{"id":2627,"date":"2012-01-20T13:39:02","date_gmt":"2012-01-20T13:39:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2627"},"modified":"2012-01-20T13:39:02","modified_gmt":"2012-01-20T13:39:02","slug":"tevbe-suresinin-37-80-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/tevbe-suresinin-37-80-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Tevbe Suresi&#8217;nin 37-80.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"<p><strong>37- Haram aylardaki sava\u015f yasa\u011f\u0131n\u0131 ba\u015fka aylara aktarmak, ertelemek k\u00e2firlikte daha ileri gitmektir. K\u00e2firler bu yolla sap\u0131kl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fcklenirler. Onlar Allah&#8217;\u0131n haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 aylar\u0131 say\u0131ca denk getirmek i\u00e7in bu ertelemeyi bir y\u0131l hel\u00e2l sayarlarken, bir sonraki y\u0131l haram kabul ederler. B\u00f6ylece Allah&#8217;\u0131n haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hel\u00e2l saym\u0131\u015f olurlar. Yapt\u0131klar\u0131 \u00e7irkin i\u015fler kendilerine g\u00fczel g\u00f6sterildi. Allah k\u00e2firler g\u00fcruhunu kesinlikle do\u011fru yola iletmez.<\/strong><\/p>\n<p>Ayn\u0131 zamanda bir sahabi olan \u00fcnl\u00fc tefsir bilgini M\u00fccahid, bu ayetle ilgili olarak \u015fu bilgiyi verir:<\/p>\n<p>&#8220;Kinaneo\u011fullar\u0131&#8217;ndan bir adam vard\u0131, her y\u0131l Hacc mevsiminde e\u015fe\u011finin s\u0131rt\u0131nda Mekke&#8217;ye gelir ve \u015f\u00f6yle derdi; `Ey ahali, ben ne k\u0131nan\u0131r\u0131m, ne hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcr\u00fcm ve ne de s\u00f6z\u00fcm reddedilir. Biz bu y\u0131l Muharrem ay\u0131n\u0131n yasak say\u0131lmas\u0131n\u0131 ve Sefer ay\u0131n\u0131n onun arkas\u0131ndan gelmesini kararla\u015ft\u0131rd\u0131k! Ayn\u0131 adam ertesi y\u0131l da gelir ve ayn\u0131 giri\u015fi yapt\u0131ktan sonra \u015f\u00f6yle derdi; `Biz bu y\u0131l Sefer ay\u0131n\u0131n yasak ay olmas\u0131n\u0131 ve Muharrem ay\u0131n\u0131n geriye at\u0131larak bu aya aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 kararla\u015ft\u0131rd\u0131k.&#8217; \u0130\u015fte y\u00fcce Allah `Onlar, Allah&#8217;\u0131n haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 aylar\u0131 say\u0131ca denk getirmek i\u00e7in bu ertelemeyi bir y\u0131l hel\u00e2l sayarlarken bir sonraki y\u0131l haram kabul ederler&#8217; bu uygulamaya i\u015faret ediyor. Yani Allah&#8217;\u0131n haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6rt ay\u0131 denk getirirler. B\u00f6ylece Allah&#8217;\u0131n yasa\u011f\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fneyerek bu haram ay\u0131 bir sonraki aya aktar\u0131rlard\u0131.<\/p>\n<p>Abdurrahman b. Zeyd b. Eslem ise bu konuda \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n<p>&#8220;Bu adam Kinaneo\u011fullar\u0131&#8217;ndand\u0131 ve &#8220;Kalmes&#8221; l\u00e2kab\u0131 ile an\u0131l\u0131rd\u0131, cahiliye d\u00f6neminde ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131. Araplar cahiliye d\u00f6neminde haram aylarda birbirlerine sald\u0131rmazlard\u0131. Adam babas\u0131n\u0131n katili ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r, fakat ona el uzatmazd\u0131. Bu adam gelince taraftarlar\u0131na `Haydi bizimle sefere \u00e7\u0131k\u0131n&#8217; dedi. Kar\u015f\u0131s\u0131ndakiler `Bu ay haram aylardan biridir&#8217; dediler. Adam taraftarlar\u0131na \u015fu kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verdi; `Bu y\u0131l, bu ay\u0131 gelecek aya aktar\u0131yoruz. Hem bu ay, hem de gelecek ay Sefer aylar\u0131d\u0131r. Gelecek y\u0131l her iki ay\u0131 da Muharrem ay\u0131 sayarak bu y\u0131l ki bo\u015flu\u011fu doldurunuz.&#8217; Adam ger\u00e7ekten b\u00f6yle yapt\u0131. Ertesi y\u0131l gelince adamlar\u0131na `Sefer ay\u0131nda da kimse ile sava\u015fmay\u0131n\u0131z&#8217; dedi. B\u00f6ylece Sefer ay\u0131n\u0131 Muharrem ay\u0131 ile birlikte yasak ay saym\u0131\u015flard\u0131, her iki ay da Muharrem ay\u0131 olmu\u015f oluyordu.&#8221;<\/p>\n<p>Okudu\u011fumuz ayete ili\u015fkin bu iki belge haram aylar\u0131 ba\u015fka aylara ertelemenin iki farkl\u0131 uygulamas\u0131na \u00f6rnek olu\u015fturur. \u0130lk \u00f6rnekte Muharrem ay\u0131 yerine Sefer ay\u0131 haram ay olarak kabul ediliyor. B\u00f6ylece haram aylar say\u0131s\u0131 d\u00f6rde denk getiriliyor, ama Muharrem ay\u0131n\u0131n yasakl\u0131\u011f\u0131 \u00e7i\u011fnendi\u011fi i\u00e7in s\u00f6zkonusu yasak aylar, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n belirtti\u011fi aylar olmuyor. \u0130kinci uygulama \u00f6rne\u011finde ise, bir y\u0131l \u00fc\u00e7 ay ve ertesi y\u0131l be\u015f ay yasak ay say\u0131l\u0131yor, b\u00f6ylece iki y\u0131lda toplam sekiz yasak ay kabul edildi\u011fi i\u00e7in her y\u0131la ortalama d\u00f6rt yasak ay d\u00fc\u015f\u00fcyor. Ama bu y\u0131llar\u0131n ilkinde Muharrem ay\u0131n\u0131n yasakl\u0131\u011f\u0131 \u00e7i\u011fnenirken ikincisinin de Sefer ay\u0131n\u0131n serbestli\u011fi ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131yor!<\/p>\n<p>Her iki uygulama da y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yasa\u011f\u0131n\u0131n \u00e7i\u011fnenmi\u015f olmas\u0131 ve O&#8217;nun yasas\u0131na ters d\u00fc\u015fmesi bak\u0131m\u0131ndan;<\/p>\n<p>&#8220;K\u00e2firlikte daha ileri gitmektir.&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc bu hokkabazl\u0131k -yukarda s\u00f6yledi\u011fimiz gibi- inanca ili\u015fkin k\u00e2firli\u011fin yan\u0131s\u0131ra Allah&#8217;\u0131n yasa koyma yetkisini gasbetmekten do\u011fan bir ba\u015fka k\u00e2firlik i\u00e7erir. Ayeti okumaya devam edelim:<\/p>\n<p>&#8220;K\u00e2firler bu yolla k\u00e2firli\u011fe s\u00fcr\u00fcklenirler.&#8221;<\/p>\n<p>Bu uygulamalar\u0131n i\u00e7erdi\u011fi oyunbazl\u0131k, tahrif\u00e7ilik ve d\u00fczenbazl\u0131k aldat\u0131r onlar\u0131. Okumay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Yapt\u0131klar\u0131 \u00e7irkin i\u015f kendilerine g\u00fczel g\u00f6sterildi.&#8221;<\/p>\n<p>Bu aldanmalar\u0131n\u0131n sonucu olarak yapt\u0131klar\u0131 \u00e7irkin i\u015fi g\u00fczel olarak g\u00f6r\u00fcrler, sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n i\u011fren\u00e7li\u011fi kendilerine \u00e7ekici g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bu davran\u0131\u015flar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fckleri sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve \u0131srarl\u0131 k\u00e2firli\u011fi kavrayamazlar. Ayetin sonunu okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Allah, k\u00e2firler g\u00fcruhunu kesinlikle do\u011fru yola iletmez.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar kalplerini do\u011fru yolun \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na kapatm\u0131\u015flar, do\u011fru yola iletecek kan\u0131tlar\u0131n kalplerine girmesine engel olmu\u015flard\u0131r. Bu tutumlar\u0131n\u0131n sonucunda y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan a\u011flar\u0131na tak\u0131ld\u0131klar\u0131 karanl\u0131kta ve sap\u0131kl\u0131k i\u00e7inde debelenmek \u00fczere b\u0131rak\u0131lmay\u0131 haketmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Surenin a\u015fa\u011f\u0131daki kesitini olu\u015fturan ayetlerin Tebuk sava\u015f\u0131na ili\u015fkin genel seferberlik \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131ndan \u00f6nce inmi\u015f olmas\u0131 kuvvetle muhtemeldir. \u015e\u00f6yle ki; o s\u0131rada Bizansl\u0131lar\u0131n, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u00fczerine y\u00fcr\u00fcmek \u00fczere \u015eam dolaylar\u0131nda y\u0131\u011f\u0131nak yapt\u0131klar\u0131, \u0130mparator Heraklius&#8217;un adamlar\u0131n\u0131n yan\u0131na bir y\u0131ll\u0131k erzak verdi\u011fi; Lehm, Cezzam, Amile ve Gassan adlar\u0131ndaki Arap kabilelerinin Bizans ordusuna kat\u0131ld\u0131klar\u0131 ve bu birle\u015fik d\u00fc\u015fman g\u00fc\u00e7lerinin \u00f6nc\u00fc birliklerini \u015eam&#8217;a ba\u011fl\u0131 Belka eyaletine sevkettikleri haberi Peygamberimize ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Bu haber \u00fczerine Peygamberimiz genel seferberlik ilan ederek m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131, Bizansl\u0131lara kar\u015f\u0131 yap\u0131lacak sava\u015fa kat\u0131lmaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Peygamberimiz \u00e7o\u011funlukla bir sava\u015fa giderken ba\u015fka bir yolculu\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, b\u00f6ylece d\u00fc\u015fman\u0131 yan\u0131ltmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Fakat bu sava\u015f i\u00e7in sefere \u00e7\u0131karken b\u00f6yle \u015fa\u015f\u0131rtmacaya ba\u015fvurmad\u0131. A\u00e7\u0131k\u00e7a sefere \u00e7\u0131kt\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc sava\u015f yeri ile Medine aras\u0131ndaki mesafe olduk\u00e7a uzakt\u0131 ve d\u00f6nem de zor bir d\u00f6nemdi. Sebebine gelince, bu seferberlik mevsimin son derece s\u0131cak aylar\u0131na rastlam\u0131\u015ft\u0131; g\u00f6lgeliklerin arand\u0131\u011f\u0131, meyvalar\u0131n olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve insanlar\u0131n evlerinde oturmay\u0131 cazip g\u00f6rd\u00fckleri g\u00fcnleri ya\u015fan\u0131yordu.<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden o g\u00fcnlerde m\u00fcsl\u00fcman toplumda bu surenin tan\u0131tma yaz\u0131s\u0131nda a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z rahats\u0131zl\u0131k al\u00e2metleri su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131. Bu arada m\u00fcnaf\u0131klarda bo\u015f durmuyor, ellerine ge\u00e7en bu f\u0131rsattan yararlanarak bozgunculuk tohumlar\u0131 ekiyorlard\u0131. M\u00fcsl\u00fcmanlara &#8220;Bu s\u0131cakta sefere \u00e7\u0131kmay\u0131n&#8221; diyorlard\u0131, bununla da yetinmeyerek onlar\u0131 sava\u015f yerine kadar a\u015f\u0131lmas\u0131 gereken yolun uzakl\u0131\u011f\u0131 ile ve \u00f6teden beri y\u00fcreklere sinmi\u015f olan Bizans fobisi ile korkutuyorlard\u0131. Bu de\u011fi\u015fik fakt\u00f6rlerin t\u00fcm\u00fc, baz\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlar \u00fczerinde etkili olmu\u015f ve onlar\u0131 sefere kat\u0131lma i\u015fini a\u011f\u0131rdan alma isteksizli\u011fine s\u00fcr\u00fcklemi\u015fti. \u0130\u015fte okuyaca\u011f\u0131m\u0131z ayetler baz\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlardaki bu rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 g\u00fcndeme getirerek bu rahats\u0131zl\u0131klara \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmeyi ama\u00e7l\u0131yordu.<br \/>\n<strong>YERE MIHLANIP KALANLAR<\/p>\n<p>38- Ey m\u00fc&#8217;minler, size ne oldu da &#8220;Allah yolunda sava\u015fa \u00e7\u0131k\u0131n\u0131z &#8221; dendi\u011finde yere \u00e7ak\u0131ld\u0131n\u0131z. Yoksa d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131 ahirete tercih mi ettiniz? Oysa d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n hazz\u0131, ahiretin hazz\u0131 yan\u0131nda pek azd\u0131r.<\/p>\n<p>39- E\u011fer sava\u015fa \u00e7\u0131kmazsan\u0131z Allah sizi ac\u0131kl\u0131 bir azaba u\u011fratarak yerinize ba\u015fka bir toplum getirir. Siz Allah&#8217;a hi\u00e7 bir zarar dokunduramazs\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fc her \u015feyi yapmaya yeter.<\/p>\n<p>40- Peygamber&#8217;e yard\u0131m etmezseniz, biliniz ki, k\u00e2firler O&#8217;nu Mekke&#8217;den \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131nda iki ki\u015fiden biri olarak ma\u011faradayken Allah O&#8217;na yard\u0131m etmi\u015fti. Hani O arkada\u015f\u0131na &#8220;\u00dcz\u00fclme, Allah bizimle beraberdir&#8221; diyordu. Allah O&#8217;nun kalbine g\u00fcven duygusu indirmi\u015f, kendisini g\u00f6remezli\u011finiz askerler ile desteklemi\u015f, b\u00f6ylece k\u00e2firlerin s\u00f6z\u00fcn\u00fc al\u00e7altm\u0131\u015ft\u0131. Y\u00fcce olan Allah&#8217;\u0131n s\u00f6z\u00fcd\u00fcr. Allah \u00fcst\u00fcn iradelidir ve her yapt\u0131\u011f\u0131 yerindedir.<\/p>\n<p>41- Kolay\u0131n\u0131za da gelse zorunuza da gitse mutlaka sefere \u00e7\u0131k\u0131n\u0131z, Allah yolunda mallar\u0131n\u0131zla ve canlar\u0131n\u0131zla cihad ediniz. E\u011fer bilirseniz bu sizin i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bu ayetlerde sava\u015fa kat\u0131lmak istemeyenlere, Allah yolunda cihad etme g\u00f6revini a\u011f\u0131rdan alanlara y\u00f6nelik azarlar\u0131n ve tehditlerin ilk c\u00fcmleleri ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Onlara hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor ki, y\u00fcce Allah, hen\u00fcz kendilerinin hi\u00e7biri ortada yokken Peygamberimize yard\u0131m etmi\u015f, O&#8217;nu desteklemi\u015fti. Buna g\u00f6re \u015fimdi de onlar\u0131n hi\u00e7bir katk\u0131s\u0131 olmasa bile O&#8217;na yeniden yard\u0131m\u0131n\u0131 ve deste\u011fini g\u00f6nderebilirdi, bunu yapmak y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fc dahilinde idi, fakat o zaman bu a\u011f\u0131r canl\u0131lar\u0131n pay\u0131na, sadece sava\u015fa kat\u0131lmamalar\u0131n\u0131n, g\u00f6revlerinden ka\u00e7m\u0131\u015f olmalar\u0131n\u0131n g\u00fcnah\u0131 ve sorumlulu\u011fu d\u00fc\u015ferdi. \u015eimdi bu ayetleri incelemeye giri\u015felim:<\/p>\n<p>&#8220;Ey m\u00fc&#8217;minler, size ne oldu da `Allah yolunda sava\u015fa \u00e7\u0131k\u0131n\u0131z&#8217; dendi inde yere \u00e7ak\u0131ld\u0131n\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>Baz\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n adeta &#8220;yere m\u0131hlanma&#8221;lar\u0131na yola\u00e7an bu a\u011f\u0131rl\u0131k topra\u011f\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, topra\u011fa d\u00f6n\u00fck arzular\u0131n, toprak kaynakl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Can korkusunun a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, mal korkusunun a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, d\u00fcnya hazlar\u0131ndan, d\u00fcnya \u00e7\u0131karlar\u0131ndan, d\u00fcnya nimetlerinden yoksun kalma endi\u015fesinin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131d\u0131r bu. Rahat\u0131n, huzurun ve istikrar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131d\u0131r s\u00f6zkonusu olan. A\u011f\u0131r canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n sebebi ge\u00e7ici hazlar\u0131n, s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00f6mr\u00fcn, k\u0131sa vadeli ama\u00e7lar\u0131n; ba\u015fka bir deyimle etin, kan\u0131n ve topra\u011f\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 zihnimizde canland\u0131ran kaynak, ayetteki &#8220;yere \u00e7ak\u0131ld\u0131n\u0131z&#8221; deyiminin s\u00f6zlerinden dalga dalga yay\u0131lan titre\u015fimlerdir. (Ayette ge\u00e7en bu deyimin Hafs taraf\u0131ndan uygun g\u00f6r\u00fclen okuma bilincini di\u011fer okuma tarzlar\u0131na g\u00f6re bu anlam inceliklerini daha etkili bi\u00e7imde ifade ediyor.) Bu deyim yayd\u0131\u011f\u0131 \u00fcrpertici titre\u015fimlerle yere m\u0131hlan\u0131p kalm\u0131\u015f a\u011f\u0131r bir insan g\u00f6vdesini somutla\u015ft\u0131r\u0131yor, g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne getiriyor. Bu uyu\u015fuk g\u00f6vdeyi birileri zorla yukar\u0131ya kald\u0131r\u0131yorlar, fakat o yine ellerinden kurtulup t\u00fcm a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ile yere d\u00fc\u015f\u00fcyor. Deyim, bu anlam\u0131, bu \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m\u0131 i\u00e7erdi\u011fi s\u00f6zlerin titre\u015fimli mesajlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ifade ediyor. Bu deyimde her \u015feyi a\u015fa\u011f\u0131lara indiren, ruhlar\u0131n u\u00e7ucu \u015feffafl\u0131\u011f\u0131na ve \u00f6zlemlerin kanat \u00e7\u0131rpan at\u0131l\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 direnen &#8220;yer\u00e7ekimi&#8221;nin somut ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile y\u00fczy\u00fcze geliyoruz.<\/p>\n<p>Allah yolunda cihada ko\u015fmak yer \u00e7ekiminin zincirinden kurtulmakt\u0131r; etin ve kan\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u015fmak, etkisiz hale getirmektir; insan olman\u0131n y\u00fcce anlam\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmektir; insan\u0131n mayas\u0131nda sakl\u0131 duran \u00f6zlemin, idealizmin, &#8220;ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k&#8221; ve &#8220;zorunluluk, endi\u015felerini yenilgiye u\u011fratmas\u0131d\u0131r; \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn s\u00fcreklili\u011fine g\u00f6z dikmektir; s\u0131n\u0131rl\u0131 ge\u00e7icili\u011fin ba\u011flar\u0131ndan kurtulu\u015ftur. Ayetin sonunu okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Yoksa d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131 ahirete tercih mi ettiniz? Oysa d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n hazz\u0131, ahiretin hazz\u0131 yan\u0131nda pek azd\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Kim y\u00fcce Allah&#8217;a inand\u0131\u011f\u0131 halde O&#8217;nun yolunda cihad etmekten geri kal\u0131rsa o kimsenin inanc\u0131nda mutlaka bir bozukluk, iman\u0131nda mutlaka bir zay\u0131fl\u0131k vard\u0131r. Nitekim Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bu konuda \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n<p>&#8220;Kim, herhangi bir sava\u015fa kat\u0131lmaks\u0131z\u0131n ya da sava\u015fma arzusunu i\u00e7inden ge\u00e7irmeksizin \u00f6l\u00fcrse, m\u00fcnaf\u0131kl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcrlerinden birini i\u00e7inde ta\u015f\u0131yarak \u00f6lm\u00fc\u015f olur.&#8221;<\/p>\n<p>M\u00fcnaf\u0131kl\u0131k, iman\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve olgunlu\u011funu engelleyen, yabanc\u0131 ve ayk\u0131r\u0131 bir unsurdur. Bu kar\u015f\u0131t unsur, y\u00fcce Allah&#8217;a inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia eden ki\u015fiyi O&#8217;nun yolunda cihad etmekten al\u0131kor; e\u011fer sava\u015fa kat\u0131l\u0131rsa \u00f6lece\u011fi ya da yoksul d\u00fc\u015fece\u011fi korkusunu kalbine a\u015f\u0131lar. Oysa \u00f6m\u00fcrlerin s\u00fcrelerini belirleyen y\u00fcce Allah oldu\u011fu gibi, insanlar\u0131n r\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131 veren de O&#8217;dur ve d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n mutlulu\u011fu, hazz\u0131, ahiret mutlulu\u011funun yan\u0131nda son derece s\u00f6n\u00fck kal\u0131r.<\/p>\n<p>Bundan dolay\u0131 bir sonraki ayette, sava\u015f \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k vermeme e\u011filiminde olan m\u00fcsl\u00fcmanlara tehdit i\u00e7erikli bir hitap y\u00f6neltiliyor. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer sava\u015fa \u00e7\u0131kmazsan\u0131z, Allah sizi ac\u0131kl\u0131 bir azaba \u00e7arpt\u0131rarak yerinize ba\u015fka bir toplum getirir. Siz Allah&#8217;a hi\u00e7bir zarar dokunduramazs\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fc her \u015feyi yapmaya yeter.&#8221;<\/p>\n<p>Ger\u00e7i bu ilahi hitap belirli bir ortamda, belirli bir insan grubuna y\u00f6neltilmi\u015ftir. Fakat hitab\u0131n i\u00e7eri\u011fi geneldir, Allah&#8217;a inanan herkesi kapsam\u0131na al\u0131r. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu kimseleri, kendisi ile tehdit etti\u011fi &#8220;azap&#8221; sadece ahiret azab\u0131 de\u011fildir, bu tehdidin i\u00e7ine d\u00fcnya azab\u0131 da girer. \u00c7\u00fcnk\u00fc cihad etmekten, isl\u00e2m\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaktan ka\u00e7\u0131nanlar onurlar\u0131n\u0131 ve sayg\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131 yitirirler, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n \u00e7izmeleri alt\u0131na d\u00fc\u015ferler, yurtlar\u0131n\u0131n gelir kaynaklar\u0131ndan ve hammaddelerinden yararlanma imk\u00e2n\u0131ndan yoksun kal\u0131rlar. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra cihadda ve sava\u015fta u\u011frayacaklar\u0131 can ve mal kayb\u0131n\u0131n kat kat fazlas\u0131n\u0131 kaybetmekten kurtulamazlar; g\u00f6n\u00fcll\u00fc bir onur sava\u015f\u0131n\u0131n kendilerinden bekledi\u011fi fedak\u00e2rl\u0131klar\u0131n kat kat fazlas\u0131n\u0131 onursuzluk canavar\u0131na sunmak zorunda kal\u0131rlar. Hangi \u00fcmmet cihad\u0131 terketmi\u015f ise, y\u00fcce Allah o \u00fcmmetin aln\u0131na onursuzluk, haysiyetsizlik damgas\u0131n\u0131 vurmu\u015ftur. Bu \u00fcmmet, d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 erkek\u00e7e sava\u015fman\u0131n omuzlar\u0131na bindirece\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri kat kat a\u015fan a\u011f\u0131r bir faturay\u0131, boynu b\u00fck\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn utand\u0131r\u0131c\u0131 bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda ister-istemez, kar\u015f\u0131lar\u0131na mert\u00e7e \u00e7\u0131kamad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015fmanlar\u0131na \u00f6demek mecburiyetinde kalm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6yle bir \u00fcmmetin u\u011frayabilece\u011fi bir ba\u015fka bahts\u0131zl\u0131k da \u015fudur:<\/p>\n<p>&#8220;Allah, yerinize ba\u015fka bir toplum ge\u00e7irir.&#8221;<\/p>\n<p>Bu toplum, inan\u00e7lar\u0131n\u0131n gere\u011fini yerine getiren ve onurlar\u0131n\u0131n faturas\u0131n\u0131 \u00f6demekten \u00e7ekinmeyen kimselerden olu\u015fur, onlar bunun sonucu olarak Allah&#8217;\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck kurarlar. Ayeti okumaya devam ediyoruz.<\/p>\n<p>&#8220;Siz Allah&#8217;a hi\u00e7bir zarar dokunduramazs\u0131n\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>Size hi\u00e7bir \u00f6nem verilmez, hi\u00e7bir a\u011f\u0131rl\u0131k tan\u0131nmaz. Yap\u0131lm\u0131\u015f hesaplar\u0131 ne \u00f6ne ald\u0131rabilirsiniz ve ne de geriye att\u0131rabilirsiniz.<\/p>\n<p>&#8220;Neden?&#8221; derseniz;<\/p>\n<p>&#8220;\u00c7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fc her \u015feyi yapmaya yeter.&#8221;<\/p>\n<p>Sizi ortadan kald\u0131rmak, yerinize ba\u015fka bir m\u00fc&#8217;min toplumu ge\u00e7irmek, sizi pl\u00e2nlar\u0131n\u0131n ve hesaplar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na atmak y\u00fcce Allah i\u00e7in kesinlikle zor bir i\u015f de\u011fildir!<\/p>\n<p>&#8220;Yer\u00e7ekimi&#8221; g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00fczerine y\u00fckselmek, insan nefsinin zaaf\u0131n\u0131 a\u015fmak insan\u0131 insan yapan onurlu varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131tlanmas\u0131d\u0131r, ayn\u0131 zamanda hayat\u0131n y\u00fcce anlam\u0131 ile &#8220;hayat&#8221;t\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k topra\u011fa \u00e7ak\u0131lmak ve fobilerin, korkular\u0131n tutsa\u011f\u0131 olmak insan\u0131 insan yapan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yokedilmesidir. Bu da y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc ile ve insan\u0131 di\u011fer canl\u0131lardan ay\u0131r\u0131p y\u00fccelten ruhun hesab\u0131na g\u00f6re t\u00fckeni\u015ftir, kaybolu\u015ftur.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah; sava\u015ftan ka\u00e7ma e\u011filiminde olan m\u00fcsl\u00fcmanlara, bir sonraki ayette, yak\u0131n tarihlerinin hepsi taraf\u0131ndan bilinen ya\u015fanm\u0131\u015f olaylar\u0131ndan \u00f6rnek g\u00f6steriyor. Bu \u00f6rneklere g\u00f6re y\u00fcce Allah, hen\u00fcz onlar\u0131n yard\u0131m\u0131 ve deste\u011fi devreye girmemi\u015fken, Peygamberimize yard\u0131m etmi\u015f, O&#8217;nu d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcn getirmi\u015fti. Zafer ve ba\u015far\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n tekelindedir, O onu diledi\u011fine verir. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Peygamber&#8217;e yard\u0131m etmezseniz, biliniz ki, k\u00e2firler O&#8217;nu Mekke&#8217;den \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131nda iki ki\u015fiden biri olarak ma\u011faradayken Allah O&#8217;na yard\u0131m etmi\u015fti. Hani O arkada\u015f\u0131na &#8220;\u00dcz\u00fclme, Allah bizimle beraberdir&#8221; diyordu. Allah O&#8217;nun kalbine g\u00fcven duygusu indirmi\u015f, kendisini g\u00f6remedi\u011finiz askerler ile desteklemi\u015f, b\u00f6ylece k\u00e2firlerin s\u00f6z\u00fcn\u00fc al\u00e7altm\u0131\u015ft\u0131. Y\u00fcce olan yaln\u0131z Allah&#8217;\u0131n s\u00f6z\u00fcd\u00fcr. Allah \u00fcst\u00fcn iradelidir ve her yapt\u0131\u011f\u0131 yerindedir.&#8221;<\/p>\n<p>Bu ayetin anlatt\u0131\u011f\u0131 olay, Kurey\u015fliler&#8217;in Peygamberimizi iyice s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 s\u0131rada meydana geldi. Kaba g\u00fc\u00e7, kar\u015f\u0131 koyamad\u0131\u011f\u0131 ve etkinli\u011fine tahamm\u00fcl de edemedi\u011fi do\u011fru s\u00f6ze kar\u015f\u0131 her zaman ayn\u0131 sindirme metodlar\u0131na ba\u015fvurur. Evet, Kurey\u015fliler d\u00fczenledikleri gizli toplant\u0131da Peygamberimizden kurtulmay\u0131, (bunun i\u00e7in varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmay\u0131) kararla\u015ft\u0131rd\u0131lar. Y\u00fcce Allah, onlar\u0131n bu karar\u0131ndan Peygamberimizi haberdar ederek Mekke&#8217;den \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 emretti. Bunun \u00fczerine Peygamberimiz yola \u00e7\u0131kt\u0131, yan\u0131nda sadece dostu Hz. Ebu Bekir vard\u0131. Ne ordusu ve ne de silah\u0131 vard\u0131. D\u00fc\u015fmanlar\u0131 kalabal\u0131kt\u0131, sava\u015f g\u00fc\u00e7lerinin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc tart\u0131\u015f\u0131lmazd\u0131.<\/p>\n<p>Ayetin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde Peygamberimiz ile dostu Ebu Bekir&#8217;in bu garip yolculuklar\u0131, somut bir sahne arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne getiriliyor. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Hani onlar\u0131n ikisi ma\u011farada idiler.&#8221;<\/p>\n<p>Kurey\u015fliler de pe\u015flerine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, izlerini s\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Hz. Ebu Bekir, o kritik saatlerde endi\u015felidir. Endi\u015fesinin konusu kendisi de\u011fil, arkada\u015f\u0131d\u0131r. Allah d\u00fc\u015fmanlar\u0131, varl\u0131klar\u0131n\u0131n fark\u0131na varacaklar ve sevgili dostunun can\u0131na k\u0131yacaklar diye korkuyor. O s\u0131rada endi\u015fe dolu bir sesle Peygamberimize \u015f\u00f6yle f\u0131s\u0131ld\u0131yor; &#8220;E\u011fer kap\u0131dakilerden biri aya\u011f\u0131n\u0131n ucuna baksa bizim ayaklar\u0131n\u0131n alt\u0131nda oldu\u011fumuzu g\u00f6r\u00fcverecek!&#8221; Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kalbine indirdi\u011fi huzurun rahatl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7indedir, dostunun korkusunu da\u011f\u0131tmak ve g\u00f6nl\u00fcne g\u00fcven serpmek \u00fczere ona \u015fu kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 veriyor; &#8220;Ya Ebu Bekir, sen bu iki ki\u015fiyi ne san\u0131yorsun? Onlar\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc Allah&#8217;t\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Peki en sonunda ne oldu? Maddi g\u00fcc\u00fcn t\u00fcm\u00fc kar\u015f\u0131 tarafta, Peygamberimiz ile dostu bu g\u00fc\u00e7ten tamamen yoksun olduklar\u0131 halde nas\u0131l bir \u00e2k\u0131betle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131? Zafer, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, insan g\u00f6z\u00fc ile g\u00f6r\u00fcnmez askerlerle desteklendi\u011fi taraf\u0131n oldu; k\u00e2fir ise bozguna, utand\u0131r\u0131c\u0131 ve onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir yenilgiye u\u011frad\u0131lar. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;Allah, k\u00e2firlerin s\u00f6z\u00fcn\u00fc al\u00e7altt\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n s\u00f6z\u00fc ise y\u00fcce doruklardaki g\u00fc\u00e7l\u00fc ve ge\u00e7erli konumunu korudu. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Y\u00fcce olan, yaln\u0131z Allah&#8217;\u0131n s\u00f6z\u00fcd\u00fcr.&#8221;<\/p>\n<p>Bu c\u00fcmleyi &#8220;Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n s\u00f6z\u00fc \u00fcst\u00fcn geldi&#8221; anlam\u0131n\u0131 verecek bi\u00e7imde okuyanlar da vard\u0131r. Fakat bizim mushaf\u0131m\u0131zda benimsenen okuma bi\u00e7iminin verdi\u011fi anlam daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu okuma bi\u00e7imi, c\u00fcmlenin anlam\u0131na &#8220;belirlilik&#8221; ve `kal\u0131c\u0131l\u0131k&#8221; katmaktad\u0131r. Yani y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n s\u00f6z\u00fc, do\u011fal olarak ve ilke baz\u0131nda \u00fcst\u00fcnd\u00fcr, belirli bir itici deste\u011fine muhta\u00e7 de\u011fildir. &#8220;Y\u00fcce Allah \u00fcst\u00fcn iradelidir&#8221; dostlar\u0131n\u0131 kesinlikle y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rakmaz; &#8220;Her yapt\u0131\u011f\u0131 yerindedir&#8221;. Zaferi hakedenlerin, onu elde edecekleri uygun zaman\u0131 \u00f6nceden pl\u00e2nlar.<\/p>\n<p>Bu ayetin anlatt\u0131\u011f\u0131 olay, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, Peygamberimize ve kendi s\u00f6z\u00fcne sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 deste\u011fi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u00f6rnektir. Y\u00fcce Allah, ayn\u0131 yard\u0131m\u0131 ba\u015fka toplumlar\u0131n eli ile tekrarlayacak g\u00fc\u00e7tedir. Fakat bu toplum, sava\u015fa \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131nca &#8220;yere \u00e7ak\u0131lan&#8221;, i\u015fi a\u011f\u0131rdan alan kimselerin olu\u015fturdu\u011fu bir toplum olmayacakt\u0131r. Bu olay, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6tesinde ba\u015fka bir kan\u0131ta ihtiya\u00e7 duyanlar \u00ef\u00e7in, ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yans\u0131tan pratik bir \u00f6rnektir.<\/p>\n<p>Bir sonraki ayet, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131, bu pratik ve etkileyici \u00f6rne\u011fin yol g\u00f6sterici \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 al\u0131mda genel seferberli\u011fe \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. E\u011fer onlar hem bu d\u00fcnyadaki ve hem de ahiretteki iyiliklerini ve mutluluklar\u0131n\u0131 istiyorlarsa, bu \u00e7a\u011fr\u0131ya ko\u015fmalar\u0131n\u0131 hi\u00e7bir gerek\u00e7e engellememeli, hi\u00e7bir s\u00fcrpriz geli\u015fme sava\u015f kafilesine kat\u0131lmamalar\u0131na yola\u00e7mamal\u0131d\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Kolay\u0131n\u0131za da gelse, zorunuza da gitse, mutlaka sefere \u00e7\u0131k\u0131n\u0131z; Allah yolunda mallar\u0131n\u0131zla, canlar\u0131n\u0131zla cihad ediniz. E\u011fer bilirseniz, bu sizin i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Ne durumda olursan\u0131z olunuz, sava\u015fa \u00e7\u0131k\u0131n\u0131z; canlar\u0131n\u0131z\u0131 ve mallar\u0131n\u0131z\u0131 ortaya koyarak cihad ediniz. Bahanelere ve mazeretlere s\u0131\u011f\u0131nmay\u0131n\u0131z. Engellerin ve kaytar\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131n tutsa\u011f\u0131 olmay\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc;<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer bilirseniz, bu sizin i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Samimi m\u00fc&#8217;minler bu hayr\u0131 ve yarar\u0131 iyi kavrad\u0131lar ve bu bilincin co\u015fkusu ile sava\u015fa ko\u015ftular. Yollar\u0131 \u00fczerine dikilen engellere ald\u0131r\u0131\u015f etmediler. \u0130leri s\u00fcrebilecekleri bir\u00e7ok ger\u00e7ek mazeretlerine s\u0131\u011f\u0131nmaya yana\u015fmad\u0131lar. Bu fedak\u00e2rl\u0131klar\u0131n\u0131n sonucunda y\u00fcce Allah, onlara hem kalplerin ve hem de \u00fclkelerin kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131; onlar eli ile kendi s\u00f6z\u00fcn\u00fc y\u00fcceltirken, bir yandan da kendi s\u00f6z\u00fc arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile onlar\u0131 y\u00fcceltti, onlar\u0131n bileklerinin g\u00fcc\u00fc ile fetihler tarihinde inan\u0131lmaz say\u0131lan destanlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/p>\n<p>\u015eimdi bu destan kahramanlar\u0131n\u0131n y\u00fcreklerindeki cihad co\u015fkusunu kan\u0131tlayan belgelerden birka\u00e7 \u00f6rnek sunuyoruz:<\/p>\n<p>Bir g\u00fcn Ebu Talha, Tevbe suresini okuyordu. S\u0131ra bu ayete gelince o\u011fullar\u0131na d\u00f6nerek, &#8220;G\u00f6r\u00fcyorum ki, Rabbimiz gen\u00e7-ya\u015fl\u0131 ay\u0131r\u0131m\u0131 yapmaks\u0131z\u0131n, hepimizi sava\u015fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. \u00c7abuk, silah\u0131m\u0131 ve te\u00e7hizat\u0131m\u0131 getirin&#8221; dedi. Bunun \u00fczerine o\u011fullar\u0131 kendisine &#8220;Allah&#8217;\u0131n rahmeti \u00fczerine olsun. Sen \u00f6nce Peygamberimiz ile birlikte, arkas\u0131ndan Ebu Bekir&#8217;in yan\u0131ba\u015f\u0131nda ve sonra da \u00d6mer ile beraber \u00f6l\u00fcmlerine kadar sava\u015ft\u0131n. \u015eimdi b\u0131rak da senin yerine biz sava\u015fal\u0131m&#8221; dediler. Fakat Ebu Talha, o\u011fullar\u0131n\u0131 dinlemedi, hemen deniz seferine kat\u0131ld\u0131, gemi denizde yolal\u0131rken \u00f6l\u00fcverdi, \u00f6l\u00fcs\u00fcn\u00fc topra\u011fa verecekleri bir adac\u0131k bulamad\u0131lar, b\u00f6ylece dokuz g\u00fcn \u00f6l\u00fcs\u00fcn\u00fc gemide tuttular, bu s\u00fcre i\u00e7inde cesedinde herhangi bir bozulma emaresi g\u00f6r\u00fclmedi, sonunda adaya \u00e7\u0131k\u0131nca, cesedini topra\u011fa verdiler.<\/p>\n<p>Tarih\u00e7i \u0130bn-i Cerir&#8217;in bildirdi\u011fine g\u00f6re, Ebu Re\u015fid Harran\u0131 \u015f\u00f6yle diyor: &#8220;Bir defas\u0131nda Peygamberimizin s\u00fcvarisi Mikdad b. Esved ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. &#8216;Bir kuyumcu sand\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde oturuyordu. V\u00fccudun baz\u0131 kemikleri d\u0131\u015far\u0131ya u\u011fram\u0131\u015ft\u0131, buna ra\u011fmen sava\u015fa kat\u0131lmak istiyordu. Kendisine `Amcac\u0131\u011f\u0131m, y\u00fcce Allah seni bu i\u015ften mazur g\u00f6rd\u00fc&#8217; dedim. Bana `Bize Beus (m\u00fccahidleri co\u015fturan) sure geldi.&#8217; kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verdi. (Elimizdeki belgelere g\u00f6re &#8220;Tevbe&#8221; suresi \u00e7e\u015fitli bir adlarla an\u0131l\u0131r: Bu adlardan baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r: M\u00fcnaf\u0131klar\u0131n gizil duygular\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esi ile &#8220;Fad\u0131ha&#8221;, kalplerdeki k\u00f6t\u00fc niyetlerden nefret ettirdi\u011fi i\u00e7in &#8220;Muneffire&#8221;, yine kalplerdeki sakl\u0131 duygular\u0131 de\u015fti\u011fi gerek\u00e7esi ile &#8220;Mubas\u0131ra&#8221;, yine g\u00f6n\u00fcllerin bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u0131rlar\u0131 meydana \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in &#8220;Muahbire&#8221;, m\u00fc&#8217;minlerin duygular\u0131n\u0131 alevlendiren \u00f6zelli\u011fi y\u00fcz\u00fcnden &#8220;Mus\u0131re&#8221;, m\u00fc&#8217;min sava\u015f\u00e7\u0131lara co\u015fku a\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in &#8220;Beus&#8221;. Bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra, bu surenin &#8220;Mudemmire (kahredici)&#8221;, &#8220;Muhziye (rezil edici)&#8221;, &#8220;Munekkile (cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131c\u0131)&#8221;, &#8220;Mu\u015ferride (peri\u015fan edici)&#8221; gibi adlar\u0131na da rastlanm\u0131\u015ft\u0131r.) Bu s\u00f6z\u00fc ile Tevbe suresindeki `Kolay\u0131n\u0131za da gelse, zorunuza da gitse mutlaka sefere \u00e7\u0131k\u0131n\u0131z&#8217; diye ba\u015flayan ayeti kasdediyordu.&#8221;<\/p>\n<p>Yine \u0130bn-i Cerir&#8217;in bildirdi\u011fine g\u00f6re, Hayyan b. Zeyd \u015earab\u00ee \u015f\u00f6yle diyor: &#8220;Humus valisi Safvan b. Amr ile birlikte bir sefere kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131k. Bu zat daha sonra halk\u0131 cercemelerden olu\u015fan Efsus \u015fehrinin valili\u011fine atanm\u0131\u015ft\u0131. Sefer s\u0131ras\u0131nda \u00e7ok ya\u015fl\u0131 bir ihtiyarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m, ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n eritti\u011fi v\u00fccudu k\u00fc\u00e7\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc, ka\u015flar\u0131 g\u00f6zlerinin \u00fczerine inmi\u015fti, Demek (\u015eam)&#8217;li idi, cepheden yeni d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc, hen\u00fcz binek hayvan\u0131ndan yere inmeye f\u0131rsat bulamam\u0131\u015ft\u0131. Yan\u0131na yakla\u015farak `Amcac\u0131\u011f\u0131m, Allah seni bu i\u015ften mazur tuttu&#8217; demem \u00fczerin bana \u015fu kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verdi:<\/p>\n<p>`Ye\u011fenim, y\u00fcce Allah &#8220;zorumuza da gitse, kolay\u0131m\u0131za da gelse&#8221; bizi sava\u015fa kat\u0131lmaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Haberin olsun, Allah kimi severse onun ba\u015f\u0131na bel\u00e2 verir sonra da onu bel\u00e2n\u0131n i\u00e7inden \u00e7\u0131kararak afiyete erdirir. Allah \u015f\u00fckreden, sabreden, Rabbini hat\u0131r\u0131ndan \u00e7\u0131karmayan ve O&#8217;ndan ba\u015fka hi\u00e7 kimseye kulluk etmeyen kullar\u0131n\u0131 bel\u00e2 s\u0131nav\u0131ndan ge\u00e7irir.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n s\u00f6zlerini b\u00f6ylesine bir ciddiyetle tutup uygulayan kahramanlar\u0131n fedak\u00e2r gayretleri sayesinde isl\u00e2m d\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131na yay\u0131larak insanlar\u0131 kula kullu\u011fun tutsakl\u0131\u011f\u0131ndan kurtar\u0131p ortaks\u0131z Allah&#8217;\u0131n kulu olman\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne kavu\u015fturdu. Yine bu ciddi ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n s\u00fcrekli co\u015fkusu sayesinde tarihte okudu\u011fumuz o ola\u011fan\u00fcst\u00fc ve e\u015fsiz kurtulu\u015f zaferleri ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p>K\u0130\u015e\u0130L\u0130G\u0130N\u0130 MENFAATLE YO\u011eURANLAR<\/p>\n<p>Burada toplumun zaaf olan unsurlar\u0131ndan s\u00f6z edilmektedir. Saflar\u0131n yar\u0131lmas\u0131na neden olan gruplardan ve \u00f6zellikle de m\u00fcnaf\u0131klardan bahsedilmektedir. Bunlar, isl\u00e2m\u0131n \u00fcst\u00fcn gelip yay\u0131lmas\u0131ndan sonra, isl\u00e2m ad\u0131n\u0131 maske olarak kullanarak m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n saflar\u0131 aras\u0131na s\u0131zm\u0131\u015flard\u0131r. S\u00fcrekli g\u00fcven i\u00e7inde ya\u015famay\u0131 ve kazan\u00e7 elde etmeyi planlad\u0131klar\u0131 i\u00e7in onlar\u0131, bu planlar\u0131 isl\u00e2ma ba\u015f e\u011fmeye zorlad\u0131. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n saflar\u0131na kar\u015f\u0131 d\u0131\u015fardan d\u00fczenledikleri oyunlar, hileler etkisiz kald\u0131ktan sonra, bu sefer i\u00e7eriden onlara kar\u015f\u0131 hileler, tuzaklar kurmaya ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p>Bu b\u00f6l\u00fcmde, surenin giri\u015f k\u0131sm\u0131nda kendisinden s\u00f6z etti\u011fimiz olaylar\u0131n hepsini Kur&#8217;an&#8217;\u0131n \u00fcslubunun tasvir etti\u011fi bi\u00e7imde g\u00f6rece\u011fiz. Daha \u00f6nce giri\u015f k\u0131sm\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131klaman\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda meselenin net bir \u015fekilde anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 san\u0131yorum:<br \/>\n<strong>42- E\u011fer yak\u0131n vadeli bir kazan\u00e7 ve k\u0131sa bir yolculuk s\u00f6zkonusu olsayd\u0131, mutlaka pe\u015finden gelirlerdi. Fakat bu s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 yolculuk onlara uzun geldi. Allah ad\u0131na yemin ederek, &#8220;E\u011fer g\u00fcc\u00fcm\u00fcz yetseydi, kesinlikle sizinle birlikte sefere \u00e7\u0131kard\u0131k&#8221;diyerek kendilerini mahvedecekler. Oysa Allah biliyor ki, onlar yalan s\u00f6yl\u00fcyorlar.<\/p>\n<p>43- Allah affetsin seni. Kimlerin do\u011fru s\u00f6yledi\u011fi belli oluncaya ve kimlerin yalanc\u0131 oldu\u011funu belirleyinceye kadar onlara ni\u00e7in izin verdin?<\/p>\n<p>44- Allah&#8217;a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inananlar, mallar\u0131 ile ve canlar\u0131 ile cihad etmekten geri kalmak i\u00e7in senden izin istemezler. Allah k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nanlar\u0131 bilir.<\/p>\n<p>45- Senden sava\u015ftan muaf tutulmalar\u0131 yolunda izin isteyenler, Allah&#8217;a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inanmayanlar, kalpleri ku\u015fkuya kap\u0131l\u0131p bu ku\u015fkular\u0131 i\u00e7inde bocalayanlard\u0131r.<\/p>\n<p>46- E\u011fer onlar sefere \u00e7\u0131kmak isteselerdi, bunun i\u00e7in haz\u0131rl\u0131k yaparlard\u0131. Fakat Allah, sefere \u00e7\u0131kmaya kalk\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 istemedi\u011fi i\u00e7in onlar\u0131 b\u00f6yle bir giri\u015fimden al\u0131koydu. Kendilerine &#8220;Kad\u0131n, \u00e7ocuk, ya\u015fl\u0131, hasta gibi) sava\u015fma g\u00fcc\u00fcnden yoksun kimselerle birlikte siz de evlerinizde oturunuz &#8221; dendi.<\/p>\n<p>47- E\u011fer sizinle birlikte sefere \u00e7\u0131ksalard\u0131, size bozgunculuktan ba\u015fka bir katk\u0131lar\u0131 olmazd\u0131, sizi birbirinize d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in aran\u0131za at\u0131lacaklar, bal\u0131klama dalacaklard\u0131. Aran\u0131zda onlar\u0131n s\u00f6zlerine kulak verecekler de vard\u0131. Allah zalimlerin kimler oldu\u011funu bilir.<\/p>\n<p>48- Onlar daha \u00f6nce de fitne \u00e7\u0131karmak istemi\u015fler, sana kar\u015f\u0131 \u00e7e\u015fitli entrikalar \u00e7evirmi\u015flerdi. Sonunda ger\u00e7ek geldi ve onlar\u0131n istememesine ra\u011fmen, Allah&#8217;\u0131n emri \u00fcst\u00fcn \u00e7\u0131kt\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>E\u011fer yap\u0131lan i\u015f, bu d\u00fcnyan\u0131n kazan\u00e7 getiren i\u015flerinden biri olsayd\u0131, sefer de k\u0131sa mesafeli ve ak\u0131beti tehlikeli olmayan bir yolculuk olsayd\u0131, pe\u015finden gelirlerdi. Fakat bu sefer, hayli zor ve uzun mesafelidir. Bu seferde iradesi zay\u0131f, arzular\u0131 ve istekleri da\u011f\u0131n\u0131k insanlar isteksizlik duyarlar. Bu tehlikeli bir i\u015ftir. \u00dcrkek ruhlular, korkak kalpliler bu durumda endi\u015feye kap\u0131l\u0131rlar. Bu \u00f6yle y\u00fcce ve \u00fcst\u00fcn bir ufuktur ki, onun kar\u015f\u0131s\u0131nda zay\u0131f iradeli, \u00fcrkek b\u00fcnyeli insanlar s\u00f6n\u00fcp giderler.<\/p>\n<p>Bu, insanl\u0131k tarihinde benzerleri her zaman g\u00f6r\u00fclecek olan bir insan tipidir. Kur&#8217;an-\u0131 Kerim bu tipi birka\u00e7 \u00f6l\u00fcms\u00fcz s\u00f6zle tasvir etmektedir:<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer yak\u0131n vadeli bir kazan\u00e7 ve k\u0131sa bir yolculuk s\u00f6zkonusu olsayd\u0131, mutlaka pe\u015finden gelirlerdi. Fakat bu s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 yolculuk onlara uzun geldi.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar \u00e7o\u011funlukla y\u00fcce ve onurlu ufuklara y\u00fckselen yoldan u\u00e7uruma yuvarlanm\u0131\u015f kimselerdir. Onlar \u00e7o\u011funluk yolun uzunlu\u011fu nedeniyle yorgun d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, kervandan geri kalm\u0131\u015f, basit bir mala veya ucuz bir arzuya ilgi duymu\u015f kimselerdir. Onlar insanl\u0131\u011f\u0131n her yerde ve her zaman bilip tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00e7o\u011funluktur. Onlar herhangi bir d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ge\u00e7ici bir az\u0131nl\u0131k de\u011fildir. Her yerde ortaya \u00e7\u0131kan, g\u00f6r\u00fclebilen tiplerdir. Onlar birtak\u0131m \u00e7\u0131karlar elde ettiklerini, arzular\u0131na ula\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131, pahal\u0131 bir fiyat \u00f6demekten kurtulduklar\u0131n\u0131 zannetseler de hayat\u0131n kenar\u0131nda ya\u015farlar. (\u0130\u011freti bir hayat ya\u015farlar) \u00c7\u00fcnk\u00fc az bir para ile ancak \u00e7ok de\u011fersiz ve ucuz bir \u015fey al\u0131nabilir.<\/p>\n<p>&#8220;Allah ad\u0131na yemin ederek, &#8220;E\u011fer g\u00fcc\u00fcm\u00fcz yetseydi, kesinlikle birlikte sefere \u00e7\u0131kard\u0131k&#8221; derler&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu, her zaman zaafla yanyana bulunan yaland\u0131r. Ancak zay\u0131f insanlar yalan s\u00f6yleyebilirler. Evet, baz\u0131 zamanlarda kendisini g\u00fc\u00e7l\u00fc kuvvetli olarak g\u00f6rse de, zay\u0131f olan insandan ba\u015fkas\u0131 yalan s\u00f6ylemez. G\u00fc\u00e7l\u00fc olan mert\u00e7e kar\u015f\u0131 koyar. Zay\u0131f olan ise, idare eder. Bu kural, hi\u00e7bir durumda ve hi\u00e7bir g\u00fcnde \u015fa\u015fm\u0131\u015f de\u011fildir&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Kendilerini mahvedecekler.&#8221;<\/p>\n<p>Bu yemin ile ve bu yalan ile&#8230; Onlar bu \u015fekilde davranmakla insanlar\u0131n kat\u0131nda bir kurtulu\u015f yolu bulduklar\u0131n\u0131 san\u0131yorlar. Halbuki Allah ger\u00e7e\u011fi biliyor. Bu ger\u00e7e\u011fi insanlara a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla yalanc\u0131 insan, d\u00fcnyada bile yalan\u0131 y\u00fcz\u00fcnden mahvoluyor. \u0130nk\u00e2r etmenin fayda vermeyece\u011fi ahiret g\u00fcn\u00fcnde ise, bir daha mahvolacak.<\/p>\n<p>&#8220;Oysa Allah biliyor ki, onlar yalan s\u00f6yl\u00fcyorlar.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Allah affetsin seni. Kimlerin do\u011fru s\u00f6yledikleri belli oluncaya ve kimlerin yalanc\u0131 olduklar\u0131n\u0131 belirleyinceye kadar onlara ni\u00e7in izin verdin?&#8221;<\/p>\n<p>Bu, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n peygamberine l\u00fctfudur. Ona serzeni\u015fte bulunmadan \u00f6nce, onu affetti\u011fini bildiriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 sava\u015fa \u00e7\u0131kmak istemeyenler, Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- izninin arkas\u0131na s\u0131\u011f\u0131narak, ona birtak\u0131m mazeretler ileri s\u00fcrerek, evlerinde oturmu\u015flard\u0131. Onlar\u0131n bu mazeret ileri s\u00fcrmelerinde do\u011fru mu, yalan mi s\u00f6yledikleri ortaya \u00e7\u0131kmadan peygamber mazeretlerini kabul etmi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, peygamber izin vermese dahi sava\u015ftan geri kalacaklard\u0131. O zaman da ger\u00e7ek kimlikleri ortaya \u00e7\u0131kacak, ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fck maskeleri d\u00fc\u015fecekti. \u0130nsanlar onlar\u0131n ne t\u00fcr bir yap\u0131ya sahip olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6receklerdi. Peygamberin izninin ard\u0131na gizlenemeyeceklerdi.<\/p>\n<p>B\u00f6yle olmay\u0131nca, Kur&#8217;an-\u0131 Kerim onlar\u0131n kimliklerini ortaya \u00e7\u0131karmay\u0131 bizzat kendisi \u00fcstlendi. M\u00fc&#8217;minleri ve m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 birbirinden ay\u0131racak ilkeleri bizzat kendisi belirledi:<\/p>\n<p>MUTLAK AYIRA\u00c7<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inananlar, mallar\u0131 ve canlar\u0131 ile cihad etmekten geri kalmak i\u00e7in senden izin istemezler. Allah k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nanlar\u0131 bilir.&#8221; &#8220;Senden sava\u015ftan muaf tutulmalar\u0131 yolunda izin isteyenler, Allah&#8217;a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inanmayanlar, kalpleri ku\u015fkuya kap\u0131l\u0131p bu ku\u015fkular\u0131 i\u00e7inde bocalayanlard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu \u015fa\u015fmayan bir ilkedir. Allah&#8217;a iman edenler, m\u00fckafat ve ceza g\u00fcn\u00fcne inananlar, cihad g\u00f6revlerini yapmaktan ka\u00e7arak kendilerine izin verilmesini istemezler. Can ve malla Allah yolunda sava\u015fa \u00e7\u0131kma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 yapan davet\u00e7inin \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m, kulak ard\u0131 etmek istemezler.<\/p>\n<p>Aksine piyade, s\u00fcvari demeden, Allah&#8217;\u0131n kendilerine emretti\u011fi bi\u00e7imde, O&#8217;nun yolunda sava\u015fa ko\u015farlar. Emrine ba\u011fl\u0131l\u0131k, O&#8217;nun bulu\u015fmaya ili\u015fkin vadine kesin inan\u00e7, cezas\u0131na ve m\u00fckafat\u0131na tam bir g\u00fcven ile, O&#8217;nun r\u0131zas\u0131n\u0131 elde etmek i\u00e7in, hem de bu eylemi kendi istekleriyle g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak yaparlar. \u0130zin verilmesini istemek bir yana, sava\u015fa te\u015fvik edilmeye bile ihtiya\u00e7lar\u0131 yoktur onlar\u0131n. Ancak kalpleri kesin imandan bo\u015falm\u0131\u015f insanlar izin isterler. B\u00f6yleleri g\u00f6n\u00fcls\u00fcz hareket ederler. Mazeret bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. D\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f olarak ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fckleri inan\u00e7 sisteminin getirdi\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerle, bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri yerine getirme ile kendileri aras\u0131nda herhangi bir engel bulup bulu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Onlar bu inan\u00e7lar\u0131 hususunda dahi ku\u015fkuludurlar ve onlar i\u015fte bu ku\u015fku i\u00e7inde debelenip durmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Allah&#8217;a giden yol, hi\u00e7 ku\u015fkusuz apa\u00e7\u0131k ve dosdo\u011frudur. Bu yolu bilmeyen veya bildi\u011fi halde yolun zorluklar\u0131na katlanmak istemedi\u011fi i\u00e7in ba\u015fka taraflara \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015fandan ba\u015fkas\u0131, bu konuda teredd\u00fct ge\u00e7irmez ve tak\u0131l\u0131p kalmaz!<\/p>\n<p>Allah&#8217;a giden yol, hi\u00e7 ku\u015fkusuz apa\u00e7\u0131k ve dosdo\u011frudur. Bu yolu bilmeyen veya bildi\u011fi halde yolun zorluklar\u0131na katlanmak istemedi\u011fi i\u00e7in ba\u015fka taraflara \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015fandan ba\u015fkas\u0131, bu konuda teredd\u00fct ge\u00e7irmez ve tak\u0131l\u0131p kalmaz!<\/p>\n<p>Oysa sava\u015ftan geri kalan bu insanlar sava\u015fabilecek g\u00fc\u00e7te bulunuyorlard\u0131. Ellerinde imk\u00e2nlar\u0131 vard\u0131 ve sava\u015fa haz\u0131r durumdayd\u0131lar.<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer onlar sefere \u00e7\u0131kmak isteselerdi, bunun i\u00e7in haz\u0131rl\u0131k yaparlard\u0131.&#8221; Bu adamlar\u0131n aras\u0131nda Abdullah \u0130bn-i Ubey, \u0130bn-i Selul ve Cedd \u0130bn-i Kays da vard\u0131. Bunlar kendi \u00e7evreleri i\u00e7inde ileri gelen, servet sahibi zenginlerdi.<\/p>\n<p>&#8220;Fakat Allah, sava\u015fa \u00e7\u0131kmaya kalk\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 istemedi\u011fi i\u00e7in.&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, onlar\u0131n karakterlerini ve ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fcklerini biliyordu. \u0130lerde g\u00f6r\u00fclece\u011fi gibi, onlar\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 i\u00e7lerinde ne k\u00f6t\u00fc planlar kurduklar\u0131ndan haberdard\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar\u0131 b\u00f6yle bir giri\u015fimden al\u0131koydu.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar\u0131n i\u00e7inde sava\u015fa \u00e7\u0131kma arzusunu harekete ge\u00e7irmedi.<\/p>\n<p>&#8220;Kendilerine, &#8220;Kad\u0131n, \u00e7ocuk, ya\u015fl\u0131, hasta gibi) sava\u015fma g\u00fcc\u00fcnden yoksun kimselerle birlikte siz de evlerinizde oturunuz&#8221; dendi.&#8221;<\/p>\n<p>Sava\u015fa g\u00fc\u00e7leri yetmeyen ve cihada g\u00f6nderilmeyen \u00e7ocuklar, kad\u0131nlar ve ihtiyar ninelerle birlikte sava\u015ftan geri kal\u0131n\u0131z. \u0130\u015fte size l\u00e2y\u0131k olan davran\u0131\u015f da budur. Arzular\u0131, istekleri k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, kalpleri ku\u015fkuya kap\u0131lm\u0131\u015f, ruhlar\u0131 kesin inan\u00e7tan bo\u015falm\u0131\u015f insanlara en uygun tav\u0131r budur.<\/p>\n<p>Onlar\u0131n geri kalmalar\u0131 hem dava i\u00e7in, hem de m\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in daha iyiydi.<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer sizinle birlikte sefere \u00e7\u0131ksalard\u0131, size bozgunculuktan ba\u015fka bir katk\u0131lar\u0131 olmazd\u0131, sizi birbirinize d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in aran\u0131za at\u0131lacaklar, bal\u0131klama dalacaklard\u0131. Aran\u0131zda onlar\u0131n s\u00f6zlerine kulak verecekler de vard\u0131. Allah zalimlerin kimler oldu\u011funu bilir.&#8221;<\/p>\n<p>\u015ea\u015fk\u0131n kalpli insanlar, saflar aras\u0131nda \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcn\u00fcn ve zaaf\u0131n yay\u0131lmas\u0131na neden olurlar. Hain olan insanlar, ordular i\u00e7in b\u00fcy\u00fck tehlikedir. Bu m\u00fcnaf\u0131klar, sava\u015fa \u00e7\u0131kmakla m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc artt\u0131rmazlard\u0131. Tersine, onlar\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131ya ve disiplinsizli\u011fe d\u00fc\u015fmelerine neden olurlard\u0131. M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda korkunun, fitnenin, ikili\u011fin ve y\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n \u00e7abuk yay\u0131lmas\u0131na yola\u00e7arlard\u0131. O zaman da baz\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlar onlara kulak verirdi. Fakat y\u00fcce Allah \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 kollamakta ve samimi olan dava erlerini korumaktad\u0131r. M\u00fc&#8217;minleri fitneden korumaktad\u0131r. Y\u0131lg\u0131nl\u0131\u011fa neden olacak m\u00fcnaf\u0131klar\u0131, evlerinde kendi hallerine terketmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;Allah zalimlerin kimler oldu\u011funu bilir.&#8221;<\/p>\n<p>Burada zalimler, &#8220;m\u00fc\u015frikler&#8221; anlam\u0131ndad\u0131r. B\u00f6ylece onlar da m\u00fc\u015friklerin saf\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015f oluyorlar.<\/p>\n<p>Onlar\u0131n ge\u00e7mi\u015fleri i\u00e7lerine ayna oluyor. Niyetlerinin k\u00f6t\u00fc oldu\u011funa tan\u0131kl\u0131k ediyor. Onlar Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kar\u015f\u0131 durdular. Ona engel olmak i\u00e7in t\u00fcm g\u00fc\u00e7lerini kulland\u0131lar. Sonu\u00e7ta ma\u011flup d\u00fc\u015ft\u00fcler. \u0130\u00e7lerindeki b\u00fct\u00fcn pisliklerle, d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f olarak teslim oldular:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar daha \u00f6nce de fitne \u00e7\u0131karmak istemi\u015fler, sana kar\u015f\u0131 \u00e7e\u015fitli entrikalar \u00e7evirmi\u015flerdi. Sonunda ger\u00e7ek geldi ve onlar\u0131n istememesine ra\u011fmen, Allah&#8217;\u0131n emri \u00fcst\u00fcn \u00e7\u0131kt\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Bu olay Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Medine&#8217;ye geldi\u011fi s\u0131rada ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. O s\u0131rada Allah hen\u00fcz onu d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 zafere kavu\u015fturmam\u0131\u015ft\u0131. Sonra ger\u00e7ek geldi. Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fc egemen oldu. Onlar ise istemeyerek de olsa, bu h\u00fckme boyun e\u011fmek zorunda kald\u0131lar. Fakat buna ra\u011fmen isl\u00e2ma ve m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 f\u0131rsat kollamaya devam ettiler.<\/p>\n<p><strong>\u0130K\u0130 Z\u0130HN\u0130YET\u0130N TASV\u0130R\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Surenin ak\u0131\u015f\u0131 devam ediyor. O tip insanlardan ve onlar\u0131n uydurma ve d\u00fczmece mazeretlerinden \u00f6rnekler sunuyor. Ayr\u0131ca onlar\u0131n Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ve m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 i\u00e7lerinde gizledikleri planlar\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131yor:<br \/>\n<strong>49- Onlardan baz\u0131lar\u0131, &#8220;Bana sava\u015fa kat\u0131lmama izni ver de beni fitneye d\u00fc\u015f\u00fcrme&#8221; derler. Haberiniz olsun ki, onlar fitnenin i\u00e7ine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir ve cehennem k\u00e2firleri ku\u015fatacakt\u0131r.<\/p>\n<p>50- E\u011fer kar\u015f\u0131na bir iyilik \u00e7\u0131karsa fenalar\u0131na gider. E\u011fer ba\u015f\u0131na bir musibet gelirse, &#8220;Biz sava\u015fa kat\u0131lmayarak \u00f6nceden tedbirimizi ald\u0131k &#8221; diyerek sevin\u00e7 i\u00e7inde d\u00f6n\u00fcp giderler.<\/p>\n<p>51- Onlara de ki; &#8220;Ba\u015f\u0131m\u0131za gelenler, sadece Allah&#8217;\u0131n aln\u0131m\u0131za yazd\u0131klar\u0131d\u0131r. Bizim mevlam\u0131z, sahibimiz O&#8217;dur. M\u00fc&#8217;minler sadece Allah&#8217;a dayans\u0131nlar.<\/p>\n<p>52- De ki; &#8220;Bizim i\u00e7in bekledi\u011finiz sonu\u00e7 iki iyiden, yani zaferden veya \u015fehit d\u00fc\u015fmekten biri de\u011fil mi? Biz ise Allah&#8217;\u0131n sizi ya do\u011frudan do\u011fruya kendi taraf\u0131ndan ya da bizim elimizle azaba u\u011fratmas\u0131n\u0131 bekliyoruz. Bekleyiniz bakal\u0131m, biz de sizinle birlikte bekliyoruz. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>Muhammed \u0130bn-i \u0130shak, Z\u00fchri&#8217;den, Yezid \u0130bn-i Ruman&#8217;dan, Abdullah \u0130bn-i Ebu Bekir&#8217;den ve As\u0131m \u0130bn-i Katade&#8217;den rivayet ederek onlar\u0131n \u015f\u00f6yle dediklerini ifade etmektedir:<\/p>\n<p>Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Teb\u00fck sava\u015f\u0131n\u0131n haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131rada, Beni Seleme&#8217;nin karde\u015fi Cedd \u0130bn-i Kays&#8217;a, &#8220;Ey Cedd, sen Asfaro\u011fullar\u0131 (yani Bizansl\u0131larla) ile sava\u015fabilir misin&#8221;? diye sordu.<\/p>\n<p>Cedd \u015fu cevab\u0131 verdi:<\/p>\n<p>&#8220;Ey Allah&#8217;\u0131n el\u00e7isi, bana izin versen ve beni fitneye d\u00fc\u015f\u00fcrmesen olmaz m\u0131? Allah&#8217;a yemin ederim ki, bizim eller benden daha \u00e7ok kad\u0131na d\u00fc\u015fk\u00fcn bir adam tan\u0131mam\u0131\u015ft\u0131r. Ben Rumlar&#8217;\u0131n dilberlerini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde, kendimi tutamamaktan korkuyorum.&#8221;<\/p>\n<p>Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- y\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00e7evirdi ve &#8220;Sana izin verdim&#8221; buyurdu. \u0130\u015fte bu ayet Cedd \u0130bn-i Kays hakk\u0131nda inmi\u015ftir. M\u00fcnaf\u0131klar i\u015fte bu t\u00fcr bahaneleri mazeret olarak ileri s\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Onlar\u0131n bu mazeretleri \u015fu \u015fekilde reddedildi:<\/p>\n<p>&#8220;Haberiniz olsun ki, onlar fitnenin i\u00e7ine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir ve cehennem k\u00e2firleri ku\u015fatacakt\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Bu ifade bir sahneyi tasvir ediyor. Buna g\u00f6re sanki fitne k\u0131zg\u0131n bir ate\u015ftir. Fitneye d\u00fc\u015fenler oraya yuvarlanmakta, ard\u0131ndan cehennem de onlar\u0131 \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatmakta, b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0131k\u0131\u015f yerlerini ve pencerelerini kapatmakta ve hi\u00e7 kimse art\u0131k oradan kurtulamamaktad\u0131r. Bu, onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc ile g\u00fcnaha dalmalar\u0131na ve onun ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz cezas\u0131n\u0131 beklemelerine i\u015faret eden bir kinayedir. Yalan\u0131n, sava\u015ftan geri kal\u0131\u015f\u0131n ve bu seviyesiz mazeretlere yap\u0131\u015facak kadar d\u00fc\u015f\u00fc\u015flerinin, al\u00e7al\u0131\u015flar\u0131n\u0131n cezas\u0131n\u0131 somutla\u015ft\u0131ran bir kinaye&#8230; D\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f itibariyle, ne kadar isl\u00e2m olduklar\u0131 imaj\u0131n\u0131 vermeye \u00e7al\u0131\u015fsalar da, m\u00fcnaf\u0131kl\u0131k (ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fck) yapt\u0131klar\u0131 i\u00e7in onlar\u0131n k\u00e2fir olduklar\u0131 bu ayette belirtilmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer kar\u015f\u0131na bir iyilik \u00e7\u0131karsa fenalar\u0131na gider.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelen bir fel\u00e2kete, bir s\u0131k\u0131nt\u0131ya seviniyorlar:<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer ba\u015f\u0131na bir musibet gelirse, `Biz sava\u015fa kat\u0131lmayarak \u00f6nceden tedbirimizi ald\u0131k&#8217; derler.&#8221;<\/p>\n<p>Biz m\u00fcsl\u00fcmanlarla birlikte k\u00f6t\u00fc bir duruma d\u00fc\u015fmemek i\u00e7in daha \u00f6nceden \u00f6nlemimizi ald\u0131k. Ve sava\u015ftan, \u00e7at\u0131\u015fmadan geri kald\u0131k!<\/p>\n<p>&#8220;Sevin\u00e7 i\u00e7inde d\u00f6n\u00fcp giderler.&#8221;<\/p>\n<p>Kendileri kurtulduklar\u0131 i\u00e7in&#8230; Ve m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ba\u015f\u0131na musibet geldi\u011fi i\u00e7in.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc onlar i\u015flerin, olaylar\u0131n d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerini esas al\u0131rlar. Ne olursa olsun onlar belay\u0131, musibeti k\u00f6t\u00fc olarak de\u011ferlendiriyorlar. Sava\u015ftan geri kalmak ve evlerinde oturmakla kendilerine iyilik yapt\u0131klar\u0131n\u0131 san\u0131yorlar. Halbuki onlar\u0131n kalpleri, Allah&#8217;a teslim olu\u015ftan ve O&#8217;nun belirledi\u011fi kadere raz\u0131 olmaktan ve bu kaderin iyili\u011fe vesile olaca\u011f\u0131na inanmaktan tamamen bo\u015falm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. Do\u011fru d\u00fcr\u00fcst bir m\u00fcsl\u00fcman ise, varg\u00fcc\u00fc ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, ileriye at\u0131l\u0131r ve hi\u00e7 de korkuya kap\u0131lmaz. Kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 iyili\u011fin ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn Allah&#8217;\u0131n iradesine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funa ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendisinin yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve destek\u00e7isi oldu\u011funa inan\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Onlara de ki; &#8220;Ba\u015f\u0131m\u0131za gelenler, sadece Allah&#8217;\u0131n aln\u0131m\u0131za yazd\u0131klar\u0131d\u0131r. Bizim mevlam\u0131z, sahibimiz O&#8217;dur. M\u00fc&#8217;minler sadece Allah&#8217;a dayans\u0131nlar&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>Zaten y\u00fcce Allah m\u00fc&#8217;minler i\u00e7in zaferi yazm\u0131\u015f ve eninde sonunda bu zafere kavu\u015facaklar\u0131na s\u00f6z vermi\u015f bulunmaktad\u0131r. Ne kadar zorluklarla kar\u015f\u0131la\u015fsalar, ne kadar s\u0131navlardan ge\u00e7irilseler yine de bunlar\u0131n hepsi vadedilen zafer i\u00e7in bir haz\u0131rl\u0131ktan \u00f6teye ge\u00e7mez. B\u00f6ylece m\u00fc&#8217;minler, bir s\u00fczge\u00e7ten ge\u00e7irildikten sonra ve bir belgeye dayanarak Allah&#8217;\u0131n yasas\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi vas\u0131talara ba\u015fvurarak, ucuz de\u011fil, de\u011ferli-\u00fcst\u00fcn bir zafere kavu\u015facaklard\u0131r. Her \u00e7e\u015fit fedak\u00e2rl\u0131\u011fa g\u00f6\u011f\u00fcs geren ve b\u00fct\u00fcn belalara, s\u0131navlara haz\u0131rl\u0131kl\u0131 bulunan aziz ruhlar\u0131n (canlar\u0131n) kendilerini korudu\u011fu bir izzete kavu\u015facaklard\u0131r. As\u0131l zaferi veren ve destekleyen y\u00fcce Allah&#8217;t\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;M\u00fc&#8217;minler sadece Allah&#8217;a dayans\u0131nlar.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n takdirine inanmak ve Allah&#8217;a tam anlam\u0131 ile g\u00fcvenmek, imk\u00e2nlar\u0131n elverdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde haz\u0131rl\u0131k yapmaya ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fmez. B\u00f6yle bir haz\u0131rl\u0131k yapmak Allah&#8217;\u0131n apa\u00e7\u0131k emridir:<\/p>\n<p>&#8220;Onlara kar\u015f\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u00fcz\u00fcn yetti\u011fince kuvvet haz\u0131rlay\u0131n.&#8221; (Enfal Suresi, 60)<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n emrini uygulamayan, sebeplere yap\u0131\u015fmayan, Allah&#8217;\u0131n hi\u00e7 kimseyi kay\u0131rmayan ve hi\u00e7 kimsenin hat\u0131r\u0131n\u0131 saymayan y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki yasas\u0131n\u0131 kavramayan insan, ger\u00e7ek anlamda Allah&#8217;a g\u00fcvenmi\u015f ve Allah&#8217;a dayanm\u0131\u015f olmaz.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca m\u00fc&#8217;minin b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131 hay\u0131rd\u0131r, iyiliktir. \u0130ster zafere kavu\u015fsun, ister \u015fehitli\u011fe, farketmez. K\u00e2fire gelince, onun her i\u015fi k\u00f6t\u00fcd\u00fcr. \u0130ster do\u011frudan Allah&#8217;\u0131n azab\u0131na \u00e7arp\u0131ls\u0131n, isterse m\u00fc&#8217;minlerin elleriyle cezaland\u0131r\u0131ls\u0131n, farketmez:<\/p>\n<p>&#8220;De ki; &#8220;Bizim i\u00e7in bekledi\u011finiz sonu\u00e7 iki iyiden, yani zaferden veya \u015fehit d\u00fc\u015fmekten biri de\u011fil mi? Biz ise Allah&#8217;\u0131n sizi ya do\u011frudan do\u011fruya kendi taraf\u0131ndan ya da bizim elimizle azaba u\u011fratmas\u0131n\u0131 bekliyoruz. Bekleyiniz bakal\u0131m, biz de sizinle birlikte bekliyoruz.&#8221;<\/p>\n<p>M\u00fcnaf\u0131klar, m\u00fc&#8217;minlerin ba\u015f\u0131na nas\u0131l bir musibet gelmesini bekliyorlar? Onlar\u0131n ak\u0131betleri herhalde iyilik ve g\u00fczelliktir. Ya Allah&#8217;\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc h\u00fckm\u00fcn\u00fc y\u00fcceltip egemen k\u0131larak zafere ula\u015f\u0131rlar. Bu, onlar\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde elde edecekleri m\u00fck\u00e2fatt\u0131r. Veya Hakk yolunda \u015fehitli\u011fe eri\u015firler. Bu da, Allah kat\u0131ndaki derecelerin en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Peki m\u00fc&#8217;minler, m\u00fcnaf\u0131klar i\u00e7in nas\u0131l bir ak\u0131beti bekliyorlar? Onlar\u0131 bekleyen ya Allah&#8217;\u0131n kendilerinden \u00f6nceki yalanlay\u0131c\u0131lar\u0131 yakalad\u0131\u011f\u0131 gibi kendilerini de k\u0131sk\u0131vrak yakalayacak olan azab\u0131d\u0131r ya da daha \u00f6nce m\u00fc\u015friklerin ba\u015f\u0131na geldi\u011fi gibi m\u00fc&#8217;minlerin elleriyle cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131d\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Bekleyiniz bakal\u0131m, biz de sizinle birlikte bekliyoruz.&#8221;<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 bellidir&#8230; Neticede zafer m\u00fcminlerindir.<\/p>\n<p><strong>\u00d6ZDEN YOKSUN G\u00d6R\u00dcNT\u00dc<br \/>\n<\/strong><br \/>\nSava\u015fa gitmemek i\u00e7in mazeret ileri s\u00fcren, sava\u015ftan geri kalan ve m\u00fc&#8217;minlerin bir a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 yakalamak i\u00e7in pusuda bekleyenlerin baz\u0131lar\u0131, cihada gitmemek i\u00e7in mazeret beyan ederken, mal\u0131 y\u00f6nden yard\u0131m yapmak istediklerini s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. B\u00f6ylece her yerde ve her zamanda, m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n y\u00f6ntemini kullanarak sopay\u0131 ortadan tutmak istiyorlard\u0131. Y\u00fcce Allah onlar\u0131n bu sahte tekliflerini reddetti. Peygamberine, &#8220;Onlar\u0131n yapacaklar\u0131 harcamalar\u0131n Allah&#8217;\u0131n kat\u0131nda kabul edilmeyece\u011fini, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu harcamalar\u0131 ile sadece g\u00f6steri\u015f yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve korkudan b\u00f6yle bir teklif getirdiklerini, imanlar\u0131n\u0131 ve g\u00fcvenlerini esas alarak infakta bulunmad\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamay\u0131&#8221; emretti. Ger\u00e7ek durumlar\u0131 bu oldu\u011funa g\u00f6re, isterse onlar infaklar\u0131n\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 kand\u0131rmak i\u00e7in bir kalkan olarak g\u00f6n\u00fcl r\u0131zas\u0131 ile vermi\u015f olsunlar, isterse durumlar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan korktuklar\u0131 i\u00e7in istemeyerek vermi\u015f olsunlar, farketmez. Bu yoldaki harcamalar\u0131, her iki halde de reddedilmi\u015f bulunmaktad\u0131r. Onlar\u0131n bu yard\u0131mlar\u0131 kendilerine bir sevap getirmeyecek ve Allah kat\u0131nda hesaba kat\u0131lmayacakt\u0131r:<br \/>\n<strong>53- Onlara de ki, &#8220;\u0130ster g\u00f6n\u00fcll\u00fc, ister g\u00f6n\u00fcls\u00fcz olarak sadaka veriniz, verdi\u011finiz sadakalar kabul edilmeyecektir, sizler yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015flar g\u00fcruhusunuz.<\/p>\n<p>54- Verdikleri sadakalar\u0131n kabul edilmesini engelleyen tek sebep \u015fudur; Onlar Allah&#8217;a ve Peygamber&#8217;e inanmad\u0131lar, namaza ancak uyu\u015fuk uyu\u015fuk dururlar ve verdikleri sadakalar\u0131 istemeyerek verirler.<\/strong><\/p>\n<p>Bu, m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n her zamanki halidir. Korku ile her iki taraf\u0131 idare etmek. Ger\u00e7ekten sapm\u0131\u015f bir kalp ve sa\u011fduyusunu yitirmi\u015f bir vicdan. \u00d6zden yoksun bir d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f. Vicdan\u0131n gizledi\u011finin tersine bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an&#8217;\u0131n hassas ifadesi bu hal\u0131 tasvir ediyor:<\/p>\n<p>&#8220;Namaza ancak uyu\u015fuk uyu\u015fuk dururlar.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar namaza ancak g\u00f6r\u00fcnmek i\u00e7in gelirler. Ger\u00e7ekten namaz k\u0131lmak i\u00e7in de\u011fil. Ayr\u0131ca ger\u00e7ek anlamda ve dosdo\u011fru bir bi\u00e7imde onu k\u0131lmazlar. Ona uyu\u015fuk uyu\u015fuk gelirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131 namaza gelmeye iten sebep, vicdanlar\u0131n\u0131n derinliklerinden gelmez. Onlar namaz\u0131 ba\u015ftan savmak i\u00e7in k\u0131l\u0131yorlar. Ve onlar namazla e\u011flendiklerinin de bilincindedirler! Yapt\u0131klar\u0131 yard\u0131mlar\u0131 da, harcamalar\u0131 da, bu \u015fekilde istemeyerek ve i\u00e7lerinden gelmeyerek yap\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Pek tabii olarak, y\u00fcce Allah bir inan\u00e7 temeline dayanmayan ve harekete iten bir bilin\u00e7le birlikte olmayan bu d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe dayal\u0131 hareketleri kabul edecek de\u011fildir. \u0130nsan\u0131 harekete ge\u00e7iren etken, amelin \u00f6z\u00fc ve niyet olmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte en sa\u011flam kriter budur.<\/p>\n<p>Halbuki istemeye istemeye ekonomik destek sa\u011flayanlar, servet sahibi ve evlad sahibi bulunuyorlard\u0131. Kendi \u00e7evrelerinde \u00f6nemli bir etkinlikleri ve sayg\u0131nl\u0131klar\u0131 vard\u0131. Fakat bunlar\u0131n hi\u00e7biri Allah kat\u0131nda bir de\u011fer ta\u015f\u0131m\u0131yordu. Ayn\u0131 \u015fekilde bunlar, peygamberin ve m\u00fc&#8217;minlerin yan\u0131nda da fazla bir de\u011fer ta\u015f\u0131mamalar\u0131 gerekiyordu. Bunlar, afiyetle yararlanmalar\u0131 i\u00e7in Allah&#8217;\u0131n kendilerine ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 nimetler de\u011fildi. Bunlar ancak bir s\u0131nav arac\u0131yd\u0131. Allah bunlar\u0131 onlara veriyor, sonra da bunlar\u0131n y\u00fcz\u00fcnden kendilerini cezaland\u0131r\u0131yordu.<\/p>\n<p><strong>56- Onlar sizden olduklar\u0131na dair Allah ad\u0131na yemin ederler, oysa sizden de\u011fildirler, fakat \u00f6dlek bir g\u00fcruhturlar.<\/p>\n<p>57- E\u011fer bir s\u0131\u011f\u0131nak, bir ma\u011fara ya da ge\u00e7ilecek bir yeralt\u0131 deli\u011fi bulsalar, dolu dizgin buralara ko\u015farlard\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>Onlar korkakt\u0131rlar&#8230; Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ifadesi bu korkakl\u0131\u011f\u0131n bir manzaras\u0131n\u0131 \u00e7izmekte ve onu L:r hareket i\u00e7inde canland\u0131rmaktad\u0131r. \u0130\u00e7lerindeki ve kalplerindeki bu hareket; bedenin hareketini ve g\u00f6zler \u00f6n\u00fcndeki hareketi ortaya \u00e7\u0131kartmaktad\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer onlar bir s\u0131\u011f\u0131nak, bir ma\u011fara ya da ge\u00e7ilecek bir yeralt\u0131 deli\u011fi bulsalar, doludizgin buralara ko\u015farlard\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar s\u00fcrekli olarak i\u00e7inde gizlenecekleri ve g\u00fcvene kavu\u015facaklar\u0131 bir yer ar\u0131yorlar. Bir kale, bir ma\u011fara, bir ka\u00e7acak delik ar\u0131yorlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar \u00fcrk\u00fct\u00fclm\u00fc\u015fler, yerlerinden kovalanma korkusuna kap\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130\u00e7ten gelen \u00fcrkeklikleri ve ruhlar\u0131na i\u015fleyen \u00f6dleklikleri onlar\u0131 koval\u0131yor. Bu nedenle onlar:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar sizden olduklar\u0131na dair Allah ad\u0131na yemin ederler.&#8221;<\/p>\n<p>Peki\u015ftirme edatlar\u0131n\u0131n hepsini kullanarak yemin ederler ki, i\u00e7lerindeki planlar\u0131n\u0131 gizlesinler, niyetlerinin meydana \u00e7\u0131kmas\u0131ndan sak\u0131ns\u0131nlar, kendi canlar\u0131n\u0131 g\u00fcven alt\u0131na als\u0131nlar&#8230; Bu ise \u00f6dlekli\u011fin, korkunun, kaypakl\u0131\u011f\u0131n ve ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn en \u00e7irkin \u015feklidir. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n hayret verici \u00fcslubundan ba\u015fka bir ifade \u015fekli, onu anlatamaz. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n anlat\u0131m \u00fcslubu, derin etki sahibi, mesaj verici edebi tasvir metodunu kullanarak insan\u0131n i\u00e7 alemini duyu organlar\u0131yla alg\u0131lanabilecek bi\u00e7imde somutla\u015ft\u0131rarak anlat\u0131r.<\/p>\n<p><strong>M\u00dcNAFIK YAPI VE KARAKTER<\/strong><\/p>\n<p>Surenin ak\u0131\u015f\u0131, m\u00fcnaf\u0131klardan, onlar\u0131n en belirgin s\u00f6zlerinden ve i\u015flerinden s\u00f6z etmeye devam ediyor. Onlar\u0131n gizlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 halde gizlemesini beceremedikleri niyetlerini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131yor. Baz\u0131lar\u0131 zek\u00e2t gelirlerinin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131nda, Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- dil uzat\u0131yor. Ve onu da\u011f\u0131t\u0131mda adil davranmamakla su\u00e7luyordu. Halbuki peygamber masumdu. Y\u00fcce bir ahl\u00e2ka sahipti. Baz\u0131lar\u0131 ise, &#8220;Peygamber herkese kulak veriyor ve s\u00f6ylenen her s\u00f6z\u00fc onayl\u0131yor&#8221; diyorlard\u0131. Halbuki o, anlay\u0131\u015fl\u0131, sa\u011fduyu sahibi, d\u00fc\u015f\u00fcnen, muhakeme eden ve en uygun bi\u00e7imde hareket eden bir peygamberdi. Baz\u0131lar\u0131 da, \u00e7irkin ve k\u00fcfre g\u00f6t\u00fcren s\u00f6zleri gizlice s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. Durumu ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca da s\u00f6ylediklerinin sonucuna, cezas\u0131na katlanmamak, kendilerini temize \u00e7\u0131karmak i\u00e7in yalana ve yemine ba\u015fvuruyorlard\u0131. Baz\u0131lar\u0131 da, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendileri hakk\u0131nda bir sure indirerek, onlar\u0131n m\u00fcnaf\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131ndan \u00e7ekiniyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Sure m\u00fcnaf\u0131k gruplar\u0131n durumunu g\u00f6z\u00f6n\u00fcne serdikten sonra, ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn (nifak) ve ikiy\u00fczl\u00fclerin (m\u00fcnaf\u0131k) yap\u0131s\u0131n\u0131, karakterini ortaya koyan bir de\u011ferlendirme yap\u0131yor. Bu de\u011ferlendirme, m\u00fcnaf\u0131klarla daha \u00f6nceki k\u00e2firler aras\u0131nda bir ba\u011f kuruyor. O eski d\u00f6nemdeki k\u00e2firler Allah&#8217;\u0131n kendileri i\u00e7in belirledi\u011fi s\u00fcreyi doldurduktan sonra yokedilmi\u015flerdi&#8230; Ama\u00e7, bu m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n yap\u0131s\u0131 ve karakteri ile, inan\u00e7 sistemine samimiyetle ba\u011flanan ve m\u00fcnaf\u0131kl\u0131k yapmayan ger\u00e7ek m\u00fc&#8217;minlerin karakteri aras\u0131ndaki farklar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmakt\u0131r.<br \/>\n<strong>58- Onlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 sadakalar\u0131n (zek\u00e2t gelirlerinin) b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi konusunda sana dil uzat\u0131rlar. E\u011fer zek\u00e2t gelirlerinden kendilerine bir pay verilirse memnun olurlar, e\u011fer bu gelirlerden kendilerine bir pay verilmez ise hemen \u00f6fkeleniverirler.<\/p>\n<p>59- Oysa e\u011fer onlar Allah&#8217;\u0131n ve Peygamber&#8217;in kendilerine ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 pay sevin\u00e7le kar\u015f\u0131layarak, &#8220;Allah bize yeter, yak\u0131nda Allah da bize l\u00fctfundan verecek, Peygamber de. Biz umudumuzu yaln\u0131z Allah&#8217;a ba\u011flam\u0131\u015f\u0131z&#8221; deselerdi, kendileri hakk\u0131nda daha iyi olurdu.<\/p>\n<p>60-Sadakalar (zek\u00e2t gelirleri) sadece yoksullara, d\u00fc\u015fk\u00fcnlere, zek\u00e2t toplamakla g\u00f6revli memurlara, kalpleri isl\u00e2ma \u0131s\u0131nd\u0131r\u0131lmak istenenlere, s\u00f6zle\u015fmeli k\u00f6lelere, bor\u00e7lulara, Allah yolunda \u00e7al\u0131\u015fanlara ve yar\u0131 yolda kalanlara verilir. Bu payla\u015ft\u0131rma s\u0131ras\u0131 Allah taraf\u0131ndan belirlenmi\u015ftir. Allah her \u015feyi bilir ve her yapt\u0131\u011f\u0131 yerindedir.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nBaz\u0131 m\u00fcnaf\u0131klar senin hakk\u0131nda a\u011f\u0131r s\u00f6zler s\u00f6yl\u00fcyorlar. Senin zek\u00e2t gelirlerini b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrken adaletsiz davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131, adam kay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcyorlar. Bu iddiay\u0131 adalete d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fcklerinden hakka ili\u015fkin duyarl\u0131l\u0131klar\u0131ndan ya da dine ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131ndan dolay\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fcyorlar. Bu yak\u0131\u015f\u0131ks\u0131z iddian\u0131n tek gerek\u00e7esi, ki\u015fisel menfaatleri, ihtiraslar\u0131, \u00e7\u0131karc\u0131l\u0131klar\u0131 ve bencillikleridir:<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer zek\u00e2t gelirlerinden kendilerine bir pay verilirse memnun olurlar.&#8221;<\/p>\n<p>Ve o zaman art\u0131k hakk\u0131, adaleti ve dini umursamazlar.<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer bu gelirlerden kendilerine bir pay verilmez ise hemen \u00f6fkeleniverirler.&#8221;<\/p>\n<p>Elimizde bu ayetin ini\u015f sebebine ili\u015fkin \u00e7e\u015fitli rivayetler vard\u0131r. Bu rivayetlerde, bizzat Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Zek\u00e2t gelirlerinin da\u011f\u0131t\u0131m\u0131nda adil davranmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen belli ki\u015filerden s\u00f6z edilmekte, belli olaylara parmak bas\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130mam\u0131 Buhari ve \u0130mam\u0131 Nesei rivayet etti\u011fine g\u00f6re, Ebu Said el-Hudri \u015f\u00f6yle diyor: -Allah ondan raz\u0131 olsun- &#8220;Peygamberimiz bir defas\u0131nda bir ganimet mal\u0131n\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyordu. Bu s\u0131rada Temin kabilesinden Zul-Huveysir geldi ve &#8220;Ey Allah&#8217;\u0131n el\u00e7isi! Adil ol!&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Peygamberimiz ona \u015fu kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verdi: &#8220;Yaz\u0131klar olsun sana! Ben adil olmad\u0131ktan sonra kim adil olabilir.&#8221;<\/p>\n<p>Hz. \u00d6mer -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- &#8220;Ya Resulallah, bana izin ver de onun boynunu vuray\u0131m&#8221; dedi. Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun ise, `Ey \u00d6mer, b\u0131rak gitsin&#8230; \u00c7\u00fcnk\u00fc onun \u00f6yle arkada\u015flar\u0131 vard\u0131r ki, sizden biriniz onlar\u0131n namazlar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131nda kendi namaz\u0131n\u0131n, onlar\u0131n oru\u00e7lar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131nda kendi orucunun basit kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6recektir&#8230; Onlar okun yaydan f\u0131rlamas\u0131 gibi dinin d\u0131\u015f\u0131na f\u0131rlarlar&#8221; buyurdu.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 sadakalar\u0131n (zek\u00e2t gelirlerinin) b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi konusunda sana dil uzat\u0131rlar&#8221; ayeti i\u015fte bunlar hakk\u0131nda indi.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130bn-i Nurdeveyh de \u0130bn-i Mes&#8217;ud&#8217;un -Allah ondan raz\u0131 olsun- \u015f\u00f6yle dedi\u011fini rivayet eder: &#8220;Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Huneyn sava\u015f\u0131ndan elde edilen ganimetleri b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrken bir adam\u0131n \u015f\u00f6yle dedi\u011fini i\u015fittim: &#8220;Bu b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcrme, Allah&#8217;\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 g\u00f6zetmeyen bir b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcrmedir&#8221; Bunun \u00fczerine gidip Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bu olay\u0131 haber verdim. Peygamberimiz, &#8220;Allah Hz. Musa&#8217;ya rahmet eylesin. O, bundan daha kaba \u015feylerle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f ve sabretmi\u015fti&#8221; buyurdu. \u0130\u015fte bu s\u0131rada:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 sadakalar\u0131n (zek\u00e2t gelirlerinin) b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi konusunda sana dil uzat\u0131rlar.&#8221; ayeti indi.<\/p>\n<p>S\u00fcneyd ve \u0130bn-i Cerir&#8217;in rivayet ettiklerine g\u00f6re, Davud \u0130bn-i Ebu As\u0131m \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n<p>Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bir zek\u00e2t mal\u0131 getirilmi\u015fti. O da bu mal\u0131, \u015furaya buraya diyerek bitinceye kadar da\u011f\u0131tt\u0131. Onun b\u00f6yle da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren Ensar&#8217;dan bir adam: &#8220;Adalet bu de\u011fildir&#8221;! dedi. \u0130\u015fte bunun \u00fczerine bu ayet indi.<\/p>\n<p>Onlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 sadakalar\u0131n (zek\u00e2t gelirlerinin) b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi konusunda sana dil uzat\u0131rlar ayeti hakk\u0131nda, Katade; `Onlar seni zek\u00e2t gelirlerinin b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc konusunda su\u00e7larlar&#8217; a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapmaktad\u0131r. Bize anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, hen\u00fcz yeni m\u00fcsl\u00fcman olan bedevi bir Arap, Peygamberimizin yan\u0131na gelmi\u015fti. Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- o s\u0131rada alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyordu. K\u00f6yl\u00fc adam, &#8220;Ey Muhammed! E\u011fer Allah sana adil davranmay\u0131 emretmi\u015fse, sen bu b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcrmede adil davranmad\u0131n!&#8221; dedi. Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- &#8220;Yaz\u0131klar olsun sana! E\u011fer ben adaletli davranm\u0131yorsam, art\u0131k kim adaletli davranabilir!&#8221; buyurdu.<\/p>\n<p>Herneyse, bu ayet belirtiyor ki, bu s\u00f6z m\u00fcnaf\u0131klardan bir grubun s\u00f6z\u00fcd\u00fcr. Onlar bunu, a\u015f\u0131r\u0131 ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 s\u00f6ylemiyorlard\u0131. Kendilerine d\u00fc\u015fen paya raz\u0131 olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in, b\u00fcy\u00fck paylar kendilerine d\u00fc\u015fmedi\u011fi i\u00e7in bu t\u00fcr s\u00f6zler s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131&#8230; Bu da, onlar\u0131n m\u00fcnaf\u0131k olduklar\u0131n\u0131n apa\u00e7\u0131k belirtisidir. Yoksa bu dine iman eden bir insan, Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ahl\u00e2k\u0131 konusunda \u015f\u00fcpheye d\u00fc\u015fmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, peygamber olmadan \u00f6nce dahi do\u011fru s\u00f6zl\u00fc, g\u00fcvenilir bir insan olarak biliniyordu. Adalet ise, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, Peygamberimiz \u015f\u00f6yle dursun, m\u00fc&#8217;min kullar\u0131n\u0131n titizlikle \u00fczerinde durmalar\u0131n\u0131 istedi\u011fi emanetlerden biridir. A\u00e7\u0131kt\u0131r ki, bu ayetler; daha \u00f6nce meydana gelen olaylara ve ger\u00e7eklere de\u011finmektedir. Fakat bu ayetler sava\u015f esnas\u0131nda iniyor ki, hem sava\u015f s\u0131ras\u0131nda, hem de ba\u015fka zamanlarda m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n s\u00fcrekli bi\u00e7imde nas\u0131l bir yol ve tutum izlediklerini tasvir etsinler&#8230;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte tam bu s\u0131rada, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n anlat\u0131m \u00fcslubu, ger\u00e7ek anlamda inanm\u0131\u015f olan m\u00fc&#8217;minlere yak\u0131\u015fan yolu da \u00e7iziyor.<\/p>\n<p>&#8220;Oysa e\u011fer onlar Allah&#8217;\u0131n ve Peygamber&#8217;in kendilerine ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 pay\u0131 sevin\u00e7le kar\u015f\u0131layarak, `Allah bize yeter, yak\u0131nda Allah da bize l\u00fctfundan verecek, Peygamber de. Biz umudumuzu yaln\u0131z Allah&#8217;a ba\u011flam\u0131\u015f\u0131z&#8217; deselerdi, kendileri hakk\u0131nda daha iyi olurdu.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu, ruhun ve dilin terbiyesidir. \u0130man terbiyesi; Allah&#8217;\u0131n ve peygamberinin b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcrmesine raz\u0131 olmakt\u0131r. G\u00f6n\u00fclden kabullenerek, kat\u0131larak ve teslim olarak raz\u0131 olmakt\u0131r. Bask\u0131 ve zorla raz\u0131 olmak de\u011fil. Allah ile yetinmekti. Zaten Allah kuluna yeter. Allah&#8217;\u0131n ve peygamberinin l\u00fctfundan umutlu olmak, b\u00fct\u00fcn maddi kazan\u00e7lar\u0131n ve t\u00fcm d\u00fcnya ihtiraslar\u0131ndan uzak bir \u015fekilde Allah&#8217;\u0131 arzul\u00e0mak, yine iman terbiyesinin gere\u011fidir. \u0130\u015fte m\u00fc&#8217;minlerin kalbini etkisi alt\u0131na alan ger\u00e7ek iman ahl\u00e2k\u0131 budur. Fakat kalpleri kesin iman\u0131n nuru ile ayd\u0131nlanmam\u0131\u015f, iman\u0131n huzuru ruhlar\u0131n\u0131 etkisi alt\u0131na almam\u0131\u015f olan m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n kalpleri bu terbiyenin ne oldu\u011funu kavrayamaz.<\/p>\n<p>Allah ve peygamberi hakk\u0131nda tam bir ba\u011fl\u0131l\u0131k; g\u00f6n\u00fcl huzuru ve teslimiyet ile tak\u0131n\u0131lmas\u0131 gereken bu terbiyeyi a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n anlat\u0131m \u00fcslubu \u015fu noktaya temas ediyor: Bu i\u015fi d\u00fczenleyen, belirleyen Peygamberimiz de\u011fildir. Bu, Allah&#8217;\u0131n belirlemesi, d\u00fczenlemesi ve b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcrmesidir. Bu i\u015fte peygamberin, alemlerin Rabbi taraf\u0131ndan belirlenen ve d\u00fczenlenen h\u00fckm\u00fcn\u00fc uygulamaktan ba\u015fka bir fonksiyonu yoktur. \u0130\u015fte bu sadakalar (zek\u00e2t gelirleri) Allah&#8217;\u0131n kesin bir emri olarak zenginlerden al\u0131n\u0131r, yine Allah&#8217;\u0131n kesin bir emri olarak fakirlere da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r. Toplanan bu gelirler, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n belirledi\u011fi insan kesimlerine verilir. Bu gelirlerin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 hi\u00e7 kimsenin iste\u011fine b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Peygamberin iste\u011fine bile&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Sadakalar, (zek\u00e2t gelirleri) sadece yoksullara, d\u00fc\u015fk\u00fcnlere, zek\u00e2t toplamakla g\u00f6revli memurlara, kalpleri isl\u00e2ma \u0131s\u0131nd\u0131r\u0131lmak istenenlere, s\u00f6zle\u015fmeli k\u00f6lelere, bor\u00e7lulara, Allah yolunda \u00e7al\u0131\u015fanlara ve yar\u0131 yolda kalanlara verilir. Bu payla\u015ft\u0131rma s\u0131ras\u0131 Allah taraf\u0131ndan belirlenmi\u015ftir. Allah her \u015feyi bilir ve her yapt\u0131\u011f\u0131 yerindedir.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu \u015fekilde zek\u00e2t gelirleri de Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131ndaki yerine, isl\u00e2m d\u00fczenindeki yerine oturtulmu\u015f olur. Buna g\u00f6re zek\u00e2t, kendilerine zek\u00e2t\u0131n farz k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 insan\u0131n l\u00fctfu ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131 de\u011fildir. Zorunlu olarak yerine getirilmesi gereken bir g\u00f6revdir. Da\u011f\u0131tan ve b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcren taraf\u0131ndan \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz-tart\u0131s\u0131z bi\u00e7imde da\u011f\u0131t\u0131lan bir ba\u011f\u0131\u015f da de\u011fildir. Nereye verilece\u011fi belirlenmi\u015f bir payla\u015ft\u0131rmad\u0131r. Zek\u00e2t isl\u00e2m\u0131n kesin emirlerinden biridir. M\u00fcsl\u00fcman devlet, onu belli bir d\u00fczen ve sistem i\u00e7inde toplar ve belirlenmi\u015f sosyal hizmetleri onunla g\u00f6r\u00fcr. Zek\u00e2t, onu veren taraf\u0131ndan bir iyilik, bir ba\u011f\u0131\u015f olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, alan i\u00e7in de bir el a\u00e7ma ve bir dilenme lekesi de\u011fildir&#8230; \u0130sl\u00e2m\u0131n sosyal d\u00fczeni asla dilencilik \u00fczerine kurulmam\u0131\u015ft\u0131r, kurulamaz da.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m d\u00fczeninde hayat\u0131n temeli \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. B\u00fct\u00fcn \u00e7e\u015fitleri ve b\u00fct\u00fcn t\u00fcrleri ile \u00e7al\u0131\u015fmak. \u0130sl\u00e2m devleti \u00e7al\u0131\u015fabilecek herkese \u00e7al\u0131\u015fma imk\u00e2n\u0131 sa\u011flamak, i\u015f vermek durumundad\u0131r. \u0130\u015f sahas\u0131 a\u00e7mak, \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131n\u0131 en g\u00fczel bi\u00e7imde haz\u0131rlamak ve eme\u011fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tam ve dolgun bi\u00e7imde vermek zorundad\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fma imkan\u0131na sahip olan insanlar\u0131n zek\u00e2t gelirlerinde bir haklar\u0131 yoktur. Zek\u00e2t, g\u00fcc\u00fc yetenler ile g\u00fcc\u00fc yetmeyen aciz kesimler aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gereken bir sosyal dayan\u0131\u015fma vergisidir. Bu sosyal dayan\u0131\u015fma devletin deste\u011fi ve denetimi alt\u0131ndad\u0131r. Zek\u00e2t\u0131 toplama ve ilgili yerlere da\u011f\u0131tma g\u00f6revi devletindir. Yeter ki, toplum d\u00fczeni sa\u011fl\u0131kl\u0131 olan isl\u00e2mi ilkelere dayand\u0131r\u0131ls\u0131n ve Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131 uygulans\u0131n. Onun d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka kanunlara ve sistemlere ba\u015fvurulmaya kalk\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n.<\/p>\n<p>Abdullah \u0130bn-i \u00d6mer&#8217;den rivayet edildi\u011fine g\u00f6re, Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur: &#8220;Zek\u00e2t gelirleri zenginlere g\u00fcc\u00fc-imk\u00e2n\u0131 yerinde olanlara hel\u00e2l de\u011fildir.&#8221; (\u0130mam Ahmet, Ebu Davud, Tirmizi)<\/p>\n<p>Abdullah, \u0130bn-i Adiy \u0130bn-i H\u0131yar anlat\u0131yor: &#8220;\u0130ki adam bana haber verdi. Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- gittik ve ondan zek\u00e2t gelirlerinden bir pay istedik. Peygamberimiz, bizim \u00fcst\u00fcm\u00fcze-ba\u015f\u0131m\u0131za \u015f\u00f6yle bir bakt\u0131. Bizim, g\u00fcc\u00fc-kuvveti yerinde adamlar oldu\u011fumuzu g\u00f6rd\u00fc ve `Zenginlerin ve \u00e7al\u0131\u015f\u0131p kazanabilecek g\u00fcc\u00fc-kuvveti olanlar\u0131n zek\u00e2t gelirlerinde pay\u0131 yoktur. Ama buna ra\u011fmen siz istiyorsan\u0131z size veririm&#8221; buyurdu.(\u0130mam Ahmet, Ebu Davut, Tirmizi)<\/p>\n<p>Zek\u00e2t, isl\u00e2m\u0131n sosyal dayan\u0131\u015fma d\u00fczeninin b\u00f6l\u00fcmlerinden sadece birisidir. Bu d\u00fczen zek\u00e2ttan \u00e7ok daha kapsaml\u0131 ve geni\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sosyal dayan\u0131\u015fma d\u00fczeni, hayat\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc ku\u015fatan pek \u00e7ok \u00e7izgilerle somutluk kazanmaktad\u0131r. \u0130nsani ili\u015fkilerin \u00e7e\u015fitli y\u00f6nlerini ve alanlar\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fc ile kapsayan \u00e7izgilerle uygulamaya konulmaktad\u0131r. \u0130\u015fte zek\u00e2t, bu sosyal d\u00fczenin ana \u00e7izgilerinden sadece bir tanesidir.<\/p>\n<p>Zek\u00e2t, mallar\u0131n \u00e7e\u015fitlerine g\u00f6re onda bir, yirmide bir ve k\u0131rkta bir oran\u0131ndad\u0131r. Yine zek\u00e2t, yakla\u015f\u0131k olarak yirmi c\u00fcneyh de\u011ferindeki ihtiya\u00e7 fazlal\u0131\u011f\u0131ndan ve ayr\u0131ca bu mallar\u0131n bir y\u0131l ge\u00e7mesi gerekir. B\u00f6ylece zek\u00e2t\u0131n gelirine \u00fcmmetin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu katk\u0131da bulunmu\u015f olur. Zek\u00e2t\u0131n verilece\u011fi kesimlerin ba\u015f\u0131nda, yoksullar ve d\u00fc\u015fk\u00fcnler gelir. Yoksullar belli miktarda geliri oldu\u011fu halde, bu gelirleri yeterli olmayan ve ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamayan kimselerdir. Ayeti kerimede ge\u00e7en (ve bizim d\u00fc\u015fk\u00fcn diye terc\u00fcme etti\u011fimiz) kesim ise, a\u015fa\u011f\u0131-yukar\u0131 durumlar\u0131 fakirler gibi olan kimselerdir. Yaln\u0131z bu fakirler ihtiya\u00e7s\u0131z g\u00f6r\u00fcnmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. S\u0131k\u0131nt\u0131da olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermezler ve dilenmezler.<\/p>\n<p>Bir sene zek\u00e2t verenlerin pek \u00e7o\u011fu, gelecek sene zek\u00e2t alacak duruma d\u00fc\u015febilir. B\u00f6ylelerinin, ellerindeki servet azalarak ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layamaz duruma d\u00fc\u015febilir. Bu a\u00e7\u0131dan zek\u00e2t sosyal bir g\u00fcvencedir. Baz\u0131lar\u0131 da, zek\u00e2t gelirlerine hi\u00e7bir katk\u0131da bulunmad\u0131klar\u0131 halde, zek\u00e2t alacak duruma d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu a\u00e7\u0131dan da zek\u00e2t, sosyal bir dayan\u0131\u015fmad\u0131r. Tabii ki, zek\u00e2t, g\u00fcvence ve dayan\u0131\u015fma olmaktan \u00f6nce, Allah&#8217;\u0131n kesin bir emridir. Zek\u00e2t vermekle insan benli\u011fini pisliklerden ar\u0131nd\u0131rm\u0131\u015f olur. Allah&#8217;a kullu\u011funu ortaya koymu\u015f olur. Cimrilikten kurtulur. Zek\u00e2t vermekle kendi ihtiraslar\u0131na galip gelmi\u015f olur.<\/p>\n<p>&#8220;Sadakalar (zek\u00e2t gelirleri) sadece yoksullara, d\u00fc\u015fk\u00fcnlere&#8230; verilir.<\/p>\n<p>Bunu daha \u00f6nce a\u00e7\u0131klad\u0131k.<\/p>\n<p>&#8220;Zek\u00e2t toplamakla g\u00f6revli memurlara.&#8221;<\/p>\n<p>Yani zek\u00e2t\u0131 toplamak i\u00e7in g\u00f6revlendirilmi\u015f memurlara&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Kalpleri isl\u00e2ma \u0131s\u0131nd\u0131r\u0131lmak istenenlere.&#8221;<\/p>\n<p>Bunlar birka\u00e7 gruptur. Bunlardan bir kesim isl\u00e2ma yeni girmi\u015ftir. \u0130sl\u00e2ma sa\u011fl\u0131kl\u0131 bi\u00e7imde ba\u011flanmalar\u0131 istenmektedir. Bir kesimi de hen\u00fcz isl\u00e2ma girmemi\u015ftir. Kalplerinin \u0131s\u0131nd\u0131rabilece\u011fi ve m\u00fcsl\u00fcman olabilecekleri \u00fcmit edilmektedir. Bir kesimi ise, isl\u00e2ma girmi\u015f ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bi\u00e7imde ona ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat kendi \u00e7evreleri i\u00e7inde ya\u015fayan, kendileri gibi insanlar\u0131n kalpleri \u0131s\u0131nd\u0131r\u0131lmak istenmektedir. B\u00f6ylece umulur ki, yak\u0131nlar\u0131n\u0131n ge\u00e7im imk\u00e2nlar\u0131na kavu\u015ftu\u011funu g\u00f6renler, m\u00fcsl\u00fcman olma arzusunu duyarlar. \u0130sl\u00e2m\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftikten sonra, kalpleri \u0131s\u0131nd\u0131r\u0131lmak istenen insanlara zek\u00e2t d\u00fc\u015fer mi, d\u00fc\u015fmez mi diye f\u0131khi bir tart\u0131\u015fma vard\u0131r. Fakat bu dinin stratejisi pek \u00e7ok durumlarda ve \u00e7e\u015fitli a\u015famalarda b\u00f6yle uygulamalarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelecektir. O a\u015famalarda baz\u0131 insanlara bu t\u00fcr yard\u0131mlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekecektir. Onlara verilen zek\u00e2t ya m\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131 i\u00e7in r\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131 zorlu m\u00fccadelelerle kazand\u0131klar\u0131ndan ya da isl\u00e2ma ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmelerine bir katk\u0131da bulunmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle veya onlar\u0131n isl\u00e2ma yak\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131 amac\u0131yla verilir. Nitekim isl\u00e2ma yararl\u0131 olmalar\u0131, ona \u00e7a\u011fr\u0131da bulunup \u015furada-burada onu savunmalar\u0131 \u00fcmit edilen baz\u0131 m\u00fcsl\u00fcman olmayan ki\u015filere yard\u0131m edilmesi, bu t\u00fcrden bir ihtiya\u00e7t\u0131r.<\/p>\n<p>Biz bu ger\u00e7e\u011fi b\u00f6yle anl\u0131yoruz. B\u00f6ylece \u015fartlar\u0131n ve durumlar\u0131n de\u011fi\u015fmesine ra\u011fmen, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n m\u00fckemmel bir hikmet ile m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n i\u015flerini idare etti\u011fini apa\u00e7\u0131k olarak g\u00f6rm\u00fc\u015f oluyoruz.<\/p>\n<p>&#8220;S\u00f6zle\u015fmeli k\u00f6lelere.&#8221;<\/p>\n<p>Bu k\u00f6leli\u011fin b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya egemen oldu\u011fu bir s\u0131rada, isl\u00e2m\u0131n ortaya koydu\u011fu h\u00fck\u00fcmd\u00fc. O g\u00fcnlerde m\u00fcsl\u00fcmanlarla d\u00fc\u015fmanlar\u0131 aras\u0131nda yap\u0131lan sava\u015flarda, bu genel k\u00f6lelik uygulamas\u0131 ge\u00e7erliydi. \u0130sl\u00e2m\u0131n, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n k\u00f6lelik sisteminden ba\u015fka bir sistemi tan\u0131mas\u0131na de\u011fin, d\u00fc\u015fman\u0131n bu uygulamas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k vermekten ba\u015fka \u00e7aresi yoktu&#8230; \u0130\u015fte zek\u00e2t gelirinin bu pay\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne kavu\u015fmak i\u00e7in efendisine belli bir miktar para vermek \u00fczere anla\u015fan k\u00f6lelerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine kavu\u015fturulmas\u0131na destek ve yard\u0131m olsun diye ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu k\u00f6le, zek\u00e2t mallar\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131 destek ile \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne kavu\u015facakt\u0131r. Veya devletin kendisi, bu gelirleri kullanarak k\u00f6leleri sat\u0131n al\u0131p azad edecek, serbest b\u0131rakacakt\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Bor\u00e7lulara.&#8221; Bu kimseler gayri me\u015fru sebeplerle borca girmi\u015f olmamal\u0131d\u0131r. Onlara bor\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6demeleri i\u00e7in zek\u00e2ttan bir pay verilir. Nitekim materyalist modern medeniyet de, her ne sebeple olursa olsun iflas etti\u011fini ilan eden bor\u00e7lu t\u00fcccarlara destek vermektedir! \u0130sl\u00e2m, dayan\u0131\u015fmay\u0131 ilke olarak kabul eden bir d\u00fczendir. Orada onurlu olan d\u00fc\u015fmez. G\u00fcvenilir olan\u0131n hakk\u0131 zayi olmaz. Bu d\u00fczende insanlar, yery\u00fcz\u00fc kanunlar\u0131nda veya orman kanunlar\u0131nda oldu\u011fu gibi, d\u00fczenleyici kanunlarla birbirini yemezler!<\/p>\n<p>&#8220;Allah yolunda \u00e7al\u0131\u015fanlara.&#8221;<\/p>\n<p>Bu geni\u015f bir kap\u0131d\u0131r. Allah&#8217;\u0131n egemenli\u011fini yery\u00fcz\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015ftirmeye yarayan, toplumun yarar\u0131na olan her \u015feyi kapsam\u0131na al\u0131r, ku\u015fat\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Ve yar\u0131 yolda kalanlara.&#8221;<\/p>\n<p>Bunlar kendi \u00fclkesinde zengin olsalar bile, yolda kalan ve dolay\u0131s\u0131yla mallar\u0131ndan uzakta kalan, s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015fen yolculard\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bug\u00fcn pek \u00e7ok demagojilere neden olan ve bir dilencilik, bir ba\u011f\u0131\u015f d\u00fczeni olarak yaftalanarak dillere dolanan zek\u00e2t sistemi budur. B\u00f6ylece anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, zek\u00e2t, sosyal bir g\u00f6revdir, zorunluluktur. \u0130sl\u00e2mi bir ibadet \u015feklinde verilir&#8230; Bu yolla Allah kalpleri cimrilikten ar\u0131nd\u0131r\u0131r, temizler, m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin bireyleri aras\u0131nda bir merhamet ve dayan\u0131\u015fma vas\u0131tas\u0131 k\u0131lar. \u0130nsan hayat\u0131n\u0131n sosyal ortam\u0131n sertliklerini yumu\u015fat\u0131r, g\u00fczelle\u015ftirir. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n yaralar\u0131n\u0131 sarar. Ayn\u0131 zamanda sosyal g\u00fcvenceyi, sosyal dayan\u0131\u015fmay\u0131 en geni\u015f boyutlar\u0131 ile sa\u011flar, yan\u0131s\u0131ra bu eylem bunun yine de ibadet niteli\u011fini korur. \u0130nsanlar aras\u0131ndaki ili\u015fkileri geli\u015ftirdi\u011fi gibi, insan\u0131n Allah&#8217;a olan ba\u011f\u0131n\u0131 peki\u015ftirir.<\/p>\n<p>&#8220;Bu payla\u015ft\u0131rma s\u0131ras\u0131 Allah taraf\u0131ndan belirlenmi\u015ftir.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130nsan i\u00e7in nelerin yararl\u0131 oldu\u011funu bilen ve insanlar\u0131n i\u015flerini en g\u00fczel bi\u00e7imde evirip-\u00e7eviren Allah taraf\u0131ndan&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Allah her \u015feyi bilir ve her yapt\u0131\u011f\u0131 yerindedir.&#8221;<\/p>\n<p>Zek\u00e2t gelirlerinin b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcrme ve da\u011f\u0131tma ilkelerini bu \u015fekilde a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra, g\u00fcvenilir bir peygambere dil uzatmakla edepsizliklerini ortaya koymalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda, onlar\u0131n bu Peygamberi -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- karalamakla cahilliklerini a\u00e7\u0131\u011fa vurduklar\u0131n\u0131 belirten surenin ak\u0131\u015f\u0131, bundan sonra m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n gruplar\u0131n\u0131, neler s\u00f6ylediklerini ve neler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayarak devam etmektedir:<br \/>\n<strong>61- Onlardan baz\u0131lar\u0131 da, &#8220;Peygamber herkesi dinleyen bir kulaktan ibarettir&#8221; diyerek, onu \u00fczerler. Onlara de ki; &#8220;O sizin i\u00e7in yararl\u0131 bir kulakt\u0131r; Allah&#8217;a inan\u0131r, m\u00fc&#8217;minlere g\u00fcvenir, i\u00e7inizdeki m\u00fc&#8217;minler i\u00e7in rahmettir. Allah&#8217;\u0131n el\u00e7isini \u00fczenleri ac\u0131kl\u0131 bir azap beklemektedir.<\/p>\n<p>62- Sizin ho\u015fnutlu\u011funuzu kazanmak i\u00e7in Allah&#8217;a yemin ederler. Ohsa e\u011fer m\u00fc&#8217;min olsalard\u0131, Allah&#8217;\u0131n ve peygamberin ho\u015fnutlu\u011funu kazanmay\u0131 daha gerekli g\u00f6r\u00fcrlerdi.<\/p>\n<p>63- Onlar hal\u00e2 \u00f6\u011frenemediler mi ki, Allah&#8217;a ve Peygamber&#8217;e z\u0131t d\u00fc\u015feni, d\u00fc\u015fman olan\u0131 cehennem ate\u015fi bekliyor; o, orada ebedi olarak kalacakt\u0131r. Bu b\u00fcy\u00fck peri\u015fanl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>64- M\u00fcnaf\u0131klar kalplerinde saklad\u0131klar\u0131 k\u00e2firli\u011fi a\u00e7\u0131\u011fa vuracak bir surenin inmesinden korkuyorlar. Onlara de ki; &#8220;Siz alay edin bakal\u0131m, Allah kesinlikle korktu\u011funuzu meydana \u00e7\u0131karacakt\u0131r. &#8221;<\/p>\n<p>65- E\u011fer onlara soracak olursan, `Biz lafa dald\u0131k aram\u0131zda e\u011fleniyorduk derler. &#8216; De ki; &#8220;Allah ile, Allah&#8217;\u0131n ayetleri ile ve Peygamber ile mi alay ediyordunuz?&#8221;<\/p>\n<p>66- Uydurma bahaneler ileri s\u00fcrmeyiniz. \u0130man ettikten sonra tekrar k\u00e2fir oldunuz. Bir k\u0131sm\u0131n\u0131z\u0131 affetsek bile, a\u011f\u0131r su\u00e7lu olduklar\u0131ndan dolay\u0131 di\u011fer k\u0131sm\u0131n\u0131z\u0131 azaba \u00e7arpt\u0131raca\u011f\u0131z.<\/strong><\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz bu da peygamber hakk\u0131nda bir edepsizliktir. Zek\u00e2t gelirleri konusunda peygambere dil uzatt\u0131klar\u0131 gibi, burada da ba\u015fka \u015fekilde dil uzat\u0131yorlar. Onlar Peygamber&#8217;in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- insanlara kar\u015f\u0131 gayet nezih bir edep ve terbiye ile hareket etti\u011fini, onlara iltifat etti\u011fini, toleransl\u0131 davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u015feriat\u0131n\u0131n ilkeleri gere\u011fi olarak d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerine g\u00f6re onlara muamele etti\u011fini, yumu\u015fak davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131, engin bir g\u00f6n\u00fclle onlara a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Bu y\u00fcce ve \u00fcst\u00fcn terbiyeye kendi ad\u0131ndan ba\u015fka bir ad veriyorlard\u0131. Onu, ger\u00e7ekte oldu\u011fundan ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc niteliyorlard\u0131. Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- hakk\u0131nda, &#8220;O sadece bir kulakt\u0131r&#8221; diyorlard\u0131. Yani her s\u00f6ze kulak verip dinliyor. Yalan, aldatma ve yald\u0131zl\u0131 s\u00f6zlerin hepsine kulak veriyor. S\u00f6zdeki aldatmay\u0131 ve yalan\u0131 farketmiyor. Kim ona yemin ederse onu do\u011fruluyor, onayl\u0131yor. Kim kendisini kand\u0131racak bir s\u00f6z s\u00f6ylerse onu kabul ediyor. Onlar bu t\u00fcr s\u00f6zleri birbirlerine s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. B\u00f6ylece, kendi kendilerini tatmin ediyorlard\u0131. Peygamber&#8217;in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kendilerinin ger\u00e7ek y\u00fczlerini ortaya \u00e7\u0131karamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fcklerinin fark\u0131na varmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. Veya m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n hallerine ve neler \u00e7evirdiklerine, peygamber ve m\u00fcsl\u00fcmanlar hakk\u0131nda neler s\u00f6ylediklerine \u015fahit olan samimi m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n verdikleri haberleri do\u011frulamakla peygamberi ele\u015ftiriyorlard\u0131. Onlar\u0131n bu her iki halini ortaya koyan rivayetler, ayetin ini\u015f sebepleri s\u0131ras\u0131nda aktar\u0131lmaktad\u0131r. Bu her iki duruma ili\u015fkin rivayetler de ayetin kapsam\u0131na girmekte ve her ikisi de m\u00fcnaf\u0131klar taraf\u0131ndan i\u015flenmektedir.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim onlar\u0131n s\u00f6zlerini ele al\u0131yor ki, onunla kendilerine kar\u015f\u0131l\u0131k versin:<\/p>\n<p>&#8220;Peygamber herkesi dinleyen bir kulaktan ibarettir diyerek&#8221; Evet&#8230; Ama!<\/p>\n<p>&#8220;Onlara de ki; &#8220;O sizin i\u00e7in yararl\u0131 bir kulakt\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130yi bir kulakt\u0131r. Vahye kulak verir. Sonra onu size tebli\u011f eder, iletir. Bu sizin hayr\u0131n\u0131za ve yarar\u0131n\u0131zad\u0131r. Hay\u0131rl\u0131 bir kulakt\u0131r. Terbiyesini tak\u0131narak sizleri dinler. \u0130ki y\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc y\u00fczlerinize vurmaz. Hileleriniz ve aldatmalar\u0131n\u0131zdan \u00f6t\u00fcr\u00fc sizi ele\u015ftirmez, g\u00f6steri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in de sizi hesaba \u00e7ekmez.<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;a inan\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n sizler ve di\u011ferleri hakk\u0131nda kendisine verdi\u011fi haberlerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc do\u011frular, tasdik eder.<\/p>\n<p>&#8220;M\u00fc&#8217;minlere g\u00fcvenir.&#8221;<\/p>\n<p>Onlara kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k y\u00fcrekli olur. Ve onlara g\u00fcvenir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, m\u00fc&#8217;minlerin ger\u00e7ek imana sahip olduklar\u0131n\u0131, bu ger\u00e7ek imanlar\u0131n\u0131n kendilerini yalandan, kaypakl\u0131ktan ve g\u00f6steri\u015ften koruyaca\u011f\u0131n\u0131 bilir.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130\u00e7inizdeki m\u00fc&#8217;minler i\u00e7in rahmettir.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar\u0131n ellerinden tutarak kendilerini iyili\u011fe iletir.<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131n el\u00e7isini \u00fczenleri ac\u0131kl\u0131 bir azap beklemektedir.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n el\u00e7isi oldu\u011fu halde onu rahats\u0131z edenlere kar\u015f\u0131 peygamberini tutman\u0131n bir sonucu olarak, bu cezay\u0131 Allah verir onlara.<\/p>\n<p>&#8220;Sizin ho\u015fnutlu\u011funuzu kazanmak i\u00e7in Allah&#8217;a yemin ederler. Oysa m\u00fc&#8217;min olsalard\u0131, Allah&#8217;\u0131n ve peygamberin ho\u015fnutlu\u011funu kazanmay\u0131 daha gerekli g\u00f6r\u00fcrlerdi.&#8221;<\/p>\n<p>Evet, sizi raz\u0131 etmek i\u00e7in Allah&#8217;a yemin ederler. Bu, m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n her zamanki halidir, metodudur. Onlar yapacaklar\u0131n\u0131 perde arkas\u0131nda yaparlar. S\u00f6yleyeceklerini insan\u0131n arkas\u0131nda s\u00f6ylerler. Ayr\u0131ca y\u00fczy\u00fcze gelmekten korkarlar. Apa\u00e7\u0131k olarak konu\u015fma kar\u015f\u0131s\u0131nda etkisiz kal\u0131rlar. \u0130nsanlar\u0131n g\u00f6nl\u00fcn\u00fc kazanmak i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcrler, al\u00e7al\u0131rlar.<\/p>\n<p>&#8220;Oysa e\u011fer m\u00fc&#8217;min olsalard\u0131, Allah&#8217;\u0131n ve Peygamber&#8217;in ho\u015fnutlu\u011funu kazanmay\u0131 daha gerekli g\u00f6r\u00fcrlerdi.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130nsan ne yapabilir ki? \u0130nsanlar\u0131n kuvveti nereye varabilir ki? Fakat normalde Allah&#8217;a inanmayan ve O&#8217;na boyun e\u011fmeyen biri, kendisi gibi bir insana boyun e\u011fer ve ondan korkar. Halbuki e\u011fer insan herkese e\u015fit ve adil davranan Allah&#8217;a boyun e\u011fseydi, daha iyi olurdu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;a boyun e\u011fen insan al\u00e7almaz. Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131na boyun e\u011fen insan al\u00e7al\u0131r. Allah&#8217;dan korkan insan k\u00fc\u00e7\u00fclmez. Allah&#8217;dan y\u00fcz \u00e7eviren, O&#8217;ndan de\u011fil de kullar\u0131ndan korkan insan k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar hal\u00e2 \u00f6\u011frenemediler mi ki, Allah&#8217;a ve Peygamber&#8217;e z\u0131t d\u00fc\u015feni, d\u00fc\u015fman olan\u0131 cehennem ate\u015fi bekliyor; o, orada ebedi olarak kalacakt\u0131r. Bu b\u00fcy\u00fck peri\u015fanl\u0131kt\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Bu k\u0131namay\u0131 ve yad\u0131rgamay\u0131 ifade eden bir sorudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar inand\u0131klar\u0131n\u0131 iddia ediyorlar. \u0130man eden bir insan, Allah&#8217;a ve peygamberine kar\u015f\u0131 sava\u015fman\u0131n en b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah oldu\u011funu bilir. B\u00f6yle bir g\u00fcnah\u0131 i\u015fleyen kullar\u0131, cehennemin bekledi\u011fini bilir. Ve bu, peri\u015fanl\u0131\u011f\u0131n, sap\u0131kl\u0131kta diretmenin tam kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu anlar. E\u011fer onlar iddia ettikleri gibi iman etmi\u015flerse, nas\u0131l bunlar\u0131 bilmiyorlar?<\/p>\n<p>Onlar, Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131ndan korkuyorlar ve onlar\u0131 raz\u0131 etmek i\u00e7in yemin ediyorlar. B\u00f6ylece kendileri hakk\u0131nda onlara ula\u015fan haberleri reddediyorlar. Peki nas\u0131l oluyor da, kullardan (insanlardan) korktuklar\u0131 halde onlar\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 olan Allah&#8217;dan korkmuyorlar ve Peygamberimize s\u0131k\u0131nt\u0131 verip onun dinine kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131yorlar? Sanki onlar bu halleriyle Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131yorlar. Allah herhangi birisinin, O&#8217;na kar\u015f\u0131 sava\u015fmas\u0131ndan \u00e7ok y\u00fccedir. Bu ifade tarz\u0131 ile onlar\u0131n ne denli b\u00fcy\u00fck bir cinayet i\u015fledikleri, ne denli b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcnaha girdikleri tasvir edilmekte, canland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Peygamberimize s\u0131k\u0131nt\u0131 verip gizliden gizliye onun dini aleyhine planlar, tuzaklar kurmaya \u00e7al\u0131\u015fanlara bir g\u00f6zda\u011f\u0131 verilmek istenmektedir.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda onlar, Peygamberimizin yan\u0131ndaki m\u00fc&#8217;minlere mert\u00e7e kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kamayacak kadar korkakt\u0131rlar. Ve Peygamber&#8217;in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun onlar\u0131n niyetleri hakk\u0131nda bilgi vermesinden korkmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>&#8220;M\u00fcnaf\u0131klar kalplerinde saklad\u0131klar\u0131 k\u00e2firli\u011fi a\u00e7\u0131\u011fa vuracak bir surenin inmesinden korkuyorlar. Onlara de ki; &#8220;Siz alay edin bakal\u0131m, Allah kesinlikle korktu\u011funuzu meydana \u00e7\u0131karacakt\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer onlara soracak olursan, `Biz lafa dald\u0131k, aram\u0131zda e\u011fleniyorduk&#8217; derler. De ki; &#8220;Allah ile, Allah&#8217;\u0131n ayetleri ile ve Peygamber&#8217;i ile mi alay ediyordunuz?&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Uydurma bahaneler ileri s\u00fcrmeyiniz. \u0130man ettikten sonra tekrar k\u00e2fir oldunuz. Bir k\u0131sm\u0131n\u0131z\u0131 affetsek bile, a\u011f\u0131r su\u00e7lu olduklar\u0131ndan dolay\u0131 di\u011fer k\u0131sm\u0131n\u0131z\u0131 azaba \u00e7arpt\u0131raca\u011f\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>Bu ayetler, m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n, Allah taraf\u0131ndan indirilecek bir sure ile i\u00e7y\u00fczlerinin ortaya konmas\u0131ndan, kalplerinde gizledikleri \u015feyleri haber vermesinden, gizlemi\u015f olduklar\u0131 \u015feyleri insanlara bildirmesinden endi\u015fe ettiklerini belirten genel bir ifadedir.<\/p>\n<p>Bu ayetlerin ini\u015f sebepleri hakk\u0131nda, belli birtak\u0131m olaylardan s\u00f6z eden bir\u00e7ok rivayetler de vard\u0131r.<\/p>\n<p>Ebu Ma&#8217;ser el-Medini, Muhammed b. Ka&#8217;b el-Karazi&#8217;de ve ba\u015fkalar\u0131na dayanarak bildirdi\u011fine g\u00f6re, m\u00fcnaf\u0131klardan bir adam \u015f\u00f6yle demi\u015fti: &#8220;G\u00f6r\u00fcyorum ki, bizim Kur&#8217;an okuyucular\u0131m\u0131z, mide bak\u0131m\u0131ndan bizden daha i\u015ftahl\u0131, dil bak\u0131m\u0131ndan bizden daha yalanc\u0131 ve d\u00fc\u015fmanla kar\u015f\u0131la\u015fmada bizim en korkaklar\u0131m\u0131zd\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Onun bu s\u00f6zleri Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ula\u015ft\u0131. G\u00f6nderilen haber \u00fczerine adam geldi\u011finde peygamber bine\u011fine binmi\u015f, yola \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Adam \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8220;Ey Allah&#8217;\u0131n resul\u00fc, biz sadece oynuyor ve e\u011fleniyorduk&#8221; dedi. Peygamberimiz:<\/p>\n<p>&#8220;Allah ile Allah&#8217;\u0131n ayetleri ile ve Peygamber ile mi alay ediyordunuz?&#8221; &#8220;Uydurma bahaneler ileri s\u00fcrmeyiniz. \u0130man ettikten sonra tekrar k\u00e2fir oldunuz. Bir k\u0131sm\u0131n\u0131z\u0131 affetsek bile, a\u011f\u0131r su\u00e7lu olduklar\u0131ndan dolay\u0131 di\u011fer k\u0131sm\u0131n\u0131z\u0131 azaba \u00e7arpt\u0131raca\u011f\u0131z.&#8221; ayetini okudu.&#8221;<\/p>\n<p>Bu s\u0131rada adam\u0131n titremesi ayak ucundaki ta\u015flar\u0131 oynat\u0131yordu. Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- onun y\u00fcz\u00fcne hi\u00e7 bakmad\u0131. Adam Peygamberimizin k\u0131l\u0131c\u0131na as\u0131lm\u0131\u015f duruyordu.<\/p>\n<p>Muhammed \u0130bn-i \u0130shak der ki; Beni \u00dcmeyye \u0130bn-i Zeyd \u0130bn-i Amr, \u0130bn-i Avf&#8217;\u0131n karde\u015fi Vedia \u0130bn-i ile Sabit, Mah\u015fa \u0130bn-i Humeyr ad\u0131 verilen Beni Seleme&#8217;nin dostu E\u015fca kabilesinden bir adam da dahil olmak \u00fczere m\u00fcnaf\u0131klardan bir grup Teb\u00fck&#8217;e do\u011fru yol al\u0131rken Peygamberle -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- beraber y\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Birbirlerine dediler ki; &#8220;Siz Asfaro\u011fullar\u0131&#8217;n\u0131n (Rumlar&#8217;\u0131n) sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131, Araplar&#8217;\u0131n birbirleriyle sava\u015fmas\u0131 gibi mi g\u00f6r\u00fcyorsunuz? Allah&#8217;a yemin ederiz ki, yar\u0131n ba\u015flar\u0131n\u0131za gelecekleri, iplere vurulu\u015funuzu \u015fimdiden g\u00f6r\u00fcr gibiyiz.&#8221; Onlar bu t\u00fcr s\u00f6zlerle m\u00fc&#8217;minlerin cesaretini k\u0131rmak, morallerini bozmak istiyorlard\u0131. Mah\u015fa \u0130bn-i Humeyr dedi ki; `Allah&#8217;a yemin ederim ki, ben sizin bu s\u00f6zleriniz hakk\u0131nda bir Kur&#8217;an ayeti inmesi yerine, herbirinize y\u00fcz k\u0131rba\u00e7 at\u0131lmas\u0131na h\u00fckmedilmesini tercih ederdim. Bana ula\u015fan haberlere g\u00f6re Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Ammar \u0130bn-i Yasir&#8217;i bu olay\u0131 tahkik etmesi i\u00e7in g\u00f6revlendirmi\u015f ve &#8220;Onlara yeti\u015f, onlar yakt\u0131lar kendilerini, onlar\u0131n neler s\u00f6ylediklerini sor. E\u011fer itiraf etmez, ink\u00e2r ederlerse, &#8220;Evet siz \u00f6yle s\u00f6ylediniz de&#8221; buyurmu\u015ftur&#8230; Ammar \u0130bn-i Yaser onlar\u0131n yan\u0131na gitti. Onlara s\u00f6yleyeceklerini s\u00f6yledi. Onlar ise, Peygamber&#8217;e -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- gelip \u00f6z\u00fcr dilediler. Vedia \u0130bn-i Sabit bu s\u0131rada bine\u011finin \u00fczerinde duran peygamberin terkisine yap\u0131\u015farak: &#8220;Ya Resulallah, biz sadece oynuyor ve e\u011fleniyorduk&#8221; deyip yalvar\u0131yordu. Mah\u015fa \u0130bn-i Humeyr: &#8220;Ya Rasulullah, Ben kendi ad\u0131ma ve babam\u0131n ismine g\u00fcvendim&#8221; dedi. \u0130\u015fte bu ayette ba\u011f\u0131\u015flanmalar\u0131ndan s\u00f6z edilenlerden biri de, Mah\u015fa \u0130bn-i Humeyr idi. Bundan sonra ona Abdurrahman ad\u0131 verildi. Hi\u00e7 kimsenin bilmedi\u011fi bir yerde \u015fehid olarak \u00f6lmeyi Rabbinden, diledi. Yemame sava\u015flar\u0131nda \u015fehit d\u00fc\u015ft\u00fc. Fakat hi\u00e7bir izine rastlanmad\u0131.<\/p>\n<p>\u0130bnul M\u00fcnzir, \u0130bn-i Ebi Hatim ve Ebu\u015f \u015eeyh, Katade&#8217;den rivayet ederler Bir ara Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Teb\u00fck sava\u015f\u0131na do\u011fru ilerliyordu. \u00d6n\u00fcnde bir grup m\u00fcnaf\u0131k y\u00fcr\u00fcyordu. Birbirlerine dediler k:<\/p>\n<p>Bu adam (yani Hz. Muhammed) \u015eam&#8217;\u0131n saraylar\u0131n\u0131 ve kalelerini fethedece\u011fini mi san\u0131yor? Ne b\u00fcy\u00fck hayal!<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, Peygamberini -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bu konu\u015fmadan haberdar etti. Bunun \u00fczerine Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- &#8220;\u015eu s\u00fcvarileri durdurun&#8221; dedi. Sonra onlar\u0131n yan\u0131na gitti ve &#8220;Siz \u015f\u00f6yle \u015f\u00f6yle s\u00f6ylediniz de\u011fil mi?&#8221; diye sordu. Onlar:<\/p>\n<p>&#8220;Ey Allah&#8217;\u0131n resul\u00fc, biz sadece oynuyor ve e\u011fleniyorduk&#8221; dediler.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, onlar hakk\u0131nda \u015fu duydu\u011funuz ayetleri indirdi.<\/p>\n<p>&#8220;Biz sadece oynuyor ve e\u011fleniyoruz.&#8221;<\/p>\n<p>Sanki bu meseleler oyun ve e\u011flence konusu yap\u0131labilecek basit meselelerdir&#8230; Halbuki ele ald\u0131klar\u0131 bu meseleler, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ve \u00f6nemli meselelerdir. Bunlar\u0131n, inan\u00e7 sisteminin temeliyle; sa\u011flam ve k\u00f6kl\u00fc ili\u015fkileri vard\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;De ki; Siz Allah ile, Allah&#8217;\u0131n ayetleri ile ve peygamberi ile mi alay ediyordunuz?&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu nedenle, cinayetin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc nedeniyle, k\u00fcf\u00fcr s\u00f6z\u00fc s\u00f6yledikleri, a\u00e7\u0131\u011fa vurduklar\u0131, imanlar\u0131ndan sonra tekrar k\u00fcfre d\u00f6n\u00fc\u015f yapt\u0131klar\u0131 apa\u00e7\u0131k olarak y\u00fczlerine vurulmu\u015ftur. Allah&#8217;\u0131n azab\u0131 ile tehdit edilmi\u015flerdir. Bu azap, tezelden t\u00f6vbe ettikleri ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 imana d\u00f6n\u00fc\u015f yapt\u0131klar\u0131 i\u00e7in baz\u0131lar\u0131na gelmese de ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00fcrd\u00fcren, Allah&#8217;\u0131n ayetleri, peygamberi, inan\u00e7 sistemi ve dini ile alay etmeye devam eden di\u011fer grubu yakalay\u0131 verecektir:<\/p>\n<p>&#8220;A\u011f\u0131r su\u00e7lu olduklar\u0131ndan dolay\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Bu ayetler m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n s\u00f6zlerini, i\u015flerini ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini bu tipik \u00f6rnekleriyle bu \u015fekilde ortaya koyduktan sonra, m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n ger\u00e7ek y\u00fczlerini ana hatlar\u0131 ile ortaya koyuyor. Onlar\u0131n, ger\u00e7ek m\u00fc&#8217;minlerden ay\u0131ran belli-ba\u015fl\u0131 s\u0131fatlar\u0131n\u0131 belirtiyor. Ve hepsini bekleyen azab\u0131n ne t\u00fcr bir azap oldu\u011funa a\u00e7\u0131kl\u0131k getiriyor:<br \/>\n<strong>67- Erkek-kad\u0131n b\u00fct\u00fcn m\u00fcnaf\u0131klar hep birdirler. K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc emrederler, iyili\u011fi yasaklarlar, elleri s\u0131k\u0131d\u0131r, onlar Allah&#8217;\u0131 unuttuklar\u0131 i\u00e7in Allah da onlar\u0131 unuttu. M\u00fcnaf\u0131klar yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015flar\u0131n ta kendileridirler.<\/p>\n<p>68- Allah erkek-kad\u0131n m\u00fcnaf\u0131klar ile k\u00e2firleri cehennem ate\u015fi ile cezaland\u0131raca\u011f\u0131na s\u00f6z vermi\u015ftir. Onlar orada ebedi olarak kalacaklard\u0131r. Oras\u0131 onlara yeter. Allah onlar\u0131 lanetlemi\u015ftir. Onlar\u0131 s\u00fcrekli bir azap beklemektedir.<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fcnaf\u0131k erkekler ve m\u00fcnaf\u0131k kad\u0131nlar ayn\u0131 mayadan ve ayn\u0131 karakterdendirler. Nerede ve ne zaman olursa olsun m\u00fcnaf\u0131klar ayn\u0131d\u0131r. \u0130\u015fleri ve s\u00f6zleri de\u011fi\u015febilir. Fakat onlar\u0131n karakterleri ayn\u0131d\u0131r. Tek bir kaynaktan beslenirler. \u0130\u00e7leri fenal\u0131k dolu. Kalpleri kara. Jurnalci, d\u00fczenbaz, y\u00fczy\u00fcze gelmekten, a\u00e7\u0131k olmaktan \u00e7ekinen bir karaktere sahip olmalar\u0131 bunlar\u0131n en belirgin nitelikleridir. Benimsedikleri ya\u015fam tarz\u0131 ise, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc emretmek, iyili\u011fi yasaklamakt\u0131r. Cimriliktir. Harcamalarda bulunsalar dahi bu g\u00f6steri\u015f i\u00e7in harcamalar\u0131d\u0131r. Onlar k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc emrederken, iyili\u011fi yasaklarken bu eylemlerini gizli yaparlar. Bunlar\u0131 yaparken, ama\u00e7lar\u0131 hile, tuzak ve ka\u015f-g\u00f6z hareketleriyle m\u00fc&#8217;minleri \u00e7eki\u015ftirmektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar bu t\u00fcr \u015feylere kendilerini g\u00fcvenli hissetmedikleri yerlerde a\u00e7\u0131k\u00e7a cesaret edemezler. Onlar, &#8220;Allah&#8217;\u0131 unutmu\u015flard\u0131r.&#8221; Onlar\u0131n t\u00fcm hesaplar\u0131 ve planlar\u0131, menfaat hesaplar\u0131d\u0131r. Onlar, insanlar\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc olanlar\u0131ndan ba\u015fka kimseden korkmazlar. G\u00fc\u00e7l\u00fclere boyun e\u011ferler ve onlara yaltakl\u0131k ederler. &#8220;Allah da onlar\u0131 unuttu.&#8221;<\/p>\n<p>Art\u0131k onlar\u0131n Allah kat\u0131nda bir de\u011feri ve itibar\u0131 kalmad\u0131. Onlar, d\u00fcnyada insanlar\u0131n yan\u0131nda b\u00f6yledirler. Ahiret g\u00fcn\u00fcnde Allah kat\u0131nda da, durumlar\u0131 ayn\u0131 olacakt\u0131r. Ancak g\u00fc\u00e7l\u00fc-a\u00e7\u0131k adamlar hesaplar\u0131n\u0131, insanlar\u0131n yap\u0131lar\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015ftirmezler. G\u00f6r\u00fc\u015flerini apa\u00e7\u0131k olarak s\u00f6ylerler. Bu yap\u0131daki insanlar, inan\u00e7 sistemlerinin adam\u0131 olduklar\u0131n\u0131 ortaya koyarlar. D\u00fc\u015f\u00fcnceleriyle b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya meydan okurlar. Sava\u015flar\u0131n\u0131 veya bar\u0131\u015flar\u0131n\u0131 g\u00fcn gibi bir \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrler. Bunlar insanlar\u0131n ilah\u0131n\u0131 hat\u0131rlar\u0131ndan \u00e7\u0131karmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in, insanlar\u0131 unutan kimselerdir. Ger\u00e7e\u011fi savunmada hi\u00e7bir kimsenin k\u0131namas\u0131ndan korkmazlar. \u0130\u015fte bu insanlar, Allah&#8217;\u0131 zikreder, O&#8217;nu hat\u0131rlarlar. \u0130nsanlar da onlardan s\u00f6z ederler. Ve onlara \u00f6zellik ve \u00f6nem verirler.<\/p>\n<p>&#8220;M\u00fcnaf\u0131klar yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015flar\u0131n ta kendileridirler.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar, iman\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r. Do\u011fru yoldan sapm\u0131\u015flard\u0131r. Y\u00fcce Allah, k\u00e2firlerin ak\u0131beti gibi bir ak\u0131beti onlara da haber vermi\u015ftir.<\/p>\n<p>&#8220;Allah erkek-kad\u0131n b\u00fct\u00fcn m\u00fcnaf\u0131klar ile k\u00e2firleri cehennem ate\u015fi ile cezaland\u0131raca\u011f\u0131na s\u00f6z vermi\u015ftir. Onlar orada ebedi olarak kalacaklard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Oras\u0131 onlara ve i\u015flemi\u015f olduklar\u0131 su\u00e7lara tam uygun d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;Allah onlar\u0131 l\u00e2netlemi\u015ftir.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar Allah&#8217;\u0131n rahmetinden kovulmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar\u0131 s\u00fcrekli bir azap beklemektedir.<\/p>\n<p>Bu dinden \u00e7\u0131km\u0131\u015f, do\u011fru yoldan sapm\u0131\u015f ve sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bu karakter, yeni g\u00f6r\u00fclen bir \u015fey de\u011fildir. insanl\u0131k tarihinde bunun pek \u00e7ok benzerleri ve \u00f6rnekleri vard\u0131r. Bunlardan \u00f6nce de insanl\u0131k tarihinde bu t\u00fcrden \u00f6rneklere rastlanm\u0131\u015ft\u0131r. Daha \u00f6nceki bu insanlar, bu yery\u00fcz\u00fcnde kendilerine takdir edilen nasiplerinden istifade ettikten sonra, dosdo\u011fru f\u0131trattan ve tutarl\u0131 yoldan ayr\u0131lmalar\u0131n\u0131n do\u011fal bir sonucu olarak, yapt\u0131klar\u0131na uygun d\u00fc\u015fecek bir ak\u0131bete u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r. Oysa bu yolun o eski yolcular\u0131 kendilerinden daha g\u00fc\u00e7l\u00fcyd\u00fc. Servetleri ve \u00e7ocuklar\u0131 daha fazlayd\u0131. Fakat onlar\u0131n t\u00fcm bu imk\u00e2nlar\u0131 bir yarar sa\u011flamad\u0131 ve kendilerini kurtaramad\u0131.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim bu toplulu\u011fa kendilerinden \u00f6ncekilerin ak\u0131betlerini hat\u0131rlat\u0131yor, kendilerinin ayn\u0131 yolu izlediklerini ve ayn\u0131 ak\u0131bete u\u011frayacaklar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Onlar\u0131n u\u011frad\u0131klar\u0131 ak\u0131bete u\u011framamak i\u00e7in \u00f6nlem almalar\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor ki, belki bu \u015fekilde do\u011fru yolu bulurlar.<br \/>\n<strong>69- Ey m\u00fcnaf\u0131klar, siz de sizden \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f ve sizden daha g\u00fc\u00e7l\u00fc, daha zengin ve daha \u00e7ok say\u0131da \u00e7ocuklu olup paylar\u0131na d\u00fc\u015fen d\u00fcnya nimetlerinin cazibesine kap\u0131lan kimseler gibi davrand\u0131n\u0131z, bu kimseler nas\u0131l paylar\u0131na d\u00fc\u015fen d\u00fcnya nimetlerinin cazibesine kap\u0131ld\u0131lar ise, siz de \u00f6ylece pay\u0131n\u0131za d\u00fc\u015fen d\u00fcnya nimetlerinin cazibesine kap\u0131ld\u0131n\u0131z, vaktiyle e\u011frili\u011fe dalanlar gibi siz de e\u011frili\u011fe dald\u0131n\u0131z. Onlar, yapt\u0131klar\u0131 d\u00fcnyada ve ahirette bo\u015fa gitmi\u015f kimselerdir. Onlar h\u00fcsrana u\u011fram\u0131\u015flar\u0131n ta kendileridir.<\/strong><\/p>\n<p>Bunlar insan\u0131n g\u00fc\u00e7, servet ve evl\u00e2t ile denenmesidir. Kalpleri ile y\u00fcce ve b\u00fcy\u00fck kuvvet kayna\u011f\u0131 olan Allah&#8217;a ba\u011flananlar, yery\u00fcz\u00fcnde kendilerinin hizmetine verilen ge\u00e7ici kuvvete aldanmazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olan Allah&#8217;dan korkarlar. B\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7lerini Allah&#8217;a ba\u011fl\u0131l\u0131k yolunda ve O&#8217;nun dininin h\u00fckm\u00fcn\u00fc egemen k\u0131lmak i\u00e7in harcarlar. Onlar mala, servete ve \u00e7ocuklara aldanmazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, bu mallar\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131 kendilerine vereni hat\u0131rlarlar. Bu nedenle Allah&#8217;\u0131n nimetlerine \u015f\u00fckretmeye, mallar\u0131n\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 O&#8217;na ba\u011fl\u0131l\u0131k yolunda kullanmaya \u00f6zen g\u00f6sterirler. Kalpleri, kuvvetin ve nimetin kayna\u011f\u0131ndan sapanlar ise \u015f\u0131mar\u0131rlar. Yery\u00fcz\u00fcnde k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131rlar. Bu nimetleri hayvanlar gibi yerler ve kullan\u0131rlar.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar, yapt\u0131klar\u0131 d\u00fcnyada ve ahirette bo\u015fa gitmi\u015f kimselerdir. Onlar h\u00fcsrana u\u011fram\u0131\u015flar\u0131n ta kendileridirler.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar\u0131n t\u00fcm yapt\u0131klar\u0131 k\u00f6kten bo\u015fa gitmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n bu yapt\u0131klar\u0131, k\u00f6k\u00fc olmayan bir bitki gibidir. K\u00f6k salamaz, geli\u015femez ve \u00e7i\u00e7ek a\u00e7amaz.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar h\u00fcsrana u\u011fram\u0131\u015flar\u0131n ta kendileridirler.&#8221;<\/p>\n<p>Herhangi bir s\u0131n\u0131rland\u0131rmaya ve detayland\u0131rmaya gerek g\u00f6r\u00fclmeden k\u0131saca onlar her \u015feyi kaybetmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Bu ba\u011flamda surenin \u00f6zel olan hitab \u015fekli genelle\u015fiyor. Sanki hi\u00e7bir ibret almadan fel\u00e2kete u\u011frayanlar\u0131n yolunu izleyenlerin haline \u015fa\u015f\u0131yor:<\/p>\n<p><strong>70- Onlara kendilerinden \u00f6nceki toplumlara, yani Nuh, Ad, Semud kavmine, \u0130brahim kavmine, Medyen halk\u0131na ve yurtlar\u0131 alt\u00fcst edilenlere ili\u015fkin bilgiler gelmedi mi? Bu toplumlara, peygamberleri a\u00e7\u0131k anlaml\u0131 mesajlar getirmi\u015flerdi. Allah&#8217;\u0131n onlara z\u00f9lmetmesi s\u00f6zkonusu de\u011fildi; fakat onlar kendi kendilerine zulmettiler.<\/strong><\/p>\n<p>Bilin\u00e7siz bir \u015fekilde Allah&#8217;\u0131n nimetlerinden yararlananlara, hi\u00e7bir ibret ve \u00f6\u011f\u00fct almadan yok edilenlerin yolunda y\u00fcr\u00fcyenlere&#8230; Evet i\u015fte bunlara, &#8220;Kendilerinden \u00f6nceki toplumlara, ili\u015fkin bilgiler gelmedi mi? Ayn\u0131 yolda y\u00fcr\u00fcyen, ayn\u0131 i\u015fleri yapan toplumlar\u0131n haberi bunlara ula\u015fmad\u0131 m\u0131? &#8220;Nuh&#8217;un kavmi&#8221;nin haberi. Hani tufana yakalanan, sulara g\u00f6m\u00fclen, denizin derinliklerini boylayan, korkun\u00e7 yok edili\u015f dalgalar\u0131na kap\u0131lan &#8220;Nuh kavminin haberi&#8221; onlara ula\u015fmad\u0131 m\u0131? Azg\u0131n, \u015fiddetli, so\u011fuk ve g\u00fcr\u00fclt\u00fcyle beraber gelen r\u00fczg\u00e2r taraf\u0131ndan yok edilen &#8220;Ad kavminin&#8221;, y\u00fcksek frekansl\u0131 bir sese yakalanan &#8220;Sebud kavminin&#8221;, zorba ve diktat\u00f6r iktidarlar\u0131 yok edildi\u011fi halde, Hz. \u0130brahim&#8217;in kurtar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 &#8220;\u0130brahim kavminin&#8221;, sars\u0131nt\u0131ya u\u011frayan ve karanl\u0131kta bo\u011fulan `Medyen halk\u0131n\u0131n&#8221;, Lut kavminin kasabalar\u0131ndan olu\u015fan ve \u00e7ok az bir kesimi hari\u00e7 Allah&#8217;\u0131n k\u00f6k\u00fcn\u00fc kaz\u0131d\u0131\u011f\u0131 (yurtlar\u0131 alt\u00fcst edilenlerin) haberi gelmedi mi onlara? &#8220;Peygamberinin kendilerine apa\u00e7\u0131k mucizeler getirmelerine ra\u011fmen&#8221; bu mucizeleri yalanlayan ve g\u00fcnahlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden Allah taraf\u0131ndan cezaland\u0131r\u0131lan bu insanlar\u0131n haberleri kendilerine ula\u015fmad\u0131 m\u0131?<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131n onlara zulmetmesi s\u00f6zkonusu de\u011fildi, fakat onlar kendi kendilerine zulmettiler.&#8221;<\/p>\n<p>Do\u011fru yoldan sapm\u0131\u015f olan bir ki\u015fiyi g\u00fc\u00e7 ve kuvvet \u015f\u0131mart\u0131r ve o g\u00fcc\u00fc veren Allah&#8217;\u0131 hat\u0131rlamaz. Nimetler onu k\u00f6r eder, art\u0131k nimetin sahibini g\u00f6remez. Ge\u00e7mi\u015f milletlerin ibretlik ve \u00f6\u011f\u00fct al\u0131nmas\u0131 gereken hali, ancak asla gecikmeyen, durdurulmayan ve insanlardan hi\u00e7birini kay\u0131rmayan Allah&#8217;\u0131n yasalar\u0131n\u0131 kavramak i\u00e7in sa\u011fduyular\u0131n\u0131, g\u00f6n\u00fcllerini a\u00e7anlara yarar verir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kuvvet ve nimet ile s\u0131nad\u0131\u011f\u0131 insanlar\u0131n \u00e7o\u011funun g\u00f6zlerini ve basiretlerini bir perde kapat\u0131r. Bu nedenle kendilerinden \u00f6nceki g\u00fc\u00e7l\u00fclerin ak\u0131betlerini g\u00f6remezler. Eski azg\u0131nlar\u0131n ve zorbalar\u0131n ac\u0131 sonlar\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu anlayamazlar. \u0130\u015fte bu s\u0131rada Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fc onlar hakk\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fir. Allah&#8217;\u0131n onlara ili\u015fkin yasas\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girer. Tam bu esnada y\u00fcce Allah g\u00fc\u00e7l\u00fc iktidar ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck sahibi biri gibi onlar\u0131 k\u0131sk\u0131vrak yakalay\u0131verir. Onlar, tam bu nimetler i\u00e7inde y\u00fczerken, bu kuvvetlerinden yararlan\u0131rken, beklenmedik anda bas\u0131l\u0131rlar&#8230; Birden y\u00fcce Allah, onlar\u0131 her taraftan ku\u015fat\u0131verir..<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu, her yerde ve her zaman g\u00fc\u00e7, nimet ve bolluk ile beraber oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gaflet, basiretsizlik ve cehalettir. Bundan sadece Allah&#8217;\u0131n samimi kullar\u0131 pa\u00e7alar\u0131n\u0131 kurtarabilirler.<\/p>\n<p>M\u00fcnaf\u0131klar\u0131n ve k\u00e2firlerin kar\u015f\u0131s\u0131nda ger\u00e7ek iman sahipleri yeral\u0131r. M\u00fc&#8217;minlerin yap\u0131lar\u0131, karakterleri onlar\u0131nkinden farkl\u0131, ya\u015fay\u0131\u015flar\u0131, ahl\u00e2klar\u0131 onlar\u0131nkinden ayr\u0131, sonlar\u0131 da onlar\u0131nkinden ba\u015fkad\u0131r.<br \/>\n<strong>71- Erkek-kad\u0131n b\u00fct\u00fcn m\u00fc&#8217;minler birbirlerinin dostu, dayana\u011f\u0131d\u0131rlar. Bunlar iyili\u011fi emrederek k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nd\u0131r\u0131rlar, namaz\u0131 k\u0131larlar, zek\u00e2t\u0131 verirler, Allah&#8217;a ve peygamberine itaat ederler. Allah i\u015fte onlara rahmet edecektir. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah, g\u00fc\u00e7l\u00fc iradelidir ve her yapt\u0131\u011f\u0131 yerindedir.<\/p>\n<p>72- Allah, erkek-kad\u0131n b\u00fct\u00fcn m\u00fcminleri altlar\u0131ndan nehirler akan ve i\u00e7lerinde s\u00fcrekli kalacaklar\u0131 cennetlere, Adn cennetlerinde konforlu konutlara yerle\u015ftirece\u011fine s\u00f6z vermi\u015ftir. Allah&#8217;\u0131n ho\u015fnutlu\u011fu ise, bunlar- , dan daha b\u00fcy\u00fck bir \u00f6d\u00fcld\u00fcr. \u0130\u015fte b\u00fcy\u00fck kurtulu\u015f, b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131 budur.<\/strong><\/p>\n<p>Madem ki, m\u00fcnaf\u0131k olan kad\u0131nlar ve erkekler hep ayn\u0131d\u0131r, birbirinden farkl\u0131 de\u011fildir; karakterleri ayn\u0131 ve yap\u0131lar\u0131 ayn\u0131 ise, m\u00fc&#8217;min olan kad\u0131nlar\u0131n ve erkeklerin de hep ayn\u0131 olmas\u0131, birbirinden farkl\u0131 olmamas\u0131 gerekir. Yap\u0131lar\u0131, \u00f6zellikleri bir de olsa, m\u00fcnaf\u0131k kad\u0131nlar ve m\u00fcnaf\u0131k erkekler birbirlerinin dostu olacak d\u00fczeye y\u00fckselemezler. Zira dostluk, cesaret, y\u00fcreklilik ve yard\u0131mla\u015fma ister. Birtak\u0131m y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler getirir. M\u00fcnaf\u0131klar aras\u0131nda dahi olsa, m\u00fcnaf\u0131kl\u0131\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131, karakteri bunu kabul etmez, kald\u0131rmaz. Asl\u0131nda m\u00fcnaf\u0131klar tek ba\u015f\u0131na kalan g\u00fc\u00e7s\u00fcz, basit insanlard\u0131r. Yoksa dayan\u0131\u015fma i\u00e7ine giren kenetlenmi\u015f, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir cemaat\/topluluk, kitle de\u011fillerdir&#8230; Evet yap\u0131lar\u0131, karakterleri, ahl\u00e2klar\u0131 ve ya\u015fant\u0131lar\u0131 benzerlik arzetse de durumlar\u0131 budur. Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;deki bu ifade \u00fcslubu, bu ger\u00e7e\u011fi her iki taraf\u0131 da tasvir ederken ihmal etmiyor.<\/p>\n<p>&#8220;Erkek-kad\u0131n b\u00fct\u00fcn m\u00fcnaf\u0131klar hep birdirler.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Erkek-kad\u0131n b\u00fct\u00fcn m\u00fc&#8217;minler birbirlerinin dostu, dayana\u011f\u0131d\u0131rlar.&#8221;<\/p>\n<p>M\u00fc&#8217;minin yap\u0131s\u0131, aynen m\u00fc&#8217;min \u00fcmmet;n yap\u0131s\u0131 gibidir; birlik yap\u0131s\u0131, dayan\u0131\u015fma yap\u0131s\u0131, yard\u0131mla\u015fma yap\u0131s\u0131. Fakat bu dayan\u0131\u015fma, iyili\u011fi ger\u00e7ekle\u015ftirme ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bertaraf etme alan\u0131nda g\u00f6r\u00fclen bir dayan\u0131\u015fmad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130yili\u011fi emrederek k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nd\u0131r\u0131rlar.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130yili\u011fi ger\u00e7ekle\u015ftirme ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bertaraf etme dostlu\u011fu, dayan\u0131\u015fmay\u0131 ve yard\u0131mla\u015fmay\u0131 gerektirir&#8230; \u0130\u015fte bu noktada m\u00fc&#8217;min \u00fcmmet tek bir yumruk olur. Aras\u0131na ayr\u0131l\u0131k etkenleri s\u0131zmaz. M\u00fc&#8217;min cemaatte ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n oldu\u011fu her yerde mutlaka yap\u0131s\u0131na, inan\u00e7 sistemine yabanc\u0131 bir unsur kar\u0131\u015fm\u0131\u015f demektir. \u0130\u015fte bu yabanc\u0131 unsur, bu cemaatin i\u00e7ine ayr\u0131l\u0131k tohumlar\u0131 sokar. Orada kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131ktan \u00f6nceki yap\u0131y\u0131, her \u015feyi bilen ve her \u015feyden haberdar olan y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n belirlemi\u015f oldu\u011fu temel yap\u0131y\u0131 bozan bir hastal\u0131k vard\u0131r!<\/p>\n<p>&#8220;Birbirlerinin dostu dayana\u011f\u0131d\u0131rlar.&#8221;<\/p>\n<p>M\u00fc&#8217;minler bu dostluk ile iyili\u011fi emretmeye, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yasaklamaya, Allah&#8217;\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc, dinini y\u00fcceltmeye, isl\u00e2m \u00fcmmetinin yery\u00fcz\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015ftirmesi gereken hedefe do\u011fru y\u00f6nelirler.<\/p>\n<p>&#8220;Namaz\u0131 k\u0131larlar.&#8221;<\/p>\n<p>Bu, onlar\u0131 Allah&#8217;a ba\u011flayan ba\u011fd\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Zek\u00e2t\u0131 verirler.&#8221;<\/p>\n<p>Bu da m\u00fcsl\u00fcman toplumu birbirine ba\u011flayan, dostlu\u011fun ve dayan\u0131\u015fman\u0131n hem maddi, hem de manevi \u015feklini ger\u00e7ekle\u015ftiren bir g\u00f6revdir.<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;a ve peygamberine itaat ederler.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n emri ve peygamberinin emri d\u0131\u015f\u0131nda onlar\u0131n bir iste\u011fi, bir arzusu olmaz. Allah&#8217;\u0131n ve peygamberinin \u015feriat\u0131ndan ba\u015fka onlar\u0131n bir anayasas\u0131, bir ilkesi olmaz. Allah&#8217;\u0131n ve peygamberinin dini d\u0131\u015f\u0131nda onlar\u0131n bir yolu, bir program\u0131 olmaz. Allah ve peygamberi h\u00fck\u00fcm verdi\u011finde art\u0131k onlar i\u00e7in se\u00e7me hakk\u0131 kalmaz. B\u00f6ylece onlar\u0131n programlar\u0131 birle\u015fir, hedefleri bire indirgenmi\u015f olur, yollar\u0131 birle\u015fir. Dosdo\u011fru hedefe ula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olan yegane yol, \u00f6nlerinde \u00e7atalla\u015fmaz, ayr\u0131 ayr\u0131 yollar ortaya \u00e7\u0131kmaz.<\/p>\n<p>&#8220;Allah i\u015fte onlara rahmet edecektir.&#8221;<\/p>\n<p>Rahmet sadece ahirette olmaz. \u00d6nce bu d\u00fcnyada ger\u00e7ekle\u015fir. Allah&#8217;\u0131n rahmeti, iyili\u011fi emreden, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yasaklayan, namaz k\u0131lan ve zek\u00e2t veren t\u00fcm fertleri kapsam\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 gibi, b\u00f6yle iyi fertlerden olu\u015fan cemaati, toplulu\u011fu da ku\u015fat\u0131r. Kalbin huzura kavu\u015fturulmas\u0131nda, kalplerin Allah&#8217;a ba\u011flanmas\u0131nda fitnelerden ve belalardan korunmada ve kollamada Allah&#8217;\u0131n rahmeti&#8230; Toplulu\u011fun, toplumun d\u00fczelmesinde, yard\u0131mla\u015fmas\u0131nda ve dayan\u0131\u015fmas\u0131nda Allah&#8217;\u0131n rahmeti&#8230; Teker teker her ferdin hayatta huzura kavu\u015fmas\u0131nda, Allah&#8217;\u0131n r\u0131zas\u0131 ile huzura kavu\u015fmas\u0131nda Allah&#8217;\u0131n rahmetinin ku\u015fkusuz etkisi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n<p>M\u00fc&#8217;minlerin iyili\u011fi emretme, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yasaklama, namaz k\u0131lma ve zek\u00e2t verme \u015feklinde s\u0131ralanan bu d\u00f6rt s\u0131fat\u0131 (\u00f6zelli\u011fi), m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc emretme, iyili\u011fi yasaklama, Allah&#8217;\u0131 unutma ve ellerini s\u0131k\u0131 tutup cimrilik etme \u015feklinde s\u0131ralanan d\u00f6rt \u00f6zelli\u011finin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n m\u00fc&#8217;minlere rahmet etmesi m\u00fcnaf\u0131klara ve k\u00e2firlere lanet etmesinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r&#8230; \u0130\u015fte y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n m\u00fc&#8217;minlere zaferi vadetmesi onlar\u0131 yery\u00fcz\u00fcne hakim k\u0131lmas\u0131, onlar\u0131 insanl\u0131k i\u00e7in g\u00fczel, ideal bir y\u00f6netime kavu\u015fturmas\u0131 hep bu s\u0131fatlara, \u00f6zelliklere ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah g\u00fc\u00e7l\u00fc iradelidir ve her yapt\u0131\u011f\u0131 yerindedir.&#8221;<\/p>\n<p>Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri yerine getirerek birbirlerinin dostu, yard\u0131mc\u0131s\u0131 olmalar\u0131 i\u00e7in m\u00fc&#8217;min olan toplulu\u011fu galip k\u0131lmaya g\u00fcc\u00fc yeter. Yery\u00fcz\u00fcnde iyili\u011fi yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmalar\u0131, kullar aras\u0131nda Allah&#8217;\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fcn, dininin bek\u00e7ili\u011fini yapmalar\u0131 i\u00e7in m\u00fc&#8217;minlere zafer ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck vermesi anlam\u0131nda da hikmet sahibidir.<\/p>\n<p>Madem ki, cehennem azab\u0131 m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 ve k\u00e2firleri beklemekte, Allah&#8217;\u0131n laneti onlar\u0131 g\u00f6zetmekte, Allah&#8217;\u0131n onlar\u0131 unutmas\u0131 da kendilerine g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck ve mahrumiyet ile damgalamaktad\u0131r; \u00f6yleyse, cennet nimetleri de m\u00fc&#8217;minleri beklemektedir:<\/p>\n<p>&#8220;Allah erkek-kad\u0131n b\u00fct\u00fcn m\u00fc&#8217;minleri altlar\u0131ndan nehirler akan ve i\u00e7lerinde s\u00fcrekli kalacaklar\u0131 cennetlere, Adn cennetlerinde konforlu konutlara yerle\u015ftirece\u011fine s\u00f6z vermi\u015ftir.<\/p>\n<p>Orada rahat etmeleri i\u00e7in&#8230; Onlara bundan daha b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc ve de\u011ferlisi vard\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131n ho\u015fnutlu\u011fu ise bunlardan daha b\u00fcy\u00fck bir \u00f6d\u00fcld\u00fcr.&#8221;<\/p>\n<p>Cennet, i\u00e7indeki b\u00fct\u00fcn nimetlerine ra\u011fmen, bu onurland\u0131ran, \u015fereflendiren ho\u015fnutlu\u011fun o g\u00fczelim atmosferinde s\u00f6n\u00fck kal\u0131r ve g\u00f6zlerde k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131n ho\u015fnutlu\u011fu ise bunlardan daha b\u00fcy\u00fck bir \u00f6d\u00fcld\u00fcr.&#8221;<\/p>\n<p>Allah ile ba\u011f kurma an\u0131, O&#8217;nun y\u00fcceli\u011fini g\u00f6rmenin, m\u00fc\u015fahede etmenin an\u0131d\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131ndan, y\u00fcklerinden k\u0131sa vadeli isteklerinden ve bu bedensel arzular\u0131n kafesinden kurtulu\u015f an\u0131d\u0131r&#8230; Bu anda insan kalbinin derinliklerinde g\u00f6zlerle g\u00f6r\u00fclmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan \u0131\u015f\u0131k kayna\u011f\u0131ndan bir \u0131\u015f\u0131k yay\u0131l\u0131r. Bu an, Allah&#8217;\u0131n ruhundan bir kor par\u00e7as\u0131yla ruhlar\u0131n her taraf\u0131n\u0131n ayd\u0131nland\u0131\u011f\u0131 bir and\u0131r. \u00c7ok nadir insanlarda g\u00f6r\u00fclen ve bir g\u00f6z k\u0131rpmas\u0131 kadar k\u0131sa bir anda gelip ge\u00e7en bu zaman dilimlerinin herbirinin yan\u0131nda b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya nimetleri ve b\u00fct\u00fcn umutlar s\u00f6n\u00fckle\u015fip de\u011fersizle\u015fir. Peki bu ruhlar\u0131 \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatan onlar taraf\u0131ndan s\u00fcrekli bi\u00e7imde alg\u0131lanan Allah r\u0131zas\u0131 hakk\u0131nda ne diyebiliriz ki!<\/p>\n<p>&#8220;\u0130\u015fte b\u00fcy\u00fck kurtulu\u015f, b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131 budur.&#8221;<\/p>\n<p><strong>OLAYLARIN REAL\u0130ST \u00c7\u00d6Z\u00dcM\u00dc<\/strong><\/p>\n<p>Ger\u00e7ek m\u00fc&#8217;minlerin s\u0131fatlar\u0131 ile iman iddias\u0131nda olan m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n s\u0131fatlar\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131ktan sonra, y\u00fcce Allah peygamberinden, k\u00e2firlerle ve m\u00fcnaf\u0131klarla sava\u015fmas\u0131n\u0131 istiyor. Kur&#8217;an-\u0131 Kerim, bu m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n k\u00fcf\u00fcr s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylediklerini ve isl\u00e2mdan sonra k\u00fcfre sapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve Allah&#8217;\u0131n emellerini kursaklar\u0131nda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 bir i\u015fe kalk\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131, eylemlerinin de \u015fu anda i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fckleri k\u00fcfr\u00fcn d\u00fcrt\u00fcleriyle y\u00f6nlendirildi\u011fini belirtiyor. Asl\u0131nda g\u00f6nderili\u015fi iyilik ve bereketten ba\u015fka bir \u015fey olmayan Allah&#8217;\u0131n resul\u00fcne neden kar\u015f\u0131 koyduklar\u0131na hayret ediyor. K\u00e2firlikte ve m\u00fcnaf\u0131kl\u0131kta dir\u00e8tmemeleri i\u00e7in onlar\u0131 tehdit ediyor:<br \/>\n<strong>73- Ey peygamber, k\u00e2firlerle ve m\u00fcnaf\u0131klarla sava\u015f, onlara kar\u015f\u0131 sert ol, onlar\u0131n varacaklar\u0131 yer cehennemdir, oras\u0131 ne k\u00f6t\u00fc bir var\u0131lacak yerdir.<\/p>\n<p>74- Onlar s\u00f6ylemediler diye Allah ad\u0131na yemin ederler, ama o k\u00fcf\u00fcr s\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00f6ylediler. M\u00fcsl\u00fcman olduktan sonra k\u00e2fir oldular. Yapamad\u0131klar\u0131 bir i\u015fe yeltendiler. Bu yolla \u00f6\u00e7 almaya kalk\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n tek sebebi Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfu ile Allah&#8217;\u0131n ve Peygamber&#8217;in kendilerini zengin etmi\u015f olmalar\u0131d\u0131r. E\u011fer tevbe ederlerse kendileri i\u00e7in iyi olur, E\u011fer s\u0131rt \u00e7evirirlerse, Allah onlar\u0131 hem d\u00fcnyada, hem de ahirette ac\u0131kl\u0131 bir azaba u\u011frat\u0131r. D\u00fcnyada onlara ne bir dost ve ne de bir yard\u0131m edici bulunur.<\/strong><\/p>\n<p>Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- m\u00fcnaf\u0131klara kar\u015f\u0131 o kadar \u00e7ok yumu\u015fak davranm\u0131\u015f, o kadar \u00e7ok hatalar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015f ve o k\u00e0dar \u00e7ok su\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6rmezlikten gelmi\u015ftir ki, bunun haddi hesab\u0131 yoktur. \u0130\u015fte \u015fimdi yumu\u015fak huylulu\u011fu son raddeye gelmi\u015f ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc zaman\u0131n\u0131 doldurmu\u015ftu. \u015eimdi y\u00fcce Rabbi olan Allah, ona yeni bir strateji izlemesini emrediyordu. Art\u0131k Allah onlar\u0131 bu ayette k\u00e2firlerin aras\u0131na kat\u0131yor. Hem k\u00e2firlere, hem de m\u00fcnaf\u0131klara kar\u015f\u0131 sert, kat\u0131, ac\u0131mas\u0131z ve amans\u0131z bir cihad \u00f6rne\u011fi vermesini, ac\u0131mamas\u0131n\u0131 ve f\u0131rsat vermemesini emrediyordu.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz yumu\u015fakl\u0131\u011f\u0131n da, sertli\u011fin de kendine g\u00f6re yeri vard\u0131r. Yumu\u015fakl\u0131\u011f\u0131n zaman\u0131 dolunca sertlik ba\u015flamal\u0131d\u0131r. Pasif direni\u015f olan sabr\u0131n d\u00f6nemi kapan\u0131nca kesin ve ay\u0131r\u0131c\u0131 tav\u0131r ortaya konmal\u0131d\u0131r. Hareketin kendisine g\u00f6re \u015fartlar\u0131 ve bu y\u00f6ntemin kendine g\u00f6re a\u015famalar\u0131 vard\u0131r. Baz\u0131 durumlarda yumu\u015fakl\u0131k s\u0131k\u0131nt\u0131 getirir ve bazen de ho\u015fg\u00f6r\u00fc zararl\u0131 olur.<\/p>\n<p>M\u00fcnaf\u0131klara kar\u015f\u0131 yap\u0131lacak olan cihaddaki ho\u015fg\u00f6r\u00fc sertli\u011fini anlama konusunda de\u011fi\u015fik yorumlar vard\u0131r. Hz. Ali&#8217;den (kerremellahu vechehu) gelen bir rivayette, onlara kar\u015f\u0131 k\u0131l\u0131\u00e7la sava\u015f\u0131l\u0131r deniyor. \u0130bn-i Cerir (Allah O&#8217;na rahmet eylesin) de bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc tercih etmi\u015ftir. \u0130bn-i Abbas&#8217;tan -Allah ondan raz\u0131 olsun- gelen rivayete g\u00f6re ise, onlarla yap\u0131lacak cihad, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkilerle, davran\u0131\u015flarla ve onlar\u0131n i\u00e7y\u00fczlerini ortaya koyup kamuoyunu uyarmak alanlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir. Ayr\u0131ca Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- m\u00fcnaf\u0131klarla sava\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lerde de g\u00f6rece\u011fimiz gibi uygulamada bu \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fecektir.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar s\u00f6ylemediler diye Allah ad\u0131na yemin ederler, ama o k\u00fcf\u00fcr s\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00f6ylediler. M\u00fcsl\u00fcman olduktan sonra k\u00e2fir oldular. Ba\u015faramayacaklar\u0131 bir i\u015fe giri\u015ftiler.&#8221;<\/p>\n<p>Ayeti kerime, ana hatlar\u0131 ile m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n genel tav\u0131rlar\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. Peygamber&#8217;e -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ve m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 defalarca yapmak isteyip yapamad\u0131klar\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fcklere i\u015faret ediyor. Ayr\u0131ca ayetin ini\u015f sebebini belli bir olaya ba\u011flayan birtak\u0131m rivayetler de vard\u0131r:<\/p>\n<p>Katade der ki; Bu ayet Abdullah \u0130bn-i Ubey hakk\u0131nda inmi\u015ftir&#8230; Ensar&#8217;dan ve C\u00fcheyn kabilesinden iki adam aralar\u0131nda d\u00f6v\u00fc\u015ft\u00fcler. C\u00fcheyn&#8217;li Ensar&#8217;dan olana kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcn geldi. Bu s\u0131rada Abdullah \u0130bn-i Ubey &#8220;Ey Ensar! Siz karde\u015finize yard\u0131m etmez misiniz?&#8221; dedi. Sonra; &#8220;Vallahi, Muhammed ile bizim durumumuz \u015fu atas\u00f6z\u00fcnde vurgulanan olaya benziyor:<\/p>\n<p>&#8220;Besle k\u00f6pe\u011fini, yesin seni!&#8221; (Besle kargay\u0131, oysun g\u00f6z\u00fcn\u00fc gibi) ve &#8220;Medine&#8217;ye d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde g\u00fc\u00e7l\u00fc olan zay\u0131f olan\u0131 d\u0131\u015far\u0131 atacakt\u0131r&#8221; diye ilave etti.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcmanlardan biri hemen bu olay\u0131n haberini Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- iletti. Peygamber ona adam g\u00f6nderdi ve durumu soru\u015fturdu. Abdullah \u0130bn-i Ubey b\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6ylemedi\u011fine dair yemin etti. Y\u00fcce Allah da onun hakk\u0131nda bu ayeti indirdi.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130mam Ebu Ca&#8217;fer \u0130bn-i Cerir rivayet zinciriyle \u0130bn-i Abbas&#8217;\u0131n \u015f\u00f6yle dedi\u011fini aktar\u0131r:<\/p>\n<p>Bir ara Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bir a\u011fac\u0131n alt\u0131na otururken \u015f\u00f6yle buyurdu:<\/p>\n<p>&#8220;Size bir adam gelecek ve \u015feytan\u0131n g\u00f6z\u00fcyle size bakacakt\u0131r, geldi\u011fi zaman onunla konu\u015fmay\u0131n\u0131z&#8221;&#8230;<\/p>\n<p>\u00c7ok ge\u00e7meden mavi g\u00f6zl\u00fc bir adam geldi. Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- O&#8217;nu \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131 ve \u015f\u00f6yle dedi: &#8220;Sen ve arkada\u015flar\u0131n neden benimle alay ediyorsunuz?&#8221;<\/p>\n<p>Adam gitti, arkada\u015flar\u0131n\u0131 getirdi. Hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylemediklerine dair Allah&#8217;a yemin ettiler. Nihayet sal\u0131verildiler. Y\u00fcce Allah onlar hakk\u0131nda \u015fu ayeti indirdi:<\/p>\n<p>&#8220;Bir \u015fey s\u00f6ylemediler diye Allah ad\u0131na yemin ederler.&#8221;<\/p>\n<p>Urve b. Z\u00fcbeyr ve ba\u015fkalar\u0131 \u00f6zetle \u015fu anlama gelen bir rivayette bulunurlar:<\/p>\n<p>Bu ayet Cilas b. Suveyd b. Samit hakk\u0131nda inmi\u015ftir. Cilas&#8217;\u0131n \u00dcmeyr b. Said ad\u0131nda bir \u00fcvey \u00e7ocu\u011fu vard\u0131. Cilas; e\u011fer Muhammed&#8217;e gelen vahiy ger\u00e7ek ise, biz \u015fu \u00fczerinde bulundu\u011fumuz e\u015feklerden daha a\u015fa\u011f\u0131l\u0131\u011f\u0131z&#8221; dedi. Umeyr d\u00f6nd\u00fc O&#8217;na \u015f\u00f6yle dedi: Ey Cilas! Allah&#8217;a yemin ederim ki, sen insanlar i\u00e7inde en \u00e7ok sevdi\u011fim ki\u015fisin. Bana g\u00f6re g\u00f6z\u00fcn\u00fc budaktan sak\u0131nmayan bir adams\u0131n. Kendisine hi\u00e7bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck dokunmas\u0131n\u0131 istemedi\u011fim adamlardan birisin. \u015eimdi \u00f6yle bir s\u00f6z s\u00f6yledin ki, onu a\u00e7\u0131klasan kendimi rezil etmi\u015f olurum. E\u011fer gizleyecek olursam kendimi helak etmi\u015f olurum. Ama bu iki \u015f\u0131ktan ikincisini tercih etmek bana di\u011ferinden daha kolay geliyor.<\/p>\n<p>Sonra kalkt\u0131. Peygamber&#8217;e geldi. Olay\u0131 anlatt\u0131. Cilas b\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6yledi\u011fini ink\u00e2r etti. Ve b\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6ylemedi\u011fine dair Allah ad\u0131na yemin etti. Bunun \u00fczerine Allah bu ayetleri indirdi. Adam bundan sonra geldi. &#8220;Ben \u00f6yle bir \u015fey s\u00f6ylemi\u015ftim&#8221; Allah benim tevbe etmemi istiyor. Ben tevbe ediyorum. Ve yapt\u0131\u011f\u0131m i\u015ften pi\u015fmanl\u0131k duyuyorum&#8221;&#8230; dedi. B\u00f6yle demesi kabul edildi.<\/p>\n<p>Fakat bu rivayetlerde ayeti kerimede ge\u00e7en &#8220;ba\u015faramayacaklar\u0131 bir i\u015fe giri\u015ftiler&#8221; ifadesiyle ba\u011fda\u015fm\u0131yor. Ayetin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn, Peygamberimizin sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Teb\u00fck&#8217;ten d\u00f6nerken suikaste u\u011framas\u0131 ile ilgili oldu\u011funa dair pek\u00e7ok rivayetler vard\u0131r. Bunlara g\u00f6re Peygamberimiz sava\u015ftan d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc s\u0131rada m\u00fcnaf\u0131klardan bir grup O&#8217;nu pusuya d\u00fc\u015f\u00fcrmek istemi\u015ftir. Ayetin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc de bu olay\u0131 kasdetmi\u015ftir. \u015eimdi bu rivayetlerden bir tanesini buraya aktaral\u0131m:<\/p>\n<p>\u0130mam\u0131 Ahmed -Allah O&#8217;na rahmet eylesin- der ki;<\/p>\n<p>Yezid&#8217;den, Velid b. Abdullah b. Cemiy&#8217;den, Ebu Tufeyl&#8217;den gelen rivayette deniyor ki;<\/p>\n<p>Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Teb\u00fck sava\u015f\u0131ndan d\u00f6nerken bir adam\u0131n \u015fu s\u00f6zleri ilan etmesini istedi: &#8220;Allah&#8217;\u0131n Resul\u00fc -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- da\u011f\u0131n y\u00fcksek yolunu (Metinde ge\u00e7en Akabe: Y\u00fcksek ve dar yol demektir.) tuttu. Kimse o yola girmesin!&#8221;<\/p>\n<p>Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bir ara bu patikada y\u00fcr\u00fcyordu. \u00d6n\u00fcnde Huzeyfe, arkas\u0131nda Ammar vard\u0131. Tam bu s\u0131rada maskeli bir grup, s\u00fcvari olarak geldi. Ammar&#8217;a yeti\u015ftiler. Ammar Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bine\u011fini s\u00fcr\u00fcyordu. Art\u0131k Ammar -Allah ondan raz\u0131 olsun onlara d\u00f6nd\u00fc ve onlar\u0131n bineklerinin y\u00fczlerine vurmaya ba\u015flad\u0131. Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bu arada Uzeyfe&#8217;ye: &#8220;Daha hadi, daha hadi,&#8221; diyerek bu \u015fekilde a\u015fa\u011f\u0131ya kadar indiler. Sonra Ammar da d\u00f6nd\u00fc geldi. Peygamberimiz: &#8220;Ey Ammar, onlar\u0131 tamd\u0131n m\u0131?&#8221; diye sordu. Ammar:<\/p>\n<p>&#8220;Bineklerin hepsini tan\u0131d\u0131m. Ancak adamlar maskeliydi.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Ne yapmak istediklerini anlad\u0131n m\u0131? diye sordu\u011funda Ammar:<\/p>\n<p>&#8220;Allah ve peygamberi daha iyi bilir&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Peygamber buyurdu ki:<\/p>\n<p>&#8220;Peygamberin bine\u011fini \u00fcrk\u00fctmeyi ve bu y\u00fcksek yerde O&#8217;nu bine\u011finden d\u00fc\u015f\u00fcrmeyi istiyorlard\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Bu olaydan sonra Ammar Peygamber&#8217;in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ashab\u0131ndan birine: Allah a\u015fk\u0131na s\u00f6yle, Akabe ashab\u0131 (Peygamberimizi ge\u00e7itte k\u0131st\u0131rmak isteyenler) ka\u00e7 ki\u015fiydi:<\/p>\n<p>Adam:<\/p>\n<p>&#8220;Ond\u00f6rt ki\u015fiydiler&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Ammar<\/p>\n<p>E\u011fer sende onlardan biri isen, onbe\u015f ki\u015fi olurlar, dedi. Ammar der ki:<\/p>\n<p>Peygamber bunlardan \u00fc\u00e7 ki\u015finin ad\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Ve onlar\u0131 hesaba \u00e7ekti\u011finde onlar:<\/p>\n<p>&#8220;Biz Resulullah&#8217;\u0131n b\u00f6yle bir ilan yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 duymad\u0131k&#8221; dediler. Biz onlar\u0131n ne yapmak istediklerini de bilmiyorduk.<\/p>\n<p>Ammar der ki:<\/p>\n<p>Geriye kalan oniki ki\u015finin hem bu d\u00fcnya hayat\u0131nda, hem de \u015fahitlerin konu\u015faca\u011f\u0131 ahiret g\u00fcn\u00fcnde Allah&#8217;a ve Resul\u00fcne kar\u015f\u0131 sava\u015f a\u00e7t\u0131klar\u0131na \u015fahitlik ederim.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu olay, onlar\u0131n niyetlerini ortaya koyuyor. Ayet bu olay\u0131 kasdetse de, kasdetmese de bu insanlar\u0131n niyetleri ortadad\u0131r. Bu insanlar\u0131n i\u00e7lerinde buna benzer bir hainli\u011fin bulunmas\u0131, ger\u00e7ekten hayret edilecek bir \u015feydir. \u0130\u015fte bu nedenle ayeti kerime onlar\u0131n hallerine hayret etmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;Bu yolla \u00f6\u00e7 almaya kalk\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n tek sebebi Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfu ile Allah&#8217;\u0131n ve peygamberinin kendilerini zengin etmi\u015f olmalar\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m onlara hi\u00e7bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130sl\u00e2m onlardan \u00f6\u00e7 almak \u015f\u00f6yle dursun, isl\u00e2mdan sonra bu din sayesinde refaha kavu\u015fmu\u015flard\u0131r. Herhalde bunun \u00f6c\u00fcn\u00fc. almak istiyorlard\u0131.<\/p>\n<p>\u015eimdi bu hayret ifadesinden ve i\u00e7 y\u00fczlerini ortaya koymas\u0131ndan sonra kesin h\u00fck\u00fcm bildiriliyor.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra tevbe kap\u0131s\u0131 ard\u0131na kadar a\u00e7\u0131k tutulmaktad\u0131r. Kim kendine iyilik yapmak isterse, hemen bu a\u00e7\u0131k kap\u0131dan girsin. Kim de sap\u0131k yola girmek isterse onun da sonu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Hem d\u00fcnyada, hem de ahirette can yak\u0131c\u0131 bir azap: Bu yery\u00fcz\u00fcnde dostsuz ve yard\u0131mc\u0131s\u0131z kalmak&#8230; Art\u0131k dileyen kendi tercihini yaps\u0131n. Bundan sonra sorumlusu sadece kendisidir.<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer tevbe ederlerse, kendileri i\u00e7in iyi olur. E\u011fer s\u0131rt \u00e7evirirlerse, Allah onlar\u0131 hem d\u00fcnyada, hem de ahirette ac\u0131kl\u0131 bir azaba u\u011frat\u0131r. D\u00fcnyada onlara ne bir dost ve ne de bir yard\u0131m edici bulunur.&#8221;<br \/>\n<strong>KALPLER\u0130NE N\u0130FAK YERLE\u015eT\u0130R\u0130LENLER<\/p>\n<p>75- Onlardan baz\u0131lar\u0131 &#8220;E\u011fer Allah bize l\u00fctfundan bol mal verirse, sadaka verenlerden ve iyi amel i\u015fleyenlerden alaca\u011f\u0131m\u0131za yemin ederiz&#8221; diye Allah&#8217;a kesin s\u00f6z verirler.<\/p>\n<p>76- Fakat Allah onlara l\u00fctfundan bol mal verince, cimrice davranarak s\u0131rt \u00e7evirdiler, s\u00f6zlerinden d\u00f6nd\u00fcler.<\/p>\n<p>77- Allah&#8217;a verdikleri s\u00f6zden cayd\u0131klar\u0131 ve yalan s\u00f6yledikler gerek\u00e7esiyle Allah, kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kacaklar\u0131 g\u00fcne kadar kalplerine m\u00fcnaf\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yerle\u015ftirdi.<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fcnaf\u0131klardan baz\u0131lar\u0131 Allah&#8217;a s\u00f6z vererek &#8220;E\u011fer Allah bize nimet verir ve r\u0131zk\u0131m\u0131z\u0131 bolla\u015ft\u0131r\u0131rsa, biz de bol bol Allah yolunda harcar ve iyi i\u015fler yapar\u0131z&#8221; dediler. Fakat onlar ancak fakirlik ve zorlukta, s\u0131k\u0131nt\u0131da kald\u0131klar\u0131, umut ve arzu i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 s\u0131rada bu antla\u015fmaya, bu s\u00f6zle\u015fmeye yana\u015f\u0131rlar. Y\u00fcce Allah onlar\u0131n dileklerini kabul eder ve kendi l\u00fctfundan onlara bol r\u0131z\u0131k verdi\u011finde s\u00f6zlerini unuturlar, vaadlerini ink\u00e2r ederler. Cimrilik ve k\u0131skan\u00e7l\u0131k yakalar\u0131na yap\u0131\u015f\u0131r, ellerini hi\u00e7 a\u00e7mayacak \u015fekilde s\u0131karlar. Daha \u00f6nce verdikleri s\u00f6ze ba\u011fl\u0131l\u0131k g\u00f6stermekten y\u00fcz \u00e7evirir. \u0130\u015fte onlar\u0131n hem Allah&#8217;a, yalan s\u00f6ylemeleri, hem de s\u00f6zlerine ba\u011fl\u0131l\u0131k g\u00f6stermemeleri, &#8220;nifak&#8221;\u0131n onlar\u0131n kalbine yerle\u015fmesine, bu nifak \u00fczerine \u00f6lmelerine ve bu nifak ile Allah&#8217;\u0131n huzuruna \u00e7\u0131kmalar\u0131na neden olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n korudu\u011fu kimseler d\u0131\u015f\u0131nda insan\u0131n nefsi zay\u0131ft\u0131r, cimridir. \u0130nsan\u0131n nefsi ancak iman ile onar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131da bu cimrilikten kurtulabilir, ar\u0131nabilir. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn esiri olmaktan yakas\u0131n\u0131 kurtarabilir, k\u0131sa vadeli \u00e7\u0131kar tutkular\u0131n\u0131n sonucu al\u0131nan yararl\u0131 i\u015flere kar\u015f\u0131 ihtiras\u0131n\u0131n ba\u011flar\u0131ndan kurtulabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan ancak bu durumda gelece\u011fin daha b\u00fcy\u00fck m\u00fckafat\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilir. Allah&#8217;\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131n, ho\u015fnutlu\u011funun daha b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu hesaplayabilirler. M\u00fc&#8217;min olan bir kalp iman ile huzura kavu\u015fur. Allah yolunda harcamada bulunurken fakirle\u015fmekten korkmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc o insanlar\u0131n t\u00fcm mallar\u0131n\u0131n sonu\u00e7ta t\u00fckenece\u011fine, fakat Allah&#8217;\u0131n nimetlerinin t\u00fckenmeyece\u011fine kesin g\u00fcvenmektedir. \u0130\u015fte bu g\u00fcven ve huzur onu g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak kendi iste\u011fiyle ve ar\u0131nmak amac\u0131yla Allah yolunda mallar\u0131n\u0131 harcamaya sevkedecektir. O bunu yaparken, kendi r\u0131zk\u0131ndan ve ge\u00e7iminden emin bir \u015fekilde hareket edecektir. Hatta servetini yitirip fakir d\u00fc\u015fse dahi, bu g\u00fcveni sars\u0131lmayacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun Allah kat\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir m\u00fckafat\u0131 oldu\u011funa g\u00fcveni tamd\u0131r.<\/p>\n<p>Ama kalp ger\u00e7ek imandan yoksun oldu\u011funda, do\u011fu\u015ftan gelen cimrili\u011fi harekete ge\u00e7erek yolunu kesecektir. \u0130nsan Allah yolunda harcamaya veya sadaka vermeye y\u00f6neldi\u011finde harekete ge\u00e7ecektir. Fakirlik korkusu, g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcnde canlanacakt\u0131r. B\u00f6ylece o Allah yolunda harcamadan geri duracakt\u0131r. Bundan b\u00f6yle o cimrili\u011finin ve korkusunun mahpusu olacak, g\u00fcven ve rahata kavu\u015famayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Allah&#8217;a s\u00f6z verdi\u011fi halde, bu s\u00f6z\u00fcne ba\u011fl\u0131l\u0131k g\u00f6stermeyen ve ahdine vefa g\u00f6stermeyerek Allah&#8217;a yalan s\u00f6yleyen bir insan\u0131n kalbi nifaktan kurtulamaz!<\/p>\n<p>&#8220;M\u00fcnaf\u0131\u011f\u0131n alameti \u00fc\u00e7t\u00fcr: Konu\u015ftu\u011funda yalan s\u00f6yler, s\u00f6z verdi\u011finde yerine getirmez ve bir \u015fey emanet edildi\u011finde hainlik yapar&#8221; (!)<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcnde durmaman\u0131n ve Allah&#8217;a yalan s\u00f6ylemenin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz sonucu her zaman kalplerde bir nifak olu\u015fturur, i\u015fte bu ayetin burada s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi m\u00fcnaf\u0131k insanlar\u0131n durumu da budur!<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;a verdikleri s\u00f6zden cayd\u0131klar\u0131 ve yalan s\u00f6yledikleri gerek\u00e7esi ile Allah, kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kacaklar\u0131 g\u00fcne kadar kalplerine m\u00fcnaf\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yerle\u015ftirir.&#8221;<br \/>\n<strong>ALLAH KALPLERDE OLANI B\u0130L\u0130R<\/p>\n<p>78- Allah&#8217;\u0131n onlar\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 ve f\u0131s\u0131lt\u0131lar\u0131n\u0131 bildi\u011fi, O&#8217;nun &#8220;gayb &#8220;leri \u00e7ok iyi bildi\u011fini hal\u00e2 \u00f6\u011frenemediler mi?&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Onlar iman ettiklerini iddia ettikleri halde y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n her gizli s\u0131rr\u0131 bildi\u011fini, kendi aralar\u0131ndaki t\u00fcm konu\u015fmalardan haberdar oldu\u011funu, insanlardan gizli olarak kendi aralar\u0131ndaki gizli f\u0131s\u0131lda\u015fmalar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bilmiyorlar m\u0131? Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n her t\u00fcrl\u00fc gizli kapal\u0131 &#8220;gayb&#8221; bildi\u011fini, g\u00f6n\u00fcllerdeki niyetlerin ger\u00e7ek mahiyetinden haberi oldu\u011funu bilmiyorlar m\u0131? Halbuki Allah&#8217;\u0131n bunlar\u0131 bildi\u011fini bilmelerinin sonucu olarak hi\u00e7bir niyetlerini, Allah&#8217;tan gizlememeleri gerekirdi. Allah&#8217;a verdikleri s\u00f6zden caymamalar\u0131 ve verilmi\u015f olan taahh\u00fctte yalanc\u0131l\u0131k yapmamalar\u0131 gerekirdi.<\/p>\n<p>Bu \u00fc\u00e7 ayetin ini\u015f sebebiyle ilgili birtak\u0131m rivayetler vard\u0131r. Biz bunlardan \u0130bn-i Cerir ve \u0130bn-i Ebu Hatemin Mua&#8217;n hadisinden ald\u0131klar\u0131 rivayet ile Ebu Umame el Bahili&#8217;nin Salebe \u0130bn-i Hat\u0131p el-Ensari&#8217;den ald\u0131\u011f\u0131 rivayeti burada verece\u011fiz. Bu rivayete g\u00f6re Salebe, Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun&#8221;Allah&#8217;a dua et ki, bana bir servet versin&#8221; demi\u015ftir. Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun-:<\/p>\n<p>&#8220;Yaz\u0131klar olsun sana ey Salebe! \u015e\u00fckr\u00fcn\u00fc eda etti\u011fin az bir mal g\u00fc\u00e7 yetiremeyece\u011fin kadar \u00e7ok maldan hay\u0131rl\u0131d\u0131r&#8221; buyurmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Salebe Allah&#8217;\u0131n peygamberi gibi olmaya raz\u0131 de\u011fil misin? Allah&#8217;a yemin ederim ki: &#8220;E\u011fer ben da\u011flar\u0131n alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f olmas\u0131n\u0131 dileseydim, olurlard\u0131'&#8221; buyurdu.<\/p>\n<p>Salebe \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8220;Seni ger\u00e7ek bir peygamber olarak g\u00f6nderen Allah&#8217;a yemin ederim ki, e\u011fer sen benim i\u00e7in dua etsen ve Allah da bana bir servet verecek olsa, \u015f\u00fcphesiz bir hak sahibine hakk\u0131n\u0131 veririm.&#8221;<\/p>\n<p>Bunun \u00fczerine Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- \u015f\u00f6yle buyurdu:<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131m Salebe&#8217;ye bir servet ver.&#8221;<\/p>\n<p>Rivayete g\u00f6re Salebe kendisine bir koyun ald\u0131 ve bu koyunu b\u00f6cekler gibi \u00e7o\u011falmaya ba\u015flad\u0131. Art\u0131k Medine ona dar gelmeye ba\u015flad\u0131. Medine&#8217;den ayr\u0131larak yak\u0131ndaki bir vadiye yerle\u015fti. Bu s\u0131rada \u00f6\u011flen ve ikindi namazlar\u0131n\u0131 cemaatle birlikte k\u0131l\u0131yor, di\u011ferlerinde cemaate gelemiyordu. Sonra s\u00fcr\u00fcleri daha da \u00e7o\u011fald\u0131. Salebe bir daha uza\u011fa \u00e7ekildi. Art\u0131k be\u015f vakit namaza gelemiyordu. Sadece Cuma namazlar\u0131na gelebiliyordu. Mallar\u0131 \u00e7o\u011falmaya devam ediyordu, neticede Cuma&#8217;y\u0131 da terketti. \u015eimdi Cuma g\u00fcnleri kervanlar\u0131n yolunu bekliyor, onlardan haber almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.<\/p>\n<p>Bir ara Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun-:<\/p>\n<p>&#8220;Salebe ne yap\u0131yor acaba? diye sordu. Ashab:<\/p>\n<p>&#8220;Ey Allah&#8217;\u0131n Rasul\u00fc, bir koyun sat\u0131n alm\u0131\u015ft\u0131. Sonra mallar\u0131na Medine dar gelmeye ba\u015flad\u0131&#8221;&#8230; diyerek durumu anlatt\u0131lar.<\/p>\n<p>Rasulullah buyurdu ki:<\/p>\n<p>&#8220;Yaz\u0131k oldu Salebe&#8217;ye! Yaz\u0131k oldu Salebe&#8217;ye! Yaz\u0131k oldu Salebe&#8217;ye!<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah onlar\u0131n mallar\u0131ndan sadaka al&#8230; ayetini indirdi. Sonra zek\u00e2t\u0131 nereye verilece\u011fini belirten ayetler indi. Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- m\u00fcsl\u00fcmanlardan iki ki\u015fiyi zek\u00e2t gelirlerini toplamak \u00fczere g\u00f6revlendirdi. Bu adamlardan biri C\u00fcheyne kabilesinden, di\u011feri S\u00fcleym kabilesindendi. Peygamber onlara m\u00fcsl\u00fcmanlardan zek\u00e2t gelirlerini nas\u0131l toplayacaklar\u0131n\u0131 belirten bir de yaz\u0131l\u0131 belge verdi. Ve onlara \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8220;Salebe&#8217;ye ve beni S\u00fcleym kabilesinden falan adama u\u011fray\u0131n ve onlar\u0131n zek\u00e2t gelirlerini al\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p>G\u00f6revliler Salebe&#8217;ye gittiler ve ondan zek\u00e2t gelirlerini istediler. Peygamber&#8217;in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kendilerine vermi\u015f oldu\u011fu mektubu ona okudular. Salebe:<\/p>\n<p>&#8220;Bu cizyeden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Bu istedi\u011finiz zek\u00e2t cizyenin karde\u015finden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Ben bunun ne oldu\u011funu anlayamad\u0131m? Gidiniz, i\u015flerinizi bitirdikten sonra tekrar bana geliniz.&#8221;<\/p>\n<p>S\u00fcleym kabilesinden olan adam ise, bu g\u00f6revlilerin gelece\u011fini duymu\u015ftu. Develerinin en g\u00fczellerini tesbit etti ve onlar\u0131 zek\u00e2t i\u00e7in ay\u0131rd\u0131 ve Allah Resul\u00fc&#8217;n\u00fcn g\u00f6revlilerini onlarla kar\u015f\u0131lad\u0131. G\u00f6revlileri onun bu hareketini g\u00f6rd\u00fcklerinde:<\/p>\n<p>&#8220;Sana bu kadar\u0131 zorunlu de\u011fildir. Ve biz senden bunu almak istemiyoruz&#8221; dediler. Adam:<\/p>\n<p>&#8220;Yok, al\u0131n. Ben bunu kendi g\u00f6n\u00fcl r\u0131zamla veriyorum, ben bunlar\u0131 onun i\u00e7in ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m&#8221; dedi.<\/p>\n<p>G\u00f6revliler de onun bu mallar\u0131n\u0131 ald\u0131lar, ba\u015fkalar\u0131na da u\u011fray\u0131p zek\u00e2t gelirlerini toplad\u0131lar. Tekrar Salebe&#8217;ye d\u00f6nd\u00fcklerinde:<\/p>\n<p>&#8220;\u015eu mektubunuzu g\u00f6sterin bana&#8221; dedi. Mektubu okudu ve:<\/p>\n<p>&#8220;Bu cizyeden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Bu istedi\u011finiz zek\u00e2t, cizyenin karde\u015finden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Gidiniz, ben biraz d\u00fc\u015f\u00fcneyim&#8221; dedi.<\/p>\n<p>G\u00f6revliler de gittiler. Resulullah&#8217;\u0131n yan\u0131na vard\u0131klar\u0131nda Peygamber onlar\u0131 g\u00f6r\u00fcp daha onlarla konu\u015fmadan &#8220;yaz\u0131klar olsun Salebe&#8217;ye&#8221; dedi ve S\u00fcleym kabilesinden olan adama bereket i\u00e7in dua etti. G\u00f6revliler Salebe&#8217;nin yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve S\u00fcleym kabilesinden olan adam\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ona haber verdiler. Bunun \u00fczerine y\u00fcce Allah \u015fu ayeti indirdi:<\/p>\n<p>&#8220;Onlardan baz\u0131lar\u0131 da &#8220;E\u011fer Allah bize l\u00fctfundan bol mal verirse, sadaka verenlerden olaca\u011f\u0131m\u0131za yemin ederiz&#8221; diye Allah&#8217;a kesin s\u00f6z verirler.&#8221;<\/p>\n<p>Bu s\u0131rada Peygamber&#8217;in yan\u0131nda Salebe&#8217;nin yak\u0131nlar\u0131ndan biri bulunuyordu. Olup bitenleri duydu. \u00c7\u0131kt\u0131, O&#8217;nun yan\u0131na gitti ve O&#8217;na &#8220;Yaz\u0131klar olsun Salebe! Allah senin hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle \u015f\u00f6yle ayet indirdi&#8221; dedi. Salebe kalkt\u0131. Peygamber&#8217;in yan\u0131na geldi. Ve zek\u00e2t mallar\u0131n\u0131 kabul etmesini diledi. Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun-:<\/p>\n<p>&#8220;Allah senin zek\u00e2t gelirlerini almam\u0131 yasaklad\u0131&#8221; buyurunca Salebe, ba\u015f\u0131na toprak sa\u00e7maya ba\u015flad\u0131. Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- O&#8217;na: &#8220;Bu senin kendi yapt\u0131\u011f\u0131nd\u0131r, daha \u00f6nce sana emretti\u011fim halde sen bana itaat etmemi\u015ftin&#8221; buyurdu.<\/p>\n<p>Peygamber O&#8217;nun zek\u00e2t\u0131n\u0131 almay\u0131 reddedince, tekrar evine d\u00f6nd\u00fc. Resulallah vefat edinceye kadar ondan zek\u00e2t\u0131 kabul etmedi. Sonra Ebubekir halife se\u00e7ildi\u011finde O&#8217;na gitti ve:<\/p>\n<p>&#8220;Sen peygamberin kat\u0131ndaki derecemi ve Ensar aras\u0131ndaki yerimi biliyorsun, zek\u00e2t mallar\u0131m\u0131 kabul et&#8221; dedi. Ebubekir O&#8217;na:<\/p>\n<p>&#8220;Peygamberimiz senin zek\u00e2t\u0131n\u0131 kabul etmedi, ben de kabul edemem&#8221; kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verdi. Ebubekir vefat edinceye kadar onun zek\u00e2t\u0131n\u0131 almad\u0131. Hz. \u00d6mer halife se\u00e7ildi\u011finde yine geldi ve &#8220;Ey m\u00fc&#8217;minlerin ba\u015fkan\u0131, benim zek\u00e2t mallar\u0131m\u0131 kabul et&#8221; dedi. Hz. \u00d6mer -Allah ondan raz\u0131 olsun-:<\/p>\n<p>Peygamberimiz ve Hz. Ebubekir onu kabul etmedi\u011fi halde, ben mi onu kabul edece\u011fim? kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verdi. Hz. \u00d6mer vefat edinceye kadar onun zek\u00e2m\u0131 almad\u0131. Hz. Osman halife se\u00e7ildi\u011finde ona da geldi ve:<\/p>\n<p>&#8220;Zek\u00e2t mallar\u0131m\u0131 kabul et&#8221; diye teklif etti. Hz. Osman -Allah ondan raz\u0131 olsun- Peygamber, Hz. Ebubekir ve Hz. \u00d6mer O&#8217;nu kabul etmemi\u015fken, ben mi onu kabul edece\u011fim? kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verip zek\u00e2t\u0131n\u0131 kabul etmedi. Ve b\u00f6ylece Salebe Hz. Osman&#8217;\u0131n halifeli\u011fi d\u00f6neminde \u00f6ld\u00fc gitti.<\/p>\n<p>\u0130sterse bu olay ayetlerin indi\u011fi zamanda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olsun, isterse ayetlerle ilgili ba\u015fka olaylar s\u00f6zkonusu olsun, ayetlerin anlam\u0131 geneldir. Genel bir durumu tasvir etmektedir. Tam, kesin bir inanca kavu\u015fmayan ve iman\u0131n tam anlam\u0131yla i\u00e7lerine sirayet etmedi\u011fi g\u00f6n\u00fcllerin her zaman g\u00f6r\u00fclebilecek bir tipini \u00e7izmektedir. E\u011fer ayetlerin ini\u015fini bu olaya ba\u011flayan rivayet do\u011fru ise, o zaman peygamberi Salebe&#8217;nin zek\u00e2t gelirlerini ve tevbe edi\u015fini kabul etmekten al\u0131koyan neden, O&#8217;nun s\u00f6z\u00fcnde durmamak ve Allah ad\u0131na yalan s\u00f6ylemek gibi s\u0131fatlar\u0131 insan\u0131n kalbinde k\u0131yamete kadar bir nifak do\u011furacak s\u0131fatlar olarak g\u00f6rmesidir. \u0130\u015fte bu nedenle Peygamber onun d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcne aldanmam\u0131\u015f, \u015feriat\u0131n istedi\u011fi \u015fekilde ona d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcyle muamele etmemi\u015ftir. Ku\u015fkusuz bu \u015fekilde bildi\u011fi bir duruma g\u00f6re onunla muamele etmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunu her \u015feyi bilen ve her \u015feyden haberdar olan Allah, ona bildirmi\u015ftir. Peygamberin bu uygulamas\u0131 onun i\u00e7in bir usland\u0131rma amac\u0131 g\u00fcd\u00fcyordu. Bu nedenle zek\u00e2t\u0131 kabul edilmiyordu. Bununla beraber o, m\u00fcrted say\u0131lm\u0131yor ve riddet cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lm\u0131yordu. M\u00fcsl\u00fcman olarak da kabul edilip zek\u00e2t al\u0131nm\u0131yordu. Fakat bu demek de\u011fildir ki, hukuki a\u00e7\u0131dan zek\u00e2t m\u00fcnaf\u0131klardan al\u0131nmaz. \u0130sl\u00e2m hukuku kesin bir bilginin olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda insanlar\u0131n d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerini esas al\u0131r. Ve onlara bu \u015fekilde muamele yapar. Peygamberin bu uygulamas\u0131 ise \u00f6zel bir uygulamad\u0131r. Ba\u015fka olaylar ona k\u0131yas edilemez.<\/p>\n<p>\u015eu kadar var ki, bu olay\u0131n rivayeti ilk m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n paylar\u0131 belirlenmi\u015f olan zek\u00e2ta bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Onlar bunu kendileri i\u00e7in bir nimet olarak kabul etmi\u015flerdir. Kim bu nimeti vermekten veya bu nimetin kendisinden kabul edilmesinden mahrum edilirse, art\u0131k o h\u00fcsrana u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Zek\u00e2t\u0131 reddedildi\u011finden dolay\u0131, ac\u0131nmas\u0131 gereken bir adam durumundad\u0131r. Onlar y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u015fu s\u00f6z\u00fcnde gizli ve ger\u00e7ek anlam\u0131 \u00e7ok iyi biliyorlard\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;Mallar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc sadaka olarak al. Ve bu yolla onlar\u0131 temizle. &#8221; (Tevbe 103)<\/p>\n<p>Bu onlar i\u00e7in bir ganimet idi. Yoksa \u00fcstlerine ald\u0131klar\u0131 bir bor\u00e7 olarak g\u00f6rm\u00fcyorlard\u0131. \u0130\u015fte Allah&#8217;\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 elde etmek amac\u0131yla yerine getirilen bir g\u00f6rev ile kanunun zorunlu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve vermeyenlerin cezaland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir vergi aras\u0131ndaki fark da budur!<\/p>\n<p><strong>D\u0130RAYET DER\u0130NL\u0130\u011e\u0130<\/strong><\/p>\n<p>\u015eimdi ise Kur&#8217;an-\u0131 Kerim m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n ba\u015fka bir d\u00fc\u015f\u00fcncesine de\u011finmektedir. Onlar\u0131n zek\u00e2ta bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ger\u00e7ek m\u00fc&#8217;minlerin zek\u00e2ta bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131na ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Onlar zek\u00e2t\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fi \u015fekilde anlam\u0131yorlar. Yap\u0131lar\u0131n\u0131n bozuk ve i\u00e7lerinin kar\u0131\u015f\u0131k olmalar\u0131ndan kaynaklanan ka\u015f g\u00f6z hareketlerine ba\u015fvurmalar\u0131n\u0131n nedeni ortaya konmaktad\u0131r.<br \/>\n<strong>79- Sadaka konusunda gerek c\u00f6mert\u00e7e veren g\u00f6n\u00fcll\u00fclere dil uzatanlar ve gerekse ancak g\u00fc\u00e7lerinin yetti\u011fini verebilenlerle alay edenler var ya,<\/p>\n<p>Allah onlar\u0131 maskaraya \u00e7evirmi\u015ftir, onlar\u0131 ac\u0131kl\u0131 bir azap beklemektedir.<\/strong><\/p>\n<p>Bu ayetin n\u00fczul sebebine ili\u015fkin rivayet edilen k\u0131ssa m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n Allah yolunda harcamada bulunmaya ve bunun insan\u0131n g\u00f6nl\u00fc \u00fczerindeki etkilerine ve yanl\u0131\u015f bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 tasvir etmektedir.<\/p>\n<p>\u0130bn-i Cerir, Yahya \u0130bn-i Ebi Kesir ve Said kanal\u0131yla Katade ve \u0130bn-i Ebi Hatim&#8217;den, Hakem \u0130bn-i Eban kanal\u0131yla \u0130krime&#8217;den de\u011fi\u015fik kelimelerle \u015fu olay\u0131 rivayet etmektedir.<\/p>\n<p>Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Teb\u00fck sava\u015f\u0131n\u0131n haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 konusunda m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 mali deste\u011fe te\u015fvik ediyordu. Abdurrahman \u0130bn-i Avf 4000 dirhem getirdi ve:<\/p>\n<p>&#8220;Ey Allah&#8217;\u0131n el\u00e7isi benim sekizbin dirhemim vard\u0131. Yar\u0131s\u0131n\u0131 getirdim. Yar\u0131s\u0131n\u0131 da b\u0131rakt\u0131m, dedi.<\/p>\n<p>Peygamberimiz: &#8220;Allah evde b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 da getirip verdi\u011fini de kabul eylesin&#8221; buyurdu. &#8220;Ebu Akil de bir Sa hurma getirdi ve:<\/p>\n<p>&#8220;Ey Allah&#8217;\u0131n Rasul\u00fc iki Sa hurma kazand\u0131m bir tanesini Rabbime \u00f6d\u00fcn\u00e7 verdim, bir Sa&#8217;\u0131n\u0131 da \u00e7oluk \u00e7ocu\u011fuma b\u0131rakt\u0131m&#8221; dedi.<\/p>\n<p>M\u00fcnaf\u0131klar Ebu Akil&#8217;in bu hareketiyle dalga ge\u00e7tiler ve:<\/p>\n<p>\u0130bn-i Avf&#8217;\u0131n verdi\u011fi g\u00f6steri\u015ften ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Allah ve Rasul\u00fc \u015fu adam\u0131n bir Sa&#8217;\u0131ndan m\u00fcsta\u011fni de\u011fil midir? dediler.<\/p>\n<p>Ba\u015fka rivayetlerde belirtildi\u011fine g\u00f6re onlar b\u00fct\u00fcn gecesini 2 sa \u00fccret almak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015farak ge\u00e7iren ve bunlar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131nda da bir tanesini al\u0131p Peygamber&#8217;e getiren Ebu Akil i\u00e7in:<\/p>\n<p>&#8220;O ancak kendisinden s\u00f6z edilmesini istemi\u015ftir&#8221; demi\u015flerdir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte onlar bu \u015fekilde i\u00e7ten gelen arzular\u0131yla g\u00f6n\u00fcl r\u0131zas\u0131 ve vicdanlar\u0131n\u0131n huzuruyla herkes kendi g\u00fcc\u00fc ve imk\u00e2nlar\u0131yla cihad eylemine kat\u0131lma arzusu i\u00e7inde hareket eden, mali destek almaya \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fc&#8217;minler hakk\u0131nda bu t\u00fcr dedikodular yap\u0131yorlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar m\u00fc&#8217;min g\u00f6n\u00fcllerin bu kadar istekli olu\u015flar\u0131n\u0131 anlayam\u0131yorlard\u0131. Kendi arzular\u0131yla yard\u0131mda bulunmad\u0131k\u00e7a huzura kavu\u015fmayan vicdanlar\u0131n duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavram\u0131yorlard\u0131. Zorluklara, fedak\u00e2rl\u0131klara ve iman\u0131n gereklerine kat\u0131lmak i\u00e7in gerekli olan ki\u015fisel arzu ve isteklerle kanat \u00e7\u0131rpan duygular\u0131 anlayam\u0131yorlard\u0131. \u0130\u015fte bu nedenle, fazlas\u0131yla yard\u0131mda bulunana o ancak g\u00f6steri\u015f i\u00e7in veriyor. Az verene ise, o kendinden s\u00f6z ettirmek istiyor diyorlard\u0131. B\u00f6ylece \u00e7ok yard\u0131mda bulunan\u0131 \u00e7ok verdi\u011finden dolay\u0131 horluyorlard\u0131. \u0130yilik yapan her iki taraf da onlar\u0131n ele\u015ftirilerinden ve k\u0131namalar\u0131ndan kurtulam\u0131yordu. Halbuki onlar\u0131n kendileri yerlerinde oturuyor, geri duruyor, ellerini s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya kapat\u0131yor, i\u00e7lerini cimrilikle dolduruyorlard\u0131. Ancak g\u00f6steri\u015f i\u00e7in harcamada bulunuyorlard\u0131. Ve bu basit ve de\u011fersiz etkenden ba\u015fka g\u00f6n\u00fcllerini yard\u0131ma, nifaka sevkedecek ba\u015fka neden bulam\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu nedenle onlara kesin, a\u00e7\u0131k bir cevap veriliyordu.<\/p>\n<p>&#8220;Allah onlar\u0131 maskaraya \u00e7evirmi\u015ftir. Onlar\u0131 ac\u0131kl\u0131 bir azap beklemektedir.&#8221;<\/p>\n<p>Ne korkun\u00e7 bir maskaral\u0131k, ne korkun\u00e7 bir ak\u0131bet! Y\u00fcce kudret sahibi ve yarat\u0131c\u0131 olan Allah nerede \u015fu fani, zay\u0131f, k\u00fc\u00e7\u00fck, basit insan toplulu\u011fu nerede? Y\u00fcce Allah onlar\u0131 maskaraya \u00e7eviriyor? O&#8217;nun azab\u0131 m\u0131 bunlar\u0131 bekliyor? Bu ger\u00e7ekten korkun\u00e7, deh\u015fet verici ve \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir olayd\u0131r.<\/p>\n<p>80- Onlar i\u00e7in ister af dile, ister dileme, onlar ad\u0131na yetmi\u015f kere (istedi\u011fin kadar \u00e7ok) af dilesen de Allah onlar\u0131 kesinlikle affetmez. Sebebine gelince, onlar Allah&#8217;\u0131 ve peygamberini tan\u0131mad\u0131lar, Allah yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015flar g\u00fcruhunu do\u011fru yola iletmez.<\/p>\n<p>G\u00f6n\u00fclden ekonomik destekte bulunan m\u00fc&#8217;minleri bu \u015fekilde ele\u015ftiren ve onlara dil uzatan o m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n ak\u0131betleri art\u0131k kesinle\u015fmi\u015ftir. Bunun de\u011fi\u015ftirilmesi s\u00f6zkonusu de\u011fildir.<\/p>\n<p>&#8220;Allah onlar\u0131 kesinlikle affetmez.&#8221;<\/p>\n<p>Ba\u011f\u0131\u015flanma dilemek onlara fayda vermeyecektir. Art\u0131k ba\u011f\u0131\u015flanman\u0131n dilenmesi ile dilenmemesi aras\u0131nda fark yoktur.<\/p>\n<p>\u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- g\u00fcnahk\u00e2rlar i\u00e7in ba\u011f\u0131\u015flanma diliyordu. Allah&#8217;\u0131n onlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 \u00fcmidiyle bunu yap\u0131yordu. \u015eu m\u00fcnaf\u0131k grubu gelince bunlar\u0131n ak\u0131betleri belli oldu\u011funu ve bundan herhangi bir de\u011fi\u015fiklik olmayaca\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>&#8220;\u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, Allah&#8217;\u0131 ve Peygamber&#8217;i tan\u0131mad\u0131lar.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Ve Allah, yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015flar g\u00fcruhunu do\u011fru yola iletmez.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar do\u011fru yoldan sapm\u0131\u015flard\u0131r. Art\u0131k d\u00f6n\u00fc\u015f yapmalar\u0131 da beklenemez. Kalpleri de bozulmu\u015ftur. Art\u0131k kalplerinin d\u00fczelmeleri de m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar ad\u0131na yetmi\u015f (istedi\u011fin kadar \u00e7ok) af dilesen de Allah onlar\u0131 kesinlikle affetmez.&#8221;<\/p>\n<p>Burada kullan\u0131lan `yetmi\u015f&#8217; say\u0131s\u0131 belirlenmi\u015f bir say\u0131 de\u011fil, \u00e7oklu\u011fu ifade etmek i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Genel anlam\u0131 \u015fudur:<\/p>\n<p>Art\u0131k onlar i\u00e7in affedilme beklenemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlara tevbe kap\u0131s\u0131 kapanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan\u0131n kalbi, bozuklu\u011fun belli bir dozaj\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131ktan sonra art\u0131k d\u00fczelmez. Sap\u0131kl\u0131kta belli bir noktaya geldi\u011finde art\u0131k ondan sonra hidayete ula\u015fmas\u0131 beklenemez. Kalplerin halini en iyi bilen Allah&#8217;t\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eimdi Kur&#8217;an-\u0131 Kerim bir daha s\u00f6z\u00fc Teb\u00fck sava\u015f\u0131nda Resulallah ile beraber hareket etmeyip, geri kalan m\u00fcnaf\u0131klara getirmektedir:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>37- Haram aylardaki sava\u015f yasa\u011f\u0131n\u0131 ba\u015fka aylara aktarmak, ertelemek k\u00e2firlikte daha ileri gitmektir. K\u00e2firler bu yolla sap\u0131kl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fcklenirler. Onlar Allah&#8217;\u0131n haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 aylar\u0131 say\u0131ca denk getirmek i\u00e7in bu ertelemeyi bir y\u0131l hel\u00e2l sayarlarken, bir sonraki y\u0131l haram kabul ederler. B\u00f6ylece Allah&#8217;\u0131n haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hel\u00e2l saym\u0131\u015f olurlar. Yapt\u0131klar\u0131 \u00e7irkin i\u015fler kendilerine g\u00fczel g\u00f6sterildi. Allah k\u00e2firler g\u00fcruhunu &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1596,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2627","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2627","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2627"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2627\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2627"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2627"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2627"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}