanlar\u0131n kendi aralar\u0131ndaki ili\u015fkileri de d\u00fczelebilir.<\/p>\n<p>&#8220;De ki; Allah hakk\u0131nda yalan uyduranlar kesinlikle iflah olmazlar.&#8221;<\/p>\n<p>Hi\u00e7bir \u015fekilde iflah olmazlar. Ne bir patikada, ne de ba\u015fka bir yolda y\u00fcr\u00fcmekle kurtulabilirler. Ne d\u00fcnyada, ne de ahirette kurtulu\u015fa erebilirler. Ger\u00e7ek kurtulu\u015f, Allah&#8217;\u0131n sa\u011flam yasalar\u0131na uymakla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Allah&#8217;\u0131n bu yasalar\u0131 insanlar\u0131 iyili\u011fe iletir, insanl\u0131\u011f\u0131n ilerlemesini, toplumun d\u00fczelmesini, hayat\u0131n geli\u015fmesini sa\u011flar. O&#8217;nu ileriye do\u011fru iter. Ger\u00e7ek kurtulu\u015f, insani de\u011ferleri ayak alt\u0131na alma, insanl\u0131\u011f\u0131 hayvanlar\u0131n seviyesine indirme pahas\u0131na da olsa s\u0131rf maddi \u00fcretimi artt\u0131rmak de\u011fildir! \u00c7\u00fcnk\u00fc bu g\u00f6stermelik ve ge\u00e7ici bir kurtulu\u015ftur. Bu, insan\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131n kald\u0131rabilece\u011fi en m\u00fckemmel ve en \u00fcst\u00fcn geli\u015fme ve ilerleme \u00e7izgisinden sapmakt\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;D\u00fcnyada ge\u00e7ici bir yarar sa\u011flarlar, arkas\u0131ndan d\u00f6n\u00fc\u015fleri bizedir, sonra ger\u00e7ekleri ink\u00e2r etmelerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak onlara a\u011f\u0131r bir azap tatt\u0131r\u0131r\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>S\u0131rf basit bir yararlanma. Hem de k\u0131sa s\u00fcreli basit bir yararlanma. Ayr\u0131ca bir devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan kesik bir yararlanmad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yararlanma, insanl\u0131\u011fa l\u00e2y\u0131k olan ahiret yurdu ile ba\u011flant\u0131l\u0131 de\u011fildir. \u0130nsano\u011fluna lay\u0131k olan, \u00fcst\u00fcn yararlanmaya ileten, Allah&#8217;u k\u00e2inata yerle\u015ftirdi\u011fi yasalar\u0131ndan sapman\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak hemen arkas\u0131ndan, &#8220;a\u011f\u0131r bir azap&#8221; gelmektedir.<\/p>\n<p>HZ. NUH VE KAVM\u0130, HZ. MUSA VE F\u0130RAVUN<\/p>\n<p>Bu surede daha \u00f6nce eskiden ya\u015fam\u0131\u015f milletlere, onlar\u0131n kendi peygamberlerinin mesajlar\u0131n\u0131 yalanlamalar\u0131n\u0131n sonucu olarak neye u\u011frat\u0131ld\u0131klar\u0131na ve onlara varis olanlar\u0131n da s\u0131nanmak i\u00e7in varis k\u0131l\u0131nd\u0131klar\u0131na de\u011finmi\u015ftik:<\/p>\n<p>&#8220;Sizden \u00f6nceki nice ku\u015faklar\u0131, peygamberleri kendilerine a\u00e7\u0131k ger\u00e7ekler getirmi\u015flerken zalimce davranarak iman etmeye yana\u015fmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in yokettik. \u0130\u015fte biz a\u011f\u0131r su\u00e7lu toplumlar\u0131 b\u00f6yle cezaland\u0131r\u0131r\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Sonra nas\u0131l davranaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6relim diye sizi onlar\u0131n yerine ge\u00e7irerek yery\u00fcz\u00fcnde egemen k\u0131ld\u0131k.&#8221; (Yunus Suresi, 13-14)<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca her millete bir peygamber g\u00f6nderildi\u011fine ve ancak bu peygamberin g\u00f6nderili\u015finden sonra aralar\u0131nda adalet ile h\u00fck\u00fcm verildi\u011fine de i\u015faret etmi\u015ftik: &#8220;Her \u00fcmmete bir peygamber g\u00f6nderilmi\u015ftir. Peygamberler gelip de mesajlar\u0131n\u0131 duyurduktan sonra \u00fcmmetler hakk\u0131nda adalet uyar\u0131nca h\u00fck\u00fcm verilir, onlara haks\u0131zl\u0131k edilmez.&#8221; (Yunus Suresi, 47)<\/p>\n<p>\u015eimdi de surenin ak\u0131\u015f\u0131 bu iki meseleyi daha detayl\u0131 olarak ele al\u0131yor. Burada Hz. Nuh ile kavmi aras\u0131nda ge\u00e7en k\u0131ssan\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve Hz. Musa ile Firavun ve kurmaylar\u0131 aras\u0131nda ge\u00e7en k\u0131ssan\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6rnek olarak veriliyor. Bu iki \u00f6rnekte de; peygamberi kendisine geldikten, mesaj\u0131n\u0131 ilettikten, ilahi mesaja kar\u015f\u0131 gelmelerinin ac\u0131 sonu hakk\u0131nda onlar\u0131 uyard\u0131ktan sonra, bir milletin peygamberin mesaj\u0131n\u0131 yalanlamas\u0131 halinde \u00e7arpt\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 ceza ve o millet hakk\u0131ndaki h\u00fckm\u00fcn kesinlik kazanmas\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya konuyor.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 \u015fekilde Hz. Yunus&#8217;un k\u0131ssas\u0131na da k\u0131saca de\u011finiliyor. Hz. Yunus&#8217;un kavmi Allah&#8217;\u0131n azab\u0131 gelmeden k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce iman etmi\u015f, b\u00f6ylece azap \u00fczerlerinden kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve imanlar\u0131 sayesinde ondan kurtulmu\u015ftur&#8230; Bu da bir ba\u015fka a\u00e7\u0131dan onlara dokunmaktad\u0131r. \u0130lahi mesaj\u0131n yalanlay\u0131c\u0131lar\u0131na iman etmeyi cazip g\u00f6steren bir nitelik ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Peygamberin mesaj\u0131n\u0131 yalanlayan insanlara, belki uyar\u0131ld\u0131klar\u0131 azaptan sak\u0131n\u0131rlar ve sonlar\u0131, daha \u00f6nce Hz. Nuh&#8217;un ve Hz. Musa&#8217;n\u0131n peygamber olarak g\u00f6nderildi\u011fi milletlerin sonu gibi olmaz.<\/p>\n<p>Bundan \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcm; Allah ad\u0131na yalan uyduranlar\u0131n ve O&#8217;na ortak ko\u015fanlar\u0131n cezas\u0131n\u0131 Allah&#8217;a havale etmesi i\u00e7in Peygamber&#8217;e -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- y\u00f6nelik bir direktifle sona ermi\u015ftir:<\/p>\n<p>&#8220;De ki; Allah hakk\u0131nda yalan uyduranlar kesinlikle iflah olmazlar.&#8221; &#8220;D\u00fcnyada ge\u00e7ici bir yarar sa\u011flarlar, arkas\u0131ndan d\u00f6n\u00fc\u015fleri bizedir, sonra ger\u00e7ekleri ink\u00e2r etmelerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak onlara a\u011f\u0131r bir azap tatt\u0131r\u0131r\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>Bundan az \u00f6nce de Peygamber&#8217;e tam bir g\u00fcven verilmi\u015fti:<\/p>\n<p>&#8220;K\u00e2firlerin s\u00f6zleri sak\u0131n seni \u00fczmesin. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fcst\u00fcnl\u00fck, t\u00fcm\u00fc ile, Allah&#8217;\u0131n tekelindedir.&#8221; (Yunus Suresi, 65)<\/p>\n<p>Yine orada belirtilmi\u015fti ki, Allah dostlar\u0131na hi\u00e7bir korku yoktur ve onlar \u00fcz\u00fclmeyeceklerdir.<\/p>\n<p>Surenin ak\u0131\u015f\u0131 yeni bir direktif ile devam ediyor. Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- onlara, Hz. Nuh&#8217;un k\u0131ssas\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. Bu k\u0131ssada Hz. Nuh&#8217;un kavmine meydan okuyu\u015funa, onun ve onunla birlikte iman edenlerin kurtulu\u015funa ve yery\u00fcz\u00fcnde onlara varis olmalar\u0131na, say\u0131 ve g\u00fc\u00e7 olarak kendilerinden \u00e7ok daha ilerde olan mesaj\u0131 yalanlayanlar\u0131n ise, yokedili\u015fine \u00f6zellikle parmak bas\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Bu k\u0131ssalar\u0131n bu surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde ve biraz \u00f6nceki birbirine yak\u0131n kavramlar aras\u0131nda yeralmas\u0131n\u0131n nedeni ise a\u00e7\u0131kt\u0131r. Kur&#8217;an&#8217;daki k\u0131ssalar, bir surede yeral\u0131rken, oradaki bir fonksiyonu icra etmek i\u00e7in yer al\u0131rlar. Ayn\u0131 k\u0131ssalar de\u011fi\u015fik yerlerde farkl\u0131 ifadelerle, \u00fcslublarla surenin ak\u0131\u015f\u0131na uygun bi\u00e7imde yeralabilirler. K\u0131ssalar\u0131n herhangi bir yerde aktar\u0131lan bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, i\u00e7inde yerald\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131m\u0131n gerekli olan ihtiyac\u0131n\u0131 tam anlam\u0131 ile kar\u015f\u0131lar. Bazen k\u0131ssan\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ba\u015fka bir yerde de sunulabilir. Zira burada k\u0131ssan\u0131n ba\u015fka bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc aktarmak daha uygun d\u00fc\u015fer. Burada Hz. Nuh, Hz. Musa ve Hz. Yunus&#8217;un k\u0131ssalar\u0131ndan aktar\u0131lan b\u00f6l\u00fcmlerinden ve onlar\u0131n sunu\u015f metodundan anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, bu olaylar Mekke&#8217;deki m\u00fc\u015friklerin Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun ve onunla birlikte olan bir avu\u00e7 m\u00fc&#8217;min toplulu\u011fa kar\u015f\u0131 nas\u0131l tav\u0131r tak\u0131nd\u0131klar\u0131 ve bu m\u00fc&#8217;min az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fa, kuvvete ve otoriteye ra\u011fmen iman\u0131n\u0131n onuru ile onlara nas\u0131l kar\u015f\u0131 koydu\u011fu ile yak\u0131ndan ilgilidir. Yine bu k\u0131ssalar\u0131n da kendi aralar\u0131nda bir uyum sa\u011flad\u0131klar\u0131n\u0131, orada ve ard\u0131ndan gelen yorumlar ve de\u011ferlendirmelerle bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck sa\u011flad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rece\u011fiz.<br \/>\n<strong>HZ. NUH&#8217;UN KISSASI<\/p>\n<p>71- Onlara Nuh&#8217;un hik\u00e2yesini anlat: Hani o soyda\u015flar\u0131na demi\u015fti ki; &#8220;Ey soyda\u015flar\u0131m, e\u011fer kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131k\u0131p Allah&#8217;\u0131n ayetlerini hat\u0131rlatmam a\u011f\u0131r\u0131n\u0131za gidiyorsa ben Allah&#8217;a dayand\u0131m; siz de Allah&#8217;a ortak ko\u015ftu\u011funuz putlarla birlikte ne yapaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131n\u0131z, sonra vard\u0131\u011f\u0131n\u0131z karardan dolay\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131z a\u011fr\u0131mas\u0131n; arkas\u0131ndan \u015fahs\u0131ma ili\u015fkin karar\u0131n\u0131z\u0131, bana hi\u00e7bir m\u00fchlet tan\u0131maks\u0131z\u0131n uygulay\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>72- E\u011fer \u00e7a\u011fr\u0131ma s\u0131rt d\u00f6n\u00fcyorsan\u0131z, ben sizden herhangi bir \u00fccret istemi\u015f de\u011filim, benim \u00e7abam\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verecek olan sadece Allah&#8217;d\u0131r; bana m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, Allah&#8217;\u0131n buyruklar\u0131na teslim olanlar\u0131n ilki olmam emredildi.<\/p>\n<p>73- Yine de onu yalanlad\u0131lar. Biz de onu ve gemideki arkada\u015flar\u0131n\u0131 bo\u011fulmaktan kurtararak, bo\u011fulanlar\u0131n yerine ge\u00e7irdik ve ayetlerimizi yalanlayanlar\u0131 bo\u011fduk. G\u00f6r bakal\u0131m, uyar\u0131l\u0131p da yola gelmeyenlerin sonu nice oldu?<\/strong><\/p>\n<p>Burada sunulan b\u00f6l\u00fcm, Hz. Nuh&#8217;un k\u0131ssas\u0131n\u0131n son b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Uzun uyar\u0131dan, uzun boylu hat\u0131rlatmadan ve onlar\u0131n uzun bir s\u00fcre peygamberin mesaj\u0131n\u0131 yalanlamalar\u0131ndan sonra gelen en son meydan okuyu\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Bu b\u00f6l\u00fcmde ne gemi konusuna, ne kimlerin ona bindi\u011fine, ne Tufan&#8217;a, ne de b\u00f6l\u00fcmle ilgili detaylara ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalara yer veriliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada \u00f6nemli olan meydan okuyu\u015fu ve yaln\u0131z Allah&#8217;dan yard\u0131m dilemeyi, Peygamber&#8217;in ve onunla birlikte onlar\u0131n az\u0131nl\u0131kta olduklar\u0131 halde kurtulmas\u0131n\u0131, \u00e7o\u011funlu\u011fa ve kuvveti ellerinde bulundurmalar\u0131na ra\u011fmen, peygamberin mesaj\u0131n\u0131 yalanlayanlar\u0131n hel\u00e2k olu\u015funu \u00f6n plana \u00e7\u0131karmakt\u0131r. Bu nedenle surenin ak\u0131\u015f\u0131 k\u0131ssan\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcne yay\u0131lm\u0131yor, bir tek b\u00f6l\u00fcmde yo\u011funla\u015f\u0131yor. Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn de detaylar\u0131na girilmiyor, \u00f6zellikle sonunda al\u0131nan neticelere a\u011f\u0131rl\u0131k veriyor. Zira k\u0131ssan\u0131n burada ele al\u0131nmas\u0131ndan ama\u00e7 budur.<\/p>\n<p>&#8220;Onlara Nuh&#8217;un hik\u00e2yesini anlat, hani o soyda\u015flar\u0131na demi\u015fti ki; &#8220;Ey soyda\u015flar\u0131m, e\u011fer kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131k\u0131p Allah&#8217;\u0131n ayetlerini hat\u0131rlatmam a\u011f\u0131r\u0131n\u0131za gidiyorsa, ben Allah&#8217;a dayand\u0131m; siz de Allah&#8217;a ortak ko\u015ftu\u011funuz putlarla birlikte ne yapaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131n\u0131z, sonra vard\u0131\u011f\u0131n\u0131z karardan dolay\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131z a\u011fr\u0131mas\u0131n; arkas\u0131ndan \u015fahs\u0131ma ili\u015fkin karar\u0131n\u0131z\u0131 bana hi\u00e7bir m\u00fchlet tan\u0131maks\u0131z\u0131n uygulay\u0131n\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>E\u011fer benim yapt\u0131klar\u0131m sizi zor durumda b\u0131rakt\u0131ysa ve art\u0131k siz benim aran\u0131zda kalmama, sizi Allah yoluna \u00e7a\u011f\u0131rmama, Allah&#8217;\u0131n ayetlerini size hat\u0131rlatmama tahamm\u00fcl edemeyecek duruma geldiyseniz, i\u015fte siz ve yapabilecekleriniz! \u0130stedi\u011finizi yap\u0131n!.. Bense kendi yolunda y\u00fcr\u00fcmeye devam edece\u011fim. Ve bu konuda Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na dayanmayaca\u011f\u0131m.<\/p>\n<p>&#8220;Ben Allah&#8217;a dayand\u0131m.&#8221;<\/p>\n<p>Yaln\u0131z O&#8217;na dayand\u0131m. O, bana yeter. Ba\u015fka dostlara ve yard\u0131m edicilere ihtiyac\u0131m yoktur.<\/p>\n<p>&#8220;Siz de Allah&#8217;a ortak ko\u015ftu\u011funuz putlarla birlikte ne yapaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131n\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>Yapaca\u011f\u0131n\u0131z i\u015fin girdisini-\u00e7\u0131kt\u0131s\u0131n\u0131 belirleyiniz. Dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde b\u00fct\u00fcn haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6r\u00fcn.<\/p>\n<p>&#8220;Sonra vard\u0131\u011f\u0131n\u0131z karardan dolay\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131z a\u011fr\u0131mas\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p>Tam tersine, ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z tav\u0131r hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcnceniz net olsun. Yapmay\u0131 kararla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u015feyde bir kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k, bir kapal\u0131l\u0131k, bir karars\u0131zl\u0131k ve vazge\u00e7me olmas\u0131n!<\/p>\n<p>&#8220;Arkas\u0131ndan \u015fahs\u0131ma ili\u015fkin karar\u0131n\u0131z\u0131 uygulay\u0131n\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130yice d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp ta\u015f\u0131nd\u0131ktan; meseleyi b\u00fct\u00fcn boyutlar\u0131 ile de\u011ferlendirdikten ve hi\u00e7bir teredd\u00fcde meydan b\u0131rakmayan kesin yarg\u0131dan sonra, benim \u015fahs\u0131mla ilgili plan\u0131n\u0131z\u0131 ve karar\u0131n\u0131z\u0131 uygulay\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>&#8220;Bana hi\u00e7bir m\u00fchlet tan\u0131may\u0131n\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>Haz\u0131rl\u0131k yapmam ve \u00f6nlem almam i\u00e7in bana zaman tan\u0131may\u0131n\u0131z. Benim b\u00fct\u00fcn haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131m ba\u015fkas\u0131na de\u011fil, yaln\u0131z Allah&#8217;a dayanmamd\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ger\u00e7ekten k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131, apa\u00e7\u0131k bir meydan okuyu\u015ftur. Bu s\u00f6z\u00fc, elinde yeterli g\u00fc\u00e7 ve kuvveti bulunduran, kendi haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na tam anlam\u0131 ile g\u00fcvenen kimseden ba\u015fkas\u0131 s\u00f6yleyemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc buradaki ifade, d\u00fc\u015fman\u0131n \u00f6fkesini kendi \u00fczerine \u00e7ekme, dokunakl\u0131 s\u00f6zlerle onlar\u0131n kendisine sald\u0131rmalar\u0131na yola\u00e7an anlam\u0131na gelmektedir! Peki Hz. Nuh&#8217;un s\u0131rt\u0131n\u0131 dayad\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7 ve haz\u0131rl\u0131k neydi? Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7lerine kar\u015f\u0131 ne vard\u0131 elinde?<\/p>\n<p>\u0130man onunla beraberdi. B\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7lerin \u00f6n\u00fcnde k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, \u00e7o\u011funlu\u011fun \u00f6n\u00fcnde dize geldi\u011fi b\u00fct\u00fcn \u00f6nlemlerin kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7aresiz kald\u0131\u011f\u0131 kuvvetli bir iman. Hz. Nuh&#8217;un arkas\u0131nda kendi dostlar\u0131n\u0131, \u015feytan\u0131n dostlar\u0131n\u0131n elinde b\u0131rakmayan y\u00fcce Allah vard\u0131!<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu yaln\u0131z Allah&#8217;a imand\u0131r ki, sahibini bu evrende yeralan b\u00fct\u00fcn canl\u0131 ve cans\u0131z varl\u0131klara egemen olan b\u00fcy\u00fck kuvvetin kayna\u011f\u0131na kavu\u015fturur. Dolay\u0131s\u0131yla bu meydan okuyu\u015f bir aldanma, bir \u00f6fke, bir intihar de\u011fildir! Bu ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fck olan kuvvetin, kesin iman sahipleri kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u00f6n\u00fckle\u015fen, eriyip giden basit, ge\u00e7ici kuvvetlere meydan okuyu\u015fudur.<\/p>\n<p>Allah yoluna \u00e7a\u011fr\u0131da bulunan m\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in Allah&#8217;\u0131n el\u00e7ileri en g\u00fczel \u00f6rneklerdir&#8230; Buna ba\u011fl\u0131 olarak, dava sahibi m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kalplerini dolup ta\u015f\u0131ncaya kadar bu g\u00fcvenle doldurmalar\u0131 gerekir. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn gayr\u0131me\u015fru b\u00fct\u00fcn otoritelerine kar\u015f\u0131 yaln\u0131z Allah&#8217;a dayanmalar\u0131 zorunludur.<\/p>\n<p>Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn gayr\u0131me\u015fru otoriteleri onlara i\u015fkenceden ve eziyetten ba\u015fka bir zarar veremezler. Bu eziyetin ise bir imtihan vesilesi kabul edilmesi gerekir. Yoksa y\u00fcce Allah, dostlar\u0131na yard\u0131m etmekten aciz de\u011fildir. Kendi dostlar\u0131n\u0131, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n ellerine teslim etmesi anlam\u0131na da gelmez bu. Bu sadece bir s\u0131namad\u0131r. Kalpleri ve saflar\u0131 belirleyen bir s\u0131nama. Bundan hemen sonra, atak s\u0131ras\u0131 m\u00fc&#8217;minlere gelir. Ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlara s\u00f6z verdi\u011fi zafer ve egemenlik ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, kendi kullar\u0131ndan biri olan Hz. Nuh&#8217;un k\u0131ssas\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. Burada Hz. Nuh, zaman\u0131n gayr\u0131me\u015fru otoritesini elinde bulunduran g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 apa\u00e7\u0131k ve net olarak meydan okuyor. \u015eimdi bu k\u0131ssay\u0131 ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde izleyelim ve sonunu hemen g\u00f6relim:<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer \u00e7a\u011fr\u0131ma s\u0131rt d\u00f6n\u00fcyorsan\u0131z, ben sizden herhangi bir \u00fccret istemi\u015f de\u011filim, benim eme\u011fimin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verecek olan sadece Allah&#8217;d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>E\u011fer siz benden y\u00fcz \u00e7evirecek ve uzakla\u015facak olursan\u0131z, ne haliniz varsa g\u00f6r\u00fcn! Ben zaten sizi do\u011fru yola iletmek i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131m \u00e7al\u0131\u015fma kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bir \u00fccret istemiyorum ki, sizin bana s\u0131rt \u00e7evirmenizle benim \u00fccretim azals\u0131n!<\/p>\n<p>&#8220;Benim \u00e7abam\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verecek olan sadece Allah&#8217;d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Sizin b\u00f6yle bir tav\u0131r tak\u0131nman\u0131z, benim inanc\u0131ma ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131 sarsmaz. Ben kendimi b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah&#8217;a teslim etmekle emrolundum:<\/p>\n<p>&#8220;Bana m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, Allah&#8217;\u0131n buyruklar\u0131na teslim olanlar\u0131n ilki olmam emredildi.&#8221;<\/p>\n<p>Madem ki bana b\u00f6yle emir verildi, ben m\u00fcsl\u00fcmanlardan\u0131m. Peki sonu\u00e7 ne oldu?<\/p>\n<p>&#8220;Yine de onu yalanlad\u0131lar. Biz de onu ve gemideki arkada\u015flar\u0131n\u0131 bo\u011fulmaktan kurtararak bo\u011fulanlar\u0131n yerine ge\u00e7irdik ve ayetlerimizi yalanlayanlar\u0131 bo\u011fduk.&#8221;<\/p>\n<p>K\u0131saca b\u00f6yle oldu i\u015fte. O ve onunla birlikte olanlar yani m\u00fc&#8217;minler gemide kurtuldular. Bir avu\u00e7 kadar bir az\u0131nl\u0131k olmalar\u0131na ra\u011fmen yery\u00fcz\u00fc onlara emanet edildi. Peygamberin mesaj\u0131n\u0131 yalanlayanlar g\u00fc\u00e7lerine ve \u00e7o\u011funluk olmalar\u0131na ra\u011fmen bo\u011fuldular.<\/p>\n<p>&#8220;G\u00f6r bakal\u0131m, uyar\u0131l\u0131p da, yola gelmeyenlerin sonu nice oldu?&#8221; \u0130steyen, &#8220;uyar\u0131l\u0131p da yola gelmeyen&#8221; yalanlay\u0131c\u0131lar\u0131n sonuna baks\u0131n. \u00d6\u011f\u00fct ve ibret almak isteyen, kurtulu\u015fa eren m\u00fc&#8217;minlerin sonlar\u0131ndan ibret als\u0131n.<\/p>\n<p>Surenin anlat\u0131m seyri, Hz. Nuh&#8217;un ve onunla birlikte olanlar\u0131n kurtulu\u015funu hemencecik ilan ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Hz. Nuh ve onunla birlikte olan m\u00fc&#8217;min az\u0131nl\u0131k, b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu olu\u015fturan kitleye meydan okumu\u015f ve b\u00fcy\u00fck bir tehlike ile y\u00fczy\u00fcze gelmi\u015fti. Dolay\u0131s\u0131yla sonu\u00e7, s\u0131rf bu \u00e7o\u011funlu\u011fun yokedili\u015fi de\u011fildi. Bundan daha \u00f6ncelikli bir \u00f6neme sahip olan, m\u00fc&#8217;min az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn tehlikelerden kurtulmas\u0131, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn onlara emanet edilmesiydi. Zira yery\u00fcz\u00fcn\u00fc tekrar bay\u0131nd\u0131r hale getirecek, diriltecek, \u015fenlendirecek ve belli bir s\u00fcreden beri aksat\u0131lm\u0131\u015f bulunan ba\u015fl\u0131ca rollerini tekrar \u00fcstlenecek bu bir avu\u00e7 m\u00fc&#8217;min az\u0131nl\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>Bu y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki bir yasas\u0131d\u0131r. Bu konuda kendi dostlar\u0131na verdi\u011fi bir taahh\u00fcd\u00fcd\u00fcr. Bir kere m\u00fc&#8217;min olan toplulu\u011fun yolu uzad\u0131\u011f\u0131nda bilmelidir ki, ger\u00e7ekten izlemesi gereken yol, bu yoldur. Sonucun ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fc emanet alacak kitlenin m\u00fc&#8217;minler oldu\u011funa kesin kanaat getirmelidir. Allah&#8217;\u0131n taahh\u00fcd\u00fcn\u00fcn ve s\u00f6z\u00fcn\u00fcn erken ger\u00e7ekle\u015fmesini istememelidir. Allah&#8217;\u0131n s\u00f6z\u00fc ger\u00e7ekle\u015finceye kadar yoluna devam etmelidir. Y\u00fcce Allah, ha\u015fa, dostlar\u0131n\u0131 aldatmaz. Kudreti ve kuvveti ile onlara destek olmaktan aciz de\u011fildir. Yine y\u00fcce Allah, onlar\u0131 d\u00fc\u015fmanlar\u0131na teslim etmez&#8230; \u015eu kadar var ki, y\u00fcce Allah s\u0131namalarla m\u00fc&#8217;minlere pek \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011fretir, onlar\u0131 e\u011fitir ve donat\u0131r&#8230;<\/p>\n<p><strong>AYETLER-MUC\u0130ZELER<\/strong><\/p>\n<p>Surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde Hz. Nuh&#8217;tan sonraki peygamberlere k\u0131sa ve \u00f6zet olarak de\u011finiliyor. Onlar\u0131n, insanlara getirdikleri belgeleri, mesajlar\u0131 ve harikalar\u0131, ilahi mesaj\u0131 yalanlay\u0131c\u0131 sap\u0131klar\u0131n nas\u0131l kar\u015f\u0131lad\u0131klar\u0131na i\u015faret ediliyor:<br \/>\n<strong>74- Sonra Nuh&#8217;un ard\u0131ndan bir\u00e7ok peygamberi soyda\u015flar\u0131na g\u00f6nderdik. Peygamberler soyda\u015flar\u0131na a\u00e7\u0131k mesajlar getirdiler. Fakat soyda\u015flar\u0131 daha \u00f6nce yalanlad\u0131klar\u0131 ger\u00e7eklere inanmaya yana\u015fmad\u0131lar. Biz de, \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc a\u015fanlar\u0131n kalplerini b\u00f6yle m\u00fch\u00fcrleriz.<\/strong><\/p>\n<p>Bu peygamberler kendi milletlerine mucizeler getirdiler. Ayeti kerime diyor ki:<\/p>\n<p>&#8220;Fakat soyda\u015flar\u0131 daha \u00f6nce yalanlad\u0131klar\u0131 ger\u00e7eklere inanmaya yana\u015fmad\u0131lar.&#8221;<\/p>\n<p>Burada, &#8220;onlar, kendilerine mucizeler geldikten sonra da, t\u0131pk\u0131 bu mucizeler gelmezden \u00f6nce oldu\u011fu gibi, yalanlamalar\u0131na devam ettiler, mucizeler onlar\u0131 bu inatlar\u0131ndan vazge\u00e7irmedi&#8221; anlam\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131labilir. Bunun yan\u0131nda ayn\u0131 ifade, &#8220;Peygamberlerin mesajlar\u0131n\u0131 yalanlayanlar, ku\u015faklar\u0131 farkl\u0131 da olsa, bir topluluktu. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n karakteri birdi. Bu nedenle onlar\u0131n, daha \u00f6ncekilerin yalanlad\u0131klar\u0131na veya kendilerinin bu \u00f6nceki nesillerin \u015fah\u0131slar\u0131nda yalanlad\u0131klar\u0131na iman etmeleri m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Bunlar da onlardand\u0131. Karakterleri birdi. Mucizelere kar\u015f\u0131 tav\u0131rlar\u0131 ve tutumlar\u0131 birdi. Kalplerini bu mucizelere a\u00e7m\u0131yorlard\u0131. Ak\u0131llar\u0131 ile onlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp de\u011ferlendirmiyorlard\u0131. Ayr\u0131ca onlar do\u011fru yol \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcmek i\u00e7in zorunlu olan do\u011fru istikamet ve itidalin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fm\u0131\u015f azg\u0131n ve sald\u0131rgan kimselerdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, kendisi ile d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri ve ger\u00e7e\u011fi ara\u015ft\u0131r\u0131p g\u00f6rmeleri i\u00e7in vermi\u015f oldu\u011fu kavray\u0131\u015f yeteneklerini kullanm\u0131yorlard\u0131r. \u0130\u015fte buna benzer olumsuz tav\u0131rlar\u0131 kalplerinin kararmas\u0131na, kapanmas\u0131na ve giri\u015f-\u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131n t\u0131kanmas\u0131na neden oluyordu&#8221; anlam\u0131na gelebilir:<\/p>\n<p>&#8220;Biz \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc a\u015fanlar\u0131n kalplerini b\u00f6yle m\u00fch\u00fcrleriz.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n ezeli olan yasas\u0131na uygun olarak sahibi taraf\u0131ndan kapat\u0131lan kalbe y\u00fcce Allah m\u00fch\u00fcr vurur. Onu dondurur ve ta\u015fla\u015ft\u0131r\u0131r. Art\u0131k o hi\u00e7bir mesaj\u0131 alg\u0131layamaz ve kabullenemez&#8230; Do\u011fal olarak bu i\u015flem, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ba\u015ftan bu kalplerin do\u011fru yola ula\u015fmalar\u0131n\u0131 engellemek istedi\u011fi anlam\u0131na gelmez. Bu Allah&#8217;\u0131n bir yasas\u0131d\u0131r. \u015eartlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi her yerde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girer.<\/p>\n<p><strong>HZ. MUSA VE F\u0130RAVUN HANEDANI<br \/>\n<\/strong><br \/>\nBu surenin konular\u0131 ba\u011flam\u0131nda ele al\u0131nan Hz. Musa&#8217;n\u0131n k\u0131ssas\u0131 ise, yalanlama ve meydan okuma a\u015famas\u0131ndan ele al\u0131n\u0131yor. Firavun ve askerlerinin bo\u011fulmas\u0131 ile de sona eriyor. Kapsam\u0131 Hz. Nuh&#8217;un k\u0131ssas\u0131n\u0131n \u00e7evresinden daha geni\u015f tutuluyor. Burada Mekke&#8217;deki m\u00fc\u015friklerin Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131 ile, o zamanki m\u00fc\u015friklerin tutumu aras\u0131nda ve Peygamberin etraf\u0131nda bulunan m\u00fc&#8217;minler ile o zamanki m\u00fc&#8217;min az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n tutumu aras\u0131ndaki benzerliklere dikkat \u00e7ekilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Burada anlat\u0131lan Hz. Musa&#8217;n\u0131n k\u0131ssas\u0131 be\u015f b\u00f6l\u00fcm halindedir. Bundan hemen sonra gelen bir de\u011ferlendirme ise, bu surede s\u00f6zkonusu k\u0131ssan\u0131n neden bu \u015fekilde yerald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Bu be\u015f b\u00f6l\u00fcm, surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7ine \u015fu \u015fekilde birbirini izlemektedir<br \/>\n<strong>75- Bu peygamberlerin ard\u0131ndan Musa ile Harun&#8217;u ayetlerimiz ile Firavun&#8217;a ve se\u00e7kin yak\u0131nlar\u0131na g\u00f6nderdik, ama burun k\u0131v\u0131rd\u0131lar ve a\u011f\u0131r su\u00e7lu bir toplum oldular.<\/p>\n<p>76- Bizim taraf\u0131m\u0131zdan g\u00f6nderilen ger\u00e7ek onlara ula\u015f\u0131nca, &#8220;Bu apa\u00e7\u0131k bir b\u00fcy\u00fcd\u00fcr&#8221; dediler.<\/p>\n<p>77- Musa, onlara; &#8220;Size gelen ger\u00e7ek i\u00e7in b\u00f6yle mi diyorsunuz? Bu bir b\u00fcy\u00fc m\u00fcd\u00fcr? Oysa b\u00fcy\u00fcc\u00fcler iflah olmazlar, kurtulu\u015fa eremezler. &#8221;<\/p>\n<p>78- Musa&#8217;n\u0131n soyda\u015flar\u0131 dediler ki; &#8220;Siz ikiniz, bizi atalar\u0131m\u0131zdan miras ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z inan\u00e7 ve geleneklerden vazge\u00e7iresiniz ve bu y\u00f6rede egemenli\u011fi ele ge\u00e7iresiniz diye mi bize geldiniz? Biz size kesinlikle inanmayaca\u011f\u0131z. &#8220;. .<\/strong><\/p>\n<p>Hz. Musa&#8217;n\u0131n Firavun&#8217;a ve hanedan\u0131na getirmi\u015f oldu\u011fu mucizeler A&#8217;raf suresinde a\u00e7\u0131klanan dokuz mucizedir. Ne var ki, onlar burada belirtilmiyor ve detaylar\u0131na inilmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada konunun ak\u0131\u015f\u0131 bunlara dalmay\u0131 gerektirmiyor. Bunlar\u0131n \u00f6zet halinde verilmesi yeterli oluyor. Burada \u00f6nemli olan Firavun ve hanedan\u0131n\u0131n Allah&#8217;\u0131n ayetlerini (mucizelerini) nas\u0131l kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Ama burun k\u0131v\u0131rd\u0131lar ve a\u011f\u0131r su\u00e7lu bir toplum oldular.&#8221; &#8220;Bizim taraf\u0131m\u0131zdan g\u00f6nderilen ger\u00e7ek onlara ula\u015f\u0131nca.&#8221;<\/p>\n<p>Evet&#8230; &#8220;Bizim taraf\u0131m\u0131zdan&#8221; s\u0131n\u0131rland\u0131rmas\u0131 ile&#8230; B\u00f6ylece onlar, Allah kat\u0131ndan gelen bu ger\u00e7ek hakk\u0131ndaki s\u00f6zleriyle nedenli i\u011fren\u00e7 bir cinayet i\u015flediklerini kavrayabilsinler:<\/p>\n<p>&#8220;Bu apa\u00e7\u0131k bir b\u00fcy\u00fcd\u00fcr&#8221; dediler.<\/p>\n<p>Bu derece \u015f\u0131mar\u0131k\u00e7a ve peki\u015ftirici ifade ile&#8230; hem de hi\u00e7bir delile dayanmadan&#8230; &#8220;Bu apa\u00e7\u0131k bir b\u00fcy\u00fcd\u00fcr&#8221; dediler. Sanki bu b\u00fct\u00fcn as\u0131rlar boyunca yalanlay\u0131c\u0131lar\u0131n birbirinden \u00f6\u011frendikleri tek bir c\u00fcmledir. Surenin giri\u015finde belirtildi\u011fi gibi yer ve zaman uzakl\u0131\u011f\u0131na ve Hz. Musa&#8217;n\u0131n getirdi\u011fi mucizeler ile Kur&#8217;an mucizesi aras\u0131ndaki uzakl\u0131\u011fa ra\u011fmen, Kurey\u015f m\u00fc\u015frikleri de aynen onlar gibi davranm\u0131\u015flard\u0131!<\/p>\n<p>&#8220;Musa onlara, `Size gelen ger\u00e7ek i\u00e7in b\u00f6yle mi diyorsunuz? Bu bir b\u00fcy\u00fc m\u00fcd\u00fcr? Oysa b\u00fcy\u00fcc\u00fcler iflah olmazlar, kurtulu\u015fa eremezler&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Hz. Musa&#8217;n\u0131n olumsuzluk ifade eden birinci sorusunda gizli kalan \u015fey, ikinci sorusunda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Sanki Hz. Musa onlara \u015f\u00f6yle demi\u015ftir: Size geldi\u011fi zaman ger\u00e7e\u011fe: &#8220;Bir b\u00fcy\u00fcd\u00fcr&#8221; m\u00fc diyorsunuz? Bu bir b\u00fcy\u00fc m\u00fcd\u00fcr?&#8221; Birinci soruda ger\u00e7e\u011fin b\u00fcy\u00fc olarak nitelendirilmesi yad\u0131rgan\u0131yor. \u0130kinci soruda ise, herhangi bir insan\u0131n ger\u00e7ek i\u00e7in, `bu b\u00fcy\u00fcd\u00fcr&#8217; demesine hayret ediliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fcy\u00fc, insanlara do\u011fru yolu g\u00f6stermeyi ama\u00e7lamaz. Bir inan\u00e7 sistemi \u00f6ng\u00f6rmez. \u0130lahl\u0131k ve yarat\u0131lanlar ile yarat\u0131c\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkiler konusunda belli bir d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemi getirmez. Hayat i\u00e7in sistemli-d\u00fczenli bir program\u0131 kapsamaz. Dolay\u0131s\u0131yla b\u00fcy\u00fc ile ger\u00e7ek kar\u0131\u015fmaz, kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaz. B\u00fcy\u00fcc\u00fcler de bu t\u00fcr ama\u00e7lara varmak, buna benzer y\u00f6neli\u015fleri ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in hi\u00e7bir eylemde bulunmazlar! Onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn marifeti hokkabazl\u0131k ve g\u00f6z boyamad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte burada Firavun&#8217;un ileri gelen adamlar\u0131 kendilerini Allah&#8217;\u0131n ayetlerine teslim olmaktan al\u0131koyan ger\u00e7ek etkenleri a\u00e7\u0131kl\u0131yorlar:<\/p>\n<p>&#8220;Musa&#8217;n\u0131n soyda\u015flar\u0131 dediler ki; &#8220;Siz ikiniz, bizi atalar\u0131m\u0131zdan miras ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z inan\u00e7 ve geleneklerden vazge\u00e7iresiniz ve y\u00f6rede egemenli\u011fi ele ge\u00e7iresiniz diye mi bize geldiniz? Biz size kesinlikle inanmayaca\u011f\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>Demek ki onlar\u0131n korkular\u0131, atalar\u0131ndan miras ald\u0131klar\u0131 geleneksel inan\u00e7lar\u0131n\u0131n sars\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu inan\u00e7lar onlar\u0131n ekonomik ve siyasal d\u00fczenlerinin altyap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturuyorlard\u0131. Yani onlar\u0131n korkusu yery\u00fcz\u00fcndeki iktidarlar\u0131n\u0131n ellerinden al\u0131nmas\u0131yd\u0131. Ki onlar\u0131n bu iktidarlar\u0131 da, atalar\u0131ndan devrald\u0131klar\u0131 mitolojik inan\u00e7lar\u0131na dayan\u0131yordu.<\/p>\n<p>Peygamberlerin \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kman\u0131n eskiden oldu\u011fu gibi \u015fimdi de temel nedeni budur. \u0130\u015fte bu nedenle mevcut stat\u00fckoyu ellerinde bulunduran azg\u0131nlar, ilahi mesajlara kar\u015f\u0131 direnmi\u015fler, onlar\u0131 reddetmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli mazeretler bulmu\u015flar, bu yola davet edenlere en i\u011fren\u00e7 ithamlarda bulunmu\u015flar, bu \u00e7a\u011fr\u0131lara ve davet\u00e7ilere kar\u015f\u0131 koymak i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fck yoluna ba\u015fvurmu\u015flard\u0131r. Onlar\u0131n kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f nedeni, &#8220;yery\u00fcz\u00fc egemenli\u011finin&#8221; ellerinden al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Bu egemenli\u011fin alt yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan tutars\u0131z inan\u00e7lard\u0131r. Diktat\u00f6rler bu tutars\u0131z inan\u00e7lar\u0131 b\u00fct\u00fcn \u00e7eli\u015fkilerine, b\u00fct\u00fcn bozukluklar\u0131na, b\u00fct\u00fcn kuruntular\u0131na ve sa\u00e7mal\u0131klar\u0131na ra\u011fmen kitlelerin kalplerinde muhafaza etmeye ve orada bu inan\u00e7lar\u0131 dondurup-ta\u015fla\u015ft\u0131rmaya \u00f6zen g\u00f6sterirler. Zira kalplerin sa\u011fl\u0131kl\u0131-tutarl\u0131 bir inan\u00e7 sistemine a\u00e7\u0131lmas\u0131, okullar\u0131n yeni bir \u0131\u015f\u0131kla ayd\u0131nlanmas\u0131, geleneksel de\u011ferler kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir tehlike olu\u015fturur. Bu diktat\u00f6rlerin (Allah&#8217;\u0131n belirledi\u011fi ya\u015fam tarz\u0131n\u0131 tan\u0131mayan ve uygulamayanlar\u0131n) konumu ve kitlelerin kalplerindeki korkular\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir tehlikedir. Bu korkunun zeminini haz\u0131rlayan ve ona destek sa\u011flayan kurallara, ilkelere kar\u015f\u0131 ciddi bir tehlike meydana getirir. Yani onlar, insanlar\u0131n Allah&#8217;tan ba\u015fka ilahlara kulluk yapmalar\u0131 \u00fczerinde kurulu egemenliklerinin, iktidarlar\u0131n\u0131n yitirilmesi endi\u015fesini ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131ndan, bu ilahi mesajlara kar\u015f\u0131 koyuyorlar! B\u00fct\u00fcn peygamberlerin elleriyle ger\u00e7ekle\u015ftirilen &#8220;\u0130sl\u00e2m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131&#8221;, ilahl\u0131k yetkisini yaln\u0131z alemlerin Rabbi olan Allah&#8217;a vermeyi, ilahl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zelliklerini ve haklar\u0131n\u0131 kendilerinde g\u00f6ren ve bu haklar\u0131 insanlar\u0131n hayat\u0131na uygulayan sahte ilahlar\u0131 temizlemeyi ana hedef olarak kabul etmi\u015ftir. Halk kitlelerini kendilerine boyun e\u011fdiren bu sahte ilahlar, elbette ki ger\u00e7ek ve do\u011fru olan s\u00f6z\u00fcn, bu halk kitlelerine ula\u015fmas\u0131na izin verecek de\u011fillerdi! \u0130sl\u00e2m\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir \u015fekilde yaln\u0131z alemlerin Rabbi olan Allah&#8217;\u0131n ilahl\u0131k yetkisine sahip oldu\u011funun genel bir ilke olarak ilan edilmesine, kullar\u0131n kullara kulluktan kurtar\u0131lmas\u0131na ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe kavu\u015fturulmas\u0131na katlanamazlard\u0131. B\u00f6yle kapsaml\u0131 ve evrensel bir mesaj\u0131n halk kitlelerine ula\u015fmas\u0131na g\u00f6z yumamazlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, bu mesaj\u0131n kendi ilahl\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 bir devrim, iktidarlar\u0131na kar\u015f\u0131 bir ink\u0131l\u00e2b ve egemenliklerinin sonu anlam\u0131na geldi\u011fini, bununla, insanlar\u0131n insana yak\u0131\u015f\u0131r, onurlu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck atmosferine gireceklerini biliyorlard\u0131!<\/p>\n<p>Nerede ve ne zaman ki, alemlerin Rabbi olan Allah&#8217;a davet eden insanlar \u00e7\u0131km\u0131\u015f, eskiden oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de onlara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar iktidar endi\u015fesi ile kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r!<\/p>\n<p>Kurey\u015f&#8217;in zeki adamlar\u0131 Hz. Muhammed&#8217;in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun mesaj\u0131ndaki ger\u00e7ekli\u011fi ve y\u00fcceli\u011fi kendi \u015firk inan\u00e7lar\u0131ndaki tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve bozuklu\u011fu g\u00f6rmekte yan\u0131lacak de\u011fillerdi. Fakat onlar efsaneler ve geleneklerden olu\u015fan bu inan\u00e7lar\u0131na dayal\u0131 bulunan geleneksel stat\u00fckoyu ve konumlar\u0131n\u0131 yitirme endi\u015fesi ta\u015f\u0131yorlard\u0131. Nitekim daha \u00f6nce de Firavun milletinin ileri gelenleri yery\u00fcz\u00fc iktidarlar\u0131n\u0131 yitirme endi\u015fesine kap\u0131lm\u0131\u015flar ve \u015fu s\u00f6zlerde k\u00fcstahl\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015flerdi:<\/p>\n<p>&#8220;Biz size kesinlikle inanmayaca\u011f\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p><strong>F\u0130RAVUN VE B\u00dcY\u00dcC\u00dcLER\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Burada Firavun ve ileri gelen adamlar\u0131 b\u00fcy\u00fc hik\u00e2yesini tutturmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. B\u00fcy\u00fck bir ihtimalle onlar, bu yolla kitleleri aldatmay\u0131 planl\u0131yorlar. Bu ama\u00e7la b\u00fcy\u00fcc\u00fclere imk\u00e2nlar tan\u0131yarak ortaya koymu\u015f olduklar\u0131 b\u00fcy\u00fclerle Hz. Musa&#8217;ya ve onun elinde bulunan d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan da b\u00fcy\u00fcye benzeyen mucizelerine meydan okumak istiyorlar. Ama\u00e7 olarak b\u00f6yle bir giri\u015fimden, &#8220;Musa da mahir ve usta bir b\u00fcy\u00fcc\u00fcden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir&#8221; sonucunu \u00e7\u0131karmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. E\u011fer bu oyunlar\u0131 tutarsa, etkinli\u011fini yitirmesinden korktuklar\u0131 geleneksel inan\u00e7lar\u0131na ve daha \u00f6nemlisi yery\u00fcz\u00fcndeki iktidarlar\u0131na y\u00f6nelik korku ve endi\u015feleri sona erecekti. Bizim tercihimize g\u00f6re onlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir tehlikenin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettikten sonra b\u00f6yle bir b\u00fcy\u00fc \u015fenli\u011fine ba\u015fvurmalar\u0131n\u0131n ger\u00e7ek etkenleri, Hz. Musa&#8217;y\u0131 bu yolla milletin g\u00f6z\u00fcnden d\u00fc\u015f\u00fcrmeyi planlamalar\u0131yd\u0131:<br \/>\n<strong>79- &#8220;Firavun, &#8220;Bana b\u00fct\u00fcn bilgili b\u00fcy\u00fcc\u00fcleri getiriniz &#8221; dedi. &#8221;<\/p>\n<p>80- B\u00fcy\u00fcc\u00fcler gelince Musa onlara, `Ataca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 at\u0131n\u0131z, h\u00fcnerinizi g\u00f6steriniz&#8217; dedi.<\/p>\n<p>81- Onlar atacaklar\u0131n\u0131 at\u0131p, h\u00fcnerlerini g\u00f6sterince Musa, &#8220;Sizin g\u00f6sterdi\u011finiz h\u00fcner b\u00fcy\u00fcd\u00fcr; ama Allah onu kesinlikle bo\u015fa \u00e7\u0131karacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah bozguncular\u0131n i\u015fini amac\u0131na vard\u0131rmaz.<\/p>\n<p>82- Su\u00e7lular\u0131n ho\u015funa gitmese de, Allah s\u00f6zleri ile direktifleri ile ger\u00e7e\u011fi \u00fcst\u00fcn getirir.<\/strong><\/p>\n<p>Biz burada at\u0131\u015fma fasl\u0131n\u0131n k\u0131saca ge\u00e7i\u015ftirildi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada ama\u00e7, i\u015fin vard\u0131\u011f\u0131 son noktad\u0131r.<\/p>\n<p>Hz. Musa&#8217;n\u0131n &#8220;Sizin g\u00f6sterdi\u011finiz h\u00fcner b\u00fcy\u00fcd\u00fcr.&#8221; s\u00f6z\u00fcnde kendisine y\u00f6neltilen b\u00fcy\u00fc itham\u0131 reddedilmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fcy\u00fc, \u015fu b\u00fcy\u00fcc\u00fclerin ortaya koydu\u011fu h\u00fcnerdir. Ve insanlar\u0131n g\u00f6zlerini boyamaktan, onlar\u0131n g\u00f6zlemlerini yan\u0131ltmaktan \u00f6te bir anlam ifade etmez. \u0130nsanlar\u0131n ak\u0131llar\u0131yla oynamaktan ba\u015fka bir amac\u0131 yoktur. B\u00fcy\u00fc ile beraber bir mesaj iletilemez.. Ve hi\u00e7bir hareket ona dayand\u0131r\u0131lamaz. \u0130\u015fte b\u00fcy\u00fc budur&#8230; Allah kat\u0131ndan insanlara ger\u00e7e\u011fi getiren Allah&#8217;\u0131n ayetleri ise b\u00f6yle de\u011fildir. Yine Hz. Musa&#8217;n\u0131n &#8220;Ama Allah onu kesinlikle bo\u015fa \u00e7\u0131karacakt\u0131r&#8221; s\u00f6z\u00fcnde Rabbine ger\u00e7ek anlamda g\u00fcvenmi\u015f bir m\u00fc&#8217;minin g\u00fcveni a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. O Rabbine g\u00f6n\u00fclden g\u00fcvenmi\u015ftir. Onun Rabbi ise, faydal\u0131 bir i\u015f olmayan b\u00fcy\u00fcn\u00fcn ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131na raz\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n<p>&#8220;\u00c7\u00fcnk\u00fc Allah bozguncular\u0131n i\u015fini amac\u0131na vard\u0131rmaz.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131 b\u00fcy\u00fc ile sapt\u0131ranlar\u0131n veya bozgunculuk ve sap\u0131kl\u0131kta diretme amac\u0131yla b\u00fcy\u00fcc\u00fcleri biraraya getiren iktidar sahiplerinin eylemini hedefine ula\u015ft\u0131rmaz:<\/p>\n<p>&#8220;Allah s\u00f6zleri ile, direktifleri ile ger\u00e7e\u011fi \u00fcst\u00fcn getirir.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Ol der, o da olur&#8221; \u015feklindeki yarat\u0131c\u0131l\u0131k eylemini ger\u00e7ekle\u015ftiren s\u00f6zler Allah&#8217;\u0131n dilemesinin hangi y\u00f6nden ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini dile getirmektedirler. (\u0130rade ile ilgili ayetleri de bu kurallara g\u00f6re yorumlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k ve \u015fu ana kadar Allah&#8217;\u0131n yard\u0131m\u0131 ile herhangi bir \u00e7\u0131kmaza girmedik.)<\/p>\n<p>&#8220;Su\u00e7lular\u0131n ho\u015funa gitmese de!&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n ho\u015flanmamalar\u0131 Allah&#8217;\u0131n dilemesini, iradesini de\u011fi\u015ftiremez. O&#8217;nun mucizeleri kar\u015f\u0131s\u0131nda duramaz.<\/p>\n<p>Zaten \u00f6yle de oldu. B\u00fcy\u00fc bozuldu ve ger\u00e7ek \u00fcst\u00fcn geldi&#8230; Fakat burada sahneler, k\u0131sa ve \u00f6zet \u015feklinde veriliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada ama\u00e7, o sahneleri detayl\u0131 olarak dile getirmek de\u011fildir.<br \/>\n<strong><br \/>\nHZ. MUSA VE \u0130NANAN GEN\u00c7LER<\/strong><\/p>\n<p>Burada perde kapan\u0131yor, yeni bir sahne a\u00e7\u0131l\u0131yor. Hz. Musa ve onunla birlikte iman edenler bir az\u0131nl\u0131k olduklar\u0131 halde ihtiyarlardan de\u011fil, gen\u00e7lerden olu\u015fan bir topluluk olarak g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne getiriliyor! Bu da k\u0131ssan\u0131n dikkat \u00e7ekilmek istenen ibretli noktalar\u0131ndan biridir.<br \/>\n<strong>83- Musa&#8217;ya soyda\u015flar\u0131n\u0131n sadece bir b\u00f6l\u00fcm gen\u00e7leri inanm\u0131\u015ft\u0131. Bunlar da hem Firavun&#8217;dan ve hem de ileri gelen soyda\u015flar\u0131ndan kaynaklanan i\u015fkence korkular\u0131na ra\u011fmen inanm\u0131\u015flard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Firavun yery\u00fcz\u00fcnde koyu bir diktat\u00f6rl\u00fck kurmu\u015f, iyice az\u0131tm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>84- Musa dedi ki; &#8220;Ey soyda\u015flar\u0131m e\u011fer Allah&#8217;a inand\u0131ysan\u0131z, e\u011fer O&#8217;na teslim olmu\u015fsan\u0131z, O&#8217;na dayan\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>85- Onlar da dediler ki; &#8220;Biz Allah&#8217;a dayand\u0131k ey Rabbimiz, zalimler g\u00fcruhunun bizi sap\u0131kl\u0131klar\u0131na gerek\u00e7e g\u00f6stermelerine meydan verme.<\/p>\n<p>86- &#8220;Rahmetinle bizi k\u00e2firler g\u00fcruhundan kurtar. &#8221;<\/p>\n<p>87- Biz Musa ile karde\u015fine vahyettik ki; &#8220;Soyda\u015flar\u0131n\u0131za M\u0131s\u0131r&#8217;da evler haz\u0131rlay\u0131n\u0131z, evlerinizi namazg\u00e2h haline getiriniz,namaz k\u0131l\u0131n\u0131z ve m\u00fc&#8217;minleri m\u00fcjdeleyiniz. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in bu ayetleri a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade ediyordu ki, \u0130srailo\u011fullar\u0131&#8217;ndan Hz. Musa&#8217;ya iman ettiklerini ve ona kat\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayanlar, \u0130srailo\u011fullar\u0131 (Yahudi) milletinin tamam\u0131 de\u011fil, sadece bu milletin k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta say\u0131labilecek gen\u00e7li\u011fi idi. Bu gen\u00e7ler soyda\u015flar\u0131n\u0131n eziyetlerinden \u00e7ekiniyor ve Hz. Musa&#8217;ya ba\u011fl\u0131l\u0131ktan al\u0131koyarlar diye endi\u015fe ediyorlard\u0131. Bir taraftan Firavun&#8217;dan, bir taraftan da iktidar sahipleri kat\u0131nda \u00e7\u0131kar sa\u011flayan kendi b\u00fcy\u00fcklerinin n\u00fcfuzlar\u0131ndan, ayr\u0131ca b\u00fct\u00fcn iktidar sahiplerine yaltakl\u0131k yapan ve \u00f6zellikle \u0130srailo\u011fullar\u0131&#8217;n\u0131n bu \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yan ayak tak\u0131m\u0131n\u0131n ispiyonlamas\u0131ndan \u00e7ekiniyorlard\u0131. Firavun ise, b\u00fcy\u00fck ve geni\u015f bir iktidara sahip otoriter bir diktat\u00f6rd\u00fc. Ayn\u0131 zamanda a\u015f\u0131r\u0131 bir zorbayd\u0131. Hi\u00e7bir s\u0131n\u0131r\u0131 tan\u0131maz, hi\u00e7bir zul\u00fcm \u00e7e\u015fidinden \u00e7ekinmezdi.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte burada b\u00fct\u00fcn korkular\u0131 bast\u0131ran, kalpleri huzura kavu\u015fturan ve onlar\u0131 kendisine do\u011fru gidilen ger\u00e7ek \u00fczerinde direnmeye sevkedecek ger\u00e7ek bir imana ihtiya\u00e7 vard\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Musa dedi ki; &#8220;Ey soyda\u015flar\u0131m, e\u011fer Allah&#8217;a inand\u0131ysan\u0131z, e\u011fer O&#8217;na teslim olmu\u015fsan\u0131z, O&#8217;na dayan\u0131n\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;a dayanmak iman\u0131n g\u00f6stergesi ve gere\u011fidir. Totaliter, dikta rejimine kar\u015f\u0131 az\u0131nl\u0131kta bulunan zay\u0131f kitlenin direnme birikimine katk\u0131da bulunacak b\u00f6ylece onlar\u0131n g\u00fc\u00e7lerini ve direni\u015flerini katlayacak olan bir etkendir. Hz. Musa onlara iman\u0131 ve islam\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor. \u0130man ve isl\u00e2m\u0131n gere\u011fi olarak da tevekk\u00fcl\u00fc, Allah&#8217;a dayanmay\u0131 g\u00f6steriyor. Allah&#8217;a dayanmak, O&#8217;na iman etmenin, kendini O&#8217;na teslim etmenin ve diledi\u011fini yapman\u0131n gere\u011fidir.<\/p>\n<p>\u0130man edenler de peygamberlerinin diliyle ger\u00e7ekle\u015fen iman \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na kulak verip kabul ettiler:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar da dediler ki; &#8220;Biz Allah&#8217;a dayand\u0131k.&#8221; \u0130\u015fte bu nedenle Allah&#8217;a y\u00f6neldiler ve dua ettiler:<\/p>\n<p>&#8220;Ey Rabbimiz zalimler g\u00fcruhunun bizi sap\u0131kl\u0131klar\u0131na gerek\u00e7e g\u00f6stermelerine meydan verme.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar\u0131n Allah&#8217;\u0131n kendilerini zalim toplulu\u011fa imtihan vesilesi k\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in dua etmelerinden ama\u00e7, zalim toplulu\u011fun kendilerinden \u00fcst\u00fcn k\u0131l\u0131nmamas\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla insanlar, zalimlerin Allah&#8217;a iman edenlere \u00fcst\u00fcn geli\u015flerine bakarak onlar\u0131n inan\u00e7lar\u0131n\u0131n da daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu, bu nedenle zalimlerin \u00fcst\u00fcn geldiklerini, m\u00fc&#8217;minlerin ise yenilgiye u\u011frat\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 zannetmesinler! Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa \u00fcst\u00fcn gelmeleri halinde bile, bu Allah&#8217;\u0131n onlara tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir f\u0131rsat olabilir ve sap\u0131kl\u0131klar\u0131nda diretmeleri i\u00e7in bir deneme niteli\u011fini ta\u015f\u0131yabilir. \u0130\u015fte burada m\u00fc&#8217;minler, bu t\u00fcrden bir imk\u00e2n tan\u0131ma dahi olsa, Allah&#8217;\u0131n zalimlere f\u0131rsat vermemesini ve kendilerini onlar\u0131n zulm\u00fcnden korumas\u0131n\u0131 dilemektedirler. \u0130kinci ayet istenen sonu\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha a\u00e7\u0131k bir ifadeye yer vermektedir:<\/p>\n<p>&#8220;Rahmetinle bizi k\u00e2firler g\u00fcruhundan kurtar.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n, kendilerini zalim bir topluluk i\u00e7in deneme vas\u0131tas\u0131 k\u0131lmamas\u0131na ve rahmetiyle kendilerini k\u00e2fir toplumun belas\u0131ndan kurtarmas\u0131na ili\u015fkin bu dilekleri, Allah&#8217;a dayanma ve O&#8217;ndan g\u00fc\u00e7 alma eylemiyle \u00e7eli\u015fmez. Hatta bu onlar\u0131n Allah&#8217;a dayand\u0131klar\u0131n\u0131 ve O&#8217;na g\u00fcvendiklerini daha a\u00e7\u0131k olarak g\u00f6sterebilir. M\u00fc&#8217;min, bela istemez, fakat d\u00fc\u015fmanla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda ciddi bir \u015fekilde direnmesini bilir.<\/p>\n<p>K\u00e2firler ile m\u00fc&#8217;minlerin birbirinden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu birinci \u00e7\u0131k\u0131\u015ftan ve Hz. Musa&#8217;ya iman edenlerin iman etti\u011fi bu birinci olaydan sonraki bekleyi\u015f d\u00f6neminde y\u00fcce Allah, Hz. Musa&#8217;ya ve Harun&#8217;a vahiy ile direktiflerini g\u00f6nderiyor. \u0130srailo\u011fullar\u0131 i\u00e7in \u00f6zel evler yapmalar\u0131n\u0131 \u00f6neriyor. Allah&#8217;\u0131n belirledi\u011fi zaman geldi\u011finde M\u0131s\u0131r&#8217;dan g\u00f6\u00e7 etme haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde te\u015fkil\u00e2tlanmalar\u0131n\u0131 ve \u00f6rg\u00fctlenmelerini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. Kendi evlerini temizlemelerini, nefislerini tezkiye etmelerini ve Allah&#8217;\u0131n yak\u0131nda gelecek olan zaferini birbirlerine m\u00fcjdelemelerini bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck olarak getiriyor:<\/p>\n<p>&#8220;Biz Musa ve karde\u015fine vahyettik ki; &#8220;Soyda\u015flar\u0131n\u0131za M\u0131s\u0131r&#8217;da evler haz\u0131rlay\u0131n\u0131z, evlerinizi namazg\u00e2h haline getiriniz, namaz k\u0131l\u0131n\u0131z ve m\u00fc&#8217;minleri m\u00fcjdeleyiniz.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu sistemli, sosyal d\u00fczenlemenin haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yan\u0131nda, manevi (ruhi) haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n da, ta kendisidir. Bu iki haz\u0131rl\u0131k hem bireyler, hem de topluluklar (cemaatler) i\u00e7in zorunludur. \u00d6zellikle zorluklardan ve sava\u015flardan \u00f6nce b\u00f6yle bir haz\u0131rl\u0131k ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir zarurettir. Baz\u0131 insanlar bu manevi haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 hafife alabilirler.<\/p>\n<p>\u015eu kadar var ki, \u015fu ana kadar elde edilen deneyimler sava\u015flarda ilk ve en \u00f6nemli silah\u0131n inan\u00e7 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. \u0130nanc\u0131n\u0131 yitirmi\u015f bir askerin elindeki sava\u015f ara\u00e7-gere\u00e7lerinin \u00e7arp\u0131\u015fma esnas\u0131nda fazla bir \u00f6nem ta\u015f\u0131mad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00f6rnek als\u0131nlar diye m\u00fc&#8217;min toplulu\u011fa sunmu\u015f oldu\u011fu bu deneyim, s\u0131rf \u0130srailo\u011fullar\u0131&#8217;na has de\u011fildir. \u0130man kafilesinin elde etti\u011fi p\u00fcr\u00fczs\u00fcz iman deneylerinden biridir. Bir g\u00fcn ba\u015fka m\u00fc&#8217;minler de cahili toplumda kendilerini d\u0131\u015flanm\u0131\u015f bulabilirler. Ba\u015flar\u0131na gelen musibet yayg\u0131nl\u0131k kazanabilir ve i\u00e7inde bulunduklar\u0131 \u00e7evre koku\u015fabilir. Zaten bu d\u00f6nemde Firavun&#8217;un iktidar\u0131 s\u0131ras\u0131nda durum bundan ibaretti. \u0130\u015fte b\u00f6yle bir durumla kar\u015f\u0131la\u015fan m\u00fc&#8217;min toplulu\u011fa y\u00fcce Allah, \u015fu \u015fekilde yol g\u00f6stermektedir:<\/p>\n<p>1- M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar b\u00fct\u00fcn pislikleriyle, bozukluklar\u0131yla ve k\u00f6t\u00fcl\u00fckleriyle cahiliyeden ayr\u0131lmak. Bu t\u00fcr pisliklerden tertemiz olan se\u00e7kin m\u00fc&#8217;min grubun olu\u015fturdu\u011fu kitleye kat\u0131lmak. B\u00f6ylece kendisini ar\u0131nd\u0131r\u0131p tezkiye etmek ve e\u011fitip d\u00fczene koymak, Allah&#8217;\u0131n va&#8217;di gelip \u00e7at\u0131ncaya kadar sistemli bir d\u00fczene girmek.<\/p>\n<p>2- Cahiliyenin ibadethanelerini terketmek, m\u00fcsl\u00fcman toplulu\u011fun evlerini mescid (cami) edinmek. B\u00f6ylece orada cahiliye toplumundan ayr\u0131 oldu\u011funu b\u00fct\u00fcn atmosferi ile hissetmek ve orada sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde kendi Rabbine ibadet etmek. Bu tertemiz ibadet atmosferi i\u00e7inde bizzat bu ibadetle bir t\u00fcr \u00f6rg\u00fctlenmeyi ger\u00e7ekle\u015ftirmek.<\/p>\n<p>HZ. MUSA&#8217;NIN ALLAH&#8217;A Y\u00d6NEL\u0130\u015e\u0130<\/p>\n<p>Hz. Musa -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Rabbine y\u00f6neldi. O Firavun&#8217;da ve ileri gelen yak\u0131nlar\u0131nda herhangi bir iyili\u011fin varolabilece\u011finden, iyili\u011fin bir k\u0131r\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 bulundurabileceklerinden umudunu kesmi\u015fti. Art\u0131k onlar\u0131n d\u00fczeleceklerini beklemiyordu. \u0130\u015fte bu s\u0131rada Rabbine y\u00f6nelen Hz. Musa, Firavun&#8217;a ve onun ileri gelen iktidar ortaklar\u0131na beddua etti. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar pek \u00e7ok insan\u0131n zaaf g\u00f6sterdi\u011fi, kendisine aldand\u0131\u011f\u0131, sonu\u00e7ta mal ve makam kar\u015f\u0131s\u0131nda e\u011filmelerine ve do\u011fru yoldan sapmalar\u0131na neden olan mala ve servete sahip bulunuyorlard\u0131&#8230; Hz. Musa, Rabbine y\u00f6nelerek bu mallar\u0131 yok etmesini ve onlar\u0131n kalplerini de inanman\u0131n art\u0131k fayda veremeyece\u011fi zamana kadar kat\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 niyaz etti. Y\u00fcce Allah da onun duas\u0131n\u0131 kabul buyurdu:<br \/>\n<strong>88- Musa dedi ki; &#8220;Ey Rabbimiz, sen d\u00fcnya hayat\u0131nda Firavun&#8217;a ve yak\u0131n adamlar\u0131na debdebe ve bol servet verdin. Ey Rabbimiz, bunlar insanlar\u0131 senin yolundan sapt\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor. Ey Rabbimiz, onlar\u0131n servetlerini mahvet ve kalplerini s\u0131k\u0131ca m\u00fch\u00fcrle ki, ac\u0131kl\u0131 azab\u0131 g\u00f6rmedik\u00e7e iman etmesinler.<\/strong><\/p>\n<p><strong>89- Allah dedi ki; &#8220;\u0130kinizin duas\u0131 kabul edildi, do\u011frultunuzdan \u015fa\u015fmay\u0131n\u0131z, bilmezlerin yoluna girmeyiniz.<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Ey Rabbimiz, sen d\u00fcnya hayat\u0131nda Firavun&#8217;a ve yak\u0131n adamlar\u0131na debdebe ve bol servet verdin.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar bu imk\u00e2nlarla insanlar\u0131 senin yolundan sapt\u0131r\u0131yorlar. Ve bu imk\u00e2nlar\u0131n, bu nimetlerin ba\u015fkalar\u0131nda uyand\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fu imrenme yoluyla veya mal\u0131n zenginlere sa\u011flam\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00fc\u00e7le onlar insanlar\u0131 sapt\u0131r\u0131yorlar. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131 kendilerine boyun e\u011fdiriyor veya onlar\u0131 aldatma g\u00fcc\u00fcn\u00fc elde ediyorlar. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz ki, nimetin bozguncular\u0131n elinde bulunmas\u0131; bu nimetlerin bir deneme ve imtihan i\u00e7in verildi\u011fini, ayr\u0131ca bu nimetlerin Allah&#8217;\u0131n d\u00fcnya ve ahirette m\u00fc&#8217;minler i\u00e7in haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011fu l\u00fctfunun yan\u0131nda fazla bir de\u011fer ta\u015f\u0131mayaca\u011f\u0131n\u0131 kesin bir \u015fekilde kavrayabilecek d\u00fczeye kavu\u015fmam\u0131\u015f kalpler \u00fczerinde, hayli sars\u0131c\u0131 bir etki yapacakt\u0131r. Burada Hz. Musa, t\u00fcm insanlar i\u00e7in s\u00f6zkonusu olan realiteyi g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurmaktad\u0131r ve bundan s\u00f6z etmektedir. Onun i\u00e7in bu sapt\u0131rman\u0131n durdurulmas\u0131, azg\u0131n ve sapt\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131n\u0131 azg\u0131nl\u0131k ve sapt\u0131rmaya yola\u00e7an vas\u0131talardan mahrum etmesini talep etmektedir. Allah&#8217;\u0131n bu mallar\u0131 yokederek, silip s\u00fcp\u00fcrerek ortadan kald\u0131rmas\u0131n\u0131 istemektedir. Sahiplerinin onlardan yararlanmayaca\u011f\u0131 hale getirmesini dilemektedir. Hz. Musa&#8217;n\u0131n Allah&#8217;\u0131n ac\u0131kl\u0131 azab\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnceye kadar iman etmemeleri i\u00e7in onlar\u0131n kalplerini kat\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131na ili\u015fkin duas\u0131 ise, s\u00f6zkonusu kalplerin d\u00fczelece\u011finden, t\u00f6vbe edip d\u00f6n\u00fc\u015f yapaca\u011f\u0131ndan \u00fcmidini kesmi\u015f bir davet\u00e7inin bedduas\u0131d\u0131r. Beddua ediyor ki, y\u00fcce Allah azap gelinceye kadar onlar\u0131n kalplerinin kat\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kapal\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rs\u0131n. Zaten azap geldikten sonra inanmalar\u0131 bir fayda vermeyecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc azab\u0131n gelip \u00e7att\u0131\u011f\u0131 anda iman etmek, bir anlam ifade etmez. Ve insan\u0131n kendi tercihine dayal\u0131 ger\u00e7ek bir tevbe etti\u011fini g\u00f6stermez.<\/p>\n<p>&#8220;Allah dedi ki; `\u0130kinizin duas\u0131 kabul edildi.&#8221;<\/p>\n<p>Sizin dile\u011finiz kabul edildi ve karar verildi.<\/p>\n<p>&#8220;Do\u011frultunuzdan \u015fa\u015fmay\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>Belirtilen s\u00fcre gelinceye kadar yolunuzda ve hidayet \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcmeye devam edin.<\/p>\n<p>&#8220;Bilmezlerin yoluna girmeyiniz.&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc onlar bilin\u00e7sizce u\u011fra\u015f\u0131p dururlar. Planlar\u0131nda ve \u00f6nlemlerinde kesin bir kanaate varamazlar. Her zaman sonu\u00e7tan endi\u015felidirler. Kendilerinin do\u011fru yolda m\u0131 y\u00fcr\u00fcd\u00fcklerini, yoksa sap\u0131k bir yolda m\u0131 y\u00fcr\u00fcd\u00fcklerini anlayamazlar.<br \/>\n<strong>F\u0130RAVUN \u0130MANININ KABUL ED\u0130LMEY\u0130\u015e\u0130<\/p>\n<p>90- \u0130srailo\u011fullar\u0131&#8217;n\u0131 denizden ge\u00e7irdik. Firavun ve askerleri sald\u0131r\u0131 ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k amac\u0131 ile pe\u015flerine d\u00fc\u015ft\u00fcler. Sonunda Firavun bo\u011fulman\u0131n e\u011fi\u015fine geldi\u011finde, &#8220;\u0130srailo\u011fullar\u0131&#8217;n\u0131n inand\u0131klar\u0131 ilahtan ba\u015fka ilah olmad\u0131\u011f\u0131na inand\u0131m, ben de O&#8217;na teslim olanlardan (m\u00fcsl\u00fcmanlardan) biriyim &#8221; dedi.<\/p>\n<p>91- \u015eimdi mi akl\u0131n ba\u015f\u0131na geldi? Daha \u00f6nce Allah&#8217;a hep kar\u015f\u0131 gelmi\u015f ve bozgunculardan biri olmu\u015ftun. &#8221;<\/p>\n<p>92- &#8220;Bug\u00fcn senden sonra geleceklere ibret osun diye cans\u0131z v\u00fccudunu bozulmaktan kurtaracak, onu sahilde bir t\u00fcmse\u011fe ataca\u011f\u0131z. Ger\u00e7i insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bizim ibret verici belgelerimizin fark\u0131na varmazlar. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>Bu meydan okuyu\u015f ve yalanlama k\u0131ssas\u0131nda yeralan kesin tav\u0131r ve son sahnedir. Surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde bunlara \u00f6zet olarak de\u011finilmektedir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc bu surede k\u0131ssan\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn verili\u015f amac\u0131, bu sonucun a\u00e7\u0131klanmas\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendi dostlar\u0131n\u0131 korudu\u011fu ve kollad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 ise cezaland\u0131r\u0131p yok etti\u011fidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131, geldikten sonra, pi\u015fmanl\u0131k ve tevbenin fayda vermedi\u011fi, mucizesi gelinceye kadar Allah&#8217;\u0131n ne evrendeki ayetlerine, ne de peygamberleri ile g\u00f6nderdi\u011fi mucizelerine kulak asmam\u0131\u015flard\u0131r. Bu, daha \u00f6nce bu surede ge\u00e7en yalanlay\u0131c\u0131lara ili\u015fkin tehdidin do\u011frulu\u011funu g\u00f6steren bir delildir.<\/p>\n<p>&#8220;Her \u00fcmmete bir peygamber g\u00f6nderilmi\u015ftir. Peygamberler gelip de mesajlar\u0131n\u0131 duyurduktan sonra \u00fcmmetler hakk\u0131nda adalet uyar\u0131nca h\u00fck\u00fcm verilir, onlara haks\u0131zl\u0131k edilmez.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Onlar, `E\u011fer do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyorsan\u0131z va&#8217;detti\u011finiz bu ceza ne zaman ger\u00e7ekle\u015fecek?&#8217; derler.&#8221;<\/p>\n<p>Onlara de ki; &#8220;Allah&#8217;\u0131n dile\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda benim kendime bile zarar ya da yarar dokundurmaya g\u00fcc\u00fcm yetmez. Her \u00fcmmetin belirli bir ya\u015fama s\u00fcresi vard\u0131r. O s\u00fcre dolunca, ne bir an geri b\u0131rak\u0131l\u0131rlar ve ne de bir an \u00f6nceye al\u0131n\u0131rlar.&#8221;<\/p>\n<p>De ki; &#8220;Allah&#8217;\u0131n azab\u0131 diyelim ki, g\u00fcnd\u00fcz ya da gece ba\u015f\u0131n\u0131za geldi. Su\u00e7lular bunun bir an \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fmesini niye isterler ki?&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Yoksa azap ba\u015flar\u0131na geldikten sonra kendilerine, `\u015eimdi ona inand\u0131n\u0131z m\u0131? Hani onun bir an \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fmesini istiyordunuz&#8217; densin diye mi?&#8221; (Yunus Suresi, 47-51)<\/p>\n<p>\u0130\u015fte burada k\u0131ssalar geliyor ki; o tehdit yerini bulsun:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130srailo\u011fullar\u0131&#8217;n\u0131 denizden ge\u00e7irdik.&#8221;<\/p>\n<p>\u00d6nderli\u011fimiz, rehberli\u011fimiz ve korumam\u0131z alt\u0131nda&#8230; Burada denizden ge\u00e7irme eyleminin Allah&#8217;a izafe edilmesinin ger\u00e7ekten \u00e7ok y\u00fckl\u00fc bir anlam\u0131 vard\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Firavun ve askerleri pe\u015flerine d\u00fc\u015ft\u00fcler.&#8221;<\/p>\n<p>Do\u011fru yola ve imana gelmek i\u00e7in de\u011fil! Me\u015fru bir savunma i\u00e7in de de\u011fil Sadece:<\/p>\n<p>&#8220;Sald\u0131r\u0131 ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k amac\u0131 ile.&#8221;<\/p>\n<p>Sadece zorbal\u0131k ve haddini a\u015fman\u0131n bir sonucu olarak! ..<\/p>\n<p>Azg\u0131nl\u0131k ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k sahnesinden birden ve aniden bo\u011fulma sahnesine ge\u00e7iliyor:<\/p>\n<p>&#8220;Sonunda Firavun bo\u011fulman\u0131n e\u015fi\u011fine geldi\u011finde.&#8221;<\/p>\n<p>\u00d6l\u00fcm, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcnecek kadar yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda ve art\u0131k kurtulma \u015fans\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131nda:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130srailo\u011fullar\u0131&#8217;n\u0131n inand\u0131klar\u0131 ilahtan ba\u015fka ilah olmad\u0131\u011f\u0131na inand\u0131m, ben de O&#8217;na teslim olanlardan (m\u00fcsl\u00fcmanlardan) biriyim&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Diktat\u00f6r, zorba, azg\u0131n ve ta\u015fk\u0131n olan Firavun&#8217;un b\u00fct\u00fcn maskeleri d\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130\u00e7inde kuruldu\u011fu kendisine ve milletine kar\u015f\u0131 onu heybetli, korkun\u00e7 bir g\u00fcce sahip biri g\u00f6steren b\u00fct\u00fcn k\u0131l\u0131klar\u0131 indirildi. \u015eimdi o s\u00f6n\u00fckle\u015fmi\u015f, baya\u011f\u0131la\u015fm\u0131\u015f ve horlanm\u0131\u015f biriydi. \u0130srailo\u011fullar\u0131&#8217;n\u0131n iman etti\u011fi ilahtan ba\u015fka ilah olmad\u0131\u011f\u0131na inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamakla yetinmiyor, daha da ileri giderek tam bir teslimiyeti dile getiriyor:<\/p>\n<p>&#8220;Ben de O&#8217;na teslim olanlardan (m\u00fcsl\u00fcmanlardan) biriyim&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Tamam\u0131 ile teslim olanlardan\u0131m!<\/p>\n<p>&#8220;\u015eimdi mi akl\u0131n ba\u015f\u0131na geldi? Daha \u00f6nce Allah&#8217;a hep kar\u015f\u0131 gelmi\u015f ve bozgunculardan biri olmu\u015ftun.&#8221;<\/p>\n<p>Hi\u00e7bir se\u00e7ene\u011fin ve hi\u00e7bir ka\u00e7\u0131\u015f\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 \u015fu anda m\u0131? Bundan \u00f6nce hep kar\u015f\u0131 koymu\u015f ve reddetti\u011fin halde \u015fimdi mi? \u015eimdi mi anlad\u0131n?<\/p>\n<p>&#8220;Bug\u00fcn cans\u0131z v\u00fccudunu bozulmaktan kurtaracak, onu sahilde bir t\u00fcmse\u011fe ataca\u011f\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>Bal\u0131klar onu yemeyecek ve insanlar\u0131n bilmedi\u011fi, g\u00f6rmedi\u011fi bir \u015fekilde dalgalar onu al\u0131p g\u00f6t\u00fcrmeyecek&#8230; B\u00f6ylece senin arkandaki halk kitlelerinin, senin sonunun ne oldu\u011funu g\u00f6rmelerini sa\u011flayaca\u011f\u0131z:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nsanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bizim ibret verici belgelerimizin fark\u0131na varmazlar. Ak\u0131llar\u0131 ve kalpleri ile onlara y\u00f6nelmezler. Gerek bu d\u00fcnyadaki ve gerekse i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131ndaki ayetlerimizi d\u00fc\u015f\u00fcnmezler.<\/p>\n<p>Burada azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n, bozgunculu\u011fun, ta\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n ve isyank\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n son derece trajik olan sahnesinin perdesi indiriliyor&#8230; Surenin ak\u0131\u015f\u0131 k\u0131sa i\u015faretlerle, \u0130srailo\u011fullar\u0131&#8217;n\u0131n bundan sonraki hayatlar\u0131na de\u011finiyor. Nesiller boyu meydana gelen olaylara k\u0131sa i\u015faretlerde bulunuyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>45- Allah insanlar\u0131 biraraya toplad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn, sanki d\u00fcnyada sadece g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn bir saati kadar kalm\u0131\u015flar ve bu sureyi birbirleri ile tan\u0131\u015fmak i\u00e7in harcam\u0131\u015flar gibidirler. Allah ile kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131n\u0131 yalanlayanlar ger\u00e7ekten h\u00fcsrana u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r, onlar do\u011fru yolu bulamam\u0131\u015flard\u0131r. Bu, bir g\u00f6z a\u00e7\u0131p kapatacak kadar k\u0131sa s\u00fcrede ge\u00e7en yolculukta bir de bak\u0131yoruz ki, toparlanm\u0131\u015f ve birden k\u0131sk\u0131vrak yakalanm\u0131\u015f olan insanlar &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1596,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2612","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2612","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2612"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2612\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}